Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 290/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

HẾT TẬP 334

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 334 PAGE 2

Tập 335

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Giảng ngày: 21.03.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải trang 390, hàng cuối cùng.

“Hựu thử độ tu hành, nhược sanh ma chướng, tắc dĩ niệm Phật trị chi. Kiến Chỉ Quán cửu chi nhị”.

Đã nói ra chỗ xuất xứ, đây là tông Thiên Thai. Thiên Thai Trí Giả đại sư người nhà Đường, cuối cùng Ngài cũng niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ. Cho nên các vị tổ sư của tông Thiên Thai, cuối cùng rất nhiều người niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ. Giống như thời cận đại pháp sư Đế Nhàn, Pháp sư Đàm Hư, và pháp sư Bảo Tĩnh. Các ngài đều là bậc trưởng thượng của tông Thiên Thai. Bậc tổ sư của tông Thiên Thai, chẳng có người nào là không niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ.

Những lời nói này, đặc biệt là thời nay, chúng ta phải để tâm lưu ý, bởi vì thường xuyên gặp phải những việc như vậy, gặp rồi không biết phải giải quyết như thế nào, đó là việc ma dựa, mê muội. Thông thường người ta nói là tinh thần không được bình thường, nói năng lung tung, cử chỉ thất thường, khổ không tả xiết. Nếu như gặp phải trường hợp này, phần lớn đều là oán thân trái chủ, kiếp trước có, bây giờ có, họ đến báo thù. Quý vị nghĩ xem, bất luận công phu của quý vị đủ hay không, ma lớn, đối với những việc nhỏ này của quý vị nó không để tâm, nhưng oan thân trái chủ nhỏ, họ không hiểu, họ đến để báo thù, hoặc là lấy đây làm cách để xin siêu độ, xin quý vị cứu giúp. Những tình huống này không phải là nhất định. Chúng ta cần phải bình tĩnh, cần phải dùng trí huệ quan sát, giúp đỡ họ giải quyết vấn đề. Phương pháp giải quyết căn bản, thực sự không gì hơn niệm Phật, pháp sư Quán Đảnh cũng nhận định như vậy.

Trong kinh Vô Lượng Thọ, đức Thế Tôn đã nhiều lần dạy bảo chúng ta, chúng ta tự hiểu rõ. Trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra, tất cả mọi thứ đều buông bỏ hết, thì cuộc đời này của quý vị chắc chắn không bị chuyện ma, ngay cả ma vương không đến tìm quý vị. Vì sao vậy? Bởi không có ai không tôn kính Phật A Di Đà. Một lòng cầu sanh về thế giới Cực Lạc, muốn thân cận Phật A Di Đà, chư Phật Như Lai đều tôn trọng quý vị, chúng ta tin tưởng có lý do, yêu ma quỷ quái cũng rất tôn trọng quý vị, không khó dễ với quý vị nữa, nếu quý vị phát tâm như vậy. Đối với thế gian này còn một niệm tham sân, ma sẽ đến tìm quý vị. Nó đến tìm quý vị thì làm thế nào? Phải nhanh chóng buông bỏ, tâm khởi chánh niệm, thì vấn đề sẽ được giải quyết. Chánh niệm là nhất hướng chuyên niệm, cho nên dùng phương pháp niệm Phật để đối trị.

“Hựu Tịnh Độ Tu Chứng Nghi vân, thập thừa chi lý quán, năng phát cửu cảnh chi ma sự, dĩ ngũ uẩn sanh tử mê ám chi pháp vi cảnh cố”. Đây là phương pháp tu hành quan trọng của tông Thiên Thai. Cư sĩ Hoàng Niệm Tổ trích dẫn ở đây, chúng ta cũng tùy duyên đem Thập Thừa Quán Pháp giới thiệu sơ lược với mọi người, cũng cung cấp cho quí vị tham khao, thì có thể thật sự hiểu được Tịnh Độ là dễ hành đạo. Trong Phật pháp pháp nào cũng tốt, nhưng không dễ bằng niệm Phật, hiệu quả niệm Phật hết sức thù thắng.

Chúng ta dùng phần tài liệu này, được rút từ Tam Tạng pháp số, Tam Tạng pháp số dựa theo Ma Ha Chỉ Quán của tông Thiên Thai. Chúng ta gọi là Đại Chỉ Quán, nó còn có Tiểu Chỉ Quán.

Đây là một đoạn văn trong Ma Ha Chỉ Quán: “Thập thừa giả, thập thừa quán pháp dã”. Thập thừa là gọi tắt, nói cho đủ là Thập Thừa Quán Pháp.

“Thử thập thông danh thừa giả”. Trước hết giải thích thế nào gọi là Thập thừa. Thập là chữ số, nghĩa là mười, mười điều này đều gọi là thừa. Thừa nghĩa là gì? Là vận tải chi nghĩa, ngày nay chúng ta gọi là vận chuyển, như chiếc xe ở đời có thể chuyên chở, xe chở người, chở hàng hóa. Xe khách chở người, xe hàng chở hàng hóa. Bây giờ trong các loại xe, chuyên chở được nhiều nhất là xe lửa, nó ví cho đại thừa. Xe ô tô chở ít người hơn, được ví cho tiểu thừa. Thời xưa, đại thừa là chỉ cho xe ngựa, xe ngựa chuyên chở số lượng lớn. Tiểu thừa là xe dê, xe nai, xe dê, xe nai nhiều nhất chỉ có hai người ngồi, hai người thân thể nặng thì nó kéo không nổi. Cho nên Phật gọi là xe trâu trắng lớn, xe trâu trắng lớn là xe ngựa. Lấy xe ngựa, xe nai, xe dê để làm ví dụ. Đây là ý nghĩa của hai chữ vận tải.

Tỷ dụ, cái ngôn tu hành chi nhân, y thử thập pháp giới pháp tu chi, tắc năng vận xuất sanh tử khổ hải, đáo ư Niết bàn bỉ ngạn”.

Ở đây giảng rất rõ ràng, xe này là công cụ giao thông, giúp đỡ quý vị, quý vị dùng mười phương pháp này, mười phương pháp này ví như công cụ giao thông. Quý vị dùng nó, nó có thể chở quý vị ra khỏi biển khổ sanh tử, tức là luân hồi lục đạo, có thể giúp quý vị vượt thoát luân hồi lục đạo, đến được bờ Niết bàn bên kia. Bờ niết bàn thật sự, chính là cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai, đây gọi là bờ cứu cánh.

Mười điều này, đều là lấy điểm này làm mục tiêu, sanh tử có thể kéo dài đến pháp giới tứ thánh. Trong lục đạo có hai loại sanh tử, phần đọa sanh tử và biến dịch sanh tử, trong pháp giới tứ thánh không có phần đoạn sanh tử, nhưng có biến dịch sanh tử. Cõi Thật Báo Trang Nghiêm không có, cho nên cõi Thật Báo Trang Nghiêm, mới gọi là Niết Bàn. Niết Bàn của tiểu thừa không tính, niết bàn của tiểu thừa, còn ở trong pháp giới tứ thánh, chưa ra khỏi mười pháp giới. Ra khỏi mười pháp giới mới thật sự là cứu cánh.

“Số chí thập giả, do tu quán chi nhân, thượng trung hạ căn bất đẳng”. Vì sao có mười điều này, sao nhiều như vậy? Ở đây muốn nói đến người tu hành, người tu hành căn tánh không giống nhau. Thực sự có hàng thượng căn, trung căn, và hạ căn. Thượng căn lanh lợi, thông minh, trí huệ, có định, gặp việc không loạn, luôn luôn giữ cho mình thanh tịnh vô vi, cho nên gặp việc họ có thể dùng trí huệ giải quyết. Phàm phu không có năng lực này, gặp việc thì hoang mang, gặp việc thì tâm tạp loạn, đặc biệt là nghịch cảnh, người xấu, gặp phải cảnh giới này, trong tâm họ sợ hãi không thể thích hợp, phiền não hiện hành, đây là hàng hạ căn.

Chúng ta thuộc hàng căn tánh nào? Cao nhất là chúng ta thuộc hàng trung căn, hơn hàng trung căn một chút là hàng thượng trung căn. Thật sự có hàng thượng căn chăng? Ngày xưa thì có, nhưng bây giờ thì không. Thời bây giờ hàng hạ căn rất nhiều, là hàng hạ căn, nhưng hạ căn vẫn có thể thành tựu. Căn tánh thời bây giờ là hạ hạ căn. Vì sao vậy? Bởi tu mười pháp này mà không thành tựu được, đó chẳng phải là hạ hạ căn sao?

Ở đây nói rõ cho chúng ta thấy: “ Thượng căn giả, duy quán sơ bất tư nghị cảnh, tức đắc phá hoặc hiển lí”. Hàng thượng căn, trong mười điều này họ chỉ tu một điều. Điều thứ nhất là “quán bất tư nghì cảnh giới”. Thật sự có thể nhìn thấu, có thể thấy được thật tướng, đây là chân tướng sự thật, chân tướng trong cảnh giới, họ đã phá trừ nghi hoặc, phá trừ nghi hoặc nghĩa là đoạn mê, hiển lý tức là kiến tánh. Nói cách khác, họ đã minh tâm kiến tánh, minh tâm kiến tánh là hàng Bồ Tát sơ trụ của đại thừa Viên giáo, họ vượt qua mười pháp giới, ở cõi Thật Báo của chư Phật Như Lai. Ở đâu? Ở thế giới Hoa Tạng.

Người niệm Phật thì đến thế giới Cực Lạc, cũng là cõi Thật Báo Trang Nghiêm của Phật A Di Đà. Trong bốn cõi, họ sanh về cõi Thật Báo. Đây là hàng thượng căn, thật không dễ!

“Kỳ thứ giả”. Tiếp theo là nói về hàng trung căn.“ Ư sơ chủng quán pháp tu chi bất nhập”. Nghĩa là tu cảnh bất tư nghì, họ không vào được cảnh giới này. Họ hiểu được lý, đây gọi là giải ngộ. Thực tế mà nói, họ chưa nhập được cảnh giới. “Nhập” là chứng ngộ, họ chưa chứng ngộ, có thể lý giải, nhưng chưa chứng ngộ. Vì sao vậy? Bởi họ không buông bỏ. Lý giải ở đây đại sư Chương Gia nói là nhìn thấu, khế nhập là buông bỏ. Quý vị thông suốt, hiễu rõ, nhưng quý vị chưa buông bỏ.

Ví dụ trong kinh Phật dạy chúng ta, hàng tam thừa chứng quả, chứng quả như thế nào? Bậc nhất thừa, nhất thừa là hàng cao nhất, bậc thượng thượng căn. Sau khi nghe pháp, cùng một lúc họ có thể buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, ngay khi đó họ đã thành Phật. Đạo lý này bây giờ chúng ta đã hiểu, chúng ta nghe quá nhiều rồi, đọc trong kinh cũng rất nhiều, rất rõ ràng, rất minh bạch. Nhưng không buông bỏ được. Chúng ta ngày nay chỉ dừng lại ở chỗ giải ngộ mà thôi chứ không đi vào chứng ngộ. Gọi là nhìn thấu, nhưng không buông bỏ được. Bậc hạ căn và trung căn, cùng một lúc buông bỏ ba loại phiền não này, cùng một lúc bỏ đi, bỏ hết tất cả. Ba loại phiền não này nặng nhất là khởi tâm động niệm, bởi vì khởi tâm động niệm, quý vị mới có phân biệt, do phân biệt mới có chấp trước. Cho nên khởi tâm động niệm, là gốc của phiền não, gốc không thể buông bỏ, nhưng buông bỏ được cành lá thì cũng tốt rồi.

Nếu chúng ta buông bỏ được phân biệt, chấp trước thì quý vị vào hàng Bồ Tát, đã chứng được quả vị này. Nếu phân biệt cũng không buông bỏ được, chỉ buông bỏ được chấp trước, ở trong pháp thế gian và xuất thế gian không chấp trước nữa, đây gọi là phiền não kiến tư hoặc. Có thể buông bỏ được phiền não kiến tư hoặc, không còn chấp trước nữa, quý vị chứng quả A La Hán, vượt qua lục đạo luân hồi, nhưng không vượt qua được mười pháp giới, vẫn còn ở trong mười pháp giới, nhưng đã vượt qua luân hồi rồi, quý vị mãi mãi sẽ không rơi vào luân hồi trong sáu nẻo nữa. Đây là bậc thượng căn, trung căn và hạ căn. Thượng căn là thành Phật, trung căn là Bồ Tát, hạ căn là A La Hán. Chúng ta ngay cả A La Hán cũng không thể chứng, không phải là hạ hạ căn sao? Nếu như trong kiếp này, tạo nghiệp bất thiện, kiếp sau ngay cả thân người cũng không làm được, đó là hạ hạ hạ căn.

Chúng ta thuộc loại căn tánh nào, tự mình chẳng thể không biết. Thượng căn, chúng ta không phải thượng căn, đối với thượng căn ta có thể nghe, nhưng không làm được! Nghe cũng có lợi, biết đâu nó có thể giúp quý vị nâng cao cảnh giới. Từ trung căn lên đến thượng căn, điều này có thể. Phật pháp thường nói: “thâm nhập một môn, huân tu lâu dài”. Tu tập thời gian dài thì nó đã giúp quý vị nâng cao rồi. Cho nên có căn tánh, nhưng không phải là khẳng định.

Căn lành, phước đức, có khi thêm, có khi bớt. Cộng trừ nhân chia, từ kiếp lâu xa đến nay không gián đoạn, tiếp nối không dứt, làm thế nào có thể đem niệm xấu, mê mờ, phiền não giảm nhẹ đi, không tăng thêm nữa, đây là công phu. Làm thế nào đem niệm lành, tánh đức ngày ngày nâng cao, không giảm bớt, đây cũng là công phu.

Trong đạo Phật, bất luận là tông phái nào, là pháp môn nào, ta cũng tôn trọng. Mục đích cuối cùng là phá hoặc hiển lý, thông thường chúng ta nói là phá mê khai ngộ, nhưng phá mê khai ngộ là nói chung chung, quá nhiều tiêu chuẩn. Phá hoặc hiển lý, tiêu chuẩn này rất chính xác, là minh tâm kiến tánh, lấy cái này làm mục tiêu.

Hàng trung căn, “ư sơ chủng quán pháp tu chi bất nhập, tu dụng đệ nhị phát tâm, nãi chí đệ bát đối trị trợ khai ”. Giúp quý vị khai ngộ, mới có thể phá hoặc hiển lý. Cho nên sự tu học của họ, phiền phức hơn loại thứ nhất, họ cần thật nhiều sự giúp đỡ, không giống hàng thứ nhất, người ta căn tánh lanh lợi, không cần giúp đỡ, một phương pháp là đủ rồi.

“ Hựu kỳ thứ giả”, đây là bậc hạ căn, “ ư tiền thất chủng quán chi bất nhập”, chúng ta đã hiểu được, sau cùng vẫn còn thứ tám, thứ chín và thứ mười. Ba loại sau cùng này nhất định là bậc hạ căn tu tập.

“Tu dụng đệ bát tri vị thứ, nãi chí đệ thập ly pháp ái, phương năng phá hoặc hiển lí”. Quý vị nghĩ xem, tất cả đều là buông bỏ. Phương pháp cuối cùng của hàng hạ căn cần phải học là “ly pháp ái”, ly là vứt bỏ, buông bỏ, buông bỏ pháp tham ái, tham ái pháp thế gian, được, có thể buông bỏ. Tham ái Phật pháp cũng cần buông bỏ, vì sao vậy? Vì Phật pháp là pháp nhân duyên sanh, không có pháp thế gian, làm sao có Phật pháp? Cho nên, Phật pháp là nương pháp thế gian mà có. Pháp thế gian là bệnh, Phật pháp là thuốc. Thuốc từ đâu mà có? Vì có bệnh mới có thuốc, không có bệnh, thì làm gì có thuốc? Bệnh hết rồi, chấp vào thuốc, lại sanh bệnh. Bệnh lành rồi, thuốc cũng không cần nữa, đó gọi là sức khỏe, hồi phục sức khỏe, trở lại bình thường. Cho nên có câu: “pháp còn phải bỏ, huống là phi pháp”, đây là trong kinh Kim Cang nói.

“Cố Chỉ Quán đại ý vân, thượng căn duy nhất pháp, trung căn nhị hoặc thất, hạ căn phương cụ thập”, tám, chín, mười là hạ căn.

“Hựu vi tri diệu cảnh vi cửu thừa chi bổn”. “Tri diệu cảnh” là quán tứ nhất, cảnh giới không thể nghĩ bàn, là phía sau nghĩa căn bản của chín loại.“Xưng bổn tu cửu”, “bổn” tuy không thể vào được, nhưng quý vị không thể không biết. Phía sau chín phương pháp “ phương kham nhập ư sơ trụ”, “ nhập ư sơ trụ” đây là chứng quả. Bồ Tát sơ trụ của Viên giáo, đã vượt qua mười pháp giới. Cho nên mục tiêu tu hành, là vượt qua mười pháp giới, vượt qua mười pháp giới nhất định là phá mê tỏ lý. Mê là phiền não, là chỉ cho vô minh phiền não, trần sa phiền não, kiến tư phiền não. Đối với ba loại phiền não này đều đã xa rời, đều đã dứt bỏ. Mê bị phá rồi, mê là chướng ngại, chướng ngại bỏ đi, tự tánh hiện tiền. Lý là tự tánh, là thật tướng, thật tướng tức là chân tướng, chân tướng của con người và vũ trụ, quý vị thấy được. Đây gọi là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật.

“Thị cố bị luận thử thập thừa dã”. Vì nhân duyên đó nên nói 10 loại tu hành này. Trong đó cho chúng ta một thông tin rất hay, đó là “diệu cảnh vi cửu thừa chi bổn”. Chúng ta dùng một câu nói đơn giản nhất để nói là nhìn thấu, là căn bản của sự buông bỏ. Biết: nghĩa là nhìn thấu thật tướng của các pháp, không thể không biết. Thật sự biết được rồi, thì quý vị mới chịu buông bỏ. Từng chấm, từng giọt từ từ buông bỏ, không sao cả, chỉ cần quý vị chịu buông bỏ, thì cái biết của quý vị càng sâu càng rộng. Nếu như quý vị không buông bỏ, cái biết của quý vị chỉ giới hạn ở cảnh giới hiện tiền này, không cách nào sâu rộng hơn được. Trí huệ của quý cạn cợt, trí huệ nhỏ, không phải trí huệ lớn. Thật sự chịu buông bỏ, trí huệ của quý vị càng ngày càng lớn, càng ngày càng sâu, đạo là lý như vậy.

Tu hành từ đầu đến cuối, đầu là lúc mới phát tâm, cuối là quả vị Phật viên mãn, bí quyết là ở chỗ nhìn thấu, buông bỏ. Nhìn thấu là “quán”, buông bỏ là “chỉ”, chỉ và quán cả hai hỗ tương, chỉ hỗ trợ cho quán, quán lại hỗ trợ cho chỉ. Hai nguyên tắc này hỗ trợ lẫn nhau. Từ khi mới phát tâm đến địa vị Như Lai, biến pháp giới hư không giới. Phàm phu tu hành thành Phật, pháp môn nhiều hơn nữa, pháp môn vô lượng, nguyên lý là cái này, trái với nguyên lý này, tức là tà đạo, tà pháp, là sai. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, đều thuận theo đạo lý này, toàn là Phật Pháp không sai. Mỗi pháp môn đều có thể thành đạo vô thượng, mỗi pháp môn đều có thể giúp quý vị, phá mê tỏ lý. Cho nên mới nói, pháp môn bình đẳng không có cao thấp. Tuy không có cao thấp, nhưng đối với người tu hành mà nói, bởi vì người tu hành căn tánh không giống nhau, thượng căn, trung căn và hạ căn không giống nhau, cho nên có khó có dễ không giống nhau.

Có người tu hành cảm thấy rất khó, vì sao? Vì quý vị không phải hàng căn cơ này, nên học pháp môn này sẽ rất khó khăn. Hợp với căn cơ của quý vị, thích hợp với căn tánh của quý vị, thì quý vị tu rất dễ, không khó. Cho nên pháp môn vô lượng vô biên, phải tùy mình chọn lựa, sau khi chọn lựa ổn thỏa rồi, hãy thâm nhập một môn, huân tu lâu dài. Mục tiêu tu hành là phá mê tỏ lý, tức là thiền tông nói, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, sơ trụ tức là Phật, Phật thật, không phải Phật giả.

Đại sư tông Thiên Tai dạy chúng ta về lục tức Phật. Nghĩa là có sáu bậc Phật: Minh tâm kiến tánh là phần chứng tức Phật, họ là thật, họ không phải giả, Phật thật, nhưng chưa viên mãn. Vì sao không viên mãn? Bởi chưa cắt đứt được tập khí vô thỉ vô minh. Vô thỉ vô minh cắt đứt được rồi nhưng còn tập khí, chưa cắt đứt tập khí tức là chưa viên mãn. Cắt đứt tập khí thì gọi là cứu cánh viên mãn.

Ở trong Pháp Hoa, Hoa Nghiêm gọi đó là Diệu Giác. Đây là sơ lược, đem đại ý này giới thiệu sơ qua.

Dưới đây là mười loại:

Thứ nhất

“Quán Bất Tư Nghì Cảnh”. Quán là năng quán, là trí huệ. “Cảnh” là sở quán, là cảnh giới. “Sở quán giả hà”, sở quán là gì? Sở quán có nhiều nhưng“bất xuất sắc, tâm”. Đại sư Hiền Thủ, có viết trong cuốn luận văn. Cuốn luận văn này gọi là Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán. Vọng tận hoàn nguyên, hoàn nguyên tức là đã thành Phật, tất cả chúng sanh vốn là Phật, cho nên hoàn nguyên là thành Phật. Vì sao bây giờ không thể thành Phật, bởi vì quý vị có vọng. Vọng là gì? Ở đây sắc, tâm đều là vọng.

Quý vị xem, trong Hoàn Nguyên Quán nói duyên khởi của chúng ta, sắc, tâm từ đâu mà có? Thân thể chỉ có một thể tự tánh thanh tịnh viên minh hoàn nguyên tức là quay về thể tự tánh thanh tịnh viên minh, đây dọi là Diệu Giác, gọi là thấu hiểu triệt để, minh tâm kiến tánh, tất cả tập khí phiền não đều không có, đều hết rồi, quả vị Phật cứu cánh viên mãn, tức là trở về với tự tánh. Duyên khởi tức là từ một thể khởi lên hai tác dụng, hai dụng này với sắc, tâm là cùng một ý nghĩa. Sắc là hiện tượng vật chất, tâm là hiện tượng tinh thần, sinh ra hai hiện tượng này.

Một niệm bất giác, một niệm này không có nguyên nhân, quý vị muốn đi tìm, vì sao có một niệm này? Quý vị sai rồi. nguyên nhân gì có một niệm này? Niệm này từ đâu mà có? Niệm này phát sanh lúc nào? Như vậy là quý vị sai hoàn toàn rồi. Đức Phật dạy, một niệm không có bắt đầu, quý vị thật sự hiểu được không có bắt đầu, không có bắt đầu nên chắc chắn không có kết thúc. Một niệm này không sanh ra, cho nên một niệm này cũng không mất đi. Một niệm này không làm, nhưng không việc gì nó không làm.

Cảnh giới bất tư nghì! Quý vị không thể tưởng tượng, quý vị càng tưởng tượng càng sai. Vì sao? Bởi quí vị từ vọng tưởng, sanh ra phân biệt, sanh ra chấp trước, càng nghĩ càng sai, không nghĩ, không nghĩ thì không có. Vì sao không thể nghĩ nó? Vì nó không có thật, đạo lý là đơn giản như vậy, nó là hư huyễn! quý vị nghĩ đến nó, thì đã không thấy nó rồi. Như chúng ta đối diện, hình ảnh trên màn hình, chúng ta xem ti vi, xem máy tính, nhìn hình ảnh trên màn hình, những hình ảnh này có không? Trong kinh Phật dạy, tướng có tánh không, sự có lý không, tánh tướng không hai, lý sự như nhau, đây gọi là trung đạo. Thật sự nhìn thấy chân tướng của nó, có với không là một, không phải hai. Không là tướng thật, có là tướng huyễn, thật tức là huyễn, huyễn tức là thật, tướng thật và tướng huyễn không hai, quý vị mới thật sự thấy được tướng thật, thấy được tướng thật gọi là kiến tánh, thật sự phá mê tỏ lý, hiểu rõ rồi.

Nếu khi xem ti vi, xem internet, quý vị dùng tâm lý này xem, là quý vị đang tu đại thừa, quý vị sẽ thấy tánh, quý vị sẽ thành Phật. Vì sao? Vì quý vị không chấp tướng, quý vị đối với màn hình, đối với hình ảnh trong màn hình, đều không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước. Quý vị không hay biết, đã vào trong cảnh giới Sơ trụ từ lúc nào. Cho nên quý vị nghĩ xem, pháp nào không phải là Phật pháp?

Người biết cách dùng tâm thì pháp nào cũng là Phật pháp. Người không biết cách dùng tâm, thì dù cho đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói kinh Hoa Nghiêm cho quý vị, nói kinh Vô Lượng Thọ cho quý vị, nó cũng không phải là Phật pháp. Vì sao vậy? Không thể như thế! Quý vị có phân biệt, quý vị có chấp trước, cho nên tất cả pháp, đều không ngoài hai thứ này.

Sắc, ngày nay chúng ta là gọi là hiện tượng vật chất; tâm là hiện tượng tinh thần, hai hiện tượng này phát sanh, là hiện tượng tự nhiên.

“Sắc tùng tâm khởi, toàn thể thị tâm”. Câu này quan trọng! Nó nói lên điều gì? Nói lên hiện tượng vật chất. Năng duyên là sáu căn của chúng ta: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Sở duyên là sắc pháp, hình sắc, âm thanh, mùi vị, xúc chạm và pháp. Năng duyên, sở duyên.

“Lục căn, lục trần, lục thức toàn thể thị tâm”. Vì sao vậy? Bởi do tâm hiện. “Sắc tùng tâm tạo”, tâm là năng tạo, sắc là sở tạo, tức là hình sắc, âm thanh, mùi vị, xúc chạm và pháp là sở tạo. Năng tạo là tâm, tâm này một nửa là chân tâm, một nửa là vọng tâm. Chân tâm là nhân, vọng tâm là duyên, nhân duyên đầy đủ thì cảnh giới hiện tiền. Cảnh giới là sắc, thọ, tưởng, hành, thức, năm uẩn hiện tiền. Cho nên thể của pháp là tự tánh, toàn thể là tâm, tâm này là tự tánh. “Sắc tùng tâm tạo”, tâm là tự tánh, tự tánh là tâm. Năng sanh, năng hiện, năng sanh vạn pháp.

Như trong Pháp Bảo Đàn Kinh đã nói: “đâu ngờ tự tánh năng sanh vạn pháp”. Câu đâu ngờ ở đây ngày nay chúng ta nói không thể ngờ, tự tánh có thể sanh vạn pháp, tự tánh có thể hiện vạn pháp. Khi tự tánh mê thì gọi là thức, thức là vọng tâm, nó mang đến mê muội, trí huệ, đức tướng trong tự tánh cũng mê mờ, đã mê rồi thì vọng tâm này khởi tác dụng, tác dụng này là biến hóa.

Ba loại chu biến trong Hoàn Nguyên Quán, loại thứ nhất là chu biến pháp giới, xuất sanh vô tận, mười pháp giới y chánh trang nghiêm, tức là tướng mạo của nó, nó như vậy. Cho nên thức là năng biến, mười pháp giới y chánh trang nghiêm là sở biến, năng biến sở biến. Không có thức, thì không có vọng tâm, cảnh giới bên ngoài là thuần chơn không vọng, là cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai, gọi là cõi Pháp Tánh. Hữu tình chúng sanh trong cõi Pháp Tánh, pháp tánh thân, vô tình chúng sanh cũng là pháp tánh thân, hoa lá cỏ cây, sơn hà đại địa, ngay cả hư không, cũng gọi là pháp tánh thân, hữu tình và vô tình cùng một thể. Trong giáo pháp Đại thừa gọi là thật tướng của các pháp. Cho nên hai câu “sắc tùng tâm tạo, toàn thể thị tâm”, Như Lai đã thấy được, người minh tâm kiến tánh thấy được, đây là vào tri kiến Phật mà trong Kinh Pháp Hoa đã nói

“Cố kinh vân, tam giới vô biệt pháp, duy thị nhất tâm tác”. Trong triết học, đứng về mặt bản thể mà nói, bản thể của muôn sự muôn vật tức là tâm, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm.

“Tức chúng sanh nhật dụng hiện tiền”. Trong cuộc sống hàng ngày, tức là hiện tiền, là hiện tại. Sáu căn đối với sáu trần, mắt đối với sắc, tai đối với âm thanh, sáu căn đối với sáu trần.

“Sở khởi nhất niệm chi vọng tâm dã”. Quý vị khởi tâm động niệm, quý vị động tâm bởi thất tình ngũ dục, tâm này chơn biến thành vọng, vốn là chơn tâm, bây giờ trở thành ở mắt gọi là thấy, ở tai gọi là nghe. Tùy theo tâm, tâm sở đổi danh từ, thật ra đó là một việc.

“Kim đạt vọng tức chơn”. Đã thông đạt, hiểu rõ, giác ngộ, vốn dĩ vọng tức là chơn. Cái sắc hư vọng, cái tâm hư vọng này, đều là chơn tâm hiện, đều là chơn tâm sanh. Năng sanh năng hiện là chơn, sở sanh sở hiện, không phải chơn mà là giả sao? Cho nên một điều chơn thì tất cả là chơn, là giác ngộ. Một điều mê thì tất cả mê, là mê. Phàm thánh không phân biệt, chỉ ở chỗ mê ngộ không giống nhau mà thôi. Người đã giác ngộ, chúng ta tôn xưng họ là Thánh nhân. Người còn mê chúng ta gọi họ là phàm phu, sự thật phàm thánh không hai, chơn giả là một không phải hai.

“Tức thử vọng tâm, cụ túc chư pháp, vô hữu khuyết giảm”. Trong Hoàn Nguyên Quán nói xuất sanh vô tận không có thiếu mất, không có hao bớt. Trong một pháp đầy đủ tất cả pháp, đây là điều kỳ diệu không thể nói. Cho nên thật sự thông đạt một pháp rồi, thì đối với tất cả pháp đều thông đạt. Vì sao vậy? Bởi trong một pháp có đủ tất cả pháp, tất cả pháp có đủ một pháp, một và nhiều không hai, một tức là nhiều, nhiều tức là một. Cho nên một cái thông, thì tất cả đều thông. Đạo lý là như vậy. Bây giờ hiểu rõ rồi, tâm là tất cả pháp, tất cả pháp là tâm. Tâm này là chơn tâm, cũng là vọng tâm, chơn vọng hòa hợp gọi là A Lại Da.

“Phi nhất phi nhị, bất tiền bất hậu”. Nó là nhất tâm, chơn tâm ở trong trạng thái này. Thể là tự tánh chơn như, tướng là thức A Lại Da. Từ A Lại Da, A Lại Da là năng biến, biến thành mạt na, phàm phu chúng ta cho đó là tâm. Biến thành sắc pháp, thân thể này của chúng ta, chúng ta cho rằng nó là thân, nhưng thật ra đã hiểu sai rồi. Không được chấp trước, không được phân biệt, không thể nói nó giống nhau, cũng không thể nói nó khác nhau. Không thể nói cái nào ở trước, cái nào ở sau. Phàm phu chúng ta nhất định cho rằng, tự tánh ở trước, a lại da ở sau. Thưa quý vị, thật không có trước sau.

“Huyền diệu tịch tuyệt, phi thức sở thức, phi ngôn sở ngôn”. Quý vị phải thật sự nhận thức được chân tướng của nó, sâu xa vi diệu, yên tĩnh tuyệt vời. “Phi thức sở thức” tức là tâm hành xứ diệt. “Phi ngôn sở ngôn”, tức là đoạn tuyệt ngôn ngữ. Cho nên cảnh giới này không thể tưởng tượng. ‘Phi thức sở thức’ không thể tưởng tượng, quý vị không thể nào tưởng tượng được nó, quý vị không nói ra được. Trong cảnh giới này, quý vị tìm không ra một chút khiếm khuyết, vô cùng hoàn mỹ. Trong kinh thường dùng hai chữ vi diệu, để miêu tả nó. Quả thực mà nói, thế gian và xuất thế gian, không tìm được lời thích hợp để miêu tả nó. Không cách nào miêu tả, vì nó quá vi diệu. Nó ở đâu? Ở ngay trước mặt, không có người cản trở. Người thông suốt, hiểu rõ, sáu căn của họ đều có thể cảm nhận được, mắt có thể cảm nhận được, tai có thể cảm nhận được, mũi lưỡi thân và ý đều có thể cảm nhận được.

Mê rồi, mê rồi thì không biết gì cả, tê liệt hết. Người xưa gọi là mất cảm giác. Khi mê, sáu căn đều tê liệt, cho nên con mắt thì nhìn hoa mắt, lỗ tai thì nghe sai. Sáu căn đối với sáu trần khởi tác dụng đều sai lệch. Con người trong xã hội hiện nay sai lệch quá mức. Thật giống như một số người đã nói, sai lệch 180 độ. Bậc cổ đức thời xưa có sai lệch khoảng chừng 45 độ. Thời cận cổ, thời đại này trên dưới một ngàn năm trước, cách chúng ta gần hơn, sai lệch khoảng chừng 90 độ. Thế giới hiện nay sai lệch 180 độ, cho nên thiên tai nổi lên.

Thiên tai là do con người làm ra, là xã hội hỗn loạn. Trong kinh Phật nói ba thiên tai nhỏ, là chiến tranh thế giới thứ ba, chiến tranh hạt nhân, ba thiên tai nhỏ trong kinh nói rất rõ ràng. Chiến tranh bảy ngày bảy đêm, gọi là kiếp đao binh, sau kiếp đao binh là dịch bệnh, thời gian dịch bệnh bảy ngày bảy tháng, tiếp đó là đói khát, con người tìm không ra thức ăn. Thời gian bao lâu? Bảy năm bảy tháng bảy ngày. Ba thiên tai: Chiến tranh là thiên tai thứ nhất, thứ hai là đói khát, thứ ba là dịch bệnh, cùng theo đến, cùng phát sanh. Khi chúng tôi còn trẻ học Phật, rất nghi ngờ về việc này.

Những bậc cổ đức đời trước, không nói rõ việc này. Năm tôi năm mươi tuổi, pháp sư Đạo An, tổ chức một đoàn phỏng vấn, phỏng vấn Nhật Bản, Hòa thượng mời tôi đi cùng, tôi đi theo Ngài, tạm thời làm thị giả Ngài, du lịch ở Nhật Bản với hòa thượng hơn hai mươi ngày. Ở chung một phòng với Ngài, tôi đến Quảng Đảo, Trường Kỳ xem, chợt hiểu ra rằng, chỗ này vốn có là ba thiên tai nhỏ, người địa phương đó nói với tôi, họ còn có dựng phòng triển lãm.

Đạn nguyên tử phát ra, đó là kiếp đao binh, phóng đi tia đạn nguyên tử, giống như xưởng điện năng lượng hạt nhân của Nhật Bản bây giờ, phóng ra các tia phóng xạ, khiến cho một số người bị nhiễm phải mắc bệnh, nó làm cho bộ phận tế bào của quý vị hư hoại đi. Một hạt đạn nguyên tử này sau khi nổ, tia bụi này ảnh hưởng đến con người bao lâu? Hơn nửa năm. Bị tia sáng của đạn nguyên tử này chiếu đến, nếu quý vị có thể sống được bảy tháng trở lên, thì quý vị sẽ sống. Hơn một nửa số người không qua khỏi bảy tháng, nói dịch bệnh là nói những thứ này, không phải bệnh truyền nhiễm gì cả.

Nơi đạn nổ là khu vực này, đến năm thứ tám, khi chúng tôi đi là năm thứ tám, trên đất mới mọc cỏ, nơi đó không vật gì sống nổi. Đó không phải là đói khát sao?

Cho nên nhìn thấy đạn hạt nhân phát nổ, chúng ta mới biết vì sao gọi là ba thiên tai nhỏ. Ngày nay trên địa cầu có thiên tai, trong thiên tai này cũng bao gồm ba thiên tai nhỏ. Đó là gì? Chiến tranh hạt nhân, chiến tranh hóa học, trong Phật pháp gọi là ba thiên tai nhỏ. Cộng thêm động đất, sóng thần, nạn nước, hạn hán, độ nóng của địa cầu lên cao, trên thế giới Nam Bắc cực, trên núi cao băng tuyết tan chảy. Việc này quá phiền phức rồi! Loài người sinh sống không thể thiếu nước, nếu như sông dài sông rộng, những nguồn nước này bị ngưng đi, nguồn nước của nó là tích chứa tuyết trên núi cao, sau khi tuyết trên núi tan hết, thì nguồn nước bị ngưng. Quốc gia đều biến thành sa mạc, con người làm sao sống được!

Những kinh văn này, cung cấp cho chúng ta thông tin rất chính xác, tất cả các hiện tượng này, quý vị cần ghi nhớ. “Tất cả pháp từ tâm tưởng mà sanh ra, tâm là tất cả pháp, pháp là tất cả tâm”. Chúng ta phải biết nguồn gốc của thiên tai từ đâu mà có? Là do tâm bất thiện của chúng ta tạo thành. Sao gọi là tâm bất thiện? Đó là tự tư tự lợi. Khởi tâm động niệm tổn người lợi mình như, danh dự lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, tham sân si mạn. Hưởng thụ ngũ dục lục trần không biết đủ, thật quá đáng! Tiền tài, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ, tham không bờ bến nếu không được thì sanh tâm oán hận, đố kỵ, chướng ngại. Điều này hoàn toàn trái ngược với tánh đức.

Hiện nay, trong giai đoạn này, luân lý đạo đức không quản được quý vị, không cần luân lý đạo đức. Nhân quả không quản được quý vị, không tin nhân quả. Thần thánh không quản được quý vị, không tin có thần, không tin có quỷ. Pháp luật cũng không quản được quý vị. Quý vị rất thông minh, tìm kẽ hở của pháp luật, làm việc xấu như thế nào cũng đúng pháp, thật đúng là bất chấp đạo trời, phép nước.

Con người đến lúc bất chấp đạo trời, phép nước, nên trời phải xuống quản, đây gọi là người tính không bằng trời tính. Bất luận quý vị có tính toán như thế nào, cuối cùng ông trời tính một cái là xong hết, đó là thiên tai lớn giáng xuống. Thiên tai lớn khi nào giáng xuống? Đây là bí mật không thể tiết lộ. Rất nhiều người biết rằng, nhất định có thiên tai lớn, không biết lúc nào đến, nhưng hiện này chúng ta nhìn các hiện tượng trước mắt, giống như đã đến rồi. Mặc dù lực lượng chính chưa đến, quân đội tiền tiêu đã đến rồi, chúng ta có thể không cảnh giác sao? Thật đã đến rồi phải làm sao?

Đoạn nhỏ này, “quán bất tư nghì cảnh giới”, căn cứ trên luân lý chúng ta tìm được. Nếu tâm của chúng ta tốt, cảnh giới bên ngoài cũng tốt. Tâm không tốt, cảnh giới bên ngoài cũng biến thành như vậy. Cho nên, ngay cả nhà khoa học nước Mỹ là Bố Lai Đăng cũng nói, chúng ta đối phó với 2012, dự đoán thiên tai Mã Nhã, ông nêu ra ba câu, cầu xin con người trên toàn thế giới. Một là bỏ ác làm lành, đem tất cả hành vi, ý nghĩ xấu buông bỏ, lánh xa nó, để phát huy làm điều tốt. Câu thứ nhất bỏ ác làm lành. Câu thứ hai là cải tà quy chánh. Câu thứ ba là tâm niệm ngay thẳng. Chẳng những thiên tai này có thể hóa giải, mà còn khiến cho địa cầu tương lai càng tốt đẹp, càng mỹ mãn. Lời nói này không sai chút nào, giống với những lời trong kinh điển Phật dạy chúng ta, là một đạo lý, có thể nói là hoàn toàn giống nhau.

Vấn đề là những người này có chịu sửa đổi hay không? Nếu họ không chịu sửa thì sao? Giới khoa học quả thật cũng rất từ bi, họ nêu ra cho chúng ta một số liệu: Tổng dân số dân cư trên địa cầu khoảng chừng sáu mươi lăm ức, căn bậc hai một phần trăm tổng dân số, tính ra khoảng chừng tám ngàn người, chưa tới mười ngàn người, thật sự làm được ba câu nói này: bỏ ác làm lành, cải tà quy chánh, tâm niệm ngay thẳng. Trên địa cầu này mặc dù thiên tai không thể tránh được, nhưng mức độ lớn được giảm nhẹ, không đến nỗi tạo thành thiên tai lớn. Sáu mươi lăm ức người tạo nghiệp, tạo nghiệp ác. Tám ngàn người có thể cứu được địa cầu, có thể hóa giải thiên tai.

Chắc chắn có người nghĩ rằng, nhiều người tạo nghiệp như thế, đối với họ không phải quả dễ dàng rồi sao, họ hưởng ánh sáng của người tốt. Đạo lý này có thể nói rõ được sao? Hình như không hợp lô-gích, để có thể nói rõ được. Vì sao? vì họ không thoát khỏi nhân quả báo ứng. Giết người phải đền mạng, thiếu nợ phải trả tiền. Nghiệp nhân quả báo không sai một ly, đó là chuyện của mỗi người.

Nhưng nếu hôm nay chúng ta có thể đồng tâm hiệp lực, chúng ta dùng phương pháp gì? Một câu danh hiệu Phật, tâm niệm chân thành một câu danh hiệu Phật này, cầu nguyện chư Phật Bồ Tát, từ bi hóa giải thiên tai. Giới khoa học chứng thực cho chúng ta thấy, tám ngàn người có thể làm được. Thậm chí mỗi người tạo nghiệp, họ tự có quả báo, không cần phải lo lắng cho họ, không cần để trong lòng, không cần có tâm bất bình bất cứ chuyện gì, có oán hận bất cứ chuyện gì, như thế là quý vị sai rồi. Tám ngàn người này nhất định giữ cho mình Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác, trong tâm thật sự có Phật.

Trong cuộc sống hàng ngày, quyết định vâng theo lời dạy bảo, giữ tâm tốt, làm việc tốt, nói lời hay và làm người tốt. Tiêu chuẩn của người tốt, dùng ba câu nói của Bố Lai Đăng. Phật pháp chúng ta nói, bỏ ác tu thiện, với bỏ ác làm lành, cùng một ý nghĩa, tức là bỏ ác tu thiện, cải tà quy chánh, tâm niệm ngay thẳng.

Tu Tịnh Độ, nhất tâm là Phật A Di Đà. Không tu Tịnh Độ, cần phải tu hiếu dưỡng cha mẹ, cần tu hiếu kính, tôn kính người lớn, cần thực hành nhân nghĩa, trung thứ. Các bạn học Phật cần thực hiện chân thành từ bi. Khi tu Tịnh Độ một hướng chuyên niệm, trong lòng chỉ có Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra, không có gì cả như thế là đúng rồi. Cho nên tâm này tức là cảnh giới bất tư nghì, bất tư nghì cảnh giới là tâm hiện tâm sanh, là a lại da biến ra, a lại da cũng là tâm.

“Ư thử nhất tâm, niệm niệm dĩ tức không, tứ giả, tức trung tam quán quán chi”. Đây là ba loại chi quán của tông Thiên Thai. “Ư thử nhất tâm, niệm niệm”, nhất tâm niệm niệm này, Bồ Tát Di Lặc nói rõ nhất, niệm này là ý niệm vô cũng nhỏ bé, Bồ Tát Di Lặc bảo chúng ta, một khảy móng tay, có ba mươi hai ức trăm ngàn niệm, trăm ngàn là mười vạn, ba mươi hai ức nhân mười vạn bằng ba trăm hai mươi triệu, một khảy móng tay. Tôi nghĩ trẻ tuổi, thân thể cường tráng khảy rất nhanh, một giây có thể khảy năm lần, nhân thêm năm nữa. Hôm nay chúng ta dùng giây làm đơn vị, một giây có bao nhiêu ý nghĩ, nếu như khảy năm lần, thì một giây là một ngàn sau trăm triệu, một niệm là một giây, một phần một ngàn sáu trăm triệu, cũng tức là một giây có một ngàn sáu trăm triệu ý nghĩ. Ý nghĩ này nhỏ bé như vậy, ý nghĩ nhanh như vậy, tốc độ mỗi ý nghĩ là chu biến pháp giới xuất sanh vô tận, hàm dung không hữu, ba loại chu biến.“Mỗi niệm tức không, tức giả, tức trung”, mỗi niệm đều đầy đủ ba quán.

Dưới đây ra ví dụ cho chúng ta thấy: “ Nhược quán nhất pháp tức nhất thiết pháp, giả quán dã”. Một niệm tức tất cả niệm, trong một niệm này sanh ra vô tận, trong một niệm này hiện y báo, hiện chánh báo. Y báo chánh báo là một niệm sanh ra. Mười pháp giới y chánh trang nghiêm, là một niệm biến ra, một niệm đó là một niệm của a lại da, tốc độ giống nhau, đều là trong một giây, có một ngàn sáu trăm triệu ý nghĩ, rất nhanh. Việc này, các nhà nghiên cứu lượng tử lực học ngày nay phát hiện ra. Trong bài báo cáo nghiên cứu của họ, và trong duy thức pháp tướng tông nói a lại da, hầu như hoàn toàn tương đồng, chỉ là tên gọi không giống nhau mà thôi. Tên gọi trong kinh Phật là nghiệp tướng, chuyển tướng, cảnh giới tướng của A Lại da. Khoa học họ phát hiện giữa vũ trụ, trên thực tế chỉ có ba thứ, một là năng lượng, hai là tin tức, ba là vật chất, ngoài ra không có gì hết. Báo cáo của nhà nghiên cứu lực lượng tử học, chúng ta thấy họ nói năng lượng tức là nghiệp tướng a lại da. tin tức là chuyển tướng của a lại da- hiện tượng tinh thần, vật chất là cảnh giới tướng của a lại da. Quý vị nhìn xem, khoa học đã quán sát đến trong kinh Phật nói là a lại da. Đây là duyên khởi của vũ trụ, duyên khởi của vạn vật, duyên khởi của sanh mạng. Phật pháp là khoa học tối cao.

Một niệm “tức không, tức giả, tức trung, nhược quán nhất pháp tức nhất thiết pháp, giả quán dã”. Vì sao vậy? Bởi thấy được huyễn tướng của nó, nó không có thật, giống như đoạn phim, chúng ta chiếu phim trên màn hình vậy. Giống như hình ảnh trên màn hình ti vi của chúng ta bây giờ, nó không có thật, nó chỉ là từng đoạn từng đoạn phim, tốc độ rất nhanh, chúng ta nhìn hoa mắt, cho rằng nó là thật. Thật ra mỗi ý nghĩ đều độc lập, mỗi ý niệm đều không giống nhau, tuy tương tợ, nhưng hoàn toàn không giống, mỗi niệm đều như vậy, mới sanh ra đã mất rồi.

Trong kinh Lăng Nghiêm đức Phật dạy “đương xứ xuất sanh, tùy xứ diệt tận”, khi nó tồn tại, hầu như quý vị tìm không thấy, quý vị nghĩ trong một giây có một ngàn sáu trăm triệu cái sanh diệt, quý vị làm sao tìm ra nó? Chúng ta nói một ví dụ khác, một giây có một ngàn sáu trăm triệu bức hình, thước phim, trong một giây chuyển động số lượng lớn như vậy, quý vị có thể ở trong đó nhìn thấy một tấm sao? Đức Phật dạy có người thấy được. Ai vậy? Bát Địa trở lên. Công phu đó là bậc Bát Địa trở lên, Bát Địa gọi là Bất Động địa, có thể cảm được. Bát địa, cửu địa, thập địa, đẳng giác, diệu giác, năm địa vị này đều có thể nhìn thấy, đều có thể cảm xúc được. Địa vị thứ bảy trở xuống thì không thấy được, định công chưa đủ, cho nên cảnh giới trong thiền định này, cảnh giới hiện lượng, khoa học đều không làm được.

“Quán nhất thiết pháp tức nhất pháp”. Đây là quán không, đứng về mặt thể mà quán.

“Quán nhất pháp tức nhất thiết pháp”. Quán về tướng, quán về mặt hiện tượng, là giả không phải thật.

“Phi nhất phi nhất thiết, nhi nhất nhi nhất thiết”. Đây là quán trung đạo. Nghĩa là cùng quán sát từ bản thể và hiện tượng. Chân tướng sự thật quá rõ ràng rồi, không phải một, cũng không phải tất cả, có thể nói là một, cũng có thể nói là tất cả. Quyết định không chấp trước, không phân biệt, không khởi tâm động niệm, mới có thể thấy được.

Dưới đây nói “không quán phá kiến tư phiền não, đăng bát nhã đức, trí huệ hiện hiện tiền. Giả quán phá trần sa phiền não”. Cũng là quán không có thể giúp quý vị đoạn trừ chấp trước. Phiền não kiến tư hoặc là chấp trước, buông bỏ chấp trước thì trí huệ khai mở. Quán giả, phá trừ phân biệt, “trần sa” là phân biệt, ở trong tất cả pháp không phân biệt, quý vị sẽ được tự tại, giải thoát tức là tự tại. Chấp trước phá rồi là trí huệ, khi phân biệt đã phá trừ thì được tự tại.

“Trung quán phá vô minh”. Quán trung đạo mới thật sự không khởi tâm, không động niệm. Phiền não vô minh phá rồi thì chứng được pháp thân, quý vị thấy được chân tướng của con người, vũ trụ.

“Tam quán ký tức nhất nhi tam, tam hoặc khởi tiền hậu nhi phá, tam đức phi thứ đệ nhi đăng”. Trong giáo pháp đại thừa thường nói: “một mê thì tất cả mê, một giác thì tất cả giác, một chứng thì tất cả chứng”, không có thứ tự trước sau. Tam quán gồm trung, giả, không. Tam hoặc tức là ba loại phiền não: kiến tư, trần sa và vô minh. Tam đức là pháp thân, bát nhã, giải thoát. Không có thứ tự trước sau, một chứng thì tất cả chứng, một mê thì tất cả mê.

“Thuyết chi thứ đệ”. Nói chuyện, không thể cùng một lúc nói nhiều từ, không có cách nào làm như vậy được, phải nói từng lời từng lời, từng câu từng câu. Không thể nào một bài văn, dùng một chữ đọc hết, dùng một câu đọc hết được, cái này không làm được. Cho nên nói có thứ tự là vậy.

“Lí phi thử đệ”. Điều này nhất định phải hiểu, Đứng về lý mà nói, nhất định không có thứ tự. Vì sao vậy? Bởi tánh là cùng khắp, tự tánh biến tất cả pháp, tự tánh hiện tất cả pháp. Tất cả pháp cùng lúc xuất hiện, tức là ở chỗ một phần một ngàn sáu trăm triệu, một niệm đó, một giây một phần một ngàn sáu trăm triệu một niệm. Một phần một ngàn sáu trăm triệu một niệm. Trong một niệm có đủ tất cả niệm, có đủ tất cả pháp, không có trước sau, không có thứ tự, không gian và thời gian đều không có. Không có thời gian nên không có thứ tự, không có không gian nên không có cự ly. Cho nên đức Phật dạy chúng ta, chân tướng sự thật ở ngay hiện tại, đây là tuyệt đối chính xác. Chúng ta sống trong hiện tại, chúng ta mê trong hiện tại, nếu khai ngộ, thì cũng ngộ ở hiện tại.

Chín phương pháp tu học sau đây, lấy cái này làm nền tảng, lấy cái này làm căn bản.

“Sở vị thượng căn chi nhơn, duy dụng nhất pháp, tức chỉ thử sơ quán dã”. Bậc thượng căn, người thông minh chỉ cần nghe qua đạo lý này sẽ lập tức khai ngộ, sẽ hiểu rõ, đơn giản như vậy, dễ dàng như vậy. Biết điều gì? Như ở trước đã nói “sắc tùng tâm tạo, toàn thể thị tâm”, tất cả hiện tượng vật chất trong vũ trụ đều do tâm tạo, bản thể của nó là chơn tâm, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm. Người xưa ví dụ dùng vàng làm đồ trang sức, đồ trang sức ví cho vạn vật, vàng ví cho tâm. Hình dáng kiểu mẫu không giống nhau.

Tôi đã từng đi tham quan một công xưởng trang sức vàng bạc, họ có phòng triển lãm, bán đồ trang sức vàng bạc, ở phòng triển lãm hàng mẫu có hơn hai mươi ngàn thứ. Quý vị vào đó, ánh sáng của vàng lấp lánh, vật quý bày đầy trước mắt. Đó là gì? Đó là vàng, ngoài vàng ra không có loại thứ hai, mỗi loại kiểu mẫu khác nhau. Cho nên đứng về thể mà xem là một thứ - vàng. Đứng về tướng mà xem rất nhiều kiểu, đây là vòng, kia là nhẫn, đó là dây chuyền, nữ trang, quý vị xem không hết, nhiều kiểu mẫu, không giống nhau, hơn hai mươi ngàn loại. Bây giờ công xưởng này của họ dời đền Trung Quốc, ở Hàng Châu, buôn bán rất tốt, họ là đồ trang sức giả, không phải thật, là mạ vàng, dùng vàng thật mạ, mạ vàng. Đồ trang sức giả rất đẹp, lại rẻ, lỡ mất đi cũng không đau lòng, còn đẹp hơn vàng thật nữa, làm rất đẹp. “Dĩ khí tác kim, khí khí giai kim”, quý vị hiểu rồi, nhiều đi nữa cũng là vàng, quý vị phải hiểu đạo lí này. Mười pháp giới y chánh trang nghiêm, toàn là từ tâm biến hiện.

“Tam giới vô biệt pháp, duy thị nhất tâm tác”. Cho nên tâm phải tốt, nếu tâm có thể bỏ ác tu thiện, cải tà quy chánh, tâm niệm ngay thẳng, thì cảnh giới bên ngoài lập tức biến đổi. Biến đối thành cái gì? Thành thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc từ đâu mà có? Là từ tâm tạo ra. Phật A Di Đà đã tạo ra thế giới Cực Lạc, nếu chúng ta không tạo thế giới Cực Lạc, thì quý vị không đến chỗ Ngài được. Chúng ta giống như Ngài, Ngài tạo chúng ta cũng tạo, chúng ta cùng nhau tạo, như vậy cùng vãng sanh. Ngài tạo rồi, chúng ta mang theo tham, sân, si đi hưởng phước, làm gì có đạo lý này! Quý vị và Ngài hoàn toàn xa lạ! Cho nên tâm của chúng ta và tâm Phật A Di Đà giống nhau, nguyện giống nhau, hiểu giống nhau và làm giống nhau, làm gì có chuyện không vãng sanh. Quyết định được sanh Tịnh Độ.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

HẾT TẬP 335

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 335 PAGE 1

Tập 336

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Giảng ngày: 21.03.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải trang 391, hàng thứ nhất.

“Thập thừa chi lí quán, năng phát cửu cảnh chi ma sự, dĩ ngũ uẩn sanh tử mê ám chi pháp vi cảnh cố”. Chúng ta đem Thập Thừa Quán Pháp của tông Thiên Thai, giới thiệu sơ lược cho các bạn đồng học, hiểu được nguyên tắc, nguyên lý tu hành. Không cùng tông phái, không cùng pháp môn, nhưng nguyên lý, nguyên tắc hoàn toàn giống nhau, phương pháp không giống nhau. Sau khi học xong, chúng ta đem so sánh với phương pháp Tịnh Độ tông, quý vị mới biết được sự thù thắng thật sự.

“Thập thừa lý quán”. Chúng ta đã học điều thứ nhất “quán bất tư nghì cảnh”, thực sự mà nói, trong cảnh giới bất tư nghì, là nói về thật tướng của các pháp, vũ trụ vạn pháp, chân tướng con người. Nếu như ở trong pháp quán này được phá vỡ, thật sự hiểu rõ, giác ngộ, thì vấn đề của quý vị sẽ được giải quyết. Không những vượt qua lục đạo, mà còn vượt qua mười pháp giới, quyết định vãng sanh về cõi Thật báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai, thật sự đã thành Phật, không phải giả.

Tông Thiên Thai gọi là phần chứng tức Phật, không phải là hàng thượng thượng căn. Tuy chúng ta đã học rồi, hiểu được ý nghĩa rồi, nhưng không chuyển được cảnh giới, không chuyển được cảnh giới thì chúng ta vẫn là phàm phu. Do đó phải dùng những phương pháp sau đây. Đây là chín phương pháp, chín phương pháp này học rồi mà không thể thành tựu, thì chúng ta phải chân thành niệm Phật, cầu sanh Tịnh Độ. Thế mới biết tu hành Phật pháp thật là khó, khó ở chỗ không dễ buông bỏ.

Thứ hai “Phát chân chánh bồ đề tâm”. Câu này nói rất hay. Vì sao vậy? Bởi thông thường ngày nào chúng ta cũng nói phát tâm bồ đề, không phải thật sự. Nếu là thật sự thì sẽ khởi tác dụng, vì không phải thật tâm bồ đề, nên không chuyển được cảnh giới. Khởi tâm động niệm, lời nói hành động, như trong kinh Địa Tạng nói: “không gì chẳng phải tội, không gì chẳng phải nghiệp”, vẫn là mỗi ngày tiếp tục tạo nghiệp. Có thể vãng sanh được không? Không thể được, vãng sanh cần phải thật sự phát tâm bồ đề.

Quý vị xem kinh Vô Lượng Thọ phẩm 24, bây giờ chúng ta chưa học đến, “Tam bối vãng sanh, vãng sanh chánh nhân”, đều nói đến phát tâm bồ đề, một hướng chuyên niệm. Nhiều vị đồng học một hướng niệm Phật, có một chút xíu như vậy, không phát bồ đề tâm, tâm không chuyển được. Như tôi thường dạy cho mọi người, hãy để Phật A Di Đà ở trong tâm, đổi lại đem những thứ linh tinh trong tâm ra ngoài, chỉ đem Phật A Di Đà vào trong. Thưa quý vị, đây là tâm bồ đề chân chánh, quý vị niệm Phật, không có người nào không được vãng sanh. Bây giờ trong tâm chúng ta có Phật A Di Đà không? Không có! Sao biết được? Vì từ chỗ khởi tâm động niệm của quý vị, quý vị mở miệng nói là biết, trong tâm của quý vị, trong tâm quý vị không có Phật A Di Đà, các thứ linh tinh quá nhiều, niệm Phật như vậy, công phu đến bao giờ mới có hiệu quả? Khó lắm!

Bây giờ trên thế giới rất nhiều thiên tai, xã hội lại rối loạn, quý vị không phát tâm niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, thì quý vị sẽ đi về đâu? Phải nói thật với quý vị, ngày nay chúng ta chỉ có hai con đường, một con đường là thế giới Cực Lạc, một con đường là địa ngục A Tỳ. Tôi không tạo tội nghiệp, làm sao tôi đọa địa ngục A Tỳ được? Không, quý vị không biết, người xuất gia mà không làm sự nghiệp xuất gia. Sự nghiệp xuất gia là gì? Là hoằng pháp lợi sanh, không phải thành tâm thành ý hoằng pháp, cũng phải thành tâm thành ý hộ pháp, cả hai đều không làm được, hoằng pháp và hộ pháp đều không làm được, đây là tạo nghiệp địa ngục. Vì sao vậy? Vì khiến cho mọi người trong xã hội hủy báng Phật pháp, xem thường Phật pháp, không tôn trọng Phật pháp, là do chúng ta làm nên, chúng ta làm không tốt, quý vị nghĩ xem đây có phải là nghiệp không?

Nếu như đệ tử của Phật đều giống thái độ, tâm lý của người xưa, đều có thể giữ giới tu định, đều có thể làm tấm gương tốt nhất, cho mọi người trong xã hội, khiến mọi người trong xã hội đối với Phật pháp, cung kính tán thán, xã hội yên ổn, thế giới hòa bình, Phật pháp hưng thịnh, đây mới không có lỗi với đức Phật.

Người tại gia học Phật, không có ba cội rễ căn bản, tôi không nói ba điều căn bản, người tại gia học Phật, không làm được mười điều thiện, mười điều thiện, ba quy y và năm giới không làm được, là giả, không phải thật.

Xuất gia học Phật, còn phải thêm một điều, đây là ít nhất, còn phải thêm luật nghi của sa di, thành bốn điều căn bản, sau đó thâm nhập một môn, tu tập suốt đời. Thông thường nói mười năm thì quý vị có khả năng hoằng pháp, hộ pháp. Quý vị đối với chánh pháp của Như Lai, tiếp nối huệ mạng của Phật, hoằng pháp lợi sanh, làm được sự cống hiến chân thật. Người tại gia học Phật, mười điều thiện, tam quy ngũ giới không làm được, là giả không phải thật. Mười nghiệp thiện vì sao không làm được? Vì mười nghiệp thiện là xây dựng trên nền tảng của Nho giáo và Đạo giáo. Nho giáo là Đệ Tử Quy, Đạo giáo là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, hai nền tảng này không làm được, cho nên mười nghiệp thiện không làm được. Giống như xây nhà lầu, Đệ Tử Quy là tầng thứ nhất, Cảm Ứng Thiên là tầng thứ hai, Thập Thiện Nghiệp là tầng thứ ba, Sa Di Luật Nghi là tầng thứ tư. Quý vị không làm nền móng ở dưới, làm sao quý vị xây ở trên được?

Khi đức Thế Tôn còn tại thế, suốt đời làm gương pháp cho chúng ta, khi chưa xuất gia thông minh hiếu học, biểu lộ lòng từ bi. Khi làm thái tử, ra ngoài dạo chơi, nhìn thấy cảnh sanh già bệnh chết, lòng từ bi phát khởi, làm sao có thể cứu giúp chúng sanh khổ nạn, tránh khói cái khổ của sanh già bệnh chết? Ngài nảy sinh ý định tu đạo. Năm mười chín tuổi đi tham học, trải qua cuộc sống khổ hạnh, tìm thầy học đạo. Tất cả các tôn giáo, học phái của Ấn Độ đều tham học. Nghi ngờ không thể giải quyết. Ấn Độ xưa là đất nước tôn giáo, đất nước triết học. Triết học Ấn Độ là cái mũ của toàn thế giới, tôn giáo và triết học của họ hiện rõ trí huệ. Từ đâu mà có? Là từ thiền định mà có. Tứ thiền bát định là phương pháp tu hành ngày xưa của Bà La Môn giáo.

Bà la môn giáo ra đời sớm hơn Phật Thích Ca khoảng mười ngàn năm. Nói cách khác, lịch sử Bà la môn giáo, đến nay vượt quá mười ba ngàn ngàn năm, đây là tôn giáo lâu đời nhất trên thế giới. Tứ thiền bát định có thể phá bỏ không gian duy thứ. Nói cách khác, tu được định này rồi quý vị hoàn toàn thấy được tình hình trong lục đạo, quý vị tận mắt thấy được, tận tai nghe được, không phải suy đoán, không phải suy nghĩ, không phải tưởng tượng. Trong nhà Phật gọi là cảnh giới hiện lượng. Phía trên có thể nhìn thấy hai mươi tám tầng trời, không những chỉ nhìn thấy, quý vị có thể đạt được, quý vị có thể đến viếng thăm hai mươi tám tầng trời. Phía dưới có thể đến địa ngục A Tỳ, ngạ quỷ, súc sanh, A tu la và La sát, chỗ nào cũng rõ ràng, cũng minh bạch. Điều này các nhà khoa ngày nay học không làm được.

Lục đạo từ đâu mà có? Vì sao có lục đạo? Ngoài lục đạo ra còn có thế giới không? Những vấn đề như vậy, lúc bấy giờ không người nào có thể trả lời được. Cho nên Phật Thích Ca Mâu Ni tham học mười hai năm, từ năm mười chín tuổi đến ba mươi tuổi, mười hai năm. Ngài buông bỏ sự tham học, nhập định ở dưới cây Tất Bát La, nhập sâu vào thiền định, vượt qua tứ thiền bát định rất nhiều! Đây gọi là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật.

Trong tôn giáo Ấn Độ nói Đại Bát Niết Bàn, Phật Thích Ca Mâu Ni đã chứng được, nhưng bản thân Ấn Độ giáo, họ đem tứ thiền định và tứ không định, lầm tưởng là cảnh giới Đại Bát Niết Bàn. Sau khi khai ngộ, Đức Phật bắt đầu dạy học, ba mươi tuổi ngài bắt đầu dạy học, bảy mươi chín tuổi ngài nhập niết bàn. Cho nên trong kinh điển ghi lại rằng, Đức Phật suốt đời giảng kinh hơn ba trăm hội, thuyết pháp bốn mươi chín năm, một đời dạy học. Chúng ta xem từ chỗ ghi chép này, Phật Thích Ca Mâu Ni là người như thế nào? Ngài không phải là thần, Ngài cũng không phải là tiên, Ngài là con người. Người Ấn Độ gọi là Phật Đà, chúng ta gọi là Thánh nhân. Cho nên Phật, Bồ Tát, A La Hán đều không phải là thần, cũng không phải là tiên, mà là con người. Điều này phải hiểu rõ ràng, phải minh bạch! Quý vị coi Ngài là thần, quý vị đã làm oan cho Ngài rồi, Ngài không tạo nghiệp, nhưng quý vị tạo nghiệp. Sao có thể tùy tiện đem cải mũ mê tín, chụp lên đầu người ta được? Ngài là bậc đại thánh đại hiền.

Phật Đà là tiếng Phạn, dịch thành chứ hán là Giác giả, tức là người giác ngộ. Bồ Tát cũng là người giác ngộ nhưng chưa viên mãn. Đức Phật là người đã giác ngộ viên mãn, tức là Ngài đã đạt đến sự giác ngộ viên mãn, trí huệ viên mãn. Bồ Tát có trí huệ, có giác ngộ, nhưng chưa được viên mãn. Đây có ý nghĩa gì? Quan sát từ việc làm suốt đời của Phật Thích Ca Mâu Ni, dùng lời ngày nay mà nói, Ngài là một nhà giáo dục xã hội, nội dung dạy học bao gồm tất cả, giống như người bây giờ nói, Ngài là một nhà giáo dục xã hội nhiều thành phần, bởi vì Ngài không phân biệt quốc tịch, không phân biệt dòng họ, không phân biệt tôn giáo, chỉ cần quý vị học theo Ngài, Ngài đều hết lòng dạy quý vị, Ngài không nhận học phí, cho nên Ngài là con người, phải nên nói rằng Ngài là một người nhận nhiệm vụ công tác giáo dục xã hội nhiều thành phần, không nhận học phí.

Giảng kinh hơn ba trăm hội, hội ở đây như ngày chúng ta nói là mở lớp, mở sinh hoạt, sinh hoạt đề mục lớn, cần mở rất nhiều năm. Lớp nhỏ tạm thời số người không nhiều, hai ngày, ba ngày, một tuần lễ, lớp như vậy Ngài cũng thường mở. Điều này chúng ta thấy được trong kinh điển. Suốt cuộc đời làm công tác giáo dục, không liên quan với tôn giáo, người ta bây giờ đưa nó vào trong tôn giáo rồi, chứ bản thân nó không phải!

Đức Thế Tôn tôn trọng tôn giáo, Ngài không xem thường, thật như trong lễ nghĩa xưa nói cung kính tất cả, xử sự, đối nhân xử thế đều cung kính.

Ở trước chúng ta học đoạn thứ nhất “quán bất tư nghì cảnh”, cảnh giới này là cảnh giới Phật Thích Ca Mâu Ni, lúc bấy giờ chứng được ở dưới cây bồ đề, cây Tất Bát La sau này gọi là cây bồ đề. Trong khi thiền định thấy được, thấy được nguồn gốc của vũ trụ, nguồn gốc của vạn pháp, và nguồn gốc của chính mình, chúng ta là từ đâu đến, gọi là y báo, chánh báo. Vấn đề này triết học xưa, nay, trong, ngoài, khoa học đều nghiên cứu, thảo luận, mãi đến hôm nay vẫn chưa có kết luận.

Trong kinh điển đại thừa đã có kết luận, nguồn gốc này Ngài đã thật sự thấy được, Ngài nói cho chúng ta biết, vạn pháp đều không, vạn pháp đều là giả, các nhà khoa học hiện nay đã phát hiện, kiến giải của họ giống như kinh Phật nói. Các nhà khoa học cho rằng, trong vũ trụ này, chỉ có ba thứ là thật, ngoài ra toàn là giả, tất cả đều là do ba thứ này biến hiện ra, đó là năng lượng, tin tức và vật chất. Nhưng năng lượng, tin tức và vật chất từ đâu mà có? Hiện tượng vật chất từ đâu mà có? Biết được rồi, là từ ý niệm sanh ra. Giới khoa học lượng tử nói, là từ tư tưởng sanh ra, không có ý niệm thì không có vật chất. Vật chất là từ tác dụng của ý niệm biến hiện ra.

Vậy ý niệm từ đâu mà có? Năng lượng từ đâu mà có? Kiến giải của các nhà khoa học bây giờ, là từ không sanh ra có. Không làm sao sanh ra có được? Vấn đề này vẫn chưa thể giải quyết. Phật pháp nói rất rõ ràng, minh bạch, vì đức Phật ở trong thiền định đã thấy tánh, các nhà khoa học chưa thấy tánh. Các nhà khoa học sử dụng thức thứ sáu, tư duy, tưởng tượng, suy lý và phán đoán, dùng phương pháp này, thức thứ sáu. Thức thứ sáu là vọng tâm, không phải chơn tâm. Cho nên trong kinh Phật nói, dùng tâm này, người thế gian dùng tâm này, tâm này có công năng rất lớn, đối ngoại có thể duyên đến hư không pháp giới, ngày nay gọi là vũ trụ vĩ mô, thái không vật lý. Đối nội có thể duyên đến a lại da, trong kinh nói rất rõ ràng. A lại da tức là ba tướng nhỏ, năng lượng, tin tức và vật chất. Quý vị có thể duyên đến đây, nhưng chưa thể thấy tánh.

Vì sao không thể thấy tánh? Vì thấy tánh phải dùng chân tâm, vọng tâm không thấy được tánh, vọng tâm chỉ có thể thấy được cảnh giới hư vọng, “phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”, quý vị có thể thấy rất rõ ràng, rất minh bạch. Vọng từ đâu mà có thì quí vị không biết được rồi, nhất định phải buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, quý vị sẽ thấy được. Cho nên các nhà khoa học dụng sai công phu này, nếu như một ngày nào đó họ giác ngộ, cùng một lúc buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, họ có thể lập tức thành Phật, trí huệ viên mãn.

Khoa học, đặc biệt là khoa học thời cận đại, đối với sự nhận biết đại thừa của chúng ta, có sự giúp đỡ rất lớn, chúng ta phải cảm ơn các nhà khoa học này. Ngày nay triết học và khoa học, có một số vấn đề không giải quyết được, hoàn toàn nằm trong Phật pháp đại thừa. Căn tánh lanh lợi, bậc thượng thượng căn như ngài Huệ Năng, chỉ cần quán cảnh giới bất tư nghì, tức là thật tướng của các pháp, thì họ có thể giác ngộ thông suốt, họ có thể minh tâm kiến tánh. Cho nên chín loại ở sau, đều không cần thiết.

Chúng ta học trước đoạn văn này, nhưng không nhập được cảnh giới, nên mới cần chín loại sau đây để trợ giúp.

Thứ nhất là phát tâm bồ đề, có thể thấy tầm quan trọng của phát bồ đề tâm.

Bồ đề, phạn ngữ, “Phạn ngữ bồ đề, Hoa ngôn đạo”. Đạo là gì? Là con đường thành Phật, có lẽ nói như vậy, mọi người mới hiểu được, là con đường thành Phật. Thông thường chúng ta thấy ở nhiều nơi, bồ đề dịch là giác, con đường giác ngộ. Bồ đề ý nghĩa thực sự của nó là giác ngộ, trái với giác ngộ là mê, phá mê khai ngộ là bồ đề. Mê nghĩa là đối với chân tướng của tất cả các pháp hoàn toàn không biết. Sau khi giác ngộ, hiểu được tất cả chân tướng, sự tướng này từ đâu mà có, tất cả hiện tượng vật chất, toàn là ý niệm biến hiện ra, ai biết được điều này?

Ý niệm của chúng ta thiện, thì tất cả hiện tượng vật chất thiện. Ý niệm bất thiện thì hiện tượng vật chất cũng biến thành xấu đi. Hiện tượng vật chất gần gũi chúng ta nhất là thân thể, ý niệm thiện thì thân tâm của quý vị khỏe mạnh, quý vị không có bệnh. Nếu như ý niệm bất thiện, trong bộ phận tế bào này, nó sẽ dần dần biến chất, sẽ biến hoại.

Ngày nay chúng ta nói là họ bị bệnh, bệnh lý xuất hiện. Nguyên nhân của bệnh lý là gì? Là tham, sân si, mạn, nghi, trong Phật pháp gọi là ngũ độc. Loại tâm như vậy, loại ý niệm như vậy, khiến cho thân thể vốn rất khỏe mạnh của quý vị, cha mẹ sanh ra rất khỏe mạnh, không chút bệnh tật. Lúc còn nhỏ ít tham, sân, si, mạn nghi, thân tâm khỏe mạnh. Khi lớn lên, 30, 40, 50 tuổi, ý niệm này càng ngày càng nghiêm trọng. Cho nên bộ phận tế bào trong thân thể của quý vị, cũng dần dần bị ảnh hưởng, biến thành cái gì? Biến thành chất độc. Đây là gì? Đây là gốc của bệnh, nguồn gốc của tất cả tật bệnh. Phật gọi tham, sân, si là tam độc.

Nếu như xem nhẹ thất tình, ngũ dục, thì bệnh độc này đối với quý vị tổn hại không lớn, vẫn có nhưng không nhiều. Nếu như coi trọng thất tình, ngũ dục, nghĩa là nhiều tâm tham, nhiều tâm sân giận, thì phiền phức lớn rồi. Ngạo mạn, đố kỵ đều là nguyên nhân, nguyên tố gây nên bệnh ung thư.

Phật A Di Đà, chúng ta ở trong bộ kinh này, đã học hơn sáu trăm tiếng đồng hồ, chúng ta dần dần hiểu được, giác ngộ được, trong vũ trụ vị thiện thứ nhất là Phật A Di Đà. Quý vị đem Phật A Di Đà đặt ở trong tâm, thì thân tâm của quý vị bệnh gì cũng không có, không cần điều trị, không cần tẩm bổ, không cần thiết! Thân tâm tự nhiên khỏe mạnh. Vì sao vậy? Vì quý vị vốn là khỏe mạnh. Những thứ phiền não tam độc này vốn dĩ không có, không phải quý vị sanh ra đã mang theo, không phải, vốn dĩ không có, mà do lớn lên bị hoàn cảnh, bị tập tục nhiễm ô biến thành. Cho nên giáo dục ngày xưa, chú trọng luân lý đạo đức, đối với những mầm độc này, mầm độc tham, sân, si, mạn, nghi nảy sinh chậm hơn.

Cách giáo dục tốt trước đây bây giờ bỏ đi rồi, giáo dục bây giờ học theo Tây phương, người Tây phương nổi tiếng cạnh tranh. Nguồn gốc của cạnh tranh là gì? Chẳng phải là tham, sân, si đó sao? Người không có tham, sân, si thì không cạnh tranh với người khác. Mọi người đều tham, sân, si, thì mọi người đều là đối thủ của nhau rồi. Con người bây giờ rất đáng thương, vợ chồng đối địch, cha con đối địch, không có cái gì không đối địch.

Ý niệm thứ nhất khởi lên là lợi, bắt buộc phải tranh lợi, tranh danh đoạt lợi, họ làm điều này. Không biết rằng cuộc đời danh lợi của quý vị, là do vận mệnh của quý vị đã định trước, trong vận mệnh của quý vị không có thì có tranh cũng không hơn được, tranh được rồi không phải bị bệnh thì cũng thiên tai. Vì sao vậy? Vì trong vận mệnh của quý vị không có, có tranh được quý vị cũng không thể hưởng thụ, quý vị chỉ có bệnh nặng, khiến cho số tiền đoạt được, chi tiêu vào khoản thuốc men, quý vị không thể hưởng thụ bình thường, bằng không thì tự nhiên cũng gặp phải tai họa, có thể vận mệnh cũng mất đi. Bậc thánh hiền xưa dạy con người nhường nhịn, danh lợi nhường cho người khác, bản thân không cần. Mọi người đều khiêm nhường, xã hội này hài hòa biết mấy, giữa con người với con người mới sanh ra thân ái và chân thành.

Cho nên hiểu rõ chân tướng sự thật rồi, tư tưởng của chúng ta đúng đắn, lời nói, việc làm của chúng ta đúng với chân lý, đúng với chánh pháp. Khởi tâm động niệm, nói năng hành động, thuần tịnh thuần thiện, lợi ích cho xã hội, lợi ích cho quốc gia, lợi ích cho mọi người, quý vị nghĩ xem không có phần tự lợi sao? Đây là tự lợi chân chánh. Lợi người nghĩa là thật sự lợi ích chính mình. Tổn hại người khác là thật sự tổn hại chính mình. Bậc thánh hiền xưa truyền cho chúng ta chân lý: Hại người là hại mình, gọi là giết người phải đền mạng, nhân quả không tha cho quý vị. Mắc nợ phải trả tiền, nhân quả thông ba đời, phải hiểu thật rõ, phải hiểu minh bạch, bản thân chịu khổ nạn như thế nào, chịu oan uổng như thế nào, cũng vẫn vui vẻ. Vì sao vậy? Vì ta biết nguyên nhân, biết nhân duyên quả báo, đáp trả nhau bằng lý luận và sự thật, ta tiếp nhận rồi, thiệt thòi ta chịu, khổ ta mang, không oán trời trách người, tiêu trừ nghiệp chướng của mình, tăng trưởng phước huệ của chính mình, kiếp sau phước đó rất lớn.

Ngày nay đâu đâu cũng muốn lợi dụng người khác, đâu đâu cũng muốn làm hại người khác, trước mắt mình, như được hưởng thụ một chút trên danh lợi, kiếp sau sẽ bị sanh vào ba đường ác, ba đường ác là nơi tiêu trừ nghiệp chướng của quý vị. Tiêu trừ hết nghiệp chướng, sau khi quý vị ra khỏi ba đường ác, phải trả nợ. Nợ mạng sống thì phải trả mạng sống, nợ tiền thì phải trả tiền. Thế mới biết một chút của người khác cũng không lợi dụng được, đây gọi là gì? Là ngu si! Người thật có trí huệ thông minh, làm sao họ làm những việc dại dột này, đây gọi là ngu si, là hồ đồ.

Người mắt sáng đứng bên cạnh thấy rất rõ ràng, nhưng thấy lợi quên nghĩa, họ nhìn không thấy. Lời dạy trong sách thánh hiền, họ đọc rồi, danh cao lợi lớn ở trước mắt, họ không nhịn được, cho nên nhất thời hồ đồ làm sai, khi đã sai hối hận thì cũng muộn rồi. Nhất là ở trong xã hội hiện nay, xã hội hiện nay không báo thù quý vị, nhưng nhân quả báo thù, nhưng quý vị không thoát khỏi báo thù của nhân quả. Phải cần ra khỏi ba cõi sáu đường, đây là biển khổ, quá khổ rồi. Chỉ có Phật đạo mới có thể cứu giúp quý vị, học Phật điều thứ nhất là phát tâm, phát tâm bồ đề, ta phải một lòng muốn giác ngộ.

Tam quy y là phát tâm bồ đề, quy y Phật. Phật nghĩa là giác ngộ, tức là quy y giác, giác mà không mê đó là tâm bồ đề. Quy y pháp, pháp là chánh, biết chân chánh thấy chân chánh, lời nói chân chánh, việc làm chân chánh, chánh mà không tà. Quy y tăng, tăng là thanh tịnh, sáu căn thanh tịnh, không nhuốm bụi trần.

Bất luận người tại gia hay xuất gia học Phật, bước vào cửa Phật, điều đầu tiên là phải thọ tam quy y, tam quy y là quý vị gần vào cửa Phật. Trước hết đem nguyên tắc chỉ đạo tu hành tối cao, truyền trao cho quý vị, đây gọi là tam quy y. Các vị đồng học của chúng ta trong này, rất nhiều người đã thọ nhận tam quy y. Ý nghĩa tam quy y hiểu hay không? Không hiểu, chỉ biết rằng tôi đã quy y Tam Bảo, tôi là đệ tử của Tam Bảo, Tam Bảo không chấp nhận quý vị, nhận được phái quy y cũng không được chấp nhận.

Quý vị thật sự làm được, không có phái quy y, Tam Bảo cũng chấp nhận quý vị, quý vị thật sự quy y rồi. Sau khi thọ tam quy y, bất luận lúc nào, ở đâu, đều giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm, quý vị mới là đệ tử của Tam Bảo. Nếu như quý vị là mê mà không giác, tà mà không chánh, nhiễm mà không tịnh, thì chẳng phải là giả sao? Đó không phải là thật, không phải thật thì chúng ta đội lốt đệ tử Phật. Phật là bậc thánh hiền lớn, đội lốt đệ tử Phật, quý vị nghĩ xem có tội không? Là giả không phải thật. Cho nên ở đây nói phát bồ đề tâm chân chánh, câu này vô cùng quan trọng.

Chúng ta xem giải thích dưới.

“Sơ khởi đại chí”. Người đời gọi là lập chí, bắt đầu lập chí lớn, thật là chí lớn. Vì sao vậy? Vì phát tâm bồ đề muốn học Phật, muốn làm Phật, hi vọng trong đời này của tôi có thể thành Phật, giống Phật Thích Ca Mâu Ni, giống Phật A Di Đà, đây là chí lớn, không giả chút nào.

“Tạo thú sở kỳ”. Tâm phát rồi thì ta phải thật sự làm. Sở kỳ là điều mà ta hy vọng, ta nương theo con đường này đi, hy vọng có ngày ta có thể đến được. Đây gọi là phát, thông thường nói là phát tâm.

“Bất y thiên quyền chi giáo, nhi y viên thật trung đạo diệu cảnh”. Đây gọi là chân chánh, chân chánh này là có chuẩn mực. Quý vị nương nơi tâm gì để phát? “Thiên” là tiểu thừa, Thanh văn, Duyên giác là thiên. “Quyền” là quyền giáo đại thừa. Thiên, Quyền ở đâu? Thiên, Quyền ở đạo trời, cõi trời và cõi người trong lục đạo. Pháp giới Tư Thánh, Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát và Phật, đó là Quyền, không phải là thật. Cho nên sanh về thế giới Cực Lạc, gọi là cõi Phương Tiện Hữu Dư, chứ không phải cõi Thật Báo Trang Nghiêm.

“Nhi y viên thật trung đạo”. Đây tức là cõi Thật Báo, là chánh. “Viên” là tròn đầy. “Thật” là chân thật, cái này không phải giả. “Trung đạo” không phải nói không, nói có, nói không, nói có đều là hai bên, nói trung đạo diệu cảnh. “Viên thật trung đạo”, đây một bộ kinh điển kinh đại thừa, nổi tiếng trong đại thừa, kinh Hoa Nghiêm kinh Pháp Hoa, kinh Lăng Nghiêm. Đây là một bộ kinh luận lớn, luận lớn Du Già Sư Địa Luận, Đại Trí Độ Luận.

Ỏ Trung Quốc thời đại Tùy Đường, chư vị tổ sư của các tông phái, công nhận Tịnh Độ giáo, kinh Hoa Nghiêm, kinh Pháp Hoa, chỗ về cuối cùng là trở về kinh Vô Lượng Thọ. Cho nên kinh Vô Lượng Thọ biến thành nhất thừa của nhất thừa, kinh thứ nhất “Viên Thật Trung Đạo”, hoàn toàn xứng đáng! Chúng ta xem trong kinh, giới thiệu cho chúng ta y chánh trang nghiêm, thực sự là diệu cảnh. Trong kinh giáo dạy chúng ta, diệu cảnh là thân pháp tánh, quốc độ pháp tánh, chỉ có tâm hiện, không có thức biến, tức là trong cảnh giới đó mãi mãi không thay đổi, đây là diệu cảnh.

Bây giờ chúng ta từ Kinh Hoa Nghiêm, từ Kinh Vô Lượng Thọ, học tập trước sau đã mười mấy năm rồi, tuy rằng chúng ta là hàng hạ căn, nhưng mấy mươi năm không rời bổn kinh, ngày ngày học tập, tu tập suốt đời, việc này đã rõ ràng, lý và sự đều minh bạch, trong Phật pháp gọi là giải ngộ. Tín giải chúng ta có rồi, chúng ta tin tưởng, không nghi ngờ. Hành chứng thì chúng ta còn kém một đoạn, sức mạnh của hành chứng không đủ. Hành, quan trọng nhất là buông bỏ, buông bỏ tất cả chướng ngại, chướng ngại đầu tiên là thân, tự tư tự lợi là chướng ngại, danh dự lợi dưỡng là chướng ngại, ngũ dục lục trần là chướng ngại, tham, sân, si, mạn là chướng ngại.

Tôi nói mười sáu chữ này, ít nhất là ba mươi năm rồi, các thứ này không buông bỏ được, quý vị ở trong Phật pháp, bước nhỏ khó đi, các thứ này đều buông bỏ hết rồi, thì sao? Tôi nói rất chân thật, không nói láo, tôi đã dẫn quý vị đến cửa, chưa đi vào. Vì sao vậy? Vì mười sáu chữ này là tôi nói tiêu chuẩn, tôi có thể dẫn quý vị đến cửa, vào trong thì sao? Vào trong thì phải dùng tiêu chuẩn của Phật, tiêu chuẩn của ta không được. Tiêu chuẩn của Phật là gì? Buông bỏ tám mươi tám phẩm kiến hoặc trong ba cõi. Đó là chuyện của quý vị. Phải dứt trừ phiền não kiến hoặc và tư hoặc, trước dứt trừ kiến hoặc, sau đó dứt trừ ba cõi chín địa tám mươi mốt phẩm tư hoặc, kiến hoặc và tư hoặc đã dứt trừ được rồi, quý vị chứng quả A La Hán, siêu thoát lục đạo.

Đức Phật mở lớp tiểu học, quý vị vào được tiểu học rồi, quả Tu Đà Hoàn là tiểu học lớp một. Thanh Văn tiểu thừa có tứ quả và tứ hướng. Trong đại thừa, Kinh Hoa Nghiêm dạy rằng thập tín là tiểu học, thập trụ là cấp hai, thập hạnh là cấp ba, đến thập hồi hướng mới là đại học. Thập địa ví như là lớp thạc sĩ nghiên cứu sở. Đẳng giác là lớp tiến sĩ. Tiểu học lớp một, tức là Bồ Tát sơ tín vị, Bồ Tát sơ tín vị, dứt trừ phiền não giống như Tu Đà Hoàn của tiểu thừa, cũng có nghĩa họ đã dứt trừ tám mươi tám phẩm kiến hoặc. Chính thức lên lớp một tiểu học.

Tôi nói mười sáu chữ, buông bỏ tự tư tự lợi, danh dự lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, tham sân si mạn, chỉ là dẫn đến cửa lớp một tiểu học, chưa vào trong, quý vị đứng ngoài cửa dự thính. Thật sự dứt trừ tám mươi tám phẩm kiến hoặc thì chúc mừng quý vị, quý vị đã lên lớp một rồi, tuy là lớp một tiểu học, nhưng quý vị cũng là thánh nhân, chứ không phải phàm phu nữa. Vì sao vậy? Vì trong ba loại bất thoái chuyển, quý vị đã đạt được loại thứ nhất - vị bất thoái, quý vị mãi mãi không thoái chuyển trở lại làm phàm phu. Tuy chưa ra khỏi lục đạo luân hồi, nhưng quý vị mãi mãi không rơi vào ba đường ác, quý vị bảy lần trở lại nhân gian, trên trời, khẳng định chứng A La hán, thì vượt khỏi rồi. Cũng có nghĩa là quý vị ở trong lục đạo là có kỳ hạn, qua lại bảy lần trong cõi trời cõi người thì ra khỏi.

Trở lại lục đạo với địa vị là Bồ Tát trở lại, quý vị đến để hóa độ chúng sanh, bởi vì quý vị không tạo nghiệp trong lục đạo nữa, tâm lục đạo luân hồi đã dứt, quý vị là tâm bồ đề. Cho nên, những điều này chúng ta không hiểu cho rõ ràng thì không được. Không hiểu cho rõ ràng còn cho rằng mình rất giỏi, tôi tu hành không tệ, tương lai của tôi có quả báo như thế nào, không phải giống như quý vị tưởng tượng, phải làm cho rõ ràng, làm cho minh bạch.

Cho nên khi tôi mới học Phật, năm hai mươi sáu tuổi. Lần đầu tiên tiếp chuyện với người xuất gia, chưa bao giờ qua lại với người xuất gia, bạn bè giới thiệu, đi gặp đại sư Chương Gia, ngày đầu tiên gặp Ngài, tôi xin hỏi ngài một vấn đề. Tôi nói: Con học triết học với thầy Phương Đông Mỹ, thầy Phương giới thiệu triết học kinh Phật cho con, con mới biết Phật pháp là tri thức lớn, là trí huệ lớn, con cũng vô cùng ngưỡng mộ. Xin hỏi đại sư, có phương pháp nào thật đơn giản, thật ngắn gọn để cho con có thể nhanh chóng khế nhập? Chúng tôi hy vọng có thể vào được cảnh giới đại thừa. Tôi nêu ra vấn đề này, đại sư Chương Gia nhìn tôi, tôi cũng nhìn đại sư, đợi ngài trả lời.

Không ngờ hơn nửa tiếng đồng hồ trôi qua, toàn thân tâm của chúng tôi đều lắng xuống, ở trong hoàn cảnh tĩnh lặng, tạp niệm buông bỏ, Ngài mới nói một chữ, nói “có”, chữ có này, tôi vừa nghe “có”, lập tức tinh thần phấn chấn, chú tâm lắng nghe. Đây là gì? Là chúng ta không ổn định, ngài không nói nữa, tôi lại đợi, đợi lần thứ hai thời gian ngắn hơn một tý, khoảng năm, sáu phút, bảo tôi phải nhìn thấu, buông bỏ, ngài nói sau chữ ‘nhìn được thấu, buông bỏ được’ thì anh có thể khế nhập.

Nhìn thấu ở đây là “quán”, buông bỏ chỗ này nói là “chỉ”, tức là chỉ quán. Nếu như ngài dùng danh từ Phật học “chỉ quán” nói với tôi, thì tôi không hiểu được, tôi không hiểu cái gì gọi là chỉ, cái gì gọi là quán. Quý vị xem, đại sư khéo dùng phương tiện thiện xảo, dùng danh từ nhìn được thấu, buông bỏ được, tôi nghe dường như hiểu, lại dường như không hiểu. Khi tôi ra về, đại sư Chương Gia tiễn tôi đến cửa, vỗ vai tôi bảo tôi rằng, hôm nay tôi dạy anh sáu chữ, anh phải cố gắng thực hành trong sáu năm, câu nói này ấn tượng và sâu sắc, tôi thật sự làm theo.

Trước đây chấp trước tất cả pháp, may mà tôi không chấp trước cái khác, tôi rất chấp trước vào sách vở này, bởi vì rất ít gặp được. Ngoài sinh hoạt hàng ngày cần phải dùng, đúng là tiết kiệm đến chỗ tự nhiên, giữ lại một ít tiền mua sách, đối với sách vở tôi rất quí trọng, rất trân quý. Sách của tôi chưa bao giờ cho người khác mượn đọc, vì sao vậy? Bởi khi người khác đọc làm dơ sách của tôi, chấp trước như vậy đó.

Thầy dạy tôi buông bỏ, nhìn thấu, buông bỏ. Trước mở quyển này, nếu có người thích đọc, tôi có thể cho họ mượn đọc, từ từ học. Tôi theo đại sư Chương Gia ba năm, Phật học cơ bản đều là ngài dạy tôi, ngài nói với tôi, chủ nhật mỗi tuần đến thăm ngài, bảo tôi đọc những kinh luận đó, nếu có vấn đề thì đến đó hỏi ngài, ngài sẽ giải thích cho tôi.

Ba năm sau thì ngài viên tịch, ngài viên tịch vào ngày mồng 4 tháng 3, sau này cư sĩ Hàn hộ trì, không có cư sĩ Hàn hộ trì, thì cũng không có thành tựu của chúng tôi hôm nay, đó là đến chỗ vô cùng gian khổ. Trong chùa không đón chào pháp sư giảng kinh, học giảng kinh, chùa không tiếp đón, chỉ tiếp đón những người tụng kinh bái sám. Tôi không muốn đi theo con đường đó, tôi xuất gia, thầy dạy tôi về Phật Thích Ca Mâu Ni, đại sư Chương Gia dạy tôi. Cho nên công việc tụng kinh bái sám, làm công việc này không phải là nguyện vọng của tôi. Lúc đó có hai con đường một là đáp ứng điều kiện của chùa bỏ giảng kinh dạy học, hai là hoàn tục, tôi đi trên con đường này hết sức gian khổ.

Cư sĩ Hàn là thính chúng của tôi, cô ấy rất thông cảm với cảnh ngộ của tôi, cô nói với tôi, nhà cô là một căn nhà nhỏ hai lầu, lầu trên có hai phòng, một phòng dùng làm thờ Phật, phòng còn lại làm phòng ngủ. Cô hỏi tôi có thể ở nhà cô được không, cô ấy giúp tôi đi tìm giảng đường, thuê nhà của người ta, mượn phòng làm việc công ty của người ta, bạn bè học Phật, cô ấy quen biết rất nhiều, mọi người chúng tôi cùng nhau học tập kinh giáo, không gián đoạn, hỏi tôi có tốt không? Tôi cũng biết việc này không phải dễ.

Tôi dẫn cô ấy đến Đài Trung gặp thầy Lý. Thầy Lý đồng ý cách làm này, cho nên tôi ở nhà cô ấy 17 năm, không phải là thời gian ngắn. Mỗi ngày tôi giảng kinh, đều do cô ấy sắp xếp cho tôi, giảng kinh dạy học không gián đoạn. Mười bảy năm sau, chúng tôi có đạo tràng, thư viện Hoa Tạng, chúng tôi không dùng chùa chiền, am đường, chúng tôi dùng thư viện. Cô ấy lo cho tôi trước sau ba mươi năm, mới thành lập cơ sở, duyên này rất khó rất khó!

Chùa chiền họ có suy nghĩ như thế nào? Tụng kinh bái sám có thể kiếm tiền, giảng kinh là sự buôn bán lỗ vốn, không có người cúng dường, mỗi buổi tối giảng kinh hai tiếng đồng hồ, còn phải chi phí điện nước, không nhận học phí, cho nên một số đạo tràng không cần, vậy thì không còn cách nào rồi. Cho nên tôi ở Đài Loan nhiều năm như vậy, tôi tự xưng là “giáo ngoại biệt truyền”. “Giáo” này là hội Phật giáo, hội Phật giáo không hộ trì, người cư sĩ đắc lực này, cư sĩ hộ trì không dễ. Giảng kinh không hay, thầy Lý nói mọi người cười tôi, việc đó không sao, thật sự giảng hay thì mọi người sẽ đố kỵ tôi, đâu đâu cũng nghĩ cách làm chướng ngại tôi. Đúng thật, tất cả tôi đều đã gặp phải, cũng may là nhờ Phật Bồ Tát bảo hộ, các cửa ải khó khăn này đều qua hết.

Giảng kinh dạy học, đến năm nay là năm mươi ba năm! Không nghỉ ngơi, chỉ có khi đi du lịch, có gián đoạn mấy hôm. Không đi du lịch, thông thường tôi không nghỉ, cơ duyên có được không dễ dàng. Tâm luôn luôn muốn báo ân, báo ân Phật, báo ân cha mẹ, báo ân thầy, báo ân người hộ pháp.

Kinh đại thừa càng học càng thích, cho nên kinh giáo, người xưa nói tu tập suốt đời là rất có lý. Một bộ kinh học một lần học không được, vô ích, đó không phải là quý vị, hoàn toàn không liên quan với quý vị. Học mỗi bộ kinh, bộ kinh này ít nhất học mười lần. Như thế nào gọi học là mười lần? Là giảng mười lần, quý vị mới thật sự có chút tâm đắc, quý vị mới có thể thật sự sửa đổi những tập khí của mình.

Thời đại này của chúng ta, người hoằng pháp ít rồi. Nguyên nhân là gì? Bởi không chuyên cần học kinh giáo. Nhiều vị pháp sư trẻ, học kinh qua một lần, nhắc đến đâu cũng nói, “tôi học qua rồi”. Vô ích! Người xưa học một bộ kinh, ít nhất cũng là năm năm, mười năm, họ có thể đạt được Tam Muội, họ có thể khai ngộ, học một lần, hai lần, ba lần vô ích. Nhất là xã hội hiện nay, xã hội hiện nay, làm cho con người hiện đại trở nên nóng nảy, nóng nảy là chướng ngại lớn nhất trong việc học Phật pháp. Phật Bồ Tát đến dạy quý vị, quý vị không thể tiếp nhận, như ở đây nói, quý vị không thể khế nhập, cách học này, người xưa có câu: “trong A Lại Da trồng hạt giống Phật pháp”, đời này không khởi tác dụng. Đại thừa kinh Hoa Nghiêm nghe một lần, kinh Vô Lượng Thọ nghe một lần, rất tốt, trong thức A Lại Da có hạt giống của kinh, đời sau gặp được duyên này, tiếp tục học nữa.

Muốn thành tựu, muốn thành tựu thì phải thật sự buông bỏ, thật sự buông bỏ được, mới có thể thành tựu, không biết đời nào, kiếp nào, rất khó. Nhưng có người, tôi thấy được một người, nghe nói còn có hai người nữa, nhưng chưa gặp mặt, một bộ kinh, một câu danh hiệu Phật mười mấy năm rồi, khẳng định có thành tựu. Nếu quý vị gặp người này, chắc chắn họ đạt được niệm Phật Tam Muội, biết đâu họ đã khai ngộ. Pháp lớn thế gian và xuất thế gian, người xưa có câu thành ngữ nói rất hay: “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền”, thật sự có tâm muốn học, thâm nhập một môn, miệt mài kiên nhẫn. Dùng thời gian mười năm, chẳng có chuyện không thành tựu, người hạ hạ căn cũng trở thành người thượng thượng căn, thời gian mười năm không gọi là dài.

Cư sĩ Lưu Tố Vân là tấm gương tốt, năm mươi lăm tuổi bắt đầu nghe đến Phật pháp, sáu mươi lăm tuổi đã thành tựu rồi, sự thành tựu của cô ấy, suốt đời này tôi chưa thấy người thứ hai.

Đạt niệm Phật Tam Muội, tức là sống chết tự tại, muốn lúc nào chết, thì lúc đó có thể chết. Muốn sống thêm vài năm, có thể sống thêm vài năm, sống chết tự tại. Sống chết tự tại, đối với bà mà nói không có thiên tai. Thế gian này trong ý nghĩ của cô, là thanh tịnh trang nghiêm, thật là mọi người là người tốt, mọi việc là việc lành, đạo lý trong này quá sâu sắc.

Chúng ta xem dưới đây. “Bồ đề tức sở kỳ chi quả, diệu cảnh tức sở hành chi lộ, tâm tức năng hành năng thú chi tâm dã ” Ở đây nói tâm bồ đề, bồ đề là trí huệ chân thật. Chúng ta dùng ba loại chân thật trong Kinh Vô Lượng Thọ để nói, thì mọi người sẽ dễ hiểu. Chúng ta cầu điều gì? Cầu trí huệ chân thật. Diệu cảnh là con đường chúng ta đi, thông suốt con đường bồ đề. Diệu cảnh ở đâu? Diệu cảnh ở ngay trước mắt. Cảnh là cảnh giới, quý vị phải đem cảnh giới nhìn thấu “phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”, “nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh”. Từ tướng nhìn thấy tánh- quán không. Từ trên tánh nhìn thấy tướng, tướng là tự tánh biến hiện ra- quán giả.

Đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh năng sanh vạn pháp”, vạn pháp là quán giả, không vướng hai bên chơn và giả, hai bên đều rõ ràng, không phân biệt, không chấp trước, không khởi tâm, không động niệm- quán trung. Toàn là “năng hành năng thú chi tâm”. Tâm này là gì? Là tâm bồ đề, giác mà không mê, con đường này đã đi thông.

“Cái do trung căn chi nhân, quán thượng”, tức là ở trước điều thứ nhất nói, “ diệu cảnh bất ngộ”, họ không khai ngộ. “Tu tái gia phát tâm ”, nghĩa là phát tâm bồ đề thêm nữa.

“Ư tịnh tâm trung tư duy phá ngã”. Người tu hành, hai chữ tịnh tâm này là đầu mối then chốt để tu, tâm phải thanh tịnh. Nếu như quý vị không buông bỏ được, tâm của quý vị làm sao thanh tịnh? Sau đó thì quý vị biết rồi, người chân chánh niệm Phật, dùng tâm thanh tịnh niệm Phật, trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra không có ý niệm khác. Đây gọi là niệm Phật Tam Muội, tức là nhất niệm tương ưng nhất niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật, tương ứng với tâm bồ đề, tương ứng với thật tướng các pháp, tương ưng với kinh Vô Lượng Thọ. Ba loại chân thật phạm vi chân thật, trí huệ chân thật, lợi ích chân thật, mọi người đều có thể thành tựu. Vì sao không làm? Tức là không buông bỏ được, then chốt là ở chỗ này, là không buông bỏ được.

Lưu Tố Vân là tấm gương tốt, ta không chịu học theo cô ấy. Cô ấy thật sự đã buông bỏ rồi, đem bệnh lao da ban đỏ của mình buông bỏ, hết bệnh rồi. Chỉ có Phật A Di Đà, thân tâm không có bệnh tật, chữa lành bệnh dễ như trở bàn tay. Bệnh này trung y, tây y đều đành bó tay, Phật A Di Đà chữa lành được. Quý vị nên biết, không phải Phật A Di Đà đến chữa bệnh cho cô ấy, mà trong tâm cô ấy chỉ có Phật A Di Đà, tất cả tế bào vi rút trong thân thể của cô ấy phục hồi trở lại bình thường. Thân tâm thanh tịnh, thì bệnh rời khỏi thân. Chúng ta phải hiểu đạo lý này, phải hiểu rõ chân tướng sự thật.

Đức Phật một đời giảng kinh thuyết pháp, cũng đã nói rất nhiều chuyện trong tài chữa bệnh. Vì sao vậy? Vì trong số học sinh bất luận tại gia hay xuất gia, căn tánh không giống nhau, có ba căn tánh thượng trung hạ, người thượng thượng căn không có bệnh, Vì sao vậy? Bởi họ đích thực là giác không mê, chánh không tà, tịnh không nhiễm, người thượng thượng căn có thể làm được như vậy. Hàng trung căn, hạ căn không làm được, làm không được họ sẽ bị bệnh, không rời khỏi y dược. Cho nên tịnh tâm vô cùng quan trọng. Làm thế nào để cho tâm được thanh tịnh? Sau khi tâm định tiến thêm bước nữa, làm thế nào làm cho nó định lại?

“Tư duy bỉ ngã, bỉ thị biệt nhân, ngã thị tự kỷ, thống mẫn tự tha, vô lượng kiếp lai, trầm luân sanh tử”. Quay đầu nhìn xem, tôi và quí vị quen biết những người này, gia thân quyến thuộc, thân thích bằng hữu, tất cả chúng sanh có duyên với chúng ta, từ vô lượng kiếp đến nay, ở trong lục đạo luân hồi sanh tử. Nhìn xem chư Phật Bồ Tát, A La Hán, các ngài đều đã giác ngộ, tu hành đã chứng quả. Siêu thoát lục đạo là A La Hán, vượt qua mười pháp giới là Bồ Tát, vãng sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc, đều là pháp thân đại sĩ, là Bồ Tát A Duy Việt Trí tức là pháp thân đại sĩ. Còn chúng ta thì vẫn tiếp tục luân hồi trong lục.

“Túng phát tiểu chí”. Phát tiểu chí nghĩa là gì? Là gặp được Tam Bảo, cũng quy y rồi, cũng thọ năm giới rồi, thọ giới Bồ Tát rồi, cố gắng đến học Phật rồi, tiểu chí này là tâm bồ đề mê. Vì sao vậy? Vì vẫn là mê không giác.

“Ngã kim tuy tri, hành do vị bị”. Bởi vì nghe kinh, nghe giáo, dần dần từng bước hiểu rõ chân tướng sự thật. Hiểu rõ như thế nào? Không làm được! Đức Phật dạy chúng ta “cố y tiền diệu cảnh”, cho nên đoạn thứ nhất ở trước, là nền tảng của chín đoạn sau, là chỗ dựa của chín đoạn sau, nhất định phải dựa vào diệu cảnh ở trước, hiểu rõ chân tướng sự thật, phát tứ hoằng nguyện, tứ hoằng nguyện là tâm bồ đề.

“Vị chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”. Phải phát tâm này. Phát tâm này như thế nào? Là mỗi niệm phải nghĩ đến giúp đỡ tất cả chúng sanh hết khổ được vui. Luân hồi là khổ, mười pháp giới là khổ, bản thân tôi hôm nay cũng ở trong đó, tôi muốn giúp đỡ họ, muốn giúp đỡ họ nhất định trước phải thành tựu chính mình, chính mình không thành tựu, thì giúp người khác không được. Cho nên hoằng dương, hộ trì chánh pháp, là việc làm của chúng ta, muốn Phật pháp hưng thịnh, cần phải có người tu hành chân chánh, có người chân chánh giảng kinh dạy học, thì Phật pháp sẽ hưng thịnh.

Chúng ta biết rằng, chúng ta phải tận tâm tận lực giúp đỡ, người thật sự phát tâm tu hành hoằng pháp, chúng ta có khả năng làm hộ pháp. Ở thời kỳ hiện tại thiên tai tới tấp, những người học Phật nên biết, một người chân chánh tu hành, họ ở chỗ này, thì chỗ này ít thiên tai. Quý vị thấy, ngay cả Bố Lai Đăng nước Mỹ cũng đã nói, chúng ta phải dùng tâm như thế nào, để đối phó với năm 2012, dự báo thiên tai của người Mã Nhã, có thiên tai lớn. Ông ấy dạy chúng ta, bỏ điều ác phát huy điều thiện, cải tà quy chánh, tâm niệm nay thẳng, thiên tai này có thể hóa giải.

Hơn nữa các nhà khoa học khác, cũng làm cho chúng ta một số liệu, toàn thế giới chỉ có tám ngàn người, thiên tai lớn này sẽ hóa thành thiên tai nhỏ. Sáu mươi lăm ức người tạo nghiệt làm ác, tám ngàn người có thể cứu được, có tin được không? Người xưa dạy rằng: “tà không thắng chánh”. Nhiều người làm ác, họ là tà, họ không phải chánh, tám ngàn người là chánh, tám ngàn người tập thể niệm thiện, năng lượng đó rất lớn, thì có thể đem thiên tai lớn biến thành thiên tai nhỏ. Nếu như số người càng nhều, người trên địa cầu, như người xưa của chúng ta nói trong một trăm người có một người thiện, một phần trăm, thì thiên hạ thái bình, thiên tai gì cũng không có, một chánh ngăn chặn trăm tà, có thể ngăn chặn được trăm tà. Những đạo lý này từ xưa truyền lại, lời nói của ngàn vạn năm trước, nói về chân lý, kinh nghiệm, chúng ta nên tin tưởng.

Ngày nay hoằng dương hộ trì chánh pháp, cứu người là khó. Người xưa nói: “việc khó trong thiên hạ có hai, lên trời là khó, cứu người là khó”. Phát tâm nên tự mình phát tâm, cứu chính mình, cứu chính mình thì không khó, tự mình thật sự phát tâm, thật sự làm, nên học hai câu nói của Phật Thích Ca Mâu Ni, phải thật sự thực hiện, chúng ta mới có thể làm tốt việc này. Khi Phật nhập Niết Bàn, trước khi nhập Niết Bàn Ngài dạy chúng ta hai câu: “lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy”. Đây là lời dạy sau cùng, dặn dò đệ tử đời sau.

Bất luận xuất gia hay tại gia, quý vị muốn đi con đường giác ngộ, quý vị muốn có thể giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn, làm được hai điểm này thì quý vị mới có tư cách. Thứ nhất là giữ giới, giữ quy cũ, giữ pháp. Thứ hai là chịu khổ, không được sợ khổ, có phước cho người khác hưởng. Đây là đúng, là chính xác, trong tương lai quý vị hạnh phúc vô cùng, kiếp sau sanh về thế giới Cực Lạc, đó là hưởng phước lớn rốt ráo tròn đầy.

Ngày nay Phập pháp thánh giáo đều đã đến biên giới của sự mất còn, hưng tàn, nếu không cứu thì nguy rồi. Ngày nay có thể cứu được, thì công đức đó của quý vị lớn biết bao, nói không hết được! Có người muốn cứu người, không phải không có, những học trò trẻ tuổi có chí, chúng ta làm hộ pháp, cho họ có một hoàn cảnh học tập ổn định, họ có được mười năm, giống như nhập thất, mười năm không ra ngoài, sau khi ở một chỗ tu hành mười năm. Nếu họ xuất gia thì hiện tướng đại pháp sư. Nếu như là tại gia thì hiện tướng một học giả, một nhà Hán học nổi tiếng, văn hóa truyền thống của Trung Quốc có thể phục hưng. Cho nên những người trẻ tuổi này, chúng ta phải chăm sóc tốt, phát hiện rồi, khuyến khích họ cố gắng siêng năng học, người thật sự có chí hướng này, đưa họ đến trường, mười năm, không có người nào không thành tựu.

Ở trường học dù có thiên tai lớn đi nữa, khẳng định họ không có. Vì sao vậy? Vì hết thảy mười phương chư Phật bảo hộ, hết thảy thiện thần ủng hộ, làm sao họ gặp thiên tai được? Đây là thật, không phải giả. Ở nơi nào có đạo, ở nơi nào có đức, thì nơi đó là đất phước, khẳng định nơi đó có người phước, người phước ở đất phước, người có phước báo lớn ở nơi đó, nơi đó sẽ không có thiên tai. Cho nên nhất định phải phát tâm, chúng ta đến thế gian này, nhiệm vụ là hoằng, hộ chánh pháp, hoằng dương chánh pháp, hộ trì chánh pháp, Thích, Đạo Nho, đều là chánh pháp. Trên thế giới, các tôn giáo khác trên toàn thế giới đều là chánh pháp. Những năm gần đây, tôi qua lại với họ, cảm động sâu sắc, bây giờ lớn tuổi rồi, hi vọng đời sau tiếp tục làm, hi vọng quý vị làm tốt hơn tôi, tôn giáo đoàn kết, học tập lẫn nhau, tạo ra xã hội hài hòa, thế gian hài hòa.

Thứ hai “Phiền não vô số thệ nguyện đoạn”. Bình thường, thông thường chúng ta đọc là “phiền não vô tận”, nhất định phải đoạn trừ phiền não, phiền não phải buông bỏ. Tự tư tự lợi là phiền não, danh dự lợi dưỡng là phiền não, tham sân si mạn là phiền não, ngũ dục lục trần là phiền não, không thể không buông bỏ, không buông bỏ, tâm thanh tịnh làm sao có thể hiện tiền? Bắt buộc phải buông bỏ. Tâm thanh tịnh sanh trí huệ, chúng ta bây giờ tâm nóng nảy, tâm nóng nảy sanh phiền não.

“Thử nhị thệ, hạ hóa chúng sanh dã”. Đây đều là vì chúng sanh, nhưng ngày nay chúng ta nói hoằng pháp và hộ pháp. Việc này không ai làm, pháp rất dễ mất đi trong thời đại này, mất đi ở thời đại này, chúng ta không hết trách nhiệm hoằng dương, hộ trì, đây là tội địa ngục A Tỳ.

“Pháp môn vô tận thệ nguyện tri”. Thông thường chúng ta đọc là pháp môn vô lượng thệ nguyện học.

“Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”, hai điều này là “thượng cầu Phật đạo dã”. Thật sự có thể cầu được sao? Thật sự có thể. “Pháp môn vô tận thệ nguyện tri”. Quý vị làm thế nào mới có thể biết được? Bậc cổ đức xưa dạy chúng ta, một bộ kinh quý vị thật sự hiểu rõ rồi, tất cả các kinh đều hiểu rõ.

Thiền tông lục tổ Huệ Năng triều đại nhà Đường, làm tấm gương cho chúng ta, Ngài không đi học, không biết chữ, suốt đời không vào giảng đường nghe một bài kinh, một lần cũng không có, cũng không bước vào thiền đường ngồi một lúc, không có. Tuy ở Hoàng Mai tám tháng, Ngài là làm công quả. Làm công quả là tu phước, lão hòa thượng phân công Ngài xuống bếp giã gạo, giã gạo, bửa củi, công việc này rất cực khổ, Ngài làm ở đó tám tháng. Cuối cùng buổi tối ngày hôm đó, lão hòa thượng kêu Ngài đến gặp, lúc nửa đêm canh ba, giảng đại ý kinh Kim Cang cho Ngài, giảng đến câu “ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm”, cùng một lúc buông bỏ hết, buông bỏ hết, minh tâm kiến tánh, đã kiến tánh thành Phật. Lão hòa thượng tiễn Ngài, bảo Ngài đi nhanh. Lúc này “pháp môn vô tận” Ngài đã biết hết, kiến tánh tức là biết. Bất luận kinh giáo gì, quý vị đọc cho Ngài nghe, Ngài giảng lại cho quý vị nghe, Ngài có khả năng này, pháp thế xuất thế gian hoàn toàn thông hiểu. Cho nên, người xưa dạy con người thật tâm, dạy quý vị thâm nhập một môn, tu hành suốt đời. Một bộ kinh quý vị cố gắng học mười năm, ngày ngày quý vị đọc kinh này. Phương pháp học của cư sĩ Lưu Tố Vân, một bộ đĩa kinh Vô Lượng Thọ, một đĩa một tiếng đồng hồ.

Tôi nhớ lúc đó, khoảng hơn sáu mươi tiếng đồng hồ, 60-70 tiếng đồng hồ giảng xong, không phải giảng kỹ. Một ngày nghe một đĩa, mỗi đĩa một tiếng đồng hồ, một tiếng đồng hồ này, một đĩa này nghe lại 10 lần, mỗi ngày nghe kinh 10 tiếng đồng hồ, trên thực tế là một tiếng đồng hồ, không ngừng lặp lại, tu hành thời gian dài. Nghe xong bộ này, nghe lại từ đầu, mười năm không gián đoạn, đạt niệm Phật Tam Muội, khai ngộ rồi, thật sự khai ngộ. Vì sao vậy? Vì cô ấy không học kinh, nhưng quý vị đem đến hỏi, cô ấy hiểu hết, giảng cho quý vị rõ ràng mạch lạc.

Ở đây chứng minh câu nói của người xưa, làu thông một bộ kinh thì tất cả kinh khác đều thông hết, đây là con đường tắt, quý vị mười năm không thể hiểu tam tạng mười hai bộ kinh. Mười năm dùng phương pháp này của cô ấy, thì tam tạng mười hai bộ kinh đều hiểu hết. Cho nên có câu: “không nghe lời người xưa, thiệt thòi ngay trước mắt”. Phương pháp này là chư tổ truyền lại, không tin tưởng tổ tông, học cái này, học cái kia, học một đống, mà một thứ cũng không hiểu, làm lãng phí sinh lực, thời giờ của quý vị, đây thì đáng thương, ngu si.

“Phát thử thệ nguyện, như lý tư duy, hốt nhiên ngộ lý, nhâp phàm, thánh vị, thị vi phát chân chánh bồ đề tâm dã”.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.