Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

HẾT TẬP 255

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 255 PAGE 1

Tập 256

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 29.01.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 311, hàng thứ hai, “tất thành chánh giác đệ thất”.

Chú giải của Niệm Lão. Tỳ kheo Pháp Tạng ở chỗ Thế Gian Tự Tại Vương Như Lai phát 48 nguyện xong. Dĩ nghĩa là nói xong rồi. Lại ở trước Phật mà nói kệ tụng biểu thị hạnh nguyện này và xin được chứng minh. Vì đại nguyện chân thành sâu rộng, nên ứng thời cảm đắc được mưa hoa đất rung, không trung khen rằng: nhất định thành Phật.

Trên đây là nội dung của phẩm này. Mấy câu đơn giản đã giới thiệu ra rồi.

Chúng ta xem kinh văn.

“Phật cáo A nan, nhĩ thời Pháp Tạng tỳ kheo, thuyết thử nguyện dĩ, dĩ kệ tụng viết”. Dùng thể kệ tụng để tán thán,

“Ngã kiến siêu thế chí. Tất chí vô thượng đạo. Tư nguyện bất mãn túc. Thệ bất thành đẳng giác”.

Chúng ta biết “siêu thế chí” này, chính là 48 nguyện. Di Đà đã thành Phật rồi, nguyện của ngài toàn bộ đều viên mãn.

“Phục vi đại thí chủ. Phổ tế chư cùng khổ. Linh bỉ chư quần sanh. Trường dạ vô ưu não. Xuất sanh chúng thiện căn. Thành tựu bồ đề quả”.

Sau khi đại nguyện thành tựu rồi, tiếp theo chính là phổ độ chúng sanh. Độ chúng sanh không phải là việc bình thường, là phải khiến cho tất cả chúng sanh đều có thể thành Phật đạo. Cho nên sau đó nói thành tựu quả bồ đề. Câu này rất quan trọng, câu này chính là thành Phật.

“Ngã nhược thành chánh giác, lập danh vô lượng thọ”. Phật A Di Đà thành Phật rồi, danh hiệu của Ngài là Vô lượng thọ. “Chúng sanh văn thử hiệu, câu lai ngã sát trung”. Đây là tất cả chúng sanh tiếp xúc với Di Đà, đều sẽ phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ.

“Như Phật kim thân sắc, diệu tướng tất viên mãn”. Đây là như thân tướng của Phật.

“Diệc dĩ đại bi tâm, lợi ích chư quần phẩm, ly dục thâm chánh niệm, tịnh tuệ tu phạm hạnh”. Những đại chúng vãng sanh đến thế giới Cực Lạc này, cũng giống như Di Đà, dùng tâm đại từ bi, cảm ứng đạo giao với chúng sanh trong khắp pháp giới hư không giới, chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng, phổ độ chúng sanh giống như Phật. Đây là “lợi ích khắp các phẩm” vậy.

Bây giờ chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Lão. “Ngã kiến siêu thế chí”, kiến là kiến lập, là lập vậy. Nói về siêu thế chí, các nhà chú giải kinh có rất nhiều cách giải khác nhau. Đối với câu nói này, tổ sư đại đức có một số cách nhìn khác nhau. Vậy siêu thế chí là gì? “Tịnh Ảnh vân”, đây chính là chú giải của Khương Tăng Khải, ở Trung Quốc bản này lưu thông rộng rãi nhất. “Tiền sở phát trung, cầu pháp thân nguyện, cầu Tịnh Độ nguyện, danh siêu thế nguyện.” Tịnh Ảnh dùng bản Ngụy Dịch, tức là bản của Khương Tăng Khải. “Quang minh vô lượng nguyện, thọ mạng vô lượng nguyện, dữ chư Phật xưng dương nguyện, vi nhiếp pháp thân nguyện. Quốc độ thanh tịnh nguyện, quốc độ nghiêm sức nguyện, vi nhiếp Tịnh Độ nguyện”. Tịnh Ảnh chỉ gọi năm nguyện này là siêu xuất thế gian. Vị này là Tiểu Huệ Viễn. Hậu nhân tôn kính Ngài không gọi danh xưng của Ngài, mà gọi tên chùa của Ngài, ngôi chùa mà Ngài trú trì là chùa Tịnh Ảnh. Ở đây chúng ta nhìn thấy Tịnh Ảnh, Niệm Lão trích dẫn rất nhiều, chính là đại sư Huệ Viễn. Ngài và Tổ sư Tịnh Tông Huệ Viễn danh hiệu hoàn toàn tương đồng, hai chữ đều giống nhau. Một người là thời Đông Tấn, một người là thời Nhà Tùy. Cho nên xưng là tiểu Huệ Viễn. Phật môn chúng ta xưng Ngài là tiểu Huệ Viễn, chính là chùa Tịnh Ảnh. Ông cho rằng trong hoằng nguyện, năm loại nguyện này vô cùng quan trọng, tức là vừa rồi chúng ta đọc đến: Quang minh vô lượng, thọ mạng vô lượng, chư Phật xưng dương. Đây là pháp thân. Quốc độ thanh tịnh, quốc độ nghiêm sức, đây là nguyện nhiếp Tịnh Độ. Năm loại nguyện này siêu xuất thế gian.

“Cảnh Hưng đồng chi”. Nghĩa Tịch, Vọng Tây những vị đại đức này, họ nói “tổng chỉ cho 48 nguyện”. “Hậu thuyết thậm thị”, câu nói này là Hoàng Niệm Lão nói, Hoàng Niệm Lão tán thành cách nói của các vị Đại đức Nghĩa Tịch, Vọng Tây. Siêu thế nguyện trên thực tế chính là chỉ cho 48 nguyện, mà không phải là chỉ có năm nguyện ở trước. Đây là những cách nhìn nhận khác nhau. Cho nên người nhân ắt gặp nhân, người trí ắt gặp trí, quí vị xem cùng là một câu kinh văn, mà giải thích khác nhau.

Chân Giải đây là một vị Tổ sư của Nhật Bản, Tổ sư của Tịnh Tông, ông nói Tổ chúng ta nói 48 nguyện không thể nghĩ bàn, tổ chúng ta là chỉ cho đại sư Thiện Đạo. Vậy chúng ta đã biết, vào đời nhà Đường sư du học ở Trung Quốc, là học trò của đại sư Thiện Đạo, sau khi về đến Nhật Bản, sư thành lập tông Tịnh Độ, vẫn là xưng đại sư Thiện Đạo làm Tổ sư, nên tổ đình của họ ở Trung Quốc.

Đại sư Thiện Đạo nói: 48 nguyện không thể nghĩ bàn, lại nói thệ nguyện vô ngại. Người đời cho rằng 48 nguyện này, nguyện nguyện đều khác, ví như trái dẻ và trái thị độc lập với nhau, đều là tách rời nhau không thể lẫn lộn. Nay không như vậy, ví như tấm thục gấm, khéo dệt thành hoa quả lá cành, như gốc thân cành lá có khác, nhưng đều dệt thành, chỉ trên một tấm gấm. Nay cũng như vậy, tuy số có 48 nguyện, nhưng mà chỉ là một chánh giác thiện xảo trang nghiêm mà thành. Nên nói thệ nguyện vô ngại.

Chân Giải trích dẫn là lời của đại sư Thiện Đạo. Đại sư Thiện Đạo nói “siêu thế chí” này chính là nói 48 nguyện không thể nghĩ bàn, 48 nguyện này, lại nói là thệ nguyện vô ngại, cũng có thể nói là thệ nguyện không có chướng ngại. Thế nhân, là chỉ cho người thế gian thông thường. Nhìn 48 nguyện này dường như là nguyện nguyện có khác, ý nghĩa này chính là nguyện nguyện đều là độc lập khác nhau, 48 nguyện. Dùng trái cây để ví dụ, dẻ là hạt dẻ, trái thị, đều là cây ăn quả. Trái thị chúng ta hiện nay gọi nó là trái cây, dường như mỗi thứ là mỗi loại, đại sư Thiện Đạo nói “nay không như vậy”, trên thực tế không phải là như vậy. 48 nguyện thực sự mà nói nó là một nguyện, một tức là nhiều, nhiều tức là một. Ngài có một ví dụ, giống như một tấm vải thục gấm, thục là Tứ xuyên, nơi sản xuất ra loại lụa tơ tằm, tơ lụa được dệt ra. Gấm chính là tơ lụa. Vào thời xưa, thời nhà Đường càng thịnh hành, chư vị biết con đường tơ lụa từ Trung Quốc thông đến châu Âu. Nguồn gốc của tơ lụa thì Tứ xuyên là nơi nổi tiếng nhất. Trên một tấm tơ lụa này, dệt một số hoa văn, có hoa quả lá cành, gốc thân cành lá khác nhau. Quí vị xem trong tấm tơ lụa này dệt những thứ hoa văn, trong đó có hoa có quả, có cành, có lá khác nhau. Nhìn toàn bộ đồ họa chỉ là một tấm vải gấm dệt mà thôi, do dệt thành. 48 nguyện cũng giống như tấm vải lụa dệt này. Nay cũng như vậy, tuy là có 48 nguyện, nó đích thực chỉ là một chánh giác thiện xảo mà trang nghiêm thành. Nguyện nguyện đều là chánh giác, thiện xảo biểu pháp của chánh giác, thiện xảo tự hành hóa tha của chánh giác. Pháp thân trang nghiêm là trang nghiêm chính mình, trang nghiêm chúng sanh, trang nghiêm pháp giới, là một không phải hai.

Dưới đây nói lại càng hay hơn, lại nói: 48 nguyện không thể nghĩ bàn. 48 nguyện, nguyện nguyện đều đầy đủ đức không thể nghĩ bàn. Nên các nguyện tương nhập, trong mỗi một nguyện đều đầy đủ 47 nguyện khác, nguyện nguyện đều như vậy, lúc một nguyện đạt được rồi thì 48 nguyện đều đạt được. Đây mới là chánh giác thiện xảo, nên nó không có ngăn ngại, người thế gian nói về hạt dẻ và cây thị trước đây, ví dụ về hoa quả cành lá này không thể đồng loại được. Nguyện văn này bởi vì nó là từ một chánh giác mà sanh, chánh giác là Phật tri Phật kiến, trong tâm tự tánh thanh tịnh trí tuệ bát nhã viên mãn rốt ráo. Cho nên điều mục của nguyện có nhiều hơn nữa cũng là tương tức tương nhập, không có chướng ngại, ở đây gọi nó là thệ nguyện vô ngại. Từ đó cho thấy 48 nguyện hòa nhập với nhau, bốn chữ này vô cùng quan trọng, một là tất cả, tất cả là một. “Mỗi mỗi đều là nguyện siêu thế hết”. Dùng điều này để giải thích “siêu thế chí”. Chữ siêu này dùng lời hiện tại để nói là siêu việt thời gian và không gian. Đó là gì? Đó là nhất thể, 48 nguyện chính là một nguyện, thế nên Phật A Di Đà nói tôi kiến tạo siêu thế chí, siêu thế chí này chính là chỉ cho 48 nguyện.

Lại đại sư Thiện Đạo ở trong Pháp Sự Tán nói: hoằng thệ đa môn thiên về niệm Phật là gần nhất, cho nên mỗi mỗi nguyện đều là niệm Phật vậy. Lời này là thật không phải giả. Danh hiệu Di Đà không thể nghĩ bàn, công đức danh hiệu không thể nghĩ bàn, danh hiệu biểu pháp không thể nghĩ bàn, lợi ích của danh hiệu không thể nghĩ bàn, danh hiệu thực sự nói không hết được! Thiên kinh vạn luận đều từ một câu danh hiệu này mà lưu xuất ra. Không những Thế Tôn 49 năm thuyết tất cả pháp, thế xuất thế gian đại Thánh đại Hiền, đại Thánh là Phật, đại Hiền là Bồ Tát. Họ là thánh nhân của thế gian, sở tu, sở ngộ, sở chứng, sở giáo của họ, không có gì không phải là từ danh hiệu Di Đà mà lưu xuất ra. Vì sao vậy? Quí vị phiên dịch danh hiệu ra ý nghĩa tiếng Trung thì rõ ràng thôi. A Di Đà Phật nghĩa là gì? Vô lượng giác. Quí vị xem trong đây ngài nói là nhất chánh giác. Nhất chánh giác không phải chính là vô lượng giác sao? Từ trong vô lượng giác mà lưu xuất ra. Chính là nhất chánh giác thiện xảo trang nghiêm, tức là nhất chánh giác lưu nhập. Chúng ta đối với câu danh hiệu này không hiểu biết, cũng không biết câu danh hiệu này có liên quan gì đến bản thân mình. Cho nên xếp nó qua một bên không quan tâm để ý đến, không biết đó là bảo vật, là pháp bảo số một của thế xuất thế gian, Phật pháp trân bảo của tất cả thế xuất thế gian, đều từ một câu danh hiệu này mà lưu xuất ra. Quí vị có thể tin được không? Lúc nào mới có thể thực sự tin tưởng được? Lúc quí vị đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, quí vị liền tin tưởng. Chưa đến giai đoạn này, quí vị vẫn không tin tưởng, đến giai đoạn này thì tin tưởng triệt để thôi. Vì sao vậy? Cảnh giới quí vị thân chứng, quí vị chứng đắc rồi, cho nên “thiên tiêu niệm Phật tối vi tân”, câu nói này hay biết bao! Chúng ta có thể thừa đương được hay không? Ngay trong đời này, không nên mê mờ nữa, về sau đời đời kiếp kiếp, ai thân nhất với ta? Niệm Phật là thân nhất. Niệm Phật, cha mẹ của ta, tổ tông của ta ở trong đó sao? Ở trong đó, không sai tí nào. Vô thỉ kiếp đến nay thủy tổ chúng ta, đều ở trong danh hiệu Phật. Niệm Phật tức là niệm tổ tiên, niệm Phật chính là niệm sư trưởng, mỗi mỗi nguyện của Di Đà đều vì niệm Phật. Phật Thích Ca Mâu Ni trong 49 năm thuyết tất cả những kinh giáo cũng là vì niệm Phật thôi. Nói nghĩa rộng ra, đó chính là không có một thứ gì không bao gồm trong đó.

Lại Vãng Sanh Luận nói ba loại trang nghiêm này nhập nhất pháp cú. Nhất pháp cú là chân thật trí tuệ, vô vi pháp thân. Niệm lão ở trong chú giải này, câu này trích dẫn rất nhiều, chúng ta thường đọc đến, đọc đến mức đều rất thuộc rồi. Ba loại trang nghiêm là gì? Là Phật, Bồ Tát, quốc độ. Chúng ta bây giờ đổi một danh từ để nói thì mọi người sẽ càng thân thiết hơn, Phật là thầy giáo, Bồ Tát là học trò, quốc độ là trường học, cách nói của tôi như vậy mọi người nghe ra sẽ càng thân thiết hơn. Ba loại trang nghiêm, thầy giáo trang nghiêm, trang nghiêm dùng lời hiện tại của chúng ta để nói là hoàn mỹ. Hoàn mỹ là không mảy may khiếm khuyết, đều không có. Thầy giáo xứng đáng là thầy giáo, sư đạo không có mảy may khiếm khuyết. Học trò cho ra học trò, đạo cầu học đầy đủ hoàn mỹ, không có khiếm khuyết. Phạm vi trường học bao gồm rất rộng. Không những là nội dung chương trình, tiêu chuẩn của chương trình, mục tiêu của chương trình, cho đến tất cả những thiết bị dạy học, mỗi mỗi hoàn mỹ, không tìm ra khiếm khuyết. Thậm chí bao gồm học trò, bất luận là vật chất, tinh thần, những thiết này bị cũng đều hoàn mỹ không có khiếm khuyết. Cho nên chư Phật tán thán, hai câu chư Phật tán thán này hoàn mỹ đến cực điểm, Phật A Di Đà là “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Chúng ta nếu muốn làm một người học trò tốt, hi vọng sớm một ngày thành Phật, thành Phật tức là thành tựu đại viên mãn, thành tựu viên mãn rốt ráo. Không vào được trường học này vậy là quí vị khó khăn rồi. Quí vị có thể vào được trường học này là quí vị đã thành tựu. Chúng ta ở trong kinh luận thấy được rất nhiều. Thậm chí nói chỉ cần quí vị tiến vào trường học này chính là quí vị vãng sanh Tịnh Độ. Cấp bậc như thế nào? Cõi Phàm Thánh Đồng Cư hạ hạ phẩm vãng sanh, chư Phật Bồ Tát đều tán thán quí vị. Quí vị đã thành tựu viên mãn rồi. Như vậy không quí sao? Đây thực sự gọi là pháp khó tin! Quí vị là một phàm phu nhân gian, nghiệp chướng sâu nặng, làm sao có thể trong một thời gian ngắn như vậy, quí vị đã chứng đắc được viên mãn rốt ráo? Thời gian này ngắn đến mức nào? Thông thường mà nói không quá ba năm. Học tiểu học ba năm, còn chưa tốt nghiệp, quí vị đã thành Phật rồi, quí vị liền chứng đắc đại viên mãn. Chư Phật Như Lai nói với chúng ta pháp khó tin. Chúng ta nghe rồi, có thể lãnh hội được phần ít ý nghĩa. Thật là khó tin! Vì sao nhiều người muốn học Phật lại không thành tựu. Nguyên nhân là ở đâu? Nguyên nhân vẫn là khó tin. Ngày ngày đọc Kinh Vô Lượng Thọ, ngày ngày nghe Kinh Vô Lượng Thọ, nghe mấy mươi năm rồi quí vị còn chưa muốn đi. Khó tin! Quí vị vẫn chưa nghe hiểu được. Thực sự nghe rõ ràng rồi, họ sẽ thật làm. Không có thật làm là vẫn chưa hiểu rõ. Không biết pháp môn này là thù thắng như vậy, dễ dàng vãng sanh như vậy, đi là sẽ thành tựu. Những người không thể đi thông thường nói là quí vị nghiệp chướng nặng quá, nói không sai. Đâu biết rằng một câu danh hiệu kia là tiêu nghiệp chướng, trong kinh nói rất rõ ràng, chí tâm niệm một câu A Di Đà Phật, trước đó có chí tâm, nghĩa là tâm chân thành cung kính, chân thành đến cực điểm, cung kính đến cực điểm, dùng tâm này niệm một tiếng A Di Đà Phật, tiêu trọng tội 80 kiếp sanh tử. Quí vị niệm một ngày không quí hóa lắm sao? Đả Phật thất niệm Phật bảy ngày, tội nghiệp như thế nào cũng tiêu trừ được hết. Quí vị nói tôi dự Phật thất cũng tham gia hơn cả 100 lần rồi, vì sao nghiệp chướng chưa trừ hết? Vì quí vị không biết niệm, không biết niệm này chính là cổ đức nói, quí vị dùng sai tâm, câu này nói rất hay. Quí vị dùng sai tâm rồi. Quí vị không phải dùng chân tâm, mà quí vị dùng vọng tâm. Vọng tâm niệm cũng có công đức, không phải không có. Công đức rất nhỏ, không mạnh, cho nên quí vị niệm nhiều năm, công phu cũng không đắc lực. Sự việc này, bản thân bình tĩnh suy nghĩ liền rõ ràng được.

Trong cuộc sống hằng ngày bày ra trước mắt chúng ta, quí vị cho rằng sự việc nào đối với quí vị là quan trọng nhất, quí vị liền rõ ràng được. Hiện nay người thế gian bình thường coi thứ gì là quan trọng nhất? Tiền tài là quan trọng nhất, hưởng thụ ngũ dục lục trần là quan trọng nhất. Còn có người cho rằng thân thể mình là quan trọng nhất, mạnh khỏe trường thọ là quan trọng nhất. Rất ít người xếp niệm Phật vào hàng quan trọng nhất. Nếu như coi việc niệm Phật là điều quan trọng nhất, thì quí vị thành tựu rồi. Quí vị đi hỏi thử xem, có được mấy người coi việc niệm Phật là điều quan trọng nhất. Họ buông bỏ vạn duyên, một lòng một dạ để niệm Phật. Chúng ta tỉ mỉ tư duy quan sát thì sẽ hiểu rõ hết thôi. Đương nhiên trong đây còn có khó khăn, bởi vì đối với việc niệm Phật họ chưa hiểu biết, không biết được nó là bảo. Chỉ cho rằng niệm Phật và chúng ta liên quan là gì? Liên quan đến đời sau kiếp sau. Không phải là liên quan hiện tiền. Thực sự không ngờ rằng, niệm Phật và cuộc sống hiện tại của chúng ta có liên quan hay không? Có thể giúp ta giải quyết những sự việc hiện tiền hay không? Quí vị thực sự niệm Phật là thực sự giúp quí vị giải quyết. Vì sao vậy? Chí thành cảm thông. Chí thành thì có thể cảm ứng với Phật A Di Đà. Vậy là thông rồi. Phật A Di Đà thực sự có thể gia trì quí vị. Gia trì quí vị những gì? “Phật thị môn trung hữu cầu tất ứng”. Sự việc này quí vị phải biết rằng, nếu như sở cầu của quí vị không như lý, không như pháp, quí vị không có cảm ứng. Sở cầu của quí vị như lý như pháp thì ta sẽ đạt được. Cảm ứng không thể nghĩ bàn.

Lúc tôi còn trẻ, tôi 33 tuổi ra ngoài giảng kinh, thời đó đồng hàng với chúng tôi, tuổi tác cũng tương đồng là Đức Dung pháp sư, hiện nay đều không còn nữa. Tôi giảng kinh giảng đến câu: “ở trong nhà Phật có cầu tất ứng”, là đại sư Chương Gia dạy cho tôi. Khi giảng xong rồi, sư hỏi tôi, nói, pháp sư Tịnh Không à, ông nói câu này tôi có hoài nghi. Tôi hỏi hoài nghi về điều gì? Chính là câu ở trong nhà Phật có cầu tất ứng. Tôi nói, vì sao sư hoài nghi? Tôi cầu ba năm rồi mà không có cảm ứng. Tôi nói sư cầu điều gì? Sư nói, tôi cầu một cái tủ lạnh, cầu ba năm rồi, một chút cảm ứng cũng không có. Tôi hỏi sư, tôi nói, xin hỏi đạo tràng của sư chúng nhiều ít? Sư nói chỉ có một mình tôi. Điều này tôi cũng không biết. một mình sư ở một am tranh. Tôi nói một mình hà tất phải cần một cái tủ lạnh? Tôi tưởng chùa của sư không nhỏ, chúng ở rất nhiều. Tôi mới biết được sư ở một mình trong ngôi am tranh nhỏ. Tôi nói rằng vậy là sư không cần thiết, nên Phật không cho sư. Tôi nói tôi nhiều năm như vậy thực sự có cầu tất ứng. Sư nói, ông cầu những gì? Tôi cầu sách kinh, không có gì tôi cầu không được cả. Tôi muốn cầu một bộ sách tư liệu tham khảo, trong lòng cứ nghĩ đến mãi, sẽ có người tặng cho tôi. Chỉ có một bộ sách thời gian rất dài, nửa năm, mới có người tặng cho tôi, Trung Quán Luận Sớ, tôi cầu bộ sách này là thời gian dài nhất, nửa năm. Thông thường cầu những sách tư liệu tham khảo mà tôi cần thì khoảng không quá ba tháng, liền có người tặng cho tôi, hơn nữa bản gốc đều vô cùng đẹp đẽ, vượt ngoài mong đợi của tôi. Tôi nói thực sự có cảm ứng!

Gần đây tôi cầu hai bộ sách, không phải là vì tôi, mà vì chúng sanh. Tôi cầu Quần Thư Trị Yếu của Đường Thái Tông, không phải là vì tôi, sách này đối với tôi không có ích lợi gì. Quốc Học Trị Yếu đây là quyển sách để nghiên cứu văn hóa truyền thống xưa, tôi cũng không nghiên cứu những thứ này nữa. Đây không phải vì bản thân tôi mà cầu, mà là vì người có chí về “vãng thánh kế tuyệt học, vì vạn thế khai thái bình”, những nhân tài chí sĩ như vậy, tôi cầu mong cho họ, cầu được rồi. Cầu được đã nhanh chóng in ra, tôi lần thứ nhất in một ngàn bộ, tặng cho những người trẻ tuổi có chí, để cho họ học, tôi vẫn niệm A Di Đà Phật, vẫn giảng Kinh Vô Lượng Thọ của tôi. Không phải vì bản thân, vì người khác, cũng có thể cầu được, không thể nghĩ bàn. Thực sự là “ở trong nhà Phật có cầu tất ứng”. Tôi cầu cho thế nhân, cầu những gì? Cầu hóa giải xung đột, cầu xã hội an định, cầu thế giới hòa bình. Cầu cho trái đất chúng ta cư trú lành mạnh, không nên xung đột. Có ứng hay không? Có ứng. Vấn đề là con người chúng ta cư trú trên trái đất, nếu như giống như ông Bladen người Mỹ đã nói, những người cư trú trên trái đất từ nay về sau bỏ ác làm thiện, cải tà qui chánh, đoan chánh tâm niệm, liền ứng được. Chư Phật Bồ Tát, thánh triết xưa nay đều là nói như vậy. Ngay nhà khoa học người Mỹ cũng là cách nói như vậy, quay đầu là bờ, không cần nương tựa ai, bắt đầu từ mình, bắt đầu từ nhà mình, bắt đầu từ tiểu đoàn thể của mình là được rồi. Dùng tâm chân thành cung kính để làm, phải thật sự học tập.

Bốn đức trong Hoàn Nguyên Quán, “tùy duyên diệu dụng”, hằng thuận chúng sanh tùy hỷ công đức. Chú ý hai chữ công đức, công đức là gì? Không chấp tướng là công đức, chấp tướng là phước đức. Không chấp tướng. Tùy duyên diệu dụng là tùy duyên không chấp tướng. Giống như trong Kinh Kim Cang”nói, không chấp bốn tướng, không chấp bốn kiến, tùy duyên: vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng; vô ngã kiến, vô nhân kiến, vô chúng sanh kiến, vô thọ giả kiến. Tùy duyên như vậy là đúng rồi. Đem giáo huấn của cổ kim hiền triết thực tiễn vào trong cuộc sống hằng ngày. “Oai nghi hữu tắc”, tắc là nguyên tắc, là tiêu chuẩn, chúng ta làm được tiêu chuẩn rồi, dùng truyền thống xưa để nói thì tiêu chuẩn này chính là ngũ luân ngũ thường, tứ duy bát đức, trong cuộc sống hằng ngày phải làm cho được. Chưa làm cho người khác cảm động, là chúng ta làm được nhưng chưa đủ. Chúng ta làm đúng cách rồi, người bình thường sẽ có cảm động. Người thiện căn sâu dày thì cảm động trước, thiện căn tương đối nhẹ hơn một tí, họ sẽ cảm động sau. Chúng ta không thể coi thường chim thú, không thể coi thường cỏ cây hoa lá. Vì sao vậy? Có đôi lúc chúng nó cảm giác còn nhạy bén hơn con người, con người chưa cảm động, chúng đã cảm động rồi. Đây là thật không phải giả, nó cảm động rồi, chúng ta liền biết trời đất quỷ thần có cảm động.

Vì thế ở đây có ba loại trang nghiêm, đích thực là trí tuệ chân thật, là pháp thân vô vi. Đại nguyện của Pháp Tạng Bồ Tát nhiếp thọ ba loại trang nghiêm viên mãn rốt ráo, viên nhập nhất pháp cú, trí tuệ chân thật vô vi pháp thân. Ý nghĩa này sâu rộng vô cùng.

Đoạn trước tôi đã giải thích ba loại trang nghiêm là thầy giáo, học sinh, trường học. Đại nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng là 48 nguyện, nguyện nguyện đều có ba loại trang nghiêm, tự hành, hóa tha, giác mãn. Quí vị xem ngài làm mẫu cho chúng ta, làm gương, làm mô phạm cho chúng ta, 48 nguyện bản thân ngài làm được trước, sau đó mới khuyên người khác. Nếu như chúng ta đem 48 nguyện, mỗi một điều đều làm được, chúng ta liền chứng nhập cảnh giới Phật A Di Đà, liền thành Phật. Thành Phật gì? Phật A Di Đà. Phật A Di Đà là danh hiệu chung, không phải là chuyên chỉ cho một vị. Khế nhập 48 nguyện tất cả đều là Phật A Di Đà, đây ý nghĩa là gì? Cùng với A Di Đà Phật dung hợp thành một thể, bất luận ở nơi nào, bất luận ở xứ sở nào. Quí vị nghĩ xem quí vị có phải là hóa thân của Phật A Di Đà hay không? Không sai một tí nào. Phật A Di Đà biến khắp pháp giới. Quí vị hướng dẫn những người xung quanh quí vị, cũng giác ngộ, cũng hiểu rõ, cũng phát 48 nguyện, nương nguyện thực hành. Quí vị nhìn lại thấy một đoàn hóa thân Di Đà xuất hiện, trùng trùng vô tận. Đây là tự hành, hóa tha, giác mãn.

Nhất chánh giác, nhất đại giác, làm thế nào để đạt đến viên mãn? Tự hành viên mãn, hóa tha viên mãn. Tự hành viên mãn dường như không có vấn đề. Trong hóa tha viên mãn có vấn đề, còn có nhiều chúng sanh như vậy họ chưa tiếp thu đến sự giáo hóa của Phật Bồ Tát, làm sao có thể gọi là viên mãn? Nguyện tâm hóa tha viên mãn, giống như Phật A Di Đà vậy. Lúc ngài đang làm tỳ kheo Pháp Tạng, ngài phát nguyện là tự hành viên mãn, năm kiếp tu hành, đem lý niệm hóa tha, trí tuệ hóa tha, phương pháp hóa tha, đạo lý hóa tha, thiện xảo phương tiện hóa tha, tất cả đều làm ra tấm gương tốt, đó chính là hóa tha viên mãn. Cho nên ngài chứng đắc viên mãn, ngài thành chánh giác, thành Phật rồi. Đây là giác mãn. Mô thức này, hình dáng này, chúng ta nhìn thấy rồi. Chưa nhìn thấy thì không tin tưởng, nhìn thấy rồi tín tâm liền sanh khởi, bước tiếp theo là phải phát nguyện. Phát nguyện không hiểu được phải phát như thế nào, quí vị xem xem Di Đà từ bi, 48 nguyện này hướng dẫn quí vị phát nguyện, quí vị và Phật A Di Đà đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, đồng hạnh. Quí vị nói quí vị có thể không đến Thế giới Cực Lạc sao? Quí vị không đến Thế giới Cực Lạc thì đi đến đâu?

Trong Dị Hệ Từ nói: “vật dĩ loại tụ, nhân dĩ quần phân”. Nhân dĩ quần phân là gì? Người chí đồng đạo hợp vĩnh viễn ở cùng nhau. Quí vị và Phật A Di Đà chí đồng đạo hợp, cho nên quí vị và Phật A Di Đà, không phải là một vị, nhiều vị Phật A Di Đà, tức là mọi người đều là những người vây quanh 48 nguyện, quí vị nhất định thường thường ở cùng nhau, cùng nhau này chính là Thế giới Cực Lạc. “Rốt ráo viên mãn”. Trong đây không phải nhập nhất pháp cú thêm vào một chữ “viên” nữa, “viên nhập nhất pháp cú”, nhập nhất pháp cú viên viên mãn mãn, “trí tuệ chân thật vô vi pháp thân”. Ý nghĩa rất sâu rất rộng vô cùng vô tận. “Hơn nữa dùng thanh tự đều là thật tướng”, thanh là âm thanh, A Di Đà Phật đây là âm thanh; tự là văn tự. Âm thanh là thật tướng, văn tự cũng là thật tướng. Vì sao vậy? Một thật tất cả đều thật. Đều ở chỗ dụng tâm. Cho nên một câu danh hiệu Nam mô A Di Đà Phật, tức là pháp thân bản thể, tức là viên viên quả hải. Quí vị nói xem như vậy không vĩ đại sao? Kinh văn học đến nơi này rồi, tông chỉ nghĩa thú đã vô cùng rõ ràng, làm cho chúng ta thực sự nhận thức được công đức chân thật của danh hiệu Di Đà. Quí vị nhận thức được nó, quí vị mới tôn trọng nó, quí vị mới yêu thích nó, quí vị mới có thể chấp trì vĩnh viễn không bị buông lỏng. Vì sao vậy? Đây chính là pháp thân bản thể, viên viên quả hải. Câu nói này khiến cho người ta rất khó tưởng tượng. Chúng ta niệm một câu A Di Đà Phật, tôi liền chứng pháp thân rồi sao? Không sai. Quí vị chỉ cần niệm, quí vị chỉ cần thật niệm. Vì sao vậy? Vãng sanh Thế giới Cực Lạc quí vị liền chứng đắc, pháp thân bản thể chứng đắc rồi, viên viên quả hải chứng đắc rồi. Pháp thân là bản thể, viên viên quả hải là đức dụng. Viên quả cứu cánh viên mãn, hải là ví dụ sâu rộng vô cùng. Trong Hoàn Nguyên Quán nói là xuất sanh vô tận, chính là ý nghĩa này, đó là viên viên quả hải. Một pháp thân bản thể lưu xuất ra khắp pháp giới hư không giới là một thể. Đáng quí là hiện nay các nhà khoa học, trong những báo cáo nghiên cứu của họ cũng chứng minh rồi. Vũ trụ và bản thân đích thực là một thể. Mà trong vũ trụ họ cho rằng tin tức là căn nguyên của tất cả muôn sự muôn vật. Tin tức là ý niệm, tư tưởng của quí vị, ý niệm của quí vị, đây là căn nguyên của tất cả pháp. Ý niệm là gì? Rõ ràng là ý thức, ý căn, ý căn chính là mạt na. Điều này rất rõ ràng. Còn còn một điều không rõ ràng là A lại da, khoa học gọi là tiềm ý thức. Vừa vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, thực sự mà nói còn chưa đến thế giới Cực Lạc, quí vị trước lúc vãng sanh, đầu tiên tiếp xúc đến là Phật quang, quí vị thấy Phật rồi, Phật phóng quang tiếp dẫn quí vị, đó là quang gì? 48 nguyện. Quang đó chiếu soi quí vị, chính là 48 nguyện gia trì quí vị. Quí vị có thể không khai ngộ được sao? Phật quang vừa chiếu, quí vị sẽ phiền não nhẹ, trí tuệ tăng. Không phải là bản thân quí vị có năng lực đoạn phiền não khai trí tuệ, mà là Phật quang gia trì quí vị, giúp đỡ quí vị, trí tuệ khai rồi, phiền não của quí vị bị bao phủ trong đó, vẫn chưa đoạn hết. Sự đoạn mất đó là công phu của bản thân quí vị. Phật có thể giúp quí vị khai mởi trí tuệ trước, dần dần quí vị đoạn phiền não. Phiền não thực sự đoạn rồi, quí vị sẽ không còn ở cõi Đồng cư, cũng không ở cõi Phương tiện nữa. Vậy ở đâu? Quí vị ở cõi Thật báo trang nghiêm. Đó là bản thân quí vị thân chứng A Duy Việt Trí Bồ Tát, không phải là 48 nguyện của A Di Đà Phật giúp quí vị thành tựu A Duy Việt Trí Bồ Tát. Đó là thật sự quí vị đã chứng đắc rồi. Đây là sự thù thắng vô cùng của thế giới tây phương Cực Lạc, trang nghiêm vô cùng, thế giới phương khác không thể có được, thế giới phương khác có hà tất đến thế giới Cực Lạc? Vấn đề chính là điều này ở thế giới phương khác không có. Duy có thế giới Cực Lạc là có. Khắp pháp giới hư không giới chỉ có thế giới này. Chúng ta những người căn tánh khiếm khuyết này, chỉ có niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, mới có thể ngay trong đời này đạt được pháp thân bản thể và viên viên quả hải.

Tiếp theo dưới đây nói, “nãi tứ thập bát chi sở tiêu, cố thể cụ bổn nguyện, nhất thiết công đức diệu dụng. Hựu thử danh hiệu thị tánh đức chi bản thể, tu đức sở viên thành. Tánh tu nhị đức viên nhiếp vô dư”. Đều nói về công đức của danh hiệu, danh hiệu của Phật A Di Đà, đoạn trước nói chính là pháp thân bản thể, năng sanh tất cả pháp. Ở đây nói là bản thể của tánh đức, năng sanh tất cả tánh đức. Trong Hoàn Nguyên Quán” nói với chúng ta vè bốn tánh đức, “tùy duyên diệu dụng” là tánh đức, “oai nghi hữu tắc là tánh đức, nhu hòa chất trực, đại chúng sanh khổ” đều là tánh đức. Trong Phật pháp thông thường thường nói thập thiện ngũ giới là tánh đức, lục độ thập nguyện là tánh đức, 48 nguyện là tánh đức. Chư Phật Bồ Tát và tất cả chúng sanh cảm ứng đạo giao là tánh đức, vì chúng sanh hiện thân thuyết pháp là tánh đức. Trong thế pháp của chúng ta ngũ luân là tánh đức, ngũ thường là tánh đức, tứ duy bát đức đều là tánh đức. Tất cả pháp thế xuất thế gian viên mãn hàm nhiếp đều ở trong đó. Đây là bản thể của tánh đức. Trong tự tánh vốn tự đầy đủ. Nhưng chúng ta ngày nay mê mất tánh đức, mê mà không giác, như vậy mới làm cho tánh đức bị lệch lạc. Lệch lạc thành thế nào? Lệch lạc thành phiền não, gọi là vô minh phiền não, trần sa phiền não, kiến tư phiền não, tất cả đều là sự lệch lạc của tánh đức. Bởi vì mê rồi, không giác nữa, tạo thành quả báo vốn là nhất chân pháp giới, chính là Tịnh Độ nơi cư trú của Pháp thân Bồ Tát, gọi là báo độ, cũng gọi là pháp tánh độ. Pháp tánh thân chứng pháp tánh độ, người minh tâm kiến tánh. Sau khi mê rồi, pháp tánh độ liền biến thành thập pháp giới, càng mê càng sâu, biến thành lục đạo, biến thành tam đồ, biến thành địa ngục, cảnh giới mê tình sở hiện.

Tu những gì? Tu không có gì khác, chính là tu chánh. Sai rồi, sai rồi thì làm cho nó đúng đắn trở lại, hư rồi thì sửa chữa nó lại, là ý nghĩa này vậy. Làm cho nó trở về với tánh đức là đúng rồi. Cũng tức là khiến cho chúng ta từ tập tánh trở về với bản tánh. Bản tánh bổn thiện, tập tánh bất thiện. Cho nên dạy chúng ta bỏ ác làm thiện. Phải phát huy thiện rộng lớn ra, thiện là tánh đức. Bất thiện là nghiệp chướng, tạo tác nghiệp chướng. Nghiệp sở hiện là khổ quả, khổ quả của lục đạo luân hồi.

Trong pháp thân bản thể, tánh đức tu đức tất cả đều hàm nhiếp ở trong đó. Cho nên cõi Thường tịch quang, Cõi Thật báo trang nghiêm là tánh đức thành tựu được. Cõi Phương tiện hữu dư, cõi Phàm Thánh Đồng Cư là tu đức thành tựu được. Tu tịnh, tu tâm thanh tịnh, sở cảm được là cõi Phương tiện. Tu nhiễm, là tu những gì? Tu tham sân si mạn, tu tự tư tự lợi, tu ngũ dục lục trần. Đó chính là hiện lục đạo luân hồi. Bất luận là tịnh hay là nhiễm, bất luận là thiện hay là ác, những thứ y báo chánh báo trang nghiêm này cũng không ra ngoài pháp thân, pháp thân bản thể sở biến hiện ra thôi. Cho nên nó là một không phải là hai.

Dưới đây nói, “nay 48 nguyện, thiên về niệm Phật”, câu này rất quan trọng, chúng ta không thể bỏ qua được. Vì sao vậy? “Nguyện nguyện đều nhiếp quả đức của Phật”, đây là 48 nguyện, nguyện nguyện đều từ quả đức, trong quả đức của Phật mà hiển lộ ra, thế nên “mỗi mỗi đều hiện vô vi pháp thân”. Nói cách khác, mỗi mỗi đều là vô vi pháp thân. Tôi nói như vậy mọi người càng dễ hiểu hơn rồi. Toàn hiển nghĩa là đều là. “Nên có thể nói là nhiếp pháp thân vậy”. Mỗi một nguyện chính là pháp thân. Các nguyện dung hòa vào nhau, không ngăn ngại. Trong một nguyện bất kỳ một nguyện nào, đều viên mãn đầy đủ 47 nguyện khác, không có ngoại lệ, điểm này chúng ta phải hiểu được. Nguyện cuối cùng trong 48 nguyện, là Phật A Di Đà đặc biệt vì Bồ Tát thế giới phương khác mà phát nguyện. Bồ Tát thế giới phương khác, nếu như là người có duyên nghe được câu danh hiệu này, thì công đức lợi ích thù thắng mà họ đạt được, và Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc không khác gì nhau. Điều này thật không thể nghĩ bàn!

Sau đây nói rõ thêm bước nữa, “mỗi một nguyện đều hàm chứa nguyện vô lượng không thể nghĩ bàn, vô thượng thù thắng, vô cùng vô tận”. Câu này khiến cho chúng ta thể hội sâu sắc hơn, về mười phương tam thế vô lượng chư Phật, đã chứng đắc pháp thân, vô lượng Bồ Tát đang hướng đến phương hướng này, mục tiêu này mà tinh tấn, những người này bất luận là nhân địa hay là quả địa, đã phát đại nguyện vô lượng đều không ra khỏi 48 nguyện. 48 nguyện thống nhiếp tất cả hoằng nguyện của chư Phật Bồ Tát, đương nhiên là không có hạn lượng.

Nói rõ hơn, tức là nói 48 nguyện cũng chỉ là giả danh tùy thuận chúng sanh, thực ra là bổn nguyện vô lượng vậy. Ý nghĩa này chính là nói sơ là 48 điều, triển khai 48 điều ra là bổn nguyện vô lượng. Đem những thiện nguyện mà mười phương ba đời tất cả chư Phật đã phát đều bao gồm vào trong đó rồi, tương ưng với tánh đức, câu này rất quan trọng. Tương ưng với tánh đức là thiện pháp. Nhân tính vốn thiện, nhân chi sơ tánh bổn thiện, đây là thiện. Không tương ưng với tánh đức đó là bất thiện. Tu hành không có gì khác, chính là đem những pháp bất thiện trái ngược với tánh đức, buông bỏ hết, trở về với bản thiện vậy là đúng rồi. Trong nhà Phật nói “hồi đầu thị ngạn” chính là ý nghĩa này vậy.

“Lại số lượng của bổn nguyện tuy là vô lượng”, thực sự là vô lượng. Quí vị xem nhà Phật thường nói thập thiện, không nhiều, mười điều, thân ba, miệng bốn, ý ba. Thân: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm. Miệng: không dối, không nói hai lưỡi, không nói thêu dệt, không nói ác. Ý: không tham, không sân, không si. Quí vị xem, tóm lại rất đơn giản mười điều thôi. Trong Tiểu thừa đem nó triển khai thành bao nhiêu điều? 3000 oai nghi, là trong Tiểu thừa, thập thiện biến thành 3000 điều thiện. Trong Đại thừa Bồ Tát triển khai ra lại càng nhiều hơn, là tám vạn bốn ngàn tế hạnh. Chỉ là mười điều, triển khai thành tám vạn bốn ngàn điều. Ngày nay ở đây 48 nguyện vừa triển khai thành vô lượng không thể nghĩ bàn thù thắng nguyện, triển khai thêm nữa là vô lượng không thể nghĩ bàn vô thượng thù thắng đại nguyện, quy nạp lại chính là 48 nguyện, 48 nguyện quy nạp lại nữa chính là một câu danh hiệu. Như vậy mới hiển thị ra được công đức của danh hiệu không thể nghĩ bàn.

Cuối cùng ở đây đưa ra tổng kết, 48 nguyện thực sự mà nói bổn nguyện vô lượng vậy. Lại số lượng của bổn nguyện tuy là vô lượng, nhưng rốt ráo chỉ là nhất pháp cú vậy. Nhất pháp cú này chính là A Di Đà Phật. Nếu như thêm vào nam mô thì chính là sáu chữ nam mô A Di Đà Phật, sáu chữ hồng danh, vô vi pháp thân.

Chúng ta xem đoạn tiếp theo. “Thậm chí đối với cách giải về siêu thế các nhà đều khác nhau”. Đây chính là pháp sư đại đức giảng kinh, một số đại đức chú giải kinh, họ có những kiến giải khác nhau. Nghĩa Tịch nói là địa vị siêu thắng địa tiền thế gian nên gọi là siêu thế. Siêu là siêu việt, thắng là thắng qua. Địa tiền Bồ Tát những vị thứ này chính là sơ địa về trước. Nói cách khác, sơ địa trở lên gọi là siêu thế. Tiêu chuẩn này cao.

Cảnh Hưng nói Địa tiền là thập hướng viên mãn, lại phát tâm nữa, đều gọi là địa tiền vậy. Các sư Thiện Đạo, Đàm Loan thì có khác nhau nhiều, nhận biết của họ không giống nhau. Như Sư Đàm Loan nói: Pháp Tạng Bồ Tát ở chỗ Thế Gian Tự Tại Vương Phật mà ngộ được vô sanh pháp nhẫn. Lúc đó, vị danh thánh chủng tánh”. Đây là trong Kinh Anh Lạc nói vậy, loại thứ bốn trong sáu loại chủng tánh chính là thập địa Bồ Tát. “Ở trong tánh này phát 48 nguyện”, đây là cách nói của Sư Đàm Loan. Đại sư Thiện Đạo cũng phán rằng phát tâm của thập địa Bồ Tát, nên đều là vượt xa cách nói của địa tiền, địa tiền đã rất cao rồi. Địa tiền là Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng. Đại sư Thiện Đạo, đại sư Đàm Loan đều cho rằng đây là thập địa Bồ Tát. Thập địa đi lên nữa chính là Đẳng giác. Đây là nói Phật A Di Đà lúc phát 48 nguyện, Ngài là Bồ Tát cấp bậc như thế nào. Nghĩa Tịch, Cảnh Hưng họ cho rằng là Sơ địa Bồ Tát. Mà sư Thiện Đạo, sư Đàm Loan họ cho rằng là thập địa Bồ Tát, cấp bậc sai biệt rất nhiều. Lại nữa đại nguyện của Pháp Tạng Bồ Tát, không những siêu việt tam thừa mà còn siêu việt các nguyện của chư Phật. Đây là sự thật.

Kinh nói, Pháp Tạng đầu tiên phát nguyện, bèn nói: tôi lập nguyện này đều vượt qua vô số chư Phật quốc độ. Điều này có kinh văn có thể chứng minh được. Chúng ta ngay trong bộ kinh này đích thực đã nhìn thấy có câu này. Có thể thấy địa vị của Ngài đã rất cao rồi, nếu như là Sơ địa Bồ Tát không thể nói câu nói này được. Trong tưởng tượng thông thường của chúng ta thì ít nhất cũng là Thập địa Bồ Tát, mới có tư cách nói câu nói này.

Hậu Xuất Kệ Kinh cũng có câu như vậy. Phát nguyện vượt qua chư Phật, thệ chương thứ 24. Phát nguyện chính là 48 nguyện, siêu việt chư Phật. Thệ chương thứ 24 đó là cụ thể. Hạ lão hội tập bản này đã dùng thệ chương thứ 24, bốn mươi tám nguyện. Trong năm nguyên bản dịch tất cả đều quan tâm đến. Bởi vì trong năm nguyên bản dịch, nói 24 là có hai bản, nói 48 nguyện cũng có hai bản, nói 36 nguyện có một bản. Cổ đức từ những điểm này, khẳng định Phật Thích Ca Mâu Ni năm xưa tại thế, nhiều lần tuyên giảng không phải một lần. Một lần, nguyện này vô cùng vô cùng quan trọng, không thể có sự sai biệt lớn đến như vậy, 24 chương chính là 24 nguyện, 48 nguyện, 36 nguyện. Nếu như chỉ giảng một lần, hậu nhân kết tập kinh tạng không thể kết tập pháp như vậy được. Ít nhất là ba lần tuyên giảng khác nhau. Đây là điều rất đặc biệt. Phật năm xưa tại thế giảng tất cả kinh, chỉ giảng một lần, không giảng đến lần thứ hai, duy chỉ có Kinh Vô Lượng Thọ rất đặc thù, cho nên phán đoán là Phật năm xưa tại thế nhiều lần tuyên giảng.

Trong kinh thành tựu văn viết: “Vi diệu kỳ lệ, thanh tịnh trang nghiêm, siêu du thập phương nhất thiết thế giới”. Lại nói đến, “A Di Đà Phật quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Câu trước, vi diệu kỳ lệ, thanh tịnh trang nghiêm, siêu du thập phương thế giới, đây là siêu việt quốc độ chư Phật, ở đây nói đến siêu thế, “ngã kiến siêu thế chí”. Thế giới tây phương Cực Lạc siêu việt tất cả thế giới của chư Phật, y báo thù thắng. Câu “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”, đây là chánh báo thù thắng, chánh báo cũng siêu việt rồi. Chúng ta biết y báo tùy theo chánh báo mà chuyển. Chánh báo siêu việt thì y báo làm sao mà không siêu việt được? Đoạn nhỏ này trích dẫn kinh văn, chứng minh sự thù thắng của thế giới Cực Lạc. Thế giới Cực Lạc đích thực là siêu việt tất cả chư Phật quốc độ. “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”, là mười phương ba đời tất cả Chư Phật Như Lai tán thán đối với Phật A Di Đà, chứ không phải là một mình đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Cho thấy nguyện siêu thế của Pháp Tạng Bồ Tát cũng siêu việt nguyện của chư Phật. Câu nói này chúng ta nghe được rồi, không hoài nghi chút nào, chúng ta có thể chấp nhận. Vì sao vậy? Vì trong kinh điển Đại thừa nói rất nhiều, đức Phật nói “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, tâm tưởng của quí vị siêu việt người khác, sự thật chính là siêu việt, y báo chánh báo đều siêu việt. Đó là đạo lý rất tự nhiên vậy thôi. Trong Kinh Hoa Nghiêm cũng nói rất hay, tất cả pháp thế xuất thế gian duy tâm sở hiện, duy thức sở biến, tâm là bình đẳng, tâm hiện ra là bình đẳng. Nguyện thì lại khác, nguyện là từ thức sanh. Thức là phân biệt chấp trước, mỗi mỗi không tương đồng. Nguyện của Di Đà thù thắng hơn nguyện của mười phương chư Phật rất nhiều. Nguyện của mười phương chư Phật tương đối chung chung. Thí dụ như nguyện chung của chư Phật, Phật ở trong kinh nói với chúng ta là bốn nguyện: “chúng sanh vô biên thệ nguyện độ, phiền não vô tận thệ nguyện đoạn, pháp môn vô lượng thệ nguyện học, Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”. Đây là nguyện chung của tất cả chư Phật, quy nạp lại thì không ra ngoài bốn nguyện này. 48 nguyện của Phật A Di Đà và bốn nguyện này hoàn toàn tương ưng, nguyện nguyện đều tương ưng. Bốn nguyện nói rất chung chung, 48 nguyện nói rất rõ ràng, giống như pháp luật điều văn giống nhau. Bốn nguyện là tổng cương lĩnh. Bốn mươi tám nguyện là tế mục. Trong đây quí hóa nhất là chúng ta phải ghi nhớ, lúc Pháp Tạng Bồ Tát phát nguyện này, ngài chưa thành Phật, ngài là Bồ Tát. Chúng ta thấy được từ đại sư Thiện Đạo, những vị tổ sư đại đức này, kiến giải của họ là Bồ Tát Thập địa trở lên, rất gần với Phật. Nguyện mà Ngài phát đã hoàn toàn thực hiện rồi, không có một nguyện nào sơ suất, điều này làm tấm gương tốt nhất cho chúng ta, nói lời phải biết giữ lời, nói được phải làm cho được, vậy mới khiến người ta khâm phục, như vậy mới có thể khiến đại chúng tôn trọng, học tập theo quí vị. Nếu như quí vị nói được mà không làm được, thất tín đối với người, vậy thì khó rồi.

Chúng ta xem tiếp câu dưới đây. “Thế giới Cực Lạc vô lượng thanh tịnh trang nghiêm, toàn hiển đương nhân tự tánh, tâm tác tâm thị, lý sự vô ngại”. Một câu này thù thắng quá rồi. Trong đây quan trọng nhất là “đương nhân tự tánh, tâm tác tâm thị”. Đối với chúng ta mà nói chúng ta niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, vãng sanh đến thế giới Cực Lạc. Phật A Di Đà đem y báo chánh báo trang nghiêm nơi đó đã kiến lập lên rồi. Chúng ta có thể tham dự là tự tánh của chúng ta, trước đây tôi đã nói, cùng với Phật A Di Đà, đồng tâm đồng nguyện, đồng đức đồng hạnh, chính là tự tâm chúng ta “tâm tác tâm thị”, cảm ứng như vậy. Chúng ta có cảm Phật liền có ứng, Phật có cảm chúng ta có ứng, cảm ứng đạo giao, tương dung tương nhập, thành tựu Tịnh Độ trang nghiêm thù thắng vô cùng.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

HẾT TẬP 256

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 256 PAGE 1

Tập 257

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 30.01.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 314, bắt đầu xem từ giữa hàng thứ hai.

“A Di Đà Phật, quang trung cực tôn, Phật trung chi vương. Cho thấy, nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng siêu thế, cũng vượt trên nguyện của Chư Phật”, chúng ta xem từ đây.

Ba câu nói về Phật A Di Đà này, là Thế Tôn tán thán Phật A Di Đà. Sự tán thán này không phải chỉ riêng Phật Thích Ca Mâu Ni, ngài làm đại diện, đại diện cho tất cả Chư Phật Như Lai trong mười phương ba đời tán thán Phật A Di Đà. Mấy câu tán thán đó, chúng ta không được coi thường.

“Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”, từ hai câu này tự nhiên chúng ta lãnh hội được một cách sâu sắc. Ở đây Niệm Lão nói: “Cho thấy nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng siêu thế”. Trong kinh văn nói: “Ta lập chí siêu thế”. Chí là chí nguyện, tức là chỉ 48 nguyện, vượt trên tất cả Chư Phật, vượt trên tất cả thế giới mười phương. Siêu việt Chư Phật là nói từ chánh báo, siêu việt thế giới là nói từ y báo, y chánh trang nghiêm, không phải tha phương Chư Phật Như Lai có thể sánh bằng. Chúng ta làm sao để lãnh hội câu nói này? Trong kinh điển đại thừa Đức Thế Tôn thường nói, chư Phật bình đẳng, không có cao thấp, sao Phật A Di Đà lại đặc biệt siêu việt, làm gì có đạo lý này

Bên dưới có giải thích điều này: “Thế giới Cực Lạc, vô lượng thanh tịnh trang nghiêm, hoàn toàn hiển lộ tự tánh đương nhơn, tâm tác tâm thị, lý sự vô ngại”. Mấy câu này nói rất hay. Quý vị muốn hỏi vì sao thế giới Cực Lạc có thể siêu việt thế giới tha phương, đạo lý trong năm câu này.

Trong kinh luận đại thừa Đức Phật thường nói: “tướng do tâm sanh, cảnh tùy tâm chuyển”. Quả thật Phật Phật đạo đồng, nhưng trong hàng đệ tử của ngài đạo không đồng, chúng ta phải lý giải điều này. Lý giải từ đâu? Từ trong việc dạy học ta hoàn toàn hiểu rõ, một người thầy dạy 20 học sinh, dạy 30 học sinh. Trình độ học sinh không ngang nhau, người học cùng lớp trình độ cũng không giống nhau. Khi thi cử vẫn có người nhất, nhì, ba, như vậy sao bằng nhau được? Đây là sự thật.

Cõi nước của mười phương chư Phật Như Lai, y báo và chánh báo cũng không giống nhau. Y báo không giống nhau đó là vì chánh báo, y báo chuyển theo chánh báo. Vì sao thế giới tây phương Cực Lạc y báo chánh báo đều bình đẳng, siêu việt thập phương? Trong nguyện văn ở trước chúng ta đã học, câu cuối trong nguyện thứ 20. Phật A Di Đà nói, phàm những người sanh đến thế giới Cực Lạc, đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, như vậy chánh báo như nhau rồi. A Duy Việt Trí Bồ Tát, thông thường trong các kinh luận đại thừa gọi là pháp thân Bồ Tát. Chúng ta đã học trong Kinh Hoa Nghiêm, pháp thân Bồ Tát có 41 địa vị. Thực tế thì 41 địa vị này không thể nói có, cũng không thể nói không có. Cõi thật báo trang nghiêm quả thật là thế giới bình đẳng, thật sự bình đẳng. Mười pháp giới không bình đẳng, nhưng mười pháp giới của thế giới Cực Lạc bình đẳng. Nó không có mười pháp giới, nó có cõi phàm thánh đồng cư, trong cõi phàm thánh đồng cư không có ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh và a tu la. Cõi đồng cư của thế giới Cực Lạc chỉ có hai cõi là người và trời, trong lục đạo chỉ có cõi người cõi trời, ngoài ra đều không có. Đây là oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì.

Quý vị xem 48 nguyện, nguyện thứ nhất ngài nói, trong nước của ngài không có ba đường ác, đương nhiên không có a tu la. Nguyện thứ hai, phàm là người sanh đến thế giới Cực Lạc, từ đây về sau nhất định không đọa vào ba đường ác. Điều này tức là ở bất kỳ thế giới tha phương nào giáo hóa chúng sanh, họ đều không đọa ba đường ác, đây là nguyện siêu thế. Chư Phật Như Lai khác đều không phát nguyện này, cũng không thực hiện nguyện lực này.

Ngày nay chúng ta thấy, Bồ Tát Pháp Tạng sau khi phát nguyện, tu hành năm kiếp. Dùng thời gian dài như thế để thực hiện tất cả các nguyện, điều này thật không thể nghĩ bàn. Ngài phát thệ nguyện, nếu không thực hiện được thệ nguyện thề không thành Phật. Bây giờ ngài ở thế giới Cực Lạc, thành Phật đã mười kiếp, cho thấy mỗi nguyện đều đã thực hiện.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, và mười phương chư Phật tán thán Phật A Di Đà: “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Đây không phải giả, đây không phải là tâng bốc. Không phải chư Phật không làm được, mà chưa nghĩ đến. Tất cả Chư Phật, trí tuệ, thần thông, đạo lực, tướng hảo nhất định đều bình đẳng. Tuy bình đẳng, có khi không nghĩ đến, Phật Di Đà đã nghĩ đến. Chư Phật có cần học theo chăng? Không cần, vì sao vậy? Trong Kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “một là tất cả, tất cả là một”, cần gì phải tranh cường, phải hiếu thắng? Phật đâu như vậy, như vậy là không phải Phật. Phật Di Đà làm được, lấy Phật Di Đà làm đầu, giới thiệu cho tất cả chúng sanh khắp ười phương thế giới, đến thế giới của Phật Di Đà thành Phật. Đây là Chư Phật Bồ Tát làm gương cho chúng ta thấy, chúng ta phải xem hiểu, đây thật sự là trở về tự tánh. Cho nên Cực Lạc y chánh trang nghiêm hoàn toàn hiển lộ tự tánh đương nhơn.

Đương nhơn là ai? Là người vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, những người này tánh đức viên mãn. Họ có tập khí phiền não che lấp, tánh đức không thể hiển lộ, Phật A Di Đà làm tăng thượng duyên, dẫn dắt tánh đức của họ ra. Cho nên tâm tác tâm thị, thị tâm tác Phật, thị tâm thị Phật, lý sự vô ngại.

Thế Tôn giảng kinh thuyết pháp suốt 49 năm, đầu tiên giảng Hoa Nghiêm, phía sau của Hoa Nghiêm là thập đại nguyện vương quy về Cực Lạc. Đây nghĩa là gì? Là cứu cánh viên mãn, trở về tự tánh. Thế giới Cực Lạc là tự tánh, tự tánh đương nhơn, tâm tác tâm thị. Tám chữ này nói rất hay, quá viên mãn! Đây thuộc về lý sự vô ngại.

Xem tiếp bên dưới. “Nước chim cây cối tuyên lưu chánh pháp, thanh, sắc, hương, quang đều tăng đạo niệm, trùng trùng vô tận, tự tại vô ngại”. Ở dưới còn, chúng ta đọc tiếp. “Toàn là viên minh cụ đức, không thể nghĩ bàn, cụ thể là sự sự vô ngại pháp giới”. Chúng ta đọc đến đây. Đây là y báo. Nước là nước tám công đức trong ao thất bảo, chim có rất nhiều loại, Thế Tôn giới thiệu cho chúng ta chỉ sơ lược vài loại. Thế gian chúng ta có, thế gian không có ngài không nói, vì có nói chúng ta cũng không hiểu.

Cây cối, cây cối ở thế giới Cực Lạc đều do vô lượng trân bảo tạo thành. Trân bảo ở đó, thế gian chúng ta cũng có. Như bảy báu, kim ngân, lưu ly, mã não, những thứ này chúng ta cũng có, nhưng chất lượng không thể sánh với thế giới Cực Lạc. Trân bảo của chúng ta thể chất là cứng, trân bảo của thế giới Cực Lạc thể chất mềm mại, không giống nhau.

Vi diệu nhất là tất cả đều tuyên lưu chánh pháp, quý vị lắng nghe kỹ tiếng nước chảy, nó đang nói pháp. Trên thực tế tiếng nước chảy ở thế gian chúng ta, phải chăng đang nói pháp? Như thác nước, chúng ta từng thấy, từng nghe, nó cũng đang nói pháp, đáng tiếc chúng ta nghe không hiểu, nhĩ căn chúng ta không sắc bén. Chim cũng đang nói pháp, hoa cũng đang nói pháp. Thanh, sắc, hương, quang đều tăng đạo niệm, trong giáo lý đại thừa Đức Phật gọi là sáu trần thuyết pháp, sắc thanh hương vị đều đang thuyết pháp.

Trùng trùng vô tận, câu này ý nghĩa rất sâu sắc, tự tại vô ngại. Toàn nghĩa là toàn thể, là giải thích tất cả các hiện tượng này, đều là viên minh cụ đức. Viên là viên mãn, minh là quang minh, đều xuất hiện từ thường tịch quang, từ đại quang minh tạng. Tịch quang hàm nhiếp trí tuệ đức tướng viên mãn, dùng ba thứ này bao gồm tất cả. Trí tuệ, đức là đức năng, tướng là tướng hảo, hoặc như ngày nay chúng ta gọi là hiện tượng. Hiện tượng lại chia thành ba loại lớn, hiện tượng tự nhiên, hiện tượng tinh thần, hiện tượng vật chất, không có gì không phải viên minh cụ đức không thể nghĩ bàn. Như vậy chúng ta biết, mỗi một pháp, gọi là một hoa một lá, một giọt nước. Dùng danh từ của giới khoa học để nói, tin tức của toàn thể vũ trụ đều bao hàm trong đó. Chúng ta lấy ví dụ này còn rất lớn, trong kinh nói gì? Một sợi lông một hạt bụi, một sợi lông một hạt bụi vẫn quá lớn. Ở trước chúng ta học là vi điểm của một sợi lông một hạt bụi, vi điểm này hiện nay các nhà khoa học lượng tử gọi là lượng tử, cũng gọi là tiểu quang tử. Đại khái hiện tượng là vật chất nhỏ nhất, không có vật gì nhỏ hơn, Phật pháp gọi là lân hư trần. Nghĩa là hạt vi trần này làm hàng xóm với hư không. Nó không thể tiếp tục phân chia, phân nữa là không còn, lân hư trần. Trong một hạt lân hư trần này, hàm nhiếp tất cả trí tuệ đức tướng khắp biến pháp giới hư không giới. Vấn đề này là thật, không phải giả. Hiện nay giới khoa học chứng minh cho chúng ta thấy, trước đây chúng ta không hiểu, chúng ta dựa vào lời dạy của thánh hiền để đo lường, Đức Phật nói, ngài không gạt người, Phật nói nhất định là thật. Không ngờ hiện nay lại có một người nữa chứng minh cho chúng ta thấy, nhà lượng tử lực học. Họ nói với chúng, đây đúng là chân tướng sự thật, không thể nghĩ bàn!

Cử thể sự sự vô ngại, ở trước là lý sự vô ngại pháp giới, sự sự vô ngại pháp giới, kinh luận đại thừa là cảnh giới Hoa Nghiêm. Pháp giới hư không giới với chính mình đích thực là nhất thể, mỗi tiểu quang tử trên thân chúng ta đều viên mãn đầy đủ.

Chúng ta xem tiếp: “Lại nhờ nghe danh bèn chứng bất thoái, thấy cây khế ngộ vô sanh”. Nghe danh, nghe được danh hiệu Phật A Di Đà, nam mô A Di Đà Phật, liền đạt được ba loại bất thoái. Là thế giới Cực Lạc, không phải chỗ nào khác, vì sao vậy? Vì nghe danh chắc chắn vãng sanh, không nhất định là đời này. Phải ghi nhớ điều này, vì trong A lại da thức có chủng tử nam mô A Di Đà Phật. Trong kinh điển Thế Tôn thường dạy chúng ta: “vừa nghe qua tai, vĩnh viễn thành giống đạo”. Ta nghe được danh hiệu Phật A Di Đà, thấy tượng Phật A Di Đà, bất luận tượng vẽ hay tượng đúc, ta biết tượng này là Phật A Di Đà, trong a lại da thức liền có chủng tử Phật A Di Đà. Thiện căn sâu dày, gặp nhân duyên thù thắng, đời này sẽ thành tựu. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, đây chính là bèn chứng bất thoái. Cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh cũng như vậy, quả thật không thể nghĩ bàn! Người không có thiện căn, ngày nay trồng thiện căn, đời sau kiếp sau gặp nhân duyên, chắc chắn tu học pháp môn này, nhất định vãng sanh, một đời liền chứng được bất thoái. Câu này chúng ta phải thật sự lãnh hội được, lý giải được.

Thế giới này biết bao nhiêu chúng sanh, tuy họ không tin Phật, thậm chí là bài xích Phật, phản đối Phật, còn tiêu diệt Phật, họ biết có Phật A Di Đà chăng? Họ biết. Nói cách khác, tương lai đều là Bồ Tát của Liên Trì hải hội. Bây giờ họ tạo những nghiệp này họ phải chịu quả báo. Quả báo là gì? Quả báo là tiêu nghiệp chướng. Trong địa ngục tiêu nghiệp chướng, đường ngạ quỷ tiêu nghiệp chướng, đường súc sanh tiêu nghiệp chướng, đều là tiêu nghiệp chướng. Nghiệp chướng tiêu hết, khi trở lại nhân gian, gặp được pháp môn này, họ liền thực hành, thật sự thành tựu. Cho nên nghe danh bèn chứng bất thoái, thấy cây khế ngộ vô sanh. Nghe danh là nhân, chứng bất thoái là mới vãng sanh, sanh đến thế giới Cực Lạc. Đến thế giới Cực Lạc, bất luận là cấp bậc nào, cõi đồng cư hay là cõi phương tiện, cõi thật báo thì không nói, tam bối cửu phẩm đều thấy được cây báu. Nhìn thấy cây họ có thể khai ngộ, khế ngộ nghĩa là khai ngộ. Ngộ đến cảnh giới nào? Ngộ được tất cả pháp bất sanh bất diệt, đây chính là vô sanh pháp nhẫn. Bồ Tát vô sanh pháp nhẫn thuộc quả vị nào? Thất địa, bát địa, cửu địa. Thật tuyệt vời. Thông thường trong kinh luận đại thừa, những học nhân này đạt được sơ địa đã vô cùng hoan hỷ rồi. Từ sơ địa đến thất địa, phải bao nhiêu thời gian mới tu được. Quý vị xem, ở thế giới tây phương Cực Lạc dễ dàng biết bao. Đây là nói vãng sanh tây phương Tịnh độ, thành tựu quả đức không thể nghĩ bàn.

Ngày nay khó nhất là gì? Có một số người niệm Phật không hiểu biết về thế giới Cực Lạc, cho nên họ rất tham luyến thế giới Ta Bà. Đối với những sự vật trước mắt, tập khí quá nặng, vẫn còn ý niệm khống chế, chiếm hữu, thông thường người thế tục gọi là tranh quyền đoạt lợi. Có quyền họ có thể chiếm hữu, có thể chi phối, đâu biết rằng đây là tạo nghiệp! Những điều này dù làm tốt đến đâu, có ích cho xã hội, có lợi đối với chúng sanh, cũng không ra khỏi luân hồi lục đạo, quả báo thù thắng nhất là ở cõi trời. Như trong kinh điển thường nói, vua trời đao lợi là thiên chủ của dục giới, vua trời đại phạm là thiên chủ của sắc giới, vua trời ma hê thủ la là thiên chủ của tứ thiền. Phước báo lớn nhất trong lục đạo, chưa ra khỏi luân hồi lục đạo, làm sao có thể sánh với người niệm Phật? Nếu Niệm Phật thành tựu, Bồ Tát Đại Thế Chí nói rất hay, tu như thế? “đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”, “nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương lai nhất định thấy Phật”, năm câu này trong Chương Viên Thông rất quan trọng. Ngày nay khó khăn nhất của chúng ta chính là không thể đô nhiếp lục căn, mắt thấy sắc liền bị cảnh sắc xoay chuyển, không làm chủ được chính mình. Từ trong cảnh sắc sanh khởi ý niệm khống chế, ý niệm chi phối, ý niệm chiếm hữu. Tai đối với âm thanh cũng khởi ý niệm này. Sáu căn tiếp xúc cảnh giới sáu trần, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, cho nên công phu niệm Phật không đắc lực. Như thế nào công phu mới đắc lực? Buông bỏ. Sáu căn tiếp xúc cảnh giới sáu trần buông bỏ phân biệt chấp trước, buông bỏ ý niệm chiếm hữu, buông bỏ ý niệm khống chế, buông bỏ ý niệm chi phối. Đây là điều hiện tại phải làm, sau đó tiến thêm bước nữa, chính là tiêu chuẩn trong kinh điển. Buông bỏ tất cả chấp trước phân biệt, khởi tâm động niệm, như vậy công phu niệm Phật sẽ đắc lực, gọi là tịnh niệm tương tục. Không ai không vãng sanh, mà vãng sanh phẩm vị còn rất cao. Công phu niệm Phật không đắc lực, chính là tập khí phiền não quá nặng. Không phải người khác chướng ngại mình, mà tự mình chướng ngại mình.

Vì sao thấy sắc nghe âm thanh phải động tâm, mặc kệ nó chẳng phải tốt sao? Ở đây Đức Phật dạy chúng ta tùy duyên diệu dụng, tùy duyên tức là mặc kệ nó. Diệu dụng là gì? Là không khởi tâm, không động niệm, đây gọi là diệu dụng. Vì sao nhất định phải nương vào ý mình? Nương vào ý mình là nương vào mình để tạo nghiệp. Không được tạo ác nghiệp, tốt nhất cũng không tạo thiện nghiệp.

Bồ Tát ứng hóa ở thế gian, họ làm rất tốt, tùy duyên diệu dụng, oai nghi hữu tắc, biểu hiện quá tốt! Đối với người khác, tất cả tuyệt đối không liên quan, tự mình làm gương tốt cho người khác noi theo, thay đổi mà không hề hay biết. Không hề miễn cưỡng người khác, không gây áp lực cho người khác, cho nên chúng sanh không ai không thích Bồ Tát. Bồ Tát từ bi, Bồ Tát tùy duyên, Bồ Tát hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức.

Mấy câu sau cùng: “Thập niệm tất sanh Tịnh độ”, quý vị xem vãng sanh Tịnh độ có đơn giản không? Quá đơn giản, dễ dàng! Tiện lợi, nhanh chóng, thành tựu cao. Cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh, làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, như vậy có thể không vãng sanh ư? Thật sự muốn vãng sanh, thật sự muốn đi, như vậy phải buông bỏ vạn duyên. Buông bỏ không phải nói sự, sự không có chướng ngại, sự sự vô ngại. Không được để trong tâm, phải buông bỏ tâm. Nhưng buông bỏ tâm, khởi đầu sự là duyên, không buông bỏ từ sự, như vậy tuyệt đối không buông bỏ được tâm. Buông bỏ từ sự, có thể giúp ta được tâm thanh tịnh, trong tâm lại không có phân biệt chấp trước. Tất cả pháp bình đẳng, thấy tất cả pháp không có gì khác, “pháp pháp giai như vậy, pháp pháp giai thị”, như vậy là đúng.

“Phàm phu lệ đăng bổ xứ”, vì A Duy Việt Trí_chúng ta dùng Hoa Nghiêm viên giáo để nói, từ sơ trụ đến Đẳng giác, Đẳng giác chính là bổ xứ, chắc chắn một đời thành Phật. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc là phàm phu, cõi phương tiện và cõi đồng cư đều là phàm phu, cõi thật báo mới là thánh nhân. Nhưng họ ở cõi đồng cư ngang bằng với A Duy Việt Trí Bồ Tát, cho nên gọi là phàm phu lệ đăng bổ xứ. “Điều này mười phương cõi nước đều không có”. Trong tất cả cõi nước của thư Phật Như Lai trong mười phương ba đời đều không có. “Duy nhất đồng cư Cực Lạc có”, quý vị thấy đặc biệt dùng đồng cư, đây nghĩa là gì? Cõi thật báo của Phật Di Đà không có gì khác với cõi thật báo của mười phương chư Phật, không giống nhau là cõi phàm thánh đồng cư. Cõi phàm thánh đồng cư của thế giới Cực Lạc, trong cõi phàm thánh đồng cư của mười phương Chư Phật không có.

Chúng ta từng học trong Kinh Hoa Nghiêm, mười phương thế giới có giống như thế giới Cực Lạc vậy không. Cõi phàm thánh đồng cư chỉ có hai cõi người và trời, không có ba đường ác, không có tu la, không có la sát. Có không? Có, nhưng họ không phải A Duy Việt Trí Bồ Tát. Thế giới Cực Lạc cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh, đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, điều này không có. Trong mười phương thế giới không tìm thấy dù chỉ một người, duy nhất thế giới Cực Lạc có. “Cho nên gọi là nguyện siêu thế thù thắng vô thượng”. Cũng chính vì sự thật này, nhân duyên này, cho nên Chư Phật Bồ Tát tán thán Phật A Di Đà là: “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Chúng ta không thể không biết điều này. Chúng ta không đến đó được chăng? Chúng ta không y giáo phụng hành được chăng? Hay vẫn ở đây tiếp tục trôi lăn trong luân hồi? Vẫn tạo nghiệp tam đồ sao?

Mọi người hãy nhớ, tam đồ là tâm tham, nên nhớ rằng đó là nói đến tâm tham, bất luận là đối tượng nào, tham tài, tham sắc, tham danh, tham lợi, đây là pháp thế gian. Tham Phật pháp vẫn là tham. Đốt hương phải đốt cây hương đầu tiên, đốt cây hương thứ hai tâm liền khởi phiền não, đây là sân nhuế. Chỉ cần là tâm tham liền tương ưng với đường ngạ quỷ, tâm sân nhuế tương ưng với đường địa ngục, tâm ngu si tương ưng với đường súc sanh, ngu si khó đoạn! Tham sân hình như rất mạnh mẽ, nhưng nó rất dễ đoạn. Ngu si, cổ nhân hình dung nó như cắt đôi củ sen mà sợi tơ của nó vẫn dính với nhau, rất khó đoạn. Vì sao vậy? Vì ngu si phải trí tuệ khai mới có thể đoạn được, trì giới có thể đoạn tham, tu định đoạn được sân nhuế, trí tuệ khai mới đoạn được ngu si. Tam học giới định tuệ, phá trừ tam độc tham sân si. Nếu không tu giới định tuệ, không thể đoạn trừ tham sân si. Không đoạn tận tham sân si, là chướng ngại lớn nhất của đạo bồ đề. Bất luận ta tu như thế nào cũng không dễ thành tựu. Dùng phương pháp gì để đoạn tham sân si?

Cư sĩ Hồ Tiểu Lâm, vào nửa năm trước lúc phụ thân ông lâm trọng bệnh vãng sanh. Quý vị thấy ông ta hầu hạ, hiếu dưỡng phụ thân mình, trong này quý vị có thể lãnh hội được, ông thật sự đang tu giới định tuệ, hoàn toàn khống chế được tập khí tham sân si, thật không dễ!

Người nghiệp chướng sâu nặng không thể không nghe kinh. Bây giờ tôi nói là vấn đề nghe kinh, cùng mọi người chia sẻ, giúp chúng ta giác ngộ. Đọc kinh không hiểu được ý nghĩa của nó, xem chú giải cũng rất khó khăn, quý vị có thể hiểu ý của người chú giải kinh điển ư? Chư vị cổ đức nói rất hay: “Phật pháp vô nhân thuyết, tu trí mạc năng giải”, Kinh Hoa Nghiêm đã nói như thế. Ai thuyết? Tiêu chuẩn là có tu có chứng, nghĩa là người tu hành chứng quả có thể thuyết. Không phải người tu hành chứng quả, điều này rất khó. Tu hành chứng quả, tâm và ý của họ tương ưng với chư Phật. Tuy không tương ưng hoàn toàn, họ vẫn có vài phần tương ưng, đó chính là mấy phần lợi ích. Đương nhiên tốt nhất, điều đó chúng ta không thể, không tìm thấy, là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, người như vậy nói cho chúng ta, hoàn toàn tương ưng với ý của Phật, tuyệt đối không nói sai. Chúng ta tìm đâu ra bậc thiện tri thức như thế? Không tìm thấy. Không tìm thấy, thầy liền dạy chúng ta, bất đắc dĩ mà cầu người thứ hai. Cầu người thứ hai là người có tu hành, thật sự có tu, tu như thế nào? Những gì Đức Phật nói trong kinh, họ có thể áp dụng trong cuộc sống hằng ngày, áp dụng trong công việc, áp dụng trong xử sự đối nhân tiếp vật, họ có thể nghiệm của cuộc sống thực tế. Những gì họ lãnh ngộ, sâu sắc hơn những người không thể ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày. Chỉ nói mà không thực hành không đáng tin. Người lời nói đi đôi việc làm họ có sở ngộ, chúng ta có thể học tập theo họ.

Nhưng đối với việc học tập, ở trước có chia sẻ với chư vị. Điều kiện học tập quan trọng nhất là chân thành, thọ trì. Nếu không có chân thành, không có tâm chân thành, không thể đạt được. Dù chư Phật Bồ Tát đến giảng kinh nói pháp, ta cũng không đạt được, bí quyết ở chỗ chân thành. Bên trong có chân thành, biểu hiện ra bên ngoài sự cung kính, người như vậy học tập thật sự đạt được lợi ích. Không có tâm thành kính, không học được điều gì cả.

Lúc đại sư Ấn Quang còn tại thế, thường dùng câu khai thị này tiếp dẫn đại chúng. Một phần thành kính được một phần lợi ích, hai phần thành kính được hai phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích. Ta đạt được bao nhiêu không liên quan đến cảnh giới bên ngoài, hoàn toàn là nội tâm mình có bao nhiêu phần thành kính.

Người thầy này không tốt, nói mà không thực hành, họ không làm được nhưng họ nói không sai, vì sao vậy? Hoàn toàn nói theo trong kinh, y theo những gì chư vị tổ sư cao tăng nói. Họ nói không sai, không nói theo ý mình, nhưng họ làm không được. Đại sư Thiên Thai nói, hạng người này là “thầy của đất nước”. Họ có thể làm thầy, không hại người, không được thêm ý mình vào, thêm ý mình là phải chịu nhân quả. Những gì tôi nói đều y theo chú giải của các bậc cổ đức, nói sai họ chịu trách nhiệm, tôi không chịu trách nhiệm, tôi nói không sai, đây là bậc thầy tốt. Nói được thực hành được là “bảo vật của đất nước”. Đại sư Thiên Thai phân người giảng kinh truyền đạo thành hai cấp bậc này, một là bậc thầy, hai là vật báu_quốc sư, quốc bảo, quốc bảo là làm được. Những tiêu chuẩn này của các bậc cổ đức, không những chúng ta phải biết, mà nhất định phải y giáo phụng hành, đời này mới thật sự có thành tựu. Thành tựu thật sự chính là niệm Phật cầu sanh Tịnh độ.

Đại sư Ngẫu Ích nói rằng, cõi đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh là ngài đã mãn nguyện, ngài rất mãn nguyện. Quả thật đã làm được đối với người không tranh, đối với thế gian vô cầu, phẩm vị thấp nhất đã rất mãn nguyện. Đại sư Ngẫu Ích là Phật Bồ Tát tái sanh, vì chúng ta mà thị hiện như thế, nhất định là thật. Chúng ta y giáo phụng hành, đâu có chuyện không thành tựu!

Xem tiếp đoạn dưới. “Nhất định thành đạo vô thượng, đạo tức là bồ đề”. Bồ đề là tiếng Ấn độ, tiếng Phạn, nghĩa là giác ngộ. Đạo là gì? Đạo là giác ngộ. Giác ngộ là gì? Là không mê hoặc. Mê hoặc nghĩa là ngu si, không mê tức là đạo_đạo bồ đề, đạo Bồ Tát, đạo Phật. Chỉ có người mê hoặc mới có tham có sân, người giác ngộ tham sân si mạn nghi đều không có. Vẫn còn tham sân si mạn nghi, chúng ta biết họ là phàm phu lục đạo chính hiệu, mê mà không giác. Không có năng lực phân biệt chánh tà, không có năng lực phân biệt thật giả, không có năng lực phân biệt đúng sai, thậm chí không có năng lực phân biệt lành dữ họa phước. Hàng người này, trong kinh điển thường gọi là “kẻ đáng thương”, họ quả thật đáng thương. Tư tưởng ngôn hành của họ hoàn toàn tương phản với bồ đề.

Phật Bồ Tát có khuyên những người này chăng? Không khuyên, vì sao vậy? Vì họ có nghiệp chướng, nhất định phải chịu tội, nhất định phải chịu khổ, nhất định phải đi đường vòng, Phật Bồ Tát ở bên cạnh đợi họ quay đầu. Khi nào họ quay đầu, thì mới có thể giúp được. Nếu không chịu quay đầu, thì càng giúp càng tệ. Đó không phải giúp, mà là hại họ, khiến tội càng nặng thêm, Phật Bồ Tát không thể làm điều này. Khi họ chưa tiếp thu thì không được nói. Khi nào có thể tiếp thu Phật Bồ Tát rất rõ ràng minh bạch.

Câu này là nói về đạo vô thượng: “Đạo mà Như Lai đạt được, càng không có gì có thể siêu việt, hay địa vị cao hơn nó, nên gọi là đạo vô thượng, tức Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, tiếng Phạn gọi là A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề”. Tiếng Phạn, không phải không dịch được, đây là mục đích tối cao người tu hành đại thừa luôn mong cầu khát ngưỡng. Vì sao ta học Phật, quý vị học Phật muốn đạt được điều gì? Chính là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Những vị pháp sư phiên dịch kinh dùng nguyên văn âm dịch, dịch âm không dịch chữ, biểu thị sự tôn trọng đối với nó.

Như Phẩm Thọ Lượng của Kinh Pháp Hoa nói, bốn câu kệ này rất quan trọng: “Mỗi người tự tác ý, làm sao khiến chúng sanh, đắc nhập đạo vô thượng, mau thành tựu thân Phật”. Bốn câu này thật vi diệu! Chữ “mỗi” này nghĩa là niệm niệm không gián đoạn, tự mình có ý này, có ý niệm này. Ý niệm này là gì? “Làm sao khiến chúng sanh”, làm sao là phương pháp, chúng ta dùng phương pháp gì để giúp chúng sanh, giúp họ điều gì? Giúp họ đắc nhập đạo vô thượng, giúp họ chứng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. “Mau thành tựu thân Phật”, nhanh chóng đạt được cứu cánh quả Phật, Kinh Hoa Nghiêm gọi là Diệu giác vị.

Các bậc cổ đức xưng tán Kinh Pháp Hoa rằng, Pháp Hoa thành Phật, Lăng Nghiêm khai trí tuệ. Kinh Pháp Hoa dạy người thành Phật, Kinh Lăng Nghiêm dạy người khai trí tuệ. Pháp Hoa, sao lại nói Pháp Hoa thành Phật? Qua bốn câu kệ này chúng ta đã hiểu, niệm niệm giữ tâm như thế nào, dụng ý là gì, mục đích ra sao? Mục đích là dùng phương pháp gì giúp chúng sanh, có thể thành Phật ngay trong đời này, thành đạo vô thượng. Dùng phương pháp gì đều rất rõ ràng, chỉ có phương pháp niệm Phật. Vì “thị tâm thị Phật”, quý vị vốn là Phật. Vốn là Phật, bây giờ ta lại “thị tâm tác Phật”, như vậy không phải là thành Phật rồi ư! Ta niệm Phật liền thành Phật, niệm Bồ Tát thì thành Bồ Tát. Ngày ngày nghĩ đến phát tài, ngày ngày nghĩ cách làm sao kiếm tiềm, quý vị đi vào ngạ quỷ, đó là quỷ đạo, nghĩ đến quỷ liền biến thành quỷ. Ngày ngày hận người này, ghét người kia, mọi việc đều không như ý, nghĩa là ngày ngày ta nhớ đến địa ngục, nhất định đọa địa ngục. Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh mà. Vì sao họ làm Phật, vì sao họ làm ngạ quỷ, vì sao họ đọa địa ngục? Bản thân họ muốn, không trách người khác được! Quý vị khởi tâm động niệm nghĩ đến điều gì, nó liền biến ra điều đó, hiện ra điều đó. Việc này ta không thể không biết.

“Bồ Tát Pháp Tạng cũng lại như thế, muốn khiến chúng sanh đến đạo vô thượng”. Bồ Tát Pháp Tạng không có ý khác, không có ý niệm khác, ngài khởi tâm động niệm hoàn toàn tương đồng với Phẩm Thọ Lượng trong Kinh Pháp Hoa nói. Đây chính là “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Ngài kiến lập đạo tràng thế giới tây phương Cực Lạc, cúng dường mười phương thế giới. Người thật sự phát tâm muốn thành Phật, đến đạo tràng của ngài tu tập, làm mãn đại nguyện thành đạo vô thượng của tất cả chúng sanh, quá tuyệt! Phương pháp cực kỳ đơn giản, dùng đức hiệu của tự tánh là danh hiệu của mình, niệm danh hiệu này là niệm đức hiệu của tự tánh. Ở trước có một câu cần phải nhớ: “tự tánh đương nhơn”. Câu nam mô A Di Đà Phật này hoàn toàn hiển lộ tự tánh đương nhơn, “tâm tác tâm thị”. Câu này nói một cách triệt để!

Đối với câu “tất chí”, có hai cách giải thích, nghĩa là có hai cách nói. Thứ nhất: “nhất định đạt được đạo vô thượng, là chủ thể của bổn nguyện”. Bổn nguyện là 48 nguyện, mỗi nguyện của 48 nguyện đều giúp chúng sanh nhất định đạt được đạo vô thượng. “Trong mỗi một nguyện, đều lấy tự thệ chánh giác”. Mỗi một nguyện đều hiển lộ ra từ trong tự tánh vốn đầy đủ trí tuệ đức tướng. Khi đại sư Huệ Năng kiến tánh nói: “đâu ngờ tự tánh, vốn tự đầy đủ”, là từ trong vốn tự đầy đủ hiển thị ra.

“Như hai câu tiếp theo này”, như hai câu bên dưới. “Nếu nguyện này không thành tựu, thề không thành đẳng giác”. Đây nghĩa là thề không thành Phật, đẳng giác là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. “Nguyện văn cụ thể 48 nguyện tuy mỗi nguyện có khác, nhưng đại nguyện chung đều nhập vô thượng đạo, đồng thành chánh giác”. Kinh văn 48 nguyện, những điều mục này giống như cành lá của một gốc cây, cành cây, lá cây. Rất nhiều cành lá này, cùng chung một gốc rễ, gốc rễ này là gì? “Nhập vô thượng đạo, đồng thành chánh giác”, đây là gốc rễ. Chữ đồng này ý nghĩa rất thâm sâu, trong chữ này bao hàm sự bình đẳng chân thật, không hai không khác. Trong này không có tập khí phiền não, không có tật đố chướng ngại, hy vọng hết thảy chúng sanh khắp mười phương thế giới đều bình đẳng thành Phật như Phật Di Đà. Thật ra vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, cõi phàm thánh đồng cư, hạ tam phẩm vãng sanh, hoặc là hạ hạ phẩm vãng sanh, đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, đây là bình đẳng. A Duy Việt Trí là bình đẳng, đạt được ba loại bất thoái, vị bất thoái, hành bất thoái, niệm bất thoái, đây là đồng thành chánh giác.

Ngày nay chúng ta học Phật, phải học tâm bình đẳng của Phật Di Đà, không được khinh mạn bất kỳ một chúng sanh nào. Đối với bên trong phải tôn trọng tánh đức, đối với bên ngoài phải tôn trọng hết thảy chúng sanh. Tôn trọng tánh đức là tự thương mình, tôn trọng người khác là thương chúng sanh. Người không biết thương mình làm sao có thể thương chúng sanh? Đó là điều không thể xảy ra. Thương người nhất định bắt đầu từ thương mình.

Tánh đức là gì? Cổ nhân đã nói một chữ, gọi là bản tánh vốn thiện, nói đến một chữ thiện. Tam Tự Kinh dạy các em nhi đồng: “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện”. Thiện ở đây không phải thiện của thiện ác, thiện này là gì? Thiện này là tổng xưng của tánh đức. Ngày xưa, các bậc tổ tông phân chữ thiện này thành bốn khoa, chính là bốn loại, là ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức. Bốn loại này, thiện tức là bốn loại này.

Trong ngũ luân chia thành năm cương mục: “Phụ tử hữu thân, phu phụ hữu biệt, quân thần hữu nghĩa, trưởng ấu hữu tự, bằng hữu hữu tín”. Nếu thực hiện được năm câu này là thế giới đại đồng, dùng phương pháp gì để đạt được cách trị đại đồng, ngày nay chúng ta gọi là thế giới hòa bình? Chư vị phải biết, thế giới hòa bình, nhất định thực hành từ gia đình hòa thuận. Nếu gia đình bất hòa, xã hội, thế giới không thể hòa, gia hòa vạn sự hưng. Năm câu này thực hiện trong gia đình, dùng phương pháp gì? Dùng ngũ thường. Ngũ thường là tánh đức, nhân nghĩa lễ trí tín, lấy nhân làm gốc. Nhân là gì? Nhân là thương người, suy mình ra người, thương người như thương chính mình. Nghĩa là làm tròn nghĩa vụ, không nghĩ đến báo đáp, không nghĩ đến quyền lợi. Như ngày nay nói, toàn tâm toàn ý phục vụ người khác, trong gia đình phục vụ người trong nhà. Ngày xưa nhà là đại gia đình, hiện nay không còn, bây giờ rất đáng thương, người mất nhà tan. Thời cổ đại, mỗi gia đình ít nhất là tứ đại đồng đường, đại gia đình. Cho nên không có ngũ luân ngũ thường, nhà không tồn tại, nhà sẽ loạn, nhà sẽ bại. Phải có tứ duy bát đức, lễ nghĩa liêm sỉ, hiếu để trung tín, nhân ái hòa bình. Mỗi người đều phải tuân thủ, mỗi người đều phải thực hành, phải làm được. Đây là tiêu chuẩn làm người, tương ưng với tánh đức. Quý vị học giáo huấn thánh hiền, có thể thành thánh nhân, thành hiền nhân. Ta học Phật có thể thành Phật, có thể thành Bồ Tát, nền tảng vững chắc. Ta học Đạo có thể thành thần, thành tiên. Bốn khoa mục này đúng là giáo dục căn bản, không có nền tảng của bốn khoa mục này, học gì cũng không thành tựu. Không thành tựu nghĩa là mỗi ngày ta tạo nghiệp luân hồi, tương lai phải chịu quả báo trầm luân trong lục đạo, vấn đề là như vậy.

Đức Phật Di Đà từ bi, dùng hoằng nguyện siêu thế giúp chúng ta, tiếp dẫn ta vãng sanh Tịnh độ, vẫn cần có điều kiện. Điều kiện thứ nhất mọi người đều sơ suất, quý vị mở kinh văn, Phật gọi là gì? “Thiện nam tử, thiện nữ nhơn”, đây là điều kiện đầu tiên. Quý vị học Phật, mình có phải là thiện nam tử thiện nữ nhơn chăng? Phải. Quí vị dựa vào điều gì? Việc này có điều kiện đấy.

Thiện nam tử thiện nữ nhơn là lấy Thập Thiện Nghiệp làm điều kiện, ta có thực hành Thập Thiện Nghiệp chăng? Thực hành Thập Thiện Nghiệp, ta mới là thiện nam tử thiện nữ nhơn. Nếu đến xưng hiệu này đều không có, tất cả kinh điển Đức Phật nói không có phần của mình. Ta không phải thiện nam tử thiện nữ nhơn, Phật đang nói với thiện nam tử thiện nữ nhơn, họ có phần, mình không làm được nên không có phần, cùng lắm chỉ được ngồi dự thính bên cạnh, không phải học sinh chính khóa.

Trong Tịnh Nghiệp Tam Phước, nói với chúng ta một cách rõ ràng minh bạch. Tịnh Nghiệp Tam Phước có ba điều, điều thứ nhất: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, chúng ta có làm được chăng? Hai câu này thực hành trong Đệ Tử Quy, thực hành được Đệ Tử Quy là thực hiện được hai câu này. Không hành trì Đệ Tử Quy, thì hai câu này cũng chỉ đọc cho có mà thôi, không phải của chính mình.

“Từ tâm bất sát”, giết người phải đền mạng, nợ tiền phải trả bằng tiền, đây là định luật nhân quả. Chúng ta thực hành nó trong Cảm Ứng Thiên. Cảm Ứng Thiên nói cho chúng ta biết về quả báo thiện ác, tất cả có 195 vấn đề, chúng ta cần phải nhớ. Thiện cần phải tu, ác cần phải đoạn. Sau cùng là “tu Thập Thiện Nghiệp”. Do đây có thể biết, Thập Thiện Nghiệp thành lập trên nền tảng của Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên, tức là Nho giáo và Đạo giáo. Đây là vào khoảng giữa thời nhà Đường trở về sau, đại thừa giáo không học tiểu thừa, mà dùng Nho và Đạo giáo thay thế, vấn đề là như vậy. Vì lúc Đức Phật tại thế ngài từng nói: “Phật tử”, hàng đệ tử Phật, “không học tiểu thừa trước sau đó học đại thừa”, Đức Phật nói: “thì không phải là đệ tử Phật”, Phật không thừa nhận.

Kinh điển tiểu thừa phiên dịch khá hoàn chỉnh, nam truyền là pháp tiểu thừa, kinh điển tiểu thừa của tiếng Pali, tam tạng của tiểu thừa. So với kinh tạng Hán dịch, chỉ nhiều hơn hán truyền năm mươi mấy bộ. Gần 3000 bộ, nhiều hơn chỉ năm mươi mấy bộ, số lượng này quá ít, cho thấy phiên dịch rất hoàn chỉnh.

Thời Tùy Đường, tiểu thừa có hai tông phái, Thành Thật tông và Câu Xá tông, người học Phật nhất định phải học. Nhưng từ giữa thời nhà Đường trở về sau, chư vị tổ đức dùng Nho và Đạo giáo thay thế tiểu thừa, cho nên tiểu thừa không còn chỗ đứng. Hai tông phái này bây giờ ít người biết đến, đa phần họ chỉ biết đến tám tông phái đại thừa, không biết còn có hai tông phái tiểu thừa.

Chư vị tổ sư đại đức dùng phương pháp này rất có lý, vì sao vậy? Vì Nho và Đạo giáo ngắn gọn dễ hành trì, ưu điểm hơn tiểu thừa. Kinh điển tiểu thừa quá nhiều, phân lượng quá lớn, khó học. Nho và Đạo giáo phân lượng đều không nhiều, mà nội dung của nó lại rất gần với đại thừa. Cho nên dùng nó làm căn bản khế nhập đại thừa, tiện lợi hơn là đi từ tiểu thừa đến đại thừa, đạo lý là như vậy.

Trên thực tế chúng ta thấy, từ thời nhà Đường đến nay, 1400 năm. Từ đời này qua đời khác, các bậc cao tăng đại đức, bao gồm các bậc trưởng giả cư sĩ, hàng tại gia học Phật, người khai ngộ chứng quả rất nhiều! Vãng sanh lại càng không cần nói.

Nền tảng giáo dục truyền thống, thực tế mà nói, thì đến năm dân quốc mới hoàn toàn bỏ quên, thậm chí bị phủ nhận, phiền phức này rất lớn. Phủ nhận nền tảng giáo dục truyền thống, ngày nay chúng ta đối với giáo huấn thánh hiền, chư Phật Bồ Tát, không có cửa để vào. Chỉ có nghiên cứu nó như một loại học thuật, Phật học, Nho học, Đạo học, coi nó như một loại học vấn để nghiên cứu, không đạt được lợi ích chân thật, điều này là hoàn toàn sai lầm.

Ở đại học London và đại học Cambridge, tôi từng nói với sinh viên khoa Hán học ở đó. Mục đích học Nho giáo là thành thánh, thành hiền, thành quân tử, ba học vị của Nho giáo. Cao nhất là thánh nhân, thứ hai là hiền nhân, thứ ba là quân tử. Phật pháp cũng có ba học vị, học vị cao nhất là quả vị Phật, thứ hai là Bồ Tát, thứ ba là A la hán.

Quý vị học Nho, học Phật có chứng quả chăng? Không có, vậy mục đích học Phật của quý vị là gì? Mục đích học Nho, học Đạo là gì? Họ có mục đích, dùng kinh điển ba nhà Nho Thích Đạo làm tài liệu, viết luận văn tiến sĩ, có thể lấy được học vị Hán học, mục đích của họ là đây. Tương lai có thể làm vị giáo thọ Hán học, trở thành nhà Hán học của Âu châu. Tôi nói với họ rằng, những gì quý vị học được là tri thức, không phải trí tuệ. Tri thức về Nho học, Đạo học, Phật học.

Ngày xưa không phải cầu tri thức, mà là cầu trí tuệ. Cầu trí tuệ, vậy phải thay đổi cách đọc của hai chữ này. Văn tự của người nước ngoài là xem từ bên này, nhìn đối diện với tôi, là đọc từ bên này qua. Bây giờ trên màn hình ti vi của chúng ta: “nhập vô thượng đạo, đồng thành chánh giác”. Đây là đối diện với tôi, người ngồi đối diện, đọc từ trái qua phải. Văn tự của Trung quốc, văn tự ngày xưa, nói như hiện nay là đọc từ trái qua phải. Từ trái qua phải là học Phật, học Đạo, học Nho, ý nghĩa không giống nhau.

Học Phật phải học giống như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đồng tâm đồng nguyện, đồng đức đồng hạnh với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vậy là thành Phật. Học Nho phải học giống như Khổng tử, Khổng tử là thánh nhân, Mạnh tử là hiền nhân. Học đạo phải học giống như Lão Trang, Lão tử, Trang tử vậy. Quý vị phải chăng là Phật Bồ Tát thời hiện đại, là Khổng tử, Lão Trang thời hiện đại, như vậy quý vị đã thành công rồi. Đây gọi là học Phật, học Nho, học Đạo, chứ không phải là Đạo học, Nho học, Phật học. Là cầu trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật.

Điển tịch vẫn tồn còn tại, những năm gần đây thuật in ấn phát triển, giá thành rất thấp. Cho nên những điển tịch này, có không ít người phát tâm, in ấn lưu hành với số lượng lớn. Điển tịch không mất, người học không có, tìm người học ở đâu!

Người học Phật chơn chánh, vì sao tôi học Phật? Vì tôi muốn thành Phật. Giống như đại sư Huệ Năng, đương thời, lần đầu tiên ngài gặp ngũ tổ Hoằng Nhẫn, lần đầu gặp mặt, ngài đảnh lễ Ngũ tổ. Ngũ tổ hỏi ngài, ngươi đến đây muốn cầu điều gì? Đại sư Huệ Năng trả lời rằng, con đến cầu làm Phật, không cầu điều gì khác. Tôi tin rằng, trong cuộc đời ngũ tổ Hoằng Nhẫn, chưa gặp người nào như vậy. Hỏi ngài đến làm gì, ngài nói muốn đến làm Phật. Thông thường người ta vào chùa thắp hương lễ Phật, hỏi họ làm gì? Họ cầu được lên chức, cầu phát tài, cầu được sống lâu, cầu bình an, đều cầu những điều này, chưa nghe có ai nói đến để làm Phật. Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, ngài đến cầu làm Phật, ngài thật sự đã thành Phật, không phải tất cả pháp từ tâm tưởng sanh là gì!

Ngày nay chúng ta học đại thừa đó chính là học làm Phật. Học tiểu thừa là học thành A la hán, họ thật sự có thành tựu.

Chúng ta xem tiếp. “Cho nên Phẩm Khuyến Trì trong Kinh Pháp Hoa nói: ta không yêu thân mạng, nhưng tiếc đạo vô thượng, là vì lấy đạo vô thượng làm chủ thể của đại nguyện”. Đây là cách giải thích thứ nhất. Vì sao chúng ta học Phật? Học để thành đạo vô thượng, điều này hoàn toàn chính xác.

Thứ hai, “lấy đạo vô thượng làm quả của đại nguyện”, đây là ý thứ hai. Nói cách khác, 48 nguyện là nhân, thành đạo vô thượng là quả. “Tịnh Ảnh Sớ nói, chắc chắn đắc quả”, trong ngoặc đơn là lời của Niệm Lão, nghĩa là chắc chắn đắc quả. “Cho nên nói nhất định thành đạo vô thượng”. Nói cách khác, 48 nguyện, ta tu học theo 48 nguyện, chắc chắn đắc quả. Quả là gì? Là vô thượng chánh đẳng chánh giác. Thành tựu ở đâu? Ở thế giới Cực Lạc thành tựu viên mãn, chứ không phải ở đây.

Quý vị không được thương tiếc thân mạng, thương tiếc thân mạng không thể đến thế giới Cực Lạc. Niệm niệm không quên cầu sanh Tịnh độ. Điều kiện vãng sanh thế giới Cực Lạc, tất cả đều đầy đủ. Điều kiện vãng sanh thế giới Cực Lạc chỉ có ba điều, tin thật, nguyện thiết, chân thành niệm Phật. Bồ Tát Đại Thế Chí nói với chúng ta: “Đô nhiếp lục căn”, nghĩa là buông bỏ vạn duyên, “tịnh niệm tương tục”, tịnh niệm tương tục là tin thật, nguyện thật, hành thật. Không hoài nghi, tin thật. Không xen tạp, nguyện thật, hành thật, thì nhất định được vãng sanh, sanh đến thế giới Cực Lạc nhất định thành Phật.

Đây là con đường thành Phật nhanh chóng, hy hữu khó gặp. Đời này chúng ta gặp được, may mắn biết bao. Hy vọng chư vị đồng học thật sự buông bỏ, không những buông bỏ pháp thế gian, mà Phật pháp cũng phải buông bỏ. Chỉ nương vào bộ Kinh Vô Lượng Thọ này, nương vào tâm chân thành cung kính, chấp trì danh hiệu, không người nào không vãng sanh.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 257

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 257 PAGE 1