Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 461/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

HẾT TẬP 538

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 538 PAGE 1

Tập 539

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 14.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội – HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 691, bắt đầu xem từ hàng thứ nhất.

“Như Bần Đắc Bảo, Đệ Tam Thập Thất”. “Phẩm trước”, đoạn trước khuyên nhủ nhiều lần, Phật nói ác khổ, chế phục chúng sanh, ngăn khiến bỏ ác, phẩm này nói nhân quả của thiện, nhiếp thọ chúng sanh, khích lệ tinh tấn, theo ác bỏ thiện, dứt khổ sanh tử, bước lên an lạc vô vi. Một hàng rưỡi này là lược thuật của Niệm Lão về đại ý của phẩm kinh này. Trước đây Phật nói cho chúng ta về năm ác khổ báo của thế gian, dụng ý là đang chế phục chúng sanh, khuyên răn mọi người buông bỏ suy nghĩ ác hành động ác. Phẩm này hoàn toàn nói về thiện nhân thiện quả.

Đây là Phật Bồ Tát nhiếp thọ chúng sanh, nhiếp thọ chính là tiếp dẫn, tiếp dẫn đại chúng, khích lệ tinh tấn. Điều bất thiện phải buông xuống, điều tốt phải tinh tấn. Theo thiện bỏ ác, nhổ gốc khổ sanh tử. Đây chính là nói sáu nẻo luân hồi. Nỗi khổ lớn trong sáu nẻo là sanh tử. Nỗi khổ khi được sinh ra, người bình thường đều quên hết, chúng ta đối diện là chết khổ. Con người lúc nào chết, chết bằng cách nào, toàn là ẩn số. Tuy có vận mệnh đang chủ tể, người hiện tại không tin tưởng vận mệnh, trên thực tế thì họ sống trong cảnh giới lo sợ, hoài nghi, bất an. Không có chút cảm giác an toàn nào. Đây là hiện tượng phổ biến trong xã hội hiện nay. Chỉ có gặp được Phật Pháp, gặp được Tịnh Tông, có thể nói là nhân duyên thù thắng không gì bằng. Vì sao vậy? Đạo lý rõ ràng rồi, tâm liền an được, không còn do dự, không còn hoài nghi nữa. Trong cuộc đời này có phương hướng, có mục tiêu, chỉ cần tinh tấn nỗ lực, chắc chắn là hướng lên an lạc vô vi. Vô vi là Thường tịch quang, là Đại bát niết bàn. Vãng sanh đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc liền làm hàng xóm với Tịch quang với Niết bàn, hơn nữa chắc chắn trở về rồi.

Trong Cõi Thật báo thọ mạng này, chư vị Tổ sư thường nói vô lượng của hữu lượng. Vô lượng thọ là vô lượng của hữu lượng, nhưng từ Cõi Thật báo trở về Tịch quang thì đó thực sự là vô lượng, mãi mãi vô lượng, cho nên người ở Thế Giới Tây Phương Cực Lạc vô lượng thọ là thật, không phải là giả. Thông thường trong tôn giáo thường nói là vĩnh sanh, Phật Pháp Đại Thừa nói là vô lượng thọ. Trong tôn giáo nói là vĩnh sanh, thật có vĩnh sanh! Vĩnh sanh chứng đắc Phật quả rốt ráo. Không y theo kinh Phật kinh giáo tu hành cũng được.

Trong Phật Pháp thường nói tám vạn bốn ngàn pháp môn. Điều này đại khái chính là Phật Giáo! Nếu như nói vô lượng pháp môn, vậy có nên đem những pháp môn của tôn giáo khác, toàn bộ đều bao gồm vào trong đó? Đúng vậy, không sai tí nào. Bất cứ pháp môn nào cũng có thể thành Phật. Bởi vì thành Phật là bảo quí vị buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước quí vị liền thành Phật rồi. Không nhất định là học Phật, quí vị học tôn giáo khác, quí vị có thể buông bỏ chấp trước, đối với tất cả pháp thế gian xuất thế gian không còn chấp trước nữa, quí vị liền chứng A la hán, phương pháp gì cũng được. Buông bỏ phân biệt quí vị liền thành Bồ Tát. Buông bỏ khởi tâm động niệm quí vị liền thành Phật. Chúng ta thấy Huệ Năng đại sư là một ví dụ như vậy. Ngài chưa từng học qua Phật Giáo, quí vị tỉ mỉ quan sát từ trong Pháp Bảo Đàn Kinh, một tiều phu chặt củi, người hiện tại nói với họ tiều phu họ không hiểu, vì sao vậy? Vì nghề nghiệp này đã không còn nữa. Nghề nghiệp này hoàn toàn bị biến mất trên thế gian này, ít nhất cũng trên 60 năm rồi. Có thể nói từ sau thế chiến thứ hai kết thúc, thì nghề này không còn nữa. Trong thời kỳ kháng chiến có nghề này. Thế hệ chúng tôi còn tận mắt thấy được. Trong tác phẩm văn học Trung Quốc thường thường viết về ngư tiều. Ngư là người đánh cá, nghề này hiện nay còn, hiện tại trở thành cơ giới hóa rồi, tiều không còn nữa. Không biết chữ, chưa từng đi học, giáo dục Phật Giáo chính thức chưa từng tiếp thu qua. Ở Hoàng Mai được tám tháng, giảng đường chưa từng đi đến, thiền đường cũng chưa từng đi đến. Nói cách khác, giải môn và hành môn, đều chưa từng tiếp thu qua sự giáo huấn, một ngày cũng không có. Ngài dựa vào điều gì mà thành Phật? Ngũ Tổ truyền y bát cho Ngài. Dựa vào điều gì? bởi vì ngài thành Phật rồi. Bản thân ngài nói rất rõ ràng, thành Phật không liên quan gì đến kinh điển, hay pháp môn, cho nên trong vô lượng pháp môn bao gồm cả các tôn giáo khác nhau, các học phái khác nhau, toàn bộ bao gồm ở trong đó.

Cho nên trong kinh Hoa Nghiêm nói: “viên nhân thuyết pháp, vô pháp bất viên”. Trong Kinh Kim Cang nói với chúng ta: “pháp môn bình đẳng, không có cao thấp”, thật vậy, không phải giả, buông bỏ là được. Thiên kinh vạn luận bao gồm tất cả tôn giáo, tất cả học phái. Giảng đến cuối cùng tất cả đều là khuyên quí vị buông bỏ, buông bỏ là đúng rồi. Sự phiền phức của chúng sanh, phiền phức chính là không chịu buông bỏ. Người thường không biết được, đương nhiên không chịu buông bỏ. Trước nay cũng không có những ý niệm nói là buông bỏ này. Học Phật biết được, nhưng trên thực tế không buông được, đối với tất cả mọi người sự việc, vẫn còn ý niệm khống chế, vẫn còn ý niệm chi phối, phải nghe lời tôi, phải y theo ý của tôi mà làm. Đây chính là khống chế, còn có một bước gần hơn nữa, ý niệm chiếm hữu, chiếm làm của mình. Họ không biết thân tâm đều là bất khả đắc. Thân tâm đều sẽ theo thời gian mà đào thải mất. Con người nên hiểu rõ tay không đến với thế gian này, lúc đi vẫn là tay không mà đi, không mang theo bất cứ thứ gì. Trong kinh Phật nói rất hay: “vạn thứ không mang theo được, chỉ có nghiệp theo thân”. Quí vị hà tất phải thế? Cổ nhân có câu nói rất hay, ý nghĩa rất sâu, nói: “lỗi người nên tha thì tha cho người”, không nên làm quá. Làm quá đáng quá, nhân quả báo ứng không tha cho quí vị. Phật Pháp hơi thâm nhập một chút trong tâm mình sẽ rõ ràng. Một đời quí vị, những thứ quí vị phải chịu, những thứ quí vị làm, không có gì không phải là tự làm tự chịu, tự chịu rồi lại tự làm. Như vậy vĩnh viễn trong tuần hoàn, vĩnh viễn không gián đoạn. Đây là hiện tượng luân hồi. Phật Pháp đặc biệt là pháp môn này, đặc biệt là bộ kinh này. Bộ kinh này là bảo ở trong bảo. Không những là hội tập tất cả kinh điển Thế Tôn năm xưa tại thế thuyết giảng 49 năm, chúng ta rất rõ ràng, đồng thời cũng hội tập tất cả kinh của mười phương tam thế tất cả Chư Phật Như Lai đã từng nói đến, đều ở trong bản này, cho nên đọc đến bản này, toàn bộ đã đọc được rồi, quí vị không thiếu sót bất cứ điều gì, hoàn toàn đạt được rồi. Bộ kinh này, chú giải kinh này bao la vạn tượng.

Bây giờ mời quí vị xem kinh văn, “nhữ đẳng quảng thực đức bổn - đây là Phật dạy cho mọi người chúng ta- quảng thực đức bổn, vật phạm đạo cấm- đạo cấm chỉ giới luật, tất cả những điều trái với tự tánh không được vi phạm- nhẫn nhục tinh tấn, từ tâm chuyên nhất, trai giới thanh tịnh, nhất nhật nhất dạ, thắng tại vô lượng thọ quốc, vi thiện bách tuế.” Thế giới này rất tốt! Trên thế giới này trai giới thanh tịnh một ngày một đêm, liền vượt qua Thế giới Cực Lạc một trăm năm, đây là nguyên nhân gì? Thế giới này tu hành khó, khó được mới đáng quý. Thế giới này là lên nhiều xuống nhiều, nếu như thực sự đi lên nó lên nhanh hơn quốc độ của chư Phật. Nếu như đọa lạc đi xuống cũng đọa lạc vô cùng nhanh, một lúc đã đọa lạc đến A tỳ địa ngục.

Chú giải dưới đây có thuyết minh tường tận. “Cho nên như vậy, cõi nước Phật kia, đều tích đức các thiện, không có mảy may ác nào. Ở đây tu thiện, mười ngày mười đêm, hơn hẳn các phương quốc độ chư Phật khác làm thiện một ngàn năm, cho nên như vậy nước Phật cõi khác, phước đức tự nhiên, không có nơi để tạo ác. Chỉ có thế gian, thiện ít ác nhiều, uống đắng ăn độc, chưa nếm nên dứt”. Ở nơi này môi trường xấu quá, xấu quá quí vị có thể học tốt, có thể giữ gìn được, đây gọi là khó được mới đáng quý. Cho nên công đức của quí vị liền hơn hẳn mười phương. Đạo lý là ở đây vậy.

Chúng ta xem chú giải, Phật dạy cho chúng ta “quảng thực đức bổn”, theo Hội Sớ đức bổn có hai nghĩa, một: lục độ là gốc của tất cả công đức, nên nói đức bổn. Đây là nghĩa rộng. Phật Giáo Đại Thừa đích thực là dùng lục độ làm hạt nhân. Thế Tôn năm xưa tại thế dạy học, giảng lục ba la mật, giảng 22 năm, đây chính là Kinh Đại Bát Nhã. Hai là sáu chữ hồng danh do Di Đà lựa chọn bổn nguyện nhiếp thành quả đức, đầy đủ vạn đức, là gốc của các đức, nên nói là gốc của đức. Nghĩa thứ hai chính là một câu sáu chữ hồng danh Di Đà đức hiệu. Quí vị thường niệm danh hiệu Phật đó chính là gốc của đức. Cho nên chúng ta tuân theo lời dạy xưa, đặt A Di Đà Phật vào trong tâm, chính là đặt gốc của đức vào tâm. Tâm quí vị liền trở thành gốc của đức. Khởi tâm động niệm ngôn ngữ tạo tác đều là đang tích thiện tích đức, không có mảy may bất thiện xen tạp vào trong đó. Cho nên trong 12 thời khắc, niệm niệm phải quay về A Di Đà Phật, chúng ta nhìn thấy, khắp nơi đều có thể nhìn thấy, chỉ cần quí vị tỉ mỉ, quí vị đi quan sát, rất nhiều đạo tràng quí vị đến thăm niệm Phật đường, những bà già, ông già ở đó cầm xâu chuỗi niệm Phật, họ đích thực chỉ có một câu danh hiệu Phật, họ không có tạp niệm. Quí vị hỏi họ điều gì, họ đều là A Di Đà Phật; quí vị nói với họ điều gì họ vẫn là A Di Đà Phật. Toàn bộ họ đều quy về A Di Đà Phật. Người niệm Phật như vậy, lúc lâm chung sẽ biểu pháp cho chúng ta, tướng lành hi hữu, thực sự vãng sanh rồi. Người thông minh một đời cuối cùng cũng không bằng họ, họ như thế nào? Họ một đời đều nắm vững đức bổn này. Công đức họ tu tập được chúng ta không nhìn thấy, nhưng quả báo công đức của họ, chúng ta nhìn thấy. Tướng lành trong lúc lâm chung chúng ta thấy được. Người này đến cõi này không vô ích. Chúng ta nhìn thấy, nghe thấy, phải biết cách ngưỡng mộ, phải biết học tập người khác, không nên để cuộc đời này trôi qua trong lãng phí.

Như Lai chánh pháp là gì? Là kinh giáo Đại Thừa, kinh giáo Đại Thừa đối với căn tánh chúng sanh ngày nay, là khế cơ nhất, là thuận tiện nhất, là trực tiếp nhất, vững vàng nhất, thành tựu thù thắng số một không gì bằng pháp môn niệm Phật, trì danh niệm Phật. Tổng quy vào trong bộ kinh này.

Ngày xưa tôi học Hoa Nghiêm, dành không ít thời gian cho kinh Hoa Nghiêm, cuối cùng thấy Hoa Nghiêm, tổng kết kinh Hoa Nghiêm, Phổ Hiền Bồ Tát mười đại nguyện vương đều quy về Cực Lạc, đến cuối cùng qui về Vô Lượng Thọ, Vô Lượng Thọ là chỗ quy về của Hoa Nghiêm. Lúc đó tôi mới thực sự hiểu rõ được vấn đề này, tôi đã rõ ràng rồi, hoàn toàn khẳng định Kinh Vô Lượng Thọ và Kinh Hoa Nghiêm là một thể, không hai không khác. Lời cư sĩ Bành Tế Thanh nói, tôi hoàn toàn đồng ý, không có chút hoài nghi nào. Ông nói Kinh Vô Lượng Thọ là trung bổn Hoa Nghiêm. Hoa Nghiêm chính là đại bổn Kinh Vô Lượng Thọ, trong đây có tiểu bổn kinh A Di Đà, đó chính là tiểu bổn. Kinh A Di Đà là kinh tiểu bổn. Vô Lượng Thọ là kinh trung bổn, Hoa Nghiêm là kinh đại bổn. Ba kinh một thể, ba kinh không hai không khác. Tôi cho rằng Kinh Hoa Nghiêm phân lượng quá lớn, không phải người thông thường hiện tại có thể thọ trì được. Cho nên tôi liền buông kinh Hoa Nghiêm xuống. Tôi giảng Kinh Vô Lượng Thọ, ngày xưa giảng qua mười lần, lần này là lần thứ 11. Tôi thật sự phát tâm này. Đời này những năm tháng còn lại, chuyên giảng Kinh Vô Lượng Thọ, chuyên hoằng dương Kinh Vô Lượng Thọ, nếu như tương lai có thời gian, tôi sẽ viết cho Kinh Hoa Nghiêm một quyển rút gọn. Phân lượng lớn quá thì rút gọn nó lại. Lưu giữ lại những đoạn tinh túy của Kinh Hoa Nghiêm, chỉ một phần mười, người hiện đại liền sanh tâm hoan hỷ, liền tình nguyện xem, điều này là cần thiết. Tôi cũng hoan nghênh những đồng học trẻ tuổi làm vậy, quí vị làm cho tốt đưa cho tôi xem, xem xem quí vị tóm lược có thích đáng hay không. Nguyên tắc tóm lược quan trọng nhất là nhắm đến xã hội hiện tại, vậy nó mới ích lợi, mới khế cơ. Nhất định không thể thay đổi nguyên văn mới gọi khế lý. Khế cơ, khế lý chính là chánh pháp Như Lai. Đức Phật từng nói căn tánh chúng sanh thời kỳ mạt pháp đều là Đại Thừa, cho nên Tiểu thừa hiện nay chúng sanh không muốn học, họ hướng đến Đại Thừa, Đại Thừa khế cơ. Kinh Vô Lượng Thọ là khế cơ nhất cho chín ngàn năm về sau, cho nên bộ kinh này quan trọng hơn bất cứ thứ gì. Nếu như có được duyên phận này, có thể mở một lớp chuyên tu, lớp chuyên tu về Kinh Vô Lượng Thọ.

Ngày xưa pháp sư Viên Anh suốt đời yêu thích kinh Lăng Nghiêm, tại Thượng Hải ông mở một lớp “Lăng Nghiêm chuyên tông học viện”, học viện đó của ông chuyên học về kinh Lăng Nghiêm. Ngày xưa Đài Loan pháp sư Bạch Thánh là một thành viên tốt nghiệp từ học viện đó. Đây cũng là ngày xưa, lúc đó tôi xuất gia rồi. Pháp sư Chử Vân vị này tu Tịnh Độ, tại Phụng Sơn, Phụng Sơn ở miền nam Đài Loan ông mở một lớp “Tịnh Độ chuyên tông học viện”, khoảng hai ba năm thì không còn nữa, làm không thành công. Ý tưởng này đáng được tham khảo, chuyên tông quả nhiên là chuyên, quả nhiên là tông. Phù hợp nhất môn thâm nhập trường thời huân tu. Mục đích dạy học không thể xa rời nguyên tắc Thế Tôn chỉ đạo, đó chính là tam học giới định tuệ, nương theo tu học giới định tuệ, chắc chắn nhân giới được định, nhân định khai huệ. Đây đúng là Đại Thừa, đây không phải là giả.

Cho nên Kinh Vô Lượng Thọ đích thực có thể tập hợp chí đồng đạo hợp, những người đồng chí hướng cùng nhau học tập, giảng cho thông nó, diễn thuyết thông rồi, tương lai duyên thành thục rồi, những người này hoằng dương Tịnh Tông trên toàn thế giới. Nhiếp thọ chúng sanh, nhất hướng niệm Phật, đây là công đức vô lượng. Nơi này chắc chắn sáu chữ hồng danh đầy đủ vạn đức, lời này rất quan trọng, là gốc của các đức, là gốc của tất cả đạo đức của thế gian xuất thế gian, chính là một câu danh hiệu Phật này.

“Thực” là gieo trồng vậy, tức là bồi dưỡng. Chữ thực này nghĩa là gieo trồng bồi dưỡng.

“Đạo cấm”, Vọng Tây nói: vì Phật đạo cho nên chế cấm các điều ác, gọi nó là đạo cấm. Điều này chính là giới Tiểu thừa trong Phật Pháp. Nội hàm của giới Tiểu thừa chính là không làm các điều ác. Thí dụ như trong năm giới, không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không uống rượu, đây gọi là đạo cấm, ngăn cấm, nhất định không được làm. Trong mười thiện cũng như vậy, nó chia thân khẩu ý làm ba nghiệp. Thân nghiệp không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, tương đồng với năm giới. Trong khẩu nghiệp không nói dối, nó còn có nói hai lưỡi, không nói thêu dệt, không nói ác, cuối cùng là ý nghiệp, ý nghiệp là không khởi tâm động niệm, không tham, không sân, không si.

Trong phẩm kinh trên nói về ngũ giới và thập thiện. Xuất gia tại gia đều cần phải học tập. Hơn nữa yêu cầu phải thực hành một trăm phần trăm, vì sao vậy? Đây là gốc của đức. Trì giới niệm Phật mới là gốc của đức, niệm Phật không trì giới thì không được. Gốc của đức này bị quí vị phá hỏng rồi, bị năm ác, năm ác là tham, sân, si, mạn, nghi. Bị mười ác, mười ác là ngược lại của mười thiện, bị nó phá hoại rồi. Nó thực sự là gốc của đức, gốc của vạn đức.

Vì sao chúng ta ngày ngày niệm A Di Đà Phật vẫn còn tội nghiệp sâu dày như vậy? Theo lý mà nói thì tất cả tội nghiệp đều phải tiêu trừ sạch sẽ. Vì sao người niệm Phật vẫn còn tội nghiệp sâu dày như vậy? Vì niệm Phật mà không trì giới, trong từng tiếng niệm Phật đều xen tạp, năm ác, mười ác, nguyên nhân là ở đây vậy. Nếu như hiện tại những người học Phật trong thế gian này, những người tu Tịnh Độ niệm A Di Đà Phật, đều có thể tu năm giới mười điều thiện cho tốt, không phạm giới, không phá giới, thế giới này sẽ không có nhiều tai nạn như vậy. Xã hội ngày nay trên trái đất tai nạn nhiều như vậy, người học Phật có thể không có trách nhiệm được sao? Sự việc này chúng ta mỗi ngày hai thời công phu sáng tối đều nên phản tỉnh. Năm giới mười điều thiện có phạm hay không? Tam quy y không cần nói nữa, vì sao vậy? Tam quy y là căn bản mà làm không được, thì đều là giả. Tiêu chuẩn của Phật Pháp đầy đủ tam quy y, mới là đệ tử thật sự của Như Lai. Quy là trở về, y là nương tựa, tôi từ mê hoặc điên đảo quay đầu lại, nương tựa vào tự tánh giác, đây gọi là quy y Phật, chúng ta chưa làm được. Từ tà tri tà kiến quay đầu lại, nương tựa chánh tri chánh kiến, cũng chưa làm được. Từ thân tâm nhiễm ô quay đầu lại nương tựa thanh tịnh, đây gọi là quy y Tăng, cũng chưa làm được. Cho nên Tam quy là giả, không phải là thật. Tam quy là nguyên tắc chỉ đạo tổng thể, nguyên tắc chỉ đạo cao nhất. Quí vị vừa vào cửa Phật muốn bái người thầy, người thầy liền đem chỉ đạo tu học cao nhất truyền trao cho quí vị, quí vị phải niệm niệm ghi nhớ. Quí vị trong một đời này khởi tâm động niệm, nói năng tạo tác đều phải tương ưng với nó. Quí vị không tương ưng là sai rồi. Sai rồi mà tự xưng là đệ tử Phật thì đó là gì? Gọi là mạo danh đệ tử Phật, không phải là thật, nó là giả. Điều giả này liền có tội. Vì sao vậy? Vì quí vị chưa làm được, làm cho xã hội đại chúng phê bình Phật Pháp, đệ tử Phật là như vậy đấy. Như vậy không phải là mất mặt Phật Đà sao? Khiến Phật Đà bị xã hội đại chúng làm cho xấu đi. Những người quy y này có phải chịu trách nhiệm không? Có phải chịu quả báo không? Vậy là rõ rồi. Vì sao ngày nay những người học Phật này, lại làm ra những sự việc như vậy, so với lời giáo huấn của Phật đà thì tương phản 180 độ. Điều này chúng ta phải phản tỉnh. Chúng ta phải giác ngộ. Vì sao ngạn ngữ lại nói: trước cửa địa ngục nhiều tăng đạo? Tăng đạo đều là người tu hành, ý nghĩa này chính là đại đa số đều đến địa ngục rồi, thật không nên! Tăng đạo phải chứng quả, đạo phải thành thần thành tiên, học Phật phải thành Phật thành Bồ Tát. Vậy tại sao? Tu sai rồi! Đối với giáo huấn của kinh điển chưa thực sự hiểu được ý nghĩa của nó, cho nên những hành vi bất thiện của bản thân vẫn tiếp tục, không thể đoạn trừ, không thể chuyển biến, vẫn cứ tạo tác. Thậm chí người thường trong thế gian này vẫn còn những tội lỗi nghiêm trọng, nguyên nhân là đây vậy. Cho nên trong kinh nói điều này, “chớ phạm đạo cấm”, câu nói này quan trọng, không thể vi phạm. Đạo cấm “là giới độ trong lục độ vậy”, bố thí trì giới, nhẫn nhục, nhẫn độ, nhẫn nhục ba la mật. Tinh tấn là tinh tấn ba la mật. Bất cứ việc gì đều có thể nhẫn, tướng trạng của nhẫn là tùy duyên, hai loại nguyện trong mười nguyện của Phổ Hiền Bồ Tát “hằng thuận chúng sanh, tùy hỉ công đức”, chính là nhẫn nhục ba la mật. Có thể thuận chúng sanh, có thể tùy hỉ, đối với những hành vi tạo tác của tất cả chúng sanh, chỉ cần họ không phải ác đều có thể nhẫn, đều nên tùy thuận. Không chấp trước thành kiến của mình, vậy là đúng rồi. Tiêu chuẩn của hành vi giới luật, trong giới kinh có kinh văn quy định, Đại Thừa nói là “tam tụ tịnh giới”, tức giới luật có ba loại. Có ghi chép bằng văn tự rõ ràng là một loại trong ba loại. Đây là luật tạng trong tam tạng. Quy định tiêu chuẩn trong cuộc sống hằng ngày, khởi tâm động niệm, nói năng tạo tác. Đây là giới luật. Loại thứ hai không có văn tự, Phật không nói, nhưng chúng ta từ bộ phận thứ nhất mà học được, đối với khái niệm thiện ác, chúng ta hiểu được. Đối với bản thân, đối với người khác có lợi ích, không có điểm xấu, đây chính là thiện. Trong luật nghi giới, đây là loại có văn tự qui định rõ ràng. Không nói không được hút thuốc, vậy chúng ta nghĩ xem thuốc lá đối với thân thể có lợi hay không? Đối với đại chúng có lợi ích hay không? Không có lợi ích. Vậy Phật không nói cấm, chúng ta cũng phải bỏ nó. Đây là không có văn tự qui định, giống như loại này, loại này gọi là gì? gọi là nhiếp thiện pháp giới. Không hút thuốc là thiện pháp, trong kinh Phật không nói đến, thực sự đối với bản thân có lợi ích, thân tâm khỏe mạnh có lợi ích, đối với an toàn của xã hội đại chúng có lợi ích, nhiếp thiện pháp giới, điều này là đối với bản thân.

Đối với đại chúng thì sao? Phật không nói đến, sự việc đối với đại chúng có lợi ích nên làm, đó là gì? nhiếp thọ chúng sanh giới, phải hiểu được! Từ đây có thể biết được, có ghi chép bằng văn tự không nhiều, không có ghi chép bằng văn tự thì nhiều lắm nhiều lắm, phải luôn luôn nghĩ đến. Việc đối với sức khỏe của thân tâm bản thân có tổn hại, thì không được làm. Việc đối với chúng sanh có lợi ích nhất định phải làm. Cho nên giới luật là linh hoạt, là nguyên tắc nguyên lý vĩnh hằng bất biến.

Nhẫn nhục, con người nếu như không thể nhẫn, thì không thể đắc định, cho nên nhẫn nhục là tiền phương tiện của thiền định, cũng chính là quí vị đắc tam muội, đắc được điều kiện cơ sở của thiền định. Điều gì cũng có thể nhẫn nhục, không thể để ở trong tâm, nhân tâm thanh tịnh, dễ dàng đắc định.

Tinh tấn thì có thể khai trí tuệ, vì thế nhẫn nhục tinh tấn rồi sẽ đạt được thiền định, bát nhã.

“Trai giới”, đại sư Vọng Tây nói: trai giới là bát trai giới, nên nói đồng với một ngày. Đây là cư sĩ tại gia tu hành, tu giới luật, họ ngày ngày làm họ sẽ làm không được; một ngày, vào lúc quí vị được nghỉ phép, quí vị dùng thời gian một ngày để trì giới, giới một ngày này quí vị trì được là giới của người xuất gia. Cũng tức là nói tôi sống một ngày cuộc sống của người xuất gia. Thực sự phát tâm để làm, công đức vô lượng.

“Thắng tại vô lượng thọ quốc vi thiện bách tuế”, trong kinh Phật lại nói, trong kinh Bảo Tích Văn Thù Sư Lợi thọ ký hội, có một đoạn kinh văn như thế này: nếu có chúng sanh ở nơi cõi Phật kia trăm ngàn vạn năm, tu các phạm hạnh, không bằng ở nơi thế giới Ta bà này vì chúng sanh sanh khởi tâm từ bi chỉ trong khoảng thời gian khảy móng tay, công đức có được cũng nhiều hơn thế, hà huống có thể trú tâm thanh tịnh trong một ngày một đêm.

Đoạn trước trong kinh văn có nói rõ vì sao, nói rõ thế gian này tu thiện khó quá khó quá, thế giới cực lạc tu thiện thì rất dễ dàng, khó mới đáng quý, tức là trong môi trường không thể mà quí vị có thể làm được, vậy là rất đáng quý. Thời xưa, chúng ta trì giới tu thiện không đáng quý, vì sao vậy? Người người đều làm được, xã hội phổ biến đều như vậy, trong xã hội đó tìm ra một người xấu không dễ, hiện nay ngược lại, hiện nay trong xã hội này, tìm người xấu thì nhiều lắm nhiều lắm, tìm một người thiện như tìm lông phượng sừng lân, tìm không ra. Thế giới Cực Lạc là thái bình thịnh thế, người đều là người tốt, ở thế giới đó tìm không ra một người ác, tu thiện dễ dàng. Xã hội hiện tại của chúng ta so với Thế giới Cực Lạc lại là tương phản. Có thể ở trong ngũ trược ác thế mà không bị cảnh giới bên ngoài dao động, người ở Thế giới Cực Lạc không ai không tán thán quí vị, không ai không khâm phục quí vị. Vì sao vậy? Họ nếu đến thế gian này họ sẽ bị nhiễm ô, quí vị có thể không bị nhiễm ô, điều này thật không dễ. Nhờ vào điểm này họ khâm phục quí vị, sẽ tán thán quí vị. Ngay chư Phật Bồ Tát cũng sẽ tán thán quí vị. Nếu quí vị đọa lạc, quí vị đọa vào ba đường ác, người ta nhìn thấy chẳng có chút ngạc nhiên nào, vì sao vậy? là hiện tượng bình thường, trong cuộc đời quí vị có thể duy trì, đó là hi hữu, thật hiếm có. Hiện tượng này tạo thành như thế nào? Chúng ta biết, đó là dạy học. Thế Giới Tây Phương Cực Lạc trở thành tốt đẹp như vậy, chỉ là một nguyên nhân, quí vị nhất định phải biết. Phật A Di Đà giảng kinh không gián đoạn. Thế giới đó khoa học tiến bộ hơn chúng ta rất nhiều. Khoa học kỹ thuật của chúng ta ngày nay chỉ có thể dùng giống như truyền phát truyền hình, truyền phát mạng internet, truyền phát hiện trường cho quí vị, làm cho quí vị có thể nhìn thấy trên màn hình. Thế giới Cực Lạc không như vậy, Thế giới Cực Lạc bất luận ở nơi nào, quí vị vào giảng đường để nghe kinh, quí vị thực sự thấy A Di Đà Phật ở đó, A Di Đà Phật phân thân, A Di Đà Phật hóa thân, hóa thân phân thân và chân thân đều giống nhau. Cho nên Thế Giới Tây Phương Cực Lạc có bao nhiêu A Di Đà Phật? Kể không hết! Trong mỗi giảng đường quí vị đi xem xem, đều là A Di Đà Phật ở đó giảng kinh, hơn nữa không thể nghĩ bàn, quí vị muốn nghe kinh gì, ngài liền giảng kinh đó cho quí vị, quí vị nghe được chính là kinh đó. Tôi muốn nghe Kinh Vô Lượng Thọ, tôi nghe được toàn là Kinh Vô Lượng Thọ, quí vị muốn nghe Kinh Kim Cang, hai chúng ta ngồi cùng nhau, quí vị nghe được chính là Kinh Kim Cang, tuyệt diệu! Không trở ngại lẫn nhau, không chút tạp loạn nào. Muốn nghe Kinh Hoa Nghiêm, đúng thật họ nghe được Kinh Hoa Nghiêm. Muốn nghe Bát Nhã, thì họ nghe được là kinh Bát Nhã, Phật đối với sự giáo hóa của tất cả đại chúng, trước nay chưa từng gián đoạn, luôn giúp quí vị thành Phật. Quí vị thành Phật, và cấp bậc so với Phật A Di Đà hoàn toàn tương đồng. Quí vị sẽ không thua Phật A Di Đà tí nào, sẽ không thiếu hơn một chút nào so với Phật A Di Đà. Quí vị thật sự học đến rốt ráo viên mãn, lấy được học vị A Di Đà Phật, xưng là Diệu Giác Như Lai, trở về với Thường Tịch quang. Thường Tịch quang chính là Đại bát niết bàn. Đại Bát niết bàn chính là tự tánh, tự tánh viên mãn. Chúng ta trong đời này có được một cơ hội như vậy, hiện tại cơ hội nằm trong tay chúng ta, phải giác ngộ cao độ. Nếu như quí vị không nắm vững được, thì cơ hội này lập tức vuột mất, được lại thêm một lần nữa không phải là việc đơn giản như vậy. Cho nên gặp được phải biết gặp được là điều đáng quý, phải biết được cơ hội lần này là cơ hội hiếm có. Kệ khai kinh nói: “trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được”. Bành Tế Thanh nói, vô lượng kiếp đến nay hiếm có khó gặp được một ngày như vậy, tức là quí vị gặp được Kinh Vô Lượng Thọ này, quí vị nghe được câu danh hiệu Phật này, vô lượng kiếp đến nay điều hi hữu khó gặp quí vị đã gặp rồi, nếu như quí vị không nắm chắc nó, nếu như quí vị không chăm chỉ làm, đáng tiếc quá! Cho nên đầu tiên đối với nhân duyên này, phải có nhận biết đúng đắn, quí vị mới không sống lãng phí. Chắc chắn trong một kiếp này thành tựu.

Chúng ta xem tiếp dưới đây.

Hựu Tư Ích Kinh viết: “nhược nhân ư tịnh quốc trì giới mãn nhất kiếp, thử độ tu du gian hành từ vi tối thắng”. Đây đều là lúc Phật đang giảng kinh, Ngài nói ra cho chúng ta. Tịnh quốc chính là Thế giới Cực Lạc, ở Thế giới Cực Lạc trì giới thời gian mãn một kiếp, thì tại thế giới hiện tiền của chúng ta, dùng là khoảng tu du, động một niệm tâm từ bi, sự thù thắng này so với ở Thế giới Cực Lạc trì giới mãn một kiếp còn thù thắng hơn. Điều này nên nhớ kỹ, nhất định không nên hiểu sai ý nghĩa đó. Hiểu sai thế nào? Thế giới này rất tốt, tôi hà tất phải đến Thế giới Cực Lạc, tôi không cần đi nữa. Ở thế giới này tu thù thắng hơn Thế giới Cực Lạc quá nhiều, quí vị sai rồi, ý nghĩa không phải là ở đây, thế giới này tu hành khó quá, cho nên làm một tí việc tốt, mọi người đều tán thán quí vị, làm việc xấu có nhiều hơn nữa người khác không phê bình quí vị, không nói quí vị. Đây đều là một câu nói tán thán quí vị khó mới đáng quý. Trong gian nan như vậy, quí vị vẫn có thể phát tâm bồ đề; trong thời loạn thế như vậy, đời ác năm trược quí vị vẫn có thể trì giới thanh tịnh, thật không dễ dàng. Tán thán thực sự là quí vị trong thế giới này có thể buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, sự tán thán đó là thực sự, không phải là giả, vì sao vậy? Thành Phật rồi. Quí vị không thành Phật được, quí vị vẫn phải tiếp tục làm việc luân hồi lục đạo, vậy thì quí vị so sánh thế nào cũng không sánh được với Bồ Tát của Thế giới Cực Lạc. Bồ Tát hạ hạ phẩm vãng sanh quí vị cũng không sánh được. Vì sao vậy? Trong cuộc đời họ, chắc chắn chứng đắc quả vị cứu cánh, chúng ta không được vậy. Chúng ta xem xem đoạn trước sẽ biết, có địa ngục, có ngạ quỷ, súc sanh đang đợi đấy. Quí vị làm sao có thể sánh kịp người khác? Cho nên những lời này, họ tán thán dụng ý chủ yếu nhất là ở đâu? Chúng ta biết được đó là khó được mới đáng quý. Trong thế giới ác mà hành thiện rất khó, đặc biệt là hiện nay, quí vị muốn làm một chút việc tốt, cũng chướng ngại khắp nơi, quí vị còn có thể không thối tâm, còn tiếp tục làm nữa, chúng ta đọc những kinh văn này liền biết được. Chúng ta gặp phải khổ nạn, chư Phật Bồ Tát đang tán thán, chỉ cần chúng ta tinh tấn bất thối, kiên trì bất thối, chúng ta cầu nguyện vãng sanh Tịnh Độ, nguyện này nhất định thành tựu.

Lại nói, đây cũng là điều nói trong kinh Tư Ích: “tôi thấy nước hỉ lạc, và thấy nước an lạc, trong đó không khổ não, cũng không tên khổ não, nơi đó làm công đức, chưa đủ để cho là hay”. Ở nơi này phiền não. Chữ “nơi này” là chỉ thế giới ta bà, tức chỉ quả đất chúng ta, có thể nhẫn việc không nhẫn được, cũng dạy cho người pháp này. Cũng đem pháp nhẫn nhục này dạy cho người khác, “phước đó thù thắng nhất”.

Thế giới Cực Lạc, chúng ta xem xem danh tự, hỉ lạc, an lạc. Nước hỉ lạc, dùng lời hiện đại của chúng ta để nói là chánh báo của Thế giới Cực Lạc, nước an lạc là y báo của Thế giới Cực Lạc. Nước hỉ lạc là môi trường nhân sự, nước an lạc là môi trường vật chất. Môi trường tốt quá, ở nơi đó không có khổ não, chẳng những không có khổ não, danh từ khổ não cũng không nghe đến. Ví dụ như chúng ta nói tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng năm dục sáu trần, bảy tình năm dục, ở Thế giới Cực Lạc đều không nghe đến những danh từ đó. Vì sao vậy? Vì nó không có. Tên khổ não còn không có, mà nơi đó lại có việc khổ não sao? Cho nên tại Thế giới Cực Lạc, tu tích tất cả công đức không đủ để gọi là hay, mỗi người đều đang tu, mỗi người đều tinh tấn, nghe kinh không thiếu buổi nào. Tụ tinh hội thần ở đó nghe giảng, dùng những thứ gì? Tam huệ văn tư tu của Bồ Tát. Họ vừa nghe liền rõ ràng, liền giác ngộ được. Từ giác ngộ rõ ràng, trên giác ngộ liền nói là tư, văn tư. Sau khi giác ngộ mê hoặc không còn nữa, đây gọi là tu. Từ trên đoạn phiền não mà nói nó là tu. Từ trên việc họ hiểu rõ mà nói nó là tư, từ tiếp xúc đó gọi là văn, văn tư tu một lần hoàn thành. Ở trong đó không có trước sau, cho nên hoát nhiên đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Đây là tình hình trường học ở Thế giới Cực Lạc. Chẳng những như vậy, họ còn có trí tuệ đức năng như A Di Đà Phật, đó chính là phân thân, hóa thân vô lượng vô biên.

Đến quốc độ chư Phật nơi khác để cúng Phật, cúng Phật là tu phước, đi nghe pháp, nghe pháp là tu huệ. Vậy người ta một ngày phước huệ song tu như vậy, người trong thế giới chúng ta làm sao mà sánh được? Chúng ta tu một đời không bằng người ta tu một ngày, mười phương thế giới vô lượng vô biên chư Phật, mỗi đức Phật nói một câu, pháp họ nghe được đã vô lượng vô biên rồi. Phân thân và chân thân không hai không khác, ở Thế giới Cực Lạc mỗi ngày đều sống cuộc sống như vậy, những bậc họ thân cận được là Chư Phật Như Lai, những đồng tham đạo hữu họ thân cận đều là Đẳng giác Bồ Tát. Làm sao mà không thành tựu được! Vậy chúng ta muốn đến Thế giới Cực Lạc, đối với việc buông bỏ danh văn lợi dưỡng sự việc này phải nhẫn được.

Dục vọng trước đây nói qua rồi, là ác số một trong sáu đường, chính là có dục vọng. Dục vọng là việc ác số một. Bất luận quí vị tham tài, tham sắc, tham danh, tham lợi, đối tượng mà quí vị tham đó là dục vọng. Cho nên quí vị phải nhẫn được, buông nó xuống, viễn ly nó. Nó làm tổn hại đối với quí vị nhất định phải biết, vô lượng kiếp đến ngày nay, chúng ta không thể thoát ly sáu nẻo, không thể vãng sanh đều là do bị nó hại, còn không lo buông bỏ sao? Không buông xuống thì đời này lại sống vô ích rồi, những ngày tháng này còn lưu luyến sao? Thực sự rõ ràng rồi, hiểu thấu đáo rồi, không muốn lưu luyến nữa, tôi muốn đi rồi, không còn làm những việc vô ích nữa, vậy thì tai nạn đến không phải là càng tốt sao? Tai nạn đến chính là lúc chúng ta đi, cho nên tâm quí vị là định, tâm quí vị là thản nhiên, quí vị không có hoảng hốt, quí vị không sợ hãi. Một câu niệm Phật quí vị niệm đến cùng. Đời này kiếp này bất luận cảnh duyên như thế nào, chúng ta chỉ cần nắm chắc một câu A Di Đà Phật, những vật ngoài thân học những gì? không lấy không bỏ, cũng chính là nói đừng để ý đến nó, không quan trọng, chỉ là những việc nhỏ nhặt mà thôi, nhất định không để ở trong lòng. Có mặc kệ nó, không có cũng mặc kệ nó, không nên vì những thứ này mà lo lắng, không nên vì những thứ này mà khởi ý niệm. Khởi tâm động niệm toàn là A Di Đà Phật.

Đọc kinh, bộ Kinh Vô Lượng Thọ này, bộ chú giải này đủ rồi, không nên làm những việc khác nữa. Học theo đại sư Liên Trì: tam tạng mười hai bộ kinh, nhường cho người khác ngộ, tám vạn bốn ngàn hạnh nhường cho người khác hành, tôi buông xuống hết. Tôi chỉ là một bộ kinh, một câu danh hiệu Phật, một pháp môn. Vậy tôi còn muốn học rộng nghe nhiều sao? Tạm thời buông xuống, đến Thế giới Cực Lạc, đến Thế giới Cực Lạc rồi nguyện vọng học rộng nghe nhiều của quí vị liền được viên mãn. Vì sao vậy? Mỗi ngày đến mười phương thế giới, quí vị phân thân để đi, bất luận học pháp môn gì, quí vị vẫn có thể đồng thời học. Ở nơi Tỳ Lô Giá Na Phật học Hoa nghiêm, ở Thế giới Cực Lạc học Vô lượng thọ, ở nơi Dược sư Như Lai học y đạo, tại nơi Hương tích Như Lai học chế biến thức ăn, quí vị cái gì cũng có thể học; ở nơi Di Lặc Như Lai học Duy thức, học pháp tướng, quí vị đều có thể học được hết, nơi đó có thời gian, hiện tại thời gian quý giá, rất ngắn, trói chặt chúng ta ở trong đó, vô cùng hạn chế. Thời gian này vô cùng quý giá. Chúng ta phải dùng thời gian quý giá này, thời gian rất ngắn này hoàn thành Tịnh Độ. Đây gọi là chân trí tuệ, đó gọi là chân thông minh! Quí vị nếu lãng phí thời gian này, quí vị sai rồi, quí vị sai đến cùng rồi. Cho nên buông xuống phải nhẫn, nhẫn mới có thể buông xuống, không nhẫn không buông xuống được, nhất định phải nhẫn. Bản thân chúng ta từ nhẫn nhục được lợi ích thù thắng vô cùng, cũng dạy người khác phương pháp này, nhất môn thâm nhập trường thời huân tu. Cho nên nói là phúc đó thù thắng.

Lại Kinh Thiện sanh nói: Thời kỳ Di Lặc ra đời, một trăm năm thọ trai, không bằng một ngày một đêm trong thời chúng ta. Vì sao vậy? Vì thời chúng ta chúng sanh đầy đủ năm ô trược. Thiện nam tử, là bát trai giới, tức là anh lạc trang nghiêm vô thượng bồ đề.” Trên đây trích dẫn rất nhiều kinh.

“Dĩ chứng thử độ hành nhân ư ẩm khổ thực độc vị thường ninh tức chi trung, nhưng năng trai giới thanh tịnh, nhẫn nhục tinh tấn, cố kỳ công đức viễn thắng ư tha phương quốc độ, ư thử độ tu hành, nhược nhất nhật nhất dạ, thắng tại vô lượng thọ quốc vi thiện bách tuế. Thập nhật thập dạ, thắng ư tha phương chư Phật quốc trung vi thiện thiên tuế”.

Ở đoạn này Niệm Lão làm ra một tổng kết, tổng kết này viết rất hay. Đoạn trên trích dẫn nhiều kinh luận như vậy, đều là đến chứng minh người tu hành ở nơi đó, đối với “uống khổ ăn độc chưa nếm thì thà dừng lại”, mấy chữ này chẳng phải là tả về xã hội hiện thực chúng ta ngày nay hay sao? Trong hoàn cảnh như vậy có thể nhẫn, vẫn có thể trai giới thanh tịnh, nhẫn nhục tinh tấn, công đức này thù thắng quá! Sự việc này khó làm mà làm được, khó nhẫn mà nhẫn được, vì sao quí vị có thể làm được? Đây là chứng minh trong đời quá khứ của chúng ta, từng tích lũy công đức, dưỡng thành thiện căn sâu dày, cũng giống như trong kinh Di Đà nói: “không thể thiếu thiện căn phước đức nhân duyên mà được sanh nước kia”, thiện căn ít, phước đức ít, hoặc là duyên chưa đầy đủ, đều không thể vãng sanh. Người vãng sanh bất luận là người nào, thế giới này các ngành các nghề nam nữ già trẻ, chỉ cần thực sự có thể vãng sanh Tịnh Độ, họ nhất định đã đầy đủ ba điều kiện này.

Thiện căn là gì? đối với pháp môn này thật tin, thật hiểu, họ có thể chứng, rõ ràng. Phước đức là họ thật làm. Thực sự có thể y giáo phụng hành, người này có phước, thật sự có thể nhẫn. Chúng ta xem Liễu Phàm Tứ Huấn rất nhiều đồng tu đều xem qua, quí vị thấy tiên sinh Liễu Phàm mỗi lần tham gia thi cử, đều có rất nhiều đồng học bạn bè cùng tham gia thi cử, đối với những người này, ông ta có thể phán đoán người nào trong lần thi này nhất định sẽ thi đỗ, những người ông nói đến đó, sau khi thi xong lên danh sách, thực sự đều bị ông ấy nói đúng hết. Cho nên người ta cho rằng tiên sinh Liễu Phàm, công phu xem tướng đoán mạng rất khá, kỳ thật không phải vậy, ông cũng không biết xem tướng, cũng không biết đoán vận mạng, ông ấy dựa vào đâu để phán đoán? Người này trung thực, người này khiêm tốn, có đức hạnh, ông ta phán đoán từ đó. Người trung thực, người khiêm tốn, người cung kính, họ là gì? Thần bảo hộ cho họ, ngày xưa thi cử lấy công danh, trong tập tục này nói là tổ tông tích đức, thần thánh bảo hộ, họ nhất định sẽ thi đỗ. Bản thân ông dường như thi tiến sĩ, thi lần thứ ba mới thi đỗ, thi cử nhân cũng không phải một lần là thi đỗ, đây không phải là giống với kinh Di Đà nói sao? Điều kiện là thiện căn, phước đức, nhân duyên, quí vị đầy đủ ba điều kiện này, giống như tiên sinh Liễu Phàm nói, quí vị nhất định vãng sanh, quí vị nhất định không vấn đề gì. Chính là đạo lý này vậy, không phải ông ấy biết bói toán, không phải ông ấy có thần thông, ông ấy xem quí vị có thiện căn phước đức nhân duyên hay không. Nhân duyên ở thế gian này, thường thường có thể gặp được, nhưng gặp được rồi có tin tưởng hay không, có vấn đề. Gặp được không tin tưởng, cũng giống như không gặp được. Ba điều kiện này quan trọng như nhau. Thực sự có thể tin, có thể hiểu, có thể hành, có thể chứng, không gặp được cơ hội này, đời này cũng là sống vô ích. Gặp được cơ hội này rồi, nhân duyên gặp được rồi, họ không chịu thật làm, họ đối với ý nghĩa trong kinh không thể hội sâu sắc, nguyên nhân là gì? thành kiến ý nghĩ của mình rất nặng. Tin tưởng bản thân, không tin tưởng kinh Phật, điều này chúng ta phải suy nghĩ đến. Phải nghiêm túc phản tỉnh, xem có lỗi này không? Chúng ta thực sự tin Phật hay là giả tin Phật? Tin Phật lại cho rằng bản thân, cách nghĩ cách nhìn là đúng đắn. Vậy là trái với Phật, là không tin rồi. Cho nên bán tín bán nghi. Đây là chướng ngại lớn nhất của người niệm Phật, đoạn sau chúng ta sẽ đọc đến. Cho dù tương lai họ có thể vãng sanh, họ sinh vào biên địa nghi thành, không thể vào phẩm, tức là hạ phẩm hạ sanh họ không có phần. Sanh biên địa nghi thành cũng coi như khá lắm rồi, cũng là rất hiếm có. Ở biên địa nghi thành phải đợi năm trăm năm, hồi tâm chuyển ý, sám trừ nghiệp chướng, mới có thể vào được hạ phẩm hạ sanh, vị thứ này Phật đà từ bi ở đây hướng dẫn chúng ta, khích lệ chúng ta, phải thật hành, phải hiểu sâu. Hiểu cạn cợt thì không được, phải hiểu sâu! Điều này trong kinh nói “thâm giải nghĩa thú”, phải hiểu được cầu nói này. Thâm giải, là nghi tình của quí vị, mới có thể thực sự đoạn được sạch sẽ. Bất luận gặp phải cảnh giới nào quí vị đều không hoài nghi, thành tựu bản thân công đức vô lượng. Công đức này là trên sự luận sự, là việc trước mắt, công đức quí vị tu được, đích thực hơn nhiều các quốc độ khác. Nơi quốc độ này tu hành một ngày một đêm, chúng ta có đề xướng phương pháp này, có rất nhiều đồng tu đang thực hành, họ nói với tôi là rất thù thắng. Đây là gì? Người công việc vô cùng bận rộn, không có thời gian tu hành. Quí vị trong một tháng, một tháng chọn một ngày, lúc quí vị nghỉ phép một ngày, một ngày 24 tiếng đồng hồ không gián đoạn, niệm A Di Đà Phật. Nếu như có vài vị đồng tham đạo hữu, ba người năm người, mười người tám người đều được, ở một nơi an tĩnh, có hai người đến hộ trì, tức là cung cấp ăn uống, trà nước, lúc quí vị muốn uống nước, muốn ăn cơm, lúc quí vị thực sự niệm Phật, không nhất thiết mọi người cùng ăn cơm, không cần thiết, ai đói thì người đó cứ ăn, đồ ăn thức uống đặt ở bên cạnh, có người chăm sóc, quí vị muốn ăn thì ăn, công phu không gián đoạn, trong Phật đường âm thanh niệm Phật không gián đoạn. Chỉ cầu một thứ âm thanh niệm Phật nhất trí là được rồi. Lúc niệm Phật tình hình thân thể của mỗi người không giống nhau, lúc hôn trầm thì lạy Phật, lúc bình thường thì nhiễu Phật, đi lại, lúc đi nhiễu Phật mệt rồi thì ngồi xuống niệm Phật, gọi là chỉ tĩnh, hãy ngồi xuống, không cần yêu cầu mọi người đều nhất trí. Họ nhiễu Phật ở nơi kia, họ ở bên cạnh yên lặng, tôi ở đây lạy Phật, đều không quấy nhiễu. Mọi người ở trong Phật đường nhỏ, thực sự tinh tấn, thực sự được lợi ích. Một tháng tu một ngày, một năm tu 12 ngày, phương pháp tu hành này một ngày một đêm, thật sự hơn hẳn nơi nước vô lượng thọ, nơi Thế giới Cực Lạc làm thiện một trăm năm.

Ở Thế giới Cực Lạc tu hành rất dễ dàng, rất thù thắng. Mười phương thế giới không thể sánh bằng. Đây là tán thán, quí vị ở nơi hoàn cảnh khổ như vậy, quí vị có thể tu hành. Ví dụ như một người bị nhốt ở trong lao ngục, tuy thân bị nhốt trong lao ngục, họ niệm Phật vẫn không gián đoạn, tâm hành đều thiện, người này nhất định được Phật gia trì. Họ có thể thoát ly tai nạn trong lao ngục.

Mười ngày mười đêm thì hơn hẳn quốc độ chư Phật nơi khác làm thiện một ngàn năm. Những lời này đều là khích lệ tu hành. “Uống khổ ăn độc”, Vọng Tây nói: đã uống nước bát khổ, lại ăn vị tam độc vậy. Ngày nay nước của chúng ta có thể không chỉ là bát khổ, những thành phần hóa học quá nhiều rồi, không có nước sạch để ăn uống. Độc cũng không chỉ là tam độc, bát khổ tam độc là trong kinh luận Phật thường nhắc nhở chúng ta, hiện tại môi trường lục đạo chúng sanh cư trú, chính là bát khổ tam độc. Tam độc là tham sân si. Sau đó còn có hai thứ không nên quên, đó là năm độc tham, sân, si, mạn, nghi. Năm độc này tạo thành đời ác năm trược. Chúng ta sinh sống trong môi trường này, đời ác năm trược kỳ thật không phải là thật, giống như một cơn ác mộng, nhưng con người ở trong mộng không biết là đang nằm mộng. Họ thật chịu khổ, gọi là bát khổ nung nấu. Chân tướng sự thật này không thể không biết vậy. Thực tế đều là mê mất tự tánh tạo thành những huyễn tướng này, lao khổ chư Phật Bồ Tát từ bi đi khắp nơi để giáo hóa. Đây là chân tướng sự thật. Bát khổ là sanh, lão, bệnh, tử, ái biệt ly, oán tắng hội, cầu bất đắc, cuối cùng là ngũ ấm xí thạnh. Bảy thứ đầu trong bát khổ là quả, thứ cuối cùng là nhân. Ngũ ấm xí thạnh là nhân.

Ngũ ấm là gì? sắc, thọ, tưởng, hành, thức, nói theo cách hiện đại là tinh thần và vật chất. Những dục vọng này là nhân của các điều khổ trước. Nếu như chúng ta có thể buông bỏ sắc, thọ, tưởng, hành, thức, vậy là lìa khổ được vui rồi. Không buông được gọi là bát khổ nung nấu. Tam độc là tổng nhân của bát khổ, tham sân si. Đều là từ trong tham sân si biến hiện ra.

“Vị thường ninh tức”, ninh là an ninh, tức là dừng nghỉ. Vô lượng kiếp đến nay mãi cho đến ngày nay, không những nó không ngừng nghỉ, nó còn không ngừng tăng trưởng. Dục vọng ngày nay không có điểm dừng, cho nên tai nạn hiện tiền. Cổ nhân biết được, người hiện tại tự cho mình thông minh, coi thường cổ nhân, bất kính tổ tông, không tôn thánh hiền. Đến cuối cùng thì như thế nào? Không biết thương mình. Đương nhiên họ sẽ không yêu thương người khác, điểm này chúng ta phải biết được. Tự yêu thương mới biết yêu thương người khác. Họ không biết tự thương họ làm sao biết yêu thương người khác? Cho nên họ mới tạo những ác nghiệp sát đạo dâm vọng. Sát đạo dâm vọng tửu gọi là năm ác. Tham, sân, si, mạn, nghi là nhân ác, oán hận phiền não là duyên của ác. Nhân duyên hội tụ sát đạo dâm vọng liền hiện tiền. Ác nghiệp liền thành tựu được, sau khi ác nghiệp thành rồi, dưới đó quả báo liền đến. Từ cá nhân, thân tâm quí vị không lành mạnh, đây là quả báo của cá nhân. Môi trường quí vị cư trú rất nhiều tai nạn, tai nạn nước, hạn hán, gió bão, động đất. Những tai nạn này đều đến rồi, bao gồm cả trái đất ấm dần lên, nhiệt độ không bình thường, nóng đó rồi lạnh đó, những sự việc này những năm gần đây, chắc chắn mỗi năm mỗi nghiêm trọng, tháng sau nghiêm trọng hơn tháng trước, chỉ cần hơi lưu ý những báo cáo của truyền thông, quí vị sẽ rõ ràng liền, rất đáng sợ, toàn là tự làm tự chịu!

Chúng ta thực sự hiểu rõ rồi không thể không quay đầu lại. Thực sự quay đầu rồi thì phải nghe theo lời giáo huấn trong kinh luận. Phải đem bộ kinh này coi như gì? Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và Phật A Di Đà chuyên nói với chúng ta, Phật từ bi, ta phải tiếp thu. Người khác không tiếp thu cũng không sao, không phải là giảng cho họ, là giảng cho ta. Ta phải cảm ơn, ta phải sám hối, ta phải sửa sai, tôi phải y giáo phụng hành, nghe theo lời Thế Tôn dạy dỗ, cầu sanh Thế giới Cực Lạc, thân cận Phật A Di Đà. Vậy là đúng rồi.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

HẾT TẬP 539

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 539 PAGE 1

Tập 540

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 14.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội – HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 693, hàng thứ hai.

“Vọng Tây- Vô Lượng Thọ Kinh Sao viết. Vấn: uế độ tu hành nhược thù thắng giả, tại thử khả tu, hà nguyện Tịnh Độ?” Vấn đề này hỏi rất hay. Chư Phật Như Lai tán thán người ở thế giới ta bà, ở thế giới chúng ta tu hành một ngày, vượt qua ở Thế giới Cực Lạc tu hành một trăm năm, tại thế giới chúng ta tu hành mười ngày vượt qua ở Thế giới Cực Lạc tu hành một ngàn năm. Chúng ta còn cần phải vãng sanh Tịnh Độ sao? Ở thế giới này không phải rất tốt rồi sao? Cho nên tôi tin rằng sẽ có rất nhiều người có nghi vấn này. Vậy là không cần đến Tịnh Độ rồi. Cổ đức cũng biết vấn đề này phát sanh, cho nên ở đây đặc biệt giải thích cho chúng ta.

Đáp: trả lời vấn đề này. Như Yếu Tập nói, đây đều là trích dẫn lời của cổ đức, “kinh này chỉ hiển bày tu hành khó dễ”, chỉ là trên vấn đền này, thế giới ta bà tu hành khó, Thế giới Cực Lạc tu hành dễ dàng, trong khó khăn có thể tu hành, đây là điều đáng quí nhất, đây là điều đáng được tán thán. “Phi hiển thiện căn thắng liệt”, không phải bàn về thiện căn thù thắng hay hạ liệt. Ý nghĩa này phải hiểu. “Thí dụ bần tiện thí nhất tiền”, người nghèo khó, trong Liễu Phàm Tứ Huấn có thấy, một người con gái vô cùng nghèo khó, ở trong chùa bố thí hai đồng tiền, ngày xưa hai đồng tiền xu, hai đồng tiền nhiều ít? Chưa đến một xu. Thế hệ chúng tôi, lúc còn nhỏ dùng tiền xu bằng đồng, một xu tiền là đồng tiền xu bằng đồng, một hào là 30 đồng tiền xu bằng đồng. Nhưng chúng tôi thời đó một đồng xu là thời đại Mãn Thanh mười xu, xem là mười xu. Thời Mãn Thanh dùng đồng xu bằng đồng, ở giữa có một lỗ, ở giữa có một lỗ vuông, tiền đó bao nhiêu? 30 đồng bản mới là một xu, 30 đồng bản mới là một xu. Thời chúng tôi không dùng tiền đó, tiền Mãn Thanh đã bị đào thải không dùng nữa, dùng tiền bằng đồng xu, một đồng xu là mười văn tiền. Cho nên một hào tiền là 30 đồng bản. Một đồng là 300 đồng bản, rất đáng tiền, một đồng tiền rất giá trị. Người phổ thông ở thôn quê, một nhà bốn người, một nhà bốn người sinh hoạt phí mỗi tháng hai đồng tiền là đủ, là có thể nuôi cả nhà. Cho nên thời đó tiền rất giá trị, người nghèo khó bố thí một đồng tiền. “Tuy khả xưng mỹ”, đó là đáng được xưng tán, họ không dễ dàng, thực sự khó khăn. Trong hoàn cảnh nghèo khó như vậy, họ có thể bố thí một đồng, hai đồng, thật hiếm có, cho nên đáng được tán thán.

Mà không làm các việc, đồng tiền này không làm được việc gì. Rất đáng được tán thán, nhưng không làm được việc gì. Quí vị xem những ghi chép trong Liễu Phàm Tứ Huấn, người nữ nghèo này bố thí hai đồng tiền. Lão hòa thượng đích thân hồi hướng cho cô ấy, cầu phước cho cô ấy, vì sao vậy? Đó là tâm chân thành, tâm cung kính, không dễ dàng. Sau này cô ấy làm quí phi, quí phi của hoàng đế, lại đi ngang qua tự viện này, cúng dường 1000 lượng vàng, Lão hòa thượng không hồi hướng cho cô ấy, Lão hòa thượng bảo đồ đệ của ông làm lễ hồi hướng cho cô ấy. Cô ấy cảm thấy rất kinh ngạc, thỉnh giáo Lão hòa thượng vì sao năm xưa con cúng dường hai đồng tiền, ngài hậu đãi con như vậy, hiện tại con cúng dường một ngàn lượng vàng, ngài lại bảo đồ đệ hồi hướng cho con? Lão hòa thượng nói: năm xưa hai đồng tiền đó là chân tâm của cô, tâm đó rất đáng quý, hiện tại cô làm quý phi rồi, thứ cô có là tiền, một ngàn lượng vàng này đối với cô có là gì? Tâm của cô chưa đủ chân thành, tâm của cô là tâm ngạo mạn, đồ đệ của tôi hồi hướng cho cô là đủ rồi, không cần tôi phải hồi hướng. Nhưng một ngàn lượng có thể làm được việc. Ngày xưa hai đồng tiền không thể làm việc, cho nên đạo lý này cần phải hiểu.

Dưới đây nói, phú quý thí ngàn vàng, tuy không thể khen tốt mà có thể làm được mọi việc. Có thể làm được rất nhiều việc. Đây là ví dụ, hai thế giới cực lạc và ta bà khác nhau. Thế giới này tu thiện không dễ dàng, quí vị tu một chút việc thiện nhỏ, chư Phật Bồ Tát đều tán thán quí vị. Thế giới Cực Lạc ở nơi đó không có ác, toàn là thiện. Cho nên ở nơi đó tu thiện thì quá dễ dàng, không có ai tán thán quí vị.

“Việc tu hành ở hai thế giới cũng như vậy”, đạo lý này quí vị phải hiểu rõ. Nếu muốn làm các việc để nhanh chóng thành Phật lợi ích chúng sanh, chuyên vui với Tịnh Độ, hà tất phải lưu lại uế độ, không làm Phật đạo. Kết luận này là thành tựu rồi. Nếu như quí vị muốn nhanh chóng thành Phật, quí vị đi giáo hóa chúng sanh khổ nạn. Ở đây dạy một phương pháp là “chuyên hân Tịnh Độ”. Chữ hân này là hoan hỷ, hân là mong cầu. Vậy là đúng rồi.

“Hà lưu uế độ”, không thể lưu lại thế giới ta bà. Vì sao vậy? Lưu lại thế giới ta bà không làm Phật đạo, thế giới này chướng duyên nhiều quá, quí vị làm Phật sự không được. Cũng chính là nói rõ quí vị không giáo hóa nổi chúng sanh. Tại thế gian này quí vị có thể thành tựu bản thân, thành tựu bản thân chưa chắc có thể vượt qua sáu nẻo luân hồi. Có thể nói bảo đảm thành tựu quí vị sanh vào cõi trời dục giới. Thông thường cao nhất sanh đến đâu? Sanh đến cõi trời Đao Lợi. Bởi vì Trời Đao lợi trở lên phải có công phu thiền định, không có thiền định không thể sanh vào cõi trời Dạ ma, cõi trời Dạ ma, Đâu suất, Hóa lạc, Tha hóa tự tại là công phu thiền định sâu cạn khác nhau. Công phu thiền định sâu sẽ hướng thượng lên cao, công phu cạn chỉ có thể ở Dạ ma, Đâu suất. Đâu Suất là cõi Phàm Thánh đồng cư. Bồ Tát Di lặc tu hành ở bên đó. Nhưng nhân thiên ở cõi trời Đâu suất không thấy được Bồ Tát Di lặc. Cũng giống như trái đất chúng ta vậy, trái đất là cõi phàm thánh đồng cư. Ngũ Đài sơn Bồ Tát Văn Thù, Nga Mi sơn Bồ Tát Phổ Hiền, Cửu Hoa sơn Bồ Tát Địa Tạng, Phổ Đà sơn Bồ Tát Quan Âm, họ nhìn thấy chúng ta, chúng ta không nhìn thấy họ. Ở cõi trời Đâu Suất cũng như vậy. Cõi trời Đâu suất thiên nhân biết Bồ Tát Di Lặc ở đó tu hành, nhưng không nhìn thấy. Nhưng Bồ Tát Di Lặc có thể nhìn thấy họ. Đạo lý này nhất định phải hiểu, không thể không cầu sanh Tịnh Độ.

Lại theo ý của pháp sư Cảnh Hưng, ở thế gian này một ngày vượt qua thế giới tây phương làm thiện một trăm năm, nên ở đây tu hành khó thành vậy. Ý nghĩa là tán thán ở nơi này, nói ở nơi này tiến tu rất khó, khó được nên rất đáng quý. Đến nỗi sanh nước kia nhanh được vô thượng bồ đề, quí vị nếu như sanh đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, một đời quí vị chắc chắn chứng đắc quả vị vô thượng. Chính là Diệu giác Như Lai, vẫn ở trên Đẳng giác. Quí vị viên mãn thành tựu rồi.

“Nước kia không lúc nào không tu vậy”, điểm này nhất định phải biết. Ở Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, quí vị tu hành, tuyệt đối sẽ không có lúc gián đoạn. Chúng ta ở nơi đây tu hành gián đoạn, ban đêm ngủ nghỉ thì dừng rồi, ăn cơm, những công việc khác liền gián đoạn rồi. Thế Giới Tây Phương Cực Lạc không cần ăn cơm, không cần uống nước, không cần ngủ nghỉ, cho nên họ tu hành không có gián đoạn. Phật A Di Đà giảng kinh thuyết pháp cũng không có gián đoạn. Quí vị ở Thế Giới Tây Phương Cực Lạc nơi nơi quí vị đều nhìn thấy Phật A Di Đà. Quí vị ở giảng đường nhìn thấy Phật A Di Đà, quí vị rời giảng đường ở bên ngoài Phật A Di Đà cũng ở bên ngoài, quí vị ở nơi hồ thất bảo, Phật A Di Đà ở nơi hồ thất bảo, quí vị ở nơi cây quí, Phật A Di Đà ở nơi rừng cây đó. Tức là nói rõ quí vị vĩnh viễn sẽ không xa rời Phật đà, quí vị vĩnh viễn nghe ngài giảng kinh thuyết pháp, ngài không gián đoạn. Cho nên họ thành tựu nhanh. Chúng ta ở đây thành tựu quá chậm, một ngày hai mươi bốn tiếng đồng hồ, quí vị nghỉ ngơi mấy tiếng rồi? Chúng tôi một ngày giảng tám tiếng đồng hồ, vậy là còn 16 tiếng đồng hồ gián đoạn rồi. So sánh như thế nào cũng sánh không bằng Thế giới Cực Lạc. Chỉ dựa vào một điểm tốt này, thì đã đáng cho chúng ta phát tâm vãng sanh. Cho nên ở đây nói, lợi hại nhất định phải nhìn cho rõ, nhìn cho thấu đáo.

“Thử tu thiện thời thiểu”, “thử” là cõi chúng ta, chúng ta ở đây thời gian tu thiện ít. Nơi kia họ không có thời gian nào không tu, tu hành không gián đoạn, nên không trái nhau vậy, cách nói của Cảnh Hưng tương đối tốt. Ý nghĩa so với đoạn trước đây nói càng viên mãn hơn. Tổ sư nói những lời này, chúng ta phải tỉ mỉ để lãnh hội, không thể hiểu sai ý nghĩa này.

Mời xem kinh văn. “Ngô ai nhữ đẳng, khổ tâm hối dụ, thọ dữ kinh pháp, tất trì tư chi, tất phụng hành chi, tôn ti nam nữ, quyến thuộc bằng hữu, chuyển tướng giáo ngữ, tự tướng ước kiểm, hòa thuận nghĩa lý, hoan lạc từ hiếu, sở tác như phạm, tắc tự hối quá, khứ ác tựu thiện, triêu văn tịch cải, phụng trì kinh giới, như bần đắc bảo, cải vãng tu lai, sái tâm dị hành, tự nhiên cảm hàng, sở nguyện triếp đắc.” Chú giải của Niệm Lão nói Thế Tôn nhiều lần khuyến khích, từ bi đến cực điểm. “Duy nguyện đại chúng phụng trì kinh giới”. Phụng là phụng hành, trì là bảo trì. Giáo huấn ở trong kinh điển, những giới luật Phật dạy cho chúng ta nhất định phải tôn trọng, nhất định phải nghiêm túc học tập.

“Nên trong đoạn phía phải”, tức là trong đoạn kinh văn này, “trước nói truyền cho kinh pháp”, Phật ở thế gian này đối với chúng sanh có lợi ích gì? Hiện tại trong xã hội này rất nhiều người chất vấn, Phật Giáo đối với chúng ta có điều gì tốt? Chúng ta thường trả lời không được, ở đây liền trả lời cho chúng ta, điều tốt của nó đối với chúng ta chính là truyền trao cho chúng ta kinh điển, và phương pháp học tập, người ta còn hỏi, kinh là gì? Kinh là giáo trình dạy học. Quí vị chưa tiếp xúc, quí vị chưa đọc, quí vị không biết. Nếu quí vị tiếp xúc, nếu quí vị đọc được, quí vị sẽ hoan hỷ, quí vị sẽ hiểu rõ. Pháp là những phương pháp được dạy trong kinh điển, phương pháp nhiều quá. Chúng ta dùng lời của cổ nhân Trung Quốc để nói, có phương pháp tu thân, có phương pháp tề gia, có phương pháp trị quốc, có phương pháp giúp đỡ thế giới hòa bình, có phương pháp hóa giải tai nạn, nói với mọi người như vậy, người ta không phải là rõ ràng rồi sao? Những khó khăn ngày nay chúng ta gặp phải không có phương pháp giải quyết trong kinh Phật đều có hết. Quí vị không xem, không dùng nó, vậy là do quí vị, Phật không có trách nhiệm. Phật đã truyền phương pháp này rồi, khuyến khích thọ trì tư duy, y giáo phụng hành.

Dụ là ngữ khí của người trên đối với người dưới. Thầy giáo hướng dẫn chúng ta, chúng ta phải tiếp thu, phải bảo trì, phải luôn luôn nghĩ đến ý nghĩa trong kinh, y giáo phụng hành. Quan trọng nhất là ở chỗ phụng hành. Nếu như không phụng hành đồng nghĩa với chưa được học tập. Ngày nay suy đồi của Phật Giáo là, kinh pháp thì có, chỉ là để đọc, không hiểu ý nghĩa, đương nhiên là họ không làm được rồi, cho nên đọc kinh và cuộc sống thường ngày đã không có liên quan gì, đây là sự suy đồi của Phật Giáo. Phật Giáo trên thế gian này liền không có nữa. Chư vị nghĩ nghĩ xem, nếu như Phật Giáo chúng ta có thể có mười pháp sư, hai mươi pháp sư, mỗi ngày đều có thể dùng truyền hình vệ tinh để giảng kinh, giảng bốn tiếng đồng hồ, mười pháp sư thì giảng được 40 tiếng đồng hồ, 20 pháp sư một ngày giảng được 80 tiếng đồng hồ, ngày ngày giảng, ngày ngày nghe, ngày ngày học tập, Phật Giáo liền hưng thịnh.

Thời đại Tùy Đường là thời đại Phật Giáo Trung Quốc hưng thịnh nhất, thông thường người ta nói là thời đại hoàng kim của Phật Giáo, là thật không phải giả. Cực thịnh một thời, nó thịnh ở đâu? Pháp sư giảng kinh nhiều quá, kinh luật luận đều giảng. Thời đó mười tông phái đều được kiến lập vào thời đại Tùy Đường. Tông Hoa Nghiêm giảng Hoa Nghiêm, Tông Thiên Thai giảng Pháp Hoa, Tông Pháp Tướng họ có tổng cộng có sáu kinh, mười một bộ luận, Thiền tông, Tịnh Tông, Mật Tông, không có tông phái nào không giảng kinh, cho nên tự viện am đường, nhỏ thì đại học chuyên khoa, tòng lâm đó là những đại học, trong đó cái gì cũng giảng, giống như phân khoa của nó vậy. Người giảng kinh nhiều, người tu hành nhiều, Phật Pháp liền hưng thịnh. Đối với xã hội đại chúng, liền sản sanh ảnh hưởng rất lớn, hơn nữa đương thời những người xuất gia này, có đức hạnh, có học vấn. Hiện nay nói là phần tử tri thức cao cấp. Họ không cần danh, không cần lợi, không có tư tâm. Trên từ đế vương dưới từ những quan viên địa phương, hiện nay nói là người lãnh đạo, gặp phải những vấn đề khó khăn không thể giải quyết, đều thỉnh giáo với người xuất gia. Trong số người xuất gia, người ưu tú, đế vương phong là quốc sư, quốc sư là gì? Chính là cố vấn của đế vương. Cống hiến của Phật Pháp đối với xã hội, đối với quốc gia rất lớn. Hiện nay suy rồi, suy đến mức nào rồi? Tình hình này không còn nữa, đều biến thành kinh sám Phật sự. Nếu như thời kỳ Tùy Đường kia, Phật Giáo nếu như là kinh sám Phật sự, e rằng đã bị diệt vong từ lâu rồi, đã không thể tồn tại nữa.

Ngày nay nếu như muốn chánh pháp cửu trú, nhất định phải đề xướng dạy học, tự viện chính là trường học, thời xưa tự viện đích thực là trường học, quí vị xem hình thức tổ chức của nó đến hiện tại trong những tự việc, còn có trú trì, trú trì là hiệu trưởng, còn có chủ hộ, chủ hộ là quản việc chung, có duy na, duy na trước đây lo việc dạy dỗ, hiện nay làm pháp sự đánh đại khánh, trước đây quản việc dạy dỗ, thủ tọa nay không còn nữa, thủ tọa quản việc dạy học. Hiện tại tự viện không dạy học. Trong tự viện lớn còn có thủ tọa, đó là gì? Những pháp sư tuổi tác lớn, dành cho họ danh nghĩa này. Trước đây thủ tọa lo liệu việc dạy học, hiện nay hữu danh vô thực. Những tình hình này chúng ta đều nên biết.

Chúng ta tiếp tục xem chú giải.

“Ngô ai nhữ đẳng, khổ tâm hối dụ”. Hội Sớ viết: ngô ai, ngô là Thế Tôn tự xưng, Phật Thích Ca Mâu Ni tự xưng. “Như Lai đại từ” thương xót chúng sanh. “Nhữ đẳng, sở ai chi cơ”, ở đây nói “ngũ thời điều cơ, bán mãn thùy giáo”, đây là nói rõ Phật Thích Ca Mâu Ni giảng kinh dạy học 49 năm, ngài chia làm năm giai đoạn gọi là ngũ thời. Giai đoạn thứ nhất là thời Hoa Nghiêm. Hoa Nghiêm giảng lúc nào? Phật Thích Ca Mâu Ni khai ngộ, sau khi khai ngộ đem những cảnh giới mà Ngài thấy được, nói ra một cách viên mãn. Cảnh giới khai ngộ là gì. Đây chính là Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Phật giảng ở trong định. Đối tượng là ai? 41 vị pháp thân đại sĩ. Nói cách khác, Phật khai ngộ rồi, Ngài thành Phật rồi, sau khi thành Phật, tứ độ của Thế giới Cực Lạc đều hiện ra rồi. Kinh này là đối với Cõi Thật báo trang nghiêm 41 vị pháp thân đại sĩ mà nói. Viên giáo sơ trú trở lên, không đủ điều kiện này họ sẽ không nhìn thấy. Cho nên Tiểu thừa không thừa nhận, Tiểu thừa trí tuệ ít, không thừa nhận sự thật này. Nói Kinh Hoa Nghiêm là Bồ Tát Long Thọ tạo ra. Lấy danh nghĩa là Phật Thích Ca Mâu Ni, trên thực tế là Bồ Tát tạo. Bồ Tát Long Thọ có thể tạo Kinh Hoa Nghiêm, vậy ngài là Phật rồi, không có gì phải bàn! Kinh Hoa Nghiêm có thể tạo ra được sao? Tiểu thừa và khoa học hiện tại giống nhau, nhất định phải nhìn thấy, thực sự nghe thấy mới tính. Quí vị nếu như truyền tai nhau với họ, họ không tin được. Thời gian bao lâu thì giảng xong? Trong nhị thất, cũng có kinh điển nói trong tam thất, nhị thất là 14 ngày, tam thất là 21 ngày. Kinh Hoa Nghiêm hiện nay chúng ta đang đọc là lược bản của Kinh Hoa Nghiêm. Trong kinh này giảng rất rõ ràng. Bồ Tát Long Thọ cũng là vì ngạo mạn, quí vị xem tập khí ngạo mạn khó đoạn, ông chứng đến sơ địa Bồ Tát, sơ địa Bồ Tát vẫn còn tập khí ngạo mạn. Sơ địa này chúng ta tưởng có lẽ là sơ địa của biệt giáo, tương đồng với viên giáo sơ trụ. Trên thực tế, công phu đoạn chứng là giống nhau, trí tuệ không giống nhau. Trí tuệ của viên giáo cao hơn biệt giáo rất nhiều, tâm địa cũng lớn, ông có năng lực đem tất cả pháp Phật Thích Ca Mâu Ni thuyết pháp trong 49 năm, học xong trong ba tháng. Sau khi học xong, ông liền cảm thấy thế gian này trí tuệ ông là số một, không có người thứ hai. Tập khí ngạo mạn hiển lộ ra rồi. Đối với người thông thường thì khinh mạn, bản thân cho rằng rất giỏi dang. Lúc này Bồ Tát Đại Long thương xót ông ấy, Bồ Tát Đại Long cũng là thương xót mà giúp đỡ ông ấy, mời ông ấy đến long cung, đến long cung xem Bồ tát Đại Long thu thập những điều Phật Thích Ca Mâu Ni giảng, đó là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, kinh này thế gian không có, ông ấy chưa từng nhìn thấy. Là kinh Phật sau khi thành đạo giảng đầu tiên. Ông ấy nhìn thấy phân lượng này là sững người rồi, tập khí ngạo mạn lập tức không còn nữa. Phân lượng này lớn bao nhiêu? Mười lần ba ngàn đại thiên thế giới vi trần kệ, nhất tứ thiên hạ vi trần phẩm, không thể dùng số từ để nói. Như vậy thấy rồi mới hiểu được bản thân chưa được, so với Phật thì thua xa quá, khác nhau một trời một vực, nên tâm cung kính khiêm nhường liền sanh khởi. Kinh này chúng sanh Diêm phù đề không có năng lực để thọ trì, bao gồm cả bản thân ông ấy.

Xem thêm trung bổn, Kinh Hoa Nghiêm có đại bổn, có trung bổn, có tiểu bổn. Đại bổn chúng ta dùng một ví dụ để nói, tức giống như Tứ Khố Toàn Thư của chúng ta. Trung bổn là ví như tinh hoa ở trong Tứ Khố Hội Yếu, phân lượng ít hơn. Xem trung bổn cũng chưa được, chúng sanh diêm phù đề vẫn là chưa có năng lực thọ trì, cho nên xem hạ bổn. Hạ bổn cũng tương đồng như mục lục đề cương của Tứ Khố Toàn Thư. Phân lượng bao nhiêu? Một trăm ngàn kệ, bốn mươi phẩm. Trong nhà Phật tính văn tự này nhiều ít. Người Trung Quốc tính con số, từng chữ từng chữ mà tính số. Người Ấn độ không như vậy. Người Ấn độ không như vậy, họ tính câu, bốn câu, bốn câu gọi là một kệ, dùng điều này làm đơn vị, một kệ chính là bốn câu. Không kể câu dài hay ngắn, bốn câu gọi là một kệ. Một trăm ngàn kệ, cũng chính là toàn bộ kinh tổng cộng bốn trăm ngàn câu, cũng tương đối khả quan, bốn trăm ngàn câu, tổng công là 40 phẩm. Ông có năng lực tụng thuộc tiểu bổn này. Sau khi tụng thuộc rồi, Bồ Tát Đại long đưa ông ấy ra, trở lại thế gian này, ông liền viết nó ra, cho nên mọi người nói là ngài tạo ra, ông không tạo ra, từ long cung truyền ra. Nguyên bản là 400.000 câu. Truyền đến Trung Quốc là ba lần.

Lần thứ nhất là thời đại Đông Tấn truyền đến Trung Quốc, chỉ có 36.000 kệ, 100.000 kệ chỉ có 36.000 kệ, chỉ nhiều hơn 1/3 một tí. Cho nên kinh lớn quá, truyền ra thiếu sót không đầy đủ. Ở Trung Quốc phiên dịch nó thành trung văn, chính là Lục Thập Hoa Nghiêm, trên thực tế Kinh Hoa Nghiêm phiên dịch năm xưa tiên sinh Phương Đông Mỹ nói với tôi, lục thập văn tự phiên dịch hay, từ văn chương để nói, lục thập hay hơn bát thập. Đó là nhờ người phiên dịch. Văn tự của họ có trình độ rất cao.

Lần thứ hai là lúc Võ Tắc Thiên làm hoàng đế, tên của pháp sư này, Kinh Địa Tạng là ông ấy phiên dịch – Thật Xoa Nan Đà. Ông đem đến Trung Quốc Kinh Hoa Nghiêm là 45.000 tụng, vẫn chưa đến một nửa, nhưng so với lần trước thêm hơn được 9.000 kệ tụng. Lần này phiên dịch ra, đó là Thật Xoa Nan Đà, tức là Bát Thập Hoa Nghiêm.

Lần thứ ba là vào niên hiệu Trinh quán, Ô đồ quốc vương tiến cống cho Trung Quốc, có một bộ Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm, là phẩm cuối cùng của Kinh Hoa Nghiêm, 40 quyển, phẩm này rất hoàn chỉnh, phiên dịch ra gọi là Tứ Thập Hoa Nghiêm.

Cận đại Hoằng Nhất Đại sư, ngài từng hạ công phu với Kinh Hoa Nghiêm, hai thời khóa sáng tối ngài tụng kinh là tụng quyển cuối cùng trong hạnh nguyện phẩm. Ngài tụng rất thuộc, cũng có thể đọc thuộc lòng. Đây là người hạ công phu đối với Kinh Hoa Nghiêm, nói với chúng ta học Kinh Hoa Nghiêm, học bát thập Hoa nghiêm đến phẩm Ly Thế Gian, 21 quyển cuối cùng không cần tụng, tụng tứ thập Hoa nghiêm. Như vậy tổng hợp nó lại, bỏ bớt những bộ phận trùng lặp, còn 99 quyển. Đây là bản phiên dịch ra Trung văn hoàn chỉnh nhất. Trên thực tế vẫn còn thiếu sót rất nhiều. Nhưng toàn kinh của Kinh Hoa Nghiêm tìm không ra, đã thất truyền rồi, nguyên văn không còn nữa. Đây là sự việc vô cùng đáng tiếc. Hiện tại học Hoa Nghiêm chỉ có bản dịch trung văn 99 quyển. Tức là khoảng một nửa nguyên văn vậy, nhưng ý của kinh thì đã có thể hiển thị ra rồi. Cho nên Kinh Hoa Nghiêm chúng ta xem bản này, luôn luôn nhìn thấy đoạn này đột nhiên bị đứt đoạn, suy nghĩ có lẽ dưới đây còn có đoạn văn nữa, tại sao lại không có nữa? Chính là đã thất lạc mất.

Thời xưa kinh bổn của Ấn độ chính là kinh bối diệp. Ở viện bảo tàng Cố cung chúng ta có thể nhìn thấy, tức là viết trên lá cây Bối đa la. Một chiếc lá viết khoảng sáu hàng, hai bên đục lỗ dùng dây để xâu lại, tức giống như Trung Quốc ngày xưa dùng thẻ trúc vậy, dây bị đứt đoạn số trang sẽ bị lẫn lộn, sẽ rất dễ dàng lạc mất. Đây là nói thời thứ nhất. Là sau khi ngài khai ngộ nhìn thấy sự thật, tức là thật tướng các pháp, nói ra một cách tường tận. Đây chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, tức là trong Kinh Bát Nhã thường nói: thật tướng các pháp, chân tướng của nhân sinh vũ trụ.

Lục tổ Huệ Năng đại sư khai ngộ chỉ nói 20 chữ, rất quan trọng. Hai mươi chữ này là gì? Phật Thích Ca Mâu Ni khai ngộ nói một bộ Hoa Nghiêm, lúc ngài khai ngộ nói hai mươi chữ, hai mươi chữ này chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, cho nên quí vị nếu hỏi, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh giảng những gì? Huệ Năng đại sư nói hai mươi chữ này, Ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt, vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”. Phật Thích Ca Mâu Ni là giảng tỉ mỉ, Huệ Năng đại sư lược giảng. Hai mươi chữ này nói ra rồi, Ngũ tổ Hoằng Nhẫn liền biết ngài đã khai ngộ. Ngài không phải là giả, không khai ngộ không nói ra được. Vì vậy y bát liền giao cho ngài, hơn nữa còn lập tức đưa ngài đi. Đây là thời thứ nhất.

Thời thứ hai thì sao? Phật Thích Ca Mâu Ni xuất định rồi, Kinh Hoa Nghiêm giảng viên mãn ngài liền xuất định. Xuất định, suy nghĩ về thật tướng các pháp, người thường không thể nào lý giải được, sâu quá. Vậy phải làm sao? Phải làm cho những người này từ từ bồi dưỡng cho họ trước, tức nói mở trường học thì mở tiểu học trước, A hàm, giảng kinh A hàm, trong A hàm giảng luân lý, đạo đức, nhân quả báo ứng, giảng những thứ đó. Mười hai năm tức là đồng với việc mở tiểu học, đây là Tiểu thừa, 12 năm. 12 năm có cơ sở rồi mới nâng cao lên.

Đây là thời thứ ba, giảng Phương đẳng. Phương là phương chính, đẳng là bình đẳng. Phía trước thông Tiểu thừa, phía sau thông Đại Thừa, gọi là Phương đẳng, đồng nghĩa với dự khoa của Đại Thừa, lớp dự bị. Nếu như chúng ta coi A hàm là tiểu học, Phương đẳng là trung học, Bát nhã là đại học. Bát nhã giảng 22 năm, Phật mới thật sự đem sự thật các pháp mà Ngài thấy được lúc này đem ra giảng, 22 năm. Thật tướng các pháp là gì? Trong kinh điển trung văn Bát nhã là phân lượng lớn nhất. Bộ kinh này 600 quyển, là bộ kinh lớn nhất. Bộ kinh này đọc qua một lần cũng phải mất mấy tháng mới đọc hết nó được. Chúng tôi thời đó còn có công việc, dùng bao nhiêu thời gian? Gần mười tháng thời gian mới xem xong nó. Sau khi xem xong tôi tổng kết mười hai chữ: “nhất thiết pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật ở Trung Quốc lưu truyền thịnh nhất. Nguyên nhân là gì? Lục Tổ nghe bộ kinh này mà khai ngộ, nên bộ kinh này liền được xã hội đại chúng rất coi trọng, cũng đích thực là Kim Cang Bát Nhã là cương lĩnh, tinh yếu của 600 quyển Bát nhã, càng đơn giản hơn là Tâm Kinh, tâm kinh có thể nói là tổng cương lĩnh của Bát nhã. Thế Tôn thuyết 22 năm là gì? Chính là giảng tỉ mỉ về Tâm kinh, Tâm kinh là lược thuyết, thật không dễ hiểu. Vì sao khó hiểu như vậy? Không buông chấp trước xuống được. Thực sự buông bỏ được phân biệt chấp trước thì không khó hiểu lắm, những thứ này khó buông bỏ, khó lắm, khó lắm! Cho nên thực sự trong Phật Pháp, chỗ đặc sắc nhất nói cho quí vị biết là buông bỏ là đúng! Buông không được nói như thế nào quí vị đều không dễ dàng thể hội được, cho nên Phật Thích Ca Mâu Ni, đích thực là rất bền bỉ, một sự việc người Ấn độ cũng yêu thích những điều này lặp đi lặp lại nói với chúng ta, người Trung Quốc không thích vậy, bởi vì anh lảm nhảm quá, người Trung Quốc thích đơn giản rõ ràng, người Ấn độ tỉ mỉ, nói tường tận, lặp lại, họ không nhàm chán. Đó là căn tánh hai nơi không tương đồng.

Thời thứ tư là Bát nhã.

Thời thứ năm là Pháp Hoa. Pháp Hoa giảng tám năm, cuối cùng Kinh Niết Bàn, đó là di chúc của Phật Thích Ca Mâu Ni, giảng một ngày, Kinh Niết Bàn giảng một ngày, di chúc cuối cùng.

Năm thời này, quí vị xem điều cơ, cơ chính là căn cơ của học trò, căn tánh không đồng, muốn từ từ nâng đỡ họ từ nhỏ đi lên, cũng giống như mở trường học vậy, cha mẹ dạy dỗ con cái, từ tiểu học đến trung học đại học nghiên cứu sở vậy. Pháp Hoa là nghiên cứu sở. Những điều giảng trong Kinh Pháp Hoa và Hoa Nghiêm là bình đẳng, vô cùng tương tự. Cho nên Tiểu thừa chỉ thừa nhận bốn thời sau của Phật, không thừa nhận thời thứ nhất. Tiểu thừa thừa nhận A hàm, Phương đẳng, Bát nhã, Pháp hoa, họ không thừa nhận Hoa Nghiêm.

“Bán mãn thùy giáo” đây chính là dạy học. Dạy những gì? bán là một nửa, mãn là viên mãn. Hoa Nghiêm, Pháp Hoa là viên mãn, ngoài ra đều là một nửa, tức là những thứ quí vị học quí vị chưa học xong, quí vị chỉ học một nửa. A la hán chỉ học một nửa, Bích Chi Phật cũng học một nửa, Bồ Tát tuy là viên giáo, nhưng vẫn chưa thực sự viên mãn, thực sự viên mãn chính là thành Phật rồi. Cho nên mãn giáo chính là Hoa nghiêm và Pháp hoa. Đây là viên mãn.

“Nên nói khổ tâm khuyên nhủ”, biết Phật Thích Ca Mâu Ni dạy học 49 năm, từ đơn giản nhất, dễ dàng nhất để giảng cho quí vị. Quí vị vừa nghe liền hiểu, hoàn toàn là tùy thuận chúng sanh. Cho nên nguyên tắc Phật thuyết pháp là y nhị đế. Nhị đế, thứ nhất là chân đế, là cảnh giới bản thân ngài thân chứng, đối với phàm phu không có cách gì dùng được, họ không hiểu. Y theo tục đế, tục đế là y theo thường thức của phàm phu. Điều này vừa nói mọi người liền hiểu được. Nói cách khác, A hàm là tục đế. Trong phương đẳng chỉ có một chút mùi vị chân đế ở trong đó, không phải là thuần chân, Bát nhã ở đây là thật. Cho nên có 20 năm cơ sở trước đây, mới nói cho quí vị sự thật. Nói sự thật là gì? Nói thật tình thì chính là hiện nay đang nói về khoa học và triết học. Tất cả các pháp trong vũ trụ đều không phải là thật, là giả, gọi là vạn pháp đều không. Cũng giống như Kinh Kim Cang nói: “phàm có hình tướng đều là hư vọng”, tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bào ảnh, như sương cũng như điện, nên quán sát như vậy. Những lời này được các nhà lượng tử học hiện đại khẳng định rồi. Các nhà lượng tử học đích thực đã nhìn thấy bản chất hiện tượng vật chất của vũ trụ và nguyên do của hiện tượng tinh thần, hiện tượng tinh thần họ vẫn chưa nói rõ ràng, vật chất hiểu rõ rồi, là ý niệm biến hiện. Vậy ý niệm đó thì sao? Ý niệm là “vô trung sinh hữu”, nói không sai, không rõ ràng, rất mơ hồ. Phật Pháp nói rõ ràng, là tự tánh biến hiện ra. Tự tánh, khoa học và triết học đều không nhìn thấy. Vì sao vậy? Vì nó không có hiện tượng. Khoa học và triết học đều phải có đối tượng. Hoặc là hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên, khoa học triết học đều có thể nghiên cứu nó. Mà tự tánh ba loại hiện tượng đều không có, cũng tức là nói, nó không phải là hiện tượng vật chất. Nó cũng không phải là hiện tượng tinh thần, cũng không phải là hiện tượng tự nhiên, vậy là không cách gì nữa rồi. Làm sao để biết được? Phật nói “chỉ chứng mới biết”, quí vị chứng đắc liền biết được, làm sao chứng đắc? buông bỏ. Buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, quí vị chỉ cần buông bỏ quí vị liền thấy được, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, không có gì khác, chính là buông bỏ khởi tâm động niệm. Họ liền thấy được chân tướng. Giống như Huệ Năng đại sư nói, điều này nói rất đơn giản, chân tướng là gì? “Vốn tự thanh tịnh”. Tự tánh chính là chân tâm, chính là căn nguyên của bản thân, ta từ đâu đến? Tự tánh biến hiện. Vũ trụ từ đâu đến? cũng từ tự tánh biến hiện ra. Sau khi vào cảnh giới này rồi, mới biết được vũ trụ và bản thân là một thể. Chưa nhìn thấy cảnh giới này không biết được, chúng ta ngày nay là nghe Phật giảng kinh, bản thân chưa chứng đắc. Phật nói với chúng ta, buông bỏ liền chứng đắc. Bắt đầu buông từ đâu? Bắt đầu buông từ thân. Sự chấp trước này nghiêm trọng nhất, sau khi thực sự hiểu rõ rồi, thân không phải là bản thân, thân này không phải là ta. Thân có sanh tử, ta không có sanh tử. Người học Phật trước hết quí vị phải nhận biết được điều này. Thân là gì? thân là thứ ta có, giống như áo quần vậy. Y phục là thứ ta có, y phục không phải là ta, sâu hơn chút nữa, thân thể không phải ta. Linh tánh là ta. Thân có sanh diệt, linh tánh không có sanh diệt. Thân có nhiễm ô, linh tánh không có nhiễm ô. Thân có đau đớn, linh tánh không có đau đớn. Nếu như quí vị thực sự hiểu được chân tướng sự thật, điều chỉnh thân thể thì rất đơn giản, không phiền phức chút nào. Không những điều chỉnh thân thể, mà là việc nhẹ nhàng. Tai nạn trên trái đất này cũng nhẹ nhàng liền hóa giải được nó. Vì sao vậy? Vì trái đất là hiện tượng vật chất. Hiện tượng vật chất từ tâm tưởng sanh. Chỉ cần điều chỉnh tâm tưởng cho tốt, tất cả vấn đề đều giải quyết hết. Cho nên thứ ô nhiễm là hiện tượng vật chất và hiện tượng tinh thần, trong đó có nhiễm ô. Trong hiện tượng vật chất nhiễm ô là bệnh tật. Nhiễm ô của hiện tượng tinh thần là mê hoặc, tức là quí vị không thể kiến tánh. Người kiến tánh nói với chúng ta, tự tánh không bị nhiễm ô. Cho nên chúng ta buông nhiễm ô xuống. Nhiễm ô là gì? Chấp trước là nhiễm ô, phân biệt là nhiễm ô, chỉ cần buông những thứ này xuống, quí vị liền được khôi phục thanh tịnh. Tâm thanh tịnh sanh trí tuệ, không sanh phiền não, điều gì cũng phải buông bỏ. Thân cũng buông bỏ được, còn có thứ gì mà không buông bỏ được? Đây là thật, không phải là giả. Tự tánh không có sanh diệt.

Nói cách khác, Đại bát niết bàn là thật, nó vốn là có. Chỉ cần buông bỏ quí vị liền nhìn thấy. Đại Niết bàn chính là vô tướng. Nhưng nó là linh hoạt, nó không phải cứng nhắc, dùng cách nói hiện tại nó là hữu cơ, nó không phải là vô cơ, nó vốn tự đầy đủ, đầy đủ gì? đầy đủ trí tuệ, đầy đủ đức năng, đầy đủ tài nghệ, đầy đủ tướng tốt. Trong tướng tốt điều đầu tiên chúng ta gọi nó là phước báo. Nó không thiếu thứ gì. Tuy tất cả đều đầy đủ, nhưng nó không có bất cứ hiện tượng gì, không có hiện tượng tự nhiên, không có hiện tượng tinh thần, không có hiện tượng vật chất, nó không có thứ gì, nhưng nó đầy đủ tất cả. Từ đó có thể biết, hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên, bản chất là tự tánh. Không có tự tánh nó làm sao biến hiện ra được? Cho nên tự tánh không có gì cả, nó gặp được duyên, nó có thể hiện, có thể sanh, có thể biến. Cho nên cuối cùng nói “năng sanh vạn pháp”. Bản chất nó là không. Cho nên vạn pháp cũng không phải thật có. Đạo lý này rất rõ ràng. Vạn pháp là giả, “phàm có hình tướng đều là hư vọng”, cho nên quí vị không nên cho là thật, cho là thật là quí vị sai rồi.

Chân tâm “vốn không dao động”, tâm là bất động, cho nên vọng tâm động, nó liền sanh phiền não, bất động nó liền sanh trí tuệ. Vì sao vậy? Bất động nó tương ưng với chân tâm, lúc động nó trái ngược với chân tâm, chúng ta ngày nay dùng là vọng tâm A lại da, chỉ cần A lại da này bất động, nó xích gần với chân tâm. Từ nơi này chúng ta có thể lãnh hội được những cổ thánh tiên hiền của Trung Quốc, vì sao họ coi trọng “tĩnh định hư vô”, họ coi trọng điều này như vậy. Tâm phải hư, tâm phải tĩnh, tâm phải định, trong đạo gia nói tu thân dưỡng tánh, họ tu thân dưỡng tánh, thứ họ dưỡng là thức A lại da, không phải là chân tâm, chân tâm thì thành Phật rồi. Thức A lại da tu hành đến cực điểm, là cảnh giới gì? là pháp giới Phật trong mười pháp giới. Có thể tu hành đến địa vị này, siêu việt lục đạo rất nhiều. Trong lục đạo quí vị xem 28 tầng trời cao nhất là phi tưởng phi phi tưởng xứ thiên, chưa ra khỏi lục đạo. Ra khỏi lục đạo vẫn còn tu A lại da. Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật tất cả đều tu A lại da, trong A lại da là gì? tạp niệm càng ngày càng ít. Khởi tâm động niệm buông bỏ rồi, A lại da liền không có nữa, quí vị liền kiến tánh. Không khởi tâm không động niệm rất khó! Trên lý mà nói, không khởi tâm, không động niệm, vạn pháp đều không, thực sự là không. Trong nhất chân pháp giới thứ gì cũng không có, chỉ có một vùng quang minh. Cho nên trong kinh Phật cũng hình dung nó là đại quang minh tạng, chính là Cõi thường tịch quang, hoàn toàn trở về với tự tánh. Hình dáng của tự tánh chính là một vùng ánh sáng, không có thứ gì cả. Hiện tại khoa học gọi nó là năng lượng, thuần là năng lượng. Năng lượng này không phải là hiện tượng tự nhiên, không phải là hiện tượng tinh thần, cũng không phải là hiện tượng vật chất. Nhưng tất cả hiện tượng đều từ nó mà lưu xuất ra. Đây là trong vô sanh có. Nó không phải là thực sự vô, thực sự vô sẽ không sinh có. Ngũ thời bán mãn, nên nói khổ tâm khuyến dụ, Phật dùng phương tiện thiện xảo tùy cơ thí giáo.

Do vì Như Lai đại từ, thương xót chúng sanh, căn tánh các loại không đồng, khổ tâm từ bi, khai thị dạy dỗ, năm thời thuyết pháp, để điều ứng các căn cơ. “Giáo phần bán mãn” đây là ví dụ, có nữa chữ cũng dạy, nhiều chữ cũng dạy, mà tùy duyên độ thoát, nên nói khổ tâm khuyến dụ, truyền trao kinh pháp. Trong tất cả những kinh này có sâu cạn khác nhau. Nhưng tu học nhất định từ nơi cạn đến sâu, không thể vượt bậc. Vượt bậc nhất định tu không thành tựu được. Cũng giống như Phật ở trong kinh tạng, không phải đại tạng kinh. Tức là trong Đại tạng kinh có một bộ tiểu kinh, gọi là Phật Tạng kinh. Trong bộ kinh này, phân lượng kinh này không nhiều, trong Đại Tạng Kinh có, Phật dùng cách khuyên dạy như vậy. Phật tử không học Tiểu thừa trước rồi sau đó học Đại Thừa thì không phải là đệ tử Phật. Câu nói này rất quan trọng. Phật không thích dạy người vượt cấp, nhất định theo từng bước mà làm, từng bước vững vàng, quí vị mới thành tựu.

Hiện tại thì sao? Người hiện tại học Phật không có phương pháp, tất cả đều không thực tế, chính là gì? Là vượt cấp. Không nương theo quy củ của Phật. Vừa vào cửa Phật đã là Đại Thừa, là điều không thể được.

Kinh Vô Lượng Thọ giảng vào lúc nào? Giảng vào thời Phương đẳng. Phía trước phương đẳng có 12 năm cơ sở A hàm. 12 năm này chúng ta lược bớt nó, không học nữa, vậy có được không? Cũng giống như nói đi học, chưa học tiểu học bỗng chốc liền lên trung học, lỗi lầm chúng ta phạm phải là ở điểm này. Cho nên nhất thiết phải học bù, phải bổ túc thêm trước đó, không bổ túc sẽ không thành tựu được, không tin tưởng quí vị có thể thử thử xem, đến tuổi tác quí vị già rồi, một đời chưa được thành tựu, hối hận thì quá muộn rồi. Vốn có thể thành tựu, bản thân không nghe lời, chúng ta bỏ qua Tiểu thừa, sơ suất mất. Vào giữa triều đại nhà Đường, chư vị Tổ sư đề xướng kinh điển Tiểu thừa phiên dịch vô cùng đầy đủ, điều này đại sư Chương Gia nói với tôi, kinh Tiểu thừa của chúng ta đối chiếu với kinh điển tạng Pali hệ Nam truyền, đại sư nói với tôi, kinh điển hệ Pali nhiều hơn chúng ta khoảng hơn 50 bộ, tổng cộng hơn 3000 bộ, chỉ hơn 50 bộ chẳng đáng là gì cả. Từ đó có thể biết, kinh điển Tiểu thừa phiên dịch được rất đầy đủ. Vì sao chư vị tổ sư không học nó? Học vào thời kỳ Tùy Đường, Tiểu thừa có hai tông: Thành Thật tông và Câu xá tông. Đến thời nhà Tống hai tông này đều không còn nữa. Trung Quốc chỉ có tám tông Đại Thừa, Tiểu thừa không có. Tổ sư dùng Nho, dùng Đạo để thay thế Tiểu thừa, có được không? Quí vị xem thành tích của nó trong 1700 năm này, quí vị liền biết là được. Hơn 1000 năm lại đây, Đường triều gần 1500 năm, Cao tăng cao sĩ của tám tông lớn Đại Thừa, cao sĩ là người tại gia, cư sĩ, người khai ngộ chứng quả đều có, cho nên dùng Nho và Đạo để thay thế không sai. Nhưng ngày nay Nho cũng không cần, Đạo cũng không cần, Tiểu thừa cũng không cần nữa, vừa vào đã học Đại Thừa, sau khi học được đều cuồng vọng tự đại, cho nên không thành tựu gì cả. Đây là gì? Không nghe lời giáo huấn của Phật. Người Trung Quốc cho rằng: không nghe lời người lớn, chịu thiệt ngay trước mắt. Phật là người lớn, quí vị không vâng lời Ngài, quí vị sẽ không có thành tựu, Ngài sẽ không lừa dối quí vị. Ngày nay phải cắm rễ từ đâu? Nhất định phải từ Đệ tử quy, Cảm ứng thiên, Thập thiện nghiệp để cắm rễ. Nếu như không phải từ đây mà cắm rễ, quí vị học thêm 300 năm nữa cũng vô ích. Quí vị có thể khai ngộ không? Chắc chắn không thể. Quí vị có thể đắc định không? Không thể được. Đạo lý này nhất định phải hiểu được, phải vô cùng chăm chỉ nỗ lực, dùng công phu hai ba năm để cắm rễ cho chắc. Nhất định phải hiểu được đức Thế Tôn năm xưa tại thế, dùng thời gian 12 năm để cắm rễ, gốc rễ đó sâu biết bao. Vì vậy đương thời người chứng A la hán rất nhiều.

Hiện tại thời đại này, học cả đời tu cả đời, sơ quả đều không đạt được. Nếu như không phải là pháp môn niệm Phật đới nghiệp vãng sanh, có thể nói một người thành tựu cũng không có. Ngày nay thành tựu toàn nhờ vào A Di Đà Phật, nhưng A Di Đà Phật cũng không thể thiếu ba gốc này, quí vị có ba cái gốc này rồi, quí vị thực sự như trong kinh đã nói là “thiện nam tử thiện nữ nhân”, quí vị chắc chắn được vãng sanh. Quí vị không có ba cái gốc này, vậy thì lúc vãng sanh chỉ nhờ vận may mà thôi. Cuối cùng nhất niệm là không phải A Di Đà Phật, đây là nhờ vận may. Niệm cuối cùng nếu nghĩ đến sự việc khác vậy là xong rồi. Ai có thể bảo chứng bản thân một niệm cuối cùng là A Di Đà Phật? Bản thân cũng không thể bảo đảm cho bản thân, quí vị nếu như muốn nhờ trợ niệm, không chắc chắn. Đến lúc đó không có duyên này thì làm sao? Cho nên trong kinh Phật lặp đi lặp lại khuyên răn chúng ta nhất tâm niệm Phật. Tất cả sự việc gì cũng đều buông bỏ hết. Vì sao vậy? vì là những thứ vụ vặt không quan trọng. Không nên vì những thứ không quan trọng mà lo lắng, tất cả đều buông hết. Nhất tâm niệm Phật, dưỡng thành thói quen như vậy, công phu thành tựu rồi, ở thêm vài năm cũng không quan tâm, Vì sao vậy? Vì ta bất cứ lúc nào cũng có thể đi được rồi. Ta không cần người trợ niệm, không cần người giúp đỡ, muốn đi là đi, vậy mới được. Không có công phu này, vậy bản thân phải suy nghĩ lại xem, đặc biệt là trong thời đại này, tai nạn dồn dập, muốn nâng cao cảnh giác, mạng sống trong lúc đang hít thở này, ta còn có thể làm gì khác sao? Đời này vô cùng may mắn gặp được Đại Thừa, gặp được Kinh Vô Lượng Thọ, gặp được kinh quyển tốt như vậy. Quyển kinh này là hội tập tinh hoa Phật Thích Ca Mâu Ni 49 năm giảng kinh, chúng ta đọc là bản tinh hoa. Chú giải là hội tập kinh luận, là tinh hoa Tổ sư tâm đắc, quí vị đến đâu mà tìm? Quí vị tìm không ra! Thời kỳ mạt pháp 9000 năm này, tiêu biểu cho Phật Giáo là bộ kinh này. Phật nói rất nhiều, nói rất hay, một bộ kinh thông rồi, các bộ khác đều thông. Thông này bắt buộc phải có gốc. Trong kinh thường nhắc đến “giới kinh”, kinh là gì? Giúp đỡ quí vị tin, giúp đỡ quí vị hiểu, giới giúp quí vị hành, giúp quí vị chứng, họ nêu ra hai chữ này, ý nghĩa là như vậy. Vãng sanh Thế giới Cực Lạc đó là hành, đó là chứng. Cho nên quí vị hiểu được những thứ này quan trọng biết bao. Giải là rõ ràng chân tướng sự thật, chỉ có hiểu rõ quí vị mới chịu buông bỏ, quí vị mới tình nguyện buông bỏ. Buông bỏ tất cả những phân biệt chấp trước, phân biệt chấp trước là phiền não chướng. Chỉ cần có thể buông bỏ chấp trước, vãng sanh liền có thể nắm vững. Chấp trước buông bỏ rồi, chấp trước nhẹ rồi, không còn quá nặng nữa, có thể hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, niệm Phật tam muội liền đạt được. Đạt được niệm Phật tam muội thì việc vãng sanh đã chắc chắn rồi, không thể không tinh tấn.

“Phật phục dụ viết, như thị sở văn kinh pháp, tất ứng trì tư, phụng hành, chuyển tướng giáo ngữ”.

“Tất” là hoàn toàn, quí vị nên phải duy trì. Tư là chuyển ý niệm trở lại, không còn nghĩ thứ khác nữa, nghĩ đến lời giáo huấn của Phật. Phụng hành là thật làm. Chuyển tướng giáo ngữ là lợi tha. Dưới đây giải thích từng chữ từng chữ một. “Trì” là thọ trì, “tư” là tư duy, “phụng” là tín phụng, “hành” là tu hành.

Đây là tự lợi, chính là thật làm. “Ư chư thân hữu”, chúng ta ngày nay nói là người hữu duyên tôi phải dạy họ. Tôi phải làm gương cho họ thấy. “Chuyển tướng giáo ngữ”, đây là lợi tha. Vì sao vậy? Vì kinh này là kinh Đại Thừa. Pháp môn này là pháp môn Đại Thừa. Pháp môn Đại Thừa quí vị xem điều cuối cùng trong Phật tam phước, phát bồ đề tâm, thâm tín nhân quả, đọc tụng Đại Thừa, câu sau khuyến tấn hành giả, vẫn còn phải khuyên người khác.

Trong kinh nói, nếu không thuyết pháp độ chúng sanh, tức là không thể báo ân của Phật. Phật đem kinh pháp truyền cho chúng ta, chúng ta phải truyền cho người khác, phương pháp truyền là càng nhiều càng tốt. Trong thời đại hiện nay, có những thiết bị khoa học này là những thứ tốt, điều này năm xưa tiên sinh Phương Đông Mỹ nói với tôi, là công cụ tốt nhất. Tôi lúc đó mới học Phật chưa xuất gia, ông nhắc nhở tôi, những thứ này là thứ tốt, nếu như dùng nó để dạy học, dùng nó để giảng kinh, ảnh hưởng sẽ rất lớn! Đây là thực sự báo ân Phật, chuyển tướng giáo ngữ.

Ấn Quang Đại sư năm xưa tại thế, lúc đó ngài vẫn chưa có những thứ này, ghi âm ghi hình đều chưa được phát minh. Thời kỳ thế chiến thứ hai, lúc đó chỉ có đài phát thanh vô tuyến điện. Hơn nữa khu vực phạm vi không lớn, giá thành rất cao, chúng tôi ngày xưa cũng đã từng dùng. Đại khái dùng cũng được thời gian ba bốn năm. Hiện nay những thiết bị này giá thành rất thấp, hiệu quả lại rất lớn. Những thứ này chúng ta nên nghĩ đến nó.

Dưới đây lại khuyên răn chúng ta “tự tương ước kiểm, hòa thuận nghĩa lý, hoan lạc từ hiếu”. Dưới đây có giải thích, “ước kiểm” là thúc liễm. Nói cách khác, bản thân phải biết thúc liễm bản thân, đây thuộc về giới luật. Bắt đầu buông bỏ từ những thứ ngoài thân, hết thảy đều bỏ sạch. Tôi lúc đó học tập với đại sư Chương Gia, đại sư bảo tôi bỏ từ từ, học bố thí, tôi còn nhớ lúc tôi xuất gia đã bỏ hết. Bình thường thích đọc sách, tích góp từng chút được bao nhiêu đều đem mua sách hết, cho nên sách khá nhiều. Thầy Lý mở thư viện Từ quang ở Đài Trung, tôi tặng toàn bộ cho thư viện Từ Quang. Xuất gia chỉ là y phục để thay đổi, một cái chăn, mang trên lưng rồi đi, xuất gia tại chùa Lâm Tế. Lúc xuất gia mặc y phục người xuất gia, là những thứ Lão hòa thượng họ tặng cho tôi. Toàn là lượm áo quần cũ của họ, rất tự tại. Lúc xuất gia, cần kinh điển, có cư sĩ cúng dường, tôi không cần tiền. Tôi nói, quí vị mua sách cho tôi. Tôi muốn sách gì họ đi mua, mua về cho tôi. Lúc đó sách họ mua đều là những loại sách bìa đóng bằng dây rất đẹp, mua từ Hong Kong, HongKong là pháp sư Trí Khai, tôi cho rằng là lão pháp sư, viết thư cho ông ấy luôn vô cùng cung kính, sau đó gặp mặt chúng tôi cùng tuổi, giúp đỡ cho tôi rất nhiều. Bởi vì chúng tôi có niềm tin. Lúc tôi cần sách không có tiền, sách tôi cần ở chỗ ông ấy có đều gửi cho tôi. Tôi khi nào có tiền thì khi đó gửi cho ông ấy. Cho nên lúc người ta muốn cúng dường, một bộ sách tôi mua bao nhiêu tiền, họ liền gửi tiền đến nơi pháp sư Trí Khai, trả khoản tiền đó cho ông ấy. Ông ấy giúp đỡ tôi rất nhiều. Bởi vì những sách này ở Đài Loan không in, không xuất bản, tìm không ra, đều từ đại lục lưu hành. Hiện nay những quyển sách này hơn một nửa đều để ở Úc châu, ngoài ra một bộ phận tôi đã giao cho Đài Bắc Phật Đà Giáo Dục cơ kim hội in ấn. Giống như hiện nay in Kinh Hoa Nghiêm nguyên bản là quyển đóng bìa bằng dây. Nguyên bản này tôi giao cho cơ kim hội bảo quản. Tôi dùng đều là dùng bản in ra. Quyển photo ra có thể chú thích ở trên đó cũng không sao, nguyên bản thì không được. Nguyên bản phải dùng bản gốc.

Cho nên thúc liễm vô cùng quan trọng. Tức là trước đây nói: nghĩa là nên tự đoan tâm, nên tự đoan thân. Hòa thuận nghĩa lý, là nói ngôn hành cử chỉ đều phải hòa nơi nghĩa mà thuận nơi lý.

“Hòa ư nghĩa động chỉ hàm nghi, thuận ư lý tự nhiên trung tiết”. Lý này là lễ của lễ tiết, lễ trong nhân nghĩa lễ trí tín. Dưới đây nói: tiết trong tự nhiên.

Lại hoan là hoan hỉ, cuối các kinh phần nhiều đều nói “giai đại hoan hỉ, tín thọ phụng hành”, nói cách khác, tu học Phật Pháp nhất định phải làm cho quí vị có được pháp hỉ. Nếu như quí vị không có được pháp hỉ, quí vị sẽ không có được lợi ích chân thật. Phật Pháp lợi ích thực sự là pháp hỉ, những thứ này phải kiên trì bền bỉ. Vì sao sẽ hoan hỉ? Có chỗ ngộ, liền hoan hỉ. Nếu như quí vị không có chỗ ngộ, ngày ngày đọc nó đọc chán luôn, có chỗ ngộ họ liền có hoan hỉ, càng đọc càng có ý nghĩa. Cổ nhân nói thế vị đâu đậm bằng pháp vị! Vì thế người thông thường không biết, cho rằng người xuất gia học Phật rất đáng thương, hưởng thụ thế gian họ đều không có. Họ không biết sự hưởng thụ đó là thứ hưởng thụ mà thế gian không thể sánh được. Quí vị có sánh như thế nào cũng không sánh bằng. Trong đó họ có niềm vui chân thật.

“Lạc” là an lạc, “từ hiếu tục vân thượng từ hạ hiếu”, thượng là cha mẹ, hạ là con cái. Cha từ con hiếu. Như kinh nói, ta thương các ngươi còn hơn cha mẹ thương con, là đại từ, đây là chân thật. Từ ái của cha mẹ đối với con cái, đó là tình chấp, không phải là thật. Từ ái của Phật đối với chúng sanh là nhất thể. Phật biết trời đất vạn vật và bản thân là nhất thể, đó là chân thật, không phải là giả dối. Tình cha con có lúc còn sản sinh thay đổi, từ bi của Phật Bồ Tát đối với tất cả chúng sanh là vĩnh hằng bất biến, đây là chân thật. Chỉ có thâm nhập Đại Thừa, mới làm cho chân tướng sự thật này được rõ ràng, được thấu đáo. Đạo gia tuy đã nói rồi, nhưng chưa nói rõ, Lão tử đích thực đã nói: trời đất và ta đồng căn, vạn vật và ta nhất thể. Đây là cảnh giới của Bồ Tát Đại Thừa. Vì sao là đồng căn? Vì sao là nhất thể? thì chưa nói ra. Vì thế chúng ta đối với hai câu nói này rất khâm phục, rất tán thán, tức là chỉ dừng ở chỗ khâm phục mà thôi chứ không thể học được. Phật nói rất tường tận. Đem vũ trụ vạn vật đến như thế nào nói rất rõ ràng, nói rất thấu đáo. Ta đến như thế nào, quí vị đến như thế nào, tất cả đều nói rất rõ ràng, quan hệ là gì đều nói rõ ràng. Đặc biết nói rất hay, toàn là lời chân thật. “tất cả chúng sanh vốn đã là Phật”, thật bình đẳng, đây không phải là giả. Chúng ta lúc nào trở về cảnh giới này, ta và tất cả chúng sanh thực sự bình đẳng. Ta người không hai, tánh tướng nhất như, chúng sanh trong sáu nẻo đều là cha mẹ ta, thệ nguyện cứu độ, đây là đại hiếu. Chúng sanh trong sáu nẻo có phải thực sự là cha mẹ ta? đúng vậy. Đời đời kiếp kiếp đều tuần hoàn luân hồi trong đó. Cha mẹ chúng ta nếu như đến đường súc sanh, có duyên với quí vị, không nỡ xa rời quí vị, đầu thai vẫn là đầu thai vào trong nhà, trong nhà đầu thai gì? Ngày xưa ở nhà nông trong nhà đều nuôi súc vật, nuôi bò, nuôi ngựa, nuôi dê, nuôi gà, nói không chừng họ ở đó, quí vị làm sao biết được? Nếu như quí vị biết, nó là cha ta mẹ ta đầu thai đến, quí vị có thể ngược đãi nó sao? Quí vị có thể giết nó sao? Vừa đầu thai vừa thay đổi thân phận đều quên hết, không biết nữa. Sự việc này chỉ có Phật Bồ Tát biết được, biết một cách rõ ràng, biết thấu suốt. Thật sự từ hiếu, từ hiếu rốt ráo ở trong nhà Phật, không những chúng sanh trong sáu neo, sáu nẻo nói rất hay, cõi trời, tu la, nhân đạo, súc sanh, địa ngục, ngạ quỷ, toàn bao quát ở trong đó. Có duyên phải độ, ai không có duyên? Duyên này không phải ở ta, ta nếu như muốn phổ độ. Duyên là gì? Họ có chấp nhận không, duyên ở họ. Họ chỉ cần có thể tiếp nhận, chịu nghe, thì phải giúp đỡ họ, thì phải dạy họ. Có thể tiếp thu bao nhiêu thì dạy họ bấy nhiêu, không nên miễn cưỡng. Có thể tiếp thu đại pháp thì giảng cho họ đại pháp, có thể tiếp thu tiểu pháp thì giảng cho họ tiểu pháp, ứng cơ thuyết pháp. Nhưng cuối cùng nhất định phải hướng dẫn họ đến Tịnh Độ. Đó là thực sự độ thoát rồi. Chưa quay về Tịnh Độ, chưa tin tưởng Tịnh Độ, chỉ kết duyên với Phật với Phật A Di Đà. Thức A lại da trồng chủng tử cho nó, đời sau kiếp sau lại gặp được duyên, chủng tử này thành thục rồi liền khởi tác dụng, đạo lý này không thể không biết.

Dùng tâm đại bi, phổ độ lìa khổ, dùng tâm đại từ khiến đều được vui. Đối với tất cả chúng sanh dùng tâm chân thành, giúp đỡ họ lìa khổ được vui, cùng bất cứ người nào súc sanh cũng không ngoại lệ, tâm chân thành sẽ cảm động họ. Đặc biệt là ngày nay trong hoàn cảnh này, xã hội động loạn, tai nạn triền miên, mỗi người đều cô độc không có nơi nương tựa, cảm thấy cô độc, dựa vào điều gì cũng không đáng tin. Ngày nay quí vị nói dựa vào tiền tài, một mai ngân hàng đóng cửa, tất cả tiền tài quí vị đều bằng không. Lúc này quí vị phải làm sao? Rất có thể! Cho nên tôi từng nói qua, trong túi quí vị để bao nhiêu tiền, đó là của quí vị, không bỏ trong túi đều không đáng tin. Nơi quí vị ở nhà cửa là của quí vị, quí vị rời đi, cái nhà này không phải là của quí vị. Phải luôn luôn quán sát như vậy. Vì sao vậy? quí vị sẽ tự tại. Nếu quí vị nghĩ đây là của ta, ta phải chiếm hữu, ta phải khống chế nó, toàn không đáng tin. Một khi tai nạn đến thì làm sao?

Người Mỹ làm ra bộ phim “2012” đó, nên xem nhiều một chút, thường thường xem. Vì sao vậy? Mỗi lần xem một lần là nhắc nhở mình một lần, tương lai tai nạn còn nghiêm trọng hơn đó. Lần này tôi đến Nhật Bản giảng kinh, người Nhật nói với tôi, Nhật Bản lần này xảy ra động đất và sóng thần, còn khủng bố hơn cả bộ phim kia. Lần này tai nạn họ từ trên không trung chụp lại, dường như có quay phim những thứ này, tôi chưa nhìn thấy. Chúng tôi tìm sư phụ Khai Lâm giúp chúng tôi tìm xem, để xem lúc đó quay tình hình thực tế. Một khi sóng thần đã đến thì không còn gì nữa. Cả thôn trang này, một thị trấn nhỏ, một thành phố nhỏ, chỉ trong vài phút là không còn nữa, rất đáng sợ. Vậy chúng ta quay trở lại Phật Pháp, thực sự niệm A Di Đà Phật, người thực sự niệm Phật, cảnh quan này thường thường ở trong tâm, trong tâm có tính toán, lúc nó đến sẽ không lo sợ, A Di Đà Phật, quí vị liền thấy Phật A Di Đà đến tiếp dẫn quí vị. Phật A Di Đà giữ chữ tín, tuyệt đối không nuốt lời. Quí vị có cộng nghiệp với tai nạn này, trong tai nạn Phật đến tiếp dẫn, Cho nên nhất định là thứ gì cũng không có, thật là sạch sẽ, thân tâm thanh tịnh, mảy trần không nhiễm. Chư Phật Bồ Tát rộng giúp tất cả chúng sanh lìa khổ được vui, chỉ cần chúng sanh chịu tiếp nhận, thật tin, thật nguyện, thật tình nguyện vãng sanh, hi vọng đi càng sớm càng tốt. Chúng ta niệm niệm đều cảm ứng đạo giao với Phật A Di Đà, đó là “đại hạnh của Bồ Tát”, đại hạnh của Phật A Di Đà.

“Cũng tức là thật nghĩa của hoan lạc từ hiếu”, nghĩa chân thật. Nói cách khác, câu hoan lạc từ hiếu này, thực sự làm được đến viên mãn rốt ráo là chư Phật Bồ Tát.

Tiếp theo, “vi năng chuyển tướng hiếu ngữ cố, tất tiên dĩ tứ nhiếp, nhiếp thọ chúng sanh”, tứ nhiếp này là pháp giao tế của nhà Phật chúng ta. Hiện nay nói là phép quan hệ công cộng. Chúng ta giao tiếp với mọi người phải nhớ kỹ bốn điều này: thứ nhất là bố thí, bố thí này chính là tặng lễ. Lễ nhiều người không trách, phải tặng lễ. Ái ngữ, ái ngữ là thật sự quan tâm họ. Không phải nói lời vui tai. Hôm nay họ có khó khăn, làm như thế nào mới có thể giải quyết khó khăn, làm thế nào mới giúp họ đạt được lợi ích chân thật, an lạc chân thật, đây là thật sự yêu thương họ, thật sự giúp đỡ họ. Thật sự ái ngữ nói cho đến cùng chính là bộ kinh này, chính là câu A Di Đà Phật này. Vì sao vậy? Nó có thể giúp quí vị, ở trong bất cứ tai nạn nào đều bình an vượt qua. Sự bình an vượt qua này, bao gồm cả trong tai nạn, đi theo tai nạn rồi, quí vị đến Thế giới Cực Lạc để bình an vượt qua, phải hiểu ý nghĩa này. Con người không ai không chết, chết rồi đi đến đâu, vấn đề này mới quan trọng. Điều tốt thứ nhất chính là đến Thế giới Cực Lạc để làm Phật rồi, thứ hai là sanh thiên, thứ ba chính là lại trở lại nhân gian, ba phẩm thượng trung hạ, chúng ta phải dành được thượng phẩm, không dùng trung hạ phẩm. Chúng ta nhất định đến Thế giới Cực Lạc để làm Phật. Quí vị thân cận bạn tốt, nhất định phải nói với họ, như thế nào, tốt lắm! đời đời kiếp kiếp cùng với nhau, chỉ có đến Thế giới Cực Lạc, quí vị mới đời đời kiếp kiếp ở cùng nhau. Ngoài điều này ra, mỗi người đều tùy nghiệp lưu chuyển. Nghiệp lực của quí vị không như vậy, mỗi người đi mỗi nơi, quí vị làm sao có thể đi cùng nhau? Chỉ có vãng sanh đến Thế giới Cực Lạc mới cùng nhau, có gương tốt cho chúng ta thấy. Đại sư Huệ Viễn, là sơ tổ của Tịnh Tông chúng ta, Ngài làm gương tốt cho chúng ta xem, lúc Ngài vãng sanh nhìn thấy những người vãng sanh trước của liên xã đều cùng Phật A Di Đà đến tiếp dẫn ngài, thực sự họ ở cùng nhau rồi. Lưu Di Dân họ vãng sanh trước, lúc nhìn thấy Viễn công, Ngài xem ngài hướng dẫn chúng tôi vãng sanh, chúng tôi vãng sanh trước rồi, ngài làm sao bây giờ mới đến? Thực sự ở cùng nhau, chỉ có một phương pháp này, có thể đời đời kiếp kiếp vĩnh viễn ở cùng với nhau. Tương lai thành Phật rồi cũng ở cùng nhau. Ông đến đâu thành Phật, chúng tôi đến đó làm Bồ Tát giúp đỡ ông giáo hóa chúng sanh, cũng giống như diễn kịch vậy, cùng một nhóm với nhau, đến đâu chúng ta đều cùng nhau. Đây thực sự không phải là giả, ngoài điều này ra làm không được, cho nên hoan lạc từ hiếu cũng ở trong nghĩa bốn nhiếp.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.