Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 463

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 22.6.2011

Địa Điểm: Cao Hùng -Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 582, chúng ta bắt đầu xem từ câu cuối cùng của hàng thứ 6

Bát, chánh định giả, dĩ vô lậu trí tương ưng, chánh trú ư lý, quyết định bất di cố. Điều cuối cùng trong bát chánh đạo là chánh định, cũng là dùng trí vô lậu. Thất giác chi, bát chánh đạo đều dùng trí vô lậu là thể, không có trí huệ chân thật thì không làm được. “Chánh trú ư lý”, lý này là gì? Tức là chân như lý thể, chư pháp thật tướng, thông đạt chư pháp thật tướng gọi là “trú”. Thật tướng vô tướng, thật tướng vô bất tướng, nói thật tướng vô tướng là từ thể mà nói, về lý mà nói, nói nó vô bất tướng là từ trên tác dụng của nó mà nói. Đại sư Huệ Năng gọi là “năng sanh vạn pháp”, năng sanh vạn pháp là vô bất tướng. Tuy sanh vạn pháp, nhưng vạn pháp không phải là thật, nó là đương thể tức không, liễu bất khả đắc, đây gọi là trú thật tướng. “Quyết định bất di”, ở trong hiện tượng này quyết định không khởi tâm, không động niệm, đó gọi là bất di; khởi tâm động niệm còn không có, đương nhiên không có phân biệt chấp trước rồi. Đây gọi là chánh định.

Ở trước chúng ta đã học qua, phàm là người vãng sanh đến thế giới Tây phương Cực Lạc, bất luận trước khi vãng sanh họ có thân thế như thế nào, là Bồ Tát, là Thanh Văn, là Duyên Giác, là nhân thiên, thậm chí tam đồ ác đạo cũng có, nhưng đến thế giới Cực Lạc họ đều nhập chánh định tụ. Câu này quan trọng lắm! Chánh định tụ là gì? Là pháp thân Bồ Tát, không phải pháp thân Bồ Tát thì không đến được cảnh giới này. Do đây chúng ta mới biết được thế giới Tây phương thù thắng vô cùng, chỉ cần được hạ hạ phẩm vãng sanh, vào cõi Phàm Thánh Đồng Cư, đến thế giới Cực Lạc thì quý vị được bổn nguyện oai thần của Phật Di Đà gia trì, nhập chánh định tụ. Điều này là trong nguyện thứ hai nói “giai tác A Duy Việt Chí Bồ Tát”, A Duy Việt Chí Bồ Tát là pháp thân bồ tát, viên chứng tam bất thoái Bồ Tát.

Tuy chúng ta chưa chứng đắc cảnh giới này, nhưng đối với sự này, lý này hiểu được bao nhiêu phần. Nếu thật sự hiểu rồi thì nó khởi tác dụng, khởi tác dụng như thế nào? Nghĩa là ở trong cuộc sống hàng ngày đối nhân xử thế, cổ đức nói rằng: quý vị đã xem nhẹ rồi. Đối với tất cả sự vật không chấp trước, không phân biệt, thì phạm vi khởi tâm động niệm cũng giảm nhẹ, đây là từ chỗ giải ngộ dần dần có xu hướng tu chứng. Nếu đối với sự việc này không hiểu rõ ràng minh bạch, thì phiền não tập khí không dễ buông bỏ. Thật sự hiểu rõ ràng minh bạch rồi, sẽ tự nhiên buông bỏ được. Cho nên, nghĩa kinh rất sâu, có hiểu rõ ràng minh bạch hay không, từ khởi tâm động niệm của quý vị, trong ngôn ngữ tạo tác quý vị có thể biểu hiện ra ngoài, có phải là thật sự hiểu rõ rồi hay không, hiểu rõ rồi quý vị nhất định sẽ làm được. Đây cũng gọi là biết thì khó làm thì dễ, làm không khó, biết thì rất khó. Phàm những gì chúng ta không làm được, đều do biết không thấu triệt, nên học tập kinh giáo vô cùng quan trọng.

Người xưa thiện căn phước đức sâu dày, hình thức sâu dày này là gì? Là chân thật, nghe lời và thực hành. Họ không cần học nhiều kinh giáo, vì sao vậy? Vì họ nghe lời, họ thực hiện, cho nên rất nhiều người thành tựu. Hiện đại, đặc biệt là những phần tử tri thức, khó độ! Vì sao vậy? Vì nếu họ không hiểu rõ ràng minh bạch, họ không thể tiếp nhận, không tin tưởng. Thường thường vì lý do này nên gặp được đại thừa nhưng họ lại bỏ qua cơ hội trước mặt, thật đáng tiếc! Cho nên trước đây Phật Bồ Tát độ chúng sanh rất dễ, ngày nay độ chúng sanh thì khó rồi, quá khó quá khó. Nguyên nhân khó là do chúng ta bỏ Thánh giáo quá lâu, ở Trung Quốc một số người thường nói ít nhất là 200 năm. 200 năm là bao nhiêu đời? Ít nhất là 8 đời. Bổn kinh nói là “tiên nhân bất thiện”, tám đời trên đều lơ là, “bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả, thù vô quái dã”. Người thời nay vô tri, không tin tưởng, không thể tiếp nhận, nhưng chúng ta không thể trách họ. Thánh Hiền dạy dỗ, Phật Bồ Tát dạy dỗ đã bị nhiều đời lơ là như vậy, sao có thể trách người thời nay được chứ? Cho nên ngày nay chúng ta tự tu hành, giúp đỡ người khác, đều phải có công phu, có trí huệ, mới có phương tiện thiện xảo. Giúp người khác sanh khởi tín tâm đối với lời dạy của Thánh Hiền, đối với lời dạy của Phật Bồ Tát, đây là điều kiện đầu tiên; có tín tâm rồi thì giúp họ cầu giải, cầu chánh giải; thật sự đạt được chánh giải thì tự nhiên tu hành, tự nhiên họ sẽ tu, họ sẽ biết được tốt xấu. Đây là sự khó khăn của việc hoằng dương Phật pháp và Thánh giáo hiện nay, chúng ta chẳng thể không biết.

Dưới đây là tổng kết. “Cái vị thất giác chi, bát chánh đạo đẳng tam thập thất đạo phẩm, tuy thuộc tiểu thừa pháp, thật thông đại thừa”. Thiên Thai đại sư Trí Giả nói rất hay, Ngài nói 37 phẩm trợ đạo, phân chia tại tứ giáo là Tạng, Thông, Biệt, Viên. 37 phẩm trợ đạo của Tạng giáo là tiểu thừa, Thông giáo thì trước thông tiểu thừa, sau thông đại thừa, Biệt giáo là thuần đại thừa, Viên giáo là cứu cánh viên mãn, gọi là nhất thừa pháp. Từ điểm này, chúng ta có thể lãnh hội được sự thâm huyền của 37 phẩm trợ đạo.

“Như Trí Độ Luận vân, tam thập thất trợ đạo phẩm vô sở bất nhiếp, tức vô lượng đạo phẩm diệc tại kỳ trung”. Nói như vậy 37 phẩm trợ đạo này, phẩm là phẩm loại, 37 loại này là cương lĩnh chung, nguyên tắc chung mà Phật Thích Ca Mâu Ni, và chư Phật Như Lai giảng kinh thuyết pháp cho tất cả chúng sanh. Được phân thành 7 khoa, thứ nhất là tứ niệm xứ, thứ hai là tứ chánh cần, thứ ba là tứ như ý túc, tiếp theo là ngũ căn, ngũ lực, thất bồ đề phần, bát thánh đạo phần, tổng cộng 37 phẩm trợ đạo. Không có gì là không ở trong đó. Tiểu thừa 3 ngàn oai nghi, đại thừa 8 muôn tế hạnh, chúng ta thường nói là 8 vạn 4 ngàn pháp môn, đều không ra ngoài 37 phẩm trợ đạo này, cho nên vô lượng đạo phẩm đều ở trong đó.

“Tịnh Danh vân, đạo phẩm thị pháp thân nhân”. Pháp thân là vốn có, nhưng bây giờ bị mê rồi, mê quá lâu, mê quá sâu, tuy có nhưng nó không khởi tác dụng. Ngày nay chúng ta muốn hồi phục lại pháp thân, hồi quy pháp thân, vậy thì phải tu chứng. Tu từ đâu? Tu 37 phẩm trợ đạo. Mở đầu 37 phẩm trợ đạo là tứ niệm xứ, tứ niệm xứ là trí huệ, là nhìn thấu. Không nhìn thấu thì làm sao quý vị buông bỏ?

Tứ niệm xứ là nói về bốn việc: “Quán thân bất tịnh”, đây là nhìn thấu, thân thể này của chúng ta là bất tịnh. Bên ngoài không sạch sẽ, thì quý vị có thể rửa sạch, trên thực tế thì không dễ, bên trong càng nhơ nhớp hơn, lục phủ ngũ tạng, nó không phải là thứ sạch sẽ. Nhưng quý vị phải dùng nó, dùng nó để tu chân, gọi là mượn giả tu chân. Quý vị không nên trân quý nó, quý vị trân quý nó là sai, quý vị phải buông bỏ.

“Quán thọ thị khổ”. Thọ là hưởng thụ, quý vị hưởng thụ gì? Ngoài khổ ra, khổ là thật, vui là giả, gọi là vui quá hóa buồn, nó không phải là thật. Khổ đến tột đỉnh sẽ không sanh khởi hoan hỷ, khổ là thật, nó không thay đổi, nhưng vui thì có thay đổi, vui quá hóa buồn. Cho nên vui là giả, khổ là thật.

“Quán tâm vô thường”. Tâm là ý niệm, niệm là vọng niệm, niệm trước diệt niệm sau sanh khởi, niệm này nối tiếp niệm kia, vĩnh viễn không đoạn mất.

“Quán pháp vô ngã”. Ngã là chủ tể, là tự tại. Quý vị quan sát kỹ trong tất cả pháp, đều không có chủ tể, cũng không tự tại. Cho nên Tứ niệm xứ là trí huệ, là buông bỏ, trí huệ là nhìn thấu, thông qua tứ chánh cần, tứ như ý túc là buông bỏ. Đây là pháp căn bản tu học Phật pháp, như ngày nay chúng ta tu học, hạ thủ từ ba căn bản Nho, Phật, Đạo. Ba khoa trước của 37 phẩm trợ đạo là căn bản của sự tu hành: nhìn thấu, buông bỏ. Cho nên Tịnh Danh nói đạo phẩm là nhân pháp thân, tu học 37 phẩm trợ đạo có thể chứng pháp thân, pháp thân tức là đại niết bàn.

“Hựu Niết Bàn vân, nhược nhân năng quán bát chánh đạo, tức kiến Phật tánh, danh đắc đề hồ”. Đề hồ là ví dụ. Họ không dùng thức để quán, không nói nhược nhân năng thức bát chánh đạo. Thức là nhận biết, thức là vọng tâm; quán là chỉ quán, là chân tâm. Lìa tâm ý thức tức là quán, đây là đại thừa. Tiểu thừa không lìa tâm ý thức, đại thừa đã lìa tâm ý thức rồi. Tâm ý thức là gì? A lại da là vọng tưởng, thức thứ sáu là phân biệt, thức thứ bảy là chấp trước. Không dùng tâm ý thức, tức là lìa vọng tưởng phân biệt chấp trước, xa lìa ba loại này rồi, xa lìa vọng tâm, thì chân tâm hiện tiền, trí huệ chân thật hiện tiền. Ở đây chúng ta đã học qua, thất bồ đề phần, bát thánh đạo đều nương trí vô lậu. Trí huệ vô lậu là lìa tâm ý thức, nếu có vọng tưởng phân biệt chấp trước thì gọi là trí hữu lậu, không phải vô lậu, lìa tâm ý thức gọi là vô lậu, như vậy quý vị quán bát chánh đạo mới thấy Phật tánh. Bát chánh đạo tức là Phật tánh, đây gọi là đắc đề hồ, đề hồ ở đây tượng trưng cho chánh đẳng chánh giác.

“Cố Di Đà Sớ Sao viết; đạo phẩm thị nhất”. Danh từ 37 phẩm trợ đạo là giống nhau, bốn giáo đều tương đồng, nhưng quán trí đại tiểu không giống nhau. Trí huệ của Bồ Tát sâu, quán 37 phẩm trợ đạo là minh tâm kiến tánh. Thanh Văn, Duyên Giác trí huệ cạn, tuy tu 37 phẩm trợ đạo nhưng không thể kiến tánh. Điều mà phàm phu đạt được là thiện pháp hữu lậu của nhân thiên. Đây là “quán trí đại tiểu, cố vô định dã. Kim kinh sở vân, y Phật sở hành thất giác thánh đạo, cái vị bỉ độ Bồ Tát”. Bỉ độ là chỉ cho thế giới Cực Lạc, Bồ Tát của thế giới Cực Lạc “dĩ Phật quán trí”. Ý nghĩa câu này là gì? Phật này là Phật A Di Đà, dùng quán trí của Phật A Di Đà được sao? Được! Vì sao vậy? Vì sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc được oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì, quý vị trở thành Bồ Tát bất thoái chuyển. Cho nên quý vị đối với 37 phẩm trợ đạo, 37 phẩm trợ đạo này là nhất thừa pháp, ở trên pháp đại thừa. Cho nên, “dĩ nhập đạo phẩm”, ý nghĩa nhập đạo phẩm này là minh tâm kiến tánh.

Tiếp tục xem câu kinh văn dưới đây: “Tu hành ngũ nhãn”. Lời chú giải của cư sĩ Hoàng Niệm Tổ: “Phật hữu ngũ nhãn, Bồ Tát chí cầu Phật đức, Phật đức vô lượng, cố lược cử ngũ nhãn, dĩ khái kỳ dư”. Dụng ý này rất sâu. Bồ Tát vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, cầu điều gì? Cầu minh tâm kiến tánh. Kiến tánh là lý thể, sau khi chứng đắc lý thể, họ còn hy vọng được tác dụng như Phật A Di Đà, vạn đức vạn năng, chẳng có vị Bồ Tát nào không cầu. Vạn đức vạn năng là Phật đức, Phật đức đích thực là vô lượng vô biên vô số vô tận. Ở đây Thế Tôn giới thiệu cho chúng ta, nêu ra một loại- “dĩ khái kỳ dư”, nêu ra một loại để nói, một loại này là dùng ngũ nhãn. Ngũ nhãn của Như Lai là viên minh, chiếu chân đạt tục- “thử chi ngũ nhãn, chiếu chân đạt tục”. Chân là thể, tức là tự tánh, tục là vạn pháp, không có pháp nào không biết. “Năng quán chân không”, chân không là thể của tự tánh. “Cập Như Lai tạng trung bất không thật tánh”, bất không thật tánh này là tướng và dụng của tự tánh. Kinh Hoa Nghiêm nói ba loại: thể- tướng - dụng, một mà ba, ba mà một. “Cố vân chiếu chân”. Câu này rất khó hiểu, trong khi chúng ta học, thường dùng ti vi, những năm gần đây chúng tôi dùng internet, dùng ti vi để cùng các đồng học khắp nơi chia sẻ. Tivi có màn hình, internet cũng có màn hình, chúng ta lấy màn hình ví dụ cho chân không thật thể, dùng tướng và dụng ví dụ cho các hình ảnh trên màn hình, hình ảnh đó là tướng. Từ tướng, từ âm thanh, chúng ta nghe được Phật pháp, chúng ta thấy phụ đề trên màn hình, dần dần chúng ta cũng hiểu được những đạo lý này, quả nhiên có thể buông bỏ tập khí phiền não, khẳng định có thể khế nhập cảnh giới, chúng ta đạt được lợi ích rất lớn! Màn hình là thật, nó là không, chân không; hiện tướng trong màn hình là có, giả có. Quý vị thấy không có bất nhị, không có nhất như, nhìn thấy ở trên màn hình.

Đây là học được trong lớp học, trong giảng đường, học rồi phải dùng, chữ dùng này tức là tu hành. Dùng vào lúc nào? Dùng ở cuộc sống hàng ngày. Cuộc sống hiện thực của chúng ta có “thể” hay không? Có! Nhưng thể này chúng ta không biết; chúng ta biết được tướng, tướng và dụng rất rõ ràng, còn thể thì không biết. Vì sao vậy? Vì nó không giống như màn hình tivi, có một màn hình đặt ở đó, chúng ta rất dễ nhìn thấy, thực thể hiện tiền này chúng ta không nhìn thấy. Ở trước tôi có giảng cho quý vị nhiều rồi, thật thể này là tự tánh. Tự tánh ở đâu? Không chỗ nào không có, không lúc nào không có. Vì sao? Vì tất cả tướng này đều từ đây mà hiện ra, không có tánh thì làm sao có tướng! Như chúng ta xem tivi, nếu không có màn hình thì làm sao có hình ảnh, hình ảnh chắc chắn không rời khỏi màn hình. Biến pháp giới hư không giới muôn sự muôn vật không rời khỏi tự thể. Trong kinh đức Phật dạy rất rõ ràng: “ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm”. Đức Phật nói tâm này tức là tự tánh, chân tâm không chỗ nào không có, không lúc nào không có. Chân tâm chỉ có một, hiện tượng thì vô lượng vô biên, cho nên đại sư Huệ Năng nói “năng sanh vạn pháp”. Thế giới Tây phương Cực Lạc là tự tánh hiện, thế giới Hoa Tạng cũng là tự tánh hiện, thế giới Ta Bà của chúng ta cũng không rời tự tánh, tự tánh là một, có thể hiện vô lượng vô biên pháp giới, đây là đức dụng của nó.

Những vị Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc có thể thấy chân không. Chân không là gì? Là thể. Chúng ta không thấy được. Vì sao chúng ta không thấy được? Chẳng những chúng ta không thấy được, mà không ít nhà khoa học thông minh trên thế giới, họ cũng không nhìn thấy. Trong kinh đức Thế Tôn nói rất hay, phàm phu- mười pháp giới là phàm phu, lục đạo là nội phàm, pháp giới tứ Thánh là ngoại phàm, tức là phàm phu ở ngoài lục đạo. Tại sao không gọi là Thánh nhân? Trong giáo lý đại thừa tiêu chuẩn của phàm thánh nói rằng: nếu quý vị dùng chân tâm là thánh, quý vị dùng vọng tâm là phàm phu. Phật Bồ Tát trong mười pháp giới vẫn còn dùng vọng tâm, cho nên họ là phàm phu, không phải là Thánh nhân. Ai là Thánh nhân? Người sanh về cõi Thật Báo Trang Nghiêm là Thánh nhân. Vì sao vậy? Vì họ dùng chân tâm chứ không dùng vọng tâm. Trong thiền tông nói là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, họ thật sự đã thành Phật. Họ không còn ở trong mười pháp giới, họ đã sanh về cõi Thật Báo rồi. Những người này đều thấy chân không, người trong mười pháp giới không thấy được. Vì sao không thấy được? Đức Phật nói rất rõ ràng: vì phàm phu không lìa tâm ý thức- vọng tâm! Tâm là gì? Tâm là khởi tâm động niệm, ý là chấp trước, thức là phân biệt. Phàm phu bởi có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, nên quý vị không thấy được chân không. Đức Phật nói rất hay. Nếu một ngày nào đó quý vị buông bỏ được phân biệt chấp trước, buông bỏ được khởi tâm động niệm, thì quý vị thấy được. Giống như chúng ta xem tivi, thấy màn hình, cũng thấy được những hình ảnh trong màn hình, không mê chút nào. Kiến không, kiến hữu, kiến chân không, màn hình, chân không, không nhuốm bụi trần, lại thấy hiện tượng trong đó, gọi là diệu hữu. “Diệu hữu phi hữu, chân không bất không”, quý vị mới nhìn thấy rõ ràng minh bạch chân tướng sự thật. Cho nên họ có thể thấy, họ có thể thấy được chân không, thấy được thể tự tánh, lại có thể thấy được thật tánh bất không trong Như Lai tạng, đây là hiện tượng, là tác dụng trong tự tánh. Quý vị thấy được thể tướng dụng rồi, “cố vân chiếu chân”.

“Phục năng hiện vô số thế giới chi sắc”, thập phương pháp giới, “dữ bỉ trung chúng sanh căn tánh”, y chánh trang nghiêm, “cập tử thử sanh bỉ độ chi sự”. Câu này đặc biệt nói sự tướng trong lục đạo, quý vị đều nhìn thấy rồi, đây gọi là “đạt tục”. Nói cách khác, đối với tác dụng, hiện tượng, lý thể của tự tánh, quý vị đã thấy hết rồi. “Dĩ chiếu chân cố, tự giác hạnh viên đạt ư cứu cánh”, đây là tự độ, là tự lợi. Quý vị tự giác, tự giác tu hành viên mãn rồi. “Đạt ư cứu cánh”, cứu cánh là đoạn tận vô thỉ vô minh, quả vị diệu giác. Tự giác hạnh chưa viên mãn không có cứu cánh, đó là 41 vị pháp thân đại sĩ trong cõi Thật Báo, có thể nói họ đều là tự giác hạnh viên, nhưng chưa đến được cứu cánh. Nếu như đến cứu cánh, thì đó là quả Phật Diệu Giác, trên Bồ Tát Đẳng Giác, cũng là vô thượng chánh đẳng chánh giác cứu cánh viên mãn, đây là chứng đắc Phật quả cứu cánh.

“Dĩ đạt tục cố, tùy cơ thuyết giáo, độ sanh vô lượng”. Họ có năng lực giúp đỡ chúng sanh, giúp chúng sanh lìa khổ được vui, giáo hóa chúng sanh phá mê khai ngộ. Vì sao vậy? Vì họ đạt tục, cũng là nói đối với sự việc trong mười pháp giới, đối với sự việc trong lục đạo, họ biết rất rõ ràng, không chút mê hoặc. Đối với các loại căn tánh bất đồng trong mười pháp giới, họ tự nhiên tùy cơ thí giáo, không cần phải thông qua tâm ý thức, thật không thể nghĩ bàn. Chẳng những lục đạo phàm phu chúng ta không thể tưởng tượng được, mà Phật Bồ tát trong tứ thánh pháp giới cũng không thể nghĩ bàn, không phải là một cảnh giới.

Câu dưới đây là tán thán Tịnh Độ đến tột đỉnh. “Kim thử Tịnh Độ nhất pháp”, tức là phương pháp, pháp môn niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. “Chánh chiếu chân đạt tục chi cực chí”, cực chí tức là đã viên mãn, chiếu chân viên mãn, đạt tục viên mãn, không pháp môn nào có thể vượt qua pháp môn này. “Chiếu chân hiển chân đế”, sự thật chân tướng, “đạt tục, minh tục đế”, y chánh trang nghiêm trong thập pháp giới, bao gồm lục đạo luân hồi, những sự việc trong này không có việc nào quý vị không biết. Quý vị không cần học tập, không cần suy nghĩ, quý vị tiếp xúc là hiểu được hết. Cho nên, quý vị có năng lực giúp tất cả chúng sanh khổ nạn trong mười pháp giới. Mười pháp giới đều là khổ, Phật Bồ Tát trong mười pháp giới đều khổ, họ khổ chỗ nào? khổ ở chỗ không kiến tánh, họ cầu minh tâm kiến tánh. “Song cử thị trung đế”, hiển thị chân đế, minh tục đế, đây gọi là trung đế. “Tam đế viên dung”, bất khả tư nghì, tam đế do Thiên Thai tông lập ra. “Hựu chiếu chân, cố như thật. Đạt tục, cố quảng độ. Cố vạn loại tề thâu, cứu cánh độ thoát”. Cứu cánh độ thoát mới gọi là đại viên mãn giáo.

Tịnh tông thật tại là thuộc về đại viên mãn giáo, đời này của chúng ta có thể gặp được, không dễ! “Bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ”, đây là sự thật. Cư sĩ Bành Tế Thanh nói: “là một ngày khó gặp trong vô lượng kiếp”, lời nói này cũng không phải giả. Chúng ta lắng đọng suy xét xem, thế giới hiện nay, trên trái đất gần 7 tỷ nhân khẩu, bao nhiêu người nghe được Phật pháp? Trong những người nghe được Phật pháp này, người nghe Phật pháp khoảng chừng 1/10, 7 tỷ người, biết Phật pháp khoảng chừng 7 trăm triệu người, 1/10. Trong 7 trăm triệu người, có bao nhiêu người gặp được đại thừa? Thật sự không nhiều, có thể cũng là 1/10, 1/10 là 1 triệu. Trong 1 triệu người này, người thật sự lý giải được đại thừa quá ít, e rằng chưa đến 1%, 1/1000, 1/ 10,000. Người thật sự hiểu thông đạt đại thừa không nhiều. Đất nước chúng ta có thể nói là thuần đại thừa, 300 năm trước học đại thừa, người thông đạt đại thừa rất nhiều, thời đại chúng ta bây giờ, người thông đạt giáo lý đại thừa quá ít. Trong cuộc đời của chúng tôi, học Phật mấy chục năm, 60 năm, nghe người khác nói, tận mắt nhìn thấy, không được 100 người. Phật pháp suy rồi, từ điểm này quý vị thấy rất rõ ràng Phật pháp suy rồi. Vì sao không có? Vì không có người học, người học ít, người thật sự tu hành thì càng ít hơn. Chỉ có một pháp môn, pháp môn Tịnh Độ, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, còn thấy có người thật sự đã vãng sanh, học các pháp môn đại thừa khác càng lúc càng ít, đây là sự thật đặt ở trước mặt chúng ta.

Người tu học Tịnh Tông, không phải nói họ thông đạt đại thừa, người thật sự vãng sanh là người thành thật, thật sự là người thành thật, nghe lời và thực hành. Họ có biết đại thừa không? Không biết, nhưng khuyên họ niệm Phật, họ thật sự tin, thật sự niệm, không chút nghi ngờ về thế giới Tây phương Cực Lạc, họ thật sự muốn đi. Kết quả họ niệm 3-5 năm, 8-10 năm thì thật sự được vãng sanh, sự thành tựu của người vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, vượt trội hơn người thông đạt đại thừa ở thế gian này, đó là sự thật. Nếu quý vị muốn hỏi vì sao vậy? Là nhờ bổn nguyện oai thần của Phật A Di Đà gia trì họ, họ thông tất cả rồi, họ không còn bị chướng ngại gì nữa, vãng sanh đến thế giới Tây phương Cực Lạc đạt được cứu cánh. Cho nên pháp môn này gọi là dễ hành đạo, chỉ cần quý vị chịu tin tưởng, quý vị không hoài nghi, hiểu hay không cũng không sao, quý vị niệm câu danh hiệu Phật đến cùng, buông bỏ vạn duyên, thì chắc chắn được vãng sanh. Cho nên pháp môn này có thể độ chúng sanh 9 ngàn năm mạt pháp sau này, bởi vì nó quá tiện lợi, quá dễ dàng, quá đơn giản, người nào cũng tu được. Quý vị muốn hỏi về lý, thì lý quá sâu, quá cao, các vị Bồ Tát bình thường không thể cứu cánh minh liễu. Cứu cánh minh liễu, trong kinh Phật nói rất hay: “chỉ có Phật và Phật, mới được cứu cánh”, người thành Phật mới biết được, Bồ Tát không biết. Pháp môn này thù thắng, nên hiểu rõ, nên nắm chắc cơ duyên này, ở trong đời này quyết định vãng sanh. Kinh Vô Lượng Thọ, học quyển này là đủ rồi, không cần gây phiền phức nữa, thâm nhập một môn, một đời chuyên học bộ kinh điển này, chuyên hoằng dương bộ kinh điển này là được rồi.

Dưới đây chia ngũ nhãn để giới thiệu. Thứ nhất là nhục nhãn, “tức nhân gian nhục thân chi nhãn, năng kiến hiện tiền sắc tượng, cố viết giản trạch”. Giản trạch là phân biệt, là tuyển chọn, đây là nhục nhãn. Nhục nhãn có năng lực tuyển chọn, có năng lực phân biệt, chỉ thấy được hình sắc trước mắt. Nếu là chỉ có nhục nhãn, không thêm vào những thứ khác, rất có thể chúng ta lựa chọn sai. Xã hội bây giờ, người như vậy rất nhiều, có khối người thấy sai, chọn sai rồi. Nhục nhãn phải cộng thêm gì? Phải cộng thêm trí huệ, có trí huệ thì quý vị không chọn sai, không có trí huệ thì luôn luôn chọn sai. Thân cận thiện tri thức, rất có ích lợi cho sự tu học của chúng ta.

Thứ hai là Thiên nhãn, “vị thiên thú chi nhãn”, Thiên thú tức là thiên đạo, thiên đạo trong lục đạo, mắt của họ. Thiên có 28 tầng, cũng tùy theo công phu tu hành của họ, trí huệ, phước đức không giống nhau, cho nên lục đạo của họ có năng lực lớn nhỏ không giống nhau. “Đại Trí Độ luận viết, thiên nhãn sở kiến, tự địa cập hạ địa”. Tự địa là cảnh giới mình đang ở, ví dụ dưới đây nói: “như sắc giới thiên dĩ sắc giới vi tự địa”. Sắc giới thiên có 28 tầng, mỗi tầng, ví như Tứ thiền thiên, Sơ thiền thiên thì có 3 tầng, Phạm chúng thiên, Phạm Phụ thiên, Đại Phạm thiên. Lấy Đại Phạm thiên làm điển hình, tầng trời Đại Phạm thiên là tự phần của họ, là tự địa của họ, họ biết được tất cả phía dưới, nhưng phía trên thì họ không biết. Phía trên cao hơn họ, họ chỉ biết tầng này của mình, phía dưới thì họ biết hết.

Dưới đây nói, “cập hạ địa- đê ư sắc giới tự địa chi giới, liệt như dục giới, lục đạo chúng sanh chư vật, nhược cận nhược viễn, nhược thô nhược tế chi sắc, mạc bất năng chiếu”. Họ hoàn toàn chiếu kiến. Trong Đại Trí Độ Luận nói không phải giả, nếu chúng ta thật sự tin tưởng, thật sự hiểu rõ, trên đầu chúng ta có tứ thiên vương, trên tứ thiên vương là Đao Lợi thiên, người Trung Quốc gọi là Ngọc hoàng đại đế, Ngọc hoàng đại đế ở Đao Lợi thiên. Trên Đao Lợi thiên là Dạ Ma thiên, trên Dạ Ma thiên là Đâu Suất thiên là đạo tràng của Bồ Tát Di Lặc; trên nữa là Hóa Lạc thiên, lên nữa là đỉnh của dục giới rồi- Tha Hóa Tự Tại thiên; trên nữa là Sơ thiền, Phạm Chúng thiên, Phạm Phụ thiên, Đại Phạm thiên. Đức Phật dạy chúng ta điều này, dụng ý ở đâu? Là bảo chúng ta phải sợ trời kính thánh. Những vị thần thánh này, chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác họ đều hoàn toàn chiếu kiến, chúng ta có thể che giấu ai được? Làm chuyện có bí mật đi nữa, trong tâm khởi lên ý niệm, không có ai biết, nhưng thiên địa quỷ thần đều biết, sao có thể nói không ai biết được! Phật Bồ Tát nói chân tướng sự thật cho chúng ta. Con người nhất định phải biết tự ái, con người bây giờ đáng thương nhất là không biết tự ái. Tự ái, thương bản thân điều gì? Thương tánh đức của chính mình. Tổ tiên của chúng ta nói: “nhân chi sơ tánh bổn thiện”, chúng ta phải thương cái vốn thiện của mình. Luân lý, đạo đức đều là tánh đức, đều là tự mình vốn có, vốn có mà không thương, quý vị thương ai? Ngũ luân ngũ thường, tứ duy bát đức là vốn có. Chúng ta có thể tự ái, thì chư thiên thiện thần đều tôn kính quý vị, bảo hộ cho quý vị, chắc chắn họ không làm hại quý vị. Vì sao vậy? Vì quý vị là người tốt, quý vị là người biết tự ái, người biết tự ái là người tốt.

Chúng ta xem tiếp dưới đây. “Hựu Tịnh Ảnh Sớ viết, nhất thiết thiền định, danh vi thiên trú. Y thiên đắc nhãn, cố danh thiên nhãn. Năng kiến chúng sanh tử thử sanh bỉ”. Tử thử sanh bỉ tức là nói về lục đạo luân hồi, họ nhìn rất rõ ràng. Trong Tịnh Ảnh Sớ nói là tu thiền định, thiên nhãn này nhờ tu mà được. Ở dưới có giải thích, chư thiên, sanh lên trời quả báo đó là thiên nhãn, quý vị sanh lên cõi trời thì tự nhiên có. Tu thiền, đắc định, thật sự mà nói, bốn tầng trời trong dục giới không phải chỉ riêng tu thiền, sanh thiên thượng phẩm thập thiện này, chỉ có thượng phẩm thập thiện, không có công phu thiền định, cao nhất chỉ có thể sanh đến Đao Lợi thiên, tức là Tứ Vương thiên, Đao Lợi thiên thôi chứ lên nữa là không được. Lên trên nữa cũng là tu thiền định, tu thiền định không thành công. Ví dụ thiền định sơ thiền tu đến 100 điểm, thì quý vị đến Sơ Thiền; nếu quý vị có 90 điểm thì làm sao? không đến được Sơ thiền, ở dục giới đệ lục thiên- Tha Hóa Tự Tại thiên. 80 điểm thì sao? 80 điểm thì ở tầng thứ 5, đệ ngũ thiên -Tha Hóa thiên; nếu chỉ có 70 điểm, 70 điểm thì ở Đâu Suất thiên, hạ thấp xuống. Đây gọi là gì? Là chưa đạt định, tu định chưa thành công, có chút thiền định, không đạt được tiêu chuẩn này, là sự việc như vậy. Từ Dạ Ma thiên trở lên đều có chút định công, không có định công thì họ không đi được. Cho nên y thiên đắc nhãn, là thiên nhãn.

“Thiên nhãn thật cụ dĩ thượng lưỡng nghĩa. Hựu thiên nhãn hữu nhị chủng, nhất giả tùng báo đắc, nhất giả tùng tu đắc”. Ý nghĩa của hai loại này đã nói ra rồi. Trong Đại Trí Độ Luận nói là báo đắc, sanh đến cõi trời thì có, Trong Tịnh Ảnh Sớ nói điều này, Tịnh Ảnh là tiểu Huệ Viễn, đại sư Huệ Viễn ở triều đại nhà Tùy. Lời chú giải của Vô Lượng Thọ kinh gọi là Tịnh Ảnh Sớ. Ngài nói là tu đắc. “Tịnh Ảnh sở vân, thị chỉ tu đắc giả. Sanh ư sắc giới chư thiên, tự nhiên sanh đắc chi tịnh nhãn, thị vi báo đắc. Vị tùng quả báo nhi đắc, bất lại tu thành dã”. Ví như chúng ta đến làm người, đầu thai làm người, quý vị được thân người là báo đắc, không phải là tu đắc. “Hựu thông đạt giả, như Trí Độ Luận viết, nhục nhãn kiến cận bất kiến viễn”. Xa quá nhìn không thấy, khoảng cách gần nhìn mới thấy rõ; “kiến tiền bất kiến hậu”, mắt chúng ta thấy phía trước, không thấy được phía sau; “kiến ngoại bất kiến nội”, bên ngoài nhìn rất rõ ràng, nhưng mắt không thể thấy được mình; “kiến trú bất kiến dạ”, nó cần phải có ánh sáng làm duyên, không có ánh sáng thì không nhìn thấy, bóng tối không nhìn thấy; “kiến thượng bất kiến hạ”, đây đều là có chướng ngại. “Dĩ thữ ngại cố cầu thiên nhãn”, nhục nhãn có chướng ngại, vậy thì làm sao? Quý vị cầu thiên nhãn, cầu thiên nhãn có thể tu. Nếu quý vị đắc thiên nhãn, xa gần không có chướng ngại, trước sau không có chướng ngại, trong ngoài không có chướng ngại, cho đến trên dưới đều không có chướng ngại, “cố vân thông đạt”. Đây là nói thiên nhãn thông đạt. “Hựu uế độ thiên nhãn sở kiến, bất xuất tam thiên đại thiên”, đây là chúng ta nói lục đạo, lục đạo của chúng ta là uế độ, trong lục đạo có 28 tầng trời, thiên nhãn rộng nhất của họ, năng lực lớn nhất của họ, thấy được tam thiên đại thiên thế giới, tức là thế giới Ta Bà, các thế giới chư Phật khác không nhìn thấy, nó có giới hạn. “Bỉ độ Bồ Tát thiên nhãn”, bỉ độ là nói về thế giới Cực Lạc, thiên nhãn của Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc, “thập phương hằng hà sa thế giới”, họ đều nhìn thấy, “cập kỳ trung chúng sanh sanh tử”. Quốc độ của thập phương chư Phật đa số là lục đạo luân hồi, kinh Hoa Nghiêm phẩm Hoa Tạng Thế Giới, phẩm Thế Giới Thành Tựu nói rất rõ ràng. Hai phẩm kinh văn này, dùng lời nói của các nhà khoa học, đó là thái không vật lý, thuyết minh chân tướng của thái không, mắt của Phật thấy được.

Thứ ba là pháp nhãn. “Vọng Tây viết, duyên tục đế trí, năng chiếu pháp cố, danh vi pháp nhãn. Cảnh Hưng viết: pháp nhãn tức dĩ hữu trí huệ vi thể, năng kiến chúng sanh dục tánh tâm cập chư Phật pháp, cố danh pháp nhãn”. Tiên Chú là của cư sĩ Đinh Phúc Bảo, ông ta nói: “phân minh quán đạt duyên sanh sai biệt chi pháp, vị chi pháp nhãn. Ngụy Dịch viết: Pháp nhãn quan sát, cứu cánh chư đạo”. Đây là các vị tổ sư và trong kinh điển nói. Kim kinh vân, pháp nhãn thanh tịnh, kỳ văn ưng như Tam Tạng Pháp Số sở vân, pháp nhãn giả, Bồ Tát vị độ chúng sanh, dĩ thanh tịnh pháp nhãn, biến quán nhất thiết chư pháp, năng tri năng hành. Vị nhân hành thị pháp, đắc chứng thị đạo, diệc tri nhất thiết chúng sanh chủng chủng phương tiện môn, linh tu linh chứng dã. Do thượng khả kiến, Bồ Tát ư nhất thiết pháp, năng tri năng hành, năng tri chủng chủng sở hành chi pháp dữ sở chứng chi đạo, phục tri chủng chủng phương tiện môn, dĩ phổ độ chúng sanh giả, danh vi thanh tịnh pháp nhãn”. Lão cư sĩ trích dẫn nhiều như vậy, đem pháp nhãn nói rất rõ ràng minh bạch.

“Duyên tục đế trí”, tục đế là đối với chân đế mà nói, ở trước nói là “chiếu chân đạt tục”. Tục đế là đối với lục đạo chúng sanh, đối với chúng sanh trong mười pháp giới, họ đều có thể thông đạt minh liễu. Đây là trí năng, không phải tri thức, tri thức không làm được, nhất định phải là trí huệ. Vì sao gọi trí huệ là đế? Chúng ta phải biết, trong giáo lý đại thừa, không chỉ lục đạo là tục, mà pháp giới tứ thánh cũng là tục. Hiểu rõ chân tướng sự thật này rồi, thì vấn đề này được giải quyết, sẽ biết được trí tục đế từ đâu mà có? Từ không phân biệt, không chấp trước mà có. Quý vị thấy A La Hán, ở trước trong bát chánh đạo có chánh kiến, chánh tư duy quý vị đã biết rồi. Chánh kiến, chánh tư duy, người thế tục không có, vậy thì ai có? Tu Đà Hoàn được chánh kiến, A la hán được chánh tư duy. A la hán chưa ra khỏi mười pháp giới, chỉ ra khỏi lục đạo, chưa ra khỏi mười pháp giới. Tu đà hoàn cho đến A na hàm- 3 quả, chưa ra khỏi lục đạo luân hồi. Ba quả Thánh nhân trú tứ thiền, họ có trí huệ là tục đế trí, họ không có chân đế trí, chân đế trí hiện tiền thì họ vượt qua mười pháp giới, họ đến cõi Thật Báo. Cho nên tục đế thật sự có trí, có trí huệ, chúng ta nói tiểu trí huệ, không phải là đại trí huệ, chỉ buông bỏ một bộ phận phiền não, chưa buông bỏ hoàn toàn được. Buông bỏ phiền não kiến tư là A La Hán, đoạn hết tập khí phiền não kiến tư là Bích Chi Phật, đoạn hết trần sa phiền não là Bồ Tát. Cũng chưa ra khỏi mười pháp giới, cũng là tục đế trí. Cho đến Phật trong mười pháp giới, kiến tư, trần sa chẳng những đã đoạn hết, mà ngay cả tập khí cũng đoạn rồi, chỉ chưa phá được vô minh, tức là chưa buông bỏ khởi tâm động niệm, họ vẫn là tục đế trí. Nếu buông bỏ khởi tâm động niệm, thì họ chứng đắc chân đế, chơn tục viên dung thì họ thành Phật, là pháp thân đại sĩ, là Thánh nhân, chứ không phải là phàm phu. Phàm thánh trong đại thừa là phân biệt từ điểm này, họ không ở trong mười pháp giới, họ ở cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai. Thông thường người tu đại thừa, chứ không phải tu Tịnh Độ, không cầu vãng sanh, đa số là sanh về thế giới Hoa Tạng, cõi Thật Báo Trang Nghiêm ở thế giới Hoa Tạng của đức Phật Tỳ Lô Giá Na. Nếu là người niệm Phật, họ nhất định sanh về cõi Thật Báo Trang Nghiêm ở thế giới Tây Phương Cực Lạc của Phật A Di Đà.

Cho nên, tục đế hữu trí, trí huệ này, “năng chiếu pháp cố”, họ đối với kinh giáo của Phật có thể thông đạt, có thể liễu giải, không liễu giải thấu triệt được, nhưng họ có thể liễu giải một bộ phận. Điều này trước kia thầy Lý đã nói với tôi, hàng thượng thượng căn nghe kinh học giáo, nghe giảng kinh, học kinh giáo, từ chỗ giáo lý hạ công phu, đây là hàng thượng thượng căn. Một bộ kinh, quý vị từ chỗ giáo lý, lý thông rồi, thì tất cả kinh hoàn toàn thông. Đó là người nào? Đại sư Huệ Năng đã thị hiện cho chúng ta, Ngài thông đạt giáo lý rồi, cho nên tất cả đều thông. Ngài nói như thật bất nhiên, nếu chúng ta không phải là hàng thượng thượng căn thì sao? Cũng bất đắc dĩ mà cầu thấp hơn, chúng ta cầu thông giáo nghĩa, thông giáo nghĩa tức là tục đế trí, không thông được hoàn toàn, thì cũng thông một bộ phận. Tôi học Tịnh Tông, điển tịch của Tịnh Tông, tôi thông bộ kinh này rồi, thì thông toàn bộ điển tịch của Tịnh Tông; những bộ kinh khác thì không được, như Hoa Nghiêm, Pháp Hoa, Bát Nhã thì không được, bản thân tôi thông tông này rồi. Đây gọi là khéo học, biết học.

Nếu học kinh giáo mà chỉ nhớ lời giáo sư giảng, nhớ nó rất kỹ, vậy cũng không được, đây là học bộ kinh nào thì biết bộ kinh đó, nếu đổi kinh khác thì không biết nữa. Phương pháp học như vậy thì học rất vất vả, học rất chậm, học kém thông minh.

Hồi trẻ tôi học kinh giáo, giáo sư giảng đạo lý này cho tôi, chủ yếu là dạy tôi nghe giảng thì phải nghe giáo sư giảng nghĩa lý, không nên nghe ngôn ngữ của thầy. Vì sao vậy? Vì hiểu đạo lý rồi, thì quý vị sẽ biết giảng, hà tất phải học ngôn ngữ? Điều này là đúng. Cho nên thầy không cho phép tôi ghi chép. Quý vị phải nghe nhiều, nhất định phải hiểu được đạo lý, thì mình sẽ biết, quý vị sẽ giảng rất sinh động. Nếu quý vị giảng lại của người khác, họ giảng như thế nào thì quý vị hoàn toàn giảng lại như thế đó, thì rất kém thông minh. Lên bục giảng, không giảng sai, nhưng thính chúng nghe không có hứng thú gì cả, rất dễ sanh tâm mệt mỏi, không có tinh thần. Nhưng thật sự có thể học được nghĩa lý, còn cần phải đủ điều kiện, thông thường chúng ta nói là ngộ tánh, người không ngộ tánh thì không thể, học kinh giáo rất khó khăn.

Trước kia đi học, mặc dù là pháp thế gian, giáo sư đều coi trọng năng lực của học trò. Thời kỳ kháng chiến tôi học trung học, học trung học năm thứ nhất, năm thứ hai, khi chúng tôi nghe các thầy cô giáo nói chuyện với nhau, nói đến học trò, tức là nói một học trò nào đó có năng lực, một học trò nào đó năng lực rất kém. Cho nên đề thi, đề thi không nhiều, thông thường thi đều có 4 đề, mỗi đề 25 phút, đều là dùng trí huệ để giải đáp, từ đó có thể thấy được năng lực của học trò. Có vị giáo sư thì chỉ cho 2 đề, mỗi đề 50 phút, hoàn toàn xem năng lực của quý vị. Chúng tôi còn gặp một thầy, thầy dạy toán, thầy cho đề như thế nào? Là đề vấn đáp, không phải là tính toán mà là vấn đáp. Toàn bộ là kiểm tra năng lực của học trò, khác với thi cử bây giờ, bây giờ thi như thế nào? Đề trắc nghiệm, đề điền vào chỗ trống, vậy là không được, vậy là không có năng lực, đó là kiểm tra trí nhớ. Cho nên cần năng lực, cũng cần có trí nhớ, học trò này có thể học thành công. Đây là giải thích về tục đế trí.

Sư Cảnh Hưng cũng là ý này, “pháp nhãn tức dĩ hữu trí vi thể”, nó cũng là trí huệ, tục đế trí huệ. Trí huệ nhất định do buông bỏ mà được, không phải do học mà được, từ tâm thanh tịnh mà được. “Năng kiến chúng sanh, dục”, là dục vọng, tánh là tính tình, tâm là ý niệm, đây là quán căn cơ, ở dưới là “cập chư Phật pháp”, Ngài biết với Phật pháp, cho nên có thể quán căn cơ của chúng sanh mà nói pháp, đây gọi là pháp nhãn. Trong pháp thế xuất thế gian, làm thầy của mọi người, bắt buộc phải có điều kiện này, đầy đủ điều kiện này, căn tánh của mỗi người không giống nhau, cho nên pháp nhãn cũng có trình độ không giống nhau. Có điều kiện này thì có thể tu, tức là có thể học tập, có thể trì giới tu định, có thể nghiên cứu đại thừa, năng lực pháp nhãn sẽ tăng trưởng, có thể từ từ mở rộng, đây là thuộc về một loại trong đức hạnh.

Tiên Chú là của Đinh Phúc Bảo, “phân minh quán đạt”, ông ta dùng pháp quán thông đạt “duyên sanh sai biệt”. Tất cả pháp đều là pháp duyên sanh, nhân duyên sở sanh pháp tức là không phải thật, vì sao vậy? Vì nó không có tự thể, khi duyên tụ thì pháp này hiện tiền, khi duyên tán thì pháp này không tồn tại. Thân người của chúng ta là pháp duyên sanh, tứ đại ngũ uẩn, khi tụ thì hình trạng còn, khi tán thì hình trạng mất, nó không phải là thật. Đến thế giới Cực Lạc, thân thể của quý vị là thật, không phải giả, vì sao vậy? Vì nó không phải sắc pháp của ngũ uẩn, nó là thân pháp tánh, cho nên thân thể của họ không biến hóa. Nơi họ ở là pháp tánh độ, sơn hà đại địa vĩnh viễn không biến hóa. Không như thế giới của chúng ta, con người có sanh lão bệnh tử, thực vật có sanh trụ dị diệt, sơn hà đại địa cho đến trái đất đều có thành trụ hoại không. Cho nên nói vạn pháp là vô thường, chỉ có tự tánh là chân thường. Chân thì chúng ta phải quý trọng nó, vọng thì chúng ta không cần quan tâm, tùy duyên, có cũng tốt, không có cũng tốt là đúng rồi. Chân thì nên nắm chắc, tu dưỡng đức hạnh của mình, tu dưỡng trí huệ của mình, điều này có thể mang theo được. Tất cả việc ác đã tạo nên buông bỏ, quý vị mới dễ dàng vãng sanh, rời khỏi thế giới này không chút vướng víu.

Ngụy Dịch, kinh Vô Lượng Thọ này là của Khương Tăng Khải phiên dịch, “pháp nhãn quán sát, cứu cánh chư đạo”. Đây là pháp nhãn của Bồ Tát, không phải Thanh Văn, Duyên Giác, không phải phàm phu, pháp nhãn của Bồ Tát mới có thể được cứu cánh chư đạo. “Kinh này nói pháp nhãn thanh tịnh”, ý nghĩa này giống như trong Tam Tạng Pháp Số nói. Pháp nhãn là, Bồ Tát vì độ chúng sanh, dùng pháp nhãn thanh tịnh, biến quán nhất thiết chư pháp, năng tri năng hành. Bồ Tát, Bồ Tát thấp nhất cũng phải có tâm thanh tịnh. Người nào được tâm thanh tịnh? Chúng ta biết A la hán được tâm thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì họ đã đoạn kiến tư phiền não rồi, cũng là ở trước trong bát chánh đạo chúng ta đã nói, đạt được chánh kiến, đạt được chánh tư duy. Vì sao đạt được chánh kiến? Vì họ đã đoạn hết 5 loại kiến hoặc, đoạn hết 5 loại tư hoặc, tức là đã đoạn hết phiền não kiến tư, chứng quả A la hán, được tâm thanh tịnh, họ đạt được “thanh tịnh” trên đề kinh này của chúng ta. Bồ Tát đạt được tâm thanh tịnh, địa vị của họ là gì? Trong kinh Hoa Nghiêm dạy đó là Bồ Tát đệ thất tín trong thập tín. Sơ tín Bồ Tát và tiểu thừa Tu đà hoàn đoạn phiền não là bình đẳng, đã đoạn kiến hoặc. Bồ Tát thất tín vị và A la hán là bình đẳng, đã đoạn tư hoặc, nhưng trí huệ của Bồ Tát cao hơn nhiều, trí tuệ của A la hán không bằng, đoạn phiền não thì giống nhau, bằng nhau. Điều này chúng ta nhìn là biết rất rõ. Bồ Tát lục tín vị chưa ra khỏi lục đạo luân hồi, Bồ Tát thất tín thì ra khỏi rồi. Những người này, từ sơ tín vị đều có tục đế trí, đều có trí huệ này. Cũng là nói, tâm thanh tịnh càng lên cao càng thanh tịnh, đến A la hán thì thanh tịnh viên mãn, lên cao nữa là tâm bình đẳng hiện tiền. Cho nên, họ dùng tịnh pháp nhãn biến quán chư pháp- năng tri, đáng quý hơn là họ năng hành! Ngày nay chúng ta học nhiều kinh giáo rồi, biết nhưng không làm được, vì sao vậy? Vì không buông bỏ. Bồ Tát biết và làm được, vì họ đã buông bỏ phiền não kiến tư rồi.

“Nhân hành thị pháp, đắc chứng thị đạo”, không phải biết là pháp quý vị có thể chứng đạo. Cho nên, đại sư Thanh Lương phân ra tứ phần Hoa Nghiêm là: tín giải hành chứng. Chúng ta tin được hiểu được, nếu không hành được thì không có chứng quả ở phía sau, quan trọng nhất là hành. Thật sự buông bỏ, thật sự đoạn tận mới có thể chứng quả. “Diệc tri nhất thiết chúng sanh chủng chủng phương tiện môn, linh tu linh chứng”. Câu này là nói giáo hóa chúng sanh, quý vị thấy giáo hóa chúng sanh, trước mình phải chứng quả sau đó mới có thể giáo hóa người khác. Pháp thế xuất thế gian cũng không ngoại lệ. Thầy giáo dạy học trò, Phật Thích Ca Mâu Ni dạy học thành công, Khổng Tử dạy học cũng đã thành công, họ dựa vào điều gì? Vì sao họ dạy học thành công mà người khác không bằng họ? Kỳ thật thì không có bí quyết gì, mà do họ làm được rồi, sau đó mới dạy, cho nên họ thành công. Chúng ta không làm được, cho nên học như thế nào cũng không học tốt, dạy như thế nào cũng không thấy hiệu quả, nguyên nhân là ở điểm này. Hiểu được đạo lý này, chúng ta mới biết, làm quan trọng hơn nói rất nhiều! Làm là thân giáo, nói là ngôn giáo. Có ngôn giáo không có thân giáo, thì mọi người không tin quý vị. Gọi là “nói được không làm được, không phải trí huệ chân thật”. Ngược lại, làm được không nói được, người này cũng là trí huệ chân thật. Làm được chắc chắn nói được, nhưng nói được chưa hẳn đã làm được.

Trước đây chúng tôi làm thí nghiệm ở Thang Trì, dạy Đệ Tử Quy, chúng tôi triệu tập một số giáo sư, gồm 37 người. Ngày thứ nhất tôi gặp mặt họ, động viên họ, nêu ra những ví dụ như Khổng Tử dạy học thành công, Phật Thích Ca dạy học thành công, nguyên nhân ở chỗ các Ngài làm được, những gì họ nói đều đã làm được, không làm được thì không nói. Cho nên, tôi động viên những giáo sư này, lúc bấy giờ tôi cho họ thời gian 4 tháng, hy vọng 4 tháng này có thể đem Đệ Tử Quy, Đệ Tử Quy tổng cộng 113 bài, tất cả đều phải làm được, quý vị mới có thể dạy được. Nếu bản thân không làm được, thì giáo dục này của chúng ta sẽ thất bại, sự thất bại của giáo dục này có tầm ảnh hưởng rất lớn, cho nên hy vọng mọi người đem nó làm như một việc công đức. Làm thành công rồi, để cho mọi người trên toàn thế giới biết đến, phương pháp truyền thống có hiệu nghiệm, để họ xây dựng tín tâm, thì công đức này rất lớn! Nếu như làm thất bại, thì họ vĩnh viễn sẽ không tin tưởng, mà cho rằng lời giáo huấn xưa đã lỗi thời rồi, không có ích rồi, không nên học nó, sẽ đào thải nó. Quý vị thấy, sự tồn vong của truyền thống văn hóa thành công hay thất bại đều ở lần này. Những giáo sư này rất giỏi, mỗi người đều là Bồ Tát, họ hiểu rõ, họ giác ngộ rồi, cố gắng làm. Tiến độ vượt quá dự định của tôi, tôi cho họ 4 tháng, thì trong vòng 2 tháng họ đã làm được rồi. Mỗi khi tôi nghĩ đến sự việc này, đây không phải con người làm ra, mà nhờ đức của tổ tông, nhờ sự gia trì của Tam Bảo, nên có hiệu quả tốt như vậy. Tuy trung tâm đã đóng cửa 3 năm rồi, không được ảnh hưởng trên toàn thế giới nhưng cũng đến Đông Nam Á rồi, Á châu khắp nơi đều được ảnh hưởng. Hiện tại ngay cả Nhật Bản cũng hy vọng thấy được diện mục của Thang Trì, họ muốn học, họ cũng muốn làm.

Cho nên, có thể đem chánh pháp thật sự thực hiện, chánh pháp có được thường trụ thế gian hay không, là do truyền thống Thánh Hiền dạy học có được hồi phục trở lại hay không, hoàn toàn dựa vào giáo sư, dựa vào việc giác ngộ của giáo sư, có sự giác ngộ chân chánh của giáo sư thì chắc chắn sẽ thành công. Quan hệ thành bại này rất lớn, nếu là thất bại, chẳng bằng không làm, vì sao vậy? Vì mọi người sẽ đánh dấu hỏi ở đó. Làm thất bại rồi, quan niệm của người khác, quan niệm sai lầm rằng, lời dạy truyền thống sẽ lạc hậu, là làm không được, nó không có ý nghĩa gì, không có giá trị gì, nên vứt bỏ hoàn toàn. Điều này phiền phức rất lớn, truyền thống căn bản do đây mà đoạn mất. Cho nên, làm việc này là việc tốt, cần phải rất cẩn thận, làm từ bản thân mình. Bản thân chúng tôi không làm mẫu, giáo sư không có gương mẫu. Nói cách khác, thành công hay thất bại là ở một người, người lãnh đạo có sự liên quan rất lớn! Bản thân mình làm có ý nghĩa, phải có đủ tín tâm, chăm chỉ, nỗ lực, sau đó mới có thể khiến cho chúng sanh tu được chứng được. Từ đó cho thấy Bồ Tát đối với chúng sanh, biết được làm được, “năng tri chủng chủng sở hành chi pháp dữ sở chứng chi đạo, phục tri chủng chủng phương tiện pháp môn”, mới có thể phổ độ chúng sanh, mới gọi là thanh tịnh pháp nhãn.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 463

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 463 PAGE 1

Tập 464

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 23.6.2011

Địa Điểm: Cao Hùng -Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 584, xem từ hai chữ cuối cùng ở hàng thứ 7.

“Do thượng khả kiến, Bồ Tát ư nhất thiết pháp năng tri năng hành, năng tri chủng chủng sở hành chi pháp dữ sở chứng chi đạo”. Ở trên đã nói ngũ nhãn, nhục nhãn, thiên nhãn, pháp nhãn, cho thấy Bồ Tát đối với tất cả pháp của thế xuất thế gian, chẳng có pháp nào không biết. Bây giờ có rất nhiều người không tán đồng kiến giải này, họ cho rằng việc này là không thể được, chỉ có trước đây các tôn giáo ca ngợi thượng đế, ca ngợi thần là “toàn tri toàn năng”, con người không thể làm được, vậy rốt cuộc thần có hay không vẫn là một nghi vấn, đây là danh từ tán thán.

Trong giáo lý đại thừa dạy chúng ta, đây là thật không phải là giả. Bồ tát biết, Phật biết, mỗi người chúng ta đều biết, trong giáo lý đại thừa nói đó là bản năng của tất cả chúng sanh, trong tự tánh của chúng sanh có đủ đức tướng bát nhã, mặc dù đang mê những nó vẫn y nguyên không mất đi. Đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”, ý nghĩa của chữ “đầy đủ” là nói về điều này, đối với tất cả pháp họ biết được làm được, không có gì không biết, không có gì không làm được. Bởi chúng sanh mê mất tự tánh, quý vị nhất định phải nhớ, là mê mất chứ không phải mất đi. Nếu bây giờ quý vị giác ngộ, không mê nữa, thì đức năng trí huệ trong tự tánh hiện tiền, quý vị đạt được thọ dụng chân thật. Thọ dụng chân thật này là đối với tất cả pháp- tất cả pháp thế xuất thế gian, quá khứ, hiện tại, vị lai, lớn mà không ngoài, nhỏ mà không trong, không có pháp nào không biết.

Các nhà khoa học hiện nay biết được chỉ là một bộ phận, ví như chúng ta nói rằng nhỏ mà không trong, trong Phật pháp danh từ của nó gọi là nhỏ trong cái rất nhỏ, vật chất nhỏ nhất này, không thể chia ra nữa, chia ra nữa thì không còn, gọi là lân hư trần. Khoa học lượng tử ngày nay, phát hiện ra vật chất nhỏ nhất, cũng không thể phân ra được nữa, phân ra nữa là không còn. Nhỏ đến mức độ nào? Khoa học cũng nói ra số lượng của nó. Dùng điện tử làm đơn vị, điện tử rất nhỏ, nhục nhãn nhìn không thấy. Chúng ta biết hạt nhân nguyên tử giống như một thái dương hệ, trong hạt nhân nguyên tử đó, có rất nhiều điện tử bao quanh, thực sự giống như một mô hình tiểu tinh hệ, trong đó có mặt trời, có hành tinh bao quanh mặt trời, có vệ tinh bao quanh hành tinh, nguyên tử đúng là có mô hình nhỏ, vũ trụ chính là mô hình nhỏ này rộng lớn ra mà thôi. Lượng tử này lớn cỡ nào? Giới khoa học nói với chúng ta, 10 tỷ cái, cũng gọi là vi trung tử, 10 tỷ cái tổ hợp thành một điện tử. Nói cách khác, thể tích của lượng tử là 1/ 10 tỷ của điện tử. Chúng ta không cách nào thấy được, thời gian tồn tại của nó vô cùng ngắn ngủi, tốc độ dao động rất nhanh, tốc độ này giới khoa học không nói ra được, trong kinh Bồ Tát Di Lặc nói ra được, Bồ Tát Di Lặc nói rằng, thời gian tồn tại của nó một khảy móng tay là 32 ức 100 ngàn niệm, 32 ức x 100 ngàn= 320 triệu, tốc độ nhanh quá! Nếu như dùng giây để nói, thì trong một giây chúng ta khảy móng tay, khảy 5 lần thì cũng không vấn đề gì, nhưng khảy đến 5 lần, đó là một giây là 1/1600 triệu, một giây tần suất chấn động của nó là 1600 triệu lần, mỗi lần là thời gian sanh diệt của nó, quý vị thấy nhanh biết bao. Nhưng Phật lại bảo chúng ta, trong một lần đó lại có thành trụ hoại không, điều này càng không thể nghĩ bàn. Vật chất nhỏ như vậy, dưới sự vận động nhanh như vậy, dường như là không tồn tại. Không thể nói là nó không tồn tại, nó có, đích thực có hiện tượng này, hiện tượng này gọi là sát na sanh diệt, bất khả đắc. Trong vật chất nhỏ này, đức Phật nói trong đó có đại thiên thế giới, đại thiên thế giới không thu nhỏ lại, chấm nhỏ này không phóng to ra, nó có thể hổ tương tương tức tương dung. Điều này ngay cả khoa học triết học hiện đại, cũng thuộc về không thể nghĩ bàn.

Đức Phật dạy, đây là chân tướng của muôn sự muôn vật, là thật tướng của các pháp trong vũ trụ này. Ai biết được? Bồ Tát biết được. Vì sao Bồ Tát biết được? Vì Bồ Tát không có phân biệt, không có chấp trước, nên họ biết được. Bồ Tát có thể chứng, vì họ không khởi tâm, không động niệm. Không khởi tâm, không động niệm thì chứng đắc, không phân biệt không chấp trước thì biết được.

Khoa học và triết học ngày nay không rời phân biệt chấp trước, không rời khởi tâm động niệm, cho nên chúng ta cho rằng khoa học rất tài ba, họ dùng toán học để suy diễn, dùng thiết bị khoa học để quán sát, có thể thấy được A lại da. Ở trước nói là hiện tượng, hiện tượng của A lại da, nhỏ trong cái rất nhỏ, thấy được duyên khởi của vũ trụ, nhưng A lại da này từ đâu mà có thì họ không biết. Ba tướng tế của A lại da, năng lượng, thông tin và vật chất, các nhà khoa học đã phát hiện rồi, danh từ Phật pháp gọi nghiệp tướng của A Lại da là năng lượng, tin tức là chuyển của A lại da, vật chất là cảnh giới tướng của A Lại da. Nếu không có khoa học hiện đại chứng minh, thì chúng ta không thể hoàn toàn tin tưởng những lời Phật nói trong kinh, chỉ là tin một cách miễn cưỡng thôi. Vì sao vậy? Vì Phật Bồ Tát không vọng ngữ, Phật Bồ Tát nghe được, thấy được, tiếp xúc được, không giống tầng không gian của chúng ta, chúng ta không biết được, chúng ta tin lời Phật Bồ Tát nói là đúng. Nếu chúng ta làm được, buông bỏ hết thảy khởi tâm động niệm chấp trước, thì chúng ta chứng đắc giống như chư Phật Bồ Tát vậy.

Trong kinh Pháp Hoa gọi là “nhập Phật tri kiến”, chúng ta cũng coi là nhập Phật tri kiến, nghĩa là biết được, biết được chắc chắn là làm được. Làm được điều gì? Là buông bỏ được, đó tức là làm được. Buông bỏ kiến tư phiền não quý vị chứng A la hán, vậy sao không buông bỏ? Buông bỏ kiến tư phiền não, thì không còn luân hồi lục đạo. Vì vậy lục đạo không phải là thật, lục đạo giống như một cảnh mộng. Đức Phật giảng kinh dạy học thường dùng mộng huyễn bào ảnh làm ví dụ, bởi chúng ta ai cũng có kinh nghiệm nằm mộng, trong mộng không thể nói không có, cũng không thể nói có, nhưng sau khi tỉnh mộng, thì những cảnh giới trong mộng liễu bất khả đắc. Nếu chúng ta chứng được A la hán, cũng đồng nghĩa là chúng ta đã buông bỏ chấp trước vào tất cả pháp, không còn chấp trước nữa, thì lục đạo luân hồi cũng không còn.

Lục đạo do đâu mà có? Do quý vị có chấp trước nên mới có lục đạo, chấp trước là nhân của lục đạo, có nhân đương nhiên có quả, nghiệp nhân quả báo không sai chút nào. Đáng tiếc là người thời nay chỉ coi trọng nghiên cứu về vật chất, lơ là về tâm lý. Giới khoa học bây giờ tuy phát hiện cơ sở vật chất nhưng tâm niệm, tức là ý niệm, nếu con người không khởi tâm, không động niệm, thì hiện tượng vật chất không còn. Hiện tượng vật chất là do khởi tâm động niệm biến hiện ra, họ mới phát hiện ra 30 năm trở lại đây, chúng ta có cơ sở để tin tưởng. Phát hiện này rất có giá trị, giá trị không thể nghĩ bàn, vì họ chứng minh được trong giáo lý đại thừa Phật nói “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Hiện tượng vật chất là từ tâm tưởng sanh, hiện tượng tinh thần cũng từ tâm tưởng sanh, tâm tưởng của con người thì chúng ta đã hiểu rõ rồi, đã thật sự khẳng định rồi, không chút hoài nghi, sức mạnh này vô cùng lớn.

Những thiên tai trên trái đất ngày nay có thể dùng phương pháp này để giải quyết, chỉ cần ý niệm thuần chánh, thì bất kỳ thiên tai gì trên trái đất cũng không phát sanh.

Thiên tai từ đâu mà có? Do tất cả những tâm hành bất thiện tích lũy mà sanh ra hiện tượng. Chúng ta xoay chuyển ý niệm, bỏ ác làm lành, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm, thì thiên tai trên địa cầu không còn nữa, tật bệnh trên thân tâm của chúng ta cũng không còn nữa. Điều này nói lên rằng tâm niệm là chủ tể của y chánh trang nghiêm trong mười pháp giới, buông bỏ hết vọng niệm, không khởi tâm, không động niệm, mười pháp giới sẽ không còn nữa, cảnh giới trước mắt là nhất chân pháp giới, cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai, Bồ Tát minh tâm kiến tánh đều ở nơi đây.

Cho nên họ biết được các loại hành pháp, các loại này không những cõi trời, cõi người, lục đạo, y chánh trang nghiêm trong mười pháp giới, không những chỉ cảnh giới này, mà họ còn biết được quá khứ, vị lai, biết được vô lượng vô biên vô số quốc độ chư Phật trong mười pháp giới, những nhân quả tánh tướng trong đó chẳng có gì họ không biết, chẳng có gì họ không làm được, chỉ là có lúc họ không nghĩ đến. Vì sao họ không nghĩ đến? Vì họ không nghĩ, Bồ Tát trong nhất chân pháp giới không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, thì vọng tưởng từ đâu mà có! Do đó trong giáo lý đại thừa Phật dạy chúng ta một chữ khác, gọi là duyên, họ không có duyên thì nó không khởi tác dụng, danh từ Phật học gọi không khởi tác dụng là không khởi hiện hành. Ngày nay chúng ta gọi là không khởi tác dụng, có duyên nó sẽ khởi tác dụng, có duyên mới có thể hiện tất cả pháp y chánh trang nghiêm của thế và xuất thế gian. Xuất thế gian- cõi Thật Báo, thế gian- mười pháp giới y chánh trang nghiêm, biết được làm được. Chúng ta phải tin tưởng câu này, bởi nó là tánh đức, trong tự tánh vốn đầy đủ, không phải từ bên ngoài mà có.

“Phục tri chủng chủng phương tiện môn”. Chủng chủng phương tiện môn cũng gọi là phương tiện thiện xảo. Phương là phương pháp, tiện là tiện lợi, tức là phương pháp thích hợp nhất, phương pháp tinh xảo nhất. Phương pháp không có nhất định, tùy thời, tùy xứ, tùy người thiên biến vạn hóa, cho nên gọi là thiện xảo, xảo diệu. Những phương pháp thiện xảo này có thể giúp chúng ta khế nhập vào đạo. Cho nên người xưa mới nói “từ bi vi bổn, phương tiện vi môn”, đây là giải thích cho mọi người vì sao gọi là Phật giáo. Nếu như có người hỏi: Phật giáo là gì? Dùng hai câu của cổ nhân này trả lời là tuyệt vời rồi, thật sự đơn giản mà nói đến cứu cánh viên mãn. Phật pháp là gì? Phật pháp là từ bi, là phương tiện. Trí huệ chân thật, lợi ích chân thật, phương tiện là lợi ích chân thật.

“Dĩ phổ độ chúng sanh giả, danh vi thanh tịnh pháp nhãn”. Bồ Tát không vì bản thân mình, đã buông bỏ triệt để ý niệm về ngã, quyết định không chấp thân này là ta, không chấp trước chúng ta khởi tâm niệm cho rằng đó là ý kiến của ta, kiến giải của ta, không có, hoàn toàn không có. Cái ta này là giả, là một quan niệm sai lầm trong Mạt na thức, ngã kiến là do quan niệm sai lầm này tạo thành. Phá được quan niệm này, buông bỏ hết thì chân ngã hiện tiền, chân ngã không phải là giả. Tự tánh của chân ngã tức là chân như bổn tánh. Hiện tượng của chân ngã là năng sanh vạn pháp, vạn pháp là chân ngã. Tác dụng của chân ngã là lợi ích chân thật, bản thân thành tựu vô thượng bồ đề, lại có thể giúp người khác tu nhân chứng quả, cuối cùng cũng khế nhập vô thượng chánh giác, cho nên trong kinh nói là pháp nhãn thanh tịnh.

“Cực Lạc bồ đề chi pháp nhãn, diệc phục như thị”. Câu này rất đơn giản, sao gọi là pháp nhãn, đã giải thích rõ ràng: pháp nhãn là liễu đạt chư pháp, cũng có thể giúp chúng sanh khai pháp nhãn.

Nhãn thứ tư dưới đây là huệ nhãn. “Vọng Tây viết: duyên chân đế trí”. Khác với pháp nhãn, pháp nhãn là duyên “tục đế trí”. Bồ Tát trong mười pháp giới làm được, nhưng “chân đế trí” thì Bồ Tát trong mười pháp giới không có. Vì sao vậy? Vì chân đế là đã kiến tánh, mười pháp giới chưa kiến tánh. Họ duyên chân đế lý trí, đây là trí huệ chân thật. “Năng chiếu không lý”, lý của chân không, nên gọi là huệ nhãn. Pháp nhãn biết được tất cả các hiện tượng. Các nhà khoa học hiện đại nói rằng, tất cả các pháp trong vũ trụ quy nạp lại thì không ngoài ba hiện tượng, ba hiện tượng này đã nói hết thảy vũ trụ. Thứ nhất là hiện tượng vật chất, thứ hai là hiện tượng tinh thần, thứ ba là hiện tượng tự nhiên. Năng lượng là hiện tượng tự nhiên, tin tức là hiện tượng tinh thần, đây là hiện tượng tâm lý hoặc là hiện tượng tinh thần, ngoài ra là hiện tượng vật chất, giới khoa học có thể quán sát được. Ba hiện tượng này từ đâu mà có? Trong triết học gọi là bản thể, mãi đến ngày nay cũng chưa nói rõ được, có rất nhiều kiến giải rất khó để người khác tâm phục khẩu phục. Vì sao vậy? Vì chưa ai thấy qua, họ chưa thấy, chưa chứng đắc, thì làm sao nói rõ những việc này được? Ở thế gian này chỉ có Phật chứng được, cho nên chỉ có trong kinh điển đại thừa nói việc này rõ ràng minh bạch. Người xưa tin tưởng, cho nên người xưa y theo phương pháp trong kinh điển tu hành, người chứng đắc không ít. Người bây giờ đã bỏ đi những phương pháp đó, phương pháp xưa đã cũ rồi, lỗi thời rồi, nên học phương pháp mới, phương pháp mới là khoa học thuần túy, nhưng khoa học thuần túy bây giờ rất có tính giới hạn, còn có rất nhiều thứ nó không có phương pháp.

Sự việc này, khoảng 40 năm trước, thầy Lý mở lớp giảng chuyên về Phật học tại thư viện Từ Quang ở Đài Trung, ở Đài Bắc pháp sư Đạo An cũng mở lớp giảng chuyên về Phật học, ở đại giảng đường hội Phật giáo, cũng có thành tựu rất lớn. Lúc bấy giờ pháp sư Đạo An mời tôi giảng cho lớp đại học và chuyên khoa, tôi đặc biệt vì sự việc này mà đi thỉnh giáo thầy Phương Đông Mỹ, tôi xin thầy Phương vì học trò chúng tôi mở môn nhân minh, đại thừa nói về ngũ minh- nhân minh. Nhân minh tức là phương pháp luận của khoa học bây giờ, tính chất, biện pháp và logic của nó rất giống nhau, mở môn học này. Thầy bảo tôi rằng: quý vị đã tu học đại thừa thì không cần thiết học môn này, môn này có lợi cho người mới học, nhưng nó không thể khế nhập cảnh giới, muốn khế nhập cảnh giới Phật Bồ Tát, thì những thứ này không có ích lợi gì cả. Tôi hiểu được ý thầy nói, trong thiền tông nói là nhìn lên trên, siêu việt rồi.

Phương pháp luận của khoa học có lợi cho sơ cấp Phật học, trung cấp Phật học, đến cao cấp Phật học thì không dùng nữa, không dùng được. Vì sao vậy? Vì cao cấp Phật học đều là hướng đến tâm lý học. Cao hơn tâm lý học một bậc là nói về minh tâm kiến tánh, không phải là tâm lý, mà là tánh lý. Cách học như thế nào? Nghĩa là buông bỏ. Quý vị xem, càng lên cao càng dễ, đâu có nhiều phiền phức!

Đại sư Huệ Năng 24 tuổi, không biết chữ, không đi học. Lúc bấy giờ đạo tràng của Phật giáo là trường học, trong giảng đường giảng kinh dạy học nhưng đại sư chưa bao giờ học qua một môn, nơi tu hành như thiền đường, niệm Phật đường, Ngài cũng chưa từng đến đó, chưa từng ngồi thiền trong thiền đường một cây hương, cũng chưa từng ở niệm Phật đường một ngày, cái gì cũng không. Nhưng Ngài dựa vào đâu mà khai ngộ, không phải là tiểu ngộ, mà là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, Ngài dựa vào đâu? Dựa vào sự buông bỏ, buông bỏ tất cả khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước. Điều này trong nhà Phật gọi là đốn xã, ba loại phiền não lớn, ở trong một câu nói của hòa thượng Hoàng Nhẫn Ngài đột nhiên buông bỏ. Phật giáo đại thừa cho rằng người này là hàng thượng thượng căn, không nói vòng vo, không có một chút quanh co, dứt khoát. Buông bỏ là thành Phật, không phải là A la hán. Buông bỏ thì vô thượng chánh đẳng chánh giác trong tự tánh vốn đầy đủ nhất thời hiện tiền, tức là cùng lúc quý vị buông bỏ, đức tướng trí huệ bát nhã trong tự tánh đều hiện tiền, đây gọi là chứng đắc. Đây là trí huệ xuất hiện, không chỉ huệ nhãn mà ngay cả Phật nhãn đằng sau cũng xuất hiện. Đại sư Huệ Năng buông bỏ, ngũ nhãn viên minh, trở thành vị tổ sư, thay Phật giáo hóa chúng sanh. Ngài có trí huệ của Phật, Ngài có đức hạnh của Phật, Ngài có phương pháp của Phật, đồng thời cũng có kinh nghiệm của Phật. Kinh nghiệm từ đâu mà có? Chư Phật Như Lai gia trì cho Ngài, tuy trong kinh không có câu này, chúng ta có thể lãnh hội được, bởi vì có ví dụ này.

Quý vị thấy vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, Phật A Di Đà trong kiếp quá khứ phát 48 lời nguyện, 5 kiếp tu hành, thành tựu thế giới, công đức này gia trì quý vị, quý vị thật sự đạt được, quý vị thật sự thọ dụng. Bồ Tát thế giới Cực Lạc như thế, Bồ Tát trong thế giới này của chúng ta tin rằng cũng không ngoại lệ, không những Phật Thích Ca Mâu Ni gia trì quý vị, mà tôi tin rằng Phật A Di Đà, Phật Tỳ Lô Giá Na cũng gia trì quý vị. Vì sao vậy? Vì không còn chướng ngại. Cho nên “duyên chân đế trí, năng chiếu không lý”, không lý là tự tánh, tức là kiến tánh, nên gọi là huệ nhãn.

“Cảnh Hưng viết: huệ nhãn tức dĩ không trí vi thể, chiếu chân không lý”. Chân không bất không. Vì sao bất không? Vì nó gặp duyên có thể sanh vạn pháp, tuy sanh vạn pháp, vạn pháp là duyên sở sanh, không có tự tánh, tức là không có tự thể, cho nên vạn pháp là đương thể tức không, liễu bất khả đắc, không và hữu hai biên đều chiếu rồi. Trong Đại Thừa Nghĩa Chương nói: “ngôn huệ nhãn giả, quán đạt danh huệ, huệ năng chiếu chúc, cố danh huệ nhãn”. Huệ nhãn là gì? Là quý vị quán sát, không phải gọi là nhìn, quán và nhìn cùng một ý nghĩa, nhưng phàm phu gọi là nhìn, còn Bồ Tát thì gọi là quán. Nhìn, trong chân nhãn có giả nhãn, cho nên thường nhìn sai. Huệ nhãn là chân nhãn, trong chân nhãn có A lại da, A lại da làm chủ quản gia, cho nên hoàn toàn nhìn sai. Thức A lại da, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước đều thuộc về thức A lại da. Trong quán, không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước nên gọi là quán. Cho nên quán là chân tâm, nhìn là vọng tâm. Vọng tâm nên thường thấy sai, chân tâm không nhìn sai, nên họ quán, họ thông đạt, đó gọi là huệ. “Huệ năng quán chúc”, năng chiếu muôn sự muôn vật trong biến pháp giới hư không giới, tánh tướng sự lý nhân quả đều thông đạt, gọi là huệ nhãn. “Hựu kiến chân giả”, huệ nhãn thấy được chân. “Tịnh Ảnh viết: năng quán chân không, cố danh kiến chân”. Chân không ở đâu? Ở trong muôn sự muôn vật, không có một sự việc nào, không có một vật nào không phải là chân không. Ai có thể thấy được? Bồ Tát thấy được. Bồ Tát nào? Pháp thân Bồ Tát. Ở trước chúng ta nói pháp nhãn duyên tục đế trí, Phật Bồ tát trong mười pháp giới có thể làm được, huệ nhãn này duyên chân đế trí, chỉ có pháp thân đại sĩ làm được, Phật bồ Tát trong mười pháp giới không làm được, họ cao hơn mười pháp giới, kiến chân này tức là kiến tánh, họ đã minh tâm kiến tánh.

Trong Đại Thừa Nghĩa Chương nói: “huệ nhãn liễu kiến phá tướng không lý cập kiến chân không”. Nghĩa là huệ nhãn có thể thấy tất cả tánh tướng của hiện tượng. Tánh là năng sanh năng hiện, tướng là sở sanh sở hiện, năng sanh là thật, sở sanh là hư vọng. Vì sao vậy? Vì năng sanh là bất sanh bất diệt, sở sanh là hữu sanh hữu diệt. Năng sanh là chân đế; sở sanh là vô thường, họ điều hiểu rõ ràng minh bạch. Ở trong tất cả hiện tượng, họ có thể thọ dụng, thọ dụng vô cùng hoan hỷ, nhất định họ không có chấp trước, thông thường chúng ta nói là khống chế, chiếm hữu, họ tuyệt đối không có ý niệm này. Vì sao? Vì “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Trong kinh Bát Nhã nói, tất cả pháp, bao gồm thân thể của chúng ta, bao gồm tâm lý của chúng ta, tức là có thể tư duy tưởng tượng tâm này là vọng tâm, đều là giả, là bất khả đắc, “nhất thiết pháp, vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, họ nhìn rất rõ ràng. Cho nên ứng hóa ở trong mười pháp giới, giúp đỡ những chúng sanh mê hoặc điên đảo tạo nghiệp thọ báo khổ nạn, họ du hóa ở nơi này, thị hiện các việc, diễn thuyết diệu pháp, ngay cả vết tích họ cũng không dính, đây gọi là chiếu chân đạt tục. Vì sao họ không dính? Vì họ vốn không có hiện tượng sự việc này, cho nên họ không dính. Ngày nay chúng ta đối với hiện tượng này đích thực còn có ý niệm khống chế, có ý niệm chiếm hữu, nguyên nhân vì sao? Vì chúng ta không thật sự nhận thức chân tướng sự thật. Quý vị nói không nhận thức, quý vị đọc kinh điển nhiều năm như vậy, nghe nhiều năm như vậy, nghe đến quen tai, bản thân nói được, nhưng không buông bỏ được. Đó là gì? Là “nói được không làm được, không phải trí huệ chân thật”, câu này nói rất hay. Chúng ta đạt được không phải là trí huệ chân thật, trí huệ chân thật là gì? Trí huệ chân thật là chứng ngộ, chúng ta đạt được là giải ngộ, nghe người khác nói, kinh điển đều đọc rồi, kinh điển nói như vậy, rốt cuộc không phải là cảnh giới của chúng ta.

Ngày nay chúng ta hiểu rõ, giác ngộ rồi, hiểu mà không làm, ắt phải cần chứng ngộ, phải chứng ngộ mới làm được. Làm được có nghĩa là gì? Là buông bỏ được, đây gọi là năng hành. Bao gồm những người cầu sanh thế giới Cực Lạc. Ở niệm Phật đường, quý vị thấy đường chủ, đường chủ có một câu luôn ở nơi cửa miệng để cảnh tỉnh mọi người: “buông bỏ thân tâm thế giới”. Buông bỏ thân thể, buông bỏ ý niệm, buông bỏ hết thảy trong thế gian, không được để ở trong tâm, chỉ nhớ một câu, chỉ nhớ một câu Nam mô A Di Đà Phật, hoặc là 4 chữ A Di Đà Phật, niệm liên tục như vậy là được rồi, là đã thành công, không cho phép có tạp niệm thâm nhập vào. Quý vị niệm Phật, trong đó có tạp niệm thì sẽ phá hoại sự thành công của quý vị, cho nên dù niệm có nhiều năm đi nữa công phu cũng không có hiệu quả. Vì sao không có hiệu quả? Vì có vọng niệm ở trong đó. Công phu niệm Phật thật sự có hiệu quả, không quan trọng niệm nhiều hay ít, mỗi ngày niệm 10 vạn tiếng cũng không nhiều, niệm 10 tiếng cũng không ít. Then chốt là ở đâu? Then chốt là ở tâm của mình, chẳng có người nào không được vãng sanh. Dùng vọng tâm thì không được, dùng vọng tâm thì không thể vãng sanh. Vọng tâm là tâm như thế nào? Là tâm tự tư tự lợi, là danh văn lợi dưỡng, là thất tình ngũ dục, là tham sân si mạn. Trong cuộc sống hàng ngày, công việc, đối nhân xử thế đều dùng vọng tâm, niệm Phật cũng dùng vọng tâm, cho nên chỉ có thể kết pháp duyên với Phật A Di Đà ở thế giới Cực Lạc mà thôi, trong đời này không khởi tác dụng, không khởi tác dụng tức là không thể vãng sanh. Chúng ta phải cầu vãng sanh trong đời này, phải thật sự cầu vãng sanh, quý vị phải dùng chân tâm, đừng dùng vọng tâm. Tâm chân thì tất cả chân, tâm chân thì tất cả chánh, quan trọng là ở nơi tâm. Dùng chân tâm cuộc sống thì sẽ hạnh phúc! Dùng chân tâm trong công việc, dùng chân tâm trong đối nhân xử thế. Người xưa nêu ra cho chúng ta 4 chữ, trong cuộc sống hàng ngày phải phụng hành, không được sai trái. Bốn chữ này là: thành, kính, khiêm, hòa. Thành là chân thành, kính là cung kính, dùng tâm chân thành, dùng thái độ cung kính, kiêm tốn, hòa thuận. Bốn chữ này là chân tâm, chắc chắn không phải là giả, vọng tâm không làm được, chân tâm thì tự nhiên lộ ra, chúng ta chẳng thể không biết. Dùng chân tâm nhớ đến Phật, dùng chân tâm niệm Phật, một câu hay 10 câu đều không thể nghĩ bàn.

“Trí Độ Luận viết: vi thật tướng cố, cầu huệ nhãn. Đắc huệ nhãn, bất kiến chúng sanh, tận diệt nhất dị tướng, xả ly chư trước, bất thọ nhất thiết pháp, trí huệ tự nội diệt, thị danh huệ nhãn”. Trong Trí Độ Luận nói, nói rất hay. Vì sao cầu huệ nhãn? Là vì thật tướng. Thật tướng là gì? Là chân tướng của các pháp, thật là chân thật. Huệ nhãn có thể thấy chân thật, không có huệ nhãn thì không thấy được thật tướng. Cho nên Bồ Tát muốn minh tâm kiến tánh, không có huệ nhãn thì làm sao được? Huệ nhãn là trí huệ chân thật, quý vị mới thấy được thật tướng của các pháp. Được huệ nhãn, thì quý vị không thấy chúng sanh. Điều này có thể cho chúng ta một chứng nghiệm, thật sự tu học cầu huệ nhãn, quý vị còn thấy có chúng sanh, điều đó nói lên rằng quý vị không có huệ nhãn. Huệ nhãn hiện tiền như thế nào? Tất cả chúng sanh đều là Bồ Tát. Quý vị còn thấy có chúng sanh, chứ không thấy có Bồ Tát, quý vị không thấy được. Nếu quý vị được Phật nhãn, thì quý vị thấy tất cả chúng sanh đều là Phật. Cho nên quý vị địa vị nào thì quý vị tự biết. Khi nào giống Phật Thích Ca Mâu Ni: “tất cả chúng sanh vốn là Phật”, chúc mừng quý vị, quý vị đã thành Phật. Lúc nào thấy được tất cả chúng sanh là Bồ Tát, thì đã nói lên rằng quý vị đã khai mở huệ nhãn, quý vị thấy được chân tướng. Tất cả chúng sanh là Bồ Tát, tất cả chúng sanh đều đang hành Bồ Tát đạo, hành Bồ Tát đạo làm thiện, làm ác cũng là hành đạo Bồ Tát, quý vị không thấy được điều này.

Người khai mở huệ nhãn là người như thế nào? Như một người vừa ra khỏi lục đạo, ra khỏi rồi quay đầu nhìn lại lục đạo, thấy lục đạo như thế nào? Như một sân khấu lớn, có rất nhiều Bồ Tát đang biểu diễn. Biểu diễn cho ai xem? Biểu diễn cho ta xem, các Ngài đều là diễn viên, ta bây giờ trở thành người xem rồi. Quý vị thấy làm thiện thì được quả báo thiện, tạo ác thì thọ quả báo ác, diễn giống như thật! Thật có việc này không? Không có, “tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Khi có được huệ nhãn thì quý vị biết được, trên sân khấu này là biểu diễn, không có một thứ gì là thật, tạo thiên nhân không có thật, được thiện quả không có thật, tạo ác không có thật, quả báo địa ngục cũng không thật. Thật là gì? Thật là một tướng, tất cả pháp đều như vậy. Mới biết rằng có rất nhiều Bồ Tát đang diễn một vở kịch, giúp chúng ta khai ngộ, giúp chúng ta thành Phật, tất cả chúng sanh này là ân nhân của ta. Vở kịch này ai nhìn thấy được?

Dưới đây nói câu rất hay, “tận diệt nhất dị tướng”, nhất tướng, dị tướng đều không còn. Quý vị còn có nhất tướng, còn có dị tướng, có nhất tướng dị tướng là sao? Là phân biệt. Thật sự được không khởi tâm không động niệm, thì nhất và dị làm sao có được? Có tất cả pháp hay không? Huyễn hữu, diệu hữu. Vì sao? Vì tất cả pháp liễu bất khả đắc. Như vậy thật sự đã nhìn thấy thật tướng của các pháp.

“Xả ly chư trước”, trước là chấp trước, không còn chấp trước pháp thế xuất thế gian nữa. Chúng ta nói rất thô, nêu ra một ví dụ, không còn ý niệm khống chế, không còn ý niệm chiếm hữu nữa, tâm thật sự thanh tịnh, không nhiễm bụi trần. Không thọ tất cả pháp, tất cả pháp ở trước mặt. Không thọ là sao? là nhất định không quấy nhiễu quý vị, không ảnh hưởng quý vị, quý vị không bị ảnh hưởng, không bị quấy nhiểu nữa, giống như phim ảnh, những hình ảnh trên màn hình bất luận phức tạp như thế nào, quý vị cũng không bị quấy nhiễu. Vì sao vậy? Vì nó là giả, một vở kịch diễn xong, trên màn hình là một màu trắng, không có gì cả, một màu trắng này giống điều gì? Thường Tịch Quang hiện tiền, cuối cùng là hiện ra chân tướng, chân tướng là Thường Tịch Quang. Người có huệ nhãn rất hay, sắc tướng đang diễn trên màn hình, họ đã thấy được Thường Tịch Quang, kiến tánh thì không chấp tướng, chấp tướng thì không kiến tánh. Chẳng những không thọ tất cả pháp, mà trí huệ từ trong diệt. Tất cả pháp là bên ngoài, thấy được là trí huệ của mình, tức là huệ nhãn, huệ nhãn cũng không còn nữa. Nếu quý vị còn có, đó là có bệnh. Huệ nhãn từ đâu mà có? Trong ngoài đều ly, viên mãn khế nhập một cảnh giới, cảnh giới Thường Tịch Quang. Thường Tịch Quang là chính mình, Thường Tịch Quang là vạn vật, ta và vạn vật đích thực là nhất thể, trong nhất thể này không thể phân ra đâu là ta, đâu là vạn vật, vạn vật và ta thực sự đã dung nhập thành nhất thể, như nước hòa với sữa, đây là đại viên mãn.

“Hựu Tư Ích kinh vân: Huệ nhãn vi kiến hà pháp”. Trong kinh Tư Ích hỏi rất hay, huệ nhãn thấy pháp gì? “Đáp ngôn: nhược hữu sở kiến, bất danh huệ nhãn”. Trả lời quá hay! Trí huệ chân thật hiện tiền rồi thì thấy tất cả pháp đều không, tất cả pháp đều là chân tướng. Chúng ta xem dưới đây:

“Huệ nhãn, bất kiến hữu vi pháp, bất kiến vô vi pháp, sở dĩ giả hà, hữu vi pháp giai hư vọng phân biệt. Vô hư vọng phân biệt thị danh huệ nhãn. Vô vi pháp không vô sở hữu, quá chư nhãn đạo, thị cố huệ nhãn diệc bất kiến vô vi pháp”.

Hữu vi pháp và vô vi pháp là kiến lập tương đối, hữu vi pháp không còn, làm sao còn vô vi pháp? Chúng ta nên biết đây là Như Lai phương tiện nói. Phật pháp thật sự là gì? Là không có ngôn ngữ, không có hiện tượng, đó là chân thật. Có ngôn ngữ, có hiện tượng là không chân thật rồi. Sợ quý vị chấp tướng, sợ quý vị khởi tâm động niệm, chỉ cần không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, tất cả có sẵn, quý vị hoàn toàn đạt được rồi. Trong kinh Tư Ích nói câu này rất hay.

“Dĩ thượng quảng dẫn kinh luận dĩ thích huệ nhãn kiến chân”. Trong kinh Tư Ích và Đại Luận nói tinh diệu nhất, Đại Luận tức là Đại Trí Độ Luận, nói rất hay! “Cái liễu liễu kiến, vô sở kiến, bất kiến hữu vi, bất kiến vô vi, phương danh chân kiến”. Ai thấy chân? Phật thấy chân, quý vị là Phật tri Phật kiến, quý vị đạt được Phật tri Phật kiến thì quý vị đã thành Phật rồi. Phàm phu thấy được là vọng tướng, thấy có thấy không, mà không thấy được chân tướng, trong chân tướng không có có và không, trong chân tướng không có thật và giả, trong chân tướng không có tà và chánh, trong chân tướng không có nhiễm và tịnh, không có thiện ác, mọi thứ đều rõ ràng, mọi thứ đều minh bạch, vết tích trong tâm đều không chấp trước, quý vị đã thấy được chân tướng rồi. Cảnh giới này là cảnh giới của pháp thân Bồ Tát.

Ở trước pháp nhãn là nhục nhãn, thiên nhãn, thiên nhãn thì dễ hiểu. Vì sao? Vì nó là mười pháp giới. Huệ nhãn và Phật nhãn không dễ hiểu, vì nó duyên chân đế trí. Chúng ta học rất có lợi ích, tuy không phải là cảnh giới của mình, biết được cảnh giới của Phật Bồ Tát và chúng ta không giống nhau, từ đó chúng ta sẽ sanh lòng ngưỡng mộ, tăng trưởng nguyện lực của mình. Khi nào mới có thể đạt được? Vãng sanh đế thế giới Cực Lạc thì quý vị chứng đắc, không những chứng đắc huệ nhãn, mà còn chứng đắc được Phật nhãn.

Dưới đây giải thích: “Huệ nhãn tự nội diệt, tức Tâm Kinh chi vô trí diệc vô đắc, nãi liễu nhân Phật tánh chi sở liễu dã”. Trong Tâm Kinh có câu: “vô trí diệc vô đắc”, chỗ này dẫn chứng “ trí huệ tự nội diệt”, và câu trong Tâm Kinh ý nghĩa hoàn toàn tương đồng.

Xem tiếp đoạn cuối cùng- Phật nhãn: “Như Lai chi nhãn, danh vi Phật nhãn, tức chiếu liễu chư pháp thật tướng chi nhãn. Cụ túc giả, Cảnh Hưng viết: nhất thiết chủng trí vi thể, vô pháp bất chiếu, cố vân cụ túc”.

Phật nhãn đầy đủ, viên mãn. Huệ nhãn đã quá tốt rồi, nâng cao lên là Phật nhãn. Huệ nhãn là pháp thân Bồ Tát, vậy là ai được Phật nhãn? Trong kinh Hoa Nghiêm nói là Diệu Giác Như Lai. Đẳng Giác Bồ Tát lên cao nữa là Diệu Giác, trên Diệu Giác không còn nữa. Viên mãn rốt ráo, gọi là cụ túc, Phật nhãn cụ túc, cụ túc là đại viên mãn, không khiếm khuyết chút nào. Như Lai này là Diệu Giác Như Lai, là Phật nhãn, là con mắt thấy rõ thật tướng của các pháp, tất cả các pháp thế và xuất thế gian không có pháp nào không rõ, không có pháp nào không thông đạt. Mọi người nhất định phải biết rõ ràng minh bạch, Phật nhãn cũng là tự mình vốn có, vì sao vậy? Vì quý vị vốn là Phật. Vì sao bây giờ quý vị không thành Phật được? Vì quý vị không dám thừa nhận. Vì sao không dám thừa nhận? Bởi quý vị có nghi ngờ, tham, sân si mạn nghi. Vì sao có nghi? Bởi quý vị mê quá lâu, quý vị mê mất tự tánh thời gian quá dài, ở trong luân hồi, vô lượng kiếp đến nay quý vị nhiễm trước tập khí bất thiện, những tập khí này đối với quý vị mà nói nó quá quen thuộc, trái lại rất xa lạ với tự tánh. Nói đến tự tánh không hiểu, hiểu rồi cũng không tin tưởng. Đây là chướng ngại duy nhất cho sự quay đầu của quý vị, chướng ngại lớn nhất. Nếu quý vị thật sự tin tưởng, thật sự quay đầu, phàm phu sẽ thành Phật trong một niệm.

60 năm về trước đại sư Chương Gia bảo tôi, Phật pháp đại thừa biết thì khó làm thì dễ, không sai chút nào. Quý vị muốn hiểu cho rõ ràng, hiểu cho minh bạch thì rất khó rất khó, quý vị muốn thành Phật thì rất dễ, chỉ cần buông bỏ là được.

Khi đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, Ngài diễn cho chúng ta xem, năm 19 tuổi buông bỏ vương vị, buông bỏ cuộc sống phú quý chốn cung đình, bỏ nhà ra đi học đạo. Sự thị hiện của Ngài là biểu diễn buông bỏ phiền não chướng cho chúng ta xem. 20 năm học tập, lúc bấy giờ tất cả tôn giáo, tất cả tông phái của Ấn Độ Ngài đều học qua, đúng là quảng học đa văn. Đó là gì? Là tập khí mong muốn cầu biết từ vô thỉ kiếp đến nay. Đến năm 30 tuổi, Ngài học 12 năm, đại khái là cũng không còn chỗ để Ngài cầu học nữa, Ngài đến nhập định dưới cây bồ đề, buông bỏ hết những gì đã học trong 12 năm. Buông bỏ điều gì? Buông bỏ sở tri chướng. Nếu như không bỏ sở tri chướng này, thì sẽ chướng ngại cho sự khai ngộ của quý vị, chướng ngại cho việc kiến tánh của quý vị, hai chướng- phiền não chướng và sở tri chướng. Quý vị thấy Ngài biểu diễn cho chúng ta, 19 tuổi buông bỏ phiền não chướng, 30 tuổi buông bỏ sở tri chướng. Quý vị không chịu buông bỏ thì quý vị bị chướng ngại, làm sao khai ngộ được? Làm sao đắc định được? Sự biểu diễn này của Thế Tôn, chúng ta phải biết xem, xem cho ra cách thức, thì ra đại triệt đại ngộ là chuyện như vậy, buông bỏ là được rồi. Chúng ta không biết xem, như vậy thì sự biểu diễn này của Thế Tôn chẳng phải là vô ích rồi sao? Phải biết xem! Nghe kinh phải biết nghe, then chốt là ở chữ “biết” đó. Cho nên Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện hoàn toàn là một phần tử tri thức, ở thế gian này phần tử tri thức là chiếm đại đa số, Ngài biểu diễn một phần tử tri thức, quảng học đa văn, dùng tư cách này xuất hiện ở thế gian.

Ở Trung Quốc triều đại nhà Đường đại sư Huệ Năng lục tổ của thiền tông, Ngài thị hiện cho chúng ta không phải là phần tử tri thức, mà là một phần tử lao công vô cùng vất vả trong cuộc sống hàng ngày. Ngài là tiều phu, cuộc sống phải dựa vào sức lao động, không được đi học, không biết chữ, mỗi ngày lên núi đốn củi, gánh về chợ bán. Nghề này bây giờ không còn nữa, bây giờ nhà nào cũng nấu bằng điện, nấu bằng bếp ga, không còn nấu củi nữa. Nhưng nói với quý vị, 70 năm về trước ở Trung Quốc thành phố cũng nấu củi, trong thành phố không có điện, không có bếp ga, và không có nước máy, cho nên có người bán củi, có người bán nước, đây đều là lao động vất vả. Gánh nước, nước dưới sông, lúc đó nước sông rất trong, nước sông có thể uống được. Khi chúng tôi còn nhỏ, nước dưới khe, nước sông, thậm chí nước dưới ruộng cũng uống được, đều có thể vốc lên uống, không nghe có bệnh truyền nhiễm gì cả, không có. Đây là ở thời kỳ kháng chiến.

Hôm qua thầy Dư đến đây, quý vị thấy tôi nói chuyện với thầy, chúng tôi là bạn học lúc nhỏ. Nhớ lại 70 năm về trước, nghĩ đến thời đại đó, có người bán củi, bán nước, chúng tôi nhắc đến thì thầy hiểu, người khác chưa thấy qua lần nào thì họ không hiểu. Đại sư Huệ Năng thị hiện thân phận này, cũng nhất thời đốn xả như Phật Thích Ca Mâu Ni, buông bỏ hết khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, buông bỏ là đã thành Phật. Thành Phật như thế nào? Điều đầu tiên quý vị có thể thấy được, là trí huệ hiện tiền, tất cả trí huệ đức tướng trong tự tánh đều hiện tiền. Đức tướng không dễ thấy được, nhưng trí huệ rất dễ nhìn thấy, vì sao? Vì ngài hiểu tất cả, những kinh sách ngài chưa học qua quý vị đọc cho ngài nghe, ngài có thể giảng cho quý vị nghe, bất luận pháp thế gian hay xuất thế gian họ đều hiểu. Đây nói lên điều gì? Làm thì dễ mà biết thì khó. Nhưng nếu quý vị không hiểu triệt để, thì làm sao quý vị chịu buông bỏ? Buông bỏ thì trí huệ khai mở, trí huệ khai mở quý vị mới chịu buông bỏ.

Từ đại sư Huệ Năng chúng ta thấy được, Ngài một lần hoàn thành được nhìn thấu buông bỏ, trong một sát na Ngài làm triệt để như vậy, làm viên mãn như vậy. Điều này cho chúng ta thấy rằng phàm phu thành Phật không khó, khó là ở chỗ quý vị không chịu buông bỏ, đây là thật không phải giả.

Cho nên pháp sư Cảnh Hưng nói, Phật nhãn là lấy nhất thiết chủng trí làm thể. Nhất thiết chủng trí là gì? Là trí huệ cứu cánh viên mãn.

Trong giáo lý đại thừa nói Phật trí có 3: Thứ nhất là nhất thiết trí, thứ hai là đạo chủng trí, thứ 3 là nhất thiết chủng trí. Thanh văn, Duyên Giác chứng được nhất thiết trí, Bồ Tát chứng được đạo chủng trí, Phật chứng được nhất thiết chủng trí. Nhất thiết trí là biết tổng tướng của pháp, tổng tướng của các pháp là gì? Là vạn pháp giai không liễu bất khả đắc, đây là tổng tướng của Pháp. Cho nên họ có thể buông bỏ được, họ có thể siêu việt luân hồi lục đạo, lục đạo không còn nữa. A la hán chứng được nhất thiết trí. Nhưng nếu quý vị hỏi họ, tất cả hiện tượng này phát sanh như thế nào? Vì sao có hiện tượng này thì A la hán không biết được. Bồ Tát biết được, trí huệ này gọi là đạo chủng trí, đạo là đạo lý, tất cả pháp từ đâu mà có, đạo lý là gì, chủng là chủng loại, đạo lý nguyên khởi của các pháp, vì sao có. Cho nên nhất thiết trí là bản thể, tri thể. Đạo chủng trí là biết được hiện tượng, hiện tượng và tác dụng, biết được những điều này. Nhất thiết chủng trí tức là hoàn toàn hiểu được nhất thiết trí và nhất thiết chủng trí, thông đạt minh liễu, Như Lai chứng được. Phật nhãn là lấy nhất thiết chủng trí làm thể, cho nên thể của tất cả pháp- lý thể, hiện tượng và tác dụng, họ biết hết, cho nên “vô pháp bất chiếu, cố vân cụ túc, Phật nhãn cụ túc”.

“Cái vị Phật nhãn chi bổn, thị vô thượng thù thắng, vị chi bổn thắng. Đản diệc kiêm cụ liệt giả, liệt giả kỳ dư tứ nhãn dã”.

Phật nhãn là gốc, ở trước nói huệ nhãn, pháp nhãn, thiên nhãn, nhục nhãn đều là ngọn, Phật nhãn mới là gốc, vô thượng thù thắng gọi là bổn thắng. Đương nhiên công năng của nhục nhãn, Phật nhãn đều có đủ. Ở trước nói bốn nhãn, Phật nhãn có đủ tất cả bốn nhãn trước.

“Chí ư bổn thắng giả, năng kiến tánh dã. Kiêm liệt giả, kiêm cụ kỳ dư tứ nhãn chi dụng, cố năng chiếu chơn tục nhị đế nhất thiết pháp dã”.

Biến pháp giới hư không giới, quá khứ vị lai, thật sự là lớn mà không ngoài, nhỏ mà không trong. Phật nhãn chẳng có gì không nhìn thấy, Phật nhãn cũng không bỏ sót. Chúng ta phải biết, biến pháp giới hư không giới có bao nhiêu vị Phật? Nói không hết được, Phật rất nhiều rất nhiều. Nhân khẩu trên địa cầu của chúng ta chưa đến 7 tỷ, mười phương thế giới vô lượng vô biên, mỗi quốc độ của Phật đều có một vị giáo hóa ở đó, có bao nhiêu vị Phật? Cũng là vô lượng vô biên vô số vô tận. Các vị phải nhớ, tất cả chúng sanh vốn là Phật, không phải số lượng có thể nói được. Ở trước có nói: “diệt tận nhất dị tướng”, đó là vô lượng vô biên chư Phật Như Lai cùng chung một pháp thân, cùng chung một pháp tánh, tức là tự tánh, cùng một tự tánh. Đây chẳng phải đã nói rõ cho chúng ta, quan hệ giữa biến pháp giới hư không giới với chúng ta rồi sao? Đó là nhất thể.

Thân thể này của chúng ta là Pháp thân Như Lai, trong thân lớn này giống như một tế bào, không rời khỏi pháp thân, không rời khỏi tự tánh. Phật giáo đại thừa thường nói: “ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm”, thực sự là cùng một thể. Chúng ta không biết, Phật biết, pháp thân Bồ Tát biết, quyền giáo Bồ Tát, Thanh Văn, Duyên Giác biết nhưng không chứng đắc. Ngày nay chúng ta học giáo lý đại thừa học nhiều năm như vậy, chúng ta cũng biết, cái biết của chúng ta là biết từ kinh điển, là Phật nói. Thanh Văn, Duyên Giác, quyền thừa Bồ Tát cũng là nghe Phật nói. Chứng đắc là pháp thân Bồ Tát, đã khai mở huệ nhãn, thật sự được thọ dụng. Nếu chúng ta đi theo phương pháp này, muốn chứng đắc huệ nhãn, chắc chắn không phải là chuyện dễ, trong kinh Phật không nói quá, phải tu hành vô lượng kiếp, quý vị mới có thể chứng được pháp thân Bồ Tát.

Nhưng bây giờ vận may của chúng ta quá tốt, trong đại thừa gặp được pháp môn Tịnh Độ, vận may này quá tốt, phàm là người gặp được pháp môn này, chỉ cần trong đời này được vãng sanh thế giới Cực Lạc, thì không những đạt được huệ nhãn, đến thế giới Cực Lạc cũng đạt được Phật nhãn. Làm gì có chuyện nhanh như vậy? Thật sự nhanh như vậy đó. Nguyên nhân gì? Phật nhãn của Phật A Di Đà cho quý vị mượn dùng, không phải quý vị tu được, Phật cho quý vị mượn, quý vị dùng rất có hiệu nghiệm. Quý vị đạt được oai thần gia trì của Phật A Di Đà, tức là gần giống như Phật A Di Đà, quý vị có năng lực ở trong pháp giới ứng hóa các thân ở thế gian, giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui, đây gọi là Phật sự. Đạt được oai thần gia trì của Phật A Di Đà, quý vị có thể làm sự nghiệp của Phật. Không đến thế giới Tây phương Cực Lạc thì khó, vì sao vậy? vì chúng ta có trí huệ này, nhưng trí huệ không hiển lộ ra ngoài, đây là thật. Chỉ có một con đường gần nhất, trong một đời có thể thành tựu, không cần đợi đến kiếp sau. Vả lại đã có người làm được, chúng ta có lý do để tin tưởng, từ 3 năm đến 5 năm chắc chắn sẽ thành công, chỉ sợ quý vị không chịu làm, chịu làm, làm thật thì ba năm đến 5 năm quý vị sẽ thành Phật, thật sự vãng sanh thế giới Cực Lạc. Nếu tâm từ bi quảng đại, còn muốn dùng thân này ở lại thế gian hoằng pháp lợi sanh, giúp đỡ tất cả những người có duyên cầu sanh Tịnh Độ, dùng thân pháp sư để giáo hóa chúng sanh. Được! Vậy thời gian 3 năm, 5 năm là không đủ, ít nhất cũng 10 năm. Có đủ đức hạnh căn bản, phải làm được ba gốc Nho, Phật và Đạo, sau đó thâm nhập một môn, tu tập 10 năm, quý vị sẽ được sở cầu như ý, có thể mãn nguyện, quý vị có thể làm được. 10 năm chuyên học 1 bộ kinh, quý vị sẽ đắc niệm Phật tam muội, quý vị sẽ khai ngộ, quý vị đều làm được, không phải không làm được.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 464

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 464 PAGE 1