Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

HẾT TẬP 590

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 590 PAGE 1

Tập 591

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 13.09.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 776, hàng thứ ba từ dưới đếm lên, bắt đầu xem câu thứ hai.

“Trong phước thứ nhất, đã bao hàm thập thiện. Quán Kinh chỉ thị rằng: Muốn sanh vào cõi nước này, phải tu tam phước. Do đây có thể biết, tu thiện trồng phước, là tu các pháp thanh tịnh, tuyệt đối không được lơ là”.

“Các loại tu phước thiện”, Hoàng Niệm Tổ dẫn chứng Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, một đoạn kinh văn trong Tịnh Nghiệp Tam Phước. Tam phước ở trước chúng ta đã học, trong phước thứ nhất bao hàm có thập thiện. Trong phước thứ nhất bao hàm ba nền tảng của Nho Thích Đạo. Hiếu thân tôn sư thực hành trong Đệ Tử Quy, học Đệ Tử Quy chữ nghĩa không nhiều. Tuy lưu truyền từ rất lâu, nhưng trong thời cận đại chúng ta đều lãng quên đi truyền thống này. Đặc biệt là nền giáo dục nhi đồng này, rất dễ lãng quên, không ai biết đến. Mãi đến mười mấy năm lại đây mới có người nhắc đến.

Lúc đó tôi ở Singapore, thấy cuốn sách này tôi liền nghĩ đến: Bao nhiêu năm nay, tôi đã đi qua biết bao nhiêu quốc gia, tiếp xúc với những người Hoa kiều học Phật. Tại gia học Phật không thể thực hành Thập Thiện Nghiệp Đạo, người xuất gia không thực hành được Sa Di Luật Nghi, Phật pháp suy đồi chính là vì vậy. Nếu giới luật không còn nghĩa là không có ai siêng năng học tập, Phật pháp vì vậy mà suy yếu.

Nhân Vương Kinh nói rất hay: Có người nói nhưng không có ai thực hành, đây là thời mạt pháp. Có người nói, có người thực hành, nhưng không có người chứng quả, đây gọi là tượng pháp. Có người nói, có người thực hành, có người chứng quả, đây gọi là chánh pháp. Nghĩa là nói pháp vận của Thế Tôn do con người, chứ không do thời đại. Trong kinh cũng nói đến 1000 năm chánh pháp, tượng pháp 1000 năm, mạt pháp mười ngàn năm, đây là từ trên đại đa số người mà nói. Trên thực tế trong mạt pháp có chánh pháp, trong chánh pháp cũng có mạt pháp. Chúng ta nhất định phải hiểu đạo lý này. Nếu ở khu vực này đến người giảng kinh cũng không có, đây gọi là diệt pháp, Phật pháp bị tiêu diệt.

Thời cổ đại, bất luận là thế pháp hay xuất thế pháp, không ai không coi trọng truyền nhân. Ngạn ngữ xưa có câu: “Bất hiếu có ba, vô hậu lớn nhất”, hậu là gì? Hậu là người kế thừa, không phải nói quý vị con cháu nhiều. Con cháu nhiều như vậy mà không có ai kế thừa, gia đình này cũng sẽ bại vong. Gia đình tuy con cháu ít, nhưng có hiền nhân, thật sự có thể kế thừa gia đạo, gia nghiệp, gia học, gia đình này đương nhiên hưng thịnh. Có một người là có thể hưng thịnh.

Vì có trí tuệ này, có nhận thức này, nên người trong thời cổ đại đối với việc giáo dục cho thế hệ sau, họ đem nó đặt ở vị trí quan trọng nhất trong đời người, truyền thừa tông môn, nhất định phải có hiền nhân. Tiêu chuẩn của thánh hiền quân tử ngày xưa, làm sao để giáo dục đời sau thành thánh hiền quân tử, có thể dạy thành chăng? Có thể, tuyệt đối không có vấn đề. Thánh hiền đích thực là đạo tạo ra, Phật Bồ Tát cũng từ giáo dục mà ra.

Trong lịch sử chúng ta thấy Trung quốc mấy ngàn năm xuất hiện không ít thái bình thịnh thế, quan sát tường tận xem sao lại xuất hiện thịnh thế? Có thánh vương, có hiền thần, nhất định là xuất hiện thịnh thế. Nếu vua không phải là thánh nhân, thần không phải là hiền nhân, xã hội sẽ động loạn, nhân dân tật khổ, gặp nhiều thiên tai. Điều này từ trên lịch sử có thể chứng minh, do đó chúng ta lãnh hội một cách sâu sắc, dạy học vô cùng quan trọng. Dạy điều gì? Dạy họ thành thánh thành hiền, trở thành quân tử. Trong Phật pháp là dạy họ thành Phật, thành Bồ Tát, thành A la hán. Mục đích dạy học không phải cầu phú quý, phú quý tự nhiên có trong đó. Không phải cầu phú quý, mà cầu làm thánh hiền quân tử, cầu làm Phật Bồ Tát. Bởi thế mấy ngàn năm nay, lý niệm giáo huấn của tổ tông thuần chánh, sung mãn trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật như trong kinh này nói.

Trong giai đoạn lịch sử thời sự cận đại này, cuối cùng thời nhà thanh. Nhà Thanh suy đồi, không có thánh vương. Sau thời Gia Khánh, quả thật đời này không như đời trước. Thái hậu Từ Hy chấp chánh, bỏ quên truyền thống văn hóa, không tôn trọng Nho Thích Đạo, diễn biến thành xã hội ngày nay. Mọi người đối với Nho Thích Đạo rốt cuộc là gì hoàn toàn không biết. Không những không hề thấy, mà cũng không hề nghe nói đến.

100 năm nay, tiếp thu văn hóa phương tây. Bi ai lớn nhất của bản thân chúng ta là đánh mất niềm tin đối với truyền thống văn hóa, cái gì cũng nước ngoài tốt, tất cả đều muốn học theo ngoại quốc. Cũng may trong thời kỳ này, phương tây cũng xảy ra sự cố, người phương tây muốn học theo cổ nhân chúng ta, muốn học theo Đức Phật ở Ấn độ. Làm thế nào để hóa giải kiếp nạn trước mắt. Bởi vậy khiến chúng ta lãnh hội sâu sắc rằng, ba nền tảng của Nho Thích Đạo vô cùng quan trọng. Nếu như không khôi phục ba nền tảng này, xã hội động loạn sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn, thống khổ của nhân dân ngày càng sâu. Ngày nay không phải cục bộ, mà có tánh toàn cầu.

Đời này chúng ta rất may mắn, đối với truyền thống còn có chút lòng tôn trọng. Có thể gặp được Đại thừa, có thể gặp được Tịnh độ. Đoạn kinh văn này dạy cương lĩnh và phương pháp học tập cho chúng ta. Chúng ta bắt đầu học từ đâu? Bắt đầu học từ hiếu thân tôn sư, bắt đầu học từ từ tâm bất sát, từ tu thập thiện nghiệp. Nếu không đặt nền móng vững chắc trên ba loại này, đời này chắc chắn qua đi một cách uổng phí, không có việc gì thành công. Cho dù có nỗ lực phấn đấu, suốt đời gian nan vất vả cũng chỉ là tri thức, không phải trí tuệ. Tri thức và trí tuệ là hai vấn đề, chúng ta cần phải nhận thức rõ ràng. Trí tuệ sanh ra từ trong thanh tịnh bình đẳng giác, tri thức có được từ quảng học đa văn. Một cái là từ bên trong, một cái từ bên ngoài, không giống nhau. Tri thức dễ dạt được, nhưng vấn đề hiện tại nó không thể giải quyết được. Thực tế mà nói trí tuệ cũng không khó, vấn đề là ta phải buông bỏ vọng tâm. Dùng chân tâm sẽ học được trí tuệ, dùng vọng tâm là tri thức. Tri thức có tánh giới hạn, có hậu di chứng.

Đặc biệt là đại thừa, điều kiện quan trọng hàng đầu trong đại thừa là phát tâm bồ đề. Tâm bồ đề là gì? Giác ngộ là tâm bồ đề, nhất tâm truy cầu giác ngộ. Giác ngộ từ đâu mà có? Do tâm thanh tịnh mà được giác ngộ, tâm thanh tịnh từ đâu mà có? Đến từ thành kính. Hiếu thân tôn sư là thành kính, đó là căn bản. Ngày nay chúng ta đối với người sự vật không hề có chút thành kính nào, đây chính là nhân tố đầu tiên gây ra thiên tai cho cá nhân, cho gia đình, cho trái đất. Ngày nay chúng ta niệm Phật, mục tiêu sau cùng của chúng ta là cầu sanh Tịnh độ.

Chỉ thị trong đoạn kinh văn này của Quán Kinh là: “Muốn sanh vào cõi nước này, nên tu tam phước”, câu này tuyệt đối đừng bỏ quên. Chúng ta niệm Phật không tu tam phước được chăng? Không được. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, có người bất hiếu cha mẹ chăng? Có người tạo tôi ngũ nghịch thập ác chăng? Có! Vì sao họ có thể vãng sanh? Sau khi họ quy y Tịnh tông, tinh tấn sám hối thì họ đã quay đầu. Đó là nghiệp tạo từ trong quá khứ, hiện nay hoàn toàn đã giác ngộ, không còn tạo nữa, họ mới có thể vãng sanh. Nếu bây giờ không thay đổi, không tạo nữa, sẽ không vãng sanh được. Đây chính là nói vì sao người niệm Phật nhiều, người vãng sanh ít.

Chúng ta xem pháp sư Từ Vân Quán Đảnh, nói ra 100 loại quả báo khác nhau của người niệm Phật, không phải đã rõ rồi sao? 100 loại quả báo khác nhau này, điều thứ nhất là người niệm Phật đọa địa ngục A tỳ. Nguyên nhân gì? Ngài nói rất rõ ràng: Vì tham ngũ dục lục trần mà niệm Phật, vì sao tham ngũ dục lục trần mà đọa địa ngục? Họ có tham tâm này sẽ tạo ra ác nghiệp, lấy chiêu bài Phật pháp để lừa gạt chúng sanh. Mặc dù làm được chút việc tốt, nhưng mục đích là vì danh lợi. Không có danh lợi, nhất định họ không làm, dùng thủ đoạn này để cầu danh lợi cho bản thân, tội nghiệp này tạo rất nặng. Lấy Phật pháp, lấy Thánh hiền để làm chiêu bài, lừa đời lấy tiếng, nên quả báo của họ ở địa ngục A tỳ. Chúng ta phải hiểu đạo lý này, không được học theo.

Trong kinh điển dạy chúng ta nên làm, nhất định phải làm theo; dạy chúng ta không được làm, chắc chắn không được khởi ý niệm.

Điều thứ ba trong tam phước là tu thập thiện nghiệp. Trong điều thứ nhất có ba vấn đề: Hiếu thân tôn sư, từ tâm, tu thập thiện. Phát tâm bồ đề nghĩa là phát tâm xả ly thế giới Ta bà cầu sanh Di Đà Cực Lạc. Ở thế giới Cực Lạc, một đời chứng được cứu cánh viên mãn, đây là đại bồ đề tâm, thâm tín nhân quả, nhân quả nghiệp báo không sai chút nào. Thiện nhân thiện qủa, ác nhân ác báo.

Ngày nay ở thế gian này, giáo hóa chúng sanh là vấn đề vô cùng khó khăn, dù Chư Phật Bồ Tát, đại thánh đại hiền đến cũng hết cách, vì sao vậy? Người bây giờ khác với cổ nhân, cổ nhân đặt nền tảng từ nhỏ, tâm thanh tịnh hơn. Người bây giờ tâm nông nỗi, tâm nông nỗi không có nhẫn nại. Nghe giảng trong lớp học, tôi quan sát tỉ mỉ nhiều nhất là mười phút, sau mười phút tâm để đâu đâu, mắt nhìn lung tung ngoài cửa. Trôi nỗi như vậy làm sao dạy được? Quý vị nỗ lực đi dạy, không phải là uổng phí rồi chăng?

60 năm trước tôi học triết học với thầy Phương, là hy vọng được đến trường nghe thầy giảng. Lúc đó thầy nói với tôi, là lời của 60 năm trước, nếp sống xã hội tốt hơn bây giờ nhiều, còn có lòng tốt. Thầy nói rằng: Trường học hiện nay, thầy không ra thầy, trò không ra trò. Thầy nói, nếu anh muốn đến trường nghe giảng sẽ vô cùng thất vọng. Lời này là thật, không hề giả dối. Chúng tôi đối với thầy có mươi phần thành kính, thầy gặp tôi liền sanh tâm hoan hỷ. Tôi thật sự muốn học mà không có chỗ học, thầy rất từ bi. Chúng tôi trầm mặc năm sáu phút, sau đó thầy nói: Thôi thì thế này, chủ nhật hàng tuần anh đến nhà tôi, tôi sẽ dạy anh hai tiếng, tôi học được triết học là nhờ như vậy. Thầy dạy cho tôi bộ Triết Học Khái Luận, mục sau cùng là Triết Học Phật Giáo. Trước đây tôi tưởng rằng Phật giáo là mê tín, là Tôn giáo. Nhưng khi thầy giới thiệu Triết Học Phật Giáo, tôi mới biết rằng trong kinh điển có đại học vấn. Chúng ta không biết, nhiều người trong xã hội cũng không biết, sinh ra ngộ nhận vô cùng quan trọng. Tôi thỉnh giáo thầy, tôi hỏi thầy học triết học Phật giáo từ đâu? Thầy nói với tôi, thời kỳ kháng chiến ông dạy ở trường đại học Trung ương, có một thời gian bị bệnh, bạn bè giới thiệu ông đến núi Nga Mi dưỡng bệnh. Ông ở núi Nga Mi được hai tháng, môi trường rất tốt. Trong chùa không có gì cả, ngoài kinh Phật ra thì báo không có, tạp chí cũng không có, toàn bộ là kinh sách. Nên mỗi ngày đều xem kinh sách để tiêu khiển, càng xem càng thấy thú vị, ông thật sự khế nhập cảnh giới. Từ đó về sau, không có ngày nào ông không đọc kinh Phật. Thầy nói với tôi: Kinh Phật là triết học cao cấp, nguyên văn lời ông nói không phải như thế: Triết học Phật giáo là triết học đỉnh cao trên toàn thế giới, thầy đã nói như vậy. Tôi nhờ câu nói nầy dẫn dắt vào cửa Phật, quả thật không dễ! Cơ hội này là trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được.

Quý vị tìm được một người như thế nào, để nói rõ ràng minh bạch vấn đề này. Bản thân ông thật sự hạ công phu, ngày ngày thực hành. Lúc đó Đài Loan ấn tống Vạn Tự Tục Tạng, tôi nói với thầy điều này. Rất nhanh, ngày sau thầy đã đặt một bộ, thầy biết. Vạn Tự Tục Tạng vô cùng quan trọng đối với người nghiên cứu Phật giáo, vì trong này sưu tập đều là chú giải của các bậc cổ đức xưa nay, vô cùng phong phú, khác với một số kinh tạng khác. Các kinh tạng khác thu thập kinh, còn chú giải không nhiều. Nó dùng chú giải làm chủ.

Tôi học Lăng Nghiêm với thầy Lý ở Đài Trung, trong Vạn Tự Tục Tạng có gần 30 loại chú giải của Kinh Lăng Nghiêm, rất phong phú, đây là điều tốt. Nhờ điều này đã thay đổi một đời của tôi.

Tôi có nhân duyên gặp được đại sư Chương Gia, ông khuyên tôi xuất gia, học theo Đức Thế Tôn, chuyên học chuyên tu. Tôi rất thích thú điều này, nhưng lại rất nhạt nhẽo với danh lợi, rất thích hợp với công việc này. Không những cứu được bản thân, mà còn có thể chia sẻ với mọi người những gì mình tu được, như vậy nhiều người được lợi ích. Nên ba điều của tam phước này, chúng ta không thể không chú ý.

Tịnh tông học hội thành lập ở Mỹ, nhưng Tịnh tông học hội đầu tiên là ở Canada, Tịnh Tông học hội của Canada. Thứ hai là ở Mỹ, Tịnh tông học hội ở tại Cựu Kim Sơn, cư sĩ Dương Nhất Hoa chủ trì, hiện nay vẫn là ông. Tôi ở Mỹ mười mấy năm, Mỹ và Canada, lúc tôi ở bên đó có khoảng hơn 30 hội. Cho nên lúc đó tôi cũng ở không cố định, mỗi hội đều mời tôi đến giảng kinh. Một nơi ít nhất ở một tuần, nhiều thì ở nửa tháng, nghĩa là thường đi đây đi đó. Luôn muốn ở yên nhưng không có nhân duyên, vì ở yên mới có thể đem những gì cổ nhân dạy chúng ta, “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, như vậy mới làm được. Sống cuộc đời du hóa, rất khó làm được điều này, luôn nhân nhượng người khác. Nghĩa là “tùy chúng sanh tâm ứng sở tri lượng”. Tu thiện trồng phước rất quan trọng, vãng sanh thế giới Cực Lạc chính là vì hai vấn đề này, đến thế giới Cực Lạc để làm gì? Cầu trí tuệ, trí tuệ viên mãn; cầu phước báo, cũng là phước báo viên mãn. Trong đời này của chúng ta chắc chắn có thể làm được.

Chúng ta xem tiếp đoạn sau: “Cầu sanh Tịnh sát”, nghĩa là cầu sanh thế giới tây phương Cực Lạc. “Gọi là tổng quy nhất đại tạng giáo”, câu này vô cùng quan trọng, nói rõ toàn bộ Phật pháp. Đức Thế Tôn giảng kinh thuyết pháp suốt 49 năm, mục đích cuối cùng là gì? Chính là khuyên chúng ta cầu sanh thế giới Cực Lạc. Hay nói cách khác đem toàn bộ lợi ích của Phật pháp nói cho chúng ta biết, nếu thật sự muốn học thì phải đi học. Thế giới Cực Lạc là Phật Học Viện do Phật A Di Đà thành lập nên, ở đó thiết bị đầy đủ, đến đó không cần lo điều gì cả. Có thể an tâm tu học, toàn tâm toàn lực học tập, tiến bộ rất nhanh, viên mãn tốt nghiệp và thành Phật ngay trong đời này. Là quả vị Diệu giác như trong Kinh Hoa Nghiêm nói, đã tốt nghiệp.

Bởi vậy không những Đức Thế Tôn, mục tiêu cuối cùng dạy chúng ta ở thế giới này, trong kinh điển đại thừa chúng ta thấy được, tất cả chư Phật Như Lai trong mười phương ba đời, dạy học mục tiêu sau cùng chính là thế giới Cực Lạc. Hay nói cách khác thế giới Cực Lạc là nơi điển phạm của các cõi nước Chư Phật. Chúng ta đến đây, mới thật sự lãnh hội được tánh đức không thể nghĩ bàn. Ở thế giới Cực Lạc, trở về thường tịch quang nghĩa là trở về tự tánh, mới biết được tánh đức không thể nghĩ bàn. Pháp giới hư không giới là tự tánh biến hiện ra, năng sanh vạn pháp, xuất sanh vô tận. Xuất sanh vô tận chính là vạn pháp biến hóa vô tận, vì sao có biến hóa? Tùy theo ý niệm của chúng sanh. Chúng ta thử nghĩ xem, từ sáng đến tối chúng ta có bao nhiêu ý niệm? Có ý vô ý, ý niệm có thiện có bất thiện. Bất luận ý niệm gì, bất kể là có ý hay vô ý đều khởi tác dụng, không có ý niệm nào không khởi tác dụng. Những tác dụng này thì sao? Có một số ứng đối trên thân thể chúng ta, có một số ứng đối khắp hư không pháp giới. Sự huyền bí này hiện nay khoa học đã phát hiện được.

Tôi xem một cuốn sách của ông Bladen người Mỹ, chính là nghiên cứu báo cáo của ông, tên là Vô Lượng Chi Võng. Hoàn toàn tương ứng với ba loại chu biến trong Hoàn Nguyên Quán của quốc sư Hiền Thủ, mà ở trước chúng ta học. Chứng tỏ khi khởi tâm động niệm chúng ta phải chú ý, phải cẩn thận. Một thiện niệm, có thể người ở thế giới tha phương hưởng được phước báo. Một ác niệm, cũng có thể chúng sanh ở thế giới tha phương gặp phải thiên tai. Đừng tưởng rằng ý niệm của chúng ta hình như là không liên quan đến điều gì cả, không phải, chắc chắn có ảnh hưởng. Không nhất định ảnh hưởng nơi nào.

Nguyên nhân trong này chúng ta không biết, nhưng Đức Phật đã nói, Bồ Tát bát địa trở lên biết được. Trên bát địa thì năng lực, bản năng khôi phục hoàn toàn, họ có thể thấy được, có thể nghe được, có thể tiếp xúc được. Từ bát địa đến Diệu giác, năm vị trí này đều có thể thấy được, đây là bản năng của mỗi chúng ta. Đức Thế Tôn nói: Tất cả chúng sanh, bao gồm bạn, tôi, anh ta đều vốn là Phật. Hiện nay trở thành như vậy là sai, bản thân phải thừa nhận là mình đã sai, sao mình lại biến thành như vậy? Biến như thế nào? Đức Phật nói rất rõ ràng, ta có vọng tưởng, có phân biệt, có chấp trước nên biến thành như vậy. Chúng ta buông bỏ chấp trước, không chấp trước bất kỳ điều gì, tùy duyên, nghe theo người khác, sao cũng tốt. Quý vị cảm thấy như vậy là tốt thì như vậy là tốt, bản thân hoàn toàn không dùng chủ ý, tâm sẽ thanh tịnh, tâm thanh tịnh sẽ thành A la hán. A la hán luôn tùy duyên như vậy, họ không hề chấp trước. Cao hơn một bậc nữa là phân biệt không còn, chẳng những không chấp trước mà phân biệt cũng không còn, người đó chính là Bồ Tát. Đến không khởi tâm không động niệm, đó chính là Phật.

Vãng sanh thế giới Cực Lạc là cõi thật báo trang nghiêm, đó là người không khởi tâm không động niệm. Còn có khởi tâm động niệm, nhưng không phân biệt chấp trước, thì sanh vào cõi phương tiện hữu dư. Hay nói cách khác, có tất cả vọng tưởng phân biệt chấp trước, chưa buông bỏ, thì sanh vào cõi phàm thánh đồng cư. Nhưng cõi phàm thánh đồng cư ở thế giới Cực Lạc khác với chúng ta ở đây. Trong cõi phàm thánh đồng cư chỉ có thiện niệm, không có ác niệm, tuyệt đối không tạo ác, mà còn được Phật lực gia trì. Ở trước chúng ta đã học, là bổn nguyện đại hạnh của Phật A Di Đà gia trì. Muốn gia trì phải có thực chất, không có gì cả làm sao gia trì được? Ngài lấy hoằng nguyện của mình, lấy công đức tu trì của mình để gia trì chúng ta. Khiến chúng ta tuy là phàm phu, nhưng trí tuệ, thần thông, đạo lực đều giống như đại Bồ Tát, hưởng phước báo của Phật A Di Đà. Ân đức của Phật Di Đà, khắp biến pháp giới hư không giới không có ai sánh được. Hay nói cách khác, hoằng nguyện và tu hành của ngài là vì giúp chúng ta. Chúng ta được sự gia trì này, nên sanh đến thế giới Cực Lạc liền có trí tuệ, có thần lực. Ở thế giới Ta bà này ta còn có gia thân quyến thuộc, nếu muốn độ họ ta sẽ có năng lực trở lại giúp họ. Ta trở lại không phải bằng thân nghiệp báo, mà trở lại bằng gì? Thừa nguyện tái sanh, hoàn toàn không mê hoặc.

Hiểu được những vấn đề này, thật sự tin tưởng không hề hoài nghi, cần thời gian. Quý vị muốn hỏi tôi cần bao nhiêu thời gian? Tôi thật tình nói với quý vị, tôi học Phật 40 năm mới tin thật sự, không còn hoài nghi. Tin thật, không hoài nghi chẳng qua là vấn đề của 20 năm gần đây, tôi học đã 60 năm. Nếu không có 40 năm công phu mà nói không hoài nghi, quả thật tôi không dám tin. Vì có hoài nghi nên vãng sanh có chướng ngại, đời này chưa chắc vãng sanh được. Vừa nghe đã tin hiểu, người đó là gì? Đại thiện căn! Tôi không sánh được với họ. Đến khi chúng ta thật sự khế nhập cảnh giới, dần dần mới phát hiện được, từng câu từng chữ trong kinh điển là thật không phải giả. Trong kinh điển nói rất rõ ràng, nhưng tôi không tin, bây giờ đã tin. Mỗi chữ mỗi câu đều là trí tuệ chân thật, đối với tất cả chúng sanh đều là lợi ích chân thật, quả là tuyệt vời!

“Hoa Nghiêm viên mãn thu nhiếp tất cả các giáo pháp”. Tất cả các giáo pháp trong Kinh Hoa Nghiêm nói tức là Ngũ giáo: Tiểu Thỉ Chung Đốn Viên, lấy phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện thập đại nguyện vương quy về Cực Lạc, điều này rất vi diệu!

Tôi ở Đài Trung mười năm, thầy Lý khuyên tôi tu Tịnh độ, vô cùng khẩn thiết mà còn khuyên nhiều lần. Thầy nhận ra tôi không có ý cầu sanh Tịnh độ, tôi không phản đối việc niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, nhưng cũng không chịu học. Khuyên tôi, đã có lần thầy nói như vậy: Pháp môn Tịnh độ, con xem các bậc đại đức xưa nay như ngài Huệ Viễn, Thiện Đạo, đại sư Trí Giả, Liên Trì, Ngẫu Ích, là những người trong lòng chúng ta khâm phục nhất, các ngài đều cầu sanh thế giới Cực Lạc. Nếu thế giới Cực Lạc có vấn đề thật, những người này đã đi, chúng ta dù sai một lần cũng không sao! Thầy đã khuyên tôi như thế. Nếu là thật không phải chúng ta được lợi rồi sao? Tôi chỉ gật đầu cười mà không nói gì, vẫn không thể tiếp nhận.

Sau cùng sao lại tiếp nhận? Là giảng Kinh Hoa Nghiêm, lần đầu tiên tôi giảng Kinh Hoa Nghiêm. 40 năm trước, 40 năm trước lần đầu tiên giảng Kinh Hoa Nghiêm, giảng đến một nửa, một nửa dùng khoảng thời gian mười năm. Tứ Thập giảng một nửa, Bát Thập giảng một nửa. Đột nhiên có một hôm nghĩ đến Văn Thù, Phổ Hiền tu pháp môn gì? Thiện Tài là học trò đắc ý của Bồ Tát Văn Thù, ông tu gì? Chưa giảng đến phần sau của Kinh Hoa Nghiêm, lật lui ở sau xem mới phát hiện Văn Thù, Phổ Hiền đều phát nguyện cầu sanh thế giới Cực Lạc. 53 lần tham bái của Thiện Tài Đồng Tử trước sau chỉ niệm rốt ráo một câu Phật hiệu, như vậy tôi mới tin. Bởi thế niềm tin của tôi dùng 30 năm học Phật, hơn 20 năm giảng kinh dạy học mới tin được nó.

Năm 1999, lần thứ hai giảng Kinh Hoa Nghiêm, giảng rất tường tận, giảng hơn 4000 tiếng đồng hồ. Kinh Hoa Nghiêm giảng được 1/5, nên tôi dự tính thời gian, giảng xong một bộ Kinh Hoa Nghiêm phải mất 20 000 tiếng đồng hồ. Kinh Vô Lượng Thọ này giảng một biến như vậy, khoảng 1200 tiếng, tu học không dễ!

Thành Phật là việc tốt, nhưng rất khó, khó ở đâu? Không có giới định tuệ. Nho Thích Đạo đều phải có giới định tuệ mới thành tựu được. Giới là gì? Quy củ, phải giữ quy củ, nền tảng của quy củ là hiếu thân tôn sư. Quý vị có mấy phần thành tựu, đích thực lời của tổ sư Ấn Quang quả là không sai chút nào. Ta đối với những gì mình học có mấy phần thành kính, đối với thầy giáo có mấy phần thành kính, chắc chắn thành tựu tương đương như thế. Một phần thành kính ta chỉ được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích, trăm phần thành kính được trăm phần lợi ích. Không có thành kính chắc chắn không đạt được chút lợi ích nào.

Như thầy Lý nói, ngày nay học Phật tuyệt đại đa số là làm gì? Tiêu khiển Phật pháp. Họ nhàn rỗi không có gì làm nên đến tiêu khiển, không phải thực tâm học, không có tâm thành kính, chỉ đến chơi mà thôi, góp phần náo nhiệt. Không đạt được chút lợi ích gì cả. Thậm chí có không ít người, mượn chiêu bài Phật giáo để truy tìm danh văn lợi dưỡng. Điều này tội lỗi vô cùng, tương lai không có quả báo tốt.

“Kim kinh”, hiện nay chúng ta học bộ Kinh Vô Lượng Thọ này, chính là trung bổn Hoa Nghiêm. Sau kinh này, lấy cầu sanh cõi Tịnh khuyên tất cả hữu tình đồng quy Cực Lạc. Bộ kinh này gọi là trung bổn Hoa Nghiêm, đây là cư sĩ Bành Tế Thanh thời vua Càn Long nói. Vị đại đức này thông tông thông giáo, hiển mật viên dung. Ông nói với mọi người: Tịnh tông là pháp môn hy hữu, chúng ta gặp được Tịnh tông, đó là ngày hy hữu khó gặp từ vô lượng kiếp đến nay. Như trong Kệ Khai Kinh nói: “trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được”, chính là ý này, không dễ gặp được! Gặp được mà không hiểu, gặp mà không tin, gặp nhưng không có muốn cầu sanh Tịnh độ. Đây là gì? Chỉ trồng chút ít thiện căn trong A lại da thức. Họ vẫn còn chịu khổ trong luân hồi lục đạo, đời này chưa thể ra khỏi.

Cư sĩ Bành Tế Thanh nói: Kinh Vô Lượng Thọ nghĩa là trung bổn Hoa Nghiêm. Nói cách khác, có thể nói như vầy: Kinh Hoa Nghiêm là đại bổn Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh A Di Đà là tiểu bổn Kinh Hoa Nghiêm. Sau cùng Kinh Hoa Nghiêm là Phổ Hiền Bồ Tát thập đại nguyện vương quy về Cực Lạc, đây là mục tiêu rốt ráo nhất trong vô lượng pháp môn của đại thừa Phật pháp, là đến thế giới Cực Lạc. Bộ kinh này trực tiếp dứt khoát chỉ dẫn chúng ta cùng về Cực Lạc.

Chúng ta phải “cầu sanh Tịnh sát”, còn phải “khuyên tất cả hữu tình đồng quy Cực Lạc”. Họ có đồng ý không? Họ có hiểu chăng, không quan trọng, trong A lại da thức của họ trồng được hạt giống này, họ đã có duyên với chúng ta. Quý vị sanh đến thế giới Cực Lạc, bất luận họ ở trong đường nào quý vị đều biết. Đến thế giới Cực Lạc đúng là như chúng ta trở về mạng lưới vô tận, tin tức khắp biến pháp giới hư không giới ta đều nhận được. Ở thế giới Cực Lạc tâm thanh tịnh, không trôi nổi. Đây là do môi trường ở thế giới Cực Lạc tốt, ngày nay chúng ta gọi là từ trường tốt.

“Những gì trong kinh này khuyên”, những lời hôm nay khuyên là những người nào? “Chính là bổn nguyện của Phật Di Đà, bổn tâm của Thế Tôn và Như Lai trong ba đời mười phương”. Đây là hạng người nào khuyên chúng ta? Không phải người thường. Những lời khuyên đó là bổn nguyện của Phật A Di Đà, và bổn tâm bổn nguyện của Đức Thế Tôn và Như Lai trong mười phương ba đời, là giúp chúng ta viên mãn bồ đề ngay trong đời này, chứng được vô thượng quả Phật.

Đức Thế Tôn và tất cả Chư Phật Như Lai trong mười phương ba đời, bổn tâm của họ là khuyên tất cả chúng sanh cầu sinh thế giới Cực Lạc. Bổn tâm của Chư Phật Như Lai, chỉ cần quý vị vãng sanh Cực Lạc thì tất cả đều viên mãn. Hưởng thụ của chúng ta ở thế giới Cực Lạc là cuộc sống vật chất viên mãn, mỗi ngày nghe Phật Di Đà giảng kinh thuyết pháp. Đồng thời cũng có năng lực phân vô lượng vô biên thân, cùng một lúc có thể đến cúng dường, nghe pháp khắp các cõi nước của Chư Phật.

Cúng Phật là tu phước, nghe pháp là tu tuệ, nên ở thế giới Cực Lạc tuyệt nhiên không có ngày nào rảnh. Thậm chí có thể nói, không có một phút một giây nào trôi qua vô ích, đều đang tu phước tu tuệ, nên ở đó rất dễ viên mãn phước tuệ.

“Thế Tôn khai hóa hiển thị chân thật rốt ráo”, chân thật rốt ráo là gì? Nghĩa là thật tướng các pháp như trong Kinh Bát Nhã nói, chân tướng của tất cả pháp. Ngày nay tất cả vạn sự vạn vật mà chúng ta nhìn thấy là huyễn tướng, không thấy được chân tướng, là giả tướng. Chân tướng là gì? Trong Kinh Bát Nhã nói: “tức tướng ly tướng”, như vậy sẽ thấy được chân tướng, ly tướng là gì? Không chấp trước. Nghĩa là nói, tất cả các tướng như người sự vật mà mắt ta nhìn thấy, không có phân biệt, không có chấp trước, không có khởi tâm, không có động niệm, liền thấy được chân tướng.

Chân tướng là gì? Kinh Bát Nhã nói: “Vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, đây là chân tướng. Thật sự thấy được chân tướng này, nhìn thấy triệt để, là Bồ Tát bát địa trở lên. Đối với tất cả huyễn tướng như nghiệp, nhân, quả, báo đều rõ ràng thấu triệt, nhưng thực tế là mỗi niệm đều bất khả đắc. Không phải không có tướng mới thấy được vô tướng, không phải, tức tướng vô tướng. Huyễn tướng và vô tướng nó hợp lại một nơi, chúng ta có thể nhận ra. Chân vọng nhất như, chân vọng không hai mới thật sự đạt được lợi ích. Đây là chân thật rốt ráo.

“Thật sự muốn chúng sanh cùng vào nhất thừa nguyện hải của Phật Di Đà”. Mục đích là gì? Mục đích là ở câu này, hy vọng tất cả chúng sanh đều có thể khế nhập vào cảnh giới của Phật A Di Đà. Nhất thừa nguyện hải là cứu cánh viên mãn, được lợi ích lớn chân thật cứu cánh, đây đúng là lợi ích lớn vô lượng vô biên vô tận vô số, vì sao vậy? Trong cảnh giới này chúng ta đạt được là đại viên mãn, cứu cánh viên mãn. Bất luận là trí tuệ, đức năng, tướng hảo, thông thường chúng ta gọi là phước báo, đều không hề khiếm khuyết. Vì sao vậy? Vì đây là tự tánh, trong tự tánh vốn đầy đủ.

“Trong tín nguyện hạnh, nguyện là then chốt. Ra khỏi biển khổ sanh tử, duy nhất dựa vào nguyện vương”. Vương là tôn xưng nó, tin thật, phát nguyện, niệm Phật, hành chính là chấp trì danh hiệu. Trong ba điều kiện này, nguyện là nòng cốt.

48 nguyện của Phật A Di Đà kiến lập nên thế giới Cực Lạc, giống như thành lập một ngôi trường vậy. Ngôi trường này có thiết bị kiện toàn, có thể giúp tất cả chúng sanh ở đây chuyển ác thành thiện, chuyển nhiễm thành tịnh, chuyển phàm thành thánh. Chỉ cần đến đó, tự nhiên sẽ chuyển được, mà không hề tốn chút công sức, then chốt ở chỗ ta phải thật sự muốn đi mới được. Khi đã tin, tin thật, không muốn đi vẫn không được. Khi đã tin thật, nhất định phải muốn đi, rất muốn đi, mỗi niệm đều muốn đi, như vậy thì nhất định vãng sanh. Lúc nào cũng muốn đi, không còn lưu luyến thế gian này, làm gì ở thế giới này? Giống như Chư Phật Như Lai vậy, chỉ một việc là chia sẻ tâm đắc trong sự tu học của mình với mọi người, khuyên mọi người vãng sanh Cực Lạc, chính là một việc này, ngoài việc này ra không có việc thứ hai. Công việc này cần đến trí tuệ, không phải tri thức. Tri thức chưa chắc đã tin, không nhất định phát nguyện, nếu trí tuệ chắc chắn là tin thật nguyện thiết, họ thật sự vãng sanh.

“Phương tiện có nhiều cửa, thiền mật giáo quán”, vô lượng pháp môn đều không ra ngoài bốn phạm vi này. Thiền bao gồm Thiền tông, tánh tông. Mật chính là Mật tông hiện nay, trong đó giáo phái cũng rất nhiều. Giáo là Giáo môn, Thiên thai, Hoa nghiêm, Tam luận, Pháp tướng, đây đều là giáo. Trong giáo đa phần đều dùng quán, trên thực tế cả Thiền Mật Giáo đều có quán. Quán là gì? Quán tưởng, chỉ quán, có chỉ có quán.

Chỉ là dừng các vọng niệm, quán là tâm niệm tập trung. Trong kinh điển đại tiểu thừa Đức Phật đều nói: “chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện”. Chế tâm nhất xứ là chỉ, vô sự bất biện là quán. Chỉ là định, quán là tuệ, gọi là trí tuệ hiện tiền.

Tám vạn bốn ngàn pháp môn, pháp môn nào cũng được, tám vạn bốn ngàn không phải là con số thật, chỉ là từ hình dung. Trên thực tế trong tứ hoằng thệ nguyện nói rất hay: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”, không chỉ tám vạn bốn ngàn, mà là vô lượng, sao lại vô lượng? Vì ý niệm vừa động liền xuất sanh vô tận, nên vô lượng là thật, pháp môn nào cũng được. Bất luận pháp môn nào, chỉ cần buông bỏ vạn duyên. Buông bỏ vạn duyên nghĩa là buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, cảnh giới Phật liền hiện tiền.

Nếu chúng ta hỏi, chúng ta dùng Đạo cơ đốc, dùng phương pháp tu hành của các Tôn giáo khác có thể thành Phật chăng? Có thể, vì điều kiện thành Phật là buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, bất kể là Tôn giáo nào. Thiền Mật Giáo Quán, bất luận là quý vị có dùng công phu hay không, chỉ cần buông bỏ hết những thứ này liền thành tựu. Mà còn nói với quý vị, bất luận là tu pháp môn nào, chỉ cần buông bỏ chấp trước là ngang bằng với A la hán, chính là A la hán. Buông bỏ phân biệt chính là cảnh giới của Bồ Tát, vào được cảnh giới này. Buông bỏ khởi tâm động niệm, đó là cảnh giới của Như Lai. Bởi thế nhìn thấu, buông bỏ là bao gồm tất cả các pháp môn. 60 năm trước, đại sư Chương Gia dạy tôi như vậy.

“Nhưng quy nguyên không phải hai, trong các pháp phương tiện, cứu cánh phương tiện chỉ có vãng sanh”. Đây là thật, không phải giả, vì sao vậy? Vì rất khó, nói thì dễ nhưng không buông được! Quá khó. Đừng nói một ngày buông bỏ là khó, để quý vị một giờ buông bỏ thôi đã không làm được rồi. Đây là thật, không phải giả.

Cư sĩ Viên Liễu Phàm ngồi trong thiền đường với thiền sư Vân Cốc ba ngày ba đêm mà không khởi một ý niệm nào, không dễ! Thiền sư Vân Cốc khâm phục sát đất, ông ta có thể buông bỏ ba ngày ba đêm. Kết quả như thế nào? Ông Liễu Phàm rất thật thà, thành thật nói rằng ông chẳng có công phu gì, số mạng đã được người ta đoán chắc, vọng tưởng cũng vô dụng, hà tất phải vọng tưởng? Đây là gì? Người tin tưởng tuyệt đối vào vận mệnh có thể làm được.

Chúng ta tin rằng, ông Liễu Phàm học Phật, chắc chắn ông có chút định công, biết được trong tâm nhất niệm bất sanh, đó là hưởng thụ rất tốt, tâm thanh tịnh hiện tiền, ông ta có kinh nghiệm này. Bình thường có kinh nghiệm này không thì không biết, nhưng ở trong thiền đường ba ngày ba đêm không khởi tâm không động niệm, thọ dụng này không thể nghĩ bàn. Kinh nghiệm này giúp ích rất lớn trong việc tu hành, người bình thường chúng ta không có. Có thể tĩnh tọa nửa tiếng, thông thường mà nói được thân tâm mạnh khỏe, có lợi ích rất lớn. Bởi vậy người tu hành chơn chánh, cuộc sống của họ vô cùng đơn giản, không coi trọng việc ăn uống, vì sao mạnh khỏe sống lâu? Vì sao già mà không yếu? Vì tâm thanh tịnh.

Hiện nay giới khoa học nói, vật chất là do ý niệm biến hiện ra. Ý niệm tốt đẹp, đương nhiên biến hiện ra vật chất là lành mạnh, vì sao vậy? Vì mỗi tế bào_các nhà khoa học hiện đại nói, mỗi tiểu quang tử gọi là lượng tử, vật chất nhỏ nhất, nó rất lành mạnh, thân thể ta có thể không mạnh khỏe ư? Thân thể không khỏe mạnh nguyên nhân do đâu? Nguyên nhân do ta có phiền não, có tự tư tự lợi, có tham sân si mạn, có thất tình ngũ dục, những thứ này rất rắc rối. Những thứ này như thế nào? Làm cho tế bào trên thân thể nhiễm mầm bệnh, mầm bệnh này gây ra cho chúng ta rất nhiều bệnh tật khác, khiến thân thể không được mạnh khỏe. Nghiêm trọng hơn nữa, nếu rất nghiêm trọng, sẽ gây ra môi trường sống không lành mạnh, đó chính là lũ lụt, gió bão, động đất, đất sụp, núi lở, gây ra những thảm họa này, không phải không có nguyên nhân.

Chúng ta hiểu được cương lĩnh chung, nguyên tắc chung của việc tu hành. Bất luận dùng pháp môn nào cũng được, nếu chúng ta không đoạn được tập khí phiền não, như vậy thì không bằng tu Tịnh độ cầu sanh thế giới Cực Lạc. Vì sao vậy? Vì tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn đều phải đoạn phiền não, không đoạn chắc chắn không được lợi ích. Pháp môn Tịnh độ, chưa đoạn hết phiền não, có thể đới nghiệp vãng sanh. Vì đới nghiệp vãng sanh, nên mỗi người đều đi được. Pháp môn này rất thù thắng, có thể giúp người có tập khí nghiệp chướng sâu nặng, không thể đoạn phiền não cũng có thể thành Phật. Nói với quý vị đến thế giới Cực Lạc là đoạn được. Không phải mang theo phiền não thành Phật, mà đến thế giới Cực Lạc đoạn, đoạn sạch liền thành Phật. Quý vị xem, đầu tiên là sanh vào cõi phàm thánh đồng cư, ở trong cõi phàm thánh đồng cư đoạn được kiến tư phiền não. Liền được nâng cao lên đến cõi phương tiện hữu dư, trong cõi phương tiện hữu dư đoạn trần sa phiền não, và vô minh phiền não, sanh đến cõi thật báo trang nghiêm. Trong cõi thật báo trang nghiêm đoạn tập khí vô thỉ vô minh phiền não. Đoạn tận tập khí liền trở về thượng tịch quang Tịnh độ. Đây là điều vô cùng thù thắng ở thế giới Cực Lạc, trong tám vạn bốn ngàn pháp môn không có, trong vô lượng pháp môn cũng không có.

Nên ở đây nói quy nguyên không có hai đường, trong tất cả các phương tiện, phương tiện cứu cánh duy nhất là vãng sanh. Chúng ta có thể không tin được ư? Có thể không vãng sanh được ư? Chúng ta phải tin, lúc nào đi? Niệm niệm đều muốn đi, ở thế gian này tất cả đều tùy duyên, học theo Bồ Tát Phổ Hiền, “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Ở đây sao cũng được, có cũng tốt, không có cũng tốt, tuyệt đối không đem những thứ tạp nham của thế gian này để trong lòng. Ta thật sự tin, thật sự phát nguyện, mà còn để thứ tạp nham vào trong lòng, như vậy là không phải chân tâm, cũng không phải nguyện thiết. Phải biết buông bỏ vạn duyên gọi là chân thật viên mãn, tự tại thật sự, hỷ duyệt thật sự. Trong tâm còn một vấn đề là còn một phiền não, có hai vấn đề là có hai phiền não. Trong tâm quá nhiều những thứ tạp nham, nên phiền não rất nhiều, không thể giải quyết được.

“Tu hành các phương pháp khác, muốn đời này siêu thoát tam giới, gọi là con đường khó đi”, đây là tu pháp môn khác, không ra khỏi được luân hồi lục đạo. Tam giới nghĩa là luân hồi lục đạo, đều không thoát ra được. Thật sự muốn siêu thoát luân hồi lục đạo ngay trong đời này, chỉ có phương pháp niệm Phật vãng sanh. Đây chính là Tịnh tông nói con đường khó đi và con đường dễ đi. Con đường khó đi, đời này không thể thành tựu.

Chúng ta có học qua rồi chăng? Có, chắc chắn học qua, tuyệt đối không phải một đời, đời đời kiếp kiếp đều đang học, nhưng đều không ra khỏi được. Hơn nữa đối với Tịnh tông chúng ta cũng có lý do tin rằng, trong đời quá khứ, tuyệt đối không phải một đời hai đời học nó, mà nhiều đời nhiều kiếp tu nó. Vì sao không được vãng sanh? Chưa buông bỏ, không thể không biết điều này. Nếu đã biết như vậy, lần này quý vị có buông bỏ chăng? Không buông được là không thể vãng sanh.

Hiện nay chúng ta khuyên người khác buông bỏ, nhưng bản thân không buông được. Bản thân không buông được, sao có thể khuyên người khác buông bỏ? Thật sự buông bỏ. Buông bỏ hay không buông bỏ không liên quan đến sự, mà có liên quan đến tâm. Trong tâm thật sự thanh tịnh, thật sự không có, đây gọi là buông bỏ, vì sao vậy? Vì trong tâm vốn không có.

Đại sư Huệ Năng kiến tánh không phải đã nói rồi sao? “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”, nói một cách rõ ràng thấu triệt như vậy, đó là gì? Đó là chân tâm, không buông được đó là vọng tâm, vọng niệm không phải chân tâm. Nhưng trong cảnh giới chúng ta hiện nay, vọng niệm có thể chướng ngại chân tâm. Ý niệm chúng ta toàn là ở trong vọng niệm, không trú trong chân tâm, còn phải tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo. Khi nào mới thật sự giác ngộ? Vọng niệm tồn tại đừng để ý đến. Đối với hoàn cảnh, bất luận là hoàn cảnh nhân sự, hoàn cảnh vật chất, dùng vọng tâm, hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Đối với bản thân chắc chắn dùng chân tâm, không dùng vọng tâm. Chân tâm là gì? Không có gì cả, tâm địa thanh tịnh không nhiễm chút bụi trần. Cổ nhân nói rằng, đây là gì? Đều là đã khai ngộ, đã khế nhập cảnh giới mới nói ra được, người thông thường không nói được: “Thiên hạ vốn vô sự, kẻ thường tự chuốc lấy”. Kẻ tầm thường là gì? Là phàm phu, người hồ đồ. Chúng ta suy nghĩ đến câu nói này, ý nghĩa rất thâm sâu. Đối thoại của Bồ Tát Di Lặc và Đức Thế Tôn, Bồ Tát Di Lặc nói: Một khảy móng tay có 32 ức 100 ngàn niệm, như vậy còn chuyện gì nữa? Đây chính là nói rõ ràng cụ thể thiên hạ vốn vô sự, thật sự vô sự! Mà là do bản thân ta cho rằng có sự. Bản thân đa sự, đa sự là đa phiền não. Đó là việc gì? Đa sự là việc gì? Chế tạo luân hồi, nghĩa là chế tạo nghiệp luân hồi! Tạo nghiệp luân hồi đương nhiên phải thọ báo luân hồi. Tạo nghiệp thọ báo, thọ báo lại tạo nghiệp, tạo nghiệp lại thọ báo, vĩnh viễn trôi lăn trong luân hồi. Nhân duyên quả báo, khổ không thể tả! Đây là Thế Tôn dạy chúng ta đường khó đi và đường dễ đi, chúng ta phải nhận thức rõ ràng.

“Duy chỉ có cầu sanh Tịnh độ được gọi là dễ hành. Tịnh tông chánh tu, trước tiên là thúc đẩy việc trì danh”. Tịnh độ tông chánh tu chính là chấp trì danh hiệu. Đại sư Ngẫu Ích nói rằng, trợ tu vẫn là chấp trì danh hiệu, nắm bắt câu danh hiệu này. Niệm niệm đều là A Di Đà Phật, tâm tâm đều là A Di Đà Phật, ngoài A Di Đà Phật ra thì không còn gì nữa, như vậy đời này mới có thành tựu.

Trước đây tôi thường nói, một đời của con người có xuân hạ thu đông. Cuộc đời trước 20 tuổi là mùa xuân, từ 20 đến 40 tuổi là mùa hạ, 40 đến 60 là mùa thu, 60 đến 80 là mùa đông của cuộc đời, ở sau không còn nữa. Nên đời người đến mùa thu cần phải cảnh giác, đến mùa đông phải chuẩn bị đi, ngày tháng không dài. Trên 80 tuổi có thể đi bất cứ lúc nào.

Đó là cổ nhân, còn bây giờ rất nhiều người không biết. Ngày xưa 70 không được cho ngủ nhờ, người già trên 70 tuổi không được để họ ở lại nhà mình, vì sao? Lỡ khi họ chết, người nhà đến tìm tưởng quý vị là người mưu hại họ thì sao? Vì thế mà có cấm kỵ này, họ đã già, đời người 70 tuổi là xưa nay hiếm. 80 tuổi không mời ăn cơm, không mời họ ăn cơm, biết đâu lúc họ ăn cơm bị nghẹn chết, không phải quý vị đã hại người ư? Không rửa hết nỗi hàm oan. Ngạn ngữ ngày xưa có đạo lý rất thâm sâu, con người sống đến 80 quả thật không nhiều.

Tôi nhớ lúc tôi đến HongKong giảng kinh khoảng hơn 50 tuổi, năm 1977, lần đầu đến HongKong giảng kinh. Lúc đó khi tôi giảng kinh, các pháp sư đến nghe rất nhiều, hiện nay không có pháp sư nào còn. Rất nhiều cư sĩ đến nghe kinh, bây giờ cũng không còn. Được mấy người thân quen đều là pháp sư, thân thể đều đã yếu, như pháp sư Giác Quang, pháp sư Vĩnh Tinh, họ đều còn. Và pháp sư Trí Tuệ ở núi Đại Tự cũng còn. Rất nhiều người đã ra đi. Trong tâm chúng ta cũng tự biết, trên 80 tuổi có thể đi bất cứ lúc nào.

Ngày nay đối với chúng ta điều gì quan trọng nhất? Niệm Phật cầu sanh Tịnh độ quan trọng nhất, từng giờ từng phút nghĩ đến vãng sanh, từng giờ từng phút đều có thể đi, phải thật sự đi được. Thế nào mới nắm chắc mình thật sự vãng sanh? Trong tâm thật có Phật A Di Đà, thật sự muốn đến thế giới Cực Lạc. Không nghĩ gì cả, chỉ nghĩ đến vãng sanh Cực Lạc, chỉ muốn thân cận Phật A Di Đà. Ngoài niệm này ra, không có niệm khác. Buông bỏ hết vạn duyên của thế gian, đừng nên tính toán, đừng nên hỏi han, sao cũng được, tất cả đều tùy nó! Điều chúng ta làm được, là mỗi ngày có thể giảng kinh bốn tiếng, điều này chúng ta có thể làm được, được rồi, đủ rồi, không tệ lắm. Bốn tiếng cùng mọi người chia sẻ, khuyên răn mọi người. Tuổi tác bằng cỡ tôi nhất định phải buông bỏ, không muốn gì nữa, như vậy sẽ rất tốt. Trên 40 tuổi là mùa thu, mùa thu của đời người, phải làm tốt công việc chuẩn bị. Nên Tịnh tông chánh tu là một câu danh hiệu.

“Học tập các pháp môn khác, mà có thể phát nguyện cầu sanh, cũng được Di Đà nhiếp thọ”, đây là điều tuyệt vời, pháp môn Tịnh tông vô cùng rộng lớn. Đức Phật Di Đà cũng có thể nhiếp thọ “rộng ra khắp ba cõi”. Đoạn sau cùng trong tam bối vãng sanh, học đại thừa, không phải học Tịnh tông, là học đại thừa. Có thể đem những gì họ học được, công đức học tập của họ hồi hướng cầu sanh Tịnh độ, cũng nhất định được vãng sanh.

Trước đây đại sư Từ Châu đem đoạn kinh văn này làm thành nhất tâm tam muội. Bất luận là tu pháp môn nào cũng cần có công phu, không có công phu không được, không có công phu lấy gì để hồi hướng? Nhưng có công phu thật sự rất khó, công phu như thế nào? Bị phá hoại, trong Phật pháp gọi là hữu lậu. Như ly trà này, nếu ở dưới bị thủng, rót nước vào sẽ bị chảy ra. Nước chảy ra là sao? Lổ thủng này là gì? Tức năm lỗ thủng tham sân si mạn nghi, nếu có đủ năm lỗ thủng này, rót nước vào lập tức chảy hết, không giữ được. Tất cả phiền não đều không còn, gọi là vô lậu, như cái ly này sửa lại bình thường, có thể đựng nước.

Tu học tất cả các pháp môn, bao gồm pháp môn Tịnh độ, nếu như còn tham sân si mạn nghi, nên biết thân ta là hữu lậu, không chứa được công đức, tất cả công đức đều chảy ra ngoài hết. Tu được những gì? Tu được một chút phước báo. Nếu bản thân còn tạo nhiều ác nghiệp, quả báo vẫn ở trong tam đồ. Trong tam đồ có hưởng phước, vì sao vậy? Họ tu được, đây là phước báo tu được trong Phật pháp.

Rõ ràng nhất mà chúng ta thường thấy, là hiện tại quý vị thấy những nhà giàu nuôi thú cưng. Chúng đầu thai vào đường này, nhưng được hưởng phước. Đầu thai vào trong đường ngạ quỷ, được làm hữu tài quỷ, hữu tài quỷ là sao? Như Sơn thần, Thổ thần, quỷ vương. Có người cúng dường họ, họ ở trong miếu nên có người cúng dường, có phước. Đây là quỷ có phước báo, không có phước báo là ngạ quỷ. Hưởng phước trong lục đạo, họ đọa vào địa ngục nhưng thọ khổ nhẹ hơn người khác, họ không thể không đọa. Tạo nghiệp như thế nào thì chiêu cảm quả báo như thế đó, nghiệp nhân quả báo không sai chút nào. Cổ nhân nói: “không phải không báo, là thời khắc chưa đến”. Còn có thiên tai mà ta không ngờ được, như hiện nay động đất, nhưng đáng sợ nhất là sóng thần. Năm trước một trận sóng thần ở Indonesia chết gần 200 000 người, chỉ trong vòng mấy giây. Quý vị thử nghĩ đó là gì? Nếu là người niệm Phật, sóng thần đến không kinh không sợ, nhất niệm sau cùng là A Di Đà Phật, như vậy sẽ thấy Phật đến tiếp dẫn. Bởi vậy, cùng chết trong một trận thiên tai, nhưng nơi đến khác nhau. Người có phước báo thì sanh lên cõi trời, người hành thiện lại đến nhân gian. Người tạo nghiệp bất thiện đọa vào ba đường ác. Cùng trong một thiên tai, nơi đến của mỗi người hoàn toàn khác nhau.

Hiện nay thiên tai rất nhiều, mà còn không có cảnh báo trước, đột nhiên phát sanh. Điều này trong tâm chúng ta đều phải có sự chuẩn bị, trong tâm có sự chuẩn bị, khi thiên tai đến không thấy sợ hãi. Thực tế mà nói khi đại thiên tai ập đến, rất nhiều người kinh hoàng không biết phải làm sao. Những người kinh hoàng sợ hãi này, sau khi chết đều đọa vào ác đạo; còn những người không kinh không sợ chắc chắn không đọa vào ba đường ác. Nếu như tâm địa thuần tịnh thuần thiện, họ đến nơi tốt đẹp. Người niệm Phật không kinh không sợ mới có thể vãng sanh, nếu có sợ hãi, hoảng hốt không thể vãng sanh được, như vậy là tùy nghiệp lưu chuyển. Cho nên người niệm Phật cần có định, định nhìn từ phương diện này. Bất luận là thiên tai gì, thiên tai hay nhân họa đều không kinh hoàng sợ hãi, bình thường phải xem nhẹ hiện tượng này. “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, thiên tai nhân họa cũng là hư vọng, có gì đáng sợ đâu? Luôn luôn giữ được tâm thanh tịnh, luôn luôn giữ được chánh niệm, chánh niệm nghĩa là niệm Phật, điều này quan trọng hơn tất cả. Đặc biệt là sanh trong thời đại của chúng ta hiện nay.

“Nên kinh này lấy cầu sanh Tịnh độ thu nhiếp hết các văn ở trước”, ở sau là phẩm Phước Tuệ Thỉ Văn thứ 47, đây là kệ tụng, nghĩa là nói lại những gì đã nói ở trước. Đức Thế Tôn từ bi vô tận, đúng là vô lượng ân đức, tận tâm tận lực vì chúng ta. Chúng ta có được quyển kinh này, kinh này chính là vì chúng ta, chúng ta nhất định phải đạt được lợi ích chân thật trong quyển kinh này. Trong mọi thiên tai tật bệnh, tôi không hề có chút sợ hãi nào. Thọ mạng chưa đến, tự nhiên sẽ tốt đẹp; thọ mạng đến thì về thế giới Cực Lạc. Tôi không chọn đâu khác, chỉ chọn nơi này. Phải buông bỏ mọi thứ ở thế gian này, tuyệt đối không còn bất kỳ tham cầu nào. Biết được thế gian này là giả tạm, tâm chúng ta mới định được, nếu còn những tham cầu, tâm không thể định được. Điều này đối với chúng ta tổn thất vô cùng lớn.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây

Hết tập 591

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 591 PAGE 1

Tập 592

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 13.09.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 777, hàng thứ ba từ dưới đếm lên. “Phước Tuệ Thỉ Văn Đệ Tứ Thập Thất”.

Sau khi Đức Thế Tôn nói xong, liền dụng kệ tụng để nói lại ý trước. Đây là từ bi tột cùng, sợ chúng ta chưa có ấn tượng sâu sắc, nên sau khi nói xong liền dụng kệ tụng để nói lại, hy vọng thêm chút ấn tượng. Đây là giáo huấn sau cùng của kinh này.

“Trong đó nói lại rõ về thị phi, chọn lọc làm rõ thị phi, trong hiển thị này tán thán ba vấn đề”. Đây là đặc biệt nói rõ cho chúng ta, thế nào là đúng, thế nào là ngộ nhận, để chúng ta có năng lực từ bỏ sai lầm, giữ vững những điều đúng đắn. Trong khi hiển thị tán thán về ba việc.

Thứ nhất: “Tín vãng sanh”. Nhất định phải tin, vì sao chúng ta không phát nguyện được, không niệm Phật lâu được? Vì có hoài nghi, không tin vào việc vãng sanh. Không tin thế giới Cực Lạc, sẽ tin vào luân hồi sanh tử trong lục đạo, không cách nào giải quyết được vấn đề này. Trong kinh nói rất rõ ràng, nghĩa là tám vạn bốn ngàn pháp môn trong Phật pháp đại thừa, cũng không dễ giúp chúng ta ra khỏi luân hồi ngay trong đời này. Không ra khỏi luân hồi rất khổ, rất đáng thương! Điều này quả thật hết cách, huống gì kiếp nạn đang ở trước mắt.

Con người sống trong thế gian này, quả thật sống quá đau khổ. Chúng ta hồi tưởng lại 30 năm trước, hòa bình an định hơn xã hội chúng ta bây giờ. 30 năm trước nữa, càng tốt đẹp, đó là lúc kháng chiến vừa thắng lợi. Nếu trở về 30 năm trước, xã hội càng hạnh phúc, càng hài hòa. Tuy xã hội Trung quốc quân phiệt cắt cứ, chiến tranh chưa có hồi kết. Lúc đó chiến tranh phạm vi nhỏ, người bị họa hại vì chiến tranh không nhiều lắm, đại đa số đều có thể an cư lạc nghiệp. Đây chính là nói đời này không bằng đời trước. Người Trung quốc nói 30 năm là một đời, so sánh 30 năm 30 năm như vậy, ngày càng cực khổ, ngày càng đáng thương, không thể không biết.

Thật không dễ gì gặp được phương pháp này, không tin coi như xong, đời này trôi qua vô ích.

Thứ hai là phải tin “Phật trí nan tư”. Trí tuệ của Phật không thể nghĩ bàn. Thật ra trí tuệ của Phật ta cũng có, trí tuệ chúng ta cũng không thể nghĩ bàn. Nhưng vì bây giờ có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, nên dù có trí tuệ, có đức năng và tướng hảo, nhưng tất cả đều không thể hiện tiền, không đạt được lợi ích. Đức Phật dạy chúng ta, nếu ta buông bỏ được ba thứ này sẽ được thành Phật, sẽ viên mãn. Nói thì rất đơn giản, nhưng ta buông không được, không buông được không tránh khỏi được luân hồi.

Thứ ba là phải tin “niệm Phật được độ”. Phải tin rằng dùng phương pháp niệm Phật này, vãng sanh đến thế giới Cực Lạc liền được độ. Đây là ba vấn đề mà trong phẩm kinh này nói rõ. Bây giờ chúng ta xem kinh văn:

“Nhĩ thời Thế Tôn, nhi thuyết tụng viết:

Nhược bất vãng tích tu phước tuệ,

Ư thử chánh pháp bất năng văn

Dĩ tằng cúng dường chư Như Lai

Tắc năng hoan hỷ tín thử sự

Ác kiêu giải đãi cập tà kiến

Nan tín Như Lai vi diệu pháp

Thí như manh nhân hằng xứ ám

Bất năng khai đạo ư tha lộ”.

Đây là đoạn thứ nhất, có hai bài kệ: “bốn câu đầu, chính là nói rõ tên phẩm Phước Tuệ Thỉ Văn của phẩm này. Cũng tức trong kinh, nếu có chúng sanh, trồng các gốc thiện, đã từng cúng dường vô lượng Chư Phật. Do nhờ oai lực của Đức Phật này gia trì, có thể đạt được pháp môn rộng lớn như vậy, nhiếp thủ thọ trì. Trong đó trồng các gốc thiện, tức là đời trước tu phước tuệ. Nếu không phải đời trước tu, thìc đối với pháp này không thể nghe được”. Chúng ta xem đoạn này trước.

Đoạn này nói với chúng ta, quả thật Phật pháp khó nghe. Thực tế mà nói, chúng ta nghiệp chướng sâu nặng. Ác là ác nghiệp, kiêu là kiêu ngạo, giải đãi, tà kiến, nên tuy gặp được nhưng không có lợi ích.

Chúng ta vô cùng may mắn, gặp được một trường hợp hay, đó là cư sĩ Lưu Tố Vân. Nghe được Phật pháp, tu hành mười năm lại có được thành tựu lớn như vậy, như trong kinh điển tiểu thừa nói, là cảnh giới của A la hán: “Những gì đã làm, không chịu quả báo đời sau”. Những gì đã làm, chính là việc niệm Phật liễu sanh tử, bà đã làm thỏa đáng, tuyệt đối không còn trôi lăn trong luân hồi lục đạo, mười năm tu hành.

Chúng ta tiếp xúc Phật pháp không chỉ mười năm, đến nay vẫn mơ mơ hồ hồ, ai dám nói mình đã lo xong chuyện sanh tử? Nguyên nhân gì vậy? Phải nói là “nếu trong đời quá khứ không tu phước tuệ”, nếu không phải đời đời kiếp kiếp trong quá khư tu phước tu tuệ, thì không có nhân duyên gặp được chánh pháp. Ngày nay chúng ta gặp được chánh pháp, đại pháp thuần chánh, chứng tỏ trong nhiều đời kiếp quá khứ có tu phước tuệ. Nghe được thì sao? Thiện căn chúng ta chưa đủ, chưa đủ phước đức, cũng chưa đủ nhân duyên, nhưng nhân duyên là chính bản thân tạo ra. Khi buông bỏ được nhân duyên sẽ đầy đủ. “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, vạn duyên buông bỏ, làm gì có chuyện không thành tựu! Cư sĩ Hoàng Trung Xướng biểu diễn cho chúng ta thấy, chỉ 2 năm 10 tháng là vãng sanh. Trước khi bế quan ông nói với tôi, ông muốn thử nghiệm xem có thật chăng? Quả nhiên là thật, không phải giả, đã đến thế giới Cực Lạc làm Phật rồi. Đáng sợ nhất là chúng ta để thời gian trôi qua một cách vô ích, như vậy thì phước tuệ ta tu được trong đời quá khứ cũng uổng phí. Phước không phải là việc tốt, quý vị xem những người thành tựu đều không có phước báo, vì sao vậy? Họ mới thật thà. Phước báo lớn, địa vị cao, của cải nhiều, không phải phước. Đó là phước ngu si của thế tục, không phải trí tuệ chân thật. Trí tuệ chân thật là muốn liễu sanh tử xuất tam giới. Giải quyết được vấn đề tự thân, còn làm tấm gương tốt cho mọi người, đó chính là hóa độ chúng sanh. Kinh văn ở trước kinh này nói.

“Nếu có chúng sanh, trồng các gốc thiện”. Các gốc thiện, căn bản của tất cả điều thiện gọi là ba thiện căn. Bây giờ chúng ta thêm vào hai chữ gọi là năm thiện căn: không tham, không sân, không si, không mạn, không nghi, năm loại thiện căn. Tất cả thiện pháp của thế xuất thế gian đều từ đây sanh ra, không hoài nghi, vì sao không hoài nghi? “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, vậy thì có gì đâu mà hoài nghi?

Trong Kinh Bát Nhã nói: “tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, vậy chúng ta không cần hoài nghi. Thiện không hoài nghi, ác cũng không hoài nghi, vì sao vậy? Tất cả đều là không. Mỗi người khởi tâm động niệm, mỗi người ngôn ngữ tạo tác, có nhân quả quản họ. Lý của nhân quả hoàn toàn tự làm tự chịu, bản thân ta làm, nó sẽ chiêu cảm đến. Lý và sự này muốn nói tường tận cũng không nói hết. Vì sao không nói hết? Đức Phật dạy chúng ta, hiện nay các nhà khoa học đã chứng minh, vạn sự vạn vật khắp biến pháp giới hư không giới với chúng ta là nhất thể. Chúng ta khởi tâm động niệm, bất luận là thiện niệm hay ác niệm, bất luận là hữu ý hay vô ý, thật sự là nhổ một sợi lông mà động toàn thân. Ý niệm này truyền khắp biến pháp giới hư không giới. Trong Hoàn Nguyên Quán nói “chu biến pháp giới”, chu biến pháp giới có khởi tác dụng chăng? Khởi, khởi tác dụng gì? “Xuất sanh vô tận”.

Thập pháp giới y chánh trang nghiêm, đích thực là giống như tiết mục chiếu trên màn hình vậy, rất giống, mỗi đoạn film là một niệm, nhất niệm này là bất động, nên không có hai đoạn film nào tương đồng cả. Film là dùng băng nhựa, không có hai tấm tương đồng, niệm niệm đều là độc lập. Bởi thế Đức Phật nói với chúng ta về chân tướng, chân tướng gọi là gì? Tất cả pháp không sanh, tất cả pháp không diệt, chính là nói chân tướng sự thật này. Thật sự hiểu rõ ràng minh bạch về chân tướng sự thật, tâm thái quý vị sẽ khác, sẽ được khôi phục bình thường. Tâm thái bình thường là gì? Là “tùy duyên diệu dụng”, là đức thứ nhất trong bốn đức mà Hoàn Nguyên Quán nói. Tùy duyên diệu dụng cũng chính là hai nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền, hai điều trong thập nguyện: Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, diệu dụng. Công đức là gì? Tùy hỷ, nhưng hông khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, đây gọi là diệu. Ngày nay chúng ta tùy hỷ là động tâm, động ý niệm, như vậy là không diệu, vì sao vậy? Họ sanh phiền não, sanh phiền não là khởi tâm động niệm, là tạo nghiệp, phiền não mới động.

Trong Hoàn Nguyên Quán nói: “xuất sanh vô tận”, nếu phiền não này ứng đối trên thân chúng ta, trên thân chúng ta một bộ phận nào đó liền phát sanh tế bào bệnh, tế bào mang bệnh phát sanh. Ứng đối trên hoàn cảnh sống của chúng ta, hoàn cảnh này sẽ có tai họa, liền sinh ta biến hóa. Nên biết biến hóa là biến hóa trong từng sát na, nói sát na vẫn còn dài. Chúng ta dùng lời Bồ Tát Di Lặc nói: Một giây có 1600 triệu ý niệm, mỗi niệm đều đang biến hóa. Hay nói cách khác, một giây biến hóa bao nhiêu lần? Biến hóa 1600 triệu lần, còn có thể phản ứng ở tha phương thế giới. Như chúng ta niệm Phật, chuyên môn niệm Phật, nguyện đem công đức này, trang nghiêm Phật Tịnh độ. Chúng ta niệm Phật khiến nơi nào khởi biến hóa? Khiến thế giới Cực Lạc khởi biến hóa, ta phải trang nghiêm Phật Tịnh độ. Chúng ta ở đây niệm Phật, thế giới Cực Lạc khởi biến hóa, rất lợi ích.

Bản thân chúng ta nhất định phải tin, lời Đức Phật nói là thật. Nên ở trước Hoàng Niệm Tổ nói với chúng ta, nhất định phải tin. Trong đời quá khứ từng cúng dường vô lượng Chư Phật, không phải một hai vị Phật. Điều này giống như trong Kinh Kim Cang nói, ta gặp được kinh điển đại thừa, hoan hỷ tiếp nhận, không kinh không sự, đó chính là “đã từng cúng dường vô lượng Chư Phật”. Chúng ta nhớ Phật, Phật cũng nhớ chúng ta, Phật cũng gia trì chúng ta, nên chúng ta được vô lượng Chư Phật Như Lai khắp mười phương gia trì. Trong đời này mới có thể gặp được “pháp môn rộng lớn như vậy”, chính là chỉ bộ kinh này.

Bộ kinh này là Đức Thế Tôn lúc còn tại thế nhiều lần tuyên giảng, đây là điều không thể nghĩ bàn. Đức Thế Tôn suốt đời giảng kinh, ngài không giảng lại lần thứ hai, duy nhất bộ kinh này là ngài tuyên giảng nhiều lần, nhưng rốt cuộc giảng bao nhiêu lần chúng ta không biết. Khi truyền đến Trung quốc là nguyên bản tiếng Phạn, ở Trung quốc có 12 lần phiên dịch sang tiếng Trung. Từ thời nhà Hán đến thời nhà Tống là 800 năm, sau thời nhà Hán đến Bắc Tống 800 năm, từng có 12 lần phiên dịch. Đáng tiếc những bản dịch này có bảy loại thất truyền, hiện nay chỉ còn lại năm loại. Truyền đến Trung quốc, ít nhất có ba bản khác nhau. Hay nói cách khác, nghĩa là Đức Phật từng giảng ba lần. Bảy loại thất truyền, nên chúng ta chỉ có thể nói trên ba loại, tuyệt đối là hơn ba loại. Ba loại chính là nói ba lần, vì sao Đức Phật làm như vậy? Chỉ có pháp môn này có thể độ tất cả chúng sanh, trên đến Đẳng giác Bồ Tát, dưới đến địa ngục A tỳ, không có ai không thể độ, chỉ cần ta gặp được. Có người giảng giải cho chúng ta, có người chú giải cho chúng ta. Chúng ta có thể xem hiểu, có thể lãnh hội được, có thể nói một cách rõ ràng, nói một cách minh bạch. Đây chính là có dạy. Nơi có dạy là có chánh pháp thường trú tại đây, chánh pháp thường trú đáng quý nhất, nghĩa là phải có người thật sự muốn nghe, có người nghe hiểu có thể y giáo phụng hành, buông bỏ vạn duyên, nhất tâm niệm Phật. Lục đạo là giả, mười pháp giới cũng là giả, trong này chỉ có khổ không có vui, gọi là vui chỉ là khổ tạm ngừng mà thôi. Trong kinh Đức Phật đưa ra ví dụ rất hay: Mỗi chúng sanh vừa sanh ra đã có một bệnh lớn, bệnh này là gì? Bệnh đói. Quý vị xem không ăn một bữa cơm là đói, đói sẽ khổ, một ngày không ăn cơm thì càng khổ. Người bình thường bảy ngày không ăn sẽ chết, đây là sanh ra đã có.

Ẩm thực là gì? Ẩm thực chính là trị bệnh, đối trị bệnh đói. Ẩm thực ví như uống thuốc ngày ba lần, có khi chưa đủ, còn phải thêm điểm tâm, là trị bệnh đói. Quý vị không biết đói là bệnh! Bệnh này không thể giải quyết, không trị được, quý vị nói người này có gì vui? Đức Phật không phân tích, chúng ta lãng quên, không nghĩ đến vấn đề này. Nghe Đức Phật nói, suy nghĩ tỉ mỉ rất có đạo lý. Thế giới Cực Lạc không cần ăn cơm.

Ở thế gian này của chúng ra_Dục giới thiên, Tứ vương thiên, Đao lợi thiên gần giống với nhân gian. Dạ ma thiên đối với thất tình lục dục ngày càng đạm bạc, đến Sắc giới thiên thì không còn nữa. Người ở Sắc giới thiên không cần ăn cơm, cũng không cần ngủ nghỉ. Họ không bị hôn trầm, cũng không mệt mõi. Không cần ăn uống, thân thể vẫn mạnh khỏe, thọ mạng rất dài, họ dựa vào điều gì? Trong kinh Đức Phật nói: “thiền duyệt vi thực”. Duyệt là hỷ duyệt. Hỷ duyệt này từ đâu mà có? Từ trong thiền định, thiền định không phải chết, trong thiền định có cảnh giới, trong thiền định có trí tuệ, định tuệ song tu gọi là thiền định. Nếu có định không có tuệ, nhà Phật gọi là ngoại đạo. Nhà Phật nói tam học giới định tuệ, trong định có tuệ, trong tuệ có định.

Niệm Phật là tu thiền định. Trong Đại Tập Kinh Đức Phật nói rất rõ ràng: “Trì danh niệm Phật là vô thượng thậm diệu thiền”. Buông bỏ vọng tưởng phân biệt chấp trước chính là định, hành trú tọa ngọa đều ở trong định, không nhất định phải ngồi xếp bằng quay mặt vào vách. Pháp tu định này vô cùng linh hoạt, không trở ngại công việc của quý vị. Là phương pháp tu hành tốt nhất, đối với người công việc bận rộn. Thân thể đang làm việc, thân thể là bộ máy cần phải hoạt động, không hoạt động sẽ bị rò rỉ, bị hư. Thân thể phải vận động, nhưng tâm phải thanh tịnh. Trong tâm có ý niệm tâm sẽ hư hoại, trong tâm không có ý niệm là chân tâm, có ý niệm là vọng tâm. Chúng ta gặp được pháp môn này, phải biết cách nhiếp thủ thọ trì, phải tinh tấn tu học, không được bỏ qua nó. Thọ là tiếp thu, trì là duy trì. Trong tất cả pháp tôi chọn pháp này, đây là lựa chọn chính xác. “Trong đó trồng các gốc thiện, tức là quá khứ tu phước tuệ”, đây là ở trước kinh này nói.

“Nếu trong đời quá khứ không tu, thì đối với chánh pháp này không thể nghe được”, nói lại cho chúng ta thêm lần nữa. Không phải trong nhiều đời kiếp quá khứ tu học tích lũy công đức, thì chúng ta không thể nghe được bộ kinh này, vì sao vậy? Vì không hoan hỷ, nghe rồi cảm thấy ghét, không thích kinh này, không có nhân duyên với kinh này, không có nhân duyên với pháp môn này. Trái lại chúng ta có duyên với kinh này, có thể sanh tâm hoan hỷ, chứng tỏ trong quá khứ thiện căn của chúng ta vô cùng sâu dày, bây giờ được Chư Phật Như Lai gia trì. Tại sao chúng ta vẫn không thể khế nhập? Do tập khí phiền não quá nặng. Chúng ta nghe hiểu nhưng không thực hành, nghe hiểu phải thật sự thực hành, mới nhập vào cảnh giới.

Tôi biết, người như Lưu Tố Vân có rất nhiều, nhưng đều chưa gặp mặt. Có tin tức truyền đến chỗ tôi, những người này đều khoảng mười năm “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”.

“Đã từng cúng dường Chư Như Lai”, chính là ở trước nói “đã từng cúng dường vô lượng Chư Phật”. Ở trước trong văn xuôi nói, đây là dùng kệ tụng để nói lại một lần nữa. “Người như thế, rộng trồng thiện căn, lại nhờ oai lực Như Lai gia trì, nên có thể hoan hỷ tin vào điều này”. Hoan hỷ này là gì? Tin thiện căn phát khởi, Phật lực gia trì. Sanh hoan hỷ, sanh hoan hỷ sẽ thực hành, họ sẽ có hành động.

Như Kinh Kim Cang nói: “Sau khi Như Lai diệt độ, sau 500 sau”. Đây là chỉ thời đại hiện nay của chúng ta, trong pháp thế gian chúng ta gọi là vận mệnh. Người thế gian năm năm thay đổi vận mệnh một lần. Trong đời này có 5 năm tốt nhất, cũng có 5 năm xấu nhất. Thế Tôn là 500 năm chuyển vận một lần, năm nhân với 500 năm, là 2500 năm sau, chính là nói hiện nay. Trong thời đại này còn có “trì giới tu phước”, còn thích làm điều này. “Đối với chương cú có thể sanh tín tâm, lấy điều này là thật. Nên biết người này, không phải chỉ trồng thiện căn với một vị Phật, hai vị Phật, ba bốn năm vị Phật, mà đã trồng chư thiện căn với vô lượng ngàn vạn chư Phật”. Đây là lời trong Kinh Kim Cang nói.

Nhân duyên trong quá khứ của chúng ta phải chăng là đây? Không phải. “Trồng các thiện căn với vô lượng ngàn vạn Chư Phật”, họ có thể trì giới tu phước, điều này chúng ta có. “Đối với chương cú có thể sanh tín tâm”, chúng ta còn thua một bậc, điều này chúng ta chưa làm được. Không thể nói không có thiện căn, mà thiện căn chưa đủ, không thể sanh khởi tâm hoan hỷ.

Đọc nhiều, thường đọc những kinh văn này, lại dùng nó để quán chiếu khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác của bản thân. Bản thân nhất định rất may mắn, trong đời quá khứ có tu, cũng sanh tâm hổ thẹn tôi tu chưa đủ. Chỗ chưa đủ có thể bổ túc vào, chỉ cần trong đời này chúng ta dõng mãnh tinh tấn, là có thể bổ túc được. Cần bao nhiêu thời gian để bổ túc? Đó phải xem sự tinh tấn hay giải đãi của mỗi người. Nếu tinh cần, thì rất nhanh sẽ bổ túc được; nếu biếng nhác thì thời gian dài hơn một chút. Vì sao vậy? Vì công đức niệm Phật này không thể nghĩ bàn, chân tâm, không phải tam tâm.

Niệm một câu Phật hiệu, có thể tiêu tội nghiệp sanh tử trong 80 ức kiếp. Điều này không phải giả, Đức Phật không gạt người, từng câu từng chữ của Đức Phật đều là thật. Ngày nay chúng ta niệm Phật, không tiêu được một tội. Người ta một câu Phật hiệu, tiêu tội nặng sanh tử trong 80 ức kiếp, đó là niệm như thế nào? Ấn Quang đại sư nói là nhờ tâm thành kính, tâm quý vị có vạn phần thành kính, có thể tiêu vạn phần tội nghiệp; một phần thành kính có thể tiêu một phần tội nghiệp; mười phần thành kính có thể tiêu mười phần tội nghiệp, đạo lý chính là như vậy.

Chúng ta không có tâm thành kính, nên niệm Phật mà không được lợi ích. Quý vị xem, niệm Phật nhưng vọng niệm xen tạp vào trong đó, vọng niệm phá hoại công phu niệm Phật của chúng ta. Không thể nói không có lợi ích, lợi ích không lớn, không thấy được hiệu quả của nó. Nếu như không có tạp niệm, gọi là nhất tâm thanh tịnh, tâm bồ đề, bình đẳng, từ bi. Trong câu Phật hiệu này có chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, từ bi, cảm ứng đạo giao với Phật. Tức một niệm tương ưng một niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật. Tâm định, trong tâm thật sự có Phật, mỗi tiếng mỗi niệm đều cầu sanh Tịnh độ. Chúng ta đại đa số không được, niệm Phật là một chuyện, nhưng đối với thế gian này vô cùng lưu luyến, việc gì cũng muốn quản, không buông bỏ được điều gì. Niệm Phật như vậy chỉ kết nhân duyên với Phật A Di Đà, tương lai nhất định thành tựu, nhưng không biết đến khi nào.

Trong phần chú đầu trang của Kinh Vô Lượng Thọ, thầy Lý nói: Đời này không thể vãng sanh, không tránh khỏi trường kiếp luân hồi, không sao tránh được. Phải đợi sau trường kiếp luân hồi, lại gặp được thân người, gặp được Phật pháp, có thể sanh khởi được tín tâm, sẽ cho rằng những gì Đức Phật nói là thật, không phải giả.

Chúng ta dùng một ví dụ rất đơn giản. Đức Phật có gạt người chăng? Người gạt người khác đều có âm mưu, đều có mục đích. Đức Thế Tôn đương thời xuất gia, hoàn cảnh gia đình ngài rất tốt, cha là quốc vương, ngài là đại thái tử, người kế thừa vương vị. Vậy mà ngài từ bỏ, sao lại ra bên ngoài gạt người được? Làm gì có đạo lý đó! Sau khi Phật diệt độ, các hàng đệ tử đem giáo huấn của Phật, kết tập viết thành văn tự lưu truyền cho hậu thế, như vậy mà gạt được sao? Các hàng đệ tử Bồ Tát, đệ tử Thanh văn của ngài phải chăng là làm điều gạt người? Mục đích của họ là gì? Đức Phật rất rõ ràng, biết được pháp vận dần dần suy yếu, Phật pháp sẽ bị diệt ở thế gian. 12 000 năm sau, Phật pháp không còn ở nhân gian, chùa chiền không còn, tượng Phật không còn, kinh điển không còn. Thế gian không tránh được thành trụ hoại không, bởi thế ngài không có lý do gì để gạt người. Nếu nói không có lý do, không có bất kỳ mục đích nào gạt người, thì đó chắc là tinh thần không bình thường. Tinh thần không bình thường, có thể nói ra được những đạo lý này ư? Không thể. Đây là người tốt thật sự, từ bi thật sự, là người thật sự lợi ích tất cả chúng sanh mà không vì bản thân. Nếu không tin người này, là do chúng ta không có phước báo. Gặp được người tốt phải làm quen, đừng bỏ qua. Tuy Đức Phật không còn ở thế gian, nhưng di giáo của ngài vẫn còn. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, được một pháp môn là có thể được độ. Tam tạng kinh điển, đạt được một bộ là chúng ta cũng được độ, huống gì đạt được bộ kinh này. Rất khó gặp được, chúng ta đã gặp.

Tôi thấy thầy giáo đời trước của chúng tôi, bây giờ đến tuổi tác này, cũng có mấy mươi năm kinh nghiệm. Trong thời đại đó, thầy giáo rộng độ chúng sanh. Chúng tôi may mắn, được tham dự và cùng ở với thầy 10 năm. Thầy đích thực rất thanh liêm, thanh cao, liêm khiết. Suốt đời sống đơn giản, một bộ áo quần mặc hai ba mươi năm, áo quần bên trong đều chắp vá, thầy tự vá, vớ cũng tự mình vá. Sau khi thầy vãng sanh, chúng tôi thấy những thứ này mới biết, trước đó không ai hay biết, vì áo quần thầy tự giặt. Không ai biết thầy sống cuộc sống như vậy, không phải thầy không có tiền, tiền lương của ông không tệ. Ở Đài Loan tiền lương của ông thuộc hàng cán bộ cao cấp, cuộc sống đáng lẽ phải rất tốt. Tất cả tiền bạc thầy đều đem làm việc từ thiện. Học sinh, tín chúng cúng dường cũng rất nhiều, nhưng đều bố thí hết. Bản thân làm nhiều việc như vậy, bây giờ chúng tôi nghĩ, thầy có thể không làm những công việc đó, vì sao vậy? Như viện dưỡng lão, trường mầm non, bệnh biện Bồ Đề. Sự nghiệp xã hội này có rất nhiều người làm, không cần phân tâm. Nên như thế nào? Quan trọng nhất là Phật pháp không có nhân tài, thầy thông cả Nho Thích Đạo, nếu chuyên tâm vào việc giáo dục thì quả là tuyệt vời. Mở lớp giảng sư dạy chúng tôi giảng kinh, mỗi tuần chỉ học một buổi, một tiết học ba tiếng, mỗi tuần một lần. Lúc đó tôi có một người bạn, là pháp sư Huệ Nhẫn, tôi giới thiệu ông đến Đài Trung tham gia lớp học này, ông học được một tháng thì nghỉ. Tôi hỏi ông vì sao? Ông nói hay thì rất hay, nhưng bài học quá ít, một tuần chỉ học được một lần, nếu học nhiều hơn chút nữa thì hay biết bao! Đây là điều chúng tôi cảm thấy rất đáng tiếc. Mỗi tuần dạy một bài cổ văn, giảng kinh một lần. Chúng tôi học kinh giáo thì nghe kinh, sau đó giảng lại. Chuyên môn học cổ văn, chuyên môn học thơ Đường_Giang Dật Tử chuyên môn học thơ, học thơ Đường với thầy. Cư sĩ Từ Tỉnh Dân học cổ văn. Mỗi người chúng tôi đều học theo chuyên môn của mình, nhưng khi họ lên lớp, chúng tôi ngồi dự thính, tất cả đều phải chuyên. Nếu thầy chuyên vào một môn, tôi tin rằng ở Đài Trung 38 năm đào tạo 30 học sinh là không thành vấn đề. Nếu ngày nay có 30 người, 10 người chuyên Nho, 10 người chuyên Đạo, 10 người chuyên về Phật giáo, truyền thống văn hóa sẽ được phục hưng.

Như những vấn đề này, chúng tôi cũng đến những năm sau này mới thật sự tỉnh ngộ, làm như vậy tốt biết bao! Công việc từ thiện của thế gian để người khác làm, nhất tâm dạy học, bây giờ chúng ta tìm không thấy thầy giáo như vậy, lúc nhỏ họ có nền tảng vững chắc. Chúng ta không tiếp thu được nền giáo dục này. Chúng tôi tiếp xúc được truyền thống giáo dục tư thục, lúc sáu bảy tuổi, cũng chỉ có một năm. Sau đó thì thay đổi, thay đổi trường học ngắn ngày. Tôi có thấy sách học của trường học ngắn ngày này, chưa đọc, chỉ thấy thôi. Lần này hội trưởng Lăng Tư tặng tôi bốn cuốn, sách tiểu học của truyền thống văn hóa, sách của lớp một tiểu học. Tôi dở ra xem, không sai, chính là chương trình học lúc đó. Không sánh bằng giáo dục tư thục ngày xưa. Giáo dục tư thục quả đúng là nền tảng căn bản, gọi là thâm căn cố đế, sau khi thay đổi thì thua xa. Bây giờ có dịp xem lại, vô cùng tiếc nuối, cảm khái vạn phần, muốn khôi phục vô cùng khó khăn. Nguyên nhân gì vậy? Chúng ta đánh mất niềm tin. Cổ nhân nói: Con người không có niềm tin, không thể đứng vững trong xã hội. Năm đức nhân lễ nghĩa trí tín, tín là nền tảng. Có thể nói, niềm tin là một điểm cở bản nguyên thủy nhất của tất cả pháp thế xuất thế gian, nếu không có niềm tin tất cả pháp đều không thể kiến lập. Như vậy mới biết vấn đề này gian nan biết bao. Chữ tín này chính là khôi phục lòng tự tin đối với dân tộc chúng ta, hiện nay chúng ta hoàn toàn không tin vào dân tộc mình, đều tin người phương tây. Thậm chí nói mặt trăng của phương tây tròn, mặt trăng của phương đông chúng ta không tròn ư? Những lời này trước đây tôi từng nghe thầy Phương nói, và ông Hồ Thu Nguyên nói. Tôi từng đến nhà ông phỏng vấn_đây đều là những người trưởng bối của chúng ta, họ nói rằng: Căn bệnh lớn nhất của tuổi trẻ hiện nay, chính là không có lòng tin đối với truyền thống văn hóa. Không có lòng tin, dù có thầy giáo giỏi cũng đành chịu. Có lòng tin, còn phải cần thành kính, người như vậy mới có thể truyền thừa.

Đa số không tìm ra, tôi tin ở Đài Loan có thể tìm được 30 hay 50 người. Hết cơ hội, chúng ta đã mất cơ hội này, nghĩa là người vào thời đại của thầy Lý đã bỏ qua cơ hội này. Bây giờ muốn tìm so với thời đó không biết khó gấp bao nhiêu lần, nhưng chúng ta tin rằng vẫn còn.

Đi theo công việc này, điều đầu tiên chính là có thể chịu khổ, không sợ khổ, như Đức Phật vậy, như Khổng Tử vậy. Cuộc sống của Khổng tử cũng vô cùng cơ hàn, suốt đời đọc sách, dạy học. Khổng Tử cũng là lúc về già trở lại quê nhà mới đi theo con đường này. Không như Đức Phật, Đức Phật vừa khai ngộ liền đi theo con đường này, đi con đường dạy học, dạy hết một đời, dạy suốt 49 năm. Khổng tử chu du liệt quốc, ông muốn làm Chu Công. Nếu có nước Chư Hầu mời ông làm tể tướng, ông sẽ tạo nên thành tích chính trị rất tốt, nhưng không ai dùng ông. Tiếp kiến đàm luận đều khen ngợi, nhưng không dùng ông. Đến 68 tuổi mới trở về quê nhà dạy học, đem sở học một đời của mình truyền cho hậu thế. Ông dạy học chỉ năm năm, Khổng tử 73 tuổi ra đi, 68 đến 73 tuổi. Suốt đời ông dạy học được năm năm.

Từ đây chúng ta lãnh ngộ được, công đức của giáo dục rất lớn. Khổng tử có thể trở thành Vạn Thế Sư Biểu, ông có nằm mơ cũng không nghĩ đến. Nếu ông sớm biết hậu nhân tôn xưng ông là vạn thế sư biểu, thì đã không chu du liệt quốc, lãng phí mấy mươi năm thời gian, nếu dạy học suốt đời sẽ thành tựu biết bao nhiêu người!

Bởi vậy trong số các bậc thánh nhân, Đức Thế Tôn vẫn là người thông minh, ngài làm nên điển phạm này, không có chút tệ đoan nào. Thấy Lý nếu ở Đài Trung 38 năm, ngày ngày dạy học như Đức Phật, các việc khác không cần làm. Ngày ngày dạy học, những thứ như ăn mặc, học trò sẽ lo cho quý vị, không cần đi kiếm tiền. Dạy như vậy suốt 38 năm ở Đài Trung, lợi ích đó chắc rất lớn. Đó là xuất hiện Khổng tử thời nay, rất tuyệt vời! Thầy có điều kiện, có năng lực này.

Không như chúng ta, chúng ta thật giống như người bần tiện, không có năng lực, không có căn bản. Trong đời chúng ta là giáo học tương trưởng, học từ đâu? Vừa dạy vừa học, vừa học vừa dạy, là từ đây mà trưởng thành. Nhưng học không được chuyên, đây chính là hằng thuận chúng sanh. Ở đâu mời, muốn giảng kinh gì thì giảng cho họ kinh đó, nên đã giảng được mấy mươi bộ. Nếu là thâm nhập một môn, thì điều này hay biết bao? Một môn thì sẽ tìn. Đây là pháp khó tin, vì sao vậy? Vì không tin, không biết giáo lý Tịnh độ rộng lớn tinh thâm, không biết. Bản thân xem cũng không hiểu, lại không có ai dạy. Bởi thế mấy mươi năm lần mò trên con đường bồ đề của đại thừa, cũng coi như tìm ra được ánh sáng, đây đều nhờ ân đức của thầy. Trong Hoa Nghiêm, Pháp Hoa, Lăng Nghiêm, hiểu biết về Tịnh độ. Rất cám ơn thầy, lúc đó thầy tận tình khuyên tôi nhưng tôi không tiếp thu, tôi cảm thấy rất hổ thẹn. Nếu lúc đó thầy dạy tôi, tôi hoàn toàn tiếp thu, không có chút nghi ngờ nào, ngày nay thành tựu không chỉ như bây giờ, cao hơn không biết bao nhiêu lần. Chúng tôi sẽ có năng lực đuổi kịp thầy. Cuộc đời thầy, nhân duyên không tốt bằng tôi. Nhân duyên của tôi trên toàn thế giới, nhân duyên của thầy chỉ ở Đài Trung, chân duyên mỗi người không giống nhau. Chúng tôi cũng là đem pháp của thầy truyền khắp thế giới.

Bên dưới nói: “Nên biết có thể nghe được pháp môn Tịnh độ phương tiện cứu cánh, viên đốn tối cực này, nghe mà có thể hoan hỷ tín thọ, đã từng tu phước tu tuệ trồng các thiện căn đối với vô lượng Chư Phật”. Chúng ta những năm lại đây, đã bổ sung vào khuyết điểm này. Ngày nay chúng ta đối với bộ kinh này, đích thực không có chút hoài nghi nào, có thể tin, có thể nguyện. “Trong đời quá khứ cúng dường vô lượng ngàn vạn Chư Phật”. Chúng ta không cúng dường nhiều như vậy, nhưng suốt mấy mươi năm trong đời luôn kiên trì, đã bù đắp được khiếm khuyết này.

Thiện căn là tin và hiểu, ngày nay chúng ta có thể tin hiểu, đây là thiện căn. Phúc đức là chúng ta thực hành, chúng ta thật sự buông bỏ hết những thứ khác, nhất tâm nhất ý chuyên tu pháp môn này, đây nghĩa là phước đức. Có thiện căn, có phước đức, tuệ ở trong đó. Chúng ta có niềm tin mãnh liệt với pháp môn này.

“Trái lại”, từ phản diện mà nói: “Người có tất cả ác trược kiêu mạn giải đãi và đầy đủ tà kiến, không thể tin được pháp môn này”. Những điều này chúng ta phải hỏi bản thân mình có hay chăng? Những thứ này là chướng ngại, nếu không phá trừ chướng ngại, thế giới Cực Lạc sẽ không có phần. Mặc dù niệm Phật, như tôi vừa nói, niệm Phật không đắc lực, vì sao vậy? Có tạp niệm xen vào, thậm chí có cả ác niệm xen vào, phá hoại công đức niệm Phật của chúng ta.

Ác là ác niệm, ác ngôn, là hành vi ác. Ác là gì? Tiêu chuẩn của Phật pháp là thập ác: Sát, đạo, dâm, vọng ngữ, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu, tham, sân, si. Trong tâm chúng ta có những thứ này, nó rất nghiêm trọng, đây là chướng ngại lớn nhất đối với việc niệm Phật, cần phải buông bỏ nó.

Ở đây nói đến trược, trược là dơ bẩn. Nói như cách nói bây giờ, người này mê hoặc, không có trí tuệ. Trái nghĩa với nó là trong sạch, tâm thanh tịnh. Ở đây trược là gì? Tâm ô nhiễm. Bị điều gì làm ô nhiễm? Bị tự tư tự lợi làm ô nhiễm, bị danh văn lợi dưỡng làm ô nhiễm, bị ngũ dục lục trần làm ô nhiễm, điều này rất phiền phức. Nếu không buông bỏ, không giác ngộ đối với những thứ này, không nỗ lực buông bỏ nó, chúng ta sẽ bỏ qua cơ hội trong đời này, như vậy quả là đáng tiếc. Đến đâu mới gặp được pháp môn này!

Kiêu mạn nghĩa là cống cao ngã mạn. Khổng tử nói rất hay, chúng ta cần phải ghi nhớ, ông nói, giả sử người này có cái tài cái đẹp của Chu Công. Chu Công là vị thánh nhân Khổng tử sùng bái nhất trong đời. Ông nói giả sử có một người, tài hoa, đức hạnh, học vấn của họ giống như Chu Công. Nhưng như thế nào? Họ kiêu ngạo, “ngạo mạn mà còn keo kiệt”, vừa ngạo mạn vừa keo kiệt. Ông nói nếu họ có hai thứ này “thì những thứ còn lại không đáng để nhìn”, là giả không phải thật, ngoài ra không có gì để nói nữa. Nếu nói, người này có đạo đức, có học vấn, đại thiện tri thức, thấy họ có ngạo mạn, vẫn có keo kiệt. Keo kiệt có keo kiệt tiền tài, có keo kiệt đối với pháp. Câu tiếp theo của Phu tử là “ngoài ra không đáng để nhắc đến”. Chúng ta phải hiểu điều này.“Và người đầy đủ tà kiến”, hiện nay tà kiến là điều rất phổ biến. Không có chánh tri chánh kiến, kiến giải sẽ không chánh tri, không tin vào truyền thống văn hóa, cho rằng thế nào? Cho rằng đây là những thứ này đã lỗi thời. Truyền thống văn hóa xưa cũng phải hai ba ngàn năm trước, xã hội hiện nay có thể dùng được chăng? Chúng ta có thể đi lại con đường cũ ư? Xã hội vĩnh viễn không ngừng tiến về trước, chúng ta sao có thể đi thụt lùi? Đó không phải gọi là xe chạy thụt lùi sao? Quá khứ, quá khứ đã lạc hậu, đều không cần đến nữa, cần điều gì? Cần khoa học, tiên tiến nhất, vấn đề này rất phiền phức. Ngày nay tuyên truyền phổ biến về truyền thống văn hóa, người phản đối không biết có bao nhiêu. Nhưng làm những việc thuộc về khoa học, người tán thành lại rất đông, họ không phản đối. Nếu không phải hiện tại khoa học xảy ra sự cố, ai tin vào truyền thống? Truyền thống là nói về ngũ luân, hiếu thân tôn sư, ngày nay người ta lập tức hỏi vì sao phải hiếu thân? Vì sao phải tôn sư? Họ có rất nhiều lý do thoái thác, nghe ra hình như rất có đạo lý. Họ không tin vào hai chữ này, thì nền văn hóa đã xây dựng 5000 năm này bị triệt để hủy diệt. Hiếu thân tôn sư giống như vậy kiến trúc vậy, nó là nền móng, là cơ sở. Cơ sở bị hủy diệt, hoàn toàn không còn, đây mới là vấn đề nghiêm trọng thật sự. Vấn đề này có nguyên nhân của nó, không phải không có nguyên nhân, vì sao vậy? Vì không dạy từ nhỏ. Thầy giáo và phụ huynh không có sự hợp tác ngầm. Hiện nay trường học đã thương nghiệp học, là tiệm học. Đóng học phí thì đến dạy, quý vị là bán, tôi là mua, vậy tại sao tôi phải tôn trọng quí vị? Quý vị bán tri thức cho tôi, tôi tiếp nhận là được rồi, giữa chúng ta không có mối liên hệ nào.

Tôi ở Mỹ rất nhiều năm, lúc ở Cựu Kim Sơn từng phát sanh một việc. Một đứa bé người Trung quốc bỏ nhà ra đi, người nhà đến cục cảnh sát báo án, cảnh sát hỏi: Con anh bao nhiểu tuổi? 18 tuổi, họ liền nói với gia trưởng: 18 tuổi rồi, anh còn quản lý chúng làm gì? 16 tuổi là đã trưởng thành, ở Mỹ 16 tuổi là thành niên, họ có quyền bỏ nhà ra đi. Chuộng tôn trọng nhân quyền, ta không được can thiệp đến đời sống của chúng. Cho nên ở Mỹ không có mối quan hệ cha con. Nếu con cái và cha mẹ như bạn bè, coi như là không tệ. Chúng không hiểu mối liên hệ của cha mẹ, chúng không hiểu, mà cha mẹ đối với con cái cũng giống như đối với bạn bè vậy. Đây là không hiểu, không biết dạy, tình hình này rất phổ biến trong xã hội. Nhà mình dạy, chúng đến nhà khác thấy không phải như vậy. Người Trung quốc dạy con cái, lúc chúng còn nhỏ la chúng vài câu, đánh chúng vài roi. Hàng xóm thấy vậy đi báo cảnh sát, người lớn trong nhà này ngược đãi trẻ em, cha mẹ phải bị đi học. Đây là giáo dục của Mỹ, ngũ luân ở Mỹ chỉ có một luân là bằng hữu, ngoài ra đều không có, ngũ luân biến thành một luân. Chúng tôi tận mắt chứng kiến.

Thiên tai ngày nay nên cứu vãn bằng cách nào? Thiên tai từ đâu mà có? Ngũ luân, ngũ thường không còn nữa, nhân lễ nghĩa trí tín không còn. Chữ tín không còn, hiện nay người gạt người. Tứ duy không còn, lễ nghĩa liêm sĩ không còn, vô sỉ. Hiếu đễ trung tín, nhân ái hòa bình không còn. Những giáo huấn ngàn vạn năm nay tổ tông truyền lại, đầu năm dân quốc vẫn còn.

Lúc nhỏ ở nông thôn thường nghe nói, cha mẹ nói, thầy giáo nói, mọi người đều nói. Cũng có thể quê nhà chúng tôi đặc biệt hơn, nền móng của phái Đồng Thành. Ba huyện Lô Giang, Thư Thành, Đồng Thành văn phong vô cùng hưng thịnh.

Hai thời đại Minh Thanh, ở nông thôn trẻ con đều đọc sách, từ đường mỗi nhà đều là tư thục. Nên đối với truyền thống văn hóa đều rất siêng năng học tập, làm hay không là việc khác, thật sự có người dạy. Tôi thấy đáng tiếc, vì tuổi tác quá nhỏ, chỉ học được một năm. Nên ngày nay nghĩ đến vấn đề này rất đau lòng, rất khó!

Đức Phật rất từ bi, trong kinh này ngài nói với chúng ta rằng: “Người đi trước bất thiện, không biết đạo đức, không có ai dạy, nên đừng trách họ.” Đối với người trong thời đại chúng ta, đừng trách mắng họ, đừng phiền hà họ, vì sao vậy? Vì cha mẹ họ không biết, không ai dạy. Thầy họ cũng không biết, ông bà họ cũng không biết, ông bà cố họ cũng không biết. Truyền thông văn hóa xưa đã bị lãng quên từ 100 năm cuối thời nhà Thanh, lãng quên 100 năm, nghĩa là không coi trọng nữa. Vứt bỏ hoàn toàn cũng là 100 năm. Sau khi Mãn Thanh mất nước, người học trẻ tuổi đều tôn sùng phương tây, đều ra nước ngoài du học. Khi trở về chủ trương cải tạo làm mới Trung quốc, bỏ hết những gì thủ cựu, đề xướng văn hóa phương tây. 100 năm nay quả báo liền hiện tiền, nghiệp nhân quả báo không sai chút nào. Hiện nay xã hội động loạn, địa cầu thay đổi khác thường, đến các nhà khoa học cũng bó tay chịu thua. Trong thời cận đại, có một số nhà vật lý học, họ thay đổi phương hướng đi nghiên cứu tâm lý, hai ba trăm năm nay đều nghiên cứu vật lý. Từ lúc Max Planck dùng tâm huyết một đời để nghiên cứu vật chất, rốt cuộc vật chất là gì? Ông hiểu rõ ràng minh bạch về hiện tượng vật chất, thì ra nền tảng của hiện tượng vật chất là ý niệm, nghĩa là ý nghĩ. Không có ý niệm sẽ không có vật chất, vật chất là từ ý niệm sanh ra, lời này hoàn toàn giống với Đức Phật nói trong kinh. Trong kinh Đức Phật nói: “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, ý niệm chính là tâm tưởng. Nên hiện tượng vật chất được sanh ra từ tâm tưởng, không có tâm tưởng là không có vật chất.

Cho nên hiện nay có một nhóm các nhà khoa học mới nhất, thay đổi mục tiêu về nghiên cứu tâm lý, nghĩa là nghiên cứu ý niệm. Tuy thời gian không dài, chỉ có hai ba mươi năm, nhưng thành tích rất khả quan, phát hiện năng lượng của ý niệm lớn hơn tất cả. Thậm chí trong báo cáo nói, nếu ý niệm chúng ta có thể tập trung, có thể chuyên nghĩ đến một vấn đề, có thể thay đổi quỹ đạo của tinh hệ trong hư không, có sức mạnh lớn như thế.

Đức Phật từng nói: “Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện”, có bao gồm việc khiến tinh cầu thay đổi quỹ đạo chăng? Đương nhiên bao gồm, không có gì không làm được! Nếu không làm được, Đức Phật nên nói: “ngoài tinh cầu đang vận hành trong hư không ra”, phải nói như vậy. Nhưng ngài không nói như vậy. Không nói như vậy, nghĩa là năng lượng này có thể thao túng vũ trụ. Những nhà khoa học này gọi nghiên cứu của họ là tiền vệ, tiền vệ khoa học mới nhất. Vẫn chưa đến giai đoạn thành thục, đây là tiền vệ, tiên phong. Chúng ta tin rằng, thêm hai ba mươi năm nữa, nó sẽ trở thành hạng mục chủ yếu trong khoa học. Thật sự có thể thay đổi xã hội, có thể thay đổi địa cầu. Nhưng chúng ta cũng có lý do tin rằng, tương lai những người này, đều là những người quan trọng học tập đại thừa Phật pháp.

Đức Phật dạy: cần phải triệt để buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, vì sao vậy? Như thế mới có thể kiến tánh, mới biết được năng lượng của ý niệm lớn chừng nào. Chưa kiến tánh không được, chưa kiến tánh vẫn còn giới hạn. Nhất định phải kiến tánh, kiến tánh họ sẽ thành Phật.

Thầy phương đọc kinh Phật, cho rằng kinh Phật là triết học đỉnh cao nhất trên toàn thế giới. Bây giờ chúng ta xem những báo cáo của các nhà vật lý học, chúng ta cho rằng kinh Phật tương lai là khoa học cao nhất. Nó không phải Tôn giáo, nó thật sự có thể giải quyết vấn đề, nó có thể giải thích Tôn giáo. Chủ tạo vật trong Tôn giáo, trong Tôn giáo gọi là chân thần, Phật pháp có thể giải thích. Chân thần, chủ tạo vật là ai? Là tự tánh, tất cả vạn sự vạn vật đích thực đều từ nó mà ra. Tương lai khoa học có thể chứng minh.

Ngày nay các nhà khoa học đã phát hiện được A lại da, tam tế tướng của A lại da, họ đều biết. Danh từ khác với danh từ Phật giáo, nghiệp tướng của A lại da, khoa học gọi nó là năng lượng. Kiến phần của A lại da, khoa học gọi là tin tức. Cảnh giới tướng của A lại da, khoa học gọi nó là vật chất. Nó cùng một vấn đề.

Đệ lục ý thức, chúng ta dùng tư duy, dùng tưởng tượng. Mức độ thâm sâu nhất là đến đây. Tam tế tướng của A lại da đã được họ phát hiện. Trong vũ trụ vĩ quan, có thể quan sát được biên duyên của hư không, biên duyên của vũ trụ, báo cáo này cũng tương ưng với kinh Phật. Các nhà khoa học nói, những kỷ thuật hiện đại có thể nhìn thấy vũ trụ. Trên thực tế chỉ thấy được là 10% của vũ trụ, còn 90% không thấy. Chúng ta vừa nghe lời này liền hiểu được, 90% đó đi đâu? Trở về thường tịch quang, vì trong thường tịch quang không có hiện tượng: Hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên đều không có, nên không tìm được nó, cũng tức là đã thành Phật, thành Phật nên không còn. Đẳng giác Bồ Tát có, Diệu giác không có, Diệu giác là trở về thường tịch quang. Trở về thường tịch quang là cảnh giới gì? Nhục thể và tinh thần của chúng ta dung hợp thành nhất thể với toàn bộ vũ trụ, là trạng thái như thế. Ta ở đâu? Tồn tại mọi lúc mọi nơi. Nếu quý vị muốn hỏi Chư Phật ở đâu? Không nơi nào không có, không lúc nào không có. Có nhân duyên với ngài, khi có cảm ngài liền hiện thân. Đương xứ sanh ra, tùy xứ diệt tận, trong Kinh Lăng Nghiêm đã nói như vậy.

Quý vị cho rằng Phật A Di Đà đến, đến từ thế giới Cực Lạc, không phải vậy, là ngay tại đây, chính lúc này. Tùy xứ diệt tận, trên thực tế không sanh không diệt. Chúng ta có cảm ngài liền có ứng, cần dùng thân gì để được độ thoát ngài liền thị hiện thân đó, vô cùng tự tại. Không phải hiện thân theo ý ngài, mà hiện theo ý muốn của chúng ta. Chúng ta muốn thấy thân Phật nào, thì ngài hiện thân ra như vậy. Chúng ta muốn ngài dạy điều gì, ngài liền nói ra pháp đó. Nên biết, ngài hiện thân thuyết pháp không có khởi tâm động niệm, ngài mới có năng lực này. Khởi tâm động niệm sẽ không có năng lực này. Khởi tâm động niệm là vọng tâm, vọng tâm không ra khỏi mười pháp giới. Tham sân si mạn nghi không vượt thoát được luân hồi lục đạo. Điều này cần phải tin mới được, không tin không được. Quý vị buông bỏ mới thật sự khởi tác dụng, nó ở ngay trước mắt quý vị. Bởi thế câu ở trước, chúng ta phải phản tỉnh sâu sắc.

Tất cả ác trược, kiêu mạn, giải đãi, tà kiến, chỉ cần có một trong mấy thứ này, liền sanh chướng ngại cho chúng ta trong việc tu học đối với pháp môn này. Dù thích tu đến đâu cũng đều không được, cũng tu không thành công, cần phải đoạn trừ triệt để những chướng ngại này. Thật sự phải buông bỏ nó, chúng ta mới có thể tin vào pháp môn này, mới hoan hỷ đối với pháp môn này, nhất tâm nhất ý tinh tấn tu học. Nếu như còn có những khuyết điểm đó, chắc chắn không thể thành tựu trong đời này.

Ở dưới có một ví dụ: “Ví như người mù, thường sống trong bóng tối, tự mình không biết đường đi”, không nhận ra đường đi, “làm sao có thể dẫn dắt ngươi khác vào chánh đạo”. Bởi vậy câu nói này, chúng ta tuyệt đối không được sơ suất, phải cố gắng kiểm điểm, phản tỉnh. Có thì nên sửa đổi, không có thì cố gắng thêm.

Chúng ta xem tiếp đoạn kinh văn bên dưới:

“Duy tằng ư Phật thực chúng thiện

Cứu thế chi hành phương năng tu

Văn dĩ thọ trì cập thư tả

Đọc tụng tán diễn tịnh cúng dường

Như thị nhất tâm cầu tịnh phương

Quyết định vãng sanh Cực Lạc quốc

Giả sử đại hỏa mãn tam thiên

Thừa Phật oai đức tất năng siêu”.

Tám câu kệ này là: “Trì diễn hành siêu đắc độ”. Thật sự có thể thọ trì, có thể thực hành nó, diễn là thực hành, mới có thể hành siêu được độ.

Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm tổ: “Người đã từng rộng trồng các điều thiện với vô lượng chư Phật, mới có thể tu hành phổ cứu tất cả thế gian, nên gọi là làm việc cứu thế”. Không phải người bình thường có thể làm được điều này, đây là Phật Bồ Tát, là đại thánh hiền. Những đại thánh hiền này là người từng rộng trồng các điều thiện với vô lượng chư Phật.

Người bây giờ không tin, quan niệm người hiện nay cho rằng như thế nào? Thọ mạng của con người chỉ có một đời, con người chết đi giống như ngọn đèn đã tắt vậy, chết rồi là hết không còn nữa. Nên ở thế gian này muốn gì làm nấy, không có nhân quả, đề xướng điều gì? Mạnh hiếp yếu, ai mạnh là kẻ chiến thắng, ai yếu thì kẻ đó bị hiếp đáp, hoặc bị giết hại. Đây là tâm lý gì? Đây không phải tâm lý của con người, mà là dã thú. Khi đói tùy tiện tìm một thứ để ăn, không có nhân tính, đáng sợ là ở chỗ này. Tôi mạnh hơn anh, thì anh phải bị tôi ức hiếp, phải bị tôi câu thúc, nếu không nghe lời tôi sẽ giết anh. Không tin vào nhân quả, không tin vào Tôn giáo. Đây là gì? Đây là khoa học. Các nhà khoa học không tin Tôn giáo, đến tiến sĩ Giang Bổn người Nhật làm thí nghiệm nước cũng không dám động đến Tôn giáo. Tôi đã tìm ra nó, bây giờ ông đã tin. Tôi nói những thứ ông đang thí nghiệm trong kinh Phật đều có, nói rõ hơn ông nữa. Bất cứ hiện tượng vật chất nào, như khoáng vật, nước là khoáng vật, đều có kiến văn giác tri, đều có sắc thanh hương vị. Kiến văn giác tri ông đã nghiên cứu được, nhưng sắc thanh hương vị ông mới thấy được sắc. Hương ông chưa ngửi được, thanh chưa nghe được, vị cũng chưa nếm được. Nó còn có sắc thanh hương vị, tôi nói ông phải tiếp tục nỗ lực. Ông cho rằng Phật giáo là Tôn giáo, là mê tín nên không động đến, ông nên cố gắng nghiên cứu kinh Phật, xem phải chăng nó mê tín? Không được người ta nói sao mình nghe vậy, như vậy là mắc lừa, biết bao nhiêu người đã bị mắc lừa. Có cơ duyên gặp được Phật pháp, nhưng vì quan niệm sai lầm này mà không tiếp xúc, vì cho nó là Tôn giáo, là mê tín. Những điển tịch này chưa lật ra coi lần nào, không biết trong này có áo nghĩa thâm sâu, áo diệu này đã được thầy Phương phát hiện khi dưỡng bệnh ở núi Nga Mi. Thầy nói rằng: Triết học Phật giáo ở trong kinh điển, không phải ở trong chùa. Tôi nghĩ có thể lúc thầy Phương ở trong chùa, đem kinh Phật đến thỉnh giáo mọi người mà không ai đáp được, còn không hiểu được như thầy, nên rất cảm thán nói: không ở trong chùa, mà ở trong kinh điển. Thầy nói, nên nghiên cứu triết học trong kinh điển, đây là nền triết học cao nhất trên toàn thế giới.

Lúc đó tôi còn trẻ, hiểu biết không nhiều, nếu như thầy trường thọ hiện nay vẫn ở thế gian, tôi có thể nói với thầy về bản thể của vũ trụ vạn hữu, chính là tự tánh, là thường tịch quang. Đây là lợi ích lớn, thật sự là đại viên mãn.

Bởi vậy vì họ là người quá khứ từng rộng trồng thiện căn với vô lượng chư Phật, nên mới có thể tu được pháp môn này. Pháp môn này là “hạnh phổ cứu tất cả thế gian”, hạnh cứu thế, quả là tuyệt vời. Đây là điều các Tôn giáo khác thường gọi là bậc cứu thế, thế giới này hiện nay bức thiết cần đến bậc cứu thế. Nếu dự ngôn thiên tai của Maya năm 2012 là thật, chúng ta tin rằng sang năm sẽ có rất nhiều người, phải cầu bậc cứu thế. Kiếp nạn này khoa học không giải quyết được, bó tay rồi. Tôi tin có một số nhà khoa học, bây giờ đã thay đổi phương hướng, hướng về tin tức này, đi theo phương hướng tâm lý. Nhóm nhà khoa học này, đứng lên dẫn đầu, kêu gọi. Chúng ta phải tìm bậc cứu thế, phải tìm hạnh cứu thế, là phương pháp cứu thế. Phương pháp cứu thế, như khoa học nói đến cứu cánh viên mãn, trong Phật pháp đối với hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên đều quan sát bình đẳng, cả ba loại này đều tu, đều hiểu rõ ràng minh bạch. Không như hiện nay chỉ hiểu một bộ phận, được 1/3, còn 2/3 khác họ không hiểu, vấn đề là ở chỗ này. Phật pháp đầy đủ cả ba phương diện. Rất nhiều người quan niệm sai lầm cho rằng giống như đi đến đường cùng, lạc hậu. Đâu biết rằng đây không phải lạc hậu, đây là chúng ta mong cầu trí tuệ viên mãn. Khoa học là đang cầu tri thức, chứ không phải cầu trí tuệ. Nếu như tiến thêm bước nữa cầu trí tuệ, có trí tuệ đương nhiên có tri thức, có tri thức chưa chắc có trí tuệ. Trí tuệ có thể giải quyết vấn đề, trí tuệ là viên mãn, khoa học là thiên lệch, trí tuệ viên mãn.

Ông Max Planck nhà khoa học người Đức, đã nghiên cứu rõ ràng về hiện tượng vật chất. Nền tảng của hiện tượng vật chất là ý niệm, vậy thì bắt đầu hạ thủ từ ý niệm. Nên ông Bladen người Mỹ, tôi xem một trước tác của ông, nhưng vẫn chưa xem xong, là cuốc sách gần đây có vị đồng tu tặng cho tôi, tên là Mạng Lưới Vô Lượng. Trong đó nói gì? Nói về A lại da, điều này thật hiếm có. Bởi thế hạnh cứu thế của ông, tháng tám năm ngoái ở Sydney, lúc các nhà khoa học hội nghị ông đã đề xuất ra. Khuyên cư dân trên địa cầu hiện nay, phải bỏ ác dương thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm. Không những hóa giải được thiên tai trên địa cầu, mà còn có thể đưa địa cầu đến một tương lai tốt đẹp hơn. Đây là một tin tức tốt đẹp, xưa nay chưa từng nghe đến.

Bỏ ác dương thiện, thế nào gọi là ác, thế nào gọi là thiện, trước tiên phải hiểu rõ vấn đề này. Tiêu chuẩn của Phật giáo là Thập thiện nghiệp đạo. Sát sanh là ác, giết người là tội cực ác, trộm cắp là ác. Bất luận dùng thủ đoạn gì để đoạt tài vật của người khác, đều là hành vi trộm cắp. Tà dâm là ác, vọng ngữ là ác, lưỡng thiệt là ác, lưỡng thiệt là chia rẽ thị phi. Ỷ ngữ là ác, ỷ ngữ là hoa ngôn xảo ngữ, đều là khiến chúng ta mắc lừa, không có ý tốt. Ác khẩu là ác, ác khẩu là nói chuyện thô lỗ, khó nghe, người khác nghe xong rất khó chịu. Tham sân si là ác, phải vứt bỏ điều ác này.

Dương thiện, thiện cần phải phát triển rộng rãi, trái với thập ác chính là thiện. Không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không lưỡng thiệt, cho đến không tham, không sân, không si, đây là thập thiện. Phải phát triển điều thiện rộng lớn, những điều này quá hay. Nhà lịch sử triết học trước đây của Anh nói rất hay: Văn hóa xưa như ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, nếu có thể phổ biến khắp thế giới. Như vậy thì thế giới này được hài hòa, mọi vấn đề đều được giải quyết.

Thứ hay thật sự, đích thực là Phật pháp đại thừa, truyền thống văn hóa xưa có thể cứu thế gian, nó không phải giả. Nên đây là hạnh cứu thế.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 592

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 592 PAGE 1