Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 294

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 21.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 350, hàng thứ tư, xem từ kinh văn.

“Trang nghiêm chúng hạnh, quỷ phạm cụ túc, quán pháp như huyễn, tam muội thường tịch. Thiện hộ khẩu nghiệp, bất cơ tha quá. Thiện hộ thân nghiệp, bất thất luật nghi. Thiện hộ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm”. Đoạn này là lợi hành. Trước tiên nói về “quỷ phạm cụ túc”. Kinh văn chỉ có hai câu, ý nghĩa sâu sắc. “Trang nghiêm chúng hạnh”. Trong chú giải “Tịnh Ảnh Sớ nói: chương hành thành tựu”. Chương nghĩa là biểu hiện, biểu chương. “Trang nghiêm tức là phước tuệ trang nghiêm”.

Chúng ta nói câu này trước. Hành là hành vi, khởi tâm động niệm là hành vi của ý nghiệp, tức ý niệm đang tạo nghiệp, ý niệm tạo nghiệp là khởi tâm động niệm. Ngôn ngữ là hành vi của khẩu nghiệp, ngôn ngữ cũng đang tạo nghiệp, mà tạo nghiệp nhiều nhất, dễ nhất là ngôn ngữ.

Khổng phu tử dạy học, bốn khoa mục của ông, thứ nhất là đức hạnh, thứ hai chính là ngôn ngữ. Cho thấy, Phu tử rất xem nặng ngôn ngữ. Cổ nhân có câu nói rằng: “bệnh tùng khẩu nhập”. Rất nhiều độc bệnh đều do ăn uống mà ra. “Họa tùng khẩu xuất”. Chúng ta nói chuyện không cẩn thận đắc tội với người, bản thân là vô tâm nhưng người nghe có ý, họ ghi hận trong lòng chờ cơ hội trả thù. Đây là vấn đề rất đau đớn, cổ kim trong ngoài đều có, trong lịch sử ghi chép rất nhiều. Vì thế không thể không cẩn thận ngôn ngữ, không thể không chú ý.

Chúng ta thấy người có đức hạnh, có học vấn, có thành tựu lớn. Họ ít ngôn ngữ, tâm địa thanh tịnh, đây là công phu hàm dưỡng. Cổ nhân có câu nói rằng: “Ngôn đa tất thất”. Ngôn ngữ nhiều dễ có sai lầm. Trong sai lầm có rất nhiều ngôn luận không thích đáng, không nên biểu đạt, gây ra tai họa.

Mục thứ tư của Phu tử, hai loại trước đều thuộc về đức hạnh. Thứ ba là chính sự, chính sự nói như hiện nay là kỹ thuật mưu sinh, tương lai mình phải dựa vào sự nghiệp này để sống, đây gọi là chính sự. Thứ tư là văn học, nghệ thuật. Quý vị có đức hạnh, cuộc sống vật chất ổn định, như vậy mới có thể bàn luận đến văn nghệ, cuộc sống tinh thần. Rất đơn giản là bốn khoa này, bốn câu này là trong cuộc sống cần phải học tập.

“Trang nghiêm chúng hạnh, đầy đủ quỷ phạm” là đức hạnh. Bốn câu ở trước: “Quán pháp như hóa, tam muội thường tịch”, đây là lý, hai câu trước là sự. Ba câu ở sau, “thiện hộ ba nghiệp”, đầu tiên là nhắc đến khẩu. Thông thường trong kinh điển đại thừa, chúng ta nhìn thấy thân khẩu ý, thân đặt lên đầu tiên. Kinh Vô Lượng Thọ đặt khẩu nghiệp lên đầu, dụng ý này rất sâu sắc! Nó được sắp xếp không giống nhau.

Trang nghiêm chúng hạnh, trong Tịnh Ảnh Sớ chính là đại sư tiểu Huệ Viễn, chú giải của ngài rất đơn giản, nhưng rất hay. “Chương hành thành tựu”, chương nghĩa là biểu, biểu hành thành tựu.

“Trang nghiêm là phước trí nhị nghiêm”. Trong kinh điển đại thừa nói về trang nghiêm, đều là chỉ phước tuệ. Có phước có tuệ, hai loại trang nghiêm. Ý nghĩa của chữ trang nghiêm này, người thời hiện đại gọi là chân thiện mỹ. Tuệ thì sao? Phải thêm trí tuệ vào, chân thiện mỹ tuệ, đây là trang nghiêm. “Chúng hạnh” là hành vi cuộc sống của chúng ta, bao gồm tư tưởng, kiến giải, ngôn ngữ, tạo tác. Tư tưởng kiến giải là hành vi của tâm, ngôn ngữ tạo tác là hành vi của thân, khẩu cũng thuộc về thân. Tam nghiệp khởi động, ý niệm khởi động, ngôn ngữ tạo tác khởi động. Tư tưởng, kiến giải, ngôn ngữ, tạo tác này, có đem lại hạnh phúc cho chúng sanh chăng? Phải chăng là lợi ích tất cả chúng sanh? Đây là phước. Không đem lại lợi ích cho chúng sanh, chỉ có lợi ích cho bản thân, đây không phải phước, mà là họa. Họa phước phải phân biệt rõ ràng. Tự lợi mà không lợi tha, dễ mang lại tai họa. Tạo ra vô số điều bất thiện, nhưng bây giờ phước báo còn rất lớn, rất hưởng thụ. Thái Thượng Cảm Ứng Thiên nói rất hay, hiện tượng này là nguyên nhân gì? Là phước báo lớn tu được trong đời quá khứ, những phước báo lớn này đang che chở, che chở hộ trì họ. Tuy tạo ác nghiệp, nó vẫn chưa thuần thục, phước báo của họ chưa hưởng hết. Đợi khi họ hưởng hết phước báo, quả báo bất thiện đều hiện ra.

Chúng ta đọc lịch sử, những điều này ghi chép rất nhiều, đây không phải là giả. Quan sát tường tận xã hội hiện thực, chúng ta thấy có nhiều người tạo tội nghiệp lập tức thọ báo, vậy nghĩa là sao? Trong đời quá khứ không có phước báo, trong quá khứ bản thân không tu phước đức để bảo hộ họ, cho nên quả báo của họ nhanh chóng hiện ra. Nếu quá khứ tu phước báo lớn, phước báo đó sẽ che chở họ. Bây giờ tuy tạo ác nghiệp, ác báo này vẫn không hiện ra, đây gọi là thời khắc chưa đến. Thời khác đến, phải trả báo hết, chắc chắn không tránh khỏi. Chúng ta không thể không biết điều này, hy vọng chư vị đồng học phải thâm tín không nghi, phải thâm tín. Nếu thâm tín điều này, chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác đều rất cẩn thận.

Ý niệm vừa khởi, chúng ta liền nghĩ đến phước tuệ, bản thân làm điều này là kết hợp với tình thức của mình, hay là kết hợp với trí tuệ? Trí tuệ tức là lý trí, tư tưởng mình là dùng lý trí hay dùng tình cảm. Nếu ngôn ngữ tạo tác là cảm tình, nhất định gây ra tai họa, lý trí thì không. Trong cuộc sống hằng ngày, thường nhắc đến, thường rèn luyện, rèn luyện bản thân phải lý trí, không được làm việc bằng cảm tình, điều này quan trọng.

Về chúng hành, trong Tịnh Ảnh Sớ đưa ra ví dụ về lục độ. “Đàn đẳng nhất thiết hành dã”. Cính là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, bát nhã, là hạnh Bồ Tát.

Hiện nay chúng ta tu học, năm khoa mục của đồng học Tịnh tông, đây là tiêu chuẩn hành vi ba nghiệp của chúng ta. Tịnh nghiệp tam phước, Lục hòa kính, Tam học giới định tuệ, Lục độ, Phổ Hiền thập nguyện, là tiêu chuẩn tuyển chọn của đồng học Tịnh tông. Khởi tâm động niệm không tách khỏi phạm vi này, ngôn ngữ tạo tác cũng không rời phạm vi này, đây gọi là tu hành. Nếu trái phạm, vậy là sai. Trái phạm là hành vi của lục đạo phàm phu, không thể thoát khỏi luân hồi lục đạo, chịu báo ứng trong lục đạo. Nếu có thể giữ vững những quy tắc này, quy củ này chính là giới luật, thật sự giữ vững. Đây là hạnh Bồ Tát, đây là tu hành Tịnh độ, phương hướng mục tiêu là thế giới Cực Lạc. Nếu chuyên tu Tịnh độ, tương ưng với tâm nguyện viên mãn của thế giới Cực Lạc, đó chính là 48 nguyện, là thời công phu khuya của chúng ta.

Phật Di Đà phát 48 nguyện, tôi cũng phát 48 nguyện, tôi phát nguyện giống như ngài, chính là như vậy. Tâm nguyện của chúng ta toàn toàn tương ưng với Phật A Di Đà, đồng tâm đồng nguyện, vậy nhất định ở cùng nhau, gia nhập hàng ngũ của Phật A Di Đà, nhất định vãng sanh! Vấn đề là chúng ta có muốn như vậy hay không. Nếu muốn, tình chấp của lục đạo mười pháp giới, tự nhiên buông bỏ. Không buông bỏ tình chấp, là chướng ngại nghiêm trọng nhất trong việc vãng sanh. Cơ hội khó được, thời gian trôi qua rất nhanh, đời người đau khổ ngắn ngủi, gặp nhân duyên này quả thật không dễ!

Trong kinh Đức Phật dạy chúng ta: “Thân người khó được, Phật pháp khó nghe”, đặc biệt là nghe được bộ kinh này. Quá khó được, quá hy hữu!

“Ý là lấy phước và tuệ trang nghiêm bố thí cho đến các độ và vạn hạnh”. Tu bố thí là tu phước, chẳng những tu phước mà còn tu tuệ. Thế nào gọi là tu tuệ? Khi tu phước bố thí, chấp tướng là phước báo, không chấp tướng là trí tuệ, phước tuệ đều đầy đủ. Tuệ đây là trí tuệ bát nhã, trên thực tế bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, năm điều này đều là sự.

Bát nhã là trí tuệ, bát nhã lìa sự, đó là căn bản trí. Nếu bát nhã khởi tác dụng, nhất định khởi lên cùng sự. Cho nên tu bố thí, không chấp tướng bố thí, duy trì tâm địa thanh tịnh bình đẳng giác, đây là tuệ. Trì giới cũng không chấp tướng trì giới, nhẫn nhục không chấp tướng nhẫn nhục, tinh tấn không chấp tướng tinh tấn, thiền định không chấp tướng thiền định, chính là khai phát trí tuệ. Nếu thiền định mà chấp tướng vẫn thuộc về phước báo, không sanh trí tuệ, có đại phước. Cho nên lìa tất cả tướng, tu tất cả pháp, đây là bát nhã, đây là phước tuệ song tu. Phước tuệ viên mãn, cho nên đã thành Phật.

Trong Tam quy y chúng ta đọc, “quy y Phật, nhị túc tôn”. Nhị đây là gì? Thứ nhất là trí tuệ, thứ hai là phước đức. Túc nghĩa là viên mãn. Phật là phước đức viên mãn, trí tuệ viên mãn, cho nên gọi ngài là nhị túc tôn.

“Quy y Pháp, ly dục tôn”. Quý vị nói xem, tu hành lấy gì làm then chốt? Ly dục, ly dục nghĩa là buông bỏ tình chấp, buông bỏ phân biệt, buông bỏ vọng tưởng, thật sự ly dục. Sau khi buông bỏ tình dục, thanh tịnh bình đẳng giác hoàn toàn hiện tiền, đây gọi là thành Phật. Tâm thanh tịnh hiện tiền, tức là A la hán. Tâm bình đẳng hiện tiền, tức là Bồ Tát. Giác mà không mê, tức đã thành Phật. Thanh tịnh bình đẳng giác đồng thời hiện tiền, tức đốn siêu trực nhập, từ phàm phu chứng được Như Lai địa, đây là nói về pháp.

“Quy y tăng, chúng trung tôn”. Câu này nghĩa là gì? Chúng là đoàn thể. Tăng đoàn trong tất cả các đoàn thể, đoàn thể nhà Phật là bốn người trở lên, cùng nhau chung sống và làm việc, đây gọi là đoàn thể, là tôn quý nhất trong tất cả các đoàn thể. Vì sao vậy? Vì họ có phước, có tuệ. Phước là trì giới, lợi sanh. Tuệ là không chấp tướng. Tâm địa vĩnh viễn thanh tịnh bình đẳng, gọi là tăng đoàn hòa hợp. Trong tăng đoàn hài hòa, trong tăng đoàn thân mật, đoàn thể khác không sánh được.

Đoàn thể cơ bản của thế gian là gia đình, cha mẹ, anh em, chị em là người một nhà. Tuy người một nhà rất hòa thuận, tương thân tương ái, hợp tác lẫn nhau, họ không có trí tuệ. Đoàn kết của người trong gia đình, là đoàn kết trong thân tình. Tăng đoàn của Phật là đoàn kết trong trí tuệ. Trong Kinh Vô Lượng Thọ gọi là trí tuệ chân thật, chân thật rốt ráo, là thể của tăng đoàn, lý thể. Trí tuệ chân thật, đây là tăng chúng đoàn kết với nhau. Một lý niệm quan trọng nhất, lợi ích chân thật, đó là quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, làm tấm gương giáo hóa chúng sanh. Tấm gương chính là bên dưới nói: “Quán pháp như hóa, tam muội thường tịch”. Đây là trí tuệ, là định tuệ. Ở sau là khẩu nghiệp, thân nghiệp, ý nghiệp, làm ra tấm gương cho thế gian noi theo. Trên thế giới có thể xuất hiện một tăng đoàn như vậy, chúng sanh có phước. Mấy người? Bốn người. Bốn người thật sự thực hành hai hàng kinh văn này, như vậy có thể che chở cho toàn thế giới.

Các nhà khoa học yêu cầu, là so với trăm phần nhân khẩu trên toàn thế giới, tổng số nhân khẩu trên toàn thế giới, là 1% căn bậc hai, khoảng hơn 8000 người. Phật giáo nói bốn người, bốn người thật sự có thể đem đoạn kinh văn này, tổng cộng chỉ có mười câu, thực hành viên mãn mười câu này, bốn người thiện, gọi là tà không thắng chánh. Bốn người chánh tri chánh kiến, họ được tất cả chư Phật hộ niệm, được tất cả thiện thần ủng hộ. Họ ở đây, ở đây không có thiên tai.

Hàng xuất gia chúng ta chịu phát tâm chăng? Nếu phát tâm, quý vị là Bồ Tát tái sanh, đến đây để cứu khổ cứu nạn. Bốn người, tăng đoàn thật sự, đây không phải giả. Thật đáng tiếc, hiện tại chúng ta khó khăn ở đâu? Mỗi người đều có mâu thuẫn, mình không hòa thuận với mình, sao có thể hòa thuận với người khác? Hai người ở cùng nhau cũng đánh nhau, cũng bất đồng ý kiến, làm sao hòa thuận với bốn người. Vì sao không thể? Vì không thực hành được mười câu này! Thực hành mười câu này, vấn đề được giải quyết.

Nói cách khác, ngày nay chúng ta không tu phước, không tu trí tuệ, cho nên hành của chúng ta không trang nghiêm, trái với trang nghiêm. Chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác đều đang tạo nghiệp. Tâm không thanh tịnh, làm sao có thể làm gương cho người khác. Quy phạm là gương tốt, đầy đủ là tấm gương tốt đẹp viên mãn. Chúng ta có thể làm gương tốt cho người về điều gì? Ai có thể làm được? Thực hành hai câu bên dưới là làm được, đây là thật không phải giả. Quán pháp như hóa là nhìn thấu. Tam muội thường tịch là buông bỏ. Hai câu này là nhìn thấu, buông bỏ. Sau đó tam nghiệp chính là đầy đủ quy phạm, sáu câu ở sau. Cho nên phước tuệ trang nghiêm, lục độ vạn hạnh.

“Duy Thức Thuật Ký quyển bảy nói”, quyển thứ bảy nói: “Tư lương tốt đẹp, phước trí nhị nghiêm”. Các nhà pháp tướng duy thức nói, tư lương, người lữ hành cần phải đầy đủ. Tư là tài vật, tiền tài chúng ta mang theo; lương là lương thực ta mang theo. Nếu đi du lịch mà không có tiền, không có lương thực, thì không thể sanh tồn.

Xã hội ngày xưa không giống bây giờ, xã hội bây giờ có thể không cần mang theo lương thực, vì sao vậy? Vì quán cơm rất nhiều, khách sạn cũng rất nhiều, chỉ cần có tiền vấn đề ăn uống đều có thể giải quyết. Ngày xưa thì không được, ngày xưa không có khách sạn, không có quán cơm. Có khi đem tiền, không đem theo lương thực, vì thế phải chịu đói. Ngày xưa đi du lịch nhất định phải đem theo lương thực, đi gần đem thức ăn khô, nếu đi xa ba ngày trở lên, nhất định phải đem theo nước.

Lúc nhỏ chạy nạn, chúng tôi từng làm việc này. Phải mang theo bao gạo, bao gạo hơi dài, bỏ gạo vào, quàng lên cổ. Học sinh chạy nạn và hành quân không có gì khác nhau, mỗi người đều phải mang một bao gạo. Đến nơi có thể nấu ăn, còn thức ăn tùy nơi mà tìm, như vậy cũng có thể sống được.

Bồ Tát muốn thành Phật, con đường này rất xa, tư lương của họ là gì? Phước tuệ là tư lương. Bồ Tát không thể không biết tu phước, không thể không biết tu tuệ. Phước tuệ nhị nghiêm, đây là tư lương tốt đẹp.

Kinh Niết Bàn quyển 27 nói: “hai loại trang nghiêm, thứ nhất là trí tuệ, thứ hai là phước đức”. Quý vị xem trong các kinh điển Đức Phật đều nói, lúc nào cũng nhắc nhở chúng ta. Năm điều trước trong lục ba la mật là phước đức, một điều sau cùng là trí tuệ. Trong phước có tuệ, trong tuệ có phước. Người biết tu, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tất cả đều là trí tuệ, tất cả đều là phước đức. Vì sao vậy? Vì lợi tha, đều là lợi ích chúng sanh, không nghĩ đến mình. Không nghĩ đến mình là trí tuệ, niệm niệm nghĩ đến người khác là phước đức.

“Nếu có Bồ Tát đầy đủ hai loại trang nghiêm như vậy, tức tri Phật tánh”. Tri Phật tánh nghĩa là gì? Là minh tâm kiến tánh. Đầy đủ hai loại trang nghiêm như vậy, là đầy đủ sáu ba la mật. Bồ Tát là tu sáu mục này, họ đều viên mãn, viên mãn tức thành Phật. Trong sự viên mãn này, quan trọng nhất là trí tuệ.

Chư vị nên nhớ, trí tuệ chính là buông bỏ nhìn thấu. Thật sự nhìn thấu buông bỏ. Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, không bỏ dù chỉ một ngày. Không phải nói nhìn thấu buông bỏ, những điều này đều không cần, hành trì mỗi ngày, mới đúng là tu phước đức. Tuy hành trì mỗi ngày, trong tâm không hề lưu lại dấu tích. Đây là trí tuệ, là trí tuệ bát nhã.

Trí tuệ không chướng ngại phước báo, phước báo không chướng ngại trí tuệ. Một mà hai, hai mà một, đây là hạnh Bồ Tát. Cho nên buông bỏ được, nhấc lên được. Nhấc lên được là lợi sanh, buông bỏ được là tự lợi. Phải buông bỏ tự lợi, lợi sanh phải nhấc lên. Đây gọi là đại từ đại bi, là Bồ Tát. Buông bỏ tất cả, không lợi sanh, đây là tiểu thừa, là A la hán. Bồ Tát sau khi buông bỏ, họ lại nhấc lên.

Thám Huyền Ký quyển ba nói: “trang nghiêm có hai nghĩa, thứ nhất nghĩa là cụ đức, thứ hai nghĩa là giao sức”. Cụ đức là phước đức, giao sức là trí tuệ. “Nên biết trang nghiêm chúng hạnh, biểu trưng trong mỗi hạnh đều khởi tu từ tánh, toàn tu tại tánh”. Ở trước nói về Phật tánh, Phật tánh chính là Bát Nhã Ba La Mật Đa, Phật tánh chính là trí tuệ vốn đầy đủ trong tự tánh.

Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Thế Tôn nói, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Phật tánh, chỉ nói về phương diện trí tuệ thôi, gọi là Phật tánh. Nếu là tất cả, bao gồm cả đức tướng trong đó, thông thường gọi là pháp tánh. Phạm vi của pháp rộng lớn, trong đó bao gồm trí tuệ, đức năng, tướng hảo.

Cho nên trong mỗi một hạnh, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, đều khởi tu từ tánh, đều là Phật tánh, Phật tánh đang khởi tác dụng. Toàn tu tại tánh, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tất cả đều trở về tự tánh. Đây là hạnh gì? Đây là Phật hạnh đại thừa. Hạnh Bồ Tát cũng như Phật, nhưng không viên mãn, viên mãn là hạnh của Phật.

“Cho nên Tịnh Ảnh Sớ gọi trang nghiêm chúng hạnh, là hiển bày sở hành thành tựu”. Câu này nói rất hay, thật khó được. Trang nghiêm chúng hạnh là sở hành thành tựu, thành tựu viên mãn. Nghĩa la nói, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, là tự tánh tự nhiên hiển lộ ra, không hề có chút miễn cưỡng nào, cũng không hề có chút ý nghĩa nào, nó vốn tự nhiên như vậy. Vốn như vậy nghĩa là sao? Thập thiện, Tam quy, Ngũ giới, Lục độ, Thập nguyện, vạn hạnh vốn là như vậy, không hề miễn cưỡng. Là những gì Đức Phật Thích Ca Mâu Ni biểu diễn trong suốt 49 năm. Ngày xưa, chư vị tổ sư cao tăng của mỗi tông phái, họ biểu diễn cho chúng ta thấy cũng như vậy.

Một vị tổ sư Tịnh tông thời cận đại, đời thứ 13 là đại sư Ấn Quang, toàn tập của đại sư, mấy mươi năm nay đã xuất bản. Chúng ta đọc tụng tường tận, quý vị xem hành nghi một đời của ngài, phải chăng là trang nghiêm chúng hạnh, đầy đủ quỷ phạm? Ngài làm được, sở hành thành tựu, ngài đã làm được.

Căn bản của chúng hạnh, cần phải chú ý điều này. Nếu không biết căn bản, ta sẽ không làm được, phát tâm muốn học học không giống. Căn bản chúng hạnh là gì? Hai câu nói trước khi Thế Tôn niết bàn: “Lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy”. Không làm được hai điều này, là không làm được trang nghiêm chúng hạnh.

Chúng ta ngày nay, khó khăn nhất chính là điều này. Vì sao tại gia không thể thành thánh, xuất gia không thể thành Phật? Nguyên nhân chính là đây! Không chịu khổ được, không thể trì giới, ngũ giới thập thiện đều không làm được, đây gọi là căn bản đại giới.

Trong Hoa Nghiêm Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán, quốc sư Hiền Thủ đưa ra bốn đức, tánh đức. Chúng ta không có căn bản này, cho nên cả bốn điều đều không có. Thứ nhất là “tùy duyên diệu dụng”, chúng ta có thể làm được tùy duyên, còn diệu dụng thì không được. Chúng ta là tùy duyên tạo nghiệp, tùy thiện duyên tạo thiện nghiệp, tùy ác duyên tạo ác nghiệp.

“Oai nghi hữu tắc”, đây là trang nghiêm chúng hạnh, là đầy đủ quỷ phạm. Chúng ta không đủ để làm gương cho người khác. Đệ tử Phật chơn chánh, khi khởi tâm động niệm thử nghĩ xem, ý niệm này của mình có thể làm gương cho người khác hay không. Lời của mình đã nói ra, nhất cử nhất động của mình, người thế gian đều học theo, thế giới này sẽ giống như thế nào. Từng giờ từng phút phản tỉnh kiểm điểm.

Thật sự không được, mới biết các bà cụ thật đáng nể, họ không biết gì cả, nhưng tâm họ và tâm Phật hoàn toàn tương ưng. Từ sáng đến tối họ chỉ một câu A Di Đà Phật, ngoài Phật A Di Đà ra không có gì cả. Bất luận ai gặp họ, họ đều cung kính A Di Đà Phật. Tâm khẩu nhất như, không hề có tạp niệm, hỏi gì họ đều không biết, đúng là đầu óc đơn giản, cuộc sống đơn giản. Có ăn cũng được, không có ăn cũng được, không hề nghĩ đến điều này, chỉ nghĩ đến Phật A Di Đà. Người này vãng sanh thế giới Cực Lạc phẩm vị rất cao, không phải người bình thường có thể sánh kịp. Khi họ ra đi, biết trước giờ chết, tự tại vãng sanh, không bệnh hoạn, không có già khổ, không có bệnh khổ, cũng không có tử khổ, có thể sánh với họ chăng?

Khi thầy Lý còn tại thế, thường dùng điều này động viên chúng tôi. Thầy tự nói, cả đời thầy muốn học theo các ông bà cụ mà không giống, học không dễ. Vì sao vậy? Vì chưa thật sự nhìn thấu, chưa thật sự buông bỏ, nên học không giống. Nhìn thấu, buông bỏ triệt để, dứt hẳn trần duyên thế gian, thân tâm thanh tịnh, một câu Di Đà, người này thật đáng khâm phục.

Thật khó được, cư sĩ Hoàng Trung Xướng làm mô phạm cho chúng ta, một thanh niên ba mươi mấy tuổi, anh ta vãng sanh, hai năm mười tháng, biết trước giờ chết, không có bệnh khổ. Ai có thể sánh bằng anh ta? Là đại thánh đại hiền, không phải người bình thường.

“Quỷ phạm là quỷ tắc và mô phạm”. Quỷ tắc chính là quy tắc, quy củ, nguyên tắc, mô phạm. “Quỷ còn có nghĩa là phép tắc, phạm tức là pháp, là thường. Do sở hành đều đầy đủ phước trí, cho nên sở thuyết sở giáo đều thành phép tắc, sở hành sở thị làm mô phạm cho đại chúng, cho nên gọi là quỷ phạm. Đều là thường pháp, không thể thay đổi, không có khiếm khuyết, cho nên gọi là đầy đủ quỷ phạm”.

Có phép tắc, cũng chính là nói có nguyên tắc, có quỷ đạo có thể tuân theo. Tư tưởng ngôn hành tuyệt đối không vượt giới hạn. Giống như xe lửa chạy trên đường ray, không ra khỏi đường ray. Hai đường quỷ đạo của Bồ Tát là phước đức và trí tuệ, đây là hai đường quỷ đạo. Phước đức là lợi ích chúng sanh; trí tuệ là không nhiễm chút bụi trần.

Người thế gian bất luận làm gì, họ có ý đồ, họ có mục đích, tất cả không ngoài danh văn lợi dưỡng. Đệ tử Phật không có, người tu hành chơn chánh, quốc gia đế vương ban phong hiệu cho họ, họ cảm thấy vinh quang chăng?

Tôi theo học với đại sư Chương Gia ba năm, thời nhà Thanh phong ông làm quốc sư. Đến năm dân quốc chính phủ cũng ban phong hiệu cho ông. Ông nói với tôi, đây là bất đắc dĩ, nhận một cách miễn cưỡng. Trong tâm có nó chăng? Không có. Người bên ngoài thấy ông địa vị rất cao, không dám đến gặp. Thật ra đại sư rất bình dị dễ gần, rất thích tiếp xúc với đại chúng. Người ta thấy đại sư là quốc sư, không dám đến gần, thật là oan uổng.

Chúng ta nên nhớ, suốt đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni không có phong hiệu, hàng đệ tử của ngài, trong kinh điển nói có 16 vị đại quốc vương, đều là đệ tử quy y của ngài. Ngài là quốc sư thật sự, nhưng không có phong hiệu này. Vì sao vậy? Ngài không muốn trở thành tấm gương này, để tránh đệ tử sau này tranh danh đoạt lợi, ngài không mở đầu việc này. Đây là trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật, đây mới là tấm gương tốt nhất, đầy đủ quỷ phạm.

Tôi ở Úc châu, mười năm trước trường đại học muốn trao tặng học vị cho tôi, mời tôi làm giáo thọ, lúc đó tôi cự tuyệt. Quý vị mời tôi đến diễn giảng, đi dạy tôi sẽ đến, tôi không cần danh hiệu này. Hiệu trưởng nói với tôi, hy vọng tôi có thể đại diện trường, tham gia hội nghị hòa bình của Liên Hiệp Quốc, làm nên một chút cống hiến. Những người mà Liên Hiệp Quốc mời, họ cần bằng cấp, người họ mời đều có học vị, đều có thân phận giáo sư. Chúng tôi bất đắc dĩ phải nhận lời họ là như vậy, không cảm thấy quang vinh. Nên nhớ, phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, ngay cả thế giới này cũng là giả, hư danh này có nghĩa gì đâu? Chúng ta không thể không biết điều này. Đôi khi có lợi ích nhất định, đó chính là đem đến một chút phương tiện cho việc hoằng hóa lợi sanh.

Hiện nay có đồng học, cũng phát tâm hoằng pháp lợi sanh, thậm chí phát tâm muốn sau này xuất gia. Bây giờ họ làm gì? Bây giờ họ đang bảo vệ luận án tiến sĩ. Tôi hỏi vì sao vậy? Có học vị tiến sĩ sau này hoằng pháp phương tiện, người xuất gia là tiến sĩ. Khi Chung Mậu Sâm nhận học vị tiến sĩ không nghĩ đến xuất gia. Người này thấy Chung Mậu Sâm tương lai sẽ xuất gia, có học vị tiến sĩ. Anh ta cũng chuẩn bị xuất gia, nhanh chóng lấy cho được học vị tiến sĩ. Điều này không cần thiết. Đây là gì? Chưa buông bỏ danh văn lợi dưỡng. Chưa buông bỏ, nó chướng ngại bồ đề, không thể không biết điều này. Việc thế gian có người làm, tôi hà tất phải làm? Không cần thiết như vậy. Thật sự không có người làm, đó là nghĩa bất dung từ. Có nhân duyên này, nhất định phải làm, không làm là không có tâm từ bi.

Trí tuệ chân thật xử lý vấn đề đúng đắn. Con người phải có thật đức, phải có thật học, tự nhiên được mọi người tôn kính, không cần những danh nghĩa này. Không có thật đức, không có thật học, dù nhiều bằng cấp tiến sĩ, người ta vẫn không tôn trọng. Có, tôi từng gặp, trong đời có ba bốn mươi người có bằng tiến sĩ, nhưng không được xã hội tôn trọng. Tôi cho rằng đó cũng là Bồ Tát hiện thân, nói lên điều gì? Bằng cấp không quan trọng, quan trọng là đức hạnh. Họ thậm chí không bằng một bà cụ, bà cụ niệm Phật A Di Đà, mọi người gặp họ đều tôn trọng. Biết bà là một vị Phật, bà nhất định thành Phật. Dù lấy được nhiều học vị tiến sĩ, ta vẫn trôi lăn trong luân hồi lục đạo, vậy thì có ý nghĩa gì đâu?

Quỷ tắc, mô phạm. Trong đời này chúng ta tự đi, chỉ có một phương hướng, một mục tiêu, vĩnh hằng bất biến. Tôi đi con đường này đã thành công, đạt được mục đích, mục đích là thấy Phật A Di Đà, phương hướng là thế giới tây phương Cực Lạc. Tôi vãng sanh thấy Phật, mọi người đều tin. Tam chuyển pháp luân, làm chứng chuyển cho tất cả chúng sanh, làm gương cho họ. Như vậy, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, phước tuệ song tu.

Quý vị thử hỏi bà cụ, bà không hiểu gì cả, bà chỉ biết cung kính chắp tay thi lễ, vái lạy. Trả lời quý vị chỉ một câu Nam mô A Di Đà Phật, đầy đủ phước tuệ, thật tuyệt! Quý vị không cung kính người này, vậy thì cung kính ai?

Những gì ta hành không rời xa phước tuệ, những gì ta dạy tự nhiên chính là quy củ, tự nhiên tương ưng với tánh đức. Những gì ta biểu hiện là hành vi trong cuộc sống hằng ngày của mình, là mô phạm, là tấm gương cho mọi người. Mỗi ngày làm việc này là thường pháp, công việc hằng ngày của tôi là gì? Một việc, không có gì biến hóa.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đầu tiên biểu diễn cho chúng thấy, tự hành của ngài chính là nhập định, xuất định là dạy học. Có người đến thỉnh giáo thì ngài xuất định, những gì ngài dạy viết thành văn tự chính là kinh điển. Đương thời khi ngài giảng kinh, không có bản thảo, ngài cũng không có bất kỳ tài liệu nào, nghĩ sao nói vậy, ghi chép lại là văn chương hay nhất, đây là học vấn. Học vấn từ đâu mà có? Từ đức hạnh. Thân tâm không có ác niệm, không có tà hạnh.

Đức Phật chỉ có ba việc, mỗi ngày chỉ có ba việc này. Không phải giảng kinh thì là nhập định, thêm một việc nữa là khất thực. Cuộc sống chỉ đơn giản như vậy, suốt 60 năm. 49 năm dạy học, 12 năm học tập, 60 năm. 30 tuổi sau khi khai ngộ, đây là 49 năm sau cùng. Đối với chúng ta, cuộc sống này quá đơn điệu, cuộc sống này có ý nghĩa gì? Trong cuộc sống này có niềm vui lớn, người bình thường không thưởng thức được.

Chư vị tổ sư đại đức khi chưa nổi tiếng, trong quá trình tu học cũng rất đơn giản. Quý vị xem trong chùa, đây là nói ngày xưa không phải bây giờ. Ngày xưa trong chùa tu hành, ngoài hai thời kinh sáng tối, hai thời kinh sáng tối là cùng tu. Chuyên môn học một bộ kinh luận, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Không phải đọc kinh, thì họ dạy học.

Trong quá trình cầu học, nếu mỗi ngày giảng một tiếng. Giảng một tiếng, ít nhất phải chuẩn bị mười tiếng, chuẩn bị bài. Họ phải chuyên tâm, chuyên tâm chính là tu định, đọc kinh văn tức là trí tuệ. Có người chuẩn bị bài rất đơn giản, không cần tìm nhiều tài liệu tham khảo, chỉ một bộ kinh này. Trước khi giảng kinh, họ đọc nó mười mấy lần. Đọc sách ngàn lần, tự hiểu nghĩa của nó, chính là ý này. Chỗ nào không hiểu thì sao? Đọc lướt qua không giảng giải. Đọc không sai, giảng sẽ giảng sai, đọc làm sao sai được? Nhất môn thâm nhập. Sau khi giảng xong bộ kinh này, giảng lại từ đầu. Thính chúng không giống nhau, đến học với quý vị, đến nghe quý vị giảng kinh. Nghe xong bộ kinh này, họ ra đi, những người khác lại đến, không câu nệ số người, hai người ba người cũng được. Tôi đều giảng cho quý vị nghe, hoàn toàn từ tự tánh hiển lộ ra. Đây là thật, không phải giả. Ta càng thuần thục, ý tứ càng rõ ràng, chính là như vậy. Không cần tìm những tài liệu tham khảo này, đây là nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ. Sau khi trí tuệ khai phát sẽ nói với quý vị.

Phương pháp của cổ đức khác với người thời nay. Những phương pháp này hoàn toàn học được từ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Cổ nhân làm gì có nhiều sách tham khảo như vậy? Thời đó không có thuật in ấn, sách đều viết tay. Khi Đức Thế Tôn còn tại thế, căn bản không có sách tịch. Kinh điển là sau khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni diệt độ, do hàng đệ tử kiết tập. Như vậy chúng ta có thể nghĩ đến, hàng đệ tử khi Đức Thế Tôn còn tại thế, sự học tập của họ ngoài nghe kinh ra, cũng có nghiên cứu thảo luận, chia sẻ tâm đắc, không có tài liệu tham khảo. Tài liệu tham khảo, chỉ có thể ghi nhớ điều gì? Năm ngoái Phật giảng ở đâu, năm trước giảng ở đâu, dùng nó để ấn chứng, như vậy mà thôi, càng đơn giản càng có hiệu quả. Hiện nay cả chồng tài liệu chất bên cạnh, khiến đầu óc mình rối loạn, không học được gì.

Khi chúng tôi học giảng kinh tại Đài Trung, thầy quy định chỉ được chọn một loại chú giải để tham khảo, vì sao vậy? Như vậy không bị loạn, tư tưởng mạch lạc. Nếu tìm sách tham khảo của hai tác giả, tư tưởng của họ không giống nhau, cách nói cũng không giống nhau, không biết bắt đầu từ đâu. Ba loại sách tham khảo chính là ngã ba đường, bốn loại sách tham khảo chính là ngã tư đường, ta không học được gì. Cần phải hiểu đạo lý này.

Chúng ta nghĩ nguyên tắc này của cổ nhân, cổ thánh tiên hiền đều đi ra từ đây, sao họ có thành tựu lớn như vậy? Ngày nay tư liệu của chúng ta không chỉ phong phú hơn họ 100 lần, vì sao so với họ, chúng ta không đạt được dù chỉ bằng 1% của họ. Trí tuệ chúng ta không bằng họ chăng? Chưa chắc. Đức năng chúng ta không bằng họ chăng? Cũng chưa chắc. Vì sao sai biệt lớn như vậy? Phương pháp sai, dùng tâm không giống nhau.

Tâm cổ nhân là chân thành, không có tâm tự lợi, nghĩa là không có tâm riêng tư. Người thời nay tâm tự lợi quá nặng, không có lợi ích cho danh văn lợi dưỡng của mình thì không cần, có thể lấy được danh lợi mới học. Vì thế tâm không thành, tâm không kính, điều tốt thật sự họ cũng không học được. Chúng ta không thể không biết điều này. Nếu thật sự muốn thành tựu, điều đầu tiên có tin tưởng Phật Bồ Tát hay không? Có hoài nghi hay không?

Nói cho chư vị biết, đời này của tôi, đọc sách không nhiều, sưu tập sách rất nhiều, là cung cấp cho mọi người dùng, tôi không cần những thứ này. Hôm nay tôi chỉ giảng một loại, nên chỉ cần loại này. Lần này cùng quý vị học tập Kinh Vô Lượng Thọ, chú giải của cư sĩ Hoàng Niệm Tổ. Tài liệu tham khảo của tôi chỉ có bốn loại, một là Đại Từ Điển Trung Văn, hai là Từ Điển Phật Học, ba là Tam Tạng Pháp Số, thêm một loại nữa là Giáo Thừa Pháp Số, chỉ bốn loại này.

Ông trích dẫn trong mấy cuốn sách này rất nhiều, tôi không tìm nguyên bản để tra, như vậy rất phiền! Tôi tra ở đâu? Trong Tam Tạng Pháp Số, đại đa số đều có trong Tam Tạng Pháp Số, trong Đại Từ Điển Phật Học đều có, không nhiều, rất đơn giản. Khi gặp chướng ngại, gặp khó khăn, buông bỏ tất cả đi lạy Phật A Di Đà. Lạy khoảng 300 lạy, hình như đã biết, đã hiểu rõ. Đây là thầy Lý dạy chúng tôi, cầu cảm ứng, thành tâm thành ý cầu Tam bảo gia trì.

Điều này cần phải có phước có tuệ, hai chữ này quá quan trọng. Phước là lợi tha, tuệ là không tự lợi. Không cầu tự lợi chính là tuệ, thật sự buông bỏ được. Trong tự lợi, tổn hại đến bản thân lớn nhất là danh văn lợi dưỡng, đây là tổn thương nghiêm trọng nhất, lớn nhất. Danh văn lợi dưỡng của mình phải đem tặng cho người khác.

Tuổi tác tôi đã lớn, không biết khi nào ra đi. Tôi đi không thể để tài khoản còn trong ngân hàng, tương lai người ta mắng tôi. Số tiền này do mười phương cúng dường, nên tiêu nó như thế nào? Tôi có cách tiêu. Năm trước, nhà sách Thương vụ tái bản Tứ Khố Toàn Thư, tôi đặt 100 bộ, một bộ 50 ngàn USD. Họ cho tôi giá tiền ưu đãi nhất, 100 bộ 5 triệu USD.

Năm ngoái, tôi đặt tại nhà sách Thế Giới 200 bộ Tứ Khố Hội Yếu, 10 ngàn bộ Quần Thư Trị Yếu, 10 ngàn bộ Quốc Học Trị Yếu. Hợp lại tất cả, cũng khoảng 5 triệu USD. Vậy là tiêu hết 10 triệu USD, tiền không còn.

Số sách này là một chút cống hiến cho nền truyền thống văn hóa xưa. Tôi không đọc những sách này, tôi cũng không xem nó, bây giờ tôi niệm Phật A Di Đà cầu vãng sanh. Cung cấp cho những người trẻ tuổi có lòng, vì vãng thánh kế tuyệt học, vì vạn thế khai thái bình. Những học thuật truyền thống như Nho giáo, Đạo giáo là cơ sở của Phật pháp. Thời đại Tùy Đường, chư vị đều biết, tôi từng nói rất nhiều lần, chư vị tổ sư đại đức bỏ tiểu thừa, dùng Nho và Đạo thay thế. Nho và Đạo là cơ sở của đại thừa, là gốc rễ của đại thừa, không có gốc rễ của Nho và Đạo tức không có đại thừa, điều này không thể không biết.

Toàn Thư và Hội Yếu là quốc bảo của quốc gia, là văn hóa tùng thư quan trọng nhất suốt 5000 năm qua. Hai bộ tùng thư này, sau khi in ấn xong, mục tiêu là tặng cho thư viện và trường đại học của các nước, cung cấp cho họ làm tham khảo. Phân lượng quá lớn, bắt đầu học từ đâu? Cổ nhân đã nghĩ đến điều này, theo tôi họ không phải là người thường, mà là Phật Bồ Tát tái sanh. Trong tâm chúng ta nghĩ đến, họ đều đã làm xong. Quốc Học Trị Yếu là nhập môn của Tứ Khố, họ trích lục từ trong Tứ Khố, hay nhất, tinh hoa quan trọng nhất. Chọn ra một cuốn trong bộ kinh, cũng chọn một cuốn trong bộ sử, trong bộ tử có hai cuốn, trong tập có ba cuốn. Phân lượng của tập lớn nhất, thuộc về văn học, có văn, có thi, có từ, ba cuốn này, tôi gọi nó là Tiểu Tứ Khố.

Từ trong bộ sách này, tôi hiểu biết về Tứ Khố Toàn Thư, có cảm tình với nó. Nếu muốn nghiên cứu nó sẽ biết được đường đi, muốn nghiên cứu phương diện nào thì tập trung vào phương diện đó. Bộ sách này rất có giá trị, khoảng trước tháng tư tháng năm có thể in xong hết. Cách làm này của tôi hoàn toàn để lại cho hậu nhân, bản thân tôi không dính dáng đến.

Trong Hội Yếu có 50 quyển thiếu ba quyển, Tả Truyện có ba quyển thiếu quyển thượng. Hán Thư có tám quyển, thiếu đầu và cuối, đầu là Bổn Ký, cuối là Liệt Truyện. Tôi muốn tìm một chút thời gian, bổ sung phần thiếu này. Phần bổ sung không cần đưa vào, làm một cuốn phụ, làm cuốn sách phụ cung cấp cho mọi người tham khảo, không làm những việc khác.

Bây giờ tôi đọc sách mỗi ngày khoảng bốn tiếng, ở đây cùng chia sẻ với mọi người cũng bốn tiếng, thời gian còn lại là niệm Phật, lạy Phật. Cuộc sống của tôi rất đơn giản, các hoạt động bên ngoài tôi đều không tham dự nữa, hoạt động trong nhà tôi cũng không tham dự, cuộc sống càng đơn giản càng tốt. Trong thời đại hiện tại, học Phật cần phải như vậy. “Đều là thường pháp, không thể thay đổi, không có gì khiếm khuyết”. Cuộc sống ngày nay của chúng ta rất đơn giản, đây gọi là đầy đủ quỷ phạm.

Lúc Đức Thế Tôn còn tại thế, những gì ngài làm mô phạm cho chúng ta, đều có trong kinh điển. Chúng ta cần phải quan sát thật nhiều, lãnh hội thật nhiều, nhất định là tấm gương tốt nhất. Bồ Tát và chư vị tổ sư đại đức đều không sánh bằng. Tuy chúng ta không làm được, nhưng tâm luôn khát ngưỡng, như vậy mới là đệ tử chân thật của Như Lai.

Chúng ta xem tiếp đoạn thứ hai: “Quán pháp như hóa, là quán tất cả đều như huyễn hóa”. Bên dưới phân ra nói, “quán là tên khác của trí”. Trong nhà Phật rất ít nhìn thấy nghiên cứu, vì sao vậy? Vì nghiên cứu là dùng thức, không phải dùng trí. Nghiên cứu là dùng tâm phân biệt, dùng đệ lục ý thức. Quán không phải vậy, quán là dùng trí tuệ. Trí tuệ phải như thế nào? Phải lìa tâm ý thức. Vì thế Phật giáo gọi là tham, không gọi nghiên cứu, gọi là tham cứu. Cứu nghĩa là thấu triệt, thấu triệt như thế nào? Tham thấu triệt, không phải nghiên cứu thấu triệt.

Lìa tâm ý thức, tâm là a lại da, a lại da để lại ấn tượng. Ngày nay chúng ta gọi là ký tánh, ký ức, ký ức là a lại da, rơi lại chủng tử trong a lại da. Đây chính là ký ức, đây là tâm, vọng tâm, không phải chân tâm. Ý là mạt na, mạt na là chấp trước. Đệ lục ý thức là phân biệt. Lìa tâm ý thức tức là không dùng phân biệt, không dùng chấp trước, không lưu lại ấn tượng, đây gọi là tham. Thiền phải tham, tham thiền, học cũng phải tham, tham học.

Bây giờ chúng ta không dùng tham, chúng ta là dùng nghiên. Nghiên tới nghiên lui, bất luận nghiên cứu bao lâu, kết quả của nó đều là tri thức, không phải trí tuệ, phải hiểu điều này. Tri thức làm việc không liên quan đến trí tuệ, nếu dùng tham, đó là trí tuệ, tham nó sẽ khai ngộ. Tiểu ngộ, đại ngộ, đại triệt đại ngộ, nó sẽ khai ngộ.

Đặc biệt là người học đại thừa, không thể không biết, nếu không biết dùng sai tâm. Dùng sai tâm, học hoài học mãi không rời lục đạo, cứ lòng vòng trong lục đạo, vĩnh viễn không rời phiền não. Trong nghiên cứu có phiền não, tham viễn ly phiền não, sanh trí tuệ không sanh phiền não. Nếu hiểu được vấn đề này, trong cuộc sống hằng ngày, đối với người, đối với sự, đối với vật, không có chấp trước, không có phân biệt, không rơi ấn tượng. Đây thật sự là trang nghiêm chúng hạnh, đầy đủ quỷ phạm.

Nếu còn dùng tâm ý thức, ngày ngày dùng nó. Thật ra gọi tâm ý thức dùng thành thói quen, dùng nó trong vô tri vô giác, từ đời đời kiếp kiếp dùng đến hôm nay. Ta có thể vứt bỏ nó chăng? Khó! Nếu không gặp được chân thiện tri thức. Thiện tri thức nói rõ ràng minh bạch vấn đề này, ta nghe hiểu, khai ngộ. Mới biết rằng, những gì trước đây mình học là sai, vì sao không tiến bộ? Bây giờ tôi thật sự phải buông bỏ. Bắt đầu buông bỏ, không có cách nào buông bỏ hoàn toàn, buông bỏ mấy phần mấy, tốt! Buông bỏ một phần có một phần lợi ích, buông bỏ hai phần có hai phần lợi ích. Trong vọng có chân, tôi khởi tâm động niệm 99% là vọng, còn có một niệm là chân, điều đó rất đáng quý. Hy vọng chân này tăng trưởng theo mỗi năm. Sang năm có hai ba phần, năm sau có năm sáu phần, đó là điều đáng quý. Nếu chân vọng có thể đạt đến tỷ lệ, 50/50, quý vị có niềm tin thành tựu.

Học dùng chân tâm không dùng vọng tâm, nhưng trong xã hội hiện thực, dùng chân tâm hình như luôn gặp thua thiệt. Quý vị đừng sợ, đây chính là Thế Tôn nói: “lấy khổ làm thầy”. Đừng sợ thiệt thòi, đừng sợ mắc lừa, đừng sợ khổ, cứ mạnh dạn đi tiếp, sau cùng như thế nào? Hết khổ đến vui, ta được khai ngộ, thành Phật, thành Bồ Tát. Chẳng những bản thân vượt thoát mười pháp giới, mà còn lợi ích những chúng sanh có nhân duyên. Họ đạt được Phật pháp từ chúng ta, họ cũng học được.

Những điều này là việc tốt, nhưng cũng đừng để trong lòng, vĩnh viễn giữ tâm thanh tịnh, vĩnh viễn giữ tâm bình đẳng. Tâm hành mình tương ưng với đạo, tương ưng với tánh đức, sau đó xem tiếp bộ kinh này. Học không cần nhiều, chỉ bộ kinh này là đủ, trong bộ kinh này ta nhận ra vô lượng nghĩa. Nhận ra vô lượng nghĩa, mới có thể y giáo phụng hành, mới có thể được pháp hỷ sung mãn. Tín tâm, nguyện tâm mới kiên định không thay đổi, bất biến. Đối với thành tựu trong đời này ta nắm bắt chắc chắn, không còn hoài nghi nữa. Trì giới, chịu khổ không uổng phí. Ta sẽ cám ơn Đức Phật, ngài đã cứu con. Ta đạt được lợi ích vô cùng thù thắng của đại thừa, thấy tất cả pháp đúng là như huyễn như hóa. Có thể thấy được điều này là trí tuệ khai phát. Trí tuệ chưa khai, tập khí phiền não, thấy thế gian này đều là thật. Điều này đáng yêu, điều kia đáng hận. Tâm ta bị ô nhiễm, tâm bất bình. Nhiễm ô là không thanh tịnh, phân biệt là không bình đẳng. Phải biết thanh tịnh bình đẳng giác là chân tâm, nhiễm ô bất bình là vọng tâm. Ta đang chuyển dần, chuyển a lại da thành đại viên cảnh trí, chuyển trong vô tri vô giác. Nói cách khác, trong vô thức ta chuyển phàm thành thánh, thay da đổi thịt. Thông thường người ta gọi đây là cải tà quy chánh, điều này vui biết bao, việc hoan hỷ này lớn biết bao, viên mãn ngay trong đời này. Mà còn như thế nào? Phải nhanh chóng viên mãn, đốn xả, đốn ngộ, đốn siêu, đốn chứng, chỉ trong khoảng một niệm.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 294

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 294 PAGE 1

Tập 295

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 21.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 351, hàng thứ ba, chúng ta bắt đầu xem từ câu “quán pháp như hóa”.

“Quán pháp như hóa, quán tất cả đều như huyễn hóa”. Ở trước chúng ta học về chân đế và tục đế. Đây là nói về chân đế, cái nhìn của chư Phật Bồ Tát đối với thế gian này, thế gian này không có gì, tất cả và tất cả đều giống như mộng huyễn bào ảnh, lục đạo như vậy, mười pháp giới cũng không ngoại lệ, không có pháp nào là thật.

Trong Phật pháp, định nghĩa đối với chân và vọng rất đơn giản. Phàm những gì vĩnh hằng bất biến, được gọi là chân. Nếu nó có biến hóa chính là giả, không phải thật. Động vật, như con người, nó có sanh lão bệnh tử, cho nên nó không phải thật. Thực vật có sanh trụ dị diệt. Khoáng vật có thành trụ hoại không. Đây là cách giải thích thông thường. Đức Phật dạy chúng ta, không có một pháp nào là chân thật, bao gồm thân thể của mình.

Có người nói, đây là nhà triết học phương tây nói, họ biết thân thể không phải chính mình. Thân thể là vô thường, không phải tôi. Ông cho rằng có thể tư duy tưởng tượng, đây mới là cái tôi, nói là “tôi tư duy tức là tôi hiện hữu”. Tôi có thể tư duy, tôi có thể tưởng tượng, trong Phật pháp đại thừa gọi đây là đệ lục ý thức. Đệ lục ý thức phân biệt, đệ thất thức là chấp trước, nó cũng không phải thật. Vì sao vậy? Vì những gì mình nghĩ, niệm trước và niệm sau không giống nhau, niệm niệm không tương đồng. Niệm trước diệt, niệm sau sanh, nó cũng không phải thật. Vì sao giống như nó đang tồn tại? Rất đơn giản, những hiện tượng này là tướng tương tục.

Các nhà vật lý học lượng tử hiện đại nói giống Phật nói, hết thảy vạn pháp trong vũ trụ đều không tồn tại, họ nói ra ba thứ, giữa vũ trụ chỉ có ba thứ, một là năng lượng, hai là tin tức, ba là vật chất. Tuy nó sát na sanh diệt, niệm trước diệt niệm sau sanh, vĩnh viễn liên tục không gián đoạn. Hình như chỉ có ba thứ này là thật, ngoài ra tất cả vạn sự vạn vật đều từ ba thứ này biến hiện ra.

Phật pháp giải thích đây là chân vọng, cách nói có thể nói hoàn toàn nhất trí, nhưng so với họ Phật pháp nói càng triệt để. Ba thứ này cũng là giả, cũng không phải thật. Đối với trình độ thông thường, Đức Phật đều dùng cách nói này, cảnh giới cao hơn một bậc, cách nói sẽ khác. Năng lượng, tin tức, vật chất cũng không tồn tại, cũng là giả, đây là tam tế tướng của a lại da. Năng lượng là nghiệp tướng của a lại da, tin tức là chuyển tướng của a lại da, vật chất là cảnh giới tướng của a lại da. Nhận thức đến giai đoạn này, họ không phải là người thường, đây là cảnh giới của Bồ Tát, A la hán chưa đạt đến. A la hán chỉ đạt đến đệ lục ý thức, chưa đạt đến đệ bát thức, đây là nói đến a lại da, cảnh giới của Bồ Tát đại thừa.

Bồ Tát đến cảnh giới cao hơn, trong Phật pháp đại thừa nói là bát địa trở lên, nhìn thấy ba thứ này cũng không tồn tại, chỉ có thứ gì? Chỉ có chân tánh là thật, tự tánh là thật. Đại sư Huệ Năng minh tâm kiến tánh, nói rằng: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”. Tự tánh không phải hiện tượng vật chất, nó cũng không phải hiện tượng tinh thần, đến hiện tượng tự nhiên đều không phải.

Bây giờ chúng ta đem ba hiện tượng này, phối vào trong a lại da thức. Hiện tượng tự nhiên là nghiệp tướng của a lại da, một niệm bất giác mà có vô minh. Hiện tượng tinh thần là chuyển tướng của a lại da, cũng chính là mạt na thức, đệ lục ý thức, đây đều là chuyển tướng. Hiện tượng vật chất là cảnh giới tướng của a lại da, tướng phần của a lại da. Nếu từ tam phần mà nói, nó là kiến phần, kiến phần là tự thể, là tự tánh chân như, đây là chân vọng hòa hợp. Tướng phần chính là hiện tượng vật chất, kiến phần là hiện tượng tinh thần. Tự chứng phần, chứng tự chứng phần, giới khoa học không nói đến điều này. Tự chứng phần tức là tâm thanh tịnh của tự tánh. Chứng tự chứng phần chính là Phật tánh. Chúng ta dùng Phật tánh và pháp tánh để nói, mọi người càng dễ hiểu. Tự chứng phần là pháp tánh, chứng tự chứng phần là Phật tánh. Chứng tự chứng phần là trí tuệ bát nhã trong tự tánh.

Khoa học ngày càng tiếp cận Phật pháp hơn, đây là việc tốt. Đây là một đạo lý rất sâu sắc, rất huyền diệu, nói đều không dễ, nghe hiểu đương nhiên càng khó, khoa học giúp Phật pháp rất lớn. Tất cả pháp như huyễn hóa, trong kinh Phật cũng thường ví dụ: “mộng huyễn bào ảnh”. Tuyệt đối không phải chân thật.

Chư Phật Như Lai đã nhìn thấu, chỉ có nhìn thấu, thật sự nhìn thấu, họ mới buông bỏ triệt để. Buông bỏ gì? Buông bỏ phân biệt, buông bỏ chấp trước, buông bỏ vọng tưởng. Vọng tưởng chính là khởi tâm động niệm. Nhìn thấy gì? Nhìn thấy toàn thể pháp giới, biến pháp giới hư không giới cùng một tự tánh. Quốc sư Hiền Thủ nói là tự tánh thanh tịnh viên minh thể. Nó là năng hiện năng sanh, a lại da là năng biến, thập pháp giới y chánh trang nghiêm là sở biến.

Ở đây chúng ta phải đặc biệt chú ý, năng sanh năng hiện là chân tâm, năng biến sở biến là vọng tâm, nó không phải chân tâm. Mục tiêu tu học rốt ráo của Phật pháp, ngay pháp môn niệm Phật cũng không ngoại lệ. Mục tiêu sau cùng là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, nghĩa là trở về tự tánh, đây là mục tiêu cao nhất của học Phật.

Trong Kinh Hoa Nghiêm, trở về tự tánh là Diệu giác vị, cao hơn Đẳng giác, là cứu cánh quả Phật. Cứu cánh Phật quả là bổn tánh của ta, ta vốn là Phật. Ngày nay mê mất tự tánh, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác đều đang tạo nghiệp. Chúng ta tạo là nghiệp gì? Là tạo nghiệp luân hồi, trong kinh điển nói điều này rất rõ ràng. Chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác tương ưng với luân hồi. Ý niệm thiện, tương ưng với ba đường lành trong lục đạo, bất thiện tương ưng với ba đường ác. Từ sáng đến tối, chúng ta khởi tâm động niệm đều như vậy.

Không hiểu, thì không biết sự lợi hại, không biết nó đáng sợ. Nếu ít nhiều có hiểu biết về kinh giáo đại thừa, sẽ có khế nhập. Ngày ngày học đại thừa, hoàn toàn không có chút khế nhập nên không biết, quý vị vẫn mơ mơ hồ hồ, không biết thiệt hơn. Thật sự khế nhập, khế nhập này rất khó. Đoạn trước nói với chúng ta: “Hiếu dưỡng phụ mẫu phụng sự sư trưởng”, làm được hai câu này là có thể khế nhập, nghĩa là có thể nghe hiểu, mở kinh điển ra là xem hiểu. Sau khi xem hiểu, trong này rất thú vị, muốn bỏ cũng không được. Mở kinh điển ra, đầu hôm xem, xem đến sáng, không biết trời đã sáng. Vì sao vậy? Nó rất thú vị, càng xem càng hoan hỷ. Ngày nay chúng ta mở kinh điển ra, xem khoảng một tiếng, hai tiếng, cảm thấy mệt, không muốn xem tiếp, là không nếm được pháp vị. Nếm được pháp vị thì không phải như vậy. Thật sự nếm được pháp vị, khi nghe nghe cũng không chán, nghe xong lần này còn muốn nghe lần nữa. Nghe trăm lần không chán, nghe ngàn vạn lần đều không chán, càng nghe càng hoan hỷ. Vì sao vậy? Vì đã khế nhập tự tánh. Tánh đức không có biên tế, không có cùng tận, cho nên hương vị của nó cũng không cùng tận, càng khế nhập hương vị càng nồng nàn, đạo lý là như vậy.

Phật pháp là đại thánh nhân liễu ngộ triệt để, những gì của thánh nhân thế gian đều đọc hoài không chán. Đưa cho quý vị những loại sách báo tạp chí thông thường, xem một lần không muốn xem tiếp lần thứ hai. Tác phẩm văn học hay nhất, theo tôi sức thu hút của nó không quá mười lần. Xem xong mười lần, không muốn xem tiếp lần thứ 11. Duy nhất chỉ có kinh điển của thánh nhân, lúc nhỏ đọc được, đọc đến tám chín mươi tuổi vẫn thích đọc, vẫn đọc không chán, sức thu nhiếp đó lớn biết bao! Kinh điển càng không cần nói, kinh điển là đại triệt đại ngộ, tự tánh viên mãn hiển lộ ra, làm sao có chỗ cùng tận được? Chẳng hạn như pháp vị, hương vị này có lúc cùng tận chăng? Không có! Hương vị có lúc cùng tận, họ tuyệt đối chưa kiến tánh, cho nên từng câu từng chữ đều từ tánh đức hiển lộ ra. Nói cách khác, từng câu từng chữ đều kiến tánh. Trong này đúng là tìm được niềm vui không cùng tận, thường sanh tâm hoan hỷ, pháp hỷ sung mãn.

“Tất cả đều như huyễn hóa”, trong này không nói ngoại trừ cõi thật báo. Nói cách khác, cõi thật báo trang nghiêm của chư Phật Như Lai cũng bao hàm trong đó. Vì nó có sanh diệt, nó không có biến hóa, chỉ có sanh, chỉ có diệt. Khi nào sanh? Khi minh tâm kiến tánh sanh. Nghĩa là nói, khi hoàn toàn buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, lục đạo và thập pháp giới không còn, giống như tỉnh dậy sau giấc mộng vậy. Tỉnh dậy thì như thế nào? Tỉnh dậy là nhất chân pháp giới, chính là cõi thật báo trang nghiêm của chư Phật Như Lai. Sau khi tỉnh dậy, thân tướng này là gì? Là báo thân, báo thân của Như Lai, tự tánh biến, gọi là thân pháp tánh. Thân có vô lượng tướng, tướng có vô lượng vẻ đẹp. Thập pháp giới không có, thập pháp giới cũng gọi là báo thân, thân nghiệp báo. Quý vị tạo nghiệp thiện ác, là nghiệp báo.

Sau khi kiến tánh, báo thân đó không phải thân nghiệp báo, là báo thân của tự tánh, nó có sanh. Đến khi nào diệt? Vì chứng được báo thân, cho nên vô minh đoạn tận, tập khí vô minh vẫn còn. Chỉ cần có tập khí vô minh, thì thân này và cảnh giới bên ngoài đều có.

Trong Kinh Hoa Nghiêm nói, nó cần bao nhiêu thời gian? Trong kinh nói là ba đại a tăng kỳ kiếp. Ý này nghĩa là nói, tập khí vô thỉ vô minh phải ba đại a tăng kỳ kiếp mới đoạn tận, hoàn toàn không còn. Sau ba đại a tăng kỳ kiếp, cõi thật báo không còn. Cõi thật báo không còn, sự chân thật xuất hiện, cõi thường tịch quang, trở về với thường tịch quang. Trong kinh điển thường nói, 41 vị pháp thân đại sĩ trú trong cõi báo. Họ là thân pháp tánh, cõi pháp tánh, ba đại a tăng kỳ kiếp không có biến hóa, không như chúng ta ở đây biến hóa từng sát na.

Bồ Tát Di Lặc nói, một khảy móng tay có 32 ức 100 ngàn niệm, nghĩa là nói một khảy móng tay có 32 ức 100 ngàn sự biến hóa. Một giây, nếu chúng ta khảy nhanh, một giây khảy được năm lần, vậy một giây có 1600 triệu lần biến hóa. Không phải biến hóa mỗi năm, hay biến hóa mỗi ngày, mà trong một giây đã có 1600 triệu lần biến hóa rồi. Đều như huyễn hóa, không có gì là thật. Nếu muốn không biến hóa, minh tâm kiến tánh là không biến hóa. Cõi thật báo xuất hiện, trong cõi thật báo không có biến hóa. Sau ba đại a tăng kỳ kiếp, cõi thật báo không còn. Hiểu rõ ràng minh bạch điều này không dễ!

Chúng tôi đối với kinh điển đại thừa, có thể nói là rất kiên trì, học suốt 60 năm, đến khi nào mới hiểu rõ ràng? Cũng chỉ là mấy năm gần đây. Khi còn ở Singapore, tôi chưa hiểu rõ ràng. Khi tôi xem Pháp Uyển Châu Lâm, trích dẫn đối thoại của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và Bồ Tát Di Lặc trong Bồ Tát Xứ Thai Kinh, mới biết. Lúc đó khoảng 76, 77 tuổi, đến nay chưa được mười năm, mới thấy được. Nghĩa là bảy tám năm trước, mới thấy được tin tức này, mới hiểu được ý nghĩa thâm sâu trong kinh nói về sát na sanh diệt. Hai ba năm gần đây mới thấy báo cáo của khoa học hiện đại, khi đối chiếu, hoàn toàn tương ưng, không hề hoài nghi, đạt được điều này không dễ!

Không thật sự hiểu rõ, làm sao buông bỏ được? Khi đã hiểu rõ ràng, không buông bỏ cũng không được, tuyệt đối không đạt được. Trong Kinh Bát Nhã nói: “tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Câu nói này, là tổng kết khi tôi xem Kinh Bát Nhã vào 30 năm trước, nói không sai. Ý nghĩa thậm thâm trong này, lúc đó tôi không hiểu. Tôi biết là hiện tượng này, nhưng không biết trong một giây có 1600 triệu lần sanh diệt.

Các nhà khoa học nói, một điện tử, điện tử rất nhỏ, mắt thịt không nhìn thấy. Trong một điện tử, có 100 ức vi trung tử, tập hợp lại với nhau trở thành một điện tử, vi của cực vi. Trong kinh Phật nói vi của cực vi, phải chăng nói đến nó? Thành tựu của khoa học chúng ta không thể không phục, những gì Đức Phật nói trong 3000 năm trước, các nhà khoa học dùng phương pháp khoa học chứng minh. Nhưng khoa học nói không được tường tận, không nói một cách rõ ràng như Phật pháp.

Năm đó thầy Phương giới thiệu Phật pháp cho tôi, thầy nói rằng Phật pháp là triết học cao nhất. Bây giờ chúng tôi phát hiện, chẳng những là triết học cao nhất, mà còn là khoa học cao nhất. Sau khi hiểu rõ chân tướng gọi là nhìn thấu, nhìn thấu mới có thể buông bỏ triệt để. Buông bỏ, không còn gì nữa, phải giữ vững. Nhìn thấu buông bỏ quả thật không dễ, sau khi nhìn thấu buông bỏ phải giữ vững, không được thoái chuyển.

Nói cách khác, thập pháp giới y chánh trang nghiêm, ta không còn bị nó cám dỗ, không còn bị nó đánh lừa. Ba đường lành, không tệ, đối với nó không hề có chút ái mộ nào. Mộ là ngưỡng mộ, không có ngưỡng mộ. Ái là yêu thích, không có yêu thích, vì sao vậy? Vì nó là giả tướng. Có thể thưởng thức, tuyệt đối không khởi ý niệm ái mộ.

Nói cách khác, phải nhìn bằng tâm thanh tịnh bình đẳng giác. Nghịch cảnh ác duyên, nhìn thấy tam đồ địa ngục, không bị nó làm ảnh hưởng, cũng không ghét nó, không oán hận nó, không trách cứ nó. Vì sao vậy? Vì nó là giả, không phải thật. Lúc này tâm thanh tịnh hiện tiền, tâm bình đẳng hiện tiền, đại triệt đại ngộ, trở về tự tánh. Quán pháp như huyễn hóa, đây là quán tuệ.

Quý vị muốn hỏi, khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, dưới cội bồ đề ngài khai ngộ như thế nào? Chính là quán pháp như huyễn hóa, khai ngộ. Đại sư Huệ Năng, trong phòng phương trượng của ngũ tổ Hoằng Nhẫn cũng khai ngộ, khai ngộ như thế nào? Quán pháp như huyễn hóa. Giảng Kinh Kim Cang đến câu: “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, ngài hoát nhiên đại ngộ.

Khế nhập cảnh giới, tâm mình chính là thanh tịnh bình đẳng giác. Không những tâm là tam muội thường tịch tịnh, chúng ta biết thân thể là cảnh giới, cảnh giới này cũng tùy tâm chuyển. Tâm là tam muội thường tịch, vậy thân thể này thì sao? Mạnh khỏe trường thọ, chúng ta là thị hiện tại nhân gian. Quý vị xem, chúng ta đến nhân gian, vốn là do nghiệp báo mà đến, là do mê hoặc điên đảo, nghiệp báo mà đến. Sau khi tu thành, thân này không phải thân nghiệp báo, là thị hiện đến nhân gian. Thị hiện, lâu hay chậm đều tự tại, muốn lâu thì lâu.

Khi Đức Phật còn tại thế, là vị đệ tử nào tôi không nhớ tên, lớn tuổi nhất 160 tuổi. Trong tăng đoàn có một vị đệ tử 160 tuổi, đệ tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài đến là để thị hiện, thân hành ngôn giáo. Thân làm mô phạm, làm gương cho mọi người, người biết nhìn sẽ khai ngộ, vừa thấy lập tức khai ngộ, người không biết nhìn không hiểu. Người biết nhìn, biết nghe, không ai không khai ngộ, không chứng quả.

“Quán là tên khác của trí. Đại Thừa Nghĩa Chương quyển hai nói: tư duy thô thiển gọi là giác, tư duy tường tận gọi là quán”. Đây là trong Đại Thừa Nghĩa Chương giải thích, ý niệm thô gọi là giác, ý niệm tế gọi là quán.

Thật ra tư, quý vị xem văn tự Trung quốc, tư, trên chữ tâm có từng ô từng ô, chữ điền chính là từng ô từng ô, đó nghĩa là gì? Là phân biệt, phân biệt gọi là tư. Tưởng, tưởng trong tâm có tướng, tâm mình chấp tướng. Tâm chấp tướng chính là chấp trước, chính là tưởng. Tưởng là mạt na thức, thức thứ bảy. Tư là thức thứ sáu. Tư có thô và tế, tưởng cũng có thô tế. Thô gọi là giác, giác đây là cảm giác, tư tưởng vi tế vẫn không cảm nhận được, cho nên dùng chữ quán.

Thật ra nó không lìa thức, cho nên nó không phải trí tuệ. Không phải trí tuệ, bây giờ chúng ta gọi nó là gì? Gọi nó là tri thức, tư tưởng đều thuộc về tri thức. Thức chính là tâm ý thức, thuộc tri thức. Nếu không tư mà hiểu, không tưởng mà thấu triệt, đó chính là trí tuệ bát nhã. Lìa tư tưởng, nói cho chư vị biết, lìa tư tưởng chính là chuyển thức thành trí. Không dùng thức thứ sáu, chuyển thức thứ sáu thành diệu quan sát trí. Không dùng thức thứ bảy, chuyển thức thứ bảy thành bình đẳng tánh trí. Thức thứ sáu biến thành gì? Biến thành tâm thanh tịnh. Thức thứ bảy biến thành tâm bình đẳng. A lại da biến thành đại viên cảnh trí, chuyển tám thức thành bốn trí.

Nhưng trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta toàn dùng ba tâm hai ý. Ba tâm là a lại da, mạt na, ý thức, đây gọi là ba tâm. Hai ý chính là ý thức và ý căn, mạt na gọi là ý căn, ý căn và ý thức là hai ý. Vô lượng kiếp đến nay chúng ta đều dùng nó, dùng những thứ này vĩnh viễn không ra khỏi luân hồi lục đạo.

Lục đạo dùng nó là dùng sai, đi đến mặt trái. Người của tứ thánh pháp giới dùng đúng, họ hướng đến chính diện. Cho nên tứ thánh pháp giới gọi là Tịnh độ, lục đạo gọi là uế độ. Lục đạo là cõi uế của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, cõi phàm thánh đồng cư. Tứ thánh pháp giới là cõi phương tiện hữu dư của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ở đây họ dùng đúng, đó hoàn toàn là đệ tử Như Lai, chính là đệ tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Họ y giáo phụng hành, chỉ là vọng tâm chưa chuyển, chỉ thiếu điều này. Khi chuyển vọng tâm, tứ thánh pháp giới không còn, nghĩa là Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật đều không còn. Trở về với nhất chân, tức là cõi thật báo của chư Phật Như Lai. Thật là chân thật, nó không có biến hóa, đúng là vô lượng thọ. Thọ mạng vô lượng thọ này là ba đại a tăng kỳ kiếp. Trong thời gian dài này không có sanh lão bệnh tử, cây cỏ hoa lá không có biến dị, sơn hà đại địa không có thành trụ hoại không. Nó và mười pháp giới hoàn toàn khác nhau, mười pháp giới biến hóa trong từng sát na.

Trong Du Tâm Pháp Giới Ký nói: “Quán tức quán trí, thị pháp lìa chư tình kế”. Ở đây cần chú ý, là giáo lý đại thừa nói về chỉ quán. Chỉ quán có sâu cạn khác nhau, điều này rất thâm sâu. “Thị pháp”, pháp ở đây chính là quán, quán pháp. “Lìa chư tình kế”, tình là chấp trước, kế là phân biệt, kế là so đo tính toán. Trong kinh Đức Phật thường gọi là kế độ, độ trong chữ độ chúng sanh.

Tình chính là thức thứ bảy, bốn đại phiền não thường tương tùy. Bốn đại phiền não của mạt na thức, thứ nhất là ngã kiến, không có cái tôi, nó chấp trước có cái tôi. Thứ hai là ngã ái, ngã ái chính là tham. Ngã mạn, mạn chính là sân nhuế, chính là nguồn gốc của tham sân si. Thứ ba là ngã si, tham sân si tam độc phiền não, sanh ra đã có, cùng xuất hiện với a lại da.

Ở đây dạy chúng ta lìa chấp trước phân biệt, viễn ly thức thứ sáu và thức thứ bảy, chấp trước của thức thứ bảy, phân biệt của thức thứ sáu. Nghĩa là nói không còn dùng thức thứ sáu và thức thứ bảy nữa. Trong Pháp tướng tông gọi đây là chuyển thức thành trí, tám thức. Thức thứ sáu và thức thứ bảy là chuyển về nhân, năm thức trước và thức thứ tám là chuyển về quả, ở đây không thể dụng công. Thật sự có thể chuyển tức là chuyển hai thức này, hai thức này chuyển thì thức thứ tám và năm thức trước đều chuyển, nó chuyển theo. Chuyển thức thành trí tức thành Phật, đây là lý luận của tướng tông.

Chuyển như thế nào? Sáu căn ở trong cảnh giới sáu trần, không dùng phân biệt, phân biệt là gì? Phân biệt là nhãn thức, không dùng nhãn thức. Chỉ cần có thể không dùng nhãn thức, vậy dùng gì? Tự nhiên xuất hiện, ta dùng tánh thấy. Chính là căn tánh của nhãn căn, căn tánh tức là tự tánh. Khi giác nó xuất hiện, khi mê liền biến thành nhãn thức, vấn đề ở giác và mê.

Người giác ngộ không dùng nhãn thức thấy sắc trần, nhãn thức thấy, quý vị xem là tâm tùy cảnh chuyển. Dùng nhãn thức để thấy sắc, sắc liền biến thành trần, trần là gì? Là nhiễm ô, nhiễm ô tự tánh, khiến ta hồ đồ. Ở trong cảnh giới này, trong cảnh giới của sắc khởi thất tình ngũ dục. Hợp ý mình thì khởi tham ái, không hợp ý mình liền khởi sân nhuế. Nó sanh ra những thứ này, đây gọi là nhiễm ô. Kết quả của nhiễm ô là đi vào ba đường ác. Không dùng những thứ này, tánh thấy xuất hiện. Tánh thấy thấy bên ngoài là gì? Là sắc tánh. Quý vị xem, cảnh giới bên ngoài chuyển, cảnh tùy tâm chuyển. Dùng tánh thấy thấy, sắc chính là tánh, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật.

Phật nói Kinh Lăng Nghiêm, truyền thọ mật pháp này. Trong hội Lăng Nghiêm Đức Phật đề xuất xả thức dùng căn. Nghĩa là dạy chư vị Bồ Tát, trong cuộc sống hằng ngày, phải biết dùng căn tánh của sáu căn, đừng dùng sáu thức. Khi mắt đối với sắc, trong đó không cần phát sáu thức. Chỉ cần không phát sáu thức, căn tánh tự nhiên hiện tiền, vì vọng không lìa chân. Lìa chân, vọng không khởi lên, nhãn thức vẫn nương tánh thấy biến hiện ra, khi mê sanh khởi tác dụng. Nếu nó lìa tánh thấy, nhãn thức không thể sanh. Vọng là nương vào chân mà khởi, không lìa vọng. Không cần vọng, chân liền hiện tiền. Phải hiểu đạo lý này, đừng để sáu thức đánh lừa.

Ở đây chúng ta đưa ra một ví dụ để mọi người dễ hiểu, căn tánh ví như chủ nhân, nó là chủ nhân. Thức là gì? Thức ví như người ở của chủ nhân, nó đến để hầu chủ nhân. Rốt cuộc chúng ta như thế nào? Chúng ta nhầm lẫn, coi chủ nhân là người ở, trái lại coi người ở là chủ nhân, điên đảo ở điểm này. Chúng ta thấy sắc nghe âm thanh, tất cả đều dùng người ở. Có chủ nhân, nhưng quên mất, không phát hiện ra bên cạnh nó có chủ nhân. Không có chủ nhân, người dùng không khởi tác dụng.

Trong hội Lăng Nghiêm, Đức Phật dạy chúng ta xả thức dùng căn. Người thật sự có thể xả thức dùng căn, người đó quá tuyệt! Đó là ai? Đó là hàng thượng thượng căn. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập định dưới cội bồ đề, chính là dùng phương pháp này thành Phật. Đại sư Huệ Năng, nhân vật bậc nhất này cũng dùng phương pháp này thành Phật. Họ đã tìm ra chủ nhân, người hầu đứng bên cạnh. Chủ nhân làm chủ, tức là thành Phật.

Thức, thông thường ở trước đều thêm vào chữ tình, tình thức. Tình là gì? Là mê tình. Nguồn gốc của mê chính là ngã kiến của a lại da. Tướng của ngã kiến, hình tướng là gì? Là tự tư tự lợi. Có cái tôi, tôi luôn mạnh hơn người khác, ngã mạn hiện tiền, người khác luôn không bằng tôi. Đây là ngạo mạn sanh khởi, sân nhuế từ đây sanh khởi.

Ngã ái, thuận theo ý mình khởi tham ái, không thuận theo ý mình sanh chán ghét, tham sân. Trong tham sân đều là ngu si, nếu có trí tuệ sẽ không làm những việc ngu ngốc này. Ngu si là căn nguyên của tất cả pháp nhiễm ô. Trí tuệ là căn bản của tất cả pháp thanh tịnh. Ngày nay vì sao chúng ta học không thành trí tuệ? Vì chúng ta nhiễm ô quá nặng.

Đức Phật dạy chúng ta, buông bỏ được một phần nhiễm ô, trí tuệ hiện ra một phần. Buông bỏ mười phần ô nhiễm, trí tuệ hiện ra mười phần, trí tuệ có thể giúp ta thành đạo vô thượng. Trong nhiễm ô có thiện ác, thiện tức ba đường lành, ác là ba đường ác, tuyệt đối không ra khỏi luân hồi lục đạo.

“Thị pháp tức quán trí”, phải dùng quán trí. “Thị pháp lìa chư tình kế”, tuyệt đối không được dùng phân biệt chấp trước. Vẫn dùng phân biệt chấp trước, là ngày ngày đang tạo nghiệp. Tạo nghiệp nhất định kết duyên với tất cả chúng sanh. Có thiện duyên, có ác duyên, oan oan tương báo, trong Phật pháp gọi là chúng sanh có duyên. “Cho nên gọi là quán”, ý nghĩa của chữ này rất thâm sâu, phải biết dùng.

Lại Hội Sớ nói: “chữ quán tức tam quán. Tam đế tam quán, then chốt của vạn hạnh, gan mật của Bồ Tát”. Tam đế tam quán là nguyên tắc chỉ đạo tu hành cao nhất của Thiên thai tông. Tam chỉ tam quán của Thiên thai không lìa thức, họ dùng tâm ý thức để tu.

Sau khi Kinh Lăng Nghiêm truyền đến Trung quốc, chư vị cổ đức đều dùng tam chỉ tam quán của Thiên thai để giải thích Kinh Lăng Nghiêm. Kinh Lăng Nghiêm nói về sự tu hành sa ma tha, tam ma, thiền na, chư vị cổ đức phối hợp tam đế tam quán để giải thích. Đại sư Giao Quang thời nhà Minh nhận ra, trong Kinh Lăng Nghiêm Thế Tôn nói về ba phương pháp này, không phải tam chỉ tam quán của Thiên thai.

Về sau Kinh Lăng Nghiêm phân thành hai phái lớn. Phái cũ lấy Trường Thủy Sớ thời nhà Tống làm tiêu chuẩn. Phái mới chính là Chánh Mạch của đại sư Giao Quang. Ngài nói rất có lý, rõ ràng trong kinh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy chúng ta xả thức dùng căn, dùng căn tánh trong căn, dùng tánh thấy để thấy, dùng tánh nghe để nghe, không phải dạy ta dùng sáu thức. Nói rất có đạo lý.

Chúng ta xem Chánh Mạch Sớ của đại sư Giao Quang. Trong bài tựa ngài kể một câu chuyện, chúng tôi tin đại sư không bao giờ gạt người. Ngài phát hiện ra vấn đề này, vì lúc đó rất nhiều người học Kinh Lăng Nghiêm. Trong kinh luận đại thừa có hai câu nói nổi tiếng: Lăng Nghiêm khai trí tuệ, Pháp Hoa thành Phật. Người học đại thừa không ai không biết, ai không muốn khai trí tuệ chứ? Đại sư Giao Quang nói, khai trí tuệ, nương vào tam chỉ tam quán của Pháp Hoa tông, không thể khai trí tuệ. Có thể đạt đến đại ngộ, không thể đến đại triệt đại ngộ, đại triệt đại ngộ cần xả thức dùng căn. Tam chỉ tam quán của Thiên thai vẫn dùng tâm ý thức, chưa xả thức dùng căn.

Đại sư Giao Quang thọ mạng hết, công phu niệm Phật không tệ, Phật A Di Đà đến tiếp dẫn ngài, điều này ngài viết trong bài tựa. Ngài đem việc mà mình thường ôm ấp trong lòng, trình bày với Phật A Di Đà, hy vọng Phật A Di Đà cho ngài thêm thời gian hai ba năm, kỳ nghỉ, để ngài chú thích kinh. Phật A Di Đà đồng ý và ra đi. Sau khi lành bệnh, ngài chú thích bộ kinh này, chính là Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm Kinh Chánh Mạch. Không còn dùng tam chỉ tam quán để giải thích, không dùng nó để giải thích Sa ma tha, Tam ma, Thiền na. Nói rất hay, nhưng làm không dễ. Nói cách khác, đương cơ của bộ kinh này không phải người bình thường, người bình thường không học được. Nếu dùng tam chỉ tam quán của Thiên thai còn dễ học hơn, người bình thường đều có thể học.

Tam đế tam quán là then chốt của lục độ vạn hạnh, là gan mật của Bồ tát. Quý vị xem điều này quan trọng biết bao, gan mật là cơ quan quan trọng nhất trong lục phủ ngũ tạng.

Chúng ta dùng Pháp Hoa Huyền Nghĩa trong Tam Tạng Pháp Số, giải thích về tam đế, đây là Phật học thường thức của đại thừa.

“Đế tức đế thẩm”, là giải thích thế nào gọi là đế, đế nghĩa là thẩm. “Gọi là đế thẩm tất cả pháp, tức không, tức giả, tức trung”. Đế có thể nói tường tận để thẩm tra, hiện nay chúng ta gọi là nghiên cứu tường tận. Nghiên cứu đích thực là dùng thức thứ sáu và thức thứ bảy, phân biệt của thức thứ sáu, quyết định của thức thứ bảy, đây là phương pháp của Thiên thai tông.

Đối với tất cả pháp, tất cả pháp “tức không, tức giả, tức trung”. “Tức không” là nói chân tướng của nó, “tức không” là chân đế, nói về chân tướng của nó. “Tức giả” là tục đế. “Tức trung” là trung đế. Chân đế là vạn pháp giai không, liễu bất khả đắc, về thể mà nói. Giả là huyễn tướng, hiện tượng này ngay trước mắt. Thân thể này của chúng ta, tướng cũng là giả tướng, ta không thể phủ nhận nó, người thế gian cho rằng đây là thật. Phật biết là giả, người thế gian cho là thật. Cho nên nó cũng gọi là đế, gọi là “giả đế”.

“Trung” là sau khi giác ngộ, ta dùng nó như thế nào. Tướng có- tánh không, sự có- lý không. Ta dùng “trung”, không nghiêng về không tánh, cũng không nghiêng về giả, ta phải biết dùng nó. Đó chính là mọi việc hòa quang đồng trần với tất cả chúng sanh, tâm địa tuyệt đối không nhiễm trước, đây chính là trung đạo. Đây là Phật Bồ Tát ứng hóa tại thế gian.

Khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế, ngài biểu hiện cho chúng ta thấy. Ngài có thân thể, mỗi ngày ngài có công việc, ngài làm một cách rất siêng năng, đây là “tục đế”. Tuy ngày ngày biểu diễn, ngày ngày hoạt động, trong tâm ngài không nhiễm chút bụi trần, hoàn toàn tương ưng với tánh thể. Đây gọi là “trung đạo”, cũng chính là “trung đế”. Cho nên dùng “trung”, “trung” là không chấp nhị biên, cũng không lìa nhị biên, bất tức bất ly, đây là trung đạo. Lợi ích tất cả chúng sanh, đối với bản thân không hề có chút chướng ngại nào.

Ngày nay chúng ta không biết dùng! Nghiêng về không, đó chính là A la hán, Bích Chi Phật, cho nên họ gọi là thiên chân niết bàn. Họ như thế nào? Rời thế gian này, không cần thân thể, họ trú trong cảnh giới không. Phàm phu thì sao? Phàm phu hoàn toàn chú trọng huyễn hữu, giả hữu. Coi giả là chân, không biết đây là giả tướng, lấy giả làm chân. Luân hồi lục đạo chính là giả tướng, họ đọa vào trong đó. Hàng nhị thừa nghiêng về không, đọa vào tứ thánh pháp giới, Thanh văn pháp giới, Duyên giác pháp giới, đọa vào đó.

Bồ Tát dùng “trung đạo”, không lìa nhị biên, không trước nhị biên, bất tức bất ly, giáo hóa chúng sanh, nâng cao cảnh giới chính mình. Trên thực tế nâng cao cảnh giới chính mình, nghĩa là tập khí vô thỉ vô minh dần dần tự nhiên không còn. Đối với họ giáo hóa chúng sanh không có gì chướng ngại, vì sao vậy? Vì họ không có nhiễm trước. Bồ Tát ứng hóa tại thế gian, làm mà không làm, họ có làm chăng? Có làm. Vì sao gọi là không làm? Vì trong tâm họ không lưu lại dấu vết, gọi là không làm, không làm mà làm. Tâm địa thanh tịnh quang minh, không có chút tiêm nhiễm nào. Làm rất tốt việc giáo hóa chúng sanh, cần biểu diễn thì biểu diễn, cần nói thì nói. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni như thế, lịch đại chư vị tổ sư đều như vậy, họ đang biểu diễn! Họ được đại tự tại. “Tức không, tức giả, tức trung”, một mà ba, ba mà một.

“Thử tam cách lịch”. Cách lịch là gì? “Không” không phải là “giả”, “giả” không phải là “không”. “Không giả” không phải là “trung”, “trung” cũng không phải là “không giả”, đó gọi là cách lịch. Nó biến thành gì? Thành thứ đệ tam đế. Ta tu học từng thứ từng thứ, sau đó lại quy ba thứ về một, thời gian phải dài. Nếu “viên dung tam đế” thì rất nhanh. Viên dung là gì? “Ba và một vô ngại”, một tức là ba, ba tức là một. Thể là không, tướng là có, dụng là trung. Quý vị xem, một mà ba, ba mà một. Thể là không, tướng là giả, dụng là trung, đây là viên dung tam đế.

Bên dưới phân ra giới thiệu. Thứ nhất là chân đế. Chân tức chân không, tức tất cả pháp đều không”, tất cả pháp đích thực là chân không. “Chư pháp vốn không, chúng sanh không hiểu”, chúng sanh không hiểu, không thấu triệt. “Chấp đó là thật, mà sanh vọng kiến”, họ thấy sai, nghĩ sai, nói sai, làm sai, đây là tạo nghiệp.

Nghiệp có thiện ác, thiện được sanh vào ba đường lành, tiêu thiện nghiệp của họ. Tạo ác đọa vào ba đường ác, tiêu ác nghiệp của họ. Phải biết rằng trong tâm thanh tịnh không có thiện ác, cho nên tạo nghiệp thiện ác cũng phải tiêu trừ nó, ý nghĩa này rất thâm sâu! Vì sao vậy? Vì thiện ác đều là nhiễm ô, nó không phải thanh tịnh, trong thanh tịnh không có thiện ác. Trên đề kinh này nói thanh tịnh bình đẳng giác, trong thanh tịnh không có thiện ác, có thiện ác tức không thanh tịnh.

Chúng ta biết ba đường lành, ba đường ác đều là tiêu nghiệp chướng. Thiện là nghiệp chướng, ác cũng là nghiệp chướng, bình đẳng mà, đều không thể có. Chướng ngại tự tánh của ta, chướng ngại đức tánh ta. Phải làm như thế nào? Xem Bồ Tát làm, Bồ Tát dạy tất cả chúng sanh, đoạn tất cả điều ác, tu tất cả điều thiện, không chấp tướng, đó là trung đạo. Đoạn ác chấp tướng đoạn ác, tu thiện chấp tướng tu thiện, vẫn không thể thoát ly được. Vì sao vậy? Vì chấp tướng là có báo, thiện có thiện báo, ác có ác quả. Không chấp tướng, không chấp tướng không có báo. Tu thiện, không có quả báo của ba đường lành. Tạo ác, không có quả báo của ba đường ác. Vì sao vậy? Vì tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Lục đạo, mười pháp giới đều là mộng huyễn bào ảnh, chỉ cần giác ngộ, nó không còn tồn tại. Phải hiểu đạo lý này! Nếu không biết tam đế tam quán, không thể tu được, phải tu như thế nào? Hiểu đạo lý này, giác ngộ, thì ra chân tướng sự thật là như vậy.

Bên dưới nói: “Nếu dùng không quán quét hết”. Biết tất cả pháp không có tự tánh, tất cả huyễn tướng này không có tự thể. “Gọi là thật tình tự quên”, ta coi giả tướng này là chân thật, tình chấp này ta tự nhiên quên mất. Chỉ cần buông bỏ tình chấp là không sao, nghiệp chướng tiêu trừ. Trong tình chấp này, đầu tiên là ngã kiến, chỉ cần có cái tôi là có tình chấp, thì không còn cách nào khác.

Kinh Kim Cang nói: “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Đây là gì? Đây là nhập môn. Chỉ cần bốn tướng đều còn, là chưa vào cửa Phật. Điều đầu tiên phải xem ngã tướng là không, những cái khác giải quyết dễ dàng, sẽ không khó.

Làm sao quán ngã thành không? Tôi từ đâu đến? Là tứ đại ngũ uẩn, tụ tập thành huyễn tướng này, do duyên sanh. Tứ đại ngũ ấm là duyên, pháp do nhân duyên sanh. Tứ đại là nói đến vật chất, nhục thể này của chúng ta là vật chất, bản thân của vật chất là ngũ ấm.

Vấn đề này cũng là mấy năm gần đây chúng tôi mới biết, trước đó chúng tôi đều tách rời vật chất và tinh thần. Vật chất là vật chất, thọ tưởng hành thức là thọ tưởng hành thức, nó không phải vật chất. Bây giờ mới biết, tinh thần và vật chất vĩnh viễn không thể tách rời. Trong vật chất dù nhỏ đều đầy đủ sắc thọ tưởng hành thức, nhỏ đến mức độ nào? Phật pháp gọi là vi của cực vi, ngày nay các nhà khoa học gọi là vi trung tử, lượng tử, cũng gọi là tiểu quang tử. Là một trên 100 ức phần thể tích của một điện tử, nhỏ như vậy. Nó là vật chất, nó có thọ tưởng hành thức. Làm sao biết? Qua thí nghiệm nước của tiến sĩ Giang Bổn Thắng biết được. Tế bào của chúng ta, mỗi tế bào đều đầy đủ sắc thọ tưởng hành thức, đây là chân tướng sự thật. Mỗi tế bào đều đầy đủ, vậy tế bào nào là tôi? Nếu mỗi tế bào đều là tôi, vậy tôi không phải biến thành rất nhiều cái tôi rồi sao, đâu có đạo lý này! Tất cả mọi hiện tượng vật chất, đều đầy đủ thọ tưởng hành thức. Quý vị quan sát tường tận, cái tôi bất khả đắc, tôi là giả không phải thật. Hoàn toàn là một quan niệm sai lầm rất mãnh liệt, rất kiên cố, cho rằng có cái tôi, thực tế không hề có. Đây gọi là sai lầm triệt để, là nguồn gốc của mọi sai lầm. Phá được cửa ải này, về sau không có gì khó. Tu đà hoàn phải phá cửa ải này.

Trong Kinh Hoa Nghiêm chúng ta thấy, 51 địa vị Bồ Tát, thập tín vị ở trước. Bồ Tát sơ tín vị của thập tín vị phải phá năm loại kiến hoặc, họ đoạn hoặc là ngang bằng với tiểu thừa Tu đà hoàn, nhưng trí tuệ vượt qua tiểu thừa Tu đà hoàn, họ là Bồ Tát đại thừa. Họ phải đoạn thân kiến, không còn chấp trước thân này là tôi. Cái gì là tôi? Tự tánh là tôi. Thông thường chúng ta gọi là linh tánh. Linh tánh là tôi, không phải linh hồn. Linh hồn là tự tánh mê, gọi là linh hồn. Linh hồn không ra khỏi lục đạo, linh tánh siêu thoát lục đạo.

Sau khi phá thân kiến, biên kiến dễ phá, biên kiến là gì? Là đối lập. Tôi không còn, tôi đối lập với ai? Liên đới phá hết. Nếu không phá cái tôi, đối lập không thể phá được, không phá được. Đối lập là biên kiến, nhị biên, đối lập với người, đối lập với việc, đối lập với tất cả pháp. Đối lập nó sẽ dần dần phát triển, phát triển đến đâu? Phát triển đến mâu thuẫn, mâu thuẫn tiếp tục phát triển ra là xung đột, xung đột tiếp tục phát triển ra là đấu tranh, tiếp tục phát triển ra là chiến tranh, tức cùng hủy diệt, chỉ có con đường chết.

Hóa giải xung đột không có gì khác, chính là buông bỏ đối lập. Tôi không còn đối lập với người, không còn đối lập với tất cả vạn vật, vấn đề liền được hóa giải. Họ đối lập với tôi không sao, đó là việc của họ, tôi không đối lập với họ, tôi đã giải thoát.

Buông bỏ thành kiến, thành kiến là gì? Là tự cho mình hơn người. Kiến thủ kiến là thành kiến về quả, giới thủ kiến là thành kiến về nhân, chúng ta gọi là thành kiến. Phật tách rời nó, tách rời nhân và quả, đều phải buông bỏ, đây đều là ta thấy sai.

Sau cùng là tà kiến. Không thuộc về bốn loại lớn này, tất cả cái nhìn sai lầm quy nạp nó thành một loại, gọi là tà kiến. Buông bỏ tất cả những điều này, tiểu thừa chứng được Tu đà hoàn, đại thừa là viên giáo sơ tín vị Bồ Tát.

Trong đoạn văn này đều gọi là vọng kiến. Vọng kiến chính là năm loại lớn này, kiến giải sai lầm, phải dùng “không quán” quét sạch nó, cũng chính là buông bỏ. Biết được những thứ này là giả, nó không phải thật.

Pháp quán này trong Kinh Kim Cang rất hay, cung cấp cho chúng ta, “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”, quý vị xem tâm quý vị thanh tịnh biết bao. Hành Bồ Tát đạo, biết được tất cả mọi hiện tượng là huyễn tướng, phải phát tâm từ bi giúp họ giác ngộ, đây gọi là hành đạo Bồ Tát, gọi là phát tâm bồ đề. Tâm bồ đề chính là tự lợi lợi tha, tự lợi lợi tha chân thật. Tự lợi là thanh tịnh bình đẳng giác, lợi tha là đại từ đại bi. Dùng thanh tịnh bình đẳng giác để hành đại từ đại bi, trong này là trí tuệ, không có tình chấp. Họ có thể tiếp thu, giúp đỡ họ. Còn như không thể tiếp thu, làm gương cho họ thấy, nhìn lâu ngày họ sẽ cảm động. Đức Phật độ chúng sanh dùng thân hành đứng đầu, ngôn giáo là bổ sung, đều là làm ra tấm gương tốt nhất cho chúng sanh xem. Thân hành ngôn giáo, không phải dạy người khác sau đó mới làm gương, không phải. Làm gương trước, sau đó mới nói. Cho nên Phật độ chúng sanh, chủ yếu là thân hành, thực hành, ngôn giáo là bổ sung. Khách và chủ chúng ta phải phân biệt thật rõ ràng, như vậy không đến nỗi phát sanh sai lầm. Quý vị biết tình huống thật sự, tình chấp tự nhiên không còn.

“Tình vọng có thể lìa các tướng”, đối với tất cả hiện tượng ta không còn chấp trước. “Nếu lìa các tướng, thì lý chân không tự nhiên hiểu rõ”. Câu này cũng rất quan trọng, nếu không lìa tướng, lý chân không này ta vĩnh viễn không thể thấu triệt. Đế là gì? Là thật sự thấu triệt, thật sự không chấp trước. Không hiểu rõ vạn pháp giai không, làm sao có thể buông bỏ vạn pháp? Buông bỏ vạn pháp, khoảng cách với minh tâm kiến tánh ngày càng gần, như vậy mới được đại tự tại, cho nên gọi là chân đế.

Thứ hai là “Tục đế”. Tục đế là nói về hiện tượng, giả tượng. Chân đế nói về tự tánh, tự tánh. Nên nhớ, chúng ta thường nói, nó không phải hiện tượng vật chất, không phải hiện tượng tinh thần, cũng không phải hiện tượng tự nhiên, cho nên nói nó là “chân không”. “Không” này không phải là vô, nó có thể hiện tướng, nhưng nó hiện tướng đều là giả, không phải thật. Nó hiện tướng, giống như chúng ta thấy hiện tướng trên màn hình ti vi vậy, thấy giống như là thật, nhưng nó không phải thật. Người khế nhập cảnh giới này, họ thấy lục đạo, mười pháp giới, thấy tất cả cõi nước chư Phật khắp biến pháp giới hư không giới đều là huyễn tướng, đều là hiện tướng trên màn hình. Chỉ cần đừng xem nó là thật, thì không có gì chướng ngại, nó tuyệt đối không trở ngại tự tánh.

Tuy nó có ba loại hiện tượng xuất hiện, ở tự tánh không có, nhưng tự tánh không chướng ngại nó hiện tướng, nó hiện tướng cũng không chướng ngại chân không tự tánh. Chúng ta ví “chân đế” như màn hình ti vi, “tục đế” là tướng hiện ra trên màn hình, sau đó “trung đế” mới dễ hiểu.

“Tục tức là thế đế, thế gian thế tục, gọi là lập tất cả pháp”. Họ cho rằng tất cả pháp là thật, lập tất cả pháp. “Tuy các pháp vốn không, đều bất khả đắc. Nếu dùng giả quán chiếu, thì có thể hiểu rõ tánh đủ các pháp, rõ ràng chân thật, cho nên gọi là tục đế”. Tục đế là người thế tục thấy, tưởng là thật. Sáu căn chúng ta tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, mắt thấy sắc, tai nghe âm thanh, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị. Thân thể tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài, còn có thức thứ sáu đang khởi vọng tưởng, nghĩ quá khứ, nghĩ vị lai. Tất cả đều là giả.

Giả, không thể nói nó không có, nó có thật, như vậy phải làm sao? Dùng giả quán chiếu, tuy có nhưng nó không phải thật, nghĩa là sao? Nó không tồn tại vĩnh hằng, mà biến hóa trong từng sát na. Trong kinh giáo cũng nói, hiện tượng này gọi là vô thường. Thời gian ngắn, ngắn đến mức một giây có đến 1600 triệu lần sanh diệt, chúng ta không nhìn thấy.

Hiện tượng ngày nay chúng ta nhìn thấy, rốt cuộc là sao? Đây là các nhà khoa học nghiên cứu, hiện tượng vật chất rốt cuộc là gì? Khoa học kỹ thuật cận đại phát triển, dùng kính hiển vi bội số cao nhìn thấy được, máy tính tinh vi. Máy tính tinh vi, đo lường tốc độ của nó, phát hiện hiện tượng này giống như ánh chớp vậy. Vừa nhìn thấy lập tức tiêu diệt, ánh sáng thứ hai lại đến, như ánh chớp vậy. Thật ra giống như film đèn chiếu chúng ta chiếu trên ti vi, mở ống kính ra, tấm phim này chiếu lên màn hình, đóng ống kính lại, thay một tấm khác, mở ống kính ra, ta nhìn thấy tấm thứ hai. Tốc độ của nó rất nhanh, mắt chúng ta nhìn không kịp, nhìn thấy hình như là thật. Nhanh đến mức độ nào? Một giây có 24 tấm. Ngày xưa chúng ta xem film, một giây 24 tấm, chúng ta nhìn thấy giống như là thật.

Bây giờ Phật cho chúng ta biết, cảnh giới hiện tại của chúng ta, một giây bao nhiêu tấm? Một giây 1600 triệu tấm, vì thế ta mới tưởng là thật. Một giây 1600 triệu lần sanh diệt, ai nhìn thấy? Kinh điển đại thừa nói, bát địa trở lên, họ không cần dùng máy móc. Các nhà khoa học dùng máy móc, Bồ Tát không cần. Bát địa, cửu địa, thập địa, Đẳng giác, Diệu giác. Năm cấp bậc này, họ đều nhìn thấy, không phải giả, một người nhìn thấy không tính. Trong năm cấp bậc này, quý vị biết có bao nhiêu người? Vô lượng vô biên vô số người đều nhìn thấy. Bản thân chúng ta cố gắng tu, tu đến bát địa, chẳng phải bản thân cũng nhìn thấy sao? Tuy hiện nay không nhìn thấy, mà chỉ nghe nói. Trong kinh Phật nói như vậy, thêm báo cáo của các nhà khoa học, chúng ta đối chiếu, quả nhiên không sai, chúng ta tiếp thu.

Chúng ta dùng cách nói trong kinh Phật và khoa học để xem những hiện tượng này, những hiện tượng khắp biến pháp giới hư không giới, đây gọi là dùng giả quán chiếu. Phải thật là cách nhìn này, đừng ở trên giảng đường nói “đây là giả”. Khi ra khỏi đó thì mọi thức đều là thật. Như vậy không được, vậy là ta trở về vị trí cũ. Phải kiên trì, là giả, không phải thật, phải kiên trì đến cùng, vì sao vậy? Vì như vậy mới có thể buông bỏ. Hiện tượng đều ngay trước mắt chúng ta, biết đây là vô thường. Chúng ta nhìn thấy là vô thường, chúng ta nhìn thấy là tướng tương tục, hãy xem nó như film, hãy xem nó như ti vi.

Chân đế là gì? Là màn hình của ti vi. Tục đế là gì? Tục đế là hiện tướng trên màn hình. Quý vị thấy màn hình là thật, nó vĩnh hằng bất biến. Tướng hiện ra trên màn hình là giả, sát na sanh diệt. Dùng film băng nhựa, một giây có 24 lần sanh diệt. Hiện nay đã tiến bộ, film dùng kỹ thuật số, dùng thẻ nhớ, tốc độ của nó nhanh hơn tốc độ film nhựa ngày xưa, hiện tượng chúng ta nhìn thấy rất thật. Nhưng dù nhanh đến đâu, cũng không thể nhanh bằng hoàn cảnh hiện thực, vẫn không bằng.

Nếu hiểu rõ đạo lý này, mỗi ngày xem ti vi dùng giả quán để quán, quý vị sẽ thành Phật. Đây là một pháp môn, cũng thành Phật như thường. Sau khi quán thành, xem cảnh giới hiện thực của chúng ta, toàn là film, là ti vi, không có gì là thật. Ta không còn chấp trước, không còn phân biệt, tâm thanh tịnh bình đẳng giác hiện tiền, đây gọi là tục đế.

Thứ ba là Trung đế. “Trung tức trung chánh, gọi là thống nhất tất cả pháp”. Thống nhất tất cả thể tướng lại, đây là tác dụng. “Chư pháp vốn không lìa nhị biên”, giống như chúng ta xem ti vi vậy, cảnh tượng trong màn hình không lìa màn hình. Màn hình không lìa sắc tướng, sắc tướng không lìa màn hình, vốn không lìa, không lìa nhị biên, cũng “bất tức nhị biên”. Màn hình không phải sắc tướng trong đó, sắc tướng không phải màn hình, quả thật không phải. Chúng ta tắt kênh sắc tướng không còn, mở kênh ra nó liền hiện tiền. Chứng minh nó là hai không phải một, nhưng khi khởi tác dụng là một mà hai, hai mà một. Chúng ta phải hiểu một cách rõ ràng minh bạch.

Khi dùng trung quán để thấy, thấy nó thành nhất thể. “Tức có thể hiểu rõ các pháp phi chân phi tục, tức chân tức tục, thanh tịnh động triệt, viên dung vô ngại. Tức một mà ba, tức ba mà một, không thể nghĩ bàn”. Không cần nghĩ đến nó, cũng không cần nói về nó, sự thật nó là như vậy. Nếu nghĩ về nó, ta nghĩ sai, nói về nó cũng nói sai. Không cách nào nói một cách hoàn toàn, nếu nói chỉ có thể nói một phương diện.

Nói chân quý vị dễ hiểu, nói tục cũng dễ hiểu. Tục chính là chân, chân chính là tục, khiến cho mọi người hồ đồ, mê hoặc, đây là chân tướng sự thật!

Tu hành của Thiên thai tông, đây là một quan niệm quan trọng nhất. Nếu không dùng quan niệm này thì không thể, tu không thành tựu, cho nên điều này rất quan trọng.

Tam đế chúng ta học đến đây, hôm nay hết giờ rồi.

Hết tập 295

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 295 PAGE 1