Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

HẾT TẬP 287

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 287 PAGE 1

Tập 288

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 18.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 345, bắt đầu xem từ hàng thứ bảy. Bắt đầu xem từ câu “Chí nguyện vô quyện”.

“Quyện là mệt mỏi, là chán ghét. Phổ Hiền đại sĩ thập đại nguyện vương trong Kinh Hoa Nghiêm, khái quát ý nghĩa sau cùng của nguyện này là, hư không giới tận, chúng sanh giới tận, chúng sanh nghiệp tận, chúng sanh phiền não tận, thì lễ cho đến hồi hướng của con cùng tận. Nếu hư không giới cho đến phiền não không cùng tận, lễ cho đến hồi hướng của con không có cùng tận. Niệm niệm tương tục, không có gián đoạn, nghiệp thân khẩu ý, không hề mệt mỏi. Đây là ý nghĩa chí nguyện không mệt mỏi”.

Ở trước chúng ta học đến đây, nói sơ lược về mười nguyện. Vì ở trước đều đã học, trong Kinh Hoa Nghiêm cũng đã học. Tuy có học nhưng không thực hành, cho nên không sợ học nhiều lần, càng nhiều càng tốt, ấn tượng sâu sắc. Tham thấu nghĩa lý trong đó, tự nhiên sẽ thực hành. Bởi vậy phàm không thể thực hành, là về phương diện tri kiến chúng ta có vấn đề, đối với nó trình độ nhận thức chưa đủ, nếu đủ tự nhiên làm được. Đây là kinh nghiệm học tập nhiều năm của chúng tôi. Cổ nhân cũng dạy chúng ta như vậy, đọc sách ngàn biến, tự hiểu nghĩa của nó. Nghe giảng tuyệt đối không phải nghe qua một lần là đủ, nghe qua một lượt quả thật như gió thổi qua tai, thôi qua rồi là hết. Khi người ta hỏi thì nói tôi từng nghe, nghĩa chân thật trong đó có mấy người tham thấu? Không thể y giáo phụng hành, là không được lợi ích chân thật.

Biếng nhác là thông bệnh của tất cả chúng sanh từ xưa đến nay, Bồ Tát cũng không ngoại lệ. Cho nên Phật dạy Bồ Tát sáu khoa mục, chính là lục ba la mật, trong đó có tinh tấn ba la mật, dụng ý rất sâu sắc. Tinh tấn chuyên để đối trị giải đãi, tinh tấn là thiện căn duy nhất của Bồ Tát.

Thiện căn của pháp thế gian có ba loại, đầy đủ ba thiện căn này, là có thể thành tựu tất cả thiện pháp. Ba thiện căn này là không tham không sân không si, thiện của pháp thế gian đương nhiên Bồ Tát đầy đủ. Bồ Tát có thể thành Phật hay không, đoạn phiền não được hay không, then chốt ở chỗ tinh tấn. Vì thế thiện căn của Bồ Tát chỉ có một điều là tinh tấn.

Tinh tấn bắt đầu từ đâu? Vẫn là từ nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, nghĩa là sao? Phàm những ai giải đãi biếng nhác đều do thiếu nhận thức. Đại sư Chương Gia nói: “Phật pháp đại thừa khó hiểu dễ hành”. Chúng ta tự biết mình chưa đủ nhận thức, như vậy phải hạ thủ công phu vào phương diện nhận thức, tinh tấn cầu trí tuệ. Cổ nhân nói rất hay, là thật không phải giả, có đạo lý: Đọc sách ngàn biến, tự hiểu nghĩa của nó. Cái biết đầy đủ rồi. Đọc xong một ngàn biến, họ được tam muội.

Nếu đọc Kinh Vô Lượng Thọ một ngàn lần, phải đọc như thế nào? Một ngày đọc ba biến, một năm khoảng gần 1000 biến, không được bỏ qua dù chỉ một ngày. Mỗi ngày đọc ba biến có thể được niệm Phật tam muội, có thể được tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh sanh trí tuệ. Sau đó đọc lại kinh này, sẽ hiểu được ý nghĩa trong đó. 1000 biến trước không hiểu ý nghĩa, không sao, đừng nôn nóng. Không cần cầu hiểu nghĩa, chỉ cầu tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh, trong cuộc sống hằng ngày, không bị hoàn cảnh sáu trần bên ngoài quấy nhiễu, là đạt được tâm thanh tịnh. Phải biết rằng, tâm thanh tịnh là mỗi người đều vốn có, tâm ta vốn là thanh tịnh. Đạt được đừng hoan hỷ, đạt được đừng kiêu ngạo, người người đều có. Khởi tâm kiêu ngạo, khởi tâm hoan hỷ, tam muội lập tức mất đi. Đáng tiếc! Có được không dễ, mất rất nhiều công phu.

Lúc này làm cách nào giữ gìn nó, để vĩnh viễn đừng mất? Đó chính là câu ở sau: “nhẫn lực thành tựu”. Ta phải nhẫn nhục, tuyệt đối không có tâm ngạo mạn, tuyệt đối không có tâm đố kỵ, quý vị thật sự đạt đạo. Người đã đạt đạo, đạo ở đây chính là tam muội, chính là trí tuệ. Tam muội là con đường đạt đạo, ta đã vào cửa. Trí tuệ là đăng đường nhập thất, ta đạt được lợi ích chân thật, lợi ích chân thật tức là trí tuệ. Nếu giữ gìn được, qua một thời gian sau, tất nhiên đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, trí tuệ bát nhã trong tự tánh viên mãn hiện tiền, đây gọi là thành tựu.

Phải tinh tấn tu hành mười nguyện Phổ Hiền, từ lễ kính, tán thán. Lễ kính là bài học nhập môn đầu tiên, tán thán là tùy hỷ công đức. Tán thán có thể đối trị ngạo mạn của ta, đối trị đố kỵ của ta. Hai loại phiền não này là nhân tố hàng đầu, khiến rất nhiều hàng sơ học không thể nâng cao cảnh giới, không thể không biết điều này.

“Niệm niệm tương tục, không có gián đoạn”. Hai câu này và Bồ Tát Đại Thế Chí nói “đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”, là cùng một ý. Ở sau là nghiệp thân khẩu ý không có mỏi mệt chán ghét, tam nghiệp thanh tịnh. Không hề mỏi mệt là dõng mãnh tinh tấn.

Bây giờ chúng ta đọc rất nhiều, những câu này rất quen thuộc, có thể nói ra bất kỳ lúc nào, nhưng như thế nào? Không đạt được lợi ích chân thật, do đó không sanh khởi tín tâm đối với kinh giáo. Nếu quý vị hỏi có tốt chăng? Tốt. Nhưng không nói được tốt điểm nào. Có lợi ích gì cho bản thân chăng? Không thể nói không có lợi ích, lợi ích không nhiều. Đa số chúng ta đều không nhìn thấy lợi ích, mười nguyện không thực hành được nguyện nào, chúng ta không thể không biết vấn đề này. Biết rồi, muốn thành tựu ngay trong đời này, vậy không thể không nỗ lực tham cứu thảo luận, kiểm điểm bản thân, rốt cuộc vấn đề là do đâu. Tuyệt đối không phải do ngoại duyên, đều ở chính mình. Cổ nhân nói: “hành hữu bất đắc phản cầu chư kỷ”, như vậy mới tìm ra nguyên nhân căn bệnh. Tiêu trừ tận gốc, mới giải quyết triệt để vấn đề.

Cổ thánh tiên hiền, chư vị tổ tông rất xứng đáng với hậu thế, suy nghĩ cho hậu nhân rất chu đáo, lưu lại nhiều điển tịch. Trong điển tịch này, 1/100, 1/1000, chúng ta thật sự đạt được, tiêu hóa được, đều có lợi ích rất lớn. Đạt được mà không tiêu hóa, không có lợi ích, điều này thật đáng tiếc. Đạt được như thế là không thật sự đạt được.

Học viện chúng ta hiện nay vẫn bảo tồn những điển tịch của Nho Thích Đạo, có thể nói là khá phong phú. Không có ai đọc, không có ai nghiên cứu. Sống với trân bảo, mà vẫn không có được chút lợi ích nào, quý vị xem đáng tiếc biết bao.

Quý vị nói tôi không có nền tảng, có thể bổ sung, dùng thời gian một hai năm là bổ sung toàn bộ, thời gian không cần dài. Một người dẫn đầu thực hiện, sẽ ảnh hưởng đến một hai người. Một hai người này dẫn đầu làm, có thể ảnh hưởng toàn học viện. Nếu không phát tâm này, nói phát tâm cầu sanh Tịnh độ là giả không phải thật, đời này không thể vãng sanh. Phát chân tâm tức ngay tại đây, có thực hành chăng cũng ngay tại đây.

Ở trước có nói, thỉnh chuyển pháp luân phải thỉnh chính mình, thỉnh Phật trụ thế cũng phải thỉnh chính mình. Mười nguyện Phổ Hiền là Bồ Tát Phổ Hiền nói ra cương lĩnh, nếu chúng ta biết, cung kính tiếp nhận, y giáo phụng hành. Trước tiên dùng ba nền tảng Nho Thích Đạo để tiếp thu thập đại nguyện vương. Hay nói cách khác, thập đại nguyện vương, chúng ta dùng ba nền tảng của Nho Thích Đạo để thực hiện. Sau đó đứng trên một gốc độ để nhận xét nhiều gốc độ khác, như vậy mới nhanh chóng nâng cao cảnh giới.

Pháp thế gian nói, trong Học Ký nói bảy năm thành tựu nhỏ, ngày nay chúng ta có thể nói như vầy: hai năm đặt nền tảng, thêm năm năm nữa là bảy năm, thành tựu nhỏ. Thành tựu nhỏ là sao? Được tam muội. Chín năm hoặc mười năm có thành tựu lớn, thành tựu lớn là khai ngộ. Cho dù không đại triệt đại ngộ, nhưng đại ngộ là điều rất có thể. Đại triệt đại ngộ là Phật, đại ngộ là Bồ Tát, chúng ta làm được, không phải không được.

Đoạn này nói về “nghĩa của chí nguyện không biết mệt”. Chí nguyện vừa xảy ra vấn đề, con người lập tức đọa lạc. Vấn đề này rất nhiều. Ngày xưa không ít, bây giờ càng nhiều. Người bây giờ quả thật không vượt qua được thử thách, hơi có một chút không như ý là không làm nữa, bỏ đi ngay. Người tu đạo chơn chánh là ngày ngày đang khảo nghiệm, người thử thách mình, công việc thử thách mình, vật thử thách mình, xem ta có thông qua chăng?

Người, sự, vật bên ngoài đều đang mê hoặc ta, ta đối với sự mê hoặc bên ngoài thông đạt, thấu triệt, tăng trưởng trí tuệ. Dù sự cám dỗ lớn đến đâu ta cũng như như bất động, đây là tăng trưởng định công. Ngày ngày đang cám dỗ, hợp với ý mình, ta bị nó cám dỗ liền tăng trưởng tâm tham. Không hợp ý mình, nó cám dỗ bên ngoài, làm ta tăng trưởng tâm sân nhuế, sanh khởi tâm oán hận. Như vậy là không vượt qua được thử thách. Quý vị nói mình tu đạo, những ma chướng này đứng một bên cười nhạo, quí vị là giả không phải thật. Vượt qua được sự cám dỗ mới là thật. Cho nên người, sự, vật thử thách mình, đều phải dùng tâm chân thành cung kính cảm ân họ. Không có họ, công phu của mình làm sao thăng tiến được? Làm sao biết được công phu mình có đắc lực hay không? Công phu đắc lực không bị cám dỗ, không bị hoàn cảnh bên ngoài quấy nhiễu. Thanh tịnh bình đẳng giác của mình mới quan trọng, hành vi việc làm của mỗi người họ tự chịu trách nhiệu. Ta không thể thay thế họ, họ cũng không thay thế được ta. Nghiệp nhân quả báo không cách nào trốn thoát, chỉ là vấn đề sớm muộn mà thôi. Nhân thiện nhất định có quả thiện, nhân ác chắn chắn có ác báo.

“Nhẫn lực thành tựu, nhẫn lực tức là sức nhẫn nhục”. Chính là nhẫn nhục ba la mật trong sáu ba la mật. Phiên dịch của danh từ này, là đặc biệt vì người Trung quốc. Trước đây những đại sư phiên dịch đến Trung quốc, người Trung quốc rất coi trọng chữ nhục, chém đầu có thể nhẫn, sỉ nhục không nhẫn được, coi việc nhẫn nhục nghiêm trọng đến như vậy. Cho nên pháp sư phiên dịch đem nhẫn ba la mật, hạ xuống dùng nhẫn nhục. Nhục mà nhẫn được, còn có gì không thể nhẫn chứ? Áp dụng ý này. Đây là trí tuệ của đại sư phiên dịch kinh, là phương tiện thiện xảo của họ.

Đại sư Pháp Trú nói: “nhẫn có ba loại. Thứ nhất là an khổ nhẫn, có thể nhẫn chịu việc trái với thế gian”. Nghĩa là trái với sự yêu thích của mình, hay nói cách khác là những vấn đề ta ghét, ta không thích đều có thể nhẫn thọ.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện cho chúng ta thấy, ba y một bát, đêm ngủ dưới gốc cây, đây là an khổ nhẫn. Đức Phật thể hiện cho chúng ta thấy, con người có thể an bần lạc đạo, xã hội sẽ an định hòa thuận. Quý vị xem công đức này lớn biết bao!

Chúng ta phải tích lũy công đức, chỉ điều này thôi đã rất tuyệt vời rồi, vì sao vậy? Vì người có nhẫn nhục, đối với người không tranh, đối với thế gian không cầu, tâm họ luôn an định. Tâm an định sanh trí tuệ, không sanh phiền não. Vì thế dù sống trong bần tiện, họ vẫn an vui, như Nhan Hồi vậy. Không có địa vị xã hội gọi là tiện, không có của cải gọi là bần. Nhan Hồi không có cả hai loại này, không có của cải, cũng không có địa vị, nhưng cuộc sống của ông hạnh phúc, an lạc, mỹ mãn, từ đâu mà có? An bần lạc đạo.

Người thế gian không biết điều này, không có nhận thức về điều này. Phật Bồ Tát biết điều này, thánh hiền nhân biết điều này. Xã hội hiện nay thường cho rằng mê tín, thật ra không phải mê tín. Có quỷ thần thật, quỷ thần tôn trọng điều này. Đây là công đức an khổ nhẫn.

“Thứ hai là tha bất nhiêu ích nhẫn”. Tha là người khác, người khác đối với mình không nhiêu ích. Nói như hiện nay, người khác đối với mình, hoặc là hủy báng, hoặc là sỉ nhục, hoặc là làm hại. Đây đều thuộc về không nhiêu ích, có thể nhẫn.

Câu bên dưới nói rất rõ ràng: “Người khác đối với mình có tổn hại vẫn nhẫn được”. Trái với ý nguyện của mình, tổn hại danh lợi của mình, có thể nhẫn chịu! Như tôi vừa đưa ra ví dụ, trong đời chúng ta nhất định từng gặp điều này. Chúng ta tu hành giúp xã hội, giúp đại chúng làm chút việc tốt, sẽ gặp rất nhiều chướng ngại. Trong xã hội này, chướng ngại mà chúng ta không thể tưởng tượng được, ta dùng tâm ý tốt giúp họ, ngược lại họ hỏi ta. Vì sao lại giúp tôi? Anh có ý đồ gì? Mục đích của anh là gì? Quý vị nói, tôi không có ý đồ, cũng không có mục đích, vậy không phải thần kinh quý vị có vấn đề ư? Sao lại làm chuyện ngu ngốc thế? Đây là vấn đề bao nhiêu năm nay chúng tôi thường gặp, nên rất hiểu. Gặp người khác hỏi chúng tôi, chúng tôi muốn tu một chút phước, tu phước gì? Tích phước báo đời sau. Quý vị tin có đời sau chăng? Có, tôi tin có đời sau.

Chúng tôi tặng giáo dục nhân quả cho họ, nói cho họ biết có đời sau, tin hay không tùy họ. Tin cũng được, không tin cũng được, vì sao vậy? Một khi đã nghe qua tai, vĩnh viễn thành giống đạo. Đến khi nào họ phát hiện thật sự có đời sau, sẽ rất cảm kích quý vị. Trước đây người đó từng nói mà tôi không tin, bây giờ biết là thật, điều này phải học phương tiện thiện xảo năng nhẫn của Bồ Tát.

“Thứ ba, pháp tư duy nhẫn, đối với pháp không có phân biệt”. Điều này cũng phải nhẫn, không nhẫn không được, đây chính là tu học Phật pháp. Học kinh luận của Phật, hoặc là học kinh điển của thế gian, như tứ thư ngũ kinh, quý vị cần tư duy chăng? Suy nghĩ câu này, đoạn này nghĩa là gì? Đây là chuyện rất bình thường.

Thánh hiền Phật Bồ Tát dạy chúng ta phải nhẫn, nhẫn gì? Đừng nghĩ đến nó, vì sao vậy? Vì nghĩ đến nó, là ý của riêng mình, không phải ý của thánh hiền, Phật Bồ Tát. Vì sao vậy? Vì Phật Bồ Tát không có ý. Lời trong kinh điển là từ trí tuệ thanh tịnh của Phật Bồ Tát lưu xuất ra, cho nên nó không có ý. Nếu chúng ta lìa tâm phân biệt vọng tưởng chấp trước để tiếp xúc nó, mới thật sự lãnh hội được ý nghĩa của nó. Ý nghĩa đó của nó không phải nó, mà là gì? Là ý của tự tánh, trong tự tánh vốn đầy đủ trí tuệ đức tướng. Phật Bồ Tát là hằng thuận chúng sanh, tùy tâm ứng hóa, tự nhiên hiển lộ ra. Cho nên nó không có ý, không có sâu cạn, cũng không có rộng hẹp. Nó là thật, không phải giả. Chúng sanh nghe được đều rất hoan hỷ. Chúng sanh căn tánh lanh lợi nghe thấy ý nghĩa rất sâu sắc, chúng sanh căn tánh chậm lụt nghe thấy ý nghĩa cạn cợt, người nghe ai cũng được lợi ích. Lợi ích này cổ nhân ví dụ: “như người uống nước, nóng lạnh tự biết”. Người nghe hiểu trong lòng họ minh bạch, vi diệu là ở chỗ này, cho nên pháp gọi là diệu pháp. Ta nghe kinh nghe pháp được bao nhiêu lợi ích đều ở nơi bản thân mình, không liên quan với bên ngoài, cũng không liên quan đến người thầy, toàn là do mình.

Thầy giảng giải cho chúng ta, cảnh giới của thầy chúng ta không biết. Thầy giáo thế gian nói, ý nghĩa rất thiển cận. Thầy giáo có tu có chứng giảng, ý nghĩa thâm sâu khôn lường. Được lợi ích chăng? Được lợi ích, chắc chắn được lợi ích. Nếu không được lợi ích, vậy là họ nói một cách vô ích! Làm gì có chuyện này?

Bồ Tát Mã Minh dạy chúng ta, đọc tụng, nghe dạy phải hiểu ba nguyên tắc. Thứ nhất không chấp trước tướng ngôn thuyết. Đọc tụng không chấp trước tướng văn tự, không chấp trước tướng danh tự, đây là danh từ thuật ngữ. Không chấp trước tướng tâm duyên, tướng tâm duyên, ta cứ đọc một cách cung kính, thành khẩn, không nghĩ đến ý nghĩa trong văn tự, đều không nghĩ đến. Đọc tụng như vậy là tu giới định tuệ, tam học giới định tuệ học thành công cùng một lúc.

Tuân thủ theo phương pháp này để đọc và nghe, tuân thủ phương pháp này nghĩa là trì giới, không phân biệt chấp trước là tu định. Không phân biệt là không dùng thức thứ sáu. Không chấp trước là không dùng thức thứ bảy. Không dùng thức thứ sáu, diệu quan sát trí hiện tiền. Không dùng thức thứ bảy, bình đẳng tánh trí hiện tiền. Hay nói cách khác, tâm mình là thanh tịnh bình đẳng giác, tâm thanh tịnh bình đẳng giác gọi là tam muội.

Huân tu lâu dài, tự nhiên khai ngộ. Sau khi khai ngộ, ta xem kinh văn này, từng câu từng từ đều có vô lượng nghĩa, đây là pháp hỷ sung mãn. Vì sao nói là vô lượng nghĩa? Vì tự tánh vô lượng. Tự tánh vô lượng tức trí vô lượng, đức năng vô lượng, tướng hảo vô lượng. Thật sự biết đọc tụng.

Nghe dạy cũng như vậy, nghe dạy nghĩa là nghe giảng. Như hiện nay chúng ta cùng nhau học tập, chúng ta chia sẻ, nếu giữ được nguyên tắc này, một tiết học hai tiếng, hai tiếng tu điều gì? Tu giới định tuệ, dùng phương pháp này học một lần cả giới định tuệ. Mỗi ngày đều dùng phương pháp này, người tinh tấn một ngày tám tiếng, mười tiếng, tốt nhất là mười tiếng. Nghe kinh có thể nghe CD, hoặc thông qua mạng internet, vệ tinh. Đọc tụng thì cùng kinh, chỉ một bộ không thay đổi. Chưa khai ngộ không xem cuốn thứ hai, khai ngộ rồi mới quảng học đa văn.

Khai ngộ là sao? Bình thường nhất, phổ biến nhất là hỏi đáp. Người khác có khó khăn đặt ra câu hỏi, ứng đối như nước chảy, không cần suy nghĩ, trí tuệ khai rồi. Ta không nghĩ xem vấn đề này, câu hỏi này mình nên trả lời ra sao, không hề nghĩ đến điều này. Đưa ra vấn đề, liền tự nhiên trả lời. Thông thường sau khi trả lời xong bản thân cảm thấy hoan hỷ, tôi trả lời rất hay, sao mình có thể trả lời được như vậy. Nếu như bản thân phải nghĩ đến câu hỏi này, suy nghĩ nên trả lời như thế nào, vẫn không đáp được, tuyệt diệu. Đây là gì? Là trí tuệ hiện tiền, vấn đề là như vậy.

“Thành tựu ba loại nhẫn này, cho nên gọi là nhẫn lực thành tựu”. Thứ nhất là an khổ, an bần lạc đạo. Thứ hai là có thể nhẫn thọ phê bình của tất cả mọi người, đặc biệt là ác ý đều có thể nhẫn chịu. Chẳng những không tính toán, mà còn có tâm cảm ân, điều này rất khó. Phải có tâm cảm ân mới đạt được lợi ích. Vì sao không có tâm cảm ân? Vì không có lợi ích. Được lợi ích, nghe người khác phê bình, nỗ lực phản tỉnh. Có liền thay đổi, không có thì cố gắng hơn. Nếu họ phê bình mà mình có lỗi lầm này, từ đó mình thay đổi, cám ơn vì họ đã nhắc nhở. Nếu không có, càng phải cảm ân, họ đưa ra thử nghiệm này, tôi đã thông qua. Thông qua cuộc thử nghiệm này, cảnh giới mình nâng cao, quý vị có thể không cảm ân được chăng? Còn như họ có ác hành ác nghiệp, họ tạo nghiệp, họ tạo nghiệp giúp ta đi lên. Chẳng những mình cám ơn họ, mà còn có hành động, hồi hướng công đức tu học của mình cho họ, giúp họ giảm nhẹ khổ báo. Đây là điều nên làm, lễ nghĩa của sự giao tiếp.

Nếu không có trí tuệ chân thân, không nhận ra được tầng này. Bị người hủy báng, ta sanh oán hận, tâm khởi oán hận rất phiền phức. Oán hận thì sao? Quả trong tương lai là oan oan tương báo. Oan oan tương báo là không bao giờ dứt, khổ không kể xiết, song phương đều đau khổ. Hiện tượng này hiện tiền, lập tức hóa giải, không còn nữa. Học Phật bao nhiêu năm nay, đây là bản lĩnh nhỏ, thông minh nhỏ, nhất định phải có. Bản lĩnh nhỏ này đều không có, vậy là uổng công học Phật rồi.

Bồ Tát, trong kinh điển đại thừa thường xưng Bồ Tát là “nhân giả”. Nhân từ, người nhân từ, Bồ Tát đều là người nhân từ. “Nhân giả vô địch”, đây là Bồ Tát. Bồ Tát vĩnh viễn không đối lập với người, sự, vật. Vì sao vậy? Vì đã phá biên kiến. Biên kiến là đối lập, nhị biên.

Ở trước có nói với quý vị, Bồ Tát vô nhân, vô ngã, vô chúng sanh, vô thọ giả. Đây là Bồ Tát, Bồ Tát cơ bản. Quý vị còn nhiều đối lập như thế, quý vị là phàm phu, đến ranh giới của Bồ Tát đều không đụng đến. Thân kiến, biên kiến, thành kiến đều buông bỏ, người này là chân Bồ Tát. Tuy là một vị Bồ Tát nhỏ, nhưng họ không phải phàm phu. Thật là tu thành như thế, niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, xin chúc mừng, quý vị sanh đến cõi phương tiện hữu dư của thế giới Cực Lạc, chứ không phải cõi đồng cư.

Chư vị phải nhớ, trong Kinh Kim Cang đã phá bốn tướng, quý vị không chấp trước, không chấp trước bốn tướng, quý vị là Bồ Tát của cõi phương tiện, chưa phá bốn tướng là cõi phàm thánh đồng cư. Cho nên đây gọi là “nhẫn lực thành tựu”, có sức nhẫn nhục sẽ khởi tác dụng. Nghe chuyện xứng tâm như ý thì hoan hỷ, nghe người khác sỉ nhục hay hủy báng liền sân giận, đây là phàm phu. Niệm Phật vãng sanh là sanh vào cõi phàm thánh đồng cư, khi vãng sanh vào cõi đồng cư, những tập khí phiền não này phải dùng Phật hiệu chế ngự mới hữu hiệu. Nếu không hàng phục được niệm sau cùng khi lâm chung, như vậy lại trôi lăn trong luân hồi, có thể vãng sanh hay không đều ở niệm sau cùng. Thử nghĩ xem, chúng ta có thể nắm chắc chế phục được niệm sau cùng hay không? Hiện tại không chế phục được, niệm sau cùng không chắc lắm, như vậy thật sự phải gặp vận mệnh. Hiểu được đạo lý này, chúng ta sẽ hiểu, hiện tại phải học đến có thể chế phục, có thể chịu được.

Bố thí là buông bỏ, buông bỏ là tích lũy công đức. Nhẫn nhục là duy trì, công đức này của mình có thể duy trì hay không, hoàn toàn dựa vào nhẫn nhục ba la mật. Nếu không có nhẫn nhục ba la mật, không thể giữ được công đức tu tích. Trong Phật pháp nói, ngọn lửa đốt cháy rừng công đức, lửa đó là lửa sân hận. Ngọn lửa này nổi lên, tâm thanh tịnh không còn, tâm bình đẳng không còn, chánh giác không còn. Trở về lục đạo, không có đi lên.

Hội Sớ lại nói rõ về thập nhẫn. “Sớ nói, nhẫn là đức, trì giới khổ hạnh không sánh bằng”. Lời này là thật, nghĩa là nói đức của nhẫn nhục vượt qua trì giới, hơn hẳn khổ hạnh. Có nhẫn nhục nhất định có trì giới, khổ hạnh. Ngay trong cuộc sống hằng ngày của họ, họ có thể nhẫn mọi thứ. Họ có tâm đồng tình, có tâm thương xót, có tâm từ bi. Họ nhẫn nhường mọi thứ, tiết kiệm mọi điều.

Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói, phu nhân của Viên Liễu Phàm, mùa đông may áo lông cho con trai, trong nhà có tơ tằm. Khi Liễu Phàm tiên sinh nhìn thấy, bà dùng bông, tơ tằm tốt hơn bông. Trong nhà có tơ tằm, vì sao không dùng tơ tằm mà dùng bông? Phu nhân của ông nói, giá trị tơ tằm cao, bà đổi tơ tằm thành bông. Tơ tằm chỉ làm được một chiếc áo, tôi đổi thành bông có thể làm hai ba chiếc áo. Con trai có mặc, cũng có thể tặng cho người nghèo mặc. Liễu Phàm tiên sinh nghe xong gật đầu, vậy là con trai có phước.

Người học Phật phải thường nghĩ cho người khác, khi tôi mới xuất gia, từng ở trong chùa hai năm, tôi nhìn thấy, những người này không chùa không biết tích phước, vì sao vậy? Vì nhận sự cúng dường quá dễ, giúp tăng trưởng tập khí xa xỉ lãng phí. Đây là gì? Đây là tổn phước báo, vấn đề này nhất định có quả báo.

Phải biết rằng, trước đây tôi từng nói điều này rất nhiều lần. Trong xã hội này ngành nghề nào cũng dễ, duy nhất nghề xuất gia là không dễ, vì sao vậy? Nó chịu trách nhiệm rất lớn, nhân quả báo ứng đều trong đó. Bất luận tín đồ cúng dường nhiều hay ít, họ đều là dùng chân tâm cúng dường, hy vọng tu phước. Chúng ta tu phước gì? Nhận sự cúng dường này, có thể tiêu hóa được hay không. Chư vị cổ đức nói với chúng ta: “một hạt gạo của thí chủ, lớn như núi thái sơn, đời này không đạt đạo, mang lông đội sừng để trả”, như vậy có thể tiếp nhận tùy tiện chăng?

Chúng ta thấy hành nghi một đời của tổ sư Ấn Quang, ngài tiếp nhận mười phương cúng dường. Tiền tài cúng dường, ngài không hề dùng đến đồng nào, hoàn toàn đem ra ấn tống kinh cúng dường, tu pháp bố thí. Trong kinh nói, tất cả các pháp cúng dường, cúng dường pháp là tối thắng nhất. Tất cả các pháp bố thí, bố thí pháp cũng là tối thắng nhất. Ngài giúp những chúng sanh này trồng phước. Ngài dùng tiền này thành lập một nơi lưu hành kinh sách, gọi là Hoằng Hóa Xã, tại chùa Báo Quốc ở Tô Châu, dùng tiền này để thành lập Hoằng Hóa Xã. Khi gặp thiên tai như hạn hán, lũ lụt, ngài rút ra một phần trong khoản tiền in kinh để cứu tế, đây là điều chúng ta nhìn thấy. Ngoài việc này ra, khoản này là ngài chuyên dùng, không dùng vào bất kỳ việc gì khác. Xây dựng chùa chiền, không nghe nói tổ sư Ấn Quang dùng tiền vào việc này.

Từ điều này chúng ta liền nghĩ đến, tổ sư Ấn Quang đối với vấn đề nhân quả, ngài coi trọng biết bao! Còn đa phần người xuất gia chúng ta đều sơ suất. Tổ sư Ấn Quang sanh trong thời đại của chúng ta, cách chúng ta cũng chỉ 60 năm mà thôi.

Thầy Lý là học trò của ngài. Ở Đài Loan, khi chúng tôi mới học Phật, cư sĩ Lý Tề Hoa cũng là học trò của tổ sư Ấn Quang. Những người như Triệu Mặc Lâm, đều là học trò của ngài. Những vị cư sĩ này biểu hiện đều rất tốt, đều là tấm gương học Phật tốt của chúng ta.

Tôi ở Đài Trung cầu học, thầy Lý đem Văn Sao của đại sư Ấn Quang, lúc đó hai phần chánh tục có bốn cuốn, thầy tặng cho tôi, dạy tôi học theo đại sư Ấn Quang. Tôi đọc qua một lần, rất cảm động, gợi mở rất nhiều. Hiện nay Ấn Quang Đại Sư Toàn Tập lưu thông, nội dung rất phong phú. Thời kỳ mạt pháp, nếu có thể y giáo phụng hành, tôi tin đều có thể vãng sanh.

Đây là người thời cận đại, những gì ngài nói, ngài viết khế hợp với căn cơ người thời nay, viết bằng thể văn cổ rất dễ hiểu. Cho nên học văn cổ, dùng Văn Sao cũng là một sự chọn lựa thông minh. Học được văn tự, cũng học được Phật pháp, nhất cử lưỡng tiện. Thầy Lý nói đọc thuần thục 100 biến, có thể chọn 100 bài trong hai bản chánh tục Văn Sao. Có thể đọc thuần thục, có thể đọc đến thuộc lòng, tin rằng nền tảng văn cổ của quý vị đã đủ. Không khác gì đọc Cổ Văn Quán Chỉ vậy. Tôi cũng hy vọng đồng học phát tâm, sửa đổi những khuyết của con người hiện nay, không sửa niệm Phật không thể vãng sanh, còn phải tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo.

Nói tiếp, “có thể hành nhẫn, được gọi là hữu lực đại nhân”. Đại nhân chính là Bồ Tát. Hữu lực là lực gì? Là nhẫn lực. “Nhẫn nhục đối trị sân nhuế”. Trị là đối trị, sân nhuế là bệnh, phiền não nghiêm trọng. Sân nhuế là nhân của địa ngục, trong tâm thường có ý niệm sân nhuế, nó có nhân duyên rất sâu với địa ngục. Tham lam là ngạ quỷ, ngu si là súc sanh, tham sân si là nghiệp nhân của ba đường ác.

“Thông đoạn tam độc”, tam độc là tham sân si. Chủ yếu là đối trị sân nhuế, đối trị cả tham sân si. Trong lục độ, người tu hành quan trọng nhất là hai thứ, thứ nhất là bố thí, thứ hai là nhẫn nhục.

Tiếp theo nói, “Kinh Bao Vân nói, đối với pháp tu của Bồ Tát, mỗi thuyết mười pháp, trong đó nói đến pháp nhẫn”. Chính là trong mười pháp nói đến pháp nhẫn. “Bồ Tát có mười pháp, có thể tịnh đối với nhẫn”. Bồ Tát có mười pháp, trong Kinh Bảo Vân nói đến đoạn này, Niệm Lão trích dẫn ra.

“Mười điều là gì? Thứ nhất là nội nhẫn, hai là ngoại nhẫn, ba là pháp nhẫn, bốn là tùy Phật giáo nhẫn, năm là vô phương sở nhẫn, sáu là tu xứ xứ nhẫn, bảy là phi sở vi nhẫn, tám là bất bức não nhẫn, chín là bi tâm nhẫn, mười là thệ nguyện nhẫn”. Trước tiên nói ra mười danh từ này, sau đó trích dẫn ra từng điều cho chúng ta xem.

“Thứ nhất, nội nhẫn, vì sao gọi là Bồ Tát nội nhẫn?” Như thế nào gọi là Bồ Tát nội nhẫn? “Bồ Tát đói khát lạnh nóng, ưu bi đau đớn, thân tâm sở thiết”. Sở là khổ sở, thiết là bi thiết. “Có thể tự nhẫn chịu, không cho là khổ não, gọi là nội nhẫn”. Đây là an nhẫn khổ của ba loại nhẫn ở trước, nội nhẫn thuộc an nhẫn khổ.

Người xuất gia sống rất thanh bần, đặc biệt là mới xuất gia nương tựa đạo tràng tự viện. Quy củ khi mới xuất gia, quy củ này do cổ nhân đặt ra, trong Bách Trượng Thanh Quy. Gọi là Mã Tổ kiến tùng lâm, Bách Trượng lập thanh quy. Người mới xuất gia năm năm học giới, từ ngày được xuống tóc, năm năm, như vậy nghĩa là sao? Nói như hiện nay, ta ở trong chùa làm công quả, phục vụ cho đại chúng, điều này rất có đạo lý. Năm năm sau không còn làm những công việc này nữa. Người mới xuất gia đến phục vụ ta, đến chăm sóc ta. Thời gian năm năm tu phước tu tuệ, đâu có chuyện vừa xuất gia đã cơm tận miệng, nước tận tay, sống đời nhàn nhã tự tại như thế? Không có đạo lý này.

Khi mới xuất gia, bất luận xuất thân như thế nào, xuất gia là bình đẳng. Việc lao động, việc nặng nhọc, việc bếp núc đều phải làm hết, làm luân phiên. Cho nên ở trong chùa, bất kỳ việc gì cũng biết làm. Hàng trưởng bối thường nói, người xuất gia có ba cây dao. Cây thứ nhất là dao cạo tóc, ta phải biết cạo tóc. Thứ hai là dao làm rau, ta phải biết nấu ăn. Thứ ba là cây kéo, ta phải biết may áo quần. Đây là cơ bản trong cuộc sống, có thể không cần đến người khác.

Hiện nay chùa chiền không như ngày xưa, trước đây trong chùa không có người ngoài vào làm công quả, không có. Tất cả mọi việc người xuất gia đều phải làm, cho nên chú tiểu mới xuất gia năm năm rất gian khổ. Đây chủ yếu là tu phước báo, bằng không khi mình già ai chăm lo? Ta từng chăm sóc người khác, khi già có người chăm sóc mình, điều này rất công bằnh.

Chùa chiền hiện nay thì sao? Chùa chiền hiện nay rất giàu có. Ngày xưa chùa có thu nhập kinh tế cố định, không dựa vào Phật tử, không tổ chức kinh sám Phật sự, cũng không có pháp hội. Mỗi chùa đều có ruộng đất, có núi đồi, cho nông dân thuê trồng trọt, lấy tiền thuê. Khi nông dân thu hoạch, chia cho chùa một phần, cho nên sinh hoạt kinh tế trong chùa rất ổn định, tâm an thì đạo thịnh.

Trong kinh Phật nói: “Pháp luân vị chuyển thực luân tiên”, cuộc sống không an định thì làm sao tu đạo? Chùa thời nay không có bất động sản, kinh tế thu nhập có vấn đề. Bởi vậy phải dựa vào thu nhập nơi việc kinh sám Phật sự, dựa vào pháp hội. Thu nhập rất khả quan, chùa ngày càng có điều kiện, rất nhiều công việc mời người ngoài về làm, người trong chùa không phải làm.

Tôi ở Đài Loan, khi mới xuất gia, thấy mấy ngôi chùa lớn, có chuyên viên nấu bếp, không khác gì khách sạn. Đãi ngộ gần giống như khách sạn năm sao hiện nay vậy, cuộc sống tương đối đầy đủ. Vì sao phải mời đầu bếp nấu ăn? Vì trong pháp hội Phật sự có rất nhiều người đến dự, họ đều đến chùa ăn cơm, nhất định chiêu đãi thật chu đáo. Họ ăn uống hoan hỷ, lần sau còn đến tham gia Phật sự nữa. Vậy là hiểu, sự tiếp đãi này là cần thiết, cho nên chùa mời những đầu bếp này với mức lương rất cao, họ làm lấy lương.

Trong chùa có một số công việc như quản lý tài vụ, quản lý quan hệ công cộng, đều mời Phật tử tại gia, họ có chuyên nghiệp, nhờ vậy trong chùa quả thật quản lý rất tốt đẹp. Chi tiêu cũng khá, nhưng thu nhập nhiều. Điều này dần dần biến chất, không còn giống người xưa nữa. Người ở đó không làm những việc này, công việc của họ là hai thời công phu, thêm nữa là pháp hội kinh sám Phật sự. Hoàn toàn không giống ngày xưa, cho nên đây là chất của tự viện am đường sản sanh biến hóa.

Ban đầu thầy Phương Đông Mỹ nói với tôi, học triết học Phật giáo phải học trong kinh điển, trong chùa có thể không học được, chúng tôi đã hiểu, hoàn toàn nhờ vào kinh điển. Nương vào kinh điển không thể không nỗ lực.

Bây giờ chúng ta thấy cư sĩ Hồ Tiểu Lâm, đây là một điển phạm về học tập kinh điển. Ông nghe tôi giảng kinh, cầm một cuốn trở về như làm gì? Tra từ điển từng chữ một. Một ngày dùng thời gian khá lâu, hai ba tiếng chuyên môn tra từ điển, ghi rõ ra tất cả những danh từ thuật ngữ này, khi nghe lại CD của tôi thì sẽ thấy khác. Đây tức là giảng kinh phải chuẩn bị, phải soạn bài. Nghe kinh cũng như vậy, cũng phải chuẩn bị. Nếu ta không chuẩn bị trước, khi nghe rất khó hiểu.

Trước đây tôi theo học với thầy Lý, thầy Lý rất hiếm có. Vì một tuần chỉ giảng kinh một lần, cho nên chúng tôi có nhiều thời gian để chuẩn bị. Ví dụ hôm nay thầy muốn giảng đoạn kinh văn này, đại khái chúng tôi đều có thể dự định được, giảng từ đâu đến đâu. Tôi cần dùng bao nhiêu thời gian để chuẩn bị cho bài học sắp tới? Ít nhất 20 tiếng. Tôi cũng tra rõ ràng chữ nghĩa trong đó, còn sưu tập rất nhiều chú sớ của người xưa, chú sớ quan trọng.

Tôi học Kinh Lăng Nghiêm với thầy Lý, đây là bộ đại kinh, tôi sưu tập hơn 20 loại chú giải khác nhau. Chọn ra năm loại, sau đó xem tất cả năm loại này, còn dùng từ điển tra rõ ràng minh bạch, mới nghe thầy giảng. Ký tức của tôi rất tốt, tối thứ hai tôi phúc giảng, giảng lại một lần những điều thầy đã nói. Tôi phúc giảng thính chúng chỉ có sáu người, lớp học nhỏ của chúng tôi có bảy người. Bảy người này là tôi tìm, chúng tôi cùng chí hướng, chuyên học tập Kinh Lăng Nghiêm. Tôi phúc giảng, họ rất từ bi. Lúc đó tôi đã xuất gia, tôi phúc giảng. Cho nên thầy giảng một biến Kinh Lăng Nghiêm, tôi cũng giảng một biến. Sau khi tôi giảng xong, sáu vị đồng học này đều học giảng kinh. Nhờ họ phê bình, nhờ họ chỉ giáo, đưa ra vấn đề, chúng tôi cùng nhau thảo luận. Khi có nghi hoặc không thể giải quyết thì đến hỏi thầy. Giảng Kinh Lăng Nghiêm suốt ba năm, một tuần một lần. Khi tôi học xong bộ đại kinh này, về sau có giảng bảy lần. Bảy lần chỉ có hai lần giảng viên mãn, năm lần khác không viên mãn. Lúc đó không có những công cụ khoa học này, đến thiết bị ghi âm chúng tôi đều không có. Những tư liệu có văn tự này, hầu như cũng đều thất lạc. Bao nhiêu năm nay thay đổi chỗ ở, đổi quá nhiều lần nên bị thất tán. Về sau có những thiết bị này, có ghi âm, có ghi hình, lưu giữ được bộ phận này.

Lúc tôi ở Đài Trung, những bộ kinh nhỏ này tổng cộng học hơn 30 bộ. Đại kinh là Kinh Lăng Nghiêm, học một bộ đại kinh này. Học tập cần phải siêng năng, phải chịu khổ! Loại thứ ba trong ba loại nhẫn chính là nói về học tập, nếu học tập mà không chịu khổ không thể thành công. Để người khác chuẩn bị giúp mình, như vậy không có kết quả, bản thân không có chỗ ngộ. Cần phải tự mình chuyên cần dụng tâm, bản thân mới có sở ngộ.

Giảng kinh không dễ. Thầy dạy chúng tôi, phát tâm giảng kinh, cần phải thông đạt cả pháp thế xuất thế gian, điều này rất khó. Pháp thế gian không nói gì khác, chỉ một bộ Tứ Khố Toàn Thư có thể thông đạt chăng? Pháp xuất thế gian là một bộ Đại Tạng Kinh, có thông đạt chăng? Quý vị thông pháp xuất thế gian, không thông pháp thế gian, như vậy là khế lý không khế cơ. Thông pháp thế gian không thông Phật pháp là khế cơ không khế lý, đều không làm được. Như vậy phải học cách nào? Sau cùng thầy dạy, chúng tôi chỉ còn cách cầu cảm thông, tức cầu cảm ứng. Cầu cảm ứng như thế nào? Thành tâm, tâm chân thành. Trong tâm chân thành phải thêm vào một chữa, chí thành, chân thành đến cực điểm sẽ có cảm ứng, nhờ cảm ứng để thông đạt pháp thế xuất thế gian. Cần lưu ý pháp thế xuất thế gian chăng? Cần.

Hiện nay chúng ta có đầy đủ phương tiện, điều này nói lên rằng, thời đại chúng ta có phước báo. Cổ nhân đã biên tập hoàn thiện những tư liệu này, pháp thế gian có hai bộ sách. Nội dung hai bộ sách này bao gồm tu thân, chúng ta có thể nói là: “cách vật trí tri, thành ý chánh tâm, tu thân tề gia, trị quốc bình thiên hạ”. Cổ nhân đã sưu tập đầy đủ những điều này, biên tập thành một bộ sách. Quần Thư Trị Yếu, Đường Thái Tông hạ lệnh biên tập. Trong thế pháp đây là bộ sách tinh hoa nhất. Quý vị làm sao quản lý quốc gia? Làm sao quản lý công ty của mình, quản lý công ty, quản lý gia đình mình? Tài liệu này quá phong phú.

Một bộ sách khác là Trị Học, làm sao khôi phục truyền thống văn hóa xưa. Đầu năm dân quốc, khi tôi chưa ra đời, có một nhóm chuyên gia học giả nghĩ đến việc lớn này. Từ trong kinh sử tự tập của Tứ Khố, chọn ra những tinh hoa, chọn ra những điều hay nhất biên tập thành một bộ sách tám cuốn, tôi gọi đây là tiểu Tứ Khố, như vậy mới có cách hạ thủ. Bộ sách hay như vậy, ta thật sự không biết nên học từ đâu, bây giờ người ta đã trích dẫn ra những điều hay nhất, biên tập thành một bản cho chúng ta học tập. Kinh một cuốn, sử có một cuốn, tử thư có hai cuốn, tập có ba cuốn. Trong tập, văn hình như có hai cuốn, thi từ một cuốn, đều là tinh hoa.

Ta đọc hai thứ này, thông hiểu pháp thế gian. Kinh Phật chọn một bộ, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, còn pháp thế gian hai cuốn này là đủ.

Hai bộ sách này, chúng tôi đã in ra một vạn bộ. Quần Thư Trị Yếu đã in xong, khoảng vài hôm nữa chúng ta có thể nhận được một bộ. Họ đưa đến cho tôi xem trước, sau đó chúng ta mới đem đi tặng. Quốc Học Trị Yếu, khoảng cuối tháng tư có thể xuất bản. Quả thật khó được, không dễ chút nào. Điển tịch bày ra trước mắt chúng ta, khổ tâm của chư vị thánh hiền, vấn đề là chúng ta có phát tâm học hay không? Phát tâm học cần phải nỗ lực, chuyên cần khoảng mười năm, trong Phật giáo quý vị là nhân vật nổi tiếng, “mười năm rèn luyện nhất cử thành danh”.

Ngày nay học viện có môi trường học tập tốt như vậy, đạo tràng này thù thắng hơn tất cả các đạo tràng Phật giáo. Quý vị không cần ra bên ngoài quyên góp vận động, cũng không cần làm kinh sám Phật sự, mỗi người ở đây đều có thể chuyên nghiên cứu một môn kinh luận. Chư vị đồng học cùng nhau, trong Phật pháp thường nói nương chúng dựa chúng. Khuyến khích lẫn nhau, đốc thúc lẫn nhau, đặt ra thời khóa biểu. Năm nay tôi phải hoàn thành những môn nào, quan trọng nhất là môn căn bản. Môn căn bản, thứ nhất là văn cổ, thứ hai là ba nền tảng. Nhất định phải bắt đầu từ đây trước, không có những thứ này ta không có căn bản, dù học gì cũng không có thành tựu. Dùng khoảng năm rưỡi đến hai năm, đặt vững nền tảng căn bản.

Pháp xuất thế gian một bộ Kinh Vô Lượng Thọ, bộ kinh này suốt đời thọ dụng vô cùng. Phải học thật kỹ, có thể nói một cách thấu triệt, các nơi trên toàn thế giới đều cần. Nhưng ta nhất định phải phát nguyện, mười năm không hạ sơn. Chuyên tâm ở mười năm tại Đồ Văn Ba, hoàn thành học nghiệp, hoàn thành đạo nghiệp, như vậy mới có thể hoằng pháp lợi sanh trên toàn thế giới. Không có định công mười năm, không thể thành tựu.

Học viện này đến nay là mười năm, mười năm nay quý vị không có thành tựu. Hy vọng mười năm tiếp theo, quý vị đừng lãng phí, mười năm thứ hai lãng phí, vậy thì hết cách cứu vãn rồi. Buông bỏ tất cả, buông bỏ tạp niệm. Quý vị chịu phát tâm, tôi tin Phật Bồ Tát từ bi. Công việc của thường trụ, có rất nhiều cư sĩ phát tâm đến đây tham học, họ có thể gánh vác trách nhiệm này.

Quản lý tự viện, chúng ta có thể giao cho Phật tử, trả tiền lương cho họ, mời họ quản lý tự viện cho chúng ta. Người xuất gia không quan tâm gì cả, chỉ chuyên tâm đọc sách, chuyên tâm học Phật, mười năm sau quý vị thành tựu. Vì sao hiện nay không thể thành tựu? Vì chúng ta có quá nhiều việc nhỏ nhặt, làm trở ngại tâm thanh tịnh khiến ta không thể chuyên tâm. Tôi tin thu nhập của tự viện chúng ta, có thể trả lương được vài người, mời họ đến quản lý. Chỉ cần quý vị cố gắng học tập, Tam bảo sẽ gia trì đạo tràng này, hy vọng mọi người suy nghĩ lại. Nếu không thời gian qua đi không trở lại, như vậy phải làm sao? Quý vị suy nghĩ xong hãy nói với tôi, tôi hy vọng mọi người đều thành tựu. Chúng ta làm tấm gương tốt cho Phật pháp, đạo tràng đích thực là chánh pháp. Bản thân chúng ta tinh tấn tu học, đem những điều học được thực hành trong cuộc sống hằng ngày.

Nội dung mười loại nhẫn này rất hay, rất phong phú.

Thứ hai là ngoại nhẫn, quý vị xem nói về ngoại nhẫn,“thế nào gọi là ngoại nhẫn của Bồ Tát, Bồ Tát nghe lời ác, mại lị, hủy nhục, phỉ báng của người, hoặc hủy nhục cha mẹ anh em chị em quyến thuộc”. Đây nghĩa là người khác hủy báng, nhưng không hủy báng chính mình, mà hủy báng cha mẹ, hủy báng anh em chị em mình, tình huống như thế. Hoặc là hủy báng hòa thượng a xà lê của mình, hủy báng thầy mình, hủy báng đồng học mình. “Hoặc hủy báng Phật pháp tăng”, báng Phật, báng pháp, báng tăng. “Có vô số cách hủy báng như thế, Bồ Tát nhẫn nhục, không sanh sân nhuế, gọi là ngoại nhẫn”. Điều này không phải người bình thường có thể làm được, người bình thường gặp phải vấn đề này họ không nhẫn được. Sanh khởi oán hận, sanh khởi tâm sân nhuế. Phật Bồ Tát không dạy như vậy, chúng ta cần phải chú ý, ngài dạy chúng ta phải nhẫn mọi thứ, mới có thành tựu. Như những điều này nói rất hay, đưa ra những trường hợp này, nếu chúng ta không nhẫn được, chắc chắn thoái tâm. Thoái tâm, đạo nghiệp chúng ta sẽ mất, hoàn toàn thất bại. Tổn thất không phải người khác, mà là chính mình.

Một người muốn có thành tựu, trong kinh nói đến rất nhiều điều chướng ngại này, nếu vượt qua được những chướng ngại khó khăn này là thành tựu. Còn như có một cửa ải không thể thông qua, liền đọa lạc ngay. Huống gì trong thời đại này, gọi là thời kỳ pháp nhược ma cường, nếu không biết nhẫn nhục ba la mật, làm sao thành tựu được? Dù khổ hải như thế nào đi nữa đều phải nhẫn, nhục nhã ra sao đều phải nhẫn. Kiên trì phương hướng và mục tiêu của mình, như vậy mới có thành tựu.

Người trong xã hội ngày xưa, dù ít hay nhiều đều có học giáo huấn của các bậc thánh hiền. Hiện nay hoàn toàn không có, làm việc tốt cũng bị người ta mắng, người ta sỉ nhục. Còn làm việc xấu lại được người khen ngợi, giúp đỡ. Làm việc tốt chẳng những không giúp đỡ, họ còn hủy hoại chúng ta, như vậy có tiếp tục làm chăng? Điều này còn xem ta có nhẫn được hay không.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 288

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 288 PAGE 1

Tập 289

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 18.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 346, hàng thứ tư, bắt đầu xem từ đoạn giữa.

Thứ hai. “Ngoại nhẫn, thế nào gọi là ngoại nhẫn của Bồ Tát? Bồ Tát nghe lời ác, mại lị, hủy nhục, phỉ báng của người, hoặc hủy nhục cha mẹ anh em chị em quyến thuộc, hòa thượng a xà lê, thầy trò đồng học, hoặc nghe hủy báng Phật pháp tăng, có vô số cách hủy báng như thế. Bồ Tát nhẫn nhục, không sanh sân nhuế, gọi là ngoại nhẫn”.

Khổ não nói ở trước là có từ bên trong, như đói khát lạnh nóng, vui buồn đau khổ, thân tâm bức bách đều phát ra từ bên trong. Đặc biệt là bệnh hoạn, già yếu, bệnh khổ, gọi là già khổ, bệnh khổ.

Ngoại nhẫn là nói những thứ từ nên ngoài, những nghịch cảnh này do bên ngoài tạo ra. Như người khác dùng lời ác hủy báng, sỉ nhục, thậm chí hãm hại đều phải nhẫn nhục. Hoặc nghe người hủy báng cha mẹ, anh em chị em, quyến thuộc của mình, bất luận có ý hay vô tình. Người xuất gia học Phật, họ hủy báng thầy mình_A xà lê đều là thầy, hòa thượng là thân giáo sư. Tuy họ không đích thân dạy mình, khi họ giảng kinh dạy học ta từng đến nghe, chúng ta gọi người này là A xà lê. Trước mặt chúng ta hủy báng thầy trò, đồng học. Hoặc là hủy báng Phật pháp, hủy báng Phật pháp tăng. Trong tình huống này, người tu Bồ Tát đạo đều phải nhẫn.

Nhiều năm trước, hơn 50 năm trước, khi tôi chưa xuất gia, ở Đài Trung học kinh giáo với thầy Lý. Lúc đó thầy Lý phân công tôi đến làm việc tại thư viện Từ Quang, thư viện này do thầy sáng lập. Tôi đến làm quản lý ở đây, nhân viên quản lý có ba người, tôi là một người trong số đó, đều làm công quả.

Một hôm gặp được người đồng hương, không quen biết, anh ta nói là người An huy, đồng hương, là một tín đồ kiền thành của Cơ đốc giáo. Thấy tôi học Phật, hình như rất xót thương tôi đã đi sai đường, sao lại mê tín như vậy? Đối với Phật giáo phê bình rất nặng nề. Tôi thấy vậy cứ mặc kệ anh ta, anh ta phê bình thế nào tôi cũng gật đầu, vâng vâng dạ dạ. Nói hơn 1 tiếng đồng hồ, anh ta rất mệt, tôi rót cho ly trà uống, sau đó nói tiếp, ít nhất nói hai tiếng đồng hồ.

Tôi nói, thật quý quá, anh đã nói ra rất nhiều điều, Phật giáo vốn là như vậy. Anh thật sự đã cứu rất nhiều Phật tử, khiến họ quay đầu là bờ, cho nên tin đạo Cơ đốc là việc tốt. Tôi nói tôi có vấn đề muốn thỉnh giáo anh. Được, vấn đề gì, anh cứ hỏi. Tôi nói chúng ta muốn phê bình một bài văn, phải chăng cần phải xem qua văn chương trước? Đó là điều đương nhiên. Vậy xin hỏi, anh đã từng xem kinh Phật chưa? Câu hỏi này, anh ta chưa từng xem.

Tôi nói ở thư viện này của chúng tôi, thứ tư hàng tuần thầy đến đây giảng kinh, anh có đến nghe chăng? Không có. Tôi nói vậy là không được, biết người biết ta trăm trận trăm thắng. Anh chưa từng xem kinh, cũng chưa từng nghe giảng, vậy mà dám phê bình Phật giáo như thế, đúng là gan không nhỏ. Trong phòng đọc sách có rất nhiều người, anh không sợ những người đó cười chê ư? Tôi nói mấy câu này, mặt anh ta đỏ lên, quá ngại nên đứng dậy ra về.

Ngày thứ hai anh ta đến, dẫn theo một vị mục sư, rất khách sáo. Có chút phong độ của quân tử, không tệ, đến xin lỗi. Tôi nói hoan nghênh, hoan nghênh quý vị đến nghe kinh, hoan nghênh quý vị đến nghe giảng. Tìm ra tất cả những khuyết điểm của Phật giáo, sau đó quý vị chỉnh sửa từng điều một. Như vậy quý vị cứu được không biết bao nhiêu Phật tử, công đức này vô lượng!

Sau khi họ ra về, bên cạnh chúng tôi có hai vị đồng tu lâu năm, nói với tôi. Họ nói những lời phê bình của những người kia, chúng tôi thấy anh vừa nghe vừa không ngừng gật đầu, chúng tôi thật sự lo lắng cho anh, không ngờ sau cùng anh lại dùng phương pháp đó. Tôi nói tôi vừa nghe là biết họ không hiểu gì về Phật giáo, để họ nói, cho nói thoải mái, lúc này đánh trả một đòn, sức mạnh này rất lớn.

Tôi nói với mọi người rằng, Phật giáo chịu được sự phê bình. Tôi nói đối với những người này, đừng biện luận với họ. Họ chưa từng xem, cũng chưa từng tiếp xúc, không biết gì cả, chỉ nghe người ta nói mà thôi. Những người này cứ để họ nói, sau đó hỏi lại. Chúng ta hỏi họ là rất hợp lý, chúng tôi hoan nghênh quý vị phê bình, không phải cự tuyệt. Cũng không phải nói quý vị không nên phê bình thế này thế nọ, nhưng quý vị nhất định phải hiểu rõ về Phật giáo. Không hiểu thấu đáo, không đủ tư cách nói chuyện. Đây là thái độ cầu học, không thể không biết.

Bởi vậy không nhẫn không được, phải nhẫn. Quý vị xem chúng ta ứng đối với họ luôn nhã nhặn hòa ái, không hề thiên vị Tôn giáo mình, mà hạ thấp Tôn giáo khác, không có. Chúng tôi nói Tôn giáo đều rất tốt, thâm nhập kinh tạng quý vị sẽ hiểu. Về sau liền trở thành bạn, đến đây tìm tôi nghe tôi nói chuyện, không phải tôi nghe anh ta, anh ta đến nghe tôi.

Tôi nói với họ, Phật giáo không có xung đột với bất kỳ Tôn giáo nào. Khi Đức Phật còn tại thế, thầy truyền giáo trong rất nhiều Tôn giáo, nhân viên chấp sự trong Tôn giáo, đều đến quy y Đức Phật, đến học Phật. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni không hề bắt họ bỏ Tôn giáo của mình, mới có thể đến học Phật, không có. Trong kinh điển quý vị đều thấy, Bà la môn nữ trong Kinh Địa Tạng, Phật Bồ Tát không bắt cô ấy từ bỏ đạo Bà la môn, học cả hai. Bà la môn là Tôn giáo của cô ấy, Phật giáo là giáo dục của cô ấy, không có xung đột. Tín ngưỡng Tôn giáo, đến trường cũng đi học bình thường, nhà trường không nói, anh không có tín ngưỡng Tôn giáo, không được đến trường, không có điều này.

Chúng tôi nói vấn đề này cho họ nghe, họ rất kinh ngạc, đây là anh tự nói ư? Không phải, trong kinh điển nói như vậy, quý vị xem sẽ hiểu. Phật giáo là giáo dục, nhưng quốc gia xã hội hiện nay liệt nó vào Tôn giáo, chúng ta gọi Phật giáo là giáo dục Tôn giáo.

Đối với bên ngoài phải nhẫn, nhẫn mới có thể hóa giải ngộ nhận, hóa giải đối lập, hóa giải xung đột. Nếu vừa nghe nói liền sân giận, vậy là sai, oán này kết ngày càng sâu, tạo nên sự xung đột không đáng có. Đây là nói về ngoại nhẫn.

Thứ ba. “Vì sao gọi là pháp nhẫn của Bồ Tát. Trong các kinh Đức Phật nói nghĩa vi diệu, các pháp tịch tịnh, các pháp tịch diệt như tướng niết bàn, không kinh không sợ. Liền nói lời rằng, nếu tôi không hiểu kinh này, không biết pháp này, vĩnh viễn không thành bồ đề. Cho nên Bồ Tát cần cầu thỉnh giáo đọc tụng, gọi là pháp nhẫn”.

Pháp nhẫn là gì? Nghĩa là tu học Phật pháp phải nhẫn, đặc biệt là đại thừa.

Thông qua lịch sử một đời dạy học của Đức Thế Tôn chúng ta có thể nhận thấy, sau khi Thế Tôn khai ngộ, từ vườn Lộc uyển độ năm vị tỳ kheo. Đây là khởi đầu của việc dạy học, năm người học trò đầu tiên. Về sau ngày càng nhiều, có đến 1255 người. Những người này là đệ tử thường đi theo Phật, trước sau không rời xa Phật, Phật đi đến đâu họ theo đến đó.

Đức Phật dạy dỗ đối với họ, quý vị xem 20 năm đầu giảng Kinh a hàm, kinh điển tiểu thừa. Chúng ta biết, Phật nương theo nhị đế mà thuyết pháp, Phật giảng kinh dạy học căn cứ vào nhị đế. Như ở trước đã học, chân đế và tục đế. Chân đế là cảnh giới Phật thân chứng, cảnh giới này cao thâm khó lường, người thường không hiểu. Không hiểu nghĩa là không có nhân duyên với ngài, họ không tiếp thu nổi, nghe xong sanh nghi ngờ, thậm chí là ra đi. Họ không biết mình không đủ trình độ, còn nói quý vị nói không đúng.

Cho nên Phật dạy học có phương tiện thiện xảo, trước tiên dạy thế tục đế. Dạy chúng ta làm người tốt như thế nào, làm sao để có cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn, điều này khiến mọi người đều hoan hỷ. Trong tiểu thừa đa phần là thế pháp, tục đế, chân đế rất ít, không thường nói. “Các pháp tịch tịch, các pháp tịch diệt”, tiểu thừa rất ít nói đến những điều này. 12 năm kết thúc một giai đoạn của tiểu thừa, nói qua Phương đẳng, Phương đẳng ví như trung học, dẫn dắt ta vào đại thừa. Phương đẳng nói tám năm, thật sự đi vào đại thừa, cho nên nói đến những điều này, nói nghĩa vi diệu, bát nhã. Bát nhã là đại học, 22 năm. Tám năm sau cùng giảng Pháp Hoa, Pháp Hoa tương đương với nghiên cứu sở. Giáo nghĩa của Kinh Pháp Hoa và Kinh Hoa Nghiêm là thông suốt nhất trí. Tuy Kinh Hoa Nghiêm nói sớm nhất, không ai biết đến, Phật nói trong định. Phàm phu chúng ta chỉ thấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni đang tọa thiền dưới cội Bồ Đề, nhập định. Mười mấy hai mươi ngày không xuất định, cứ ngồi ở đó, đâu biết rằng Phật đang giảng kinh trong định. Ai nghe? 41 vị pháp thân đại sĩ, nhân số vô lượng vô biên. Không có định công, không vào được cảnh giới trong định của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vậy là không đủ tư cách nghe kinh rồi. Có tư cách nghe kinh, quý vị cũng nhập định, đi vào cảnh giới thiền định của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Người bên tiểu thừa không thừa nhận Kinh Hoa Nghiêm, nói Hoa Nghiêm là kinh giả, không phải Phật thuyết. Ai tạo ra? Bồ Tát Long Thọ tạo. Bồ Tát Long Thọ truyền ra từ long cung. Bồ Tát Long Thọ có thể tạo ra Kinh Hoa Nghiêm sao? Có thể tạo ra Kinh Hoa Nghiêm, đó chính là Phật rồi, không còn gì để nói nữa.

Từ một đời dạy học của Thế Tôn, giống như thành lập trường học vậy. Tiểu học, trung học, đại học, nghiên cứu sở, ngài đã giáo hóa chúng sanh như vậy. Chúng ta học Phật nếu không có nhẫn nại, 49 năm, nếu không có nhẫn nại, có thể tốt nghiệp được chăng? Không phải trường như chúng ta hiện nay, trường học hiện nay, quý vị thấy từ mẫu giáo đến tiểu học, trung học, cấp ba, đại học, nghiên cứu sở, cũng phải hơn 20 năm. Không có hơn 20 năm nhẫn nại này, không thể tốt nghiệp được. Nhưng tốt nghiệp của Phật pháp là khai ngộ, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Khi nào mới có người như vậy? Trong hội Bát nhã sẽ có. Nói cách khác, nửa thời gian về sau, tức là 30 năm cuối. 20 trước không có khai ngộ, 20 sau có, có người khai ngộ trong hội Bát nhã, trong hội Pháp Hoa khai ngộ càng nhiều, cho nên gọi là Pháp Hoa thành Phật. Chưa giảng xong bộ kinh là khai ngộ, chứng quả, không có nói đến chứng vô thượng bồ đề, nhưng chứng quả A la hán, chứng quả Bích Chi Phật rất nhiều.

Đây là nói, đối với việc tu học Phật pháp phải có pháp nhẫn.

Ngày nay chúng ta kế thừa những gì chư vị tổ sư đại đức truyền lại, lại biết bí quyết học tập, vì sao chúng ta không có thành tựu? Chính là vì không biết nhẫn nhục, chúng ta có thể nhẫn mười năm chăng? Nhẫn được mười năm là thành tựu, đây là thật không phải giả. Thời gian hai năm đầu, học thật tốt ba nền tảng của Nho Thích Đạo và thể văn cổ. Văn cổ không có gì khác, chính là học thuộc.

Trước đây, tôi từng kiến nghị với chư vị đồng học, 48 phẩm Kinh Vô Lượng Thọ cũng giống như 48 bài. Đương thời thầy dạy chúng tôi, là dùng Cổ Văn Quán Chỉ, cho chúng tôi chọn 50 bài trong đó. Đọc thuần thục, phải thuộc lòng, phải giảng giải được. Ta học thuộc 50 văn cổ, giảng giải 50 bài văn cổ, nghĩa là có căn bản của văn cổ, đủ khả năng xem văn cổ. Quý vị xem Tứ Khố Toàn Thư, xem Đại Tạng Kinh, không có trở ngại gì về phương diện văn tự. Tôi ví 50 bài văn cổ này, giống như chìa khóa của Tứ Khố Toàn Thư, chìa khóa của Đại Tạng Kinh. Một tuần học thuộc một bài, vừa đúng một năm, 50 tuần là học xong. Thầy lại nói, tiến lên một bước nữa, nếu có thể học thuộc 100 bài, thời gian 2 năm, là có năng lực viết văn cổ, cho nên không khó!

Những gì tổ tông lưu lại, người Trung quốc rất thích đơn giản, tường tận, rõ ràng. Đơn giản, cốt yếu, tường tận, thấu đáo, đâu có gây phiền phức cho chúng ta? Làm gì có chuyện đó! Sự yêu thương của người xưa đối với hậu nhân, suy nghĩ rất chu đáo, bất kỳ quốc gia dân tộc nào trên thế giới đều không có được, phát minh của nền văn cổ này không đáng nể ư? Phương pháp này vượt qua không gian và thời gian, không bị hạn chế bởi tầng không gian. Ngôn ngữ sẽ có sự biến hóa, biến hóa theo mỗi vùng miền. Chúng ta gọi là ngôn ngữ địa phương, cũng biến hóa theo thời đại. Các quốc gia trên thế giới, ngữ văn là đi cùng một con đường, mấy trăm năm sau, ngôn ngữ thay đổi, những gì tiền nhân viết ra người đời sau xem không hiểu.

Chữ La tinh của Âu châu là một chứng minh rất hùng hồn, đến các nhà khảo cổ học còn không thể thấu hiểu hoàn toàn. Người xưa sớm nhận ra vấn đề này, họ có trí tuệ, phát minh ra văn cổ. Tách rời văn cổ và ngôn ngữ, ngôn ngữ thay đổi theo thời gian và vùng miền, văn cổ vĩnh viễn bất biến.

Chỉ cần chịu học tập, nhiều nhất là thời gian hai năm, chẳng những ta có khả năng đọc, mà còn có năng lực viết. Viết văn rất quan trọng, vì sao vậy? Dùng văn cổ viết bài lưu lại cho hậu nhân. Mấy trăm năm sau, mấy ngàn năm sau, khi hậu nhân nhìn thấy, có thể hiểu được trong này nói gì. Tin tức của quý vị truyền về sau, họ thật sự được lợi ích. Công cụ này quá tuyệt vời, còn cao minh và tiên tiến hơn khoa học kỷ thuật hiện đại.

Khoa học kỷ thuật hiện nay không tệ, có thể ghi lại âm thanh mình nói chuyện. Ghi lại âm thanh, mấy trăm năm sau ngôn ngữ biến hóa, dù nghe cũng không hiểu, như vậy thì vô ích, không sánh bằng văn cổ. Văn cổ, người của ngàn vạn năm sau đều có thể nghe hiểu. Trí tuệ, kinh nghiệm, phương pháp, thành quả của người xưa, đều có thể truyền từ đời này qua đời khác một cách trọn vẹn, trên thế giới chỉ có cổ nhân làm được.

Văn hóa không có giới hạn của quốc gia hay chủng tộc, nghĩa là nói, cần phổ biến phát triển văn cổ ra toàn thế giới. Lý do là gì? Lý do là Trung quốc có nền văn hóa nhân văn phong phú nhất, viên mãn nhất. Phần tài sản này, là nhân loại trên toàn địa cầu này cùng chung hưởng thụ. Chỉ cần ta nắm được chìa khóa này là có phần.

Tứ Khố Toàn Thư và Đại Tạng Kinh chính là bảo vật gia truyền của chúng ta. Tứ Khố Toàn Thư là trân bảo tổ tông truyền lại từ 5000 năm trước. Đại Tạng Kinh là trân báo Đức Phật truyền lại từ 3000 năm trước. Chỉ cần ta có chìa khóa này, là hoàn toàn hưởng được lợi ích của nó. Ta có thể thành thánh, thành hiền, thành Bồ Tát, thành Phật, điều này không tuyệt vời ư? Chúng ta phải hiểu, phải thông đạt điều này, đây tuyệt đối không phải là mê tín.

Nỗ lực học tập, chúng ta học tập_Lúc nhỏ chưa học không biết, không đáng trách, vì sao vậy? Vì cha mẹ không biết. Cũng không thể trách cha mẹ, vì ông bà đều không biết. Truyền thống văn hóa bị lãng quên chắc khoảng 200 năm nay, chúng ta có cái nhìn lệch lạc đối với nó, sinh ra hiểu lầm, không muốn học, ít nhất đã 100 năm. 100 năm chắc khoảng bốn đời.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni biết được điều này, trong bộ kinh này Đức Phật nói rằng, nói rất đúng trọng tâm. Ngài nói: “Tiên nhân bất thiện”, tiền nhân là cha me, ông bà mình, thậm chí là ông bà cố, họ không biết điều này. “Bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả”, không ai nói với chúng ta. Bây giờ cha mẹ chúng ta dạy con cái, đều dạy họ cạnh tranh, học theo người phương tây. Rất xa lạ, không biết gì về nền văn hóa nước nhà, cho nên không thể trách họ. Lời Đức Phật nói từ bi biết bao, trọng tâm biết bao. Trung thứ, phải tha thứ cho họ. Ngày nay chúng ta đã biết, nắm bắt thời gian để học tập bổ sung, bù đắp sự khiếm khuyết này. Như vậy chúng ta sẽ có năng lực truyền thừa, nhiệm vụ của lịch sử này, tuệ mạng của tổ tông. Cổ nhân nói là vì kế thừa tuyệt học của chư vị thánh hiền. Trong Phật pháp gọi là duy trì tuệ mạng Phật pháp. Ngày nay chúng ta phải gánh vác trách nhiệm này, tuyệt học và tuệ mạng phải bắt đầu truyền từ chúng ta. Ta phát tâm như vậy, liền được oai thần Tam bảo gia trì, tổ tông ban phước, tổ tông gia hộ. Chúng ta là truyền nhân của Tam bảo, là truyền nhân của truyền thống tam giáo Nho Thích Đạo, có làm được hay không? Người đầy đủ sức nhẫn nhục có thể làm được, trong kinh văn nói: “Nhẫn lực thành tựu”. Nhẫn được là thành tựu được, đây là pháp nhẫn của Bồ Tát. Người học Phật phải có thái độ như vậy.

“Nếu tôi không hiểu kinh này, không biết pháp này, vĩnh viễn không thành tựu bồ đề”. Chúng ta phải thường nói, nếu tôi không hiểu Tứ Khố, không hiểu Kinh Tạng, không biết pháp này, vĩnh viễn không chứng được bồ đề. Phải thường có tâm này, động viên chính mình. “Cho nên Bồ Tát cần cầu thỉnh giáo đọc tụng’, nỗ lực tinh tấn, cầu học!

Ngày xưa cầu học có thầy, tầm sư hỏi bạn. Ngày nay thầy không có, có thể không tìm được người cùng chí hướng. Nhưng ngày nay có phương tiện khác, phương tiện khác với cổ nhân, những kinh sách này rất dễ có được. Phương tiện khác là kỹ thuật in ấn phát triển, ngày xưa không có thuật in ấn, sách phải viết tay. Viết tay, quý vị thử nghĩ xem, suốt đời viết được bao nhiêu. Điều này quá khổ, mà còn khó tìm. Lúc đó số lượng sách quá ít, đi đâu để tìm được sách, nên phải viết ra một cuốn.

Hiện nay không cần lo điều này, Đại Tạng Kinh, Tứ Khố Toàn Thư, người thời xưa không dám mơ tưởng, trong nhà ai mới có được bộ Đại Tạng Kinh? Tôi nói với chư vị đồng học, lúc còn trẻ, hai mươi mấy tuổi tôi mới biết, tỉnh An Huy chúng tôi, một tỉnh, có bao nhiêu bộ Đại Tạng Kinh? Hai bộ rưỡi, chỉ có hai bộ hoàn chỉnh, còn một bộ thiếu. Quý vị thử nghĩ xem, văn hóa tỉnh An Huy được coi là không tệ, có văn hóa cao. Có Tứ khố Toàn Thư chăng? Không có Tứ Khố. Đương thời Tứ Khố tổng cộng chỉ viết được bảy bộ, quốc gia để ở bảy nơi. Nếu ta muốn xem Tứ Khố, ở quê tôi phải đến Nam Kinh, hoặc là đến Hàng Châu, ở đó có một bộ, phải đến đó để chép. Nguyên bản là viết tay, sách này không được mượn ra bên ngoài.

Hiện nay rất tiện lợi, trong Tịnh tông học viện nhỏ bé này của chúng tôi, ở đây chúng tôi có mười bộ Đại Tạng Kinh khác nhau, có mười bộ Tứ Khố Toàn Thư. Quý vị nói ngày xưa ai dám mơ tưởng, không dám tưởng tượng. Điển tịch có được quá dễ, hiện nay không cần sao chép cực khổ, có người còn viết sai, viết sót, đây là chuyện thường xảy ra. Hiện nay máy pho to, vi tính phương tiện biết bao, những thứ ta cần có thể đưa từ trong Tứ Khố vào vi tính, in ra giống như bản gốc vậy.

Về phương diện này tiện lợi hơn cổ nhân rất nhiều, vấn đề là chúng ta phải có tinh thần, sức nhẫn nhục, kiên trì học tập như cổ nhân, như vậy là thành công. Hiện nay có người thành công chăng? Có, tôi từng thấy. Tôi còn nghe có mấy người, chưa gặp mặt, đều qua mạng internet, qua truyền hình vệ tinh. Họ nắm bắt được một bí quyết, chính là nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, mười năm, tám năm họ thành tựu.

Đương nhiên trong này, quan trọng nhất là hoàn cảnh tu học. Bản thân việc gì có thể không nghe không hỏi, để tâm an định tại đây, đọc sách mười năm. Có người hộ trì, mọi nhu cầu trong cuộc sống có người chăm sóc, đi đâu để tìm cầu điều này? Chăm sóc thời gian ngắn thì dễ, không có người chăm lo thời gian dài, như vậy làm sao thành tựu?

Chư vị đồng học đều biết, tôi theo học với ba vị thầy. Sau khi học xong, nếu không có sự quan tâm suốt 30 năm của bà Hàn Anh, không có tôi như ngày hôm nay. Không phải hoàn tục, thì cũng làm những công việc về kinh sám Phật sự, không thể đến nay vẫn còn nghiên cứu kinh điển, cùng nhau chia sẻ với mọi người. Tôi cảm nhận được một cách sâu sắc, người hộ pháp rất quan trọng. Không có người hộ trì, ta rất khó thành công. Có người hộ trì, bản thân mình phải tinh tấn, kiên trì, nhất định thành công.

Ngày nay tôi nghĩ, chấp sự trong học viện chúng ta, nghĩa là nhân viên phục vụ, chúng ta phải mời họ. Để người xuất gia không cần làm gì cả, ngoài tu học. Tôi đứng ra cúng dường mọi người, cúng dường mọi người mười năm. Mười năm quý vị thật sự hiểu, không khó, nắm vững ba nền tảng, học văn cổ. Văn cổ có thể dùng kinh điển để học, cũng có thể dùng tác phẩm của chư vị tổ sư đại đức. Ví dụ như Ấn Quang Đại Sư Văn Sao, của đại sư Ngẫu Ích, của đại sư Liên Trì, đây đều là những tác phẩm cuối nhà Minh đầu nhà Thanh. Trúc Song Tùy Bút của đại sư Liên Trì viết rất hay, không khó hiểu. Tông Luận của đại sư Ngẫu Ích, văn chương mỗi bài trong Linh Phong Tông Luận đều rất hay, người xuất gia chúng ta học những cuốn sách này.

Phật tử tại gia muốn đến đây đọc sách cầu học cũng hoan nghênh, chúng tôi cũng phát tâm cúng dường. Quý vị đến đây, tâm an định, mười năm không ra khỏi cửa. Kinh luận Nho Thích Đạo chuyên tham cứu một bộ, Đạo giáo thì học Trang Tử, văn chương của Trang Tử hay, tác phẩm hàng đầu. Đạo Đức Kinh của Lão Tử không dài, 81 bài, tổng cộng chỉ khoảng hơn 5000 chữ. Học những bài văn này đều rất hay, đều có thể làm cơ sở, nhập môn của văn cổ.

Chúng tôi là nửa đường xuất gia, không phải có nền tảng từ nhỏ, có nền tảng từ nhỏ dễ hơn. Bây giờ chúng ta đều trên 30, 40 tuổi mới phát tâm, vẫn còn kịp, không phải không kịp. 40 tuổi phát tâm, 50 tuổi ra hoằng pháp là vừa. 50 tuổi phát tâm, quý vị thấy 60 tuổi thành tựu. Cư sĩ Lưu Tố Vân 55 tuổi phát tâm, 65 tuổi thành tựu, làm tấm gương tốt cho mọi người. Tôi đứng ra nghĩ phương pháp, bất luận tại gia hay xuất gia, lợi dụng đạo tràng này, mọi người cố gắng học tập. Để quý vị buông bỏ vạn duyên, ở đây nhất tâm đọc sách cầu học, thành tựu cho quý vị.

Thế pháp hay Phật pháp, cổ nhân thường nói: “Bất hiếu có ba, vô hậu lớn nhất”. Hậu ở đây không phải nhiều người. Số lượng không ngừng tăng lên, nhưng không có thánh hiền nhân xuất hiện, đây gọi là vô hậu. Không có người kế thừa truyền thống văn hóa, không có người duy trì tuệ mạng Phật pháp, đây gọi là vô hậu.

Chúng tôi phát đại tâm cúng dường hậu nhân, thật sự phát tâm này. Quý vị nói với tôi, thật sự phát tâm, mọi công việc trong thường trú tuyệt đối không để quý vị làm, để quý vị chuyên tâm tu học. Học Nho giáo, học Đạo giáo, học Phật giáo đều được. Ngày nay Nho Thích Đạo đều thiếu nhân tài.

Học tập Nho Thích Đạo đều phải giữ đúng quy củ của tiền nhân. Nho giáo nói: “Đạo dạy học, quý ở chuyên”. Phật pháp nói: “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Tôi ở đây hoan hỷ quan sát thành tựu của quí vị. Hy vọng chư vị đồng học chú ý những điều tôi nói. Tôi không phải nói trò, không phải nói chơi, tôi thành tâm thành ý đang mong cầu, quý vị thật sự phát tâm. Trong hoàn cảnh hiện tại, sinh hoạt phí một năm của quý vị là bao nhiêu, đưa ra một tiêu chuẩn, tôi tìm người hộ pháp đứng ra hộ trì.

Đại học nam Queensland, tôi tặng học bổng cho họ, một học sinh cho một vạn trong một năm. Bốn năm tốt nghiệp tôi cho họ bốn vạn, một học sinh bốn vạn. Tôi giúp cho năm sinh viên, không nhiều, một năm 20 vạn, bốn năm tốt nghiệp.

Tôi ủng hộ cho quý vị thời hạn mười năm, nếu một vạn một năm, một người là mười vạn, mười người 100 vạn, 100 người 1000 vạn, tôi vẫn có thể làm được. Quý vị không cần làm gì cả, giống như sinh viên ở trường vậy, cố gắng tu học. Đại chúng hộ pháp khắp mười phương, công đức này không thể nghĩ bàn. Họ tiêu tiền không nhiều, trong mười năm, quý vị một người chỉ dùng có mười vạn, mười vạn đào tạo nên một bậc thánh nhân. Điều này quá tuyệt, công đức vô lượng, tìm đâu ra!

Thường trú có sự thu nhập này, là có thể mời vài nhân viên làm việc cho đạo tràng, hoàn toàn phát lương. Mời vào làm việc, họ phải nỗ lực hộ trì, siêng năng làm việc.

Không lập chế độ, sợ tương lai lại bỏ phí mười năm này, như vậy thì thật đáng tiếc. Mười năm này để chúng ta kiểm điểm lại mình một cách sâu sắc, mình có những vấn đề gì? Lỗi lầm của mình ở đâu? Mất bò làm chuồng cũng không đến nỗi trễ, mười năm của tương lai chúng ta nhất định phải nắm bắt. Nếu chế độ này nhận được hiệu quả cao, vậy thì phát triển nó ngày càng sáng lạn hơn.

Theo tôi tương lai tự viện am đường không còn làm công việc kinh sám Phật sự nữa, không còn tổ chức pháp hội. Nỗ lực vì chánh pháp cửu trú, đào tạo nhân tài, đào tạo giáo sư cho nền văn hóa truyền thống ưu tú, đây là việc lớn quan trọng nhất trước mắt của chúng ta. Đây là pháp nhẫn của Bồ Tát.

Chúng ta xem điều tiếp theo:

Thứ tư. “Thế nào gọi là Bồ Tát tùy Phật giáo nhẫn?” Đây là những gì Phật dạy, ta phải thực hành, Bồ Tát có thể tùy thuận giáo huấn của Phật. Phật là thầy, Bồ Tát là học trò. “Bồ Tát sân não”, sân nhuế, phiền não. Độc, độc là tam độc, tham sân si mạn. Tham sân si mạn nghi, chúng ta thường gọi là ngũ độc. Khi những ý niệm này sanh khởi, “tư duy như vậy”.

Bên dưới là Đức Phật dạy, đây là dùng phương pháp quán tưởng: “Thân này từ đâu sanh ra”, thân này từ đâu mà có? “Từ đâu mà diệt?” Thân này từ đâu mà có? Do tứ đại ngũ uẩn hòa hợp mà sanh ra, nó diệt như thế nào? Do tứ đại phân tán. Thân thể của hiện tượng vật chất, thọ tưởng hành thức của hiện tượng tinh thần đều phân tán, vì thế mà diệt. Dạy chúng ta quán tưởng như vậy.

“Từ tôi sanh ra, vậy ai là tôi?”. Giống như bảy chỗ tìm tâm trong Kinh Lăng Nghiêm vậy. Quý vị đi tìm, truy cứu tận cùng, cứ tìm. “Từ đây sanh ra, ai là ở đây? Pháp tướng như vậy, từ nhân duyên nào sanh ra?” Nhà Phật nói về luận duyên sanh, hữu tình chúng sanh. Trong Trung Quán Luận nói: “nhân duyên sở sanh pháp, ngã thuyết tức thị không”. Khi duyên tụ thì có, duyên tán thì không còn, tụ tán vô thường. Y chánh trang nghiêm trong cõi nước chư Phật, khắp biến pháp giới hư không giới cũng như vậy.

Trong kinh Phật có khoa học_Phẩm Thế Giới Hoa Tạng, Phẩm Thế Giới Thành Tựu trong Kinh Hoa Nghiêm, trong này nói gì? Nói về nguyên khởi của vũ trụ. Hư không từ đâu mà có? Trong hư không có nhiều tinh hệ như thế, nhiều tinh cầu như vậy, từ đâu mà có? Trong tinh cầu lại có nhiều chúng sanh như vậy, có động vật, có thực vật, có khoáng vật.

Trong kinh nói về khoa học, và khoa học mới nhất thời hiện đại tình cờ mà trùng hợp, khoa học cũng đi theo phương hướng này. Vũ trụ vĩ quan, vật lý hư không. Thế giới vi quan, lượng tử lực học, chính là trong Phật pháp nói đến a lại da.

Giới khoa học nói, vũ trụ này chỉ có ba thứ, ngoài ba thứ này ra không có gì cả. Ba thứ này là gì? Thứ nhất là năng lượng, thứ hai là tin tức, thứ ba là vật chất. Giống như ống vạn hoa này vậy, trong ống vạn hoa chỉ có ba thứ. Ba miếng vụn màu hồng, màu vàng, màu lam, ngoài ra không còn gì nữa. Quý vị để vào trong này rồi xoay chuyển, biến hóa vô cùng.

Ba thứ này, trong kinh Đức Phật từng nói, hiện nay các nhà khoa học đã phát hiện. Năng lượng chính là nghiệp tướng của a lại da, tin tức là chuyển tướng của a lại da, vật chất là cảnh giới tướng của a lại da. Đây là tam tế tướng của a lại da. Ba thứ này tổ hợp thành hiện tượng trong toàn thể vũ trụ. Hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên, là ba thứ này biến hóa ra. Trong Hoàn Nguyên Quán, quốc sư Hiền Thủ gọi là xuất sanh vô tận.

Khi tôi học Hoàn Nguyên Quán, tôi suy nghĩ thật nhiều cũng không hiểu được câu nói này, sao lại xuất sanh vô tận? Về sau đột nhiên nhớ lại ống vạn hoa chơi hồi nhỏ, không phải chính là hiện tượng này sao? Tôi nói đến ống vạn hoa, có rất nhiều người thu thập giúp tôi, bây giờ tôi có khoảng hai ba mươi ống vạn hoa, mọi người đem đến tặng tôi. Nguyên lý này chỉ đơn giản như thế thôi, vũ trụ không phức tạp.

Thế giới vi quan, trong kinh điển ở trước chúng ta có học. Sợi lông, hạt bụi, một sợi lông một hạt bụi. Lông là sợi lông, vật nhỏ nhất trong chánh báo, đầu sợi lông. Hạt bụi là vật nhỏ nhất trong y báo. Trong kinh nói đến hạt bụi, mắt thịt chúng ta không thấy được. Hạt bụi là gì? Trong khoa học gọi là nguyên tử, điện tử, hạt căn bản, hạt vi lượng, nói những thứ này.

30 năm gần đây, khoa học lại đi xa thêm một bước nữa, phát hiện ra vi trung tử. Vật chất, vật chất nhỏ nhất, chắc đây là lượng tử, tiểu quang tử. Thể tích của nó là một phần trăm ức của một điện tử.

Ở trước chúng ta đã học_Hoàng Niệm Lão, ông là người học khoa học, từng nói với chúng tôi vấn đề này. Nói vi điểm của một sợi lông hạt bụi, chúng ta ghi chép là ở trước, để tôi tìm xem coi có tìm được chăng. Tìm được rồi, trang 338. Sau năm 1980, giới khoa học phát hiện vi trung tử, đúng, một phần trên 100 ức, là một phần trên 100 ức của một điện tử. Nói cách khác, 100 ức vi trung tử tổ hợp thành một điện tử. Những hiện tượng này, nó ở trong không khí, chúng ta không thể phát giác được.

Đức Phật dạy rằng, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Tâm địa chúng ta chân thành, lương thiện, từ bi nhẫn nhục. Tâm này quá tốt đẹp, mọi hiện tượng vật chất đều biến thành đẹp nhất. Nếu tâm chúng ta tự tư tự lợi, tham sân si mạn, sát đạo dâm vọng, vậy thì hết thảy những vi điểm này, nó sẽ theo ý niệm chúng ta. Ý niệm chúng ta phát ra, chúng cũng nhận được hết, nó trở thành độc bệnh. Độc bệnh này biến thành bệnh truyền nhiễm trong không khí.

Những tế khuẩn, vi khuẩn này, chúng ta biết chúng từ đâu mà có. Đây là sức sát thương nghiêm trọng nhất trong đại thiên tai, nó không phải núi lửa, không phải động đất, là những thứ này. Chúng ta không thể không biết, không thể không chú ý đến.

Các nhà khoa học nói với chúng ta, làm thế nào ứng phó những thiên tai này. Dạy chúng ta bỏ ác dương thiện, phải cải tà quy chánh, phải đoan chánh tâm niệm, hoàn toàn tương đồng với lý luận nói trong Phật pháp, có thể không tin được chăng?

Thân chúng ta có bệnh tật, đây là nói về nội nhẫn, có nội nhẫn, công phu không tệ. Nhưng làm sao hóa giải những bệnh tật này, điều này càng quan trọng. Hóa giải bệnh tật chính là từ ý niệm, phải buông bỏ ý niệm sai lầm, tư tưởng sai lầm, nhận định sai lầm, phải sửa đổi nó. Trong tâm thường nghĩ đến luân lý, đạo đức, nhân quả, thường nghĩ đến những điều này.

Các bậc tổ tông để lại cho hậu nhân, quy nạp đến sau cùng chỉ có 12 chữ. Niệm niệm không lìa 12 chữ này, “hiếu để trung tín, lễ nghĩa liêm sỉ, nhân ái hòa bình”. Đây là truyền thống văn hóa, tồn tại tinh túy của ngàn vạn năm. Niệm niệm không rời xa, thân tâm sẽ mạnh khỏe, không có khuyết điểm gì cả.

Trong hư không tuy có những độc bệnh này, độc bệnh bám vào tiểu quang tử, vậy phải làm sao? Ta hít thở, nó đi vào trong cơ thể. Nhưng thân tâm mình đoan chánh, nó sẽ thông qua và đi luôn, không hề chướng ngại, không bị nhiễm ô. Nếu trong tâm tự tư tự lợi, tham sân si mạn, sau khi nó đi vào cơ thể, nó sẽ dính liền với chúng ta, ta bị trúng độc, đạo lý là như vậy.

Nhẫn nhục ba la mật là then chốt tu hành và cầu học thành hay bại của chúng ta, nhẫn được họ sẽ thành tựu, không nhẫn được họ không thể thành công. Đây là Phật dạy chúng ta, quán pháp duyên sanh của tất cả pháp. Quý vị nên biết, phàm những gì duyên sanh, duyên tụ hiện tượng liền xuất hiện, duyên tán hiện tượng không còn. Ở trong này thấy tất cả pháp không sanh không diệt.

“Khi Bồ Tát khởi tư duy như thế, không thấy từ đâu sanh ra, cũng không thấy nhân duyên sanh khởi. Cũng không thấy từ tôi sanh ra, cũng không thấy từ đó khởi”, đó khởi chính là từ họ sanh. “Cũng không thấy từ nhân duyên sanh. Khởi tư duy như thế, cũng không sân, cũng không não, cũng không độc. Sức sân hận phẫn nộ, liền giảm ít, gọi là tùy Phật giáo nhẫn”.

Đây là Phật Bồ Tát đại từ đại bi, phương tiện thiện xảo dạy chúng ta. Khi tâm sân nhuế sanh khởi, khi phiền não hiện tiền, khi tam độc và ngũ độc hiện tiền, phải làm sao? Đây chính là nói đoan chánh tâm niệm, độc bệnh này được hóa giải. Thường khởi quán tưởng như vậy, sẽ dễ buông bỏ, buông bỏ kiến tư phiền não. Tư phiền não chính là tham sân si mạn nghi. Kiến phiền não là thân kiến, biên kiến, kiến thủ, giới thủ và tà kiến. Buông bỏ những thứ này, lục đạo không còn. Nếu học đại thừa, quý vị là Bồ Tát thất tín trở lên. Học tiểu thừa, quý vị chứng tứ quả A la hán, vượt thoát lục đạo. Sức mạnh của nhẫn không thể nghĩ bàn, tất cả phải dựa vào sức mạnh của nhẫn mới có thể thành tựu.

Thứ năm. “Thế nào gọi là Bồ Tát vô phương sở nhẫn?”. Phương là bốn phương, sở là sở tại. Vô phương sở nhẫn, là không có lúc nào, nơi nào, việc gì mà không thể nhẫn, chính là ý này. Ở đây có đưa ra ví dụ: “Hoặc ban đêm có thể nhẫn, ban ngày không thể nhẫn. Hoặc là ban ngày có thể nhẫn, ban đêm không thể nhẫn”, đây là thời gian. “Hoặc bên đó nhẫn bên này không nhẫn, hoặc bên này nhẫn bên đó không nhẫn”, đây là nói đến không gian. “Hoặc bên tri thức nhẫn, bên không tri thức không nhẫn”. Tri thức là những gì ta tôn trọng, Phật giáo gọi là thiện tri thức. Nghĩa là người ta tôn trọng, người ta kính yêu, đối với họ ta có thể nhẫn. Người ta ghét, người không thích, đối với họ ta không thể nhẫn. Những việc này đều ngay trong cuộc sống hằng ngày, từ sáng đến tối từng giờ từng phút ta đều nhìn thấy.

Quý vị xem, ngôn ngữ thái độ, vui buồn cười mắng của họ, trong Phật pháp nói họ đang tạo nghiệp. Trong tạo nghiệp này có thiện, có ác, có vô ký. Chỉ cần khởi tâm động niệm, thêm vào ngôn ngữ tạo tác, hạt giống của a lại da rất vững chắc. Những chủng tử này gặp nhân duyên liền khởi hiện hành, quả báo xuất hiện.

Người bây giờ đều cảm nhận được một cách sâu sắc, môi trường sống không tốt. Bất luận là hoàn cảnh vật chất, hay là môi trường đời sống tinh thần, đều không thể hoàn toàn như ý. Khổ nhiều vui ít, khổ quá nhiều, bảy tám phần mười là khổ, có được hai ba phần vui là không tệ, coi như là rất hạnh phúc rồi. Khổ từ đâu mà có? Đâu ngờ rằng toàn là tự làm tự chịu, không phải người khác cho mình. Bản thân ta ngày ngày đang tạo, như vậy đương nhiên ngày ngày ta phải chịu. Những gì hiện nay lãnh chịu, trong Phật giáo gọi là hoa báo. Như thực vật vậy, nở hoa trước, đời sau là quả báo. Nếu hoa hiện tại của chúng ta không tốt, chúng ta biết quả báo đời sau rất đáng sợ. Hoa hiện tại tốt, hoa báo tốt, quả báo đời sau nhất định tốt.

Chúng ta phải siêng năng tư duy xem, không nghĩ người khác, chỉ nghĩ về mình. Trong đời này, trong ngày hôm nay, trong tuần này của mình, chỉ cần nghĩ đến đây. Là ưu bi khổ não nhiều, hay tự tại an vui nhiều? Chỉ cần nghĩ đến hai vấn đề này. Nếu lo lắng phiền não rất nhiều, không phải việc tốt, nói lên điều gì? Chứng tỏ chúng ta cách ba đường ác không xa, đi rất gần. Còn như tâm địa thanh tịnh hỷ lạc nhiều, như vậy rất tốt, ta đến thiên đường không xa. Nếu mỗi ngày thời gian mình niệm Phật nhiều, một ngày 24 tiếng, ta có thể niệm 13 tiếng, 14 tiếng, hơn một nửa. Chúng ta biết, mình đang đến rất gần Phật A Di Đà, có hy vọng vãng sanh Cực Lạc. Đạo lý này không thể không hiểu, nó có liên quan mật thiết với chúng ta. Chúng ta không nỗ lực học, không học thật tốt, tương lai biết làm sao? Vì mình, phải nhất tâm niệm Phật, buông bỏ vạn duyên. Vì chúng sanh khổ nạn, như vậy cần phải kế thừa tuyệt học của thánh hiền, duy trì tuệ mạng của Như Lai, công đức này rất lớn.

Chúng ta muốn hỏi, công đức này có thể vãng sanh không? Ta thử nghĩ xem có thể vãng sanh hay không? Tổ tông, thánh hiền gia hộ chúng ta, Phật Bồ Tát gia trì chúng ta. Chỉ cần trong tâm mình muốn vãng sanh, Phật Bồ Tát sẽ đến tiếp dẫn, quý vị lập đại công cho Phật pháp. Gặp nhân duyên này không thể không làm, không có nhân duyên này đừng phan duyên, không cầu, đây là điều Phật dạy chúng ta. Không có duyên mà phan duyên, là sai lầm, đánh mất tâm thanh tịnh của mình. Duyên đến tìm mình, như vậy thì được, có nhân duyên phải nỗ lực làm. Không có nhân duyên, chỉ lo cho thân mình, lời dạy của cổ nhân. Gặp duyên phải kiêm thiện thiên hạ, không có duyên phải lo cho thân mình, đều là việc tốt. Học nhẫn nhục, dùng tâm bình đẳng đối đãi với tất cả chúng sanh. Thiện tri thức, hay không phải thiện tri thức, đều phải tu nhẫn nhục ba la mật.

Bên dưới nói: “Bồ Tát không như thế”. Không phải nói bên tri thức thì nhẫn, không phải tri thức thì không nhẫn, Bồ Tát không như vậy. “Mọi lúc mọi nơi thường sanh tâm nhẫn nhục, gọi là vô phương sở nhẫn”. Đối với người, đối với sự, đối với vật, chỉ dùng một vị bình đẳng, đây là tâm thái của Bồ Tát. Tâm A la hán là tâm thanh tịnh, tâm Bồ Tát là tâm bình đẳng, tâm Phật là đại giác. Đề kinh của chúng ta là thanh tịnh bình đẳng giác, giác là Phật.

Xem tiếp. Thứ sáu. “Thế nào gọi là Bồ Tát tu xứ xứ nhẫn? Có người đối với cha mẹ, sư trưởng, vợ con, nam nữ”, nam nữ này là thân thuộc, “lớn nhỏ” là người lớn và trẻ con. “Trong ngoài, trong đó sanh nhẫn như thế, ngoài ra là không nhẫn”. Hay nói cách khác, đối với gia thân quyến thuộc ta đều có thể nhẫn. Không phải gia thân quyến thuộc, người không liên quan đến mình thì không nhẫn, là không thể nhẫn, như vậy là sai.

“Bồ Tát nhẫn nhục, tức không như thế”, không như những gì ở trên nói. “Như bên cha mẹ sanh nhẫn, bên chiên đà la cũng có thể sanh nhẫn”. Chiên đà la là tiếng Ấn độ, là một trong bốn giai cấp của Ấn độ. Người Ấn độ sùng kính nhất là Tôn giáo, cho nên thân phận và địa vị của đạo Bà la môn ở Ấn độ là cao nhất. Thứ hai là Sát đế lợi, Sát đế lợi là vương tộc, quốc vương, đại thần, nó đứng vị trí thứ hai. Thứ ba mới là công thương, chiên đà la xếp sau cùng. Chiên đà la là gì? Là nghề đồ tể, giết heo, giết bò, sống theo nghề này, tánh tình thô bạo. Hạng người này không có địa vị trong xã hội Ấn độ.

Đức Phật xuất hiện tại thế gian, đề xướng giai cấp bình đẳng. Cho nên trong hàng đệ tử Phật, có người xuất thân từ giai cấp chiên đà la, trong hội của Phật vẫn chứng quả A la hán, trong tăng đoàn Phật pháp đều bình đẳng như nhau. Phật dạy chúng ta, đối với tất cả mọi người, mọi sự, mọi vật đều phải có nhẫn nại. Nhẫn nại là tánh đức, vì sao vậy? Vì trong tánh đức không có khởi tâm động niệm, không có phân biệt, không thể chấp trước, cho nên tự tánh vốn là nhẫn. Đối với tánh đức mà nói, ý niệm nhẫn đều không có, nhưng họ làm một cách viên mãn.

Thế Tôn suốt đời dạy học, rất xem trọng sự nhẫn này, cho nên trong tất cả kinh luận nói rất nhiều. Niệm Lão trích dẫn đoạn này là từ trong Kinh Bảo Vân, Đức Phật nói về mười loại nhẫn này. Trong các kinh luận đều có nói, nói cũng không giống nhau. Cho nên phải tu xứ xứ nhẫn.

Thứ bảy. “Thế nào gọi là Bồ Tát phi sở vi nhẫn?” Đây là đối sự, ở trước là nói về đối nhân. “Không vì sự mà sanh nhẫn, không vì lợi mà sanh nhẫn, không vì sợ mà sanh nhẫn, không vì chịu ân của họ mà sanh nhẫn, không vì thân hữu mà sanh nhẫn, không vì hổ thẹn mà sanh nhẫn”. Tàm quý, cảm thấy hổ thẹn mà sanh khởi tính nhẫn nhục. “Bồ Tát thường tu nhẫn, gọi là Bồ Tát phi sở vi nhẫn”.

Nhẫn của Bồ Tát, là đức hạnh trong tu hành của họ, không vì bất cứ nhân duyên gì, mà có thể nhẫn một cách tự nhiên. Nhưng hàng sơ học không được, hàng sơ học không có nhận thức này, thường xung động theo cảm tình. Nghĩa là tâm không thanh tịnh, đặc biệt người thời nay tâm luôn trôi nổi. Hiện nay dạy học rất khó, chúng ta học tập cũng không dễ. Nhưng người thật sự biết học, người hiếu học, hoàn cảnh hiện nay rất có lợi đối với việc tu học. Đặc biệt là nhẫn nhục ba la mật, vì có thể nói trong mọi lúc mọi nơi, ta gặp mọi người, mọi việc đều khiến ta sanh phiền não. Nói cách khác, đây là phòng học để ta tu nhẫn nhục, tài liệu để ta tu nhẫn nhục rất nhiều. Từ sáng đến tối ta thường gặp, ta có thể nhẫn chăng? Ta có thể dùng tâm bình khí hòa để đối đãi chăng? Họ tạo ra mọi điều bất thiện họ có nhân quả, chúng ta có thể nhắc nhở họ chăng? Tốt nhất đừng nói, vì sao vậy? Nếu người này có thể rất khiêm tốn nghe người khác khuyên, thật sự sửa đổi, vậy hãy nói với họ. Còn như họ không thích nghe người khác phê bình, quý vị đừng nói, nói thì sao? Nói họ sẽ hận quý vị, chẳng những họ không sửa, mà còn oán hận. Họ nói quý vị coi thường họ, vậy là kết oán thù.

Bản thân phải có trí tuệ để quan sát, ngôn ngữ có mực thước. Phải nhìn cảnh giới bên ngoài một cách rõ ràng, vĩnh viễn giữ cho tâm thái mình đoan chánh, đây là chân tu hành. Tâm thái đoan chánh là gì? Không làm được không khởi tâm, không động niệm, đây là thật. Giữ không phân biệt, không chấp trước là được, cảnh giới của chúng ta sẽ không ngừng đi lên, rất quan trọng!

Nói cách khác, trong xã hội hiện nay, mọi lúc mọi nơi, mọi người mọi sự đều đang thử thách chúng ta. Thử thách ta điều gì? Thử thách xem rốt cuộc ta có thực hành hay không? Nếu là thật, như như bất động, là định. Rõ ràng minh bạch, không chút hồ đồ, đó là trí tuệ. Giữ chặt kinh điển, giáo huấn của thánh hiền, đó là giới luật.

Người thực hành, mỗi ngày đều tu giới định tuệ, bất luận khi nào, ở đâu, hoàn cảnh ra sao. Hoàn cảnh vật chất, hoàn cảnh nhân sự, tất cả đều thành tựu ta tu giới định tuệ. Cho nên hoàn cảnh hiện tại, đối với người tu hành chơn chánh là hoàn cảnh tốt, giúp ta nâng cao rất nhanh. Đối với người giải đãi biếng nhác, đó là hoàn cảnh không tốt, vì sao vậy? Vì họ theo đó mà đọa lạc.

Trong hoàn cảnh không có xứng tâm mãn ý, cho nên tâm đầy oán hận phiền não bất bình. Việc này không như ý, việc kia không như ý, họ đi đến đâu cũng không như ý. Vì sao vậy? Vì số mạng họ như thế! Không phải nói đổi một hoàn cảnh mới sẽ tốt, không phải vậy.

Chúng ta phải nhớ mãi lời Phật dạy, cảnh tùy tâm chuyển. Nếu tâm tốt, đi đến đâu hoàn cảnh cũng tốt. Hoàn cảnh này dù không tốt đến đâu, quý vị đến nó sẽ tốt. Là cảnh tùy tâm chuyển, không phải tâm tùy cảnh chuyển. Trong Kinh Lăng Nghiêm nói hay biết bao: “Nếu có thể chuyển cảnh, tức đồng với Như Lai”. Quý vị chính là Phật Bồ Tát, vì có thể chuyển cảnh giới. Bị hoàn cảnh chuyển, đây là phàm phu. Bất luận ở trong hoàn cảnh nào, đều bị hoàn cảnh chuyển. Hoàn cảnh của thế gian hiện nay, đi đâu để tìm hoàn cảnh của Phật Bồ Tát? Không tìm thấy, toàn là nhiễm ô, hoàn cảnh ô nhiễm nghiêm trọng. Cho nên ta đi đến bất kỳ đâu, càng nhiễm càng sâu. Hiểu rõ đạo lý này, ở yên ổn một nơi, tâm thanh tịnh, tương lai hoàn cảnh nơi đây cũng dần thanh tịnh, thật sự đạt được an lạc. Yên tâm làm việc đạo, có vài người hộ trì là đủ. Tương lai tu thành công, báo ân chỉ báo mấy người, dễ giải quyết vấn đề.

Cổ nhân nói rằng, an bần lạc đạo, câu này nói rất hay. Nhan hồi học trò của Khổng tử là tấm gướng điển hình nhất, an bần lạc đạo. Trong Phật giáo, rất nhiều cao tăng đại đức, sau cùng trở thành nhất đại tổ sư. Quý vị xem khi họ còn trẻ tu hành khổ hạnh, nếu không tu khổ hạnh thì không thể tích đức, đức không dày không thể thành tựu.

Cổ nhân nói rất hay: “Hậu đức tải vật”, đức không dày quý vị không thể gánh vác. Hậu đức tu ở đâu? Tu trong hoàn cảnh người, sự, vật. Tu như thế nào? Là nhẫn lực thành tựu, không thể nhẫn là không thể thành tựu, nhẫn được là có thể thành tựu.

Lục ba la mật, Phật Bồ Tát tu học sáu khoa mục, sáu môn học, sáu cương lĩnh lớn, đều được, nói sao cũng được. Trong mỗi độ đều bao hàm viên mãn năm độ khác, không phải dạy ta tu từng thứ một, một tu tất cả đều tu. Kinh Hoa Nghiêm nói, một tức là nhiều, nhiều tức là một. Tu bố thí, bố thí phải như pháp, đó chính là trì giới ba la mật. Bố thí phải có nhẫn nại, nhẫn nhục ba la mật. Tâm bố thí không được gián đoạn, tinh tấn ba la mật. Bố thí không bị cảnh giới bên ngoài quấy nhiễu, oán thân bình đẳng, thiền định ba la mật. Bố thí tam luân thể không, bát nhã ba la mật. Bất kỳ một độ nào, trong đó đều hàm nhiếp viên mãn năm độ khác. Nghĩa khác, tức là đặc biệt nhấn mạnh, Phật rất coi trọng, trong sáu loại này, thứ nhất là bố thí, thứ hai là nhẫn nhục. Bố thí có thể tích lũy công đức, nhẫn nhục có thể duy trì công đức của mình. Nếu không nhẫn nhục, tất cả công đức tu tích được, tu được bao nhiêu phá hoại bấy nhiêu, mất hết.

Trong nhẫn nhục, thứ nhất, nó trực tiếp chỉ ra đối tượng sân nhuế. Quý vị có tâm sân nhuế chăng? Tâm sân nhuế vừa khởi lên, trong kinh luận đại thừa nói: “một ngọn lửa thiêu cháy rừng công đức”. Công đức tích lũy bao lâu, vừa nổi giận liền bị đốt cháy hết. Công đức quý vị lớn chừng nào, hãy nghĩ xem, từ khi nào mình không còn nổi giận, đó là công đức của ta. Sáng sớm nổi giận, công đức ngày hôm qua mất hết. Tối đến lại nổi giận, công đức ngày hôm nay không còn. Công đức rất khó, quá khó! Bởi vậy bố thí tu tích công đức dễ, nhưng giữ gìn không dễ, chúng ta phải suy nghĩ nhiều về đạo lý này.

Làm sao mới thật sự thực hành tốt nhẫn nhục ba la mật? Đó là siêng năng học tập Đệ Tử Quy, học tập Cảm Ứng Thiên, học tập Thập Thiện Nghiệp Đạo. Ba nền tảng này vững chắc, nhẫn nhục sẽ có căn bản. Không có ba nền tảng, sau khi học nhẫn nhục, học nhưng không áp dụng trong cuộc sống hằng ngày. Ngày ngày vẫn thường sân giận, ý niệm bất thiện vẫn khởi lên, như vậy sao có thành tựu được?

Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta tạm dừng tại đây.

Hết tập 289

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 289 PAGE 14