Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 394/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Tập 457

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 18.06.2011

Địa điểm: Cao Hùng_Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 580, bắt đầu xem từ hàng thứ tư, câu thứ hai. Chánh tuệ, trí tuệ chơn chánh, bắt đầu xem từ đây.

Chân là chân thật, chánh là không tà ngụy, xa lìa điên đảo là chánh, khế nhập chân thật là chánh. Nên xa rời hư vọng phân biệt, soi rõ trí tuệ của chân tâm, gọi là trí tuệ chơn chánh. Chánh tuệ rất quan trọng đối với người tu học chúng ta, sở cầu của đại thừa chính là trí tuệ chân thật. Trong kinh này Đức Phật dạy cho chúng ta về ba loại chân thật.

Chân thật rốt ráo là nói về bản thể, trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là thể tướng dụng_Chân thật rốt ráo là nói về thể. Thứ hai là trí tuệ chân thật, thứ ba là lợi ích chân thật. Ba thứ này đều nói đến cứu cánh viên mãn, vô cùng hy hữu, chúng ta cần phải biết. Ba thứ này đều là tánh đức vốn có trong tự tánh, không phải từ bên ngoài đến, tất cả chúng sanh vốn đã có, chỉ là lục đạo chúng sanh mê mà không giác, như ở trước nói. Mấy câu văn này đều là giải thích trí tuệ chân thật, ở nơi đề kinh này: Thanh tịnh bình đẳng đại giác sở sanh, đều gọi là trí tuệ chân thật. Do đó trí tuệ chân thật có sâu cạn rộng hẹp khác nhau, điểm này cần phải nhận thức rõ ràng. Học được từ bên ngoài đều là tri thức, từ nội tâm phát xuất ra là chân thật trí tuệ, nên cái đầu tiên chính là tâm thanh tịnh.

Hạng người nào tâm thanh tịnh? A la hán đã thanh tịnh, vì sao vậy? Vì đã đoạn tận kiến tư phiền não, tâm thanh tịnh mới hiện tiền. Do đây mà biết, thân tâm chúng ta không thanh tịnh chính là vì có kiến tư phiền não. Trong kiến tư phiền não, Phật dạy rằng, chúng ta có thân kiến, chấp trước thân này là ta, không buông được. Có biên kiến, biên kiến có thể nói chính là thiên kiến, thiên lệch một bên, kiến giải này không đúng. Nó trở ngại chúng ta tu hành, trở ngại chúng ta sanh thiện căn, trở ngại chúng ta được định, chướng ngại chúng ta khai trí tuệ. Ngoài ra chính là kiến thủ kiến và giới thủ kiến, hai loại này chúng ta thường hợp nó thành một, đều gọi nó là thành kiến, thành kiến người nào đó rất sâu. Thành kiến là gì? Tự cho mình đúng, nhưng chưa chắc đúng thật, tự cho mình đúng. Trên mặt nhân, thành kiến gọi là giới thủ kiến, trên mặt quả, thành kiến gọi là kiến thủ kiến. Ngoài bốn loại này ra, còn một loại nữa là tri kiến sai lầm, cũng chính là nói quý vị thấy sai đối với người- sự- vật, đó gọi là tà kiến. Đây là năm loại kiến phiền não.

Tư phiền não, chính là quý vị khởi tâm động niệm đều nghĩ sai, trên mặt tư tưởng sản sanh sai lầm gọi là tư hoặc. Cũng có năm loại lớn, là tham sân si mạn nghi, đây là năm độc! Nếu tham sân si mạn nghi nghiêm trọng, gây thương tổn cho mình chính là bệnh khổ tai họa, đối với hoàn cảnh cư trú gây nên ảnh hưởng. Người bây giờ gọi nó là tai hại tự nhiên, thật ra không phải tự nhiên, mà do tư phiền não chiêu cảm mà ra. Thật sự minh bạch, giống như Phật Bồ Tát nói, không có gì không phải là tự làm tự chịu. Nói nó là tai hại tự nhiên, là oan uổng cho đại tự nhiên, đại tự nhiên là tốt đẹp, đại tự nhiên là lành mạnh. Trong Phật pháp nói, đại tự nhiên trang nghiêm vô cùng, làm sao nó có tai hại được? Không có đạo lý này!

Rất nhiều nơi trong kinh điển đại thừa, giải thích tự nhiên thành bản tánh, rất có đạo lý, vì tự tánh có thể sanh vạn pháp. Tự tánh là năng sanh năng hiện, vạn pháp là sở sanh sở hiện, năng sở là một không phải hai. Từ những khai thị này, người lợi căn có thể lập tức kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Nên trí tuệ là gì, tri thức là gì, chúng ta phải phân biệt rõ ràng, không thể nói một cách hỗn hợp. Trí tuệ chân thật sinh ra từ tâm thanh tịnh, sanh ra từ tâm bình đẳng, sanh ra từ tâm đại giác. Chữ giác trên đề kinh là nói đại trí đại giác, là những gì Như Lai chứng được. Tâm này đã buông bỏ triệt để_tâm Phật, tâm thanh tịnh là tâm nhị thừa_Thanh văn, Duyên giác. Tâm bình đẳng là tâm Bồ tát, đại triệt đại ngộ là tâm Phật, đều sanh trí tuệ chân thật. Chân là chân thật, chánh là không tà, cách nói này dễ hiểu.

Bên dưới giải thích rằng: Xa lìa điên đảo là chánh. Tam đồ, lục đạo, mười pháp giới có thể nói đều là điên đảo. Tứ thánh pháp giới cũng điên đảo chăng? Đúng. Về mặt sự, tứ thánh pháp giới hình như không có điên đảo, nhìn về mặt lý nó điên đảo, vì sao vậy? Vì không có bình đẳng giác, cùng lắm họ chỉ đạt được thanh tịnh, bình đẳng chưa đạt được, chưa đạt được chánh giác, nên họ không thể chuyển thức thành trí. Vẫn dùng A lại da, nhưng dùng rất chánh. Bởi Phật pháp học được, họ đều có thể thực hành trong cuộc sống hằng ngày. Cũng chính là nói khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tương ưng với tánh đức. Từ truyền thống văn hóa mà nói, họ tương ưng với luân lý, đạo đức, không trái với nhân quả, tương ưng với giáo huấn của Thế Tôn, nên họ dùng chánh đáng. Đoạn được kiến tư, nhưng trần sa và vô minh vẫn còn, cũng được coi là trí tuệ chân thật.

Câu tiếp theo: Khế nhập chân thật là chánh, cảnh giới này cao hơn ở trước. Ở trước xa lìa điên đảo là chánh, A la hán, Bích Chi Phật làm được. Khế nhập chân thật, A la hán chưa làm được, Bích Chi Phật cũng chưa làm được. Trên mười pháp giới là Bồ Tát, là Phật, Bồ Tát và Phật cũng chưa làm được. Phật trong mười pháp giới là tiểu thừa Phật, Thiên Thai gọi là tạng giáo Phật, chính là Phật của mười pháp giới. Phật của thông giáo cũng chưa kiến tánh, khế nhập chân thật là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Chân là vĩnh hằng bất biến, thật chắc chắn không hư ngụy, thế nên chân thật gọi là chân.

Xa lìa hư vọng phân biệt, trí tuệ chân tâm chiếu sáng, gọi là trí tuệ chân thật. Trí tuệ chân thật của pháp thân Bồ Tát, trí tuệ chân thật của diệu giác Như Lai, vì sao? Họ xa lìa hư vọng, hư vọng là vô minh phiền não, phân biệt là trần sa phiền não. Đây là thật sự minh tâm kiến tánh, đại triệt đại ngộ soi sáng chân tâm. Chiếu là chiếu kiến, liễu là thấu triệt, chính là minh tâm kiến tánh. Tâm hiện nay ở đâu? Đâu đâu cũng có, lúc nào cũng có, nó tồn tại mọi lúc mọi nơi, vạn sự vạn pháp là giả tướng. Thể của nó thì sao? Thể là chân thật, chân vọng không hai, chân vọng nhất như. Hiện tượng này, pháp thân Bồ Tát nhìn thấy. Trong kinh điển đại thừa nói, nó là như như, pháp tánh như, pháp tướng như. Tánh như tướng của nó, tướng như tánh của nó, tánh tướng nhất như.

Đối với chân tướng sự thật, triệt để thông đạt thấu suốt, gọi là chứng đắc, gọi là khế nhập. Trí tuệ này là trí tuệ của pháp thân đại sĩ, là trí tuệ của quả giác Như Lai, là chân thật trí tuệ, chúng ta đều có, tất cả chúng sanh cũng đều có. Đức Phật nói rất hay: Vì có vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc. Trong vọng tưởng chấp trước còn có phân biệt. Nói trước và sau, còn ở giữa cũng bao hàm trong đó, có thể tỉnh lược. Nói tường tận là vì vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, nên không thể chứng được. Hiện nay chúng ta dùng tâm là hư ngụy, A lại da là hư ngụy. Phân biệt của thức thứ sau, chấp trước của thức thứ bảy toàn là giả, không có thứ gì là thật. Thế nên từ tiêu chuẩn của Phật mà nói, ngày nay chúng ta chỉ có tri thức, không có trí tuệ, vì nguồn gốc của tri thức và trí tuệ không giống nhau.

Nghe kinh nghe pháp, quảng học đa văn. Nghe nhiều, thấy nhiều, ghi nhớ rất nhiều, đây đều thuộc về tri thức. Trong kiến văn có chỗ ngộ, đó là trí tuệ. Ngộ là gì? Không thông qua tư duy, không qua tâm ý thức, hoát nhiên đại ngộ, lập tức minh bạch. Đây là trí tuệ, không phải tri thức, người người đều có, hiện nay là mê mà không giác. Chúng ta rất muốn hướng đến khôi phục trí tuệ, có thể khôi phục đức năng. Khôi phục trí tuệ, đức năng, thì tướng hảo nhất định cũng theo đó mà khôi phục. Khôi phục như thế nào? Một nguyên tắc chung chính là phải buông bỏ, nếu không chịu buông bỏ, thì vĩnh viễn giống như người thường ở thế gian hiện nay, theo đuổi tri thức không có trí tuệ. Vì trí tuệ và tri thức là hai việc ngọn nguồn khác nhau.

Tri thức có thể dùng tư duy để nghiên cứu, trí tuệ không cần. Phật nói buông bỏ tư duy, buông bỏ tâm ý thức, trí tuệ liền hiện tiền. Ở đây có một tin tức quan trọng, nếu không thể buông bỏ thì cầu trí tuệ cũng biến thành tri thức. Người chịu buông bỏ, cầu tri thức điều biến thành trí tuệ.

Chúng ta xem danh từ bên dưới: Dư tập. Sau khi đoạn phiền não, tập khí còn sót lại gọi là dư tập, lại còn gọi là tàn tập, hoặc còn gọi là tập khí, chúng ta dùng nhiều từ nhưng đều gọi là tập khí. Phiền não dễ đoạn, tập khí không dễ đoạn. A la hán đoạn tận phiền não, nhưng chưa đoạn tập khí. Phiền não là gì? Tham sân si mạn nghi. A la hán đều đoạn hết, nhưng tập khí của tham sân si mạn nghi A la hán chưa đoạn. Ai đoạn được? Bích Chi Phật đoạn được, cũng chính là nói A la hán ở trong tứ thánh pháp giới tu hành như thế nào? Đoạn tập khí kiến phiền não. Đoạn tận tập khí kiến tư, họ được thăng cấp, nâng đến Bích Chi Phật, thế nên Bích Chi Phật cao hơn A la hán. Tập khí kiến hoặc không còn, nhưng họ có trần sa phiền não. Trần sa phiền não chính là phân biệt, nhẹ hơn chấp trước, chấp trước là nghiêm trọng nhất. Thế nên chấp trước tạo thành luân hồi lục đạo, đoạn tận khiến tư phiền não, luân hồi lục đạo sẽ không còn. Luân hồi lục đạo là giả, kiến tư phiền não vừa đoạn, luân hồi lục đạo liền biến mất, giống như quý vị nằm mộng tỉnh lại. Cảnh giới khi tỉnh lại là tứ thánh pháp giới: Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật, là cảnh giới này hiện tiền, cảnh giới này là Tịnh độ, do tâm thanh tịnh chiêu cảm. Kiến tư phiền não là nhiễm ô nghiêm trọng, kiến tư phiền não vừa đoạn, tâm liền thanh tịnh, thanh tịnh trên đề kinh này, chính là cảnh giới này.

A la hán còn mang theo tập khí, đoạn tận tập khí liền trở thành Bích Chi Phật. Bích Chi Phật đoạn tiếp điều gì? Đoạn trần sa phiền não, đoạn tận trần sa phiền não họ liền được nâng cao, họ được gọi là Bồ Tát. Bồ Tát đoạn tận trần sa phiền não, nhưng còn tập khí của trần sa phiền não, thế nên Bồ Tát tu hành, chính là đoạn tập khí trần sa phiền não, tức là tập khí của phân biệt. Tập khí này đoạn tận, họ liền thành Phật, Phật trong mười pháp giới, Phật của tiểu thừa, Thiên Thai đại sư nói là Phật của tạng giáo. Có thể nói ngài đã đoạn tận trần sa phiền não, kiến tư phiền não, bao gồm tập khí đều đoạn tận, nhưng chưa đoạn tận vô minh phiền não. Vô minh phiền não là gì? Khởi tâm động niệm. Họ còn khởi tâm động niệm, nhưng không có phân biệt chấp trước, đến tập khí phân biệt chấp trước cũng không còn, cao nhất trong mười pháp giới.

Vô thỉ vô minh, chúng ta thường đề cập đến khởi tâm động niệm, khởi tâm động niệm chính là vô thỉ vô minh, chính là căn bản vô minh. Đoạn được phiền não này, lục căn ở trong cảnh giới lục trần, thật sự làm được không khởi tâm, không động niệm. Họ đã rời xa mười pháp giới, tứ thánh pháp giới không còn, nên tứ thánh pháp giới vẫn là cảnh mộng. Khi tĩnh lại, tĩnh lại là cảnh giới gì? Là cõi thật báo trang nghiêm của Chư Phật Như Lai, chúc mừng! Quý vị đã thành Phật, nhìn thấy cõi báo của Chư Phật. Nếu chưa thành Phật, làm sao nhìn thấy được? Chỉ có thành Phật mới nhìn thấy được, quý vị thành Phật thật, không phải giả.

Thiền tông gọi là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Cảnh giới này không giống mười pháp giới, không giống với luân hồi lục đạo, vì mười pháp giới và lục đạo là giả, là cảnh giới trong mộng. Cõi báo của Phật là thật, gọi là nhất chân pháp giới. Trong Phật pháp định nghĩa thật và giả: Phàm những gì vô thường đều là giả, không phải thật, có sanh có diệt. Đức Phật nói: động vật có sanh lão bệnh tử, thực vật có sanh trụ dị diệt, khoáng vật có thành trụ hoại không, nó đều không phải thật. Thật là gì? Vĩnh hằng bất biến. Trong cõi thật báo là vĩnh hằng bất biến, Phật Bồ Tát bất biến, không có sanh lão bệnh tử.

Sanh đến đó là hóa sanh, không phải sanh ra từ nhỏ rồi dần lớn lên, không phải hiện tượng này. Cõi thật báo là hóa sanh, sanh đến đó thấy được thân tướng của mình hoàn toàn tương đồng với Phật A Di Đà. Cây cỏ hoa lá trong cõi thật báo, vĩnh viễn không héo tàn. Sơn hà đại địa trong cõi thật báo, mãi mãi không có biến hóa, nên gọi là nhất chân pháp giới. Người trong nhất chân pháp giới, hoàn toàn buông bỏ vọng tưởng phân biệt chấp trước. Cũng chính là nói vô minh, trần sa, kiến tư, cả ba loại phiền não này đều đoạn tận. Nhưng còn một thứ, là tập khí phiền não vô thỉ vô minh vẫn còn, đây là sau cùng. Nếu có một ngày họ đoạn tận tập khí vô thỉ vô minh, thì cõi thật báo liền biến mất. Cõi thật báo là nhất thời đốn hiện, vì nó không có biến hóa. Khi đoạn tận tập khí phiền não vô thỉ vô minh, nó nhất thời đốn hiện, đột nhiên biến mất. Trong Kinh Bát Nhã Đức Phật nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”.

Cõi đồng cư là luân hồi lục đạo, cõi phương tiện là tứ thánh pháp giới, trong đây đầy đủ ba loại hiện tượng: Có hiện tượng vật chất, có hiện tượng tinh thần, có hiện tượng tự nhiên. Trong cõi thật báo không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần, nhưng có hiện tượng tự nhiên. Tuy họ cũng hiện thân, hiện cõi nước, nhưng họ không khởi tâm động niệm, không phân biệt chấp trước, điều này không thể không biết. Họ chỉ có tập khí phiền não vô thỉ vô minh, tập khí đó không chướng ngại gì, họ đã chuyển bát thức thành tứ trí.

Kinh Hoa Nghiêm nói: “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, nên nhất chân pháp giới là duy tâm sở hiện, không có duy thức sở biến, thức đều đã chuyển thành trí, chuyển bát thức thành tứ trí. Trong cảnh giới này không có biến hóa, chúng ta gọi nó là nhất chân. Đạo lý nào khiến hiện tượng này tồn tại? Chính là tập khí vô thỉ vô minh, một khi đoạn tận tập khí vô thỉ vô minh, thì cõi thật báo sẽ không còn. Kinh Bát Nhã nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, không hề nói cõi thật báo là ngoại lệ, không nói. Do đây mà biết, phàm những gì có tướng đều là hư vọng, bao gồm cõi thật báo trong đó. Từ chỗ này chúng ta tường tận lãnh hội được chân thật. Chân thật là gì? Thường tịch quang là chân thật, không thể không biết điều này. Vì trong thường tịch quang, cả ba loại hiện tượng đều không có, nghĩa là hiện tượng vật chất, tinh thần, tự nhiên đều không có.

Quý vị xem, cõi thật báo trang nghiêm, không có hiện tượng tinh thần và hiện tượng vật chất, hiện tượng tự nhiên tồn tại. Đến thường tịch quang Tịnh độ, hiện tượng tự nhiên cũng không tồn tại, đây là thật, thuần chân vô vọng. Trong đây không có hiện tượng tinh thần, không có hiện tượng vật chất, cũng không có hiện tượng tự nhiên. Nhưng nếu gặp nhân duyên họ có thể năng sanh năng hiện, hiện tượng gì cũng hiện được, nhưng họ không phải là gì cả, đây mới là cứu cánh viên mãn. Chứng được cảnh giới này, Kinh Hoa Nghiêm gọi là diệu giác quả Phật. Đây là chí cao vô thượng, trên họ không còn nữa, đến đây tức là đỉnh điểm. Thường tịch quang chính là Đại Bát Niết Bàn, Đại Bát Niết Bàn chính là chân như tự tánh của chính mình. Như Tông môn nói: “bản lai diện mục khi cha mẹ chưa sanh”. Chốn về sau cùng của học Phật tu hành là thường tịch quang tịnh độ, trở về tự tánh, trở về tự tánh viên mãn, đây chính là chứng được diệu giác quả vị. Trong tình huống nào diệu giác hiện hình? Trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện nói: “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, đây chính là duyên.

Chúng sanh phải niệm Phật, tự tánh Phật trong thường tịch quang, chúng ta niệm nó, nó sẽ cảm ứng đạo giao với chúng ta. Khi nó khởi cảm ứng liền hiện thân, liền thuyết pháp. Kinh Lăng Nghiêm nói: “tùy chúng sanh tâm ưng sở tri lượng”, chính là nói về điều này. Bồ Tát Phổ Hiền nói: “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, hiện thân, thuyết pháp, độ chúng sanh, chúng ta hỏi ngài có khởi tâm động niệm chăng? Có phân biệt chấp trước chăng? Nói với chư vị: không có, hoàn toàn không có. Nếu có thì ngài bị đọa lạc biến thành phàm phu rồi. Không có, không khởi tâm động niệm, không phân biệt chấp trước, ngài có thể làm được rất nhiều việc. Đây gọi là diệu dụng, tùy duyên diệu dụng, điều này chứng tỏ tự tánh không phải không có tác dụng, có! Đầy đủ thể- tướng- dụng.

Khi khởi tác dụng, không có gì sai biệt với chúng sanh trong mười pháp giới, điều khác biệt duy nhất, chính là chúng sanh có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, ngài không có. Ngài không có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, mới có thể độ chúng sanh, mới có thể giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, giúp chúng sanh trở về tự tánh. Nếu ngài có khởi tâm động niệm là coi như xong, như vậy ngài đã đọa lạc, diệu này thật không thể nghĩ bàn. Tuyệt diệu, thần diệu!

Phàm phu chúng ta thấy hình như ngài cũng khởi tâm động niệm, trên thực tế thì không. Ngài khởi tâm động niệm thuần túy là tự nhiên, tuyệt đối ngài không có ý, hoàn toàn là ý niệm chúng sanh có cảm, diệu giác Như Lai tự nhiên có ứng. Ứng đây là gì? Phản ứng, ứng hóa tùy theo tâm lượng chúng ta, câu này nói rất hay. Ứng hóa tự nhiên tùy theo cảm của chúng sanh, người cảm có tâm có niệm, người ứng vô tâm vô niệm. Đây gọi là diệu, thật là diệu không thể nói được. Ở đây chúng ta dễ dàng lãnh hội được, cõi báo 41 vị pháp thân đại sĩ ở, thời gian bao lâu? Trong Kinh Hoa Nghiêm Phật nói, ba a tăng kỳ kiếp, thời gian rất dài. Vì sao cần thời gian dài như vậy? Đoạn sạch tập khí vô thỉ vô minh, phải cần thời gian dài như vậy.

Nhưng Bồ Tát của thế giới Cực Lạc, dài nhất là thời gian ba đại a tăng kỳ kiếp. Chúng ta có lý do tin rằng, tuyệt đại đa số không cần dài như vậy, họ liền thành Phật. Thành Phật là gì? Chứng được diệu giác vị, tức thành Phật, trở về thường tịch quang, vì sao? Vì A Di Đà Như Lai, A Di Đà Như Lai là quả vị cứu cánh. Ngài là Diệu giác Như Lai, không phải Đẳng giác. Diệu giác Như Lai thị hiện trong cõi thật báo. Địa vị gì? Thị hiện địa vị Đẳng giác trong cõi thật báo, vì chúng sanh cõi thật báo, tức những vị Bồ Tát này, 41 vị pháp thân đại sĩ này mà giảng kinh thuyết pháp.

Giảng kinh không phải dùng ngôn ngữ, không cần làm mẫu như oai nghi hữu tắc, không cần. Chúng ta nhìn thấy trong kinh điển gọi là phóng quang, phóng quang có ý nghĩa biểu pháp. Chư vị pháp thân Bồ Tát hiểu, không cần nói, chỉ phóng quang, mọi người đều hiểu rõ. Thật ra, thế giới hiện tại của chúng ta cũng đang phóng quang, chúng ta đi đến ngã tư, quý vị thấy tín hiệu bật màu xanh là có thể đi, màu vàng là dừng lại, không phải cũng đang phóng quang đó sao? Chúng ta quá ít, không phải thường dùng. Trong cõi thật báo, tác dụng của nó toàn là phóng quang, vô lượng quang minh, vô lượng quang sắc. Phật phóng quang, chư vị Bồ Tát đều biết. Chúng ta tưởng tượng được, giúp những vị Bồ Tát này viên mãn trí tuệ, giúp những Bồ Tát này viên mãn đức tướng. Tập khí vô thỉ vô minh của họ, tự nhiên được tiêu trừ, đoạn phiền não phải dựa vào trí tuệ, đoạn tập khí lại càng cần trí tuệ.

Trí tuệ đăng phong tạo cực là phóng quang, không cần thông qua ngôn ngữ, không cần thông qua tư duy. Thế nên bát thức, 51 tâm sở đối với họ là vô dụng, họ đã vứt bỏ từ lâu. Chuyển bát thức thành tứ trí, chuyển A lại da thành đại viên cảnh trí, chuyển mạt na thành bình đẳng tánh trí, chuyển đệ lục ý thức thành diệu quan sát trí, chuyển tiền ngũ thức thành thành sở tác trí. Đây là tình hình giáo hóa của Phật A Di Đà trong cõi thật báo. Tuy vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, ở trong cõi đồng cư, khi Phật A Di Đà dạy học ở cõi đồng cư, quý vị cũng có thể đến tham gia. Nên thế giới Cực Lạc học tập rất nhanh, đặc biệt thành tựu rất dễ, đạo lý chính là đây.

Có thể nói chỉ có thế giới tây phương Cực Lạc xưa nay chưa dừng việc dạy học. Không những không nghỉ ngày nào, mà có thể nói một giây một phút cũng chưa từng gián đoạn. Phật là thân kim cang bất hoại, Bồ Tát cũng là thân kim cang bất hoại, không cần ăn uống, không cần ngủ nghỉ. Họ luôn tinh tấn tu học, ở đó mới thật sự thấy được, tinh tấn là thiện căn duy nhất của Bồ Tát. Thiện căn của thế gian pháp là không tham, không sân, không si. Thiện căn của đại thừa Bồ Tát chỉ có một là dõng mãnh tinh tấn. Chỉ thấy được ở thế giới Cực Lạc, không nhìn thấy ở nơi khác, đây là nói tập khí.

Chúng ta xem tiếp đoạn văn sau: Nhị thừa không thể đoạn trừ dư tập, chỉ có Phật mới có thể đoạn trừ. Hàng tiểu thừa, tập khí này là tập khí phiền não vô thỉ vô minh. Đại Trí Độ Luận nói rằng: A la hán, Bích Chi Phật, đây là tiểu thừa. Tuy đã phá trừ tam độc, tam độc là tham sân si, cũng chính là nói họ đã đoạn tham sân si, thật sự buông bỏ. Khí phần chưa tận, đây chính là tập khí, tập khí chưa đoạn.

Ở dưới đưa ra ví dụ: Ví như hương tại khí trung, khí là lư hương, đốt hương nhất định cắm vào lư hương. Hương tuy tàn, hương đốt xong biến thành tro, hương không còn, độ ấm không còn, nhưng dư khí vẫn tồn tại. Quý vị ngửi thử trên lư hương thấy vẫn còn mùi hương. Dùng mùi hương để ví dụ cho tập khí, như thế nào gọi là tập khí.

Lại như cây thảo mộc, đây đều là những chất đốt ngày xưa. Đốt lửa khói bay ra_60 năm trước, trong thời kỳ kháng chiến, thời kỳ chiến tranh Trung Nhật, 70 năm trước. Ở nông thôn, đại khái đều đốt thảo mộc để nấu cơm_ngày xưa nấu bằng lò đất_Dùng thứ này làm nhiên liệu. “Hỏa thiêu yên xuất, than hôi bất tận, hỏa lực bạc cố”, đặc biệt là chúng ta đốt củi, sau khi đốt xong, củi biến thành than, đó là gì? Đích thực là hỏa lực không đủ. Khi củi đốt xong biến thành than, than cũng có thể đốt, than đa phần dùng lò nhỏ để hầm thức ăn. Đốt củi trong bếp lò, đốt thành than sau đó kiểm tra lại trong lò. Dùng điều này để ví dụ.

Phật đã vĩnh viễn đoạn tận tam độc không còn thừa. Ở đây nói đến Phật chính là pháp thân Bồ Tát, chuyển bát thức thành tứ trí. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói 41 vị pháp thân đại sĩ, họ vĩnh viễn đoạn tận kiến tư phiền não. Ví dụ kiếp tận lửa cháy núi tu di, tất cả đất đều tận, không có khói không có than. Cảnh giới này thật khó tưởng tượng, nhưng ngày nay chúng ta không khó hiểu ra, vì sao vậy? Vì đạn hạt nhân, bom nguyên tử nổ tung, đích thực là đốt cháy sạch sẽ, vì sao vậy? Vì nhiệt độ của nó là mấy nghìn độ, sen-xi-uýt mấy ngàn độ, đến sắt thép đều không lưu lại dấu vết, đốt một cách sạch sẽ. Điều này gần giống với lửa đốt núi tu di, lửa đốt núi tu di, chính là tinh cầu này hủy diệt, tinh cầu này bị lửa đốt cháy, đến cặn bả cũng không còn. Tất cả đất đai đều tận, không có khói không có than, đây là đốt hết toàn bộ. Ý này ví dụ cho điều gì? Đến tập khí cũng không còn. Không phải ngọn lửa như vậy, chắc chắn còn lưu lại một ít cặn bã chưa đốt hết, đó gọi là dư tập.

Bên dưới đưa ra mấy ví dụ, đây là Phật thường nói trong kinh điển, là câu chuyện trong kinh Phật, những câu chuyện này trong Pháp Uyển Châu Lâm có, trong Kinh Luật Dị Tướng có. Như Xá Lợi Phất vẫn còn sót lại tập khí sân nhuế, thực tế mà nói đây đều là Bồ Tát thị hiện, vì sao vậy? Vì những vị đệ tử Phật đều là cổ Phật tái lai, họ làm gì có dư tập! Thị hiện làm A la hán, thị hiện tập khí này, không phải thật. Sân nhuế của Xá Lợi Phất, là sân nhuế của dư tập. Nan Đà vẫn còn dư tập của sự dâm dục, Tất Lăng Già Bà Sa còn dư tập của ngạo mạn, trong kinh Phật thường nói, đây là tập khí của họ, đây là biểu diễn của hàng nhị thừa. Ví dụ người bị trói khi mới mở trói ra, đi đứng vẫn chưa tiện. Đây là người phạm tội bị xích tay chân, xích thời gian lâu ngày, hiện nay quý vị mãn hạn được thả ra, xích tay xích chân được mở, họ đi đứng vẫn không dễ dàng, đây là gì? Tập khí, cần phải trải qua một thời gian mới hồi phục lại.

“Hiện Cực Lạc đại sĩ vô phục dư tập”, họ không còn tập khí, dư tập này là gì? Dư tập của kiến tư phiền não, dư tập của trần sa phiền não không còn. Tập khí của vô thỉ vô minh không chướng ngại gì, không như kiến tư phiền não, dư tập của kiến tư phiền não mới thật sự chướng ngại, sẽ dẫn đến ngộ nhận cho một số người, tạo thành kết quả không tốt. Vô thỉ vô minh không như vậy, tập khí vô thỉ vô minh có khi tự mình không hề hay biết.

“Biểu năng hành chí Phật chi hành xứ”, nghĩa là Phật có thể làm được, các vị pháp thân đại sĩ cũng có thể làm được, vì họ không có dư tập. “Cố Ngụy Dịch vị bỉ độ chư đại sĩ, cứu cánh nhất thiết Bồ Tát sở hành, cụ túc thành tựu vô lượng công đức”. Ngụy Dịch chính là bản của Khương Tăng Khải, nói rất hay. Cứu cánh Bồ Tát sở hành, Bồ Tát ở đây là 41 vị pháp thân đại sĩ, thành tựu đầy đủ vô lượng công đức. Thành tựu vô lượng công đức, thì y chánh trang nghiêm của thế xuất thế gian. Đoạn này chúng ta chỉ học đến đây, đây là hai câu kinh văn “Thâm nhập chánh tuệ, vô phục dư tập”.

Ở dưới là một đoạn nhỏ: “Y Phật sở hành, thất giác thánh đạo, tu hành ngũ nhãn, chiếu chân đạt tục”. Bên dưới giải thích về “Thất giác”, trong 37 phẩm trợ đạo: Thất giác tức thất giác chi, còn gọi là thất giác phần, hoặc là thất bồ đề phần, đều là nói về điều này. Giác có nghĩa là giác liễu hay giác sát, có hai nghĩa. Liễu là thấu suốt, sát là quán sát, giác là trí tuệ chân thật, dùng trí tuệ chân thật để thấu triệt nó, giác sát được nó. Giác pháp chia thành bảy loại, cho nên gọi là chi, hoặc gọi là phần: Thất phần, thất chi. Bên dưới kể ra tên của bảy loại này.

Thứ nhất là niệm. Thứ hai là tuệ, còn gọi là trạch pháp. Thứ ba là tinh tấn. Thứ tư là khinh an. Thứ năm là hỷ. Thứ sáu là định. Sau cùng là hành xả, hành xả chính là buông bỏ. Đây là nghĩa của thất giác chi, bên dưới giải thích từng phần cho chúng ta.

Giác có nghĩa là Phật, Phật là tiếng Ấn Độ_Phật Đà Da, dịch sang chữ hán có nghĩa là giác. Giác là gì? Thể của giác là tánh, tánh khởi tác dụng chính là giác. Từ trên thể mà nói là giác tánh, từ trên tác dụng mà nói là giác chi. Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, Phật tánh chính là giác, nó khởi tác dụng vô lượng vô biên. Tác dụng vô lượng vô biên, đem nó quy nạp thành bảy loại lớn, gọi nó là thất giác chi, hoặc gọi nó là thất bồ đề phần.

Thứ nhất là trạch pháp giác chi, “dĩ trí tuệ giản trạch pháp chi chân ngụy”. Trong giải thích, đem điều này đặt ở đầu tiên, ý này rất thâm sâu, cũng rất quan trọng. Bất luận là pháp thế gian hay pháp xuất thế gian, quý vị phải có năng lực phân biệt, nó là thật hay là giả, là chánh hay là tà. Chân vọng, tà chánh, thị phi, quý vị phải có năng lực phân biệt thì mới có thể hành chánh đạo, mới không sai lầm.

Đức Thế Tôn xuất hiện ở thế gian 3000 năm trước, thị hiện bát tướng thành đạo. Những điều ngài thị hiện toàn là chánh pháp, thị hiện trái với ngài đó chính là tà pháp. Mặc dù không tà, nó cũng thiên lệch. Chánh là không lệch lạc, không tà, nó có tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn tuyệt đối là nương vào tự tánh tánh đức, nương vào điều này làm tiêu chuẩn, nhất định phải tương ưng với tánh đức. Tự tánh không tịch không có sở hữu, ngày nay chúng ta mỗi niệm đều chấp có, đó là sai lầm.

Tiểu thừa Tu đà hoàn và Bồ Tát sơ tín vị của đại thừa. Chúng ta lấy thập tín ví với tiểu học của Phật giáo, thập trú chính là trung học, thập tín là cao trung, thập hồi hướng là đại học, thập địa là thạc sĩ, đẳng giác là tiến sĩ, chúng ta ví dụ như vậy mọi người dễ hiểu. Phật pháp là giáo dục, là dạy học, đích thực như vậy. Trong Tạng Kinh Phật nói rất hay, đây là Đức Thế Tôn tự nói: “Đệ tử Phật, không học tiểu thừa trước, sau mới học đại thừa, không phải đệ tử Phật”. Đức Phật không thừa nhận quý vị, vì sao vậy? Vì quý vị không theo thứ tự, không học tiểu học mà học đại học trước, làm gì có đạo lý này! Thế nên Đức Phật không thừa nhận. Phật không cho phép học trò không học theo thứ tự, phải đi tuần tự, từ tiểu học, trung học, đại học, thạc sĩ, đi lên từ từ như vậy. Đây là Phật dạy chúng ta, đối với số ít thiên tài, những người đó không thể bàn luận chung được, phải có phương pháp dạy học đặc thù, không ở trong thể chế này. Thể chế này là dạy thông thường, gọi là con đường thông thường, tuyệt đại đa số đều phải tuân thủ.

Phật giáo truyền đến Trung quốc, thời đại Tùy Đường, khoảng 600 năm, các bậc tổ sư này phân khoa phán giáo. Toàn bộ kinh điển mà Đức Thế Tôn thuyết trong suốt 49 năm, một người học cả đời cũng không hết, phải làm sao? Đem nó phân khoa. Giống như trường đại học hiện nay, phân nó thành học viện, học viện phân thành hệ, đây tức là phương tiện học tập. Thế nên Phật giáo phân tông, phân phái. Bên dưới tông còn có phái, phái biệt. Đại thừa và tiểu thừa tất cả xuất hiện 10 tông phái, đại thừa tám tông, tiểu thừa hai tông. Nương vào Câu Xá Luận tu hành là chủ yếu, tông này xưng là Câu Xá Tông. Còn có Thành Thật Luận, lấy Thành Thật Luận làm chủ, gọi là Thành Thật Tông, đây là hai tông phái của tiểu thừa. Học Phật cần phải học tiểu thừa trước, sau mới học đại thừa.

Vào giữa thời nhà Đường, cũng chính là nói hai tông phái này của tiểu thừa, tồn tại ở Trung quốc khoảng chưa đến 100 năm thì không còn người học, có trái với giáo huấn của Thế Tôn chăng? Người Trung quốc không như vậy, vì sao? Từ xưa đến nay người Trung quốc hiểu được hiếu thân tôn sư. Phật là thầy, sao có thể trái với thầy, vậy tại sao không học tiểu thừa? Các bậc cổ đức phát hiện, nguyên lý nguyên tắc, phương pháp tu học mà tiểu thừa nói rất giống với truyền thống giáo dục của Thánh hiền, nên đã dùng giáo dục truyền thống thay thế tiểu thừa, đã làm thành công. Thế nên sau thời kỳ giữa nhà Đường, tiểu thừa không còn truyền thừa nữa, đến nhà Tống là hoàn toàn không còn. Hiện nay Trung quốc chỉ còn tám tông phái của đại thừa, hai tông phái này của tiểu thừa rất ít người biết đến, đến tên cũng không biết. Người Trung quốc dùng Nho, Đạo để thay thế, thành tích tốt, rất khả quan.

1500 năm nay, trong tông môn thành tựu, như Ngũ Đăng Hội Nguyên 1700 công án, Cảnh Đức Truyền Đăng Lục ghi chép, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Đẳng cấp như ngài Huệ Năng là đốn ngộ, còn đa phần là tiệm ngộ, chỉ cần khai ngộ, đẳng cấp đều tương đồng. Giáo môn đại khai viên giải, hợp lại tính một cách bảo thủ nhất, chắc chắn vượt qua 3000 người. Đó chính là nói, ở Trung quốc trong 1500 này, có 3000 vị Phật xuất hiện, quả thật đáng nể, không kể Tịnh tông trong đó. Nếu tính cả Tịnh tông lại càng khả quan, Tịnh tông niệm Phật vãng sanh thành tựu, không chỉ vượt qua gấp 10 lần số lượng này.

Phật pháp ở Trung quốc có thành tựu như vậy, trên thực tế vượt qua Ấn độ rất nhiều. Phật giáo suy yếu là suy yếu vào 200 năm gần đây, khởi nguồn là do Từ Hy Thái Hậu làm sai. Khi bà nắm quyền, đối với truyền thống giáo dục Trung quốc, đối với Phật pháp rất khinh thị không coi trọng, thế nên trên làm dưới theo. Người lãnh đạo không coi trọng, người bên dưới cũng qua loa.

100 năm trước còn có nói, nhưng không làm, gọi là ngụy quân tử, có thể nói không thể làm. Mãn Thanh mất nước đến nay là 100 năm, 100 năm sau này đến người nói cũng không có, nên mới dẫn đến xã hội động loạn ngày nay. Trung quốc loạn, toàn thế giới loạn. Nếu Trung quốc không loạn, toàn thế giới không đến nỗi động loạn như ngày hôm nay. Vì sao vậy? Vì có tồn tại một chủ lưu, mọi người có gương mẫu để học tập. Ngày nay chủ lưu đã đổ, đóng cửa, toàn thế giới không có tiêu chuẩn nên tất cả động loạn, loạn thành như ngày hôm nay. Nguyên nhân căn bản là gì? Nhân tâm hư hỏng, ngũ luân ngũ thường tứ duy bát đức không còn, lòng người băng hoại. Chiêu cảm ra toàn bộ địa cầu đều sản sinh biến hóa, biến thành như thế nào? Biến thành thiên tai.

Điều này trong kinh Phật nói rất rõ ràng, chúng ta phải nói nhiều, thường xuyên nói để cảnh tỉnh mọi người. Thủy tai từ đâu mà có? Do tâm tham chiêu cảm, có cảm liền có ứng, sơn hà đại địa liền có ứng, tâm tham nước đến ứng. Sân nhuế lửa đến ứng, núi lửa bộc phát, nhiệt độ địa câu tăng lên, đều là sân nhuế chiêu cảm. Phong tai là ngu si chiêu cảm, động đất ngạo mạn chiêu cảm, còn có hoài nghi_tham sân si mạn nghi. Hoài nghi càng đáng sợ, hiện nay tâm bệnh hoài nghi này thật đáng sợ, nghiêm trọng đến mức độ nào? Không tin chín bản thân mình, như vậy không đáng sợ sao? Con người không có tâm tự tin, gốc ở gia đình, cha con hoài nghi, vợ chồng hoài nghi, anh em hoài nghi, bạn bè hoài nghi. Hoài nghi đối với các bậc tổ tông, hoài nghi đối với giáo huấn thánh hiền, hoài nghi đối với Phật Bồ Tát, không có điều gì không hoài nghi.

Hoài nghi đem đến cho chúng ta điều gì? Đại địa lõng lẻo, đại địa lõng lẻo núi sẽ đổ xuống, mặt đất sẽ chìm xuống đáy biển, dẫn đến thảm họa này. Thế nên có thiên tai tự nhiên, họa này đều do tham sân si mạn nghi của chúng ta gây nên, không thể không biết điều này.

Ngày nay khoa học nghiêng nặng về nghiên cứu vật chất, không nghiên cứu tâm lý. Tiến sĩ Phổ Lãng Khắc người Đức, ông suốt đời nghiên cứu nguyên tử, nghiên cứu lượng tử lực học. Ái Nhân Tư Thản mọi người đều biết, ông ta là học trò của Phổ Lãng Khắc. Trong báo cáo luận văn ông nói với chúng ta, vật chất là gì? Cơ sở của vật chất là ý niệm. Hay nói cách khác, vật chất là từ ý niệm biến hiện ra, báo cáo này rất quan trọng. Khoa học nghiêng nặng về vật chất, mà sơ sót về phương diện tinh thần, ông ta đã đưa ra vấn đề này, ý niệm là cơ sở của tất cả hiện tượng vật chất. Nói cách khác, ý niệm có thể thay đổi vật chất.

Ý niệm tham sân si mạn nghi của chúng ta phá hoại toàn bộ địa cầu này. Biết được đạo lý này chúng ta quay đầu lại, sửa đổi ý niệm sai lầm này của chúng ta: Không tham, không sân, không si, không ngạo mạn, không hoài nghi, trái đất này được khôi phục như cũ. Học thuyết của Phổ Lãng Khắc phát hiện, hoàn toàn tương đồng với trong Kinh Phật nói. Chúng ta đọc bài luận văn này rất hoan hỷ, 3000 năm trước Đức Thích Tôn nói, hiện nay giới khoa học chứng minh lời ngài nói.

Tiến sĩ Giang Bổn Thắng người Nhật, dùng nước làm thí nghiệm, nước là khoáng vật_Vật chất là khoáng vật. Phát hiện nước có thể nhìn, nó biết nhìn, biết nghe, nó hiểu được ý người. Tôi nói với ông: bất cứ vật chất nào, một hạt cát hay một sợi lông, nó đều biết nhìn, đều biết nghe, đều hiểu được ý người. Mọi thứ vật chất đều là sống, thuật ngữ hiện nay gọi là thể hữu cơ. Cây cỏ hoa lá, sơn hà đại địa trên trái đất này đều là thể hữu cơ, ý niệm con người chúng ta ở đây làm chủ. Ý niệm chúng ta thiện thì sơn hà đại địa này không có gì khác với thế giới Cực Lạc. Nhân tâm chúng ta bất thiện, ý niệm bất thiện, hành vi bất thiện, sẽ tạo ra rất nhiều thảm họa, đạo lý chính là như vậy.

Thế nên trạch pháp giác chi vô cùng quan trọng, ngày nay chúng ta trạch pháp là chọn thành mặt trái, phản phương hướng. Chúng ta chọn điều gì? Chọn lấy con người làm gốc, hoàn toàn là lấy tự tư tự lợi làm gốc, điều này không đáng sợ sao? Lựa chọn này sai.

Giáo dục hiện nay, từ mầm non đến thạc sĩ, tất cả đều dạy về tranh giành. Hai chữ cạnh tranh này không tìm thấy trong cổ điển, mấy ngàn năm giáo dục của Trung quốc, không hề nói đến cạnh tranh. Giáo dục thánh hiền thời thượng cổ, đều dạy người nhẫn nhường không tranh, giáo dục thời thượng cổ cũng rất ít nói đến quốc gia. Quý vị xem sách tịch cổ đề cập đến điều gì? Thiên hạ, không phải nói đến quốc gia. Vì thiên địa lập tâm, vì sanh dân lập mệnh, vì kế thừa tuyệt học của các vị thánh đi trước, vì mở thái bình cho thiên hạ, tâm địa người xưa rất rộng rãi.

Phật pháp nói lượng lớn phước lớn, tâm của Chư Phật Bồ Tát là ôm trọn cả hư không pháp giới, đây là giáo dục của người phương đông. Truyền thống giáo dục của người phương đông không giống với nước ngoài. Cạnh tranh, cao hơn cạnh tranh chính là đấu tranh, cao hơn đấu tranh chính là chiến tranh. Ngày nay chiến tranh là chiến tranh hạt nhân, chiến tranh hóa học, đó là chiến tranh hủy diệt toàn bộ trái đất. Thế nên loại chiến tranh này không có hơn hay thua, mọi người cùng chết. Nghĩa là sống quá mệt mỏi rồi, thôi thì mọi người cùng chết, không phải chính là ý này sao? Đây là việc con người làm sao? Là người có trí tuệ làm nên điều này chăng?

Thế nên Thang Ân Tỷ nói rất hay, ông là người Anh. Ông nói: giải quyết vấn đề xã hội của thế kỷ 21, chỉ có học thuyết Khổng Mạnh và Phật pháp đại thừa. Đây là lời người nước ngoài nói. Học thuyết Khổng Mạnh là gì? Phật pháp đại thừa là gì? Hiện nay thế giới rất loạn, chúng ta dùng ngôn ngữ đơn giản nhất, từ vựng ít nhất, mọi người có thể tiếp thu, có thể hoan hỷ, mới có thể trở về với học thuyết Khổng Mạnh, Phật pháp đại thừa. Nên tôi chỉ đưa ra bốn chữ, học thuyết Khổng Mạnh, Khổng tử nói “thành nhân”, Mạnh tử nói “thủ nghĩa”. Trong Luận Ngữ có câu, suy nghĩ của học trò đối với thầy. “Phu tử chi đạo, trung thứ nhi dĩ hỷ”, hai chữ này quá hay!

Chúng ta lấy của Khổng Mạnh bốn chữ, “nhân”, nhân là thương người, thương người thì không thể giết người. “Nghĩa”, nghĩa là y theo đạo lý, Mạnh Tử nói như vậy. Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, hợp tình hợp lý hợp pháp, đây gọi là nghĩa. “Trung”, dùng tâm không lệch lạc không tà. “Thứ” tức là đối với xã hội hiện tại đặc biệt quan trọng. Tất cả mọi người tạo ra tội ác, đều phải tha thứ cho họ, không nên truy cứu. Thái độ xử thế của Khổng Tử, “Thành sự bất thuyết”, việc đã làm thành công, không nhắc đến nữa, làm sai cũng không nói. “Toại sự bất gián”, nhìn thấy họ làm việc này, chắc chắn sẽ làm thành công, đừng khuyên họ, vô dụng, họ không tiếp nhận. “Ký vãng bất cửu”, việc quá khứ không nên truy cứu, nhân tâm như vậy sẽ an định. Trong sự ổn định đó tiếp thu giáo dục thánh hiền, xã hội này sẽ được cứu.

Những sai lầm trước đây phạm, là bình thường, đáng như vậy, vì sao? Vì không ai dạy họ mới làm sai việc, thế nên không cần truy cứu, phải có lòng bao dung. Giáo dục của đại thừa cũng là bốn chữ: “Chân thành, từ bi”. Khổng Mạnh và đại thừa hợp lại thành tám chữ, tám chữ này có thể cứu xã hội chăng? Có thể. Có thể cứu trái đất chăng? Được. Phải có người thực sự có sức ảnh hưởng đi thúc đẩy, người có sức ảnh hưởng này là ai? Tôi thường nói có hai hạng người, có thể hủy diệt địa cầu, cũng có thể cứu vãn địa cầu. Một người là lãnh đạo quốc gia, hai là giới truyền thông. Truyền thông điều gì? Ngày ngày đang dạy, đây là những năm trước, lần đầu tiên tôi gặp Lưu Trường Lạc. Tôi nói với ông ta, quý vị làm truyền thông, người chủ trì truyền thông. Quý vị muốn cứu thế giới, hay là muốn hủy diệt thế giới, đều trong một niệm của quý vị, đây đều là thuộc trạch pháp.

Truyền thông không phải xấu, nó không có thiện ác, nó là công cụ. Quý vị dùng nó như thế nào, nếu quý vị dùng truyền thông để dạy học, để dạy đạo của thánh hiền, để thúc đẩy giáo dục tôn giáo, truyền thông như vậy rất tốt, có thể cứu thế giới. Nếu nội dung truyền thông này mỗi ngày đều phát sóng: Sát đạo dâm vọng, bạo lực sắc tình, quý vị sẽ đẩy thế giới này đến chỗ hủy diệt, đây là việc lớn chứ không phải việc nhỏ.

Trạch pháp phải có trí tuệ chân thật, “dĩ trí tuệ giản trạch pháp chi chân ngụy”, điều này rất quan trọng đối với việc học Phật. Tám vạn bốn ngàn pháp môn đều là thật, không có giả. Đối với tôi mà nói, tôi nên chọn những điều này như thế nào? Trong đời này, trình độ của ta, công việc của ta, hoàn cảnh sinh hoạt của ta, không hề có chướng ngại. Pháp môn này không phương hại gì đối với ta, ta nhất định có thể tu thành công, có thể đạt được quả báo tu học thù thắng. Đối với ta mà nói, pháp môn này là thật, pháp môn này rất hay. Trí tuệ và năng lực của ta không học được, nó quá sâu quá rộng, ta tu học nó, như vậy thời gian đời này của ta sẽ uổng phí, cuối cùng không đạt được hiệu quả, pháp môn này đối với ta là ngụy, quý vị phải hiểu cách chọn lựa này!

Tự chúng ta không có năng lực lựa chọn, Đức Thế Tôn từ bi, ngài đã thay hậu thế nói ra một nguyên tắc. Nguyên tắc này nói: thời kỳ chánh pháp, giới luật thành tựu, quý vị không biết chọn, Đức Phật chọn thay quý vị. Sau khi Phật diệt độ, 1000 năm chánh pháp đầu tiên, siêng năng trì giới có thể được định, có thể khai trí tuệ. Thời kỳ tượng pháp là 1000 năm thứ hai, căn tánh con người không như trước, tu giới luật không đạt được định, không thể khai ngộ. Thế nên Phật dạy chúng ta tu thiền định, thiền định thành tựu.

Phật pháp truyền đến Trung quốc là sau khi Phật diệt độ 1000 năm, cũng chính là qua thời kỳ chánh pháp, và mới bắt đầu thời kỳ tượng pháp, nên thiền ở Trung quốc rất thịnh. Vì thời kỳ tượng pháp của Phật, nếp sống thiền phổ biến khắp toàn quốc, quý vị xem tự viện đều gọi là thiền tự. Pháp vận của thiền cũng đã qua, hiện nay là mạt pháp. Đức Phật nói thời kỳ mạt pháp, mạt pháp một vạn năm, Tịnh độ thành tựu. Niệm Phật A Di Đà cầu sanh thế giới Cực Lạc, điều này rất tốt, có thể thành công, tu các pháp môn khác khó.

Quý vị tu thiền có thể đạt được định chăng? Có thể khai ngộ chăng? Quý vị học giáo có thể đại khai viên giải chăng? Quý vị học mật, có thể đạt được tam mật tương ưng chăng? Quý vị có thể tức thân thành Phật chăng? Thật sự tức thân thành Phật, vãng sanh thế giới Cực Lạc liền thành Phật. Thế nên chọn Tịnh độ Tông, nhất môn thâm nhập trường thời huân tu, đây là Đức Thế Tôn chỉ thị. Chính chúng ta không có năng lực, không có trí tuệ để lựa chọn, nghe lời. Thật thà, nghe lời, thực hành còn được, người như vậy là trí tuệ chân thật, ngay trong đời này có thể thành tựu. Thế nên chọn pháp ngay trong cuộc sống hằng ngày, lúc nào cũng hữu ích. Ngày nay chúng ta chọn pháp, nhất định phải nghĩ đến không thể chuyên vì mình, chuyên môn làm những điều tự tư tự lợi, quý vị sẽ mê hoặc điên đảo, rất dễ chọn sai pháp môn.

Quý vị phải mở rộng lòng mình, khởi tâm động niệm phải nghĩ đến chúng sanh khổ nạn trên trái đất này, chúng ta dùng cách gì để giúp họ. Phải nghĩ đến chánh pháp cửu trú, Phật là chánh pháp, Nho cũng là chánh pháp, Đạo cũng là chánh pháp. Trên thế giới rất nhiều tôn giáo lớn, đều là chánh pháp, nếu nó không phải chánh pháp, thì không thể truyền lâu như vậy, không thể có nhiều tín đồ như vậy. Mỗi quốc gia khu vực, những gì tổ tông họ truyền lại, quý vị học tập nghiên cứu tường tận, đều là chánh pháp, vì sao vậy? Vì Nho, Phật, Đạo nó đều có thể quán thông.

Mặc dù là chánh pháp, chúng ta cũng phải ủng hộ, chúng ta cũng phải học tập, phải có sứ mạng phát triển rộng rãi, trong danh từ hiện nay gọi là văn hóa đa nguyên. Ý nghĩa này vẫn chưa nói xong, chúng ta dành lại tiết học sau, bây giờ hết giờ rồi.

Hết tập 457

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 457 PAGE 1

Tập 458

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 19.06.2011

Địa điểm: Cao Hùng_Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 580 hàng sau cùng, bắt đầu xem từ câu thứ hai.

“Thử thất giác chi chi nghĩa vi. Nhất, trạch pháp giác chi, dĩ trí tuệ giản trạch pháp chi chân ngụy”. Bài trước chúng ta học đến đây, ý này vẫn chưa nói hết, còn phải bổ sung nói rõ. Pháp bất luận là pháp thế gian hay Phật pháp, nếu muốn có thành tựu, lựa chọn pháp môn là một việc quan trọng nhất. Then chốt phước họa kiết hung thành bại trong đời của một người, có quan hệ rất lớn với điều này.

Chúng ta thử nghĩ, trong thời cổ đại, lịch sử ghi chép về cổ thánh tiên vương, các bậc tổ tông của chúng ta đích thực lấy trí tuệ để chọn lựa pháp, để hướng dẫn hậu nhân thế nào là chân, thế nào là giả. Trong Phật pháp nói, tương ưng với tánh đức là chân, không tương ưng với tánh đức là giả. Tánh đức là gì? Các bậc thánh hiền nói: tánh người vốn thiện, thiện này không phải thiện của thiện ác, mà là một từ ngữ tán thán. Đó chính là hoàn mỹ, viên mãn đến cực điểm, không có chút khiếm khuyết nào, đây gọi là thiện. Trong Đại Học nói: “Đại học chi đạo, tại minh minh đức, tại thân dân, tại chỉ ư chí thiện”, điều này nói rất rõ ràng. Tự tánh là minh đức, minh là trí tuệ, tương ưng với trí tuệ gọi là minh đức. Tại thân dân, thân này là thân ái. Câu đầu tiên trong ngũ luân nói phụ tử hữu thân, chính là ý này. Phàm là do thân ái mà dẫn xuất ra chủng chủng đức hạnh, không có điều gì không phải là chỉ ư chí thiện. Cuộc đời của một người mới có thể hưởng thụ cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn. Trạch pháp, loại trí tuệ này đạt đến cứu cánh, có thể nói là chư Phật Như Lai. Chư Phật Như Lai điều đầu tiên lựa chọn chánh pháp cho đại chúng, chính là thập thiện: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không lưỡng thiệt, không ỷ ngữ, không ác khẩu, không tham, không sân, không si, đây là chân, nên gọi là Thập Thiện Nghiệp Đạo. Ngược lại, sát đạo dâm vọng đều là giả, đây không phải chân, đây là ngụy, sẽ đem đến cho chúng ta thảm họa vô cùng.

Từ điểm này quan sát, lãnh hội, chúng ta sẽ biết trí tuệ này quan trọng hơn bất cứ điều gì, nên đặt nó ở điều thứ nhất. Quý vị phải giác, phải biết lựa chọn. Lựa chọn, mỗi người căn tánh không giống nhau, sở thích không giống nhau, bối cảnh văn hóa không tương đồng, chí hướng không tương đồng. Nhưng vạn sự vạn vật, chỉ cần tùy thuận tánh đức chính là chân, cũng nghĩa là chúng ta có thể tùy thuận Thập Thiện Nghiệp Đạo. Trong truyền thống văn hóa, có thể tùy thuận luân thường bát đức, hiệu quả của nó không có gì khác với Chư Phật Bồ Tát nói về Thập Thiện Nghiệp Đạo.

Phật giáo đại thừa, sau thời kỳ giữa nhà Đường, không còn dùng kinh luận Tứ A Hàm của tiểu thừa, không học những kinh này. Dùng Nho và Đạo thay thế tiểu thừa, trực tiếp nhập vào đại thừa, đây đều là trí tuệ giản trạch của chư vị cổ đức. Trong 1500 năm nay, tu học Phật pháp chứng quả, đích thực đạt được thành quả rất huy hoàng. Phật pháp suy yếu, là suy yếu vào 200 năm gần đây. Sao lại suy yếu? Chúng ta chọn sai pháp, không kiên trì theo giáo huấn của tổ tông. 200 năm nay, chúng ta chịu ảnh hưởng của văn hóa phương tây, tin vào khoa học. Thậm chí có thể nói, chúng ta mê tín khoa học. Khoa học là gì? Người thật sự hiểu không nhiều, biết về khoa học không phải là việc xấu, nhưng biết về khoa học mà vứt bỏ thánh học của các bậc tổ tông, như vậy chính là việc xấu.

Thế nên ngày nay xã hội động loạn, trong hoàn cảnh cư trú của chúng ta thiên tai khác thường, vì sao vậy? Vì nhiều người đang nghĩ, nhưng không cách nào nghĩ ra được, vì sao? Vì họ học phương pháp luận của khoa học. Khoa học có thể phát hiện có thiên tai, nhưng không giải quyết được thiên tai. Có thể hóa giải thiên tai là giáo huấn trí tuệ của thánh hiền, nhưng hiện nay nói ra không ai tin. Nguyên nhân không ai tin điều này, cũng chính là khoa học tạo thành. Đối tượng nghiên cứu của khoa học là vật chất, nên ngày nay khoa học gọi là vật lý học. Vật lý học cận đại đi đến hai cực đoan, một là nghiên cứu vũ trụ hồng quan, tương phản là nghiên cứu lượng tử lực học. Vũ trụ hồng quan là vô cùng lớn, lượng tử lực học là vô cùng nhỏ, hai cực đoan lớn nhỏ, có thành tựu. Những nhà khoa học họ nghiên cứu quan sát cần phải có hiện tượng, hiện tượng này có thể phân thành ba loại lớn là: hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên. Nhưng căn nguyên của các pháp, trong khoa học nói hay nhất, là họ cho rằng đây là hiện tượng tự nhiên, nói cũng như là không tệ. Nhưng họ nói một cách rất mơ hồ, không đủ thấu triệt, vì sao có hiện tượng tự nhiên này, họ không có ra được.

Trong Phật pháp nói một cách rõ ràng, hai năm trước chúng ta học “Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán”, đây là một bài luận văn của Hiền Thủ quốc sư trong Tông Hoa Nghiêm thời đại Tùy Đường. Bài luận văn này không dài, hoàn toàn y vào Kinh Hoa Nghiêm, liệt kê cho chúng ta một cách đơn giản rõ ràng về nguyên khởi của vũ trụ, nói rất rõ ràng, rất minh bạch.

Tùy thuận tánh đức, tánh tu bất nhị, đưa ra cho chúng ta bốn cương lĩnh lớn. Thứ nhất là tùy duyên diệu dụng, thứ hai là oai nghi hữu tắc, thứ ba là nhu hòa chất trực, thứ tư là đại chúng sanh khổ. Hóa thân Phật của Chư Phật Như Lai thị hiện, làm tấm gương tốt của tất cả chúng sanh, cuộc sống như vậy mới là hạnh phúc viên mãn cứu cánh, đầy đủ chân thiện mỹ tuệ.

Người thế gian chúng ta, nói chân thiện mỹ tuệ là giả, hữu danh vô thực. Trong Phật pháp đại thừa là thật không phải giả, lựa chọn này hoàn toàn là thật. Ngày nay chúng ta muốn ly khổ đắc lạc, không thể không coi trọng vấn đề này. Nói thực tế nhất, hiện nay có ai không muốn phát tài, người nào không muốn có trí tuệ, người nào không muốn mạnh khỏe trường thọ? Rất hiện thực. Đi khắp thế giới, quốc tịch khác nhau, chủng tộc khác nhau, tôn giáo tín ngưỡng khác nhau, văn hóa khác nhau, quý vị hỏi họ có cần ba thứ này chăng? Tất cả đều cần, chẳng ai nói không. Như thế nào mới phát tài, như thế nào mới có trí tuệ, như thế nào mới được mạnh khỏe trường thọ? Như vậy quý vị phải chọn lựa.

Ba loại này đều là quả báo, quả nhất định có nhân, nhất định có duyên, nhà Phật gọi là nhân duyên quả báo. Nếu tu nhân, nếu tùy duyên, quả báo liền hiện tiền. Nhân của giàu có là gì? Đức Phật dạy là bố thí tài, càng thí càng nhiều. Càng keo kiệt thì càng ít, càng có hạn.

Người Đài Loan, ngay trong thế gian hiện tại này, trên trái đất này, là người rất khẳng khái, thích bố thí. Một chủng tộc như vậy, nên dân tộc này có phước báo, khẳng khái bố thí, xả bỏ được. Nếu chúng ta muốn thông minh trí tuệ, nhân của thông minh trí tuệ là bố thí pháp, điểm này chúng ta làm chưa đủ. Thông minh trí tuệ là nhờ bố thí pháp, bố thí pháp như thế nào? Đầu tiên tự mình phải siêng năng tu học, nếu không học làm sao bố thí? Bố thí chính là vì người diễn thuyết, đây là bố thí pháp. Diễn là biểu diễn, làm ra cho người khác thấy, người ta mới tin. Cái khó của việc bố thí pháp là chúng ta phải siêng năng tu học, mới có pháp. Như bố thí tài vậy, quý vị phải có của mới có thể bố thí, không có của lấy gì để bố thí, nhưng việc bố thí này càng thí càng nhiều.

Khi tôi mới học Phật, tôi cũng đề cập với quý vị rất nhiều lần, khuyến khích mọi người. Trước khi tôi chưa học Phật, con người có vận mệnh, con người nhất định phải chấp nhận vận mệnh, quý vị mới có hạnh phúc, mới có an vui. Mạng phú quý, chúng ta có niềm vui của phú quý. Mạng bần tiện, quý vị có niềm vui của sự bần tiện, đây gọi là đạo. Hạnh phúc an vui mỹ mãn, thực tế mà nói không liên quan đến giàu nghèo sang hèn, liên quan với điều gì? Có liên quan đến việc hiểu rõ lý lẽ. Trong kinh điển đại thừa nói rằng, thật tướng các pháp, quý vị thông đạt thật tướng các pháp, có liên quan với điều này. Thông đạt thật tướng các pháp gọi là ngộ đạo, gọi là đắc đạo, quý vị đã đắc đạo, hiểu rõ lý lẽ. Lý đắc tâm sẽ an, tâm an liền sanh trí tuệ, trí tuệ có thể thông đạt hiểu rõ chân tướng của các pháp. Trong đây có niềm vui, có niềm vui vô cùng. Quý vị đắc đạo, có thể dạy người khác, đi dạy mãi không có cảnh dừng, trí tuệ của quý vị sẽ không ngừng nâng cao, đây là phương pháp đạt được thông minh trí tuệ. Đây không phải tri thức, mà đây là trí tuệ.

Mạnh khỏe trường thọ là bố thí vô úy, hoan hỷ giúp những chúng sanh đau khổ, hy sinh tánh mạng mình cũng không tiếc, quả báo là mạnh khỏe trường thọ. Quý vị tu ba loại nhân, nhất định đạt được ba loại quả báo, đây là chọn pháp hiện thực nhất. Nếu quý vị không hiểu đạo lý này, muốn phát tài, như vậy phải xem số mạng quý vị có hay không. Nếu quý vị không có mạng phát tài, thì suốt đời nghĩ hết cách cũng không phát tài được, vì sao vậy? Vì số mạng không có của cải, quý vị phát như thế nào? Quý vị hiểu Phật pháp, số mạng nghèo hèn cũng có thể phát tài, tôi là một trường hợp.

Phương pháp này Chương Gia đại sư dạy cho tôi, tôi đã dùng 60 năm, rất hiệu quả. Lúc thầy dạy tôi tu bố thí, khi đó cuộc sống của tôi rất khó khăn. Tôi làm một công viên nhỏ, thu nhập rất ít ỏi, chỉ miễn cưỡng duy trì cuộc sống của bản thân, tiền đâu để bố thí! Chương Gia đại sư hỏi: một hào cũng không có ư? Tôi nói: một hào thì được. Một đồng được chăng? Một đồng còn có thể. Vậy anh nên bắt đầu bố thí từ một hào, một đồng đó, tâm bố thí không thể gián đoạn. Thường có tâm này, tận tâm tận lực đi bố thí, quả thật là càng thí càng nhiều.

Tôi không biết tiền từ đâu đến, mười mấy năm lại đây, mỗi năm tôi bố thí để làm việc thiện, là một ngàn vạn tiền mỹ. Không ít hơn con số này, chính tôi cũng không dám tưởng tượng, hiện nay vẫn còn sức mạnh lớn như vậy để bố thí. Thầy không gạt tôi, tôi luôn để hình thầy trước mặt tôi, cảm ân! Ba loại bố thí đều là đại sư dạy tôi, tiền tôi dùng không thiếu, không bắt người khác cúng dường, không quyên góp. Thường khuyên mọi người đừng cúng tiền cho tôi, nhưng không biết từ đâu đến, đích thực tâm tưởng sự thành. Muốn làm điều gì, tài lực, vật lực đều không thiếu.

Hiện nay tuổi tác đã lớn, không muốn làm gì nữa, chỉ muốn mỗi ngày giảng kinh bốn tiếng, như vậy tôi đã rất mãn nguyện, ngoài ra không làm gì nữa. Đối với mọi người ở hải ngoại, quý vị đến thăm tôi, tôi hoan nghênh, nhưng tôi không đi thăm ai hết. 85 tuổi, không đi thăm ai cũng được rồi. Cho nên chọn pháp quan trọng hơn bất kỳ điều gì. Học Phật chọn pháp môn càng quan trọng, đời này quý vị có thành tựu hay không, then chốt này rất lớn.

Chư Phật Bồ Tát, chư vị tổ sư từ bi. Chúng ta phàm phu ngu si không có trí tuệ, không biết lựa chọn, nhưng các ngài thường dặn dò hướng dẫn chúng ta. Trong Đại Tập Kinh, Đức Thế Tôn dạy chúng ta, thời kỳ chánh pháp, giới luật thành tựu. Thời kỳ tượng pháp, thiền định thành tựu. Thời kỳ mạt pháp, Tịnh độ thành tựu, đây là Đức Như Lai từ bi. Chúng ta sanh trong thời đạo nào? Hiện nay sanh trong thời kỳ mạt pháp. Thời mạt pháp một vạn năm, nay đã qua 1000 năm, về sau còn có 9000 năm nữa.

Cổ nhân ghi chép, điều này lịch đại tổ sư đều tin tưởng, không hoài nghi, Đức Phật ra đời là năm Chiêu Vương thứ 24. Quý vị xem, trong Phổ Phật Kệ Tán đều nói rất rõ ràng, giáp dần, Đức Thế Tôn tuổi con cọp, viên tịch vào năm Chu Mục Vương thứ 53. Thế Tôn trú thế 80 năm, người Trung quốc tính tuổi mụ, người ngoại quốc nói 79 năm, 79 tuổi viên tịch. Tính theo niên đại này, Đức Phật diệt độ đến nay là 3038 năm, khác với thuyết của người ngoại quốc. Nước ngoài là 2506 năm, khác biệt rất lớn, nhưng không cần so sánh điều này, cũng không cần khảo chứng, vì nó không cần thiết. Quan trọng nhất là ngày nay chúng ta làm sao để vãng sanh thế giới Cực Lạc, vấn đề này quan trọng, ngoài ra đều không quan trọng.

Thời kỳ mạt pháp đã qua 1000 năm, các bậc tổ sư đều khuyên chúng ta chọn pháp môn Tịnh độ, tốt! Tịnh độ rất thích hợp với thời đại hiện nay, vì sao vậy? Vì kinh điển của Tịnh độ ít, tổng cộng chỉ có sáu bộ kinh: Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, Kinh A Di Đà, đây là ba bộ kinh. Còn một bộ luận là Vãng Sanh Luận, nguyên bản là Tam Kinh Nhất Luận,

Trong thời kỳ Hàm Phong thời nhà Thanh, cư sĩ Ngụy Mặc Thâm, chính là cư sĩ Ngụy Nguyên, đem quyển sau cùng của Tứ Thập Hoa Nghiêm, quyển Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm sau cùng, kèm theo sau ba bộ kinh, gọi là tứ kinh_Tứ kinh nhất luận. Nếu quý vị nhìn thấy có tứ kinh nhất luận, chính là ba bộ kinh một bộ luận của Tịnh độ, quý vị sẽ hiểu. Thập Đại Nguyện Vương Đạo Quy Cực Lạc nói rất hay, vì sao vậy? Chúng ta xem phẩm thứ hai Đức Tôn Phổ Hiền trong Kinh Vô Lượng Thọ, có thể thấy Bồ Tát ở thế giới tây phương Cực Lạc, tu pháp môn gì? Mỗi người đều tu pháp môn Phổ Hiền.

Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật dạy, Bồ Tát không học pháp môn Phổ Hiền không thể thành Phật. Bồ Tát muốn thành Phật, nhất định phải tu pháp môn Phổ Hiền. Môn tu chính ở thế giới tây phương Cực Lạc là pháp môn Phổ Hiền, là pháp môn phải tu. Nên bộ kinh này kèm theo ở đó rất hay, nên như vậy.

Đầu năm dân quốc, đại sư Ấn Quang lại đem Kinh Lăng Nghiêm: Đại Thế Chí Bồ Tát Viên Thông Chương, kèm theo sau bốn bộ kinh, trở thành Tịnh Độ Ngũ Kinh Nhất Luận. Được chăng? Được, rất viên mãn, không cần thêm nữa, đến đây là dừng. Đại Thế Chí Bồ Tát Viên Thông Chương, chỉ có 244 chữ, còn ngắn hơn cả Bát Nhã Tâm Kinh. Tâm Kinh 260 chữ, Đại Thế Chí Viên Thông Chương 244 chữ, có thể nói nó là Tâm Kinh của Tịnh độ. Bát Nhã Tâm Kinh là Tâm Kinh của Đại Bát Nhã, Đại Thế Chí Viên Thông Chương là Tâm Kinh của Tịnh độ, cũng có thể nói là nhất đại thời giáo của Đức Như Lai, toàn bộ Tâm Kinh của Đại Tạng Kinh.

Nếu Ấn Quang đại sư không có hành động này, chúng ta cũng lơ là, cũng sơ ý, không lãnh hội được. Một động tác như vậy của ngài, khiến chúng ta chú ý đến. Tường tận quan sát, lãnh hội được nó là nhất đại thời giáo của Đức Thế Tôn, là nòng cốt của giáo pháp ngài thuyết trong suốt 49 năm, quá quan trọng! Ngài nói gì? Chính là khuyên chúng ta niệm Phật cầu sanh Tịnh độ: nhớ Phật niệm Phật, hiện tiền đương lai nhất định gặp Phật. Phương pháp rất đơn giản: “đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục” quý vị sẽ thành công, sẽ viên mãn. Nên kinh luận Tịnh độ có thể đến đây là dừng, không cần thêm nữa. Năm bộ kinh một bộ luận, phân lượng đều rất ít.

Đức Như Lai từ bi, chư vị tổ sư từ bi, lại dạy chúng ta: “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Nếu thật sự hiểu câu này thì đời này quý vị không có chuyện không thành tựu. Nếu căn tánh lanh lợi sẽ đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, chắc chắc được thượng thượng phẩm vãng sanh, vãng sanh chính là thành Phật. Thượng thượng phẩm vãng sanh, sanh đến thế giới Cực Lạc chính là pháp thân Bồ Tát, không cần Phật A Di Đà gia trì, liền thành tựu thượng thượng phẩm. Không thể đạt được cảnh giới này cũng không sao, chỉ cần có thể vãng sanh về cõi phàm thánh đồng cư, hạ hạ phẩm vãng sanh cũng tốt. Đến được thế giới Cực Lạc, công đức 48 nguyện và năm kiếp tu hành của Phật A Di Đà gia trì, liền trở thành A Duy Việt Trí Bồ Tát. A Duy Việt Trí là gì? Chính là pháp thân Bồ Tát, đạt được lợi ích quá lớn.

Trong tất cả pháp môn khác không có, trong quốc độ của tất cả Chư Phật cũng không có. Nên Phật A Di Đà được tất cả Chư Phật tôn xưng là “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Ở trước chúng ta đều đã học qua, đây đều là trạch pháp, thế nên chúng ta phải biết chọn pháp môn. Chọn đúng một môn, huân tu lâu dài, ít nhất là mười năm. Mười năm học một pháp môn tâm sẽ định, nhưng trước khi tu học quý vị nhất định phải có nền tảng. Giống như làm nhà vậy, làm lầu lớn nền tảng phải làm thật chắc chắn. Nếu không có nền tảng, tu suốt đời cũng không thể thành tựu. Nền tảng này là gì? Chính là những năm lại đây, chúng ta đề xướng ba căn bản Nho Thích Đạo. Nền tảng này, nhất định phải làm tốt: Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp.

Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo Đức Phật nói rất hay, căn bản này là căn cơ của pháp nhân thiên. Quý vị ở trong nhân đạo, đời sau không mất thân người, cũng có thể sanh thiên, nguyên nhân gì? Thập Thiện Nghiệp Đạo là nhân. Nhưng quý vị nên biết, Thập Thiện Nghiệp Đạo kiến lập trên nền tảng của Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên. Không có nền tảng này thì Thập Thiện Nghiệp Đạo không thể thành tựu.

Hiện nay chư vị học Phật, bất luận là tại gia hay xuất gia, đều không thực hành được Thập Thiện Nghiệp, nguyên nhân là gì? Không có nền tảng ban đầu. Thời xưa, nền tảng đầu tiên là tiểu thừa, hiện nay chúng ta cũng không cần tiểu thừa, Nho Đạo cũng không cần, nên trở thành không có nền tảng, nền móng này của quý vị vĩnh viễn không kiên cố, đất bên dưới mềm nhũn. Như vậy mới biết được Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên là có mối liên quan quan trọng biết mấy với Phật học, nhất định không được lơ là. Thế nên ba gốc rễ của Nho Thích Đạo phải cắm thật chặt, sau đó thâm nhập vào một môn. Trong Ngũ Kinh Nhất Luận chỉ chọn một là đủ, quý vị dùng thời gian mười năm, chuyên tu chuyên học y theo bộ kinh này, như vậy tâm sẽ định.

Người bình thường, người bình thường là người cắm chặt cơ sở của ba gốc rễ này, không có ba căn này thì không tính, khoảng ba bốn năm sẽ được niệm Phật tam muội, cũng chính là nói họ được tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh khởi tác dụng liền sanh trí tuệ, tâm không thanh tịnh khởi tác dụng sanh phiền não. Được tam muội, có người ba bốn năm khai ngộ, cho dù không thể đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, nhưng chắc chắn có đại ngộ.

Trước đây thầy Lý nói với tôi, đại triệt đại ngộ. Sở ngộ của ông là giáo lý, nên ông đều quán thông tất cả kinh điển, không cần học mà tự nhiên biết, đó là đại triệt đại ngộ, tiếp theo đó là đại ngộ. Tuy không thể thông đạt giáo nghĩa của các tông phái, nhưng thông đạt được bổn tông. Bổn tông thông là gì? Tịnh độ Tông, những kinh điển liên quan đến Tịnh độ tông, cũng đều thông đạt hết. Cổ nhân nói: “Thông một kinh, tất cả các kinh tự nhiên đều thông”. Quý vị không cần học, mà tự nhiên thông đạt. Thật chăng? Thật. Có trường hợp như vậy chăng? Có. Quý vị xem Lục Tổ Đàn Kinh, ngài Huệ Năng chính là một ví dụ rất hay. Ngài không biết chữ, chưa từng đọc kinh, ngài ở trong đạo tràng của Ngũ tổ tám tháng. Ngũ tổ phân công việc cho ngài là làm khổ công, chặt củi giả gạo ở trong nhà củi, làm những công việc này. Thế nên giảng đường trong đạo tràng, ngài cũng chưa đến, thiền đường cũng chưa từng đến. Giảng đường là giải môn, thiền đường là hành môn. Hay nói cách khác, ngài đến cửa của hành giải cũng chưa đụng đến, ngài đã khai ngộ. Ngài dựa vào điều gì để khai ngộ? Thành thật, nghe lời, thực hành, ngài dựa vào những điều này để khai ngộ.

Ngài có vạn phần thành kính đối với ngũ tổ, ngũ tổ nói với ngài, ngài liền được vạn phần lợi ích, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Đêm sau cùng, ngũ tổ giảng Kinh Kim Cang cho ngài, ngài không biết chữ, đương nhiên không có kinh. Giảng đại ý Kinh Kim Cang đến câu: “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, ngài liền khai ngộ. Khi đã ngộ, thì ở sau không cần giảng mà hoàn toàn minh bạch. Ngũ tổ truyền y bát cho ngài, dạy ngài nhanh chóng ra đi, tìm nơi nào đó mà trốn, sợ bị người hãm hại. Ngài trốn suốt 15 năm, khi mọi người dần quên sự việc này_15 năm qua đi, mọi người đã quên thì ngài liền xuất hiện.

Căn cứ những ghi chép trong Lục Tổ Đàn Kinh, trên đường ngài chạy nạn, ngài gặp tỳ kheo ni Vô Tận Tạng, vị tỳ kheo này thọ trì Kinh Đại Niết Bàn. Chúng ta biết phân lượng Kinh Đại Niết Bàn rất lớn, có hai bản dịch, một loại 36 quyển, một loại 40 quyển. Quý vị nghe số quyển, sẽ biết được phân lượng này rất lớn. Vị tỳ kheo này ngày ngày đọc, ngày ngày đọc tụng, lúc đó ngài Huệ Năng 24 tuổi. Ngài ở một bên nghe, sau khi nghe vị tỳ kheo đọc xong, ngài Huệ Năng liền đem ý của đoạn mà cô ta vừa đọc, giảng cho vị tỳ kheo nghe. Vô Tận Tạng tỳ kheo ngơ ngác, thật là cao nhân, nói một cách rất thấu triệt, liền đem kinh đến thỉnh giáo ngài.

Ngài Huệ Năng nói: tôi không biết chữ, đừng đưa kinh cho tôi. Vô Tận Tạng nói: ngài không biết chữ sao lại lãnh ngộ thâm sâu đến thế, giảng hay đến thế? Điều này không liên quan đến việc biết chữ hay không biết chữ, khi đã ngộ thì tất cả các kinh điều thông đạt. Ngài biết chữ, vừa nhìn liền minh bạch, ngài không biết chữ, vừa nghe liền minh bạch, vừa tiếp xúc liền minh bạch. Một kinh thông thì tất cả các kinh đều thông, không hề chướng ngại.

Trong Đàn Kinh ghi chép, Pháp Đạt thiền sư là người trì tụng Kinh Pháp Hoa, đến Tào Khê thân cận Lục Tổ. Khi đảnh lễ đầu không sát đất, sau khi đứng lên, Lục tổ liền hỏi: Lúc nãy ông đảnh lễ, tôi nhìn thấy đầu không sát đất, ông có gì đáng để kiêu ngạo ư? Ông nói, ông đã tụng 3000 bộ Kinh Pháp Hoa. Kinh Pháp Hoa phân lượng lớn, một ngày đọc một bộ, 3000 bộ cũng phải mười năm, thật hiếm có, cũng không dễ dàng gì. Lục tổ hỏi: trong Kinh Pháp Hoa nói gì? Ông không đáp được, lại đến thỉnh giáo Lục Tổ. Lục tổ nói: Ta chưa nghe qua kinh này. Ông đã đọc 3000 lần, vậy hãy đọc cho ta nghe. Ông đọc đến phẩm Phương Tiện thứ hai, đọc đến phẩm thứ hai Lục Tổ liền nói: Được rồi, đừng đọc nữa, ta đã hiểu rồi. Liền đem đại ý Kinh Pháp Hoa giảng cho ông nghe, ông liền khai ngộ. Khi đảnh lễ lại, đầu đã sát đất.

Chư vị thử nghĩ xem, quý vị muốn thông tông thông giáo, không khai ngộ không được, như thế nào mới có thể khai ngộ? Khai ngộ, nói thực tế mỗi người đều có phần, thế nên pháp môn bình đẳng, không có cao thấp. Chỉ cần quý vị chịu buông bỏ thì liền khai ngộ. Buông bỏ điều gì? Buông bỏ vọng tưởng phân biệt chấp trước. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói_Trong kinh đại thừa nói: Vô minh phiền não, trần sa phiền não, kiến tư phiền não. Quý vị buông bỏ những thứ này liền đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, quý vị giống như ngài Huệ Năng vậy, không có gì không thông đạt. Tất cả pháp thế xuất thế gian, không có gì quý vị không hiểu, đây gọi là gì? Là trạch pháp. Chúng ta học Phật nên lựa chọn như vậy.

Nói tường tận về Tịnh độ chính là Kinh Vô Lượng Thọ, lược thuyết Tịnh độ chính là Kinh A Di Đà. Trong Quán Kinh, chỉ nói hai điều trong Tịnh độ, một điều là nói về nguyên lý, một điều là nói về phương pháp. Nói thực tế, nguyên lý chỉ có bốn chữ, nguyên lý của Tịnh tông, bốn chữ là: “Thị tâm thị Phật”. Chính là trong Kinh Hoa Nghiêm Phật dạy: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Trong Quán Kinh nói càng đơn giản: “Thị tâm thị Phật”. Phương pháp thì sao? “Thị tâm tác Phật”, làm như thế nào? Đưa ra 16 phương pháp, tức Thập Lục Quán. Loại sau cùng trong 16 loại này, chính là nhất tâm chuyên niệm Phật A Di Đà, đây là quán thứ 16, nói một cách rốt ráo. Trong Kinh nói rất đơn giản, bốn chữ: “Thị tâm thị Phật”. Như chúng ta nói ở đây, thì nói suốt 100 năm cũng không hết, nghĩa lý từng câu từng chữ vô cùng vô tận, đây là thật không phải giả.

Trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “Một tức tất cả, tất cả tức một”. Thế nên chọn pháp là nhân tố thành công hay thất bại đầu tiên của chúng ta trong thế xuất thế gian. Quý vị chọn thích đáng thì thành tựu rất nhanh, còn nếu chọn không đúng thì phiền phức liền đến. Các bậc tổ sư lựa chọn thích hợp, chọn là ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, nên đời này qua đời khác đều hưng thịnh, trong lịch sử nói là thái bình thịnh thế. 200 năm gần đây đã vứt bỏ nó, không học, không cần nữa, nên đã gây nên thảm họa.

Cổ nhân nói: “không nghe lời người đi trước, chịu thiệt ngay trước mắt”. Không tin tổ tông là đại bất hiếu. Không tin thánh hiền, không tin Phật Bồ Tát là đại bất kính. Bất hiếu bất kính, thảm họa liền đến. Vấn đề này chúng ta chỉ nói đến đây, chúng ta xem tiếp vấn đề thứ hai.

“Tinh tấn giác chi”. Giác này chính là trí tuệ. Ở trước nói với quý vị, không có trí tuệ thật sự, không có năng lực lựa chọn, quý vị không biết lựa chọn như thế nào là tốt, tinh tấn cũng như vậy. Không có trí tuệ quý vị không thể tinh tấn được. Lấy tâm dõng mãnh xa rời tà hạnh, hành chân pháp. Ở đây nói rất rộng. Tà hạnh là gì, chân pháp là gì? Đây chính là vấn đề đầu tiên. Điều đầu tiên là lấy trí tuệ để chọn pháp chân ngụy, tà chính là ngụy. Phải lấy tâm dõng mãnh quyết định đương cơ, không chánh đáng thì lập tức buông bỏ, liền đoạn tận nó. Tiêu chuẩn của chánh tà ở đâu? Đệ Tử Quy là tiêu chuẩn chánh tà, Cảm Ứng Thiên là tiêu chuẩn của chánh tà, Thập Thiện Nghiệp là tiêu chuẩn của chánh tà, ít nhất quý vị phải dùng ba tiêu chuẩn này. Đoạn ác tu thiện quý vị mới có thể vĩnh viễn không mất thân người. Nếu quý vị không ra khỏi lục đạo, đời đời kiếp kiếp đều ở trong nhân đạo, không đọa vào ngạ quỷ súc sanh. Ngạ quỷ súc sanh là hành tà đạo.

Tà trong các điều tà sẽ đọa địa ngục, người hành chánh đạo quả báo ở nhân thiên. Nếu phước báo tu được quá lớn, cõi người không có phước báo lớn như vậy, quý vị tự nhiên được sanh lên cõi trời. Trời có 28 tầng, phước báo lớn nhỏ không giống nhau. Chưa đoạn thất tình ngũ dục, phước báo lớn nhất sanh đến Tha Hóa Tự Tại Thiên trong cõi dục giới. Cao nhất trong cõi dục giới, phước báo lớn nhất. Sự hưởng thụ của cõi nhân thiên này, từ hưởng thụ mặt vật chất mà nói, gần giống với thế giới Cực Lạc, gần như vậy, phước báo này quả thật rất lớn. Họ thiếu là không có trí tuệ chân thật, cũng chính là nói, họ chưa buông bỏ kiến tư phiền não nên họ không xa rời luân hồi lục đạo được.

Nhất tâm tu học thiền định, định công của thiền thâm sâu, sanh vào tứ thiền, tứ thiền có 18 tầng trời. Sơ thiền, nhị thiền, tam thiền là ba tầng trời, ba với ba là chín tầng trời. Đệ tứ thiền rất đặc thù, ngoại trừ ba tầng trời bình thường ra, nó còn có ngoại đạo thiên. Những người nào sanh vào đó? Tu vô tưởng định, gọi là vô tưởng thiên. Ngoài ra còn có tiểu thừa thánh nhân tam quả A na hàm ở đó tu hành, họ cũng có năm tông phái khác nhau, nhưng cảnh giới tu đạo tương đồng, đều ở tại đó, gọi là ngũ bất hoàn thiên. Bất hoàn là họ không bị giáng thấp xuống, họ chỉ có hướng lên trên không hướng xuống thấp, cũng chính là bất thoái chuyển, nhưng chưa xa lìa luân hồi lục đạo. Ngũ bất hoàn thiên là ngày càng thăng tiến lên, lợi căn chứng quả A la hán vượt ra khỏi luân hồi. Độn căn không ra khỏi luân hồi, họ thông qua tứ không thiên, từ phi tưởng phi phi tưởng thiên mới xa lìa lục đạo, sanh đến Thanh văn pháp giới của tứ thánh pháp giới. Phàm là hướng cao lên trên đều phải dựa vào tinh tấn. Ý nghĩa của tinh_thuần mà không tạp gọi là tinh. Tấn là hướng về phía trước, chắc chắn không có thoái lui. Liên kết hai chữ này lại ý nghĩa rất rõ ràng. Thuần mà không tạp mới có thể nâng cao lên trên. Tu quá tạp, quá nhiều, quá loạn, như vậy sẽ biến thành gì? Quảng học đa văn, có thể nâng cao chăng? Không thể, không cách nào nâng cao lên được. Cho dù là người căn tánh đại lợi, thiện căn sâu dày, căn tánh đại lợi, nghe một ngộ ngàn, cũng phải đi con đường tinh tấn này họ mới có thể nâng cao, mới có thể siêu việt. Nếu cứ đi theo con đường quảng học đa văn này, sợ nhất chính là những sở học này trở thành sở tri chướng. Chướng ngại quý vị được định, chướng ngại quý vị khai trí tuệ, chướng ngại quý vị vãng sanh, chướng ngại quý vị chứng quả, như vậy là sai đến cùng, không thể không chú ý điều này. Hai chữ tinh tấn này, phải đặc biệt chú ý chữ tinh. Thâm nhập một môn là tinh, nhất tâm chuyên niệm Phật A Di Đà là tinh tấn trong sự tinh tấn. Thật sự buông bỏ vạn duyên, nhất tâm chuyên niệm Phật A Di Đà.

Chúng ta thấy trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục Vãng Sanh Truyện, công phu niệm đến thành tựu, tự tại vãng sanh, biết trước giờ chết, đại khái cần bao nhiêu thời gian? Thông thường nói ba năm. Chư vị thử nghĩ xem, một kẻ phàm phu ba năm liền thành Phật, ai dám tin! Sự thật này bày ra trước mắt chúng ta, là thật không phải giả. 40 năm trước, làng Tướng Quân ở Đài Nam, có một bà cụ niệm Phật ba năm, đứng vậy mà vãng sanh.

Có một lần tôi ở đại học Trung Sơn, nói đến vấn đề này. Khi tôi rời bục giảng, có mấy người đồng học, đại khái là người làng Tướng Quân đến nghe bài, nói với tôi, họ cũng biết, họ còn nhớ điều này, không phải giả. Nhân tài như vậy là ở đây, lấy trí tuệ để chọn pháp chân thật, dõng mãnh tinh tấn, ba năm là thành Phật, đứng vãng sanh, không sanh bệnh. Lúc đó tôi dạy học ở Phật Quang Sơn, pháp sư Tinh Vân mua một mảnh đất, kiến lập một ngôi Học Viện Phật Giáo Phương Đông. Là một quả núi hoang, không có gì cả. Tôi dạy ở Phật học viện, Phật Quang Sơn có công nhân làm công lâu ngày, làm lâu dài, là người của làng Tướng Quân. Buổi tối chúng tôi đang ngắm trăng, trăng sáng rất đẹp_ngắm trăng. Ông đến chỗ chúng tôi, nói với chúng tôi về vấn đề này, ông là láng giềng của bà cụ, nói với chúng tôi là thật, không giả chút nào.

Bà cụ này từ bi nhân hậu, nhưng không hiểu Phật pháp, thần nào cũng lễ lạy, là một bậc đại thiện nhân. Ba năm trước, bà cưới một cô con dâu, con dâu hiểu Phật pháp, nên khuyên mẹ chồng không nên lễ lạy khắp nơi. Liền thiết bàn Phật trong nhà, ở nhà chuyên niệm Phật A Di Đà. Bà cụ này có thiện căn, rất nghe lời, nghe lời con dâu, thật sự không đi lễ lạy lung tung nữa, chỉ ở nhà nhất tâm nhất ý niệm Phật A Di Đà, niệm ba năm như vậy. Khi đi bà cũng không nói. Tối hôm đó vãng sanh, khi ăn cơm bà cụ nói với con và dâu: Các con ăn trước, mẹ đi tắm đã. Bà cũng không nói bà muốn vãng sanh, bà chỉ nói đi tắm. Con trai và con dâu rất hiếu thảo, đợi bà, đợi rất lâu vẫn không thấy bà ra, liền đi xem thử. Bà thật sự mới tắm xong, gọi bà cũng không trả lời, đến Phật đường tìm. Bà mặc áo tràng rất tề chỉnh, trên tay cầm xâu chuổi, đối trước Phật tiền. Gọi bà không trả lời, xem kỹ lại thì bà đã ra đi. Quý vị xem, bà ra đi rất nhẹ nhàng tiêu sái.

Bà không nói, không ai làm phiền, ra đi rất an tường. Nếu bà nói muốn vãng sanh, có thể con và dâu của bà lại nói rất nhiều điều làm phiền bà, nên bà không nói. Ba năm công phu, bà đi tự tại như vậy. Đây là công nhân ở làng Tướng Quân kể cho tôi, bây giờ tôi quên tên họ, hơn 40 năm rồi, ấn tượng rất sâu sắc.

Mấy năm gần đây, khoảng bốn năm trước, ở Thẩm Quyến có cư sĩ Hoàng Trung Xương, hơn 30 tuổi, ông làm thí nghiệm. Ông nghe tôi nói có nhiều người niệm Phật ba năm liền vãng sanh. Ông phát một lời nguyện, niệm ba năm xem có thật sự vãng sanh chăng. Ông bế quan ở Thẩm Quyến, Hướng Tiểu Lợi hộ pháp, hộ trì cho ông. Hai năm 10 tháng, ông biết trước giờ chết, tự tại vãng sanh, còn thiếu hai tháng là đầy ba năm, là thật không phải giả. Hoàng Trung Xương bế quan trong phòng, mỗi ngày tụng một bộ Kinh Vô Lượng Thọ, chính là bản hội tập này, một câu A Di Đà Phật, tâm đã định. Phàm phu ba năm thành Phật. Đây là hạng người đệ nhất của nhân gian, không ai sánh được với ông ta. Ông nói với chúng ta, mỗi người đều làm được điều này, vấn đề chính là tự mình chịu hành trì hay không, không có ai không làm được. Thế nên đến thế giới Cực Lạc không khó, chỉ là quý vị không muốn đi, thật sự muốn đi thì không khó chút nào. Tinh tấn chúng ta phải học.

Hoằng pháp lợi sanh là việc tốt, đây là đại từ đại bi. Đặc biệt là trong thời đại này, xã hội động loạn, địa cầu thiên tai dị thường. Thật sự có thể phát tâm đại bồ đề, giúp những chúng sanh khổ nạn này, là việc tốt. Như vậy quý vị phải thành tựu trí tuệ, thành tựu biện tài. Trí tuệ là chủ, biện tài là phụ thêm. Có trí tuệ tự nhiên được Phật Bồ Tát gia trì, biện tài vô ngại, đây không phải học được.

Sáu chữ ở sau này quan trọng, mỗi niệm không thể quên: “Ly tà hạnh, hành chân pháp”. Chân pháp là gì? Câu A Di Đà Phật này là chân pháp, chân thật trong các điều chân thật. Tất cả những gì chướng ngại ta niệm Phật, chướng ngại tâm thanh tịnh bình đẳng giác của ta, toàn bộ là tà pháp, phải luôn ghi nhớ.

Thứ ba là “Hỷ giác chi”. Hoan hỷ này từ đâu mà có? Từ giác mà có, giác liền hoan hỷ. Ở trước nói giác liền tinh tấn, giác liền có năng lực chọn lựa tất cả pháp, như vậy không giác sao được! Giác từ đâu mà có? Giác từ tâm bình đẳng mà có. Bình đẳng từ đâu mà có? Bình đẳng đến từ tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh từ đâu mà có? Từ chỗ xa lìa tà hạnh mà có.

Hỷ ở đây, chính là Khổng Tử nói câu đầu tiên trong Luận Ngữ: “Học nhi thời tập chi bất diệc duyệt hồ”. Duyệt ở đây chính là hỷ giác chi, hỷ này là pháp hỷ sung mãn, hỷ duyệt. Niềm vui này không phải từ bên ngoài vào, mà từ nội tâm, từ trong trí tuệ sanh ra. Quý vị đem sở học của mình_Tập là gì? Thực hành, những gì học được đều trở thành cuộc sống.

Hiện nay chư vị thật sự phát tâm, đem Đệ Tử Quý biến thành sinh hoạt hằng ngày, đem Cảm Ứng Thiên biến thành khái niệm thường ngày của chính mình. Lấy căn bản đó để học Phật, siêng năng học Thập Thiện Nghiệp Đạo, điều thứ nhất trong Tịnh nghiệp Tam Phước quý vị đã làm được, quý vị sẽ có pháp hỷ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỷ. Người ta thường nói, quý vị đã khế nhập cảnh giới của Phật Bồ Tát, đạt được nếp sống của Phật Bồ Tát, như vậy sao không vui được, như vậy sao không hoan hỷ! Niềm vui lớn của pháp hỷ sung mãn.

Hiện nay chúng ta học Phật không đạt được pháp hỷ, không đạt được pháp hỷ, nói cách khác là quý vị chưa đạt được Phật pháp. Chúng ta ngày ngày đọc kinh, ngày ngày lạy Phật, ngày ngày niệm Phật, ngày ngày nghe kinh, không đạt được. Đây là nguyên nhân gì? Nguyên nhân thứ nhất, quý vị không học từ căn bản. Cũng chính là nói, quý vị không hạ thủ từ ba cội gốc của Nho Thích Đạo, quý vị bị mất căn bản. Giống như xây nhà vậy, xây thế nào cũng bị đổ, không xây được, nền móng của quý vị không vững chắc, đây là nguyên nhân thứ nhất.

Nguyên nhân thứ hai, sức mạnh mê hoặc bên ngoài quá lớn. Mê hoặc của danh lợi, mê hoặc của ngũ dục lục trần. Quý vị không có năng lực đề kháng nó, địch không được, sau cùng sẽ đầu hàng, đồng lưu ô hợp, quý vị đi theo nó. Sức mạnh của nó quá lớn mạnh, sức mạnh học Phật của quý vị quá yếu ớt, không địch được, nên quý vị sanh phiền não mà không sanh pháp hỷ. Nguyên nhân là như vậy, không thể không biết. Nếu quý vị muốn hỏi: tôi phải học Phật như thế nào mới thật sự đạt được lợi ích? Đạt được tướng thọ dụng chính là được pháp hỷ, quý vị sẽ rất hoan hỷ, tinh tấn học tập, vì sao? Thích nó nên kiên trì, mới biết được đây là hưởng thụ của đời người.

Thầy Phương Đông Mỹ nói: Học Phật là hưởng thụ cao nhất của đời người. Những năm về già, môn ông dạy ở trường toàn là kinh Phật, hiện tại trên thế giới không có trường hợp nào như vậy. Ông ở trường đại học Đài Loan, dạy môn của hệ triết học như: Phật Học đại thừa, Phật học Tùy Đường, Phật học Ngụy Tấn. Ông dạy những môn học này, đều là tiết học lớn, một môn như vậy dạy một, hai học kỳ.

Khi về hưu, nghỉ hưu ở trường đại học Đài Loan, đại học Phụ Nhân mời ông dạy triết học Hoa Nghiêm trong lớp tiến sĩ của trường đại học Phụ Nhân. Lúc đó đối với các vị đồng học chọn môn học này, tôi đều tặng họ một bộ Kinh Hoa Nghiêm hoàn chỉnh: Lục Thập Hoa Nghiêm, Bát Thập Hoa Nghiêm, Tứ Thập Hoa Nghiêm, tặng mỗi học sinh mỗi bộ. Rất tiếc, 79 tuổi thì thầy ra đi, nếu thầy sống thêm 10 năm, sẽ có ảnh hưởng rất lớn đối với Phật giáo Đài Loan, đây cùng là nhân dân Đài Loan chúng ta không có phước báo. Một người thầy tốt như vậy, thầy thâm nhập Phật pháp từ triết học, khẳng định triết học trong kinh Phật là triết học đỉnh cao nhất trên toàn thế giới. Thầy thật sự đối với Phật pháp đại thừa, tôi cảm thấy đến lúc thầy đã khế nhập, là lúc thầy ra đi, thật đáng tiếc. Thầy đạt được pháp hỷ, nên đã đem những thứ này dạy cho tôi. Chúng ta học Phật có đạt được lợi ích chân thật hay không, phương pháp này có thể trắc nghiệm chính mình. Nếu thật thì sanh khởi tâm hoan hỷ, phiền não nhẹ, trí tuệ tăng trưởng, thảm họa trước mắt cũng không sợ không hãi không hoang không mang, đây là được lợi ích của Phật pháp. Trong này có đạo lý lớn, có đại học vấn.

Thứ tư “khinh an giác chi”. Khinh an này là hưởng thụ. “Đoạn trừ thân tâm thô trọng, sử thân tâm khinh lợi an thích”. Đây là trí tuệ, vì sao đạt được khinh an? Thân tâm, quý vị xem “khinh lợi an thích”, mấu chốt ở chỗ buông bỏ, họ thật sự buông bỏ. Họ buông bỏ ưu tư, buông bỏ vướng mắc, buông bỏ phiền não, buông bỏ tập khí, nên mới đạt được thân tâm an ổn.

“Thô trọng” là gì? Thô trọng ngày nay chúng ta gọi là áp lực, thân tâm họ đều không có áp lực, buông bỏ hoàn toàn. Mỗi ngày sinh hoạt ở thế gian này, cũng phảng phất giống như sống ở thế giới Cực Lạc vậy. Cảnh giới hoa nghiêm, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại, sống trong pháp giới vô ngại. Vì sao vậy? Đáp án rất đơn giản: “pháp nhĩ như thị”, nó vốn là như vậy. Cổ nhân có câu ngạn ngữ rất hay: “Thiên hạ bổn vô sự, dung nhân tự nhiễu chi”. Thế giới này vốn là thế giới Cực Lạc, do chính chúng ta làm loạn, lời nói này là thật không hề giả.

Trong Lục Tổ Đàn Kinh, ngài Huệ Năng nói rất hay, lúc khai ngộ, câu đầu tiên ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”, câu nói này hay biết bao! Tự tánh là chân tâm của chúng ta, vốn là thanh tịnh, có bị ô nhiễm chăng? Không, vĩnh viễn không bị ô nhiễm_chân tâm. Bị nhiễm ô là gì? Vọng tâm. A lại da nhận sự nhiễm ô, tâm tánh không nhận sự ô nhiễm, không có ô nhiễm. Nói cách khác, quý vị dùng chân tâm chính là thanh tịnh bình đẳng giác, dùng vọng tâm mới có ô nhiễm, mới có vọng tưởng phân biệt chấp trước. Vì sao không dùng chân tâm? Dùng chân tâm chúng ta chính là Phật Bồ Tát, phàm phu thành Phật chỉ trong một niệm. Nhất niệm hồi đầu chúng ta dùng chân tâm, chúng ta không dùng vọng tâm, liền thành Phật. Những gì trong kinh nói, quý vị đều đạt được, đều là tự bản thân mình vốn có.

Nếu quý vị dùng vọng tâm, quý vị trái với tánh đức 180 độ, khổ nạn này là tự tìm, không liên quan đến bất cứ ai, càng không liên quan đến tự tánh thanh tịnh tâm. Nhưng cách nói này, đều là họa do mê hoặc gây ra. Một niệm mê gây ra luân hồi lục đạo, gây ra ba đường ác. Nó vốn không có! Hiện nay có chăng? Hiện nay vẫn còn, mà chính chúng ta cũng cho rằng là có, điều này rất phiền phức. Thế nên khinh an vô cùng quan trọng, đây là lợi ích đạt được khi mới học Phật. Nếu không có những lợi ích chân thật này, ai chịu học?

Ngày nay người học Phật rất nhiều, nhưng không được lợi ích, không đạt được lợi ích vì sao vẫn học? Cầu một chỗ dựa tinh thần, vì thế gian quá khổ. Có đạt được hiệu quả chăng? Không đạt được. Nếu nói có hiệu quả, là như trong kinh nói, A lại da trồng xuống hạt giống của Phật, chỉ có lợi ích như vậy. Chủng tử này không nảy mầm, thế nên trên thực tế lợi ích không ở trong đời này, đời sau kiếp sau gặp được Phật pháp, có thể chủng tử này mới bắt đầu nảy mầm sanh trưởng, đơm hoa kết trái, như vậy là tốt. Chúng ta muốn thành tựu ngay trong đời này, chúng ta tu hành chắc chắn chỉ có pháp môn Tịnh độ, chỉ có thâm nhập một môn huân tu lâu dài. Rất nhiều trường hợp bày ra trước mắt chúng ta, những người này vì chúng ta mà làm chứng chuyển.

Phật dùng ba phương thức để giáo hóa chúng sanh, gọi là tam chuyển pháp luân. Đối với hàng thượng thượng căn không cần nói, gặp được Đức Thế Tôn liền khai ngộ, Phật chưa nói gì họ đã khai ngộ_hàng lợi căn! Phật biểu diễn ở đó, họ nhận ra, họ vừa thấy lập tức giác ngộ. Vì người diễn thuyết, diễn là biểu diễn. Những chân lý giữa vũ trụ đã diễn ra từ trong cuộc sống của ngài. Bậc thượng căn biết, hàng trung căn thì không, họ không nhìn ra được, không lãnh hội được, như vậy phải nói tường tận với họ, dùng ngôn ngữ tuyên thuyết. Hàng căn tánh trung đẳng, hạng người này chiếm đại đa số. Thế nên Đức Như Lai thuyết pháp 49 năm_hiện nay chúng ta gọi là phần tử tri thức, nói pháp là nói cho lớp phần tử tri thức. Đây là khuyên bảo mọi người, phương pháp thứ ba là khuyên họ, họ không tin, họ cần chứng kiến tận mắt mới tin tưởng. Đức Phật liền dùng phương pháp thứ ba: Tác chứng chuyển, làm chứng minh để họ nhìn thấy, họ tin tưởng, gọi là tam chuyển pháp luân.

Chúng ta thật sự nhìn thấy, thật sự thấy được niệm Phật vãng sanh, vãng sanh thật không phải giả. Dựa vào bằng chứng gì để biết thật sự niệm Phật vãng sanh? Khi sắp mạng chung, người vãng sanh này sẽ nói với mọi người: Phật đến tiếp dẫn tôi, tôi đi đến thế giới Cực Lạc. Nói rất rõ ràng minh bạch. Sau khi nói xong họ ra đi, đây là thật không phải giả.

Vào thời cổ đại, ngài Huệ Viễn là tấm gương tốt nhất, sơ tổ tông Tịnh độ thời Đông Tấn. Ngài Huệ Viễn kiến lập một niệm Phật đường ở Lô Sơn Giang Tây, đây là khởi đầu của Tịnh độ tông. Những kinh điển mà các bậc tổ sư y theo, chính là bộ Kinh Vô Lượng Thọ. Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Kinh A Di Đà chưa dịch ra chữ hán, nhưng chúng ta tin đã truyền đến Trung quốc, chỉ là chưa phiên dịch sang chữ hán. Đã dịch chỉ có Kinh Vô Lượng Thọ, bộ kinh này phiên dịch sớm nhất. Niệm Phật Đường Đông Lâm, có 123 vị đại thiện tri thức, đều y theo Kinh Vô Lượng Thọ này tu học, tất cả mọi người đều thành tựu vãng sanh, vô cùng thù thắng. Trong này có không ít chuyên gia học giả, danh nhân trong lịch sử. Trong truyện ký của ngài Huệ Viễn, chúng ta thấy: Khi ngài Huệ Viễn còn tại thế, từng có ba lần ở trong định nhìn thấy thế giới Cực Lạc, nhưng không nói với bất kỳ ai. Khi lâm mạng chung cảnh giới này lại hiện ra, ngài mới nói với mọi người: Tôi đã thấy thế giới Cực Lạc, Phật A Di Đà đến tiếp dẫn tôi. Có người hỏi ngài, ngài thấy thế giới Cực Lạc như thế nào? Hoàn toàn giống như trong Kinh Vô Lượng Thọ nói. Những người vãng sanh trước, đi theo Phật A Di Đà đến tiếp dẫn ngài, ngài có thể nói ra đó là những ai, theo bên cạnh Phật A Di Đà, hoan nghênh ngài đến thế giới Cực Lạc. Đây là thật không hề giả dối. Không phải nói khi đi, thân thể mềm mại, trên đỉnh đầu nóng, như vậy cũng chưa chắc, không đáng tin cậy. Vì sao? Vì sanh lên cõi trời thân thể cũng mềm mại, đỉnh đầu cũng nóng, đời sau đến nhân gian được đại phú đại quý cũng có tướng này. Thế nên đích thực chứng minh vãng sanh, là họ nói ra khi lâm chung. Lâm chung tâm không điên đảo, Phật đến tiếp dẫn họ.

Trong Kinh Di Đà nói: Nhất tâm bất loạn, tâm không điên đảo. Không điên đảo chính là khi lâm chung, hoàn toàn rõ ràng minh bạch, đây là yếu tố vãng sanh đầu tiên. Nếu khi lâm chung mê hoặc, không đáng tin. Thế nên như hiện nay, cái gọi là bệnh đãng trí của người già, điều này rất phiền. Khi lâm chung, không nhận ra người nhà, chắc chắn họ không được vãng sanh. Người còn không nhận ra, làm sao nhận ra Phật? Rất hồ đồ, sợ nhất là điều đó. Thế nên lúc bình thường tích lũy công đức, đây là phước báo. Tôi không ngừng tu phước đức, để hưởng khi lâm mạng chung, khi lâm mạng chung đầu óc tỉnh táo minh bạch, đây là phước báo lớn nhất.

Con người sau khi chết sẽ đọa vào ba đường ác, đều là do mê hoặc điên đảo, làm gì có người tỉnh táo chịu vào ác đạo? Do mê hồ mới đi vào đó, khi vào đó thì khó ra khỏi được. Thế nên phải coi trọng phước sau cùng trong ngũ phước, là cái chết tốt đẹp, khi ra đi rất nhẹ nhàng, đây là phước thứ nhất trong năm phước. Chết tốt, nhất định là sanh tốt, họ không đến ác đạo để thọ sanh. Người niệm Phật tu Tịnh độ, hiện tượng này rất nhiều, họ đều làm chứng minh cho chúng ta.

Người niệm Phật hiện tiền nhất định được khinh an, thân tâm không có áp lực. Chúng là thường nói không có ưu tư, không có vướng mắc. Tuy rất nhiều thiên tai, nhưng không sợ hãi, tâm an định. Ngoài việc nghe kinh niệm Phật ra, phàm những việc lợi ích chúng sanh đều làm, tích lũy công đức, phước tuệ song tu. Người vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc, đều là người có phước có tuệ. Trong Kinh Di Đà nói rất rõ ràng, không thể thiếu thiện căn phước đức nhân duyên mà được sanh về nước này. Thiện căn là trí tuệ, trí tuệ có thể lựa chọn, có thể tin, có thể hiểu, đây là trí tuệ. Thực hành, chịu niệm Phật, đồng ý đến thế giới Cực Lạc, đây là phước báo. Pháp môn này là phước tuệ song tu, thế nên thân tâm họ lợi lạc, khinh an lợi lạc.

Trong cuộc sống hằng ngày quý vị có thể thấy được, họ không giống như người khác, do nguyên nhân gì? Thông thường người phàm tham sống sợ chết, lưu luyến thế gian. Không biết rằng thế gian này khi họ chết không mang gì theo được, họ không nghĩ đến vấn đề này, tâm được mất quá nặng. Chưa buông bỏ ý niệm chiếm hữu, ý niệm khống chế, nên họ bị áp lực rất lớn. Cuộc sống họ không được vui, sống rất khổ sở. Biết được những thứ này toàn là giả, không có gì là thật, triệt để buông bỏ, thân tâm được tự tại, như vậy mới đạt được pháp hỷ, mới thật sự viễn ly tà hạnh. Thực hành những giáo huấn trong kinh Phật dạy, tâm đã phát thật sự.

Từ pháp hỷ, từ sự khinh an của quý vị, có thể nhận ra được công phu học Phật của quý vị. Thông thường người ta nói, nhìn thấy tu dưỡng của quý vị, quý vị tu đến trình độ nào đều rõ ràng thấu triệt.

Thất giác chi, chúng ta học đến thứ tư. Hết giờ rồi, chúng ta tạm dừng ở đây.

Hết tập 458

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 458 PAGE 1

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.