Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 280
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Bình Minh
Thời gian: 14.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 337, hàng thứ bảy từ dưới đếm lên, từ câu thứ hai.
Trong Hoa Nghiêm Diễn Nghĩa Sao quyển 34 lại nói: “tự tánh tức là ngưng nhiên thường, chỉ cho pháp thân”. Trong Sự Tán đại sư Thiện Đạo nói: “cảnh giới niết bàn Cực Lạc vô vi”. Lại nói: “không suy không biến trạm nhiên thường”. Chúng ta xem từ đây.
Hôm qua chúng ta học đến, trong Tam Tạng Pháp số nói, bản tánh thường chính là pháp thân, cũng là tự tánh. Bất đoạn thường là nói đến báo thân, chính là nói cõi thật báo trang nghiêm. Tương tục thường có thể nói là mười pháp giới y chánh trang nghiêm, nó là tướng tương tục.
Hiện nay giới khoa học cũng đã chứng thực, hết thảy mọi hiện tượng, tuy họ nói là vật chất, nhưng hiện tượng tinh thần và hiện tượng tự nhiên, là đồng thời phát sanh. Đức Thế Tôn nói cho chúng ta về tam tế tướng của a lại da, nghiệp tướng là hiện tượng tự nhiên, chuyển tướng và cảnh giới tướng, đều thuộc về tương tục thường, sanh ra trong từng niệm. Như Kinh Lăng Nghiêm nói: “đương xứ xuất sanh, tùy xứ diệt tận”. Vì sao chúng ta nhìn thấy hiện tượng tồn tại? Chính là tướng tương tục, tức ở đây gọi là tương tục thường. Trong tương tục thường nhìn thấy, trong ba loại chu biến nói về: “xuất sanh vô tận”. Đại sư Huệ Năng nói: “năng sanh vạn pháp”, xuất sanh vô tận, đều nói đến vấn đề này.
Trong Hoa Nghiêm Kinh Diễn Nghĩa Sao nói: “tự tánh tức ngưng nhiên thường”. “Ngưng nhiên” là định tại một nơi, nghĩa là không dao động, đây là chỉ pháp thân lý thể. Đại sư Thiện Đạo nói rất hay: “cảnh giới niết bàn là Cực Lạc vô vi”. Hoàn toàn là từ tự tánh thể mà nói, nói trên phương diện lý thể.
Ở đây nói đến cảnh giới niết bàn, chính là năm câu khi đại sư Huệ Năng khai ngộ đã nói. “Vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt, vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”, đó là vô vi. “Vô vi mà vô sở bất vi, vô sở bất vi mà vô vi”. Hiện tượng tự nhiên của thế giới Cực Lạc, một loại là vô vi, một loại là niết bàn. Họ nói hữu vi, vô vi, thập pháp giới y chánh trang nghiêm, tất cả đều bao hàm trong đó, đây là cảnh giới không thể nghĩ bàn.
Lại nói, đây chỉ nói về thế giới Cực Lạc: “Thế giới Cực Lạc không suy không biến trạm nhiên thường”. Ý nghĩa của “trạm nhiên” là một ví dụ, giống như nước, nước rất sâu, nước trong sạch không hề có chút nhiễm ô nào. Nước bất động, như một đầm nước trong veo, hoặc giống như ao hồ nhỏ sóng yên gió lặng, ta thấy nước trong hồ này trạm nhiên.
Thế giới Cực Lạc, ở trước chúng ta đã học không ít, ở sau còn nói rất tường tận. Y chánh trang nghiêm của thế giới Cực Lạc, hiện tướng của nó bất suy bất biến, vô suy vô biến. Nói cách khác, bắt đầu từ ngày Di Đà Thế Tôn kiến lập thế giới Cực Lạc, trong kinh Đức Phật nói cho chúng ta biết là năm kiếp trước. Ngài kiến lập thế giới Cực Lạc, bỏ ra thời gian năm kiếp, từ khi thành Phật đến nay đã mười kiếp, cộng lại là 15 kiếp. Bây giờ chúng ta vãng sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc, tình hình thấy được, hoàn toàn giống với 15 kiếp trước, không hề thay đổi. Kỳ thực ở thế giới này, sau một a tăng kỳ kiếp, sau hai a tăng kỳ kiếp vẫn cứ như vậy. Ba a tăng kỳ kiếp, bốn a tăng kỳ kiếp nó vẫn là như vậy.
Đức Phật nói với chúng ta, ba đại a tăng kỳ kiếp, đoạn tận tập khí vô thỉ vô minh, chứng được quả vị diệu giác. Quả vị diệu giác trở về thường tịch quang, cõi thật báo không còn. Ta đã thành Phật, cõi thật báo của mình không còn. Cõi thật báo của họ vẫn còn, không phải đồng thời thành Phật. Người nào thành Phật thì người đó ra đi, giống như tốt nghiệp ở trường vậy. Năm nay khóa này tốt nghiệp rời xa trường, khóa này không còn. Tốt nghiệp trung học lên đại học, tốt nghiệp đại học lên nghiên cứu sở, đại khái là như vậy. Trường học có còn chăng? Vẫn còn, vì sao vậy? Vì vẫn còn rất nhiều học sinh chưa tốt nghiệp. Mỗi năm có lớp ra đi, mỗi năm có người mới vào, cho nên hiện tướng của nó là tướng tương tục, vĩnh viễn là tướng tương tục.
Trong tương tục lại có nghĩa của bất đoạn thường trong đó, trong mười pháp giới tướng tương tục rất rõ ràng, không thấy bất đoạn thường. Vì sao không thấy? Vì có thức biến. Chúng sanh trong mười pháp giới, dùng tám thức 51 tâm sở, cho nên mỗi niệm đều đang biến hóa, không có bất đoạn thường. Niệm này nối tiếp niệm kia chính là đoạn, niệm trước diệt niệm sau sanh, sao nó bất đoạn được? Chỉ vì tốc độ của nó quá nhanh, chúng ta không nhận ra sự biến hóa của nó, thực tế nó đang biến hóa.
Cho thấy kinh văn trong kinh này, nói về thường nhiên... tức bản tánh thường, ngưng nhiên thường. Đây là thật, bốn cõi đều không ngoại lệ. Bốn cõi đều là “như”, bốn cõi đều là “thị”, không lìa bản tánh. Bản tánh thường, đương nhiên nó cũng thường, cho nên gọi là pháp thân, gọi là tự tánh. Pháp thân bao gồm mọi hiện tượng khắp biến pháp giới hư không giới, không sót một điều nào. Lớn như hư không pháp giới, nhỏ như vi trần vi điểm, đều là tâm hiện thức biến. Cho nên bản tánh thường đều bao gồm hết tất cả.
Gọi là thường nhiên...tức bản tánh thường, ngưng nhiên thường, pháp thân, tự tánh. Do đó thường nhiên, không suy biến. Hiện tượng suy biến ở thế giới Cực Lạc không thấy, chẳng những không thấy ở cõi báo, mà cõi phương tiện và cõi đồng cư, vì oai thần 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì, trong hai cõi đó cũng không thấy.
Chúng ta xem đoạn tiếp theo. “Đại sư Vọng Tây hỏi rằng”, đây là đại sư Vọng Tây đưa ra một giả thiết, để giúp chúng ta đoạn nghi sanh tín. “Mặc dù tu nhân chiêu cảm quả báo của cõi nước”. Thế giới Cực Lạc cũng là tu nhân chiêu cảm cõi nước, vốn không có, là do Phật A Di Đà phát 48 nguyện. Thế giới Cực Lạc là do 48 đại nguyện chiêu cảm nên, từ trong tự tánh hiện ra. Tình hình này “mà cũng có thỉ”, không thể nói nó là vô thỉ, nó có thỉ. “Sao có thể nói, phi nhân phi quả ngưng thường nhiên được?” Sao có thể nói không nhân không quả ngưng thường nhiên được? Nói như vậy hình như có mâu thuẫn, không thông suốt.
“Lại tự đáp rằng”, vẫn là tự ngài trả lời. “Nếu đắc thỉ giác, hoàn đồng bổn giác”. Trong kinh này có, Đức Phật thường nói thỉ bổn không hai, thỉ giác chính là bổn giác. Nhất niệm này giác ngộ, nhất niệm giác ngộ chính là bổn giác, mê là vọng, bổn giác không có sanh diệt. Khi mê không phải không có, khi mê cũng có, có nhưng không cảm nhận được nó có. Cho nên trong kinh Phật đã nói đến danh từ, danh từ này là giả thiết- “mê mất tự tánh”, khi mê liền quên mất tự tánh, đây là câu nói giả thiết. Mê là thật, quên mất tự tánh là giả, tự tánh vẫn còn. Còn, vì sao nói là mất đi? Vì ta không biết về nó, lúc này tự tánh không khởi tác dụng, không khởi tác dụng. Bởi vậy tuy có cũng đồng nghĩa như mất đi, chính là như vậy, không phải thật sự mất đi. Có được có mất là không phải chân, chân nhất định lìa nhị biên, ngày nay chúng ta gọi là tương đối. Có chân, có vọng, có giác, có mê đều là đối lập, đều không phải thật.
Lão Tử nói rất hay: “Đạo khả đạo, phi thường đạo”, ở đây gọi là kiến lập thường nhiên, câu này nói không thông suốt. Kiến lập thường nhiên, vốn là như vậy, chúng sanh trong mười pháp giới không nhìn thấy, không lãnh hội được. Nếu buông bỏ tất cả vọng tưởng phân biệt chấp trước, lìa mười pháp giới, quý vị sẽ nhìn thấy. Nhìn thấy không phải sanh, không nhìn thấy chẳng phải diệt, nó vốn không sanh diệt.
“Tu nhân cảm quả”, trong giáo lý đại thừa, nhiều người tu hành như thế, cảm quả nghĩa là chứng quả. Khi chứng quả chứng được gì? Thấy được chân tướng sự thật. Chân tướng sự thật như đại sư Huệ Năng nói, không sanh không diệt, vốn tự thanh tịnh, năng sanh vạn pháp. Tuy sanh vạn pháp, vẫn là “vô vi ngưng nhiên”, thật tuyệt diệu!
Bên dưới nói: “Tức bổn giác lý, thỉ giác cứu cánh, không ngoài bổn giác”. Sơ trụ Bồ Tát tự giác, thỉ giác. Ở quả vị Diệu giác là cứu cánh giác. Chưa chứng được cứu cánh giác, giống như là hai vấn đề. Khi chứng được cứu cánh giác, biết là cùng một vấn đề. Cứu cánh giác là gì? Vốn chính là thỉ giác, thỉ giác nghĩa là cứu cánh giác, thỉ bổn không hai. Cho nên thỉ giác cứu cánh, không ngoài bổn giác.
Như Thích Đại Diễn Luận nói: “nếu đắc thỉ giác, hoàn đồng bổn giác”. “Đàm năng chứng viết”, khi đàm luận đến năng chứng nói: tuy như có thỉ, cho đến khi chứng, thỉ bổn không hai, bổn có thường trú”. Mấy câu này rất quan trọng, sự ở ngay trước mắt. Từ sáng sớm thức dậy mở mắt ra, đến tối ngủ nhắm mắt lại, thỉ bổn không hai đều ngay trước mắt, xưa nay chưa từng lìa xa. Ta không lìa xa nó, nó cũng không lìa xa ta, quan hệ quá thân mật, vĩnh viễn không tách rời, như bóng theo hình, không xả bỏ dù chỉ sát na, thỉ bổn là một không phải hai.
Cho nên biến pháp giới hư không giới, y chánh trang nghiêm đều là chính mình. Ngoài tự tánh ra không có vật nào khác, vì sao vậy? Vì mọi vật toàn là huyễn hóa, không có gì là thật. Đức Phật nói cho chúng ta biết rằng: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Nhìn thấu, tự nhiên buông bỏ. Tôi đã nhìn thấu, nhưng không buông được. Đại sư Chương Gia nói đó là giả, không phải thật. Giả ở đây nghĩa là sao? Là giả nói nhìn thấu, thật ra không nhìn thấu. Vì sao vậy? Vì thật sự nhìn thấu tức là thật sự buông bỏ, nói nhìn thấu nhưng vẫn chưa buông bỏ, là chưa nhìn thấu. Nói đã buông bỏ nhưng vẫn chưa nhìn thấu. Có. Thật sự nhìn thấu không thể không buông bỏ. Buông bỏ là khế nhập, khế nhập gì? Là chứng được, chứng được cảnh giới này là viên mãn thành Phật.
Phần sau cùng mấy câu của đại sư Vọng Tây dễ thấy, dạy chúng ta không được dễ dàng bỏ qua. Ở đây phải đặc biệt chú ý, ngài nói rất hay. Một người tu học, nếu không đạt đến cảnh giới này, thì không nói ra được lời này. Đây đúng là người có tu có chứng, nói rõ cho chúng ta biết.
“Đàm nghĩa là nói, chí nghĩa là đến. Trong lúc có nói có chứng, tuy như có thỉ, nhưng khi đến nhà”. Đến nhà “tức đến khi có sở chứng”. Đến khi ta có sở chứng, lúc này sẽ như thế nào? “Ngôn ngữ đạo đoạn, tất cả không hai, vốn có thường trú”. Ở đây, chư vị tổ sư đại đức, đem tình trạng khi khai ngộ nói ra cho chúng ta biết. Đây nghĩa là nói, khi có nói có chứng, lúc này tuy như có thỉ, hình như là có bắt đầu. Lúc đến nhà, tức là khi chứng nhập, khi ta chứng được, thỉ và bổn dung hợp với nhau, tuyệt đối không thể tách rời. “Ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt”, chúng ta thử nghĩ xem đây là cảnh giới gì? Chẳng những không nói được, đến nghĩ cũng không thể nghĩ đến. Đoạn tận ngôn ngữ, tâm tư cũng đoạn, lúc này vạn pháp không hai, vốn có thường trụ. Tất cả vạn pháp là tự tánh vốn có, vốn tự đầy đủ trong tự tánh. Mà tất cả pháp là bình đẳng, tất cả pháp là thanh tịnh, xưa nay chưa từng ô nhiễm, vì sao vậy? Vì tự tánh vốn như vậy, tự tánh vốn tự thanh tịnh.
Hiện nay nói đến nhiễm ô, nói đến bất bình, chính là có cao thấp, có đối lập, có xung đột. Những điều này toàn là từ vọng tưởng chấp trước biến hiện ra. Bây giờ bảo quí vị ngôn ngữ đạo đoạn, tất cả không hai. Quý vị đi tìm chấp trước, đi tìm phân biệt, tìm tôi, tìm họ, tất cả đều không tìm thấy! Có tồn tại chăng? Chẳng có gì không tồn tại, nhưng không tìm được nó, tất cả đều tồn tại, tuyệt diệu. Vì sao vậy? Vì cùng một tự tánh thanh tịnh viên minh thể, đều từ nhất thể này mà sanh mà hiện. Vạn pháp đều trở về tự tánh, gọi là không hai. Lúc này là hiểu thấu triệt để, tánh tướng nhất như, lý sự không hai. Người trong cõi thật báo biết được điều này, người cõi thường tịch quang chứng nhập.
Dùng cách ví dụ của chúng ta hiện nay để nói, người trong cõi thật báo nghiên cứu Phật học. Vào được thường tịch quang là học Phật. Khế nhập, hoàn toàn đạt được lợi ích của Phật pháp, nghĩa là lợi ích của tánh đức.
Những điều ở trên đều là suy luận từ khai thị của đại sư Vọng Tây. Bên dưới căn cứ kinh Đại Thừa Mật Nghiêm của Mật tông nói. Sau khi chúng ta học tập kinh luận của các tông phái, mới biết vạn pháp vốn là nhất thể. Phật Bồ Tát đại từ đại bi, hằng thuận chúng sanh, căn tánh chúng sanh bất đồng, tập khí phiền não không giống nhau, cho nên tu học cũng không thể dùng phương pháp giống nhau. Cùng một phương pháp, không thể độ mọi căn tánh của con người.
Đức Phật là đáng dùng thân gì để nói pháp ngài liền hiện thân đó, phương pháp nào có thể khiến chúng sanh phá mê khai ngộ. Thuật ngữ nhà Phật gọi là độ cơ, đều là dẫn dắt chúng ta, dẫn dắt ta khai ngộ, không dẫn dắt gì khác. Dẫn dắt ta trên phương diện lý, hoặc là phương diện sự đột nhiên đại ngộ, minh tâm kiến tánh, công đức viên mãn.
Công đức viên mãn tức là dạy học tốt nghiệp, thầy không cần dạy học, học sinh cũng không cần học tiếp. Đã viên mãn, thầy trò đều được đại viên mãn. Cho nên Mật tông là một loại căn cơ khác, mục tiêu thì sao? Vẫn là niệm Phật cầu sanh thế giới Cực Lạc. Quý vị xem, đúng là: “phương tiện hữu đa môn, quy nguyên vô nhị lộ”. Nói như thế nào thì cũng là một phương hướng, một mục tiêu. Phật pháp đại thừa cầu sanh thế giới tây phương Cực Lạc, thân cận Bổn Sư A Di Đà Phật. Mật tông cũng không ngoại lệ, Mật bộ chính là Mật tông.
Trong Kinh Mật Nghiêm nói: “Phật vượt qua điều này, mà nương vào mật nghiêm, cõi Cực Lạc trang nghiêm, Thế Tôn vô lượng thọ. Lại nói, Mật nghiêm Tịnh độ siêu việt cõi nước Chư Phật, như tánh vô vi bất đồng vi trần. Chư Phật Bồ Tát trong Mật nghiêm này, cùng các cõi nước khác, đến dự hội này đều như niết bàn”.
Mật tông đến sau cùng vẫn quy về Tịnh độ, phương hướng và mục tiêu đồng nhất, phương pháp không giống nhau. Như hiện nay chúng ta đi du lịch, mục tiêu chúng ta giống nhau, phương hướng giống nhau, nhưng mỗi người dùng phương tiện giao thông khác nhau. Sau cùng bất luận đến sớm hay đến muộn, đều đến cùng một địa điểm, đạo lý chính là như vậy. Ngàn kinh vạn luận, vô lượng pháp môn, đều vì vấn đề đại sự này. Vãng sanh Tịnh độ là đại sự nhân duyên vô cùng thù thắng trong đời chúng ta.
Bài kệ trong kinh nói rất rõ ràng. Phật chính là Phật A Di Đà, Phật A Di Đà quả thật siêu việt mười phương tất cả chư Phật, câu này là tán thán. “Nương vào Mật nghiêm”, nói đến Mật nghiêm ở đây, chính là ở trước chúng ta học đến bản tánh thường, ngưng nhiên thường. Trong kinh luận đại thừa thường nói, chân tâm thường trụ, ý nghĩa hoàn toàn tương đồng với điều này.
“Cõi Cực Lạc trang nghiêm, Thế Tôn vô lượng thọ”. Hai câu trước là từ tự tánh lý thể mà nói, hai câu sau là nói từ sự tướng. Tánh tướng nhất như, lý sự không hai, Mật nghiêm tức là Cực Lạc. “Lại nói, Mật nghiêm Tịnh độ hơn hẳn cõi nước chư Phật”. Ở trước nói, Phật đã vượt qua điều này là chánh báo. Ở đây nói Tịnh độ vượt qua cõi nước chư Phật là y báo, y chánh đều siêu việt.
“Như vô vi tánh”, câu này hiển thị ra, thế giới Cực Lạc là cõi pháp tánh, là thân pháp tánh, như vô vi tánh. “Bất đồng vi trần”, vi trần là pháp tướng. Quả báo y chánh của mười phương thế giới, đều nói từ tướng, nói từ pháp tướng. Pháp tướng, cao có thể nhìn thấy ngưng nhiên thường, bản tánh thường. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm, về lý mà nói là bản tánh thường, về tướng mà nói nó là tương tục thường, thường nhiên bất biến, lý sự đều có hiện tượng này. Thế giới Cực Lạc bất đồng vi trần, đích thực là cõi pháp tánh, là thân pháp tánh.
“Chư Phật Bồ Tát trong Mật nghiêm này, cùng các cõi nước khác đến dự hội này, đều như niết bàn”. Hội này là hội của Phật A Di Đà, thấy được Phật A Di Đà, ta chính là hội viên của Phật A Di Đà. Phật Di Đà là hội chủ, ta là hội viên. Cảnh giới ta nhập vào, không có gì khác với đại thừa Bồ Tát nhập đại bát niết bàn.
Trong Kinh Hoa Nghiêm, nhập đại bát niết bàn, chính là nhập vào cõi thật báo trang nghiêm của đức Phật Tỳ Lô Giá Na, vĩnh viễn thoát ly mười pháp giới, chứng được tam bất thoái: vị bất thoái, hành bất thoái, niệm bất thoái, đồng thời chứng được ba loại bất thoái chuyển.
Trong Kinh Mật Nghiêm cũng nói như vậy. “Mật Nghiêm Kinh Sớ nói, như vô vi, cõi Mật nghiêm, tức là cõi tha thọ dụng của chư Phật. Đối với cõi pháp tánh, dùng nguyện lực từ bi kiến lập. Tịnh độ này như cõi pháp tánh, lìa sự vô thường, cho nên mới nói, như vô vi tánh”. Cõi Mật nghiêm là Mật tông nói, trong Hiển tông gọi là cõi pháp tánh. Mật nghiêm và pháp tánh là một không phải hai, tức là cõi tha thọ dụng của chư Phật.
Cõi tự thọ dụng của chư Phật Như Lai ở đâu? Nói cho chư vị biết, cõi tự thọ dụng tại thường tịch quang. Thường tịch quang Tịnh độ, Bồ Tát trong cõi thật báo không thọ dụng được. Vì sao vậy? Vì tập khí vô thỉ vô minh làm chướng ngại, các chướng ngại khác đều không có. Không chướng ngại họ tự hành hóa tha, không chướng ngại, chỉ chướng ngại tự tánh thường tịch quang, họ vẫn không được thọ dụng. Cần phải đoạn tận tập khí vô minh, Đẳng giác vẫn còn một phẩm, đoạn được nó tức là đoạn tận. Khi đã đoạn tận không còn là Đẳng giác Bồ Tát, chúng ta gọi họ là Diệu giác quả Phật. Cứu cánh viên mãn Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, chỉ có một địa vị này, địa vị này là bình đẳng. Pháp thân Bồ Tát trong cõi thật báo chưa đoạn tận vô minh, nhưng tập khí vô thỉ vô minh của mỗi người sâu cạn không giống nhau, cho nên vẫn không thể gọi là bình đẳng. Đích thực họ cũng chứng được thân pháp tánh, trú cõi pháp tánh, nhưng chưa cứu cánh viên mãn.
Chư Phật Như Lai giáo hóa hàng Bồ Tát này, tức pháp thân Bồ Tát. Họ muốn hiện thân trong cõi thật báo, vẫn là đáng dùng thân gì để độ liền hiện thân đó. Họ ở trong cõi thật báo, hiện thân tướng giống như Bồ Tát cõi thật báo vậy, môi trường sinh hoạt giống nhau. Họ hoàn toàn hiện ra từ tự tánh, không có thức biến. Cho nên nói, đối với cõi pháp tánh, dùng nguyện lực từ bi kiến lập. Giúp pháp thân đại sĩ trong cõi thật báo, chứng được quả đức cứu cánh viên mãn.
“Tịnh độ này như cõi pháp tánh, lìa xa sự vô thường”. Lìa vô thường chính là chân thường, tức ở trước nói đến ngưng nhiên thường, đây là tánh đức. Hiển lộ viên mãn thọ dụng của pháp thân Bồ Tát, với quả Phật cứu cánh trú trong thường tịch quang, chỉ là một bên có tướng, một bên không có tướng. Trong thường tịch quang không có tướng, trong cõi thật báo có tướng, ngoài điều này ra hầu như không có gì khác nhau. Hiện tướng là vì tha thọ dụng, không phải vì tự thọ dụng.
“Cho nên nói như tánh vô vi”, tánh vô vi là chân tánh. “Lại nói, trong kinh nói về tạng Mật nghiêm này, đều do tâm thanh tịnh Như Lai tạng hiện ra, cho nên không phải vi trần thành tựu”. Ý nghĩa này rất sâu sắc, vì tất cả các thế giới đều là tâm hiện thức biến. Sự tồn tại của hiện tượng vật chất, không tồn tại trong cõi thật báo. Vì sao vậy? Vì trong cõi thật báo không có a lại da, không có a lại da thì không có hiện tượng vật chất. Nhưng cõi thật báo có tướng. Ở đây nói rất rõ ràng, có tướng không phải hiện tượng vật chất, thật không thể nghĩ bàn. Tướng từ đâu mà có? “Do tâm thanh tịnh của Như Lai Tạng hiện ra, cho nên không phải vi trần thành tựu”. Vi trần thành tựu nghĩa là một hợp tướng, trong Kinh Kim Cang gọi là một hợp tướng, một chính là vi trần. Tất cả mọi hiện tượng đều do vi trần này tổ hợp thành.
Trước đây, chúng ta dùng thuật ngữ của giới khoa học, chính là những vi trần này tập hợp thành hạt căn bản, nguyên tử. Do rất nhiều nguyên tử tụ tập lại một nơi, sắp xếp thành phương trình khác nhau, điều này trở thành hiện tượng nguyên thủy của vô số vật chất. Nhưng cõi thật báo không phải do hiện tượng vật chất biến hiện ra, vì nó không có a lại da. Nghĩa là nói nó không có vật chất, nó cũng không có tinh thần. Nó không phải vật chất và tinh thần, không phải những thứ này, nó là gì? Ở đây nói rất rõ ràng, câu này rất quan trọng, là tâm thanh tịnh của Như Lai Tạng hiện ra. Nó chỉ có tâm hiện, không có thức biến. Tâm hiện ra hiện tượng này, không phải vi trần tụ, không phải nhất hợp tướng như trong Kinh Kim Cang nói. Điều này rất khó hiểu, đạo lý này đúng là rất sâu sắc, sự lý đều không dễ lãnh hội, không phải vật chất sao có thể hiện tướng?
Chúng ta thấy trong Kinh Hoa Nghiêm nói, tất cả pháp là “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm sở hiện có hiện tượng tự nhiên, có hiện tượng tinh thần, có hiện tượng vật chất. Chúng ta có thể lãnh hội được tâm hiện thức biến. Sau khi bỏ đi thức biến chúng ta cảm thấy rất mù mờ, hiện tượng này chỉ có tâm hiện không có thức biến. Nó và tâm thanh tịnh, Như Lai tạng tâm, tương ưng với thanh tịnh của Như Lai tạng tâm, không tương ưng với tám thức.
Chúng ta muốn hỏi, Bồ Tát Di Lặc nói: “Tâm hữu sở niệm”. Ý niệm vi tế nhất. “Niệm niệm thành hình, hình đều có thức”. Đây là tác dụng của a lại da, trong mười pháp giới thì không vấn đề gì. Hiện nay các nhà vật lý học, đã tiếp xúc được ranh giới này. Nhưng ranh giới của tự tánh, trong kinh Đức Phật nói rất rõ ràng, dùng tâm ý thức tuyệt đối không duyên đến được. Đức Phật chỉ nói: “Chỉ có chứng được mới biết”. Chứng như thế nào? Buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là chứng được. Cho nên y chánh trang nghiêm của cõi thật báo không thể nghĩ bàn, tâm thanh tịnh của Như Lai Tạng hiện ra.
“Theo như kinh sớ ở trên, Cực Lạc là Như Lai diệu tâm hiện ra, pháp tánh diệu độ thành tựu, nó không như các thế giới khác, một hợp tướng do vi trần tụ tập”. Câu này trong Kinh Kim Cang nói, nói rất hay, nói quá hay. Câu này rất sâu sắc, nghĩa lý thâm sâu vô cùng, vi diệu cùng cực.
Như Lai diệu tâm, pháp tánh diệu độ, lời nói không giống nhau, nhưng cùng một việc. Giáo lý đại thừa thường nói: “Thân pháp tánh, cõi pháp tánh”. Lại nói: “Thân và cõi không hai”. Có thân, có cõi, thân và cõi không hai. Tự tánh không cách nào nghĩ tưởng, không thể nghĩ tưởng. Nghĩ tưởng đều gọi là vọng tưởng, tuyệt đối không nghĩ ra.
Đối với Phật, trong kinh điển chư vị tổ sư đại đức xưa nay nói, chỉ có ngưỡng tín. Ngưỡng là kính ngưỡng, tôi đối với Phật cung kính, chân thành cung kính, đối với pháp chân thành cung kính. Những gì Đức Phật nói, tôi không hề hoài nghi, tôi tin, nhưng bản thân chưa chứng.
Đức Phật cho chúng ta biết tin tức này, chính là cho chúng ta phương hướng, cho chúng ta mục tiêu. Ta lập định phương hướng và mục tiêu ở đâu? Ở chỗ minh tâm kiến tánh. Đến khi nào ta thấy được Như Lai diệu tâm, thấy được pháp tánh diệu độ, tức nhập Diệu giác vị. Từ Đẳng giác vượt lên đến Diệu giác vị.
Trong Kinh Kim Cang nói, nhất hợp tướng do vi trần tụ tập, đây là mười phương cõi nước chư Phật. Ngày nay chúng ta cư trú trên địa cầu này, dùng Kinh Kim Cang để giải thích hoàn toàn không có vấn đề gì.
Tiếp theo lại nói về vi trần: “Vi trần, không phải chỉ trần ai”. Trần ai quá lớn, trần ai là gì? Là những hạt bụi bay trong không trung, mắt thịt chúng ta có thể thấy được. Nhìn thấy một cách rõ ràng, là có tia mặt trời từ bên ngoài chiếu vào, quý vị thấy vi trần trong ánh mặt trời đó, đó gọi là trần ai. Chúng ta hít thở, trong không khí có trần ai, bản thân chúng ta không biết. Như đeo khẩu trang chính là phòng trần ai, chỉ phòng hạt bụi lớn, còn nhỏ vẫn không phòng được, khẩu trang vẫn có kẻ hở. Hạt bụi rất nhỏ nó vào được, hạt lớn bị chặn lại. Cho nên vi trần không phải chỉ trần ai.
“Lại tổ hợp thành vật chất nhỏ mà lại nhỏ như hạt căn bản”. Niệm Lão là người học khoa học, ở đây ông nói với chúng ta: “như trước đây được biết, điện tử là nhỏ nhất”. Trước đây các nhà khoa học nói, điện tử là nhỏ nhất. Nguyên tử rất lớn, nguyên tử là hạt nguyên tử và điện tử tổ hợp thành, điện tử là nhỏ nhất. “Ngày nay đã phát hiện có loại điện tử càng nhỏ hơn, tạm gọi là hạt vi lượng. Hiện nay giới khoa học cũng biết, hại vi lượng cũng không phải nhỏ nhất, vật nhỏ mà lại nhỏ này cũng không thể cùng tận”. Khoa học kỹ thuật, đây là kính hiển vi bội số cao, không ngừng tiến bộ, dần dần phát hiện vật càng nhỏ.
Trong ngoặc đơn bên dưới ông nói: “Từ sau năm 1980, giới khoa học phát hiện vi trung tử”, đây chính là lượng tử lực học. “Khu vực nó chiếm trong không gian, chỉ bằng một trên 100 ức hạt điện tử”. Đây là lượng tử, tiểu quang tử. “Những thứ này bàng bạc khắp không trung. Vi trung tử có thể xuyên qua tấm nhôm hoặc tấm gang dày mười ức cây số, như xuyên qua đám mây”. Tấm nhôm hoặc là tấm gang dạy mười ức cây số, chúng ta không thể tưởng tượng được, nó có thể tự động xuyên qua. Đây là thế giới vật lý. “Những thứ này dày đặc trong không trung. Hạt căn bản nhỏ mà lại nhỏ như thế, tức là nghĩa của vi trần”.
3000 năm về trước, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói với chúng ta về vi trần, cũng dùng ví dụ nói. Cách nói trong kinh Phật, Đức Phật dùng ngưu mao trần. Sợi lông của con trâu rất thô, điểm nhọn của lông trâu, trên đầu của sợi lông có một hạt bụi. Nó dính rất vững chắc trên đầu sợi lông, không bị rơi xuống, đây gọi là ngưu mao trần. Chia ngưu mao trần thành bảy phần, 1/7 gọi là dương mao trần, dương mao so với ngưu mao còn nhỏ hơn. 1/7 dương mao trần là thố mao trần, thố mao lại càng nhỏ. Người Trung quốc viết chữ bằng bút lông, có bút lông cừu, có bút lông thỏ, lông thỏ càng nhỏ. Thố mao trần lại phân thành 1/7, gọi là thủy trần, như vậy là rất nhỏ. Nước có độ khít, nhưng nó có kẻ hở, nó ở trong nước có thể hoạt động tự do, không bị chướng ngại. Thủy trần lại chia thành 1/7 gọi là kim trần, kim loại, ở đây gọi là tấm gang, tấm nhôm là kim loại, kim loại cũng có khe hở, hạt bụi này có thể đi tới đi lui trong đó không có chướng ngại.
Giống như ở đây ông nói về vi trung tử, có thể xuyên qua tấm kim loại dày mười ức cây số. Đức Phật nói, đây gọi là vi trần, trong Phật pháp gọi là vi trần, vi trần còn có thể phân. Vi trần lại phân thành 1/7, gọi là sắc tụ cực vi. Sắc tụ cực vi còn có thể phân, lại phân thành 1/7, gọi là cực vi chi vi. Đến đây không thể phân tiếp, phân nữa là không còn, cho nên nó còn gọi là lân hư trần. Giống như là biên giới với hư không, tiếp tục phân là biến thành hư không. Đức Phật dùng phương pháp này.
Ngày nay các nhà khoa học phát hiện vi trung tử, rốt cuộc Đức Phật nói về vi trần, hay Phật nói về sắc tụ cực vi, hay là cực vi chi vi, rất khó nói. Trong kinh Phật nói, cực vi chi vi không thể tiếp tục phân, còn phân chia không phải cực vi chi vi. Quý vị xem vi trung tử, chỉ bằng một trên 100 ức của hạt điện tử, nhỏ đến như vậy.
Bên dưới nói: “Trong kinh này nói, Cực Lạc và Mật nghiêm, đều không phải hạt căn bản hợp thành”. Hạt căn bản là cảnh giới tướng của a lại da, tâm niệm là chuyển tướng, năng lượng là nghiệp tướng. Đây là thấy được a lại da.
Trong kinh này nói: “Cực Lạc và Mật nghiêm, đều không phải hạt căn bản này thành tựu nên. Nói cụ thể là Như Lai diệu tâm, là tự tánh đương nhơn, cho nên không sanh không diệt, không suy không biến, ngưng nhiên thường trụ, như vô vi tánh”. Đây đúng là cảnh giới không thể nghĩ bàn, chúng ta không thể tưởng tượng, cũng không thể miễn cưỡng dùng khoa học hiện nay để so sánh. Vì sao vậy? Vì đến bây giờ khoa học vẫn chưa có định luận, thêm vài năm nữa lại phát hiện vật càng nhỏ hơn.
Phật nói cực vi chi vi là nói giới hạn cuối cùng, khi nào khoa học chứng minh, hiện tượng vật chất này đến cực vi chi vi, nghĩa là tuyệt đối không thể tiếp tục phân, đó chính là Như Lai nói về cực vi chi vi. Chỉ cần có thể phân, thì đều không phải.
Lời kết sau cùng nói rất hay: “Cực Lạc, Mật nghiêm cụ thể là Như Lai diệu tâm, là tự tánh đương nhơn”. Như Lai diệu tâm và tự tánh đương nhơn là một không phải hai, tự tánh đương nhơn nghĩa là tự tánh của chính mình, là chân tâm của chính mình, không phải gì khác. Trong Hệ Niệm Pháp Sự thiền sư Trung Phong nói: “Phật A Di Đà tức là tâm ta, tâm ta tức Phật A Di Đà”. Đây là thật, không phải giả. Cho nên bất sanh bất diệt, không suy không biến, ngưng nhiên thường trú.
Ngưng nhiên thường này, là hiện tượng trong cõi thật báo trang nghiêm của Phật A Di Đà, Chư Phật Như Lai. Chúng ta chỉ có thể dùng hiện tượng tự nhiên để hình dung nó. Trong cõi thật báo có y chánh trang nghiêm, nhưng tuyệt đối không được dùng khái niệm mười pháp giới y chánh trang nghiêm để nhìn nó, như vậy là nhìn sai.
Cần phải chuyển a lại da thành đại viên cảnh trí, như vậy mới thấu hiểu triệt để. Chưa làm được chuyển thức thành trí, không thể hiểu được nó. Điều này trong kinh Phật nói chỉ có chứng được mới biết, dù nói thế nào đối với chúng ta cũng cách một tầng. Tầng này là gì? Tầng này là bát thức, chúng ta không lìa bát thức, bởi vậy luôn cách một tầng.
Xem tiếp đoạn kinh văn sau, đoạn kinh văn này nói về tịnh tâm. Ở trước nói về Tịnh độ là y báo, nói về tịnh tâm là chánh báo.
Mời xem kinh văn: “Ư vô lượng kiếp, tích thực đức hạnh, bất khởi tham sân si dục chư tưởng, bất trước sắc thanh hương vị xúc pháp. Đản nhạo ức niệm, quá khứ chư Phật, sở tu thiện căn, hành tịch tịnh hạnh, viễn ly hư vọng, y chân đế môn, thực chúng đức bổn, bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc, chuyên cầu bạch pháp, huệ lợi quần sanh, chí nguyện vô quyện, nhẫn lực thành tựu”.
Đoạn này rất quan trọng. Phật tri, Phật kiến, Phật hạnh, rốt ráo chân thật, trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật, tất cả đều ở trong ba thứ này. Quả thật không thể nghĩ bàn. Mỗi câu mỗi chữ đều là nguyên tắc chỉ đạo tu hành cao nhất của chúng ta hiện tại. Câu thứ nhất là tiêu chuẩn chung: “ư vô lượng kiếp, tích thực đức hạnh”.
Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: “Đoạn đầu tiên của phẩm này nói rõ cõi nước trang nghiêm, ba đoạn dưới biểu trưng tự tâm nghiêm tịnh”. Những gì ở trước nói là môi trường ở thế giới Cực Lạc. Ba đoạn tiếp theo là cư dân của thế giới Cực Lạc. Vì sao thế giới Cực Lạc tốt đẹp như vậy? Trong kinh điển đại thừa Đức Thế Tôn thường nhắc nhở chúng ta: “Y báo chuyển theo chánh báo”. Lại thường nói: “Cảnh tùy tâm chuyển”, cảnh chính là cảnh giới.
Chúng ta thường coi thân mình là chánh báo, như vậy là sai. Thân không phải chánh báo, thân vẫn là y báo. Là bộ phận mật thiết nhất giữa y báo và chánh báo, nó vẫn là y báo, không phải chánh báo. Chánh báo là gì? Chánh báo là ta khởi tâm động niệm. Khởi tâm động niệm là năng chuyển, thân thể chúng ta là sở chuyển. Quý vị xem tướng tùy tâm chuyển, thể chất tùy tâm chuyển. Tâm lý chúng ta lành mạnh, thân thể tự nhiên mạnh khỏe, tướng mạo sẽ viên mãn. Nếu tâm không lành mạnh, tướng mạo sẽ không viên mãn, thân thể có khiếm khuyết.
Quý vị xem đoạn kinh văn này, hai câu trước là mục tiêu chung: “ư vô lượng kiếp, tích thực đức hạnh”. Phải tích đức, trực đức là tu, trực nghĩa là tu, phải tu đức hạnh. Không phải thời gian ngắn, vô lượng kiếp tu tích công đức. Đây mới là nghiêm tịnh tự tâm, là chánh báo.
“Tâm và cõi nước không hai, tâm tịnh tức cõi Phật tịnh”. Ở trước là cõi nước tịnh, cõi tịnh từ đâu đến? Là do tâm tịnh. Nếu tâm bất tịnh, hoàn cảnh cư trú sẽ không thanh tịnh. Do đó ở đây chúng ta biết, ngày xưa người tu hành, tâm đều thanh tịnh. Họ ở trong thâm sơn, ở trên cao nguyên, mùa đông rét mướt, thân thể họ mạnh khỏe, không ảnh hưởng đến hoạt động trong cuộc sống. Âm mười mấy độ, mấy mươi độ, họ mang y phục không dày lắm, vẫn sinh hoạt bình thường dưới trời đông tuyết lạnh. Chúng ta thấy rất nhiều ghi chép, người bình thường không làm được, vì sao họ làm được? Vì họ có tâm thanh tịnh, họ có tâm bình đẳng, có tâm chân thành, có tâm từ bi. Những tâm này phát ra năng lượng, người bình thường chúng ta không thể tưởng tượng được, họ có thể biến thân thể mình thành như máy phát điện vậy. Họ có thể làm được, chẳng lẽ chúng ta không làm được sao? Chúng ta cũng có thể. Vấn đề ở chỗ chúng ta không hiểu phương pháp. Vấn đề căn bản là gì? Là tâm chúng ta không thanh tịnh. Trong tâm chúng ta vọng niệm quá nhiều, không định được.
Nghĩ lại trong Kinh Di Giáo Đức Phật dạy rằng: “Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện”, câu này quan trọng biết bao. Trong kinh giáo Chư Phật Bồ Tát dạy, tổ sư đại đức thường nhắc nhở chúng ta: “Nhất tâm niệm Phật, vô sự bất biện”. Câu nói này là thật, không phải giả. Chúng ta gặp bất kỳ khó khăn gì, chỉ cần ta nhất tâm niệm Phật, mọi khó khăn đều được giải quyết. Trong khó khăn, nghiêm trọng nhất không gì bằng sanh tử. Khi chúng ta đứng trước cửa ải sanh tử, hãy nhớ là phải nhất tâm niệm Phật, có thể giải quyết được khó khăn trước mắt. Nếu thọ mạng chúng ta đến, sẽ thấy Phật A Di Đà đến tiếp dẫn, trở về thế giới Cực Lạc. Còn như nghiệp duyên của chúng ta ở thế gian này chưa hết, Phật A Di Đà giúp chúng ta mãn nguyện. Bí quyết không có gì khác, chính là nhất tâm chuyên niệm. Quý vị phải ghi nhớ!
Khai thị niệm Phật của Bồ Tát Đại Thế Chí, phải nhớ kỹ, phải luôn áp dụng, như vậy sẽ không hoài công học tập. “Đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”. Mọi lúc mọi nơi đều như vậy, đều phải nằm lòng điều này, chính là đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục. Lục căn chúng ta không còn phan duyên bên ngoài, làm được vậy sẽ được Phật Bồ Tát quan tâm. Nếu không làm như vậy, bản thân có rất nhiều chủ ý, có rất nhiều phương pháp, vậy thì Phật Bồ Tát không quan tâm đến. Vì sao vậy? Vì tự mình đã có cách, mình đã có chủ ý. Nếu chính mình buông bỏ tất cả, tôi nhất tâm niệm Phật, vậy là Phật A Di Đà phải quan tâm đến những vấn đề nhỏ nhặt đó, ngài đứng ra làm giúp chúng ta. Chúng ta làm có chướng nạn, ngài làm không có gì trở ngại. Chỉ cần nhất tâm là có thể làm tốt mọi việc.
Niệm Lão giải thích tiếp: “Trước tiên giải thích về kiếp, vô lượng kiếp. Kiếp, biểu trưng thời gian rất dài khó ví dụ. Vô lượng kiếp, tượng trưng kiếp số vô lượng, vô lượng này là thời gian rất dài. Cho nên thời gian này, không có cách nào nói được, không thể tính kể, biểu trưng tu hành rất sâu xa”. “Ư vô lượng kiếp”, câu này là nói rõ, thời gian tu học quá lâu, quá xa, không cách nào nói rõ.
“Hành, là tạo tác của thân khẩu ý”. Thân là nhất cử nhất động. Khẩu là ngôn ngữ. Ý là ý niệm. Dù tạo nhiều cũng không ra ngoài ba phạm vi này. Cho nên dùng thân khẩu ý, bao gồm vô lượng vô biên tập khí trong đó, bao gồm tất cả. Đây là chữ hành.
“Đức hạnh, do thiện tạo thành gọi là đức, do đạo thành tựu gọi là hạnh”. Giải thích rõ ràng hai chữ đức hạnh, một thứ thành thiện, một thứ thành đạo. Thiện và đạo, trong ba nghiệp thân khẩu ý đều có. Tư tưởng thiện, trong Phật pháp chính là thập thiện, trong tâm thường nhớ đến thập thiện là ý nghiệp, quý vị là đang tu đức. Ngôn ngữ tương ưng với thập thiện, là khẩu thiện và khẩu nghiệp đang tích đức. Mọi tạo tác của thân thể tương ưng với Thập Thiện Nghiệp Đạo, hành vi của thân thiện. Thập Thiện Nghiệp Đạo, thân 10 thiện, khẩu 10 thiện, ý 10 thiện, như vậy là biến thành 30. Hiện tại 30, quá khứ 30, vị lai 30, như vậy là 90, thêm vào mười điều giới căn bản là 100. Ít nhất là 100 thiện, đây là người học Phật không thể tách rời, mọi lúc mọi nơi. Nếu có thể tư duy như thế, ngôn hành như thế, đây gọi là “tích thực đức hạnh”. Ngày ngày phải tích, thời thời phải tích, “ư vô lượng kiếp”.
“Đức hạnh chỉ công đức và hạnh nghiệp, cũng chỉ đầy đủ hạnh công đức”. Công đức và phước đức không giống nhau, nhưng chư vị phải biết, trong công đức nhất định có phước đức, trong phước đức chưa chắc có công đức, công đức vượt qua phước đức. Đức của công đức là tự tánh, nhất định tương ưng với tánh đức, thân ngữ ý đều hành trên đức. Đây gọi là hành đạo, hoặc gọi là tu đạo.
Bên dưới là hợp đức hạnh lại nói: “Thiện sở thành gọi là đức, đạo năng thành gọi là hạnh. Cho nên đức hạnh chỉ công đức và hạnh nghiệp. Lại chỉ đầy đủ hạnh công đức, tức tam vô lậu học giới định tuệ và lục độ”. Nói một cách rất cụ thể. Giới định tuệ là cương lĩnh chung, gọi là tam vô lậu học.
Lậu là đại danh từ của phiền não, vì sao gọi phiền não là lậu? Vì phiền não có thể làm cho công đức trong tự tánh của chúng ta mất hết. Giống như một ly trà, dưới ly trà có một cái lỗ, rót nước trà vào liền bị chảy hết. Công đức trong tự tánh của chúng ta, dù tu như thế nào hình như đều không có thành tựu, nguyên nhân là gì? Vì ta có phiền não, có tập khí, tất cả đều chảy hết.
Trong kinh ví dụ rõ ràng nhất là: “một ngọn lửa sân đốt cháy rừng công đức”. Làm không biết bao nhiêu việc tốt, nổi sân si, mắng người, công đức hoàn toàn mất hết. Công đức không còn, nhưng phước đức còn. Lửa sân hận không đốt cháy được phước đức, nhưng công đức bị đốt cháy là không còn. Tu công đức không dễ, tu phước đức dễ, đời sau có phước báo. Công đức là gì? Công đức là liễu sanh tử xuất tam giới, cho nên rất khó. Sự khác biệt giữa công đức và phước đức, chúng ta không thể không biết.
Giới định tuệ gọi là tam vô lậu học, cương lĩnh chung, nguyên tắc chung. Lục độ là Bồ Tát tu.
Hội Sớ nói: “hành gọi là hành nghiệp, tam nghiệp sở tác. Đức gọi là phước đức, do hành sở cảm”. Hội Sớ giải thích cũng rất hay, hành là hành nghiệp. Nghiệp là tạo tác. Đây là ba loại tạo tác. Khởi tâm động niệm là ý tạo. Ngôn ngữ khẩu tạo. Thân thể động tác là thân tạo. Cho nên gọi là tam nghiệp sở tác, đây gọi là hành nghiệp. Đức là phước đức, ta tạo ra việc tốt, nhiều phước đức. Ta tạo ra việc ác, đó không phải là phước đức, đó là tai họa.
Quý vị xem văn tự ngày xưa, phước và họa, tai họa. Hình dáng của chữ này hơi giống nhau, thông qua văn tự có thể nhắc nhở chính mình. Rốt cuộc là phước hay họa, ta phải nhìn thấy một cách rõ ràng. Đừng coi họa thành phước, đừng xem phước thành họa, hình dáng của chữ họa và phước rất giống nhau.
Đây là sở cảm của hành, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác tương ưng với tánh đức, hành vi của ba nghiệp này chiêu cảm nên phước đức. Trái lại, không tương ưng với tâm tánh, tam nghiệp tạo ra, chiêu cảm nên chính là tai họa, tức không phải phước đức.
“Lại không phải đạt được trong một sớm một chiều, cho nên gọi là tích thực. Tích là tích lũy, như từng giọt từng giọt tụ lại. Thực là vun bồi, giống như ươm giống thành rừng vậy. Trải qua thời gian lâu xa, không thể xưng kể, cho nên gọi là vô lượng kiếp”. Đây là giải thích cho chúng ta về việc tích lũy từng chút từng chút một. Ngày nay chúng ta quan trọng nhất, là phải tích lũy tịnh nghiệp.
Mọi người đều biết, hiện nay trên toàn thế giới thiên tai liên miên. Có đồng học gởi thư cho tôi, muốn tôi giảng Quan Âm Tam Kinh, vì sao vậy? Để cầu Quan Âm Bồ Tát, đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn, thiên tai ngay trước mắt. Lần này chúng ta ngừng giảng Kinh Hoa Nghiêm, chuyển qua giảng Kinh Vô Lượng Thọ, hoàn toàn tương đồng với ý của họ.
Đại sư Quán Đảnh nói rằng, chúng ta gặp khó khăn lớn nhất, gặp thiên tai nặng nề, tất cả các kinh giáo, sám nghi đều không có hiệu quả. Sau cùng vẫn có một bộ Kinh Vô Lượng Thọ, một câu A Di Đà Phật có thể giải quyết. Chúng ta có tin chăng? Tin. Vì sao vậy? Chúng ta thấy trong Kinh Vô Lượng Thọ nói, thấy Hoàng Niệm Lão chú giải tường tận như vậy, mỗi lần đọc xong một lượt là vô lượng hoan hỷ. Pháp môn này, kinh điển này, đích thực có thể giúp chúng ta hóa giải tất cả mọi thiên tai. Quan Âm Tam Kinh, chúng tôi hy vọng ti vi có thể phát lại. Trước đây Tam Kinh tôi đều có giảng qua, vì hiện nay giảng lại phải mất thời gian, chúng ta lại phải gián đoạn Kinh Vô Lượng Thọ. Ít nhất giảng viên mãn Kinh Vô Lượng Thọ, giảng cùng một lúc sẽ phân tâm, với mình với người đều không tương ưng. Chúng ta phải nhớ, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, mới có thể được lợi ích chân thật của Phật pháp. Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 280
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 280 PAGE 1
Tập 281
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Liên Hải
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 14.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 339, hàng cuối cùng.
“Bất khởi tham sân si dục chư tưởng”. Câu này là kinh văn. Dưới đây là chú giải của Hoàng Niệm Lão. “Tưởng là sanh tâm đối với cảnh gọi là tưởng”, sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, khởi tâm động niệm, đó gọi là tưởng.
Dưới đây nêu ra một ví dụ, “như ư cảnh”, trong cảnh giới này, chấp thủ tướng sai biệt của nam nữ các loại gọi đó là tưởng. Cho nên chữ tưởng này, chư vị xem chữ này trong lục thư thuộc về hội ý, nguyên tắc tạo chữ của văn tự Trung Quốc đây thuộc về hội ý. Trong tâm quí vị có tướng rồi đó gọi là tưởng. Chúng ta nghĩ đến một người, nghĩ đến một đồ vật, nghĩ đến một sự việc, chúng ta thường nói có ấn tượng, trong tâm sẽ có tướng. Cho nên tưởng thuộc về chấp trước, tức là chấp tướng, chấp tướng rồi.
“Nên có thể chấp tướng sai biệt của cảnh giới”, đối với cảnh, nó liền có tâm phân biệt, liền có tâm thích ác, nó sẽ sanh khởi những phiền não này. Và nó sanh khởi lên cùng với tưởng đó. Thí dụ như tham tưởng, sân tưởng, si dục tưởng là ba ác tưởng. Tưởng là ý đang tạo nghiệp. Tuy không có ngôn ngữ, không có động tác, nhưng khởi tâm động niệm là đã tạo ác nghiệp rồi. Tạo nghiệp tất cả đều có quả báo, ý ác thực sự mà nói là căn bản của thân và khẩu. Nếu như ý không ác, thân và khẩu không dễ dàng gì mà tạo nghiệp. Đoạn phiền não, chúng ta liền hiểu được, phải bắt đầu đoạn từ đâu? Phải bắt đầu đoạn từ ý.
Ở đây Bồ Tát Pháp Tạng đã làm tấm gương tốt nhất cho chúng ta. Ngài có thể viễn ly không khởi các tưởng về tham sân si dục. Chúng ta nói đoạn phiền não, bắt đầu đoạn từ căn bản.
Như Uất Già La Việt Vấn Kinh, đây là nêu một đoạn trong kinh này. “Lúc Bồ Tát hành bố thí”, bố thí là lợi ích chúng sanh, có bố thí tài, có bố thí pháp, có bố thí vô úy. Đức Phật dạy chúng ta, thí tài được giàu có. Bố thí là nhân, được giàu có là quả báo. Bố thí pháp là nhân, được thông minh trí tuệ là quả báo. Bố thí vô úy là nhân, được mạnh khỏe trường thọ là quả báo. Ba loại quả báo này không có ai không thích, không có ai không mong cầu, nhưng cách cầu như thế nào thì họ không biết. Điều này thật đáng tiếc. Trong nhà Phật thường nói rất hay: “ở trong nhà Phật có cầu tất ứng”. Đây là sự thật sao? Rất thật. Vì sao là thật? Nó có đạo lý ở trong đó. Ngày nay trên xã hội này, người đại phú đại quí, trong xã hội có địa vị cao quí, có tài sản lớn, đó là trong quá khứ không phải một đời tu mà được, chắc chắn là tu tích rất nhiều đời, tích lũy công đức. Đời này quả báo hiện tiền. Trong nhân quả có duyên, chữ này vô cùng quan trọng. Chúng ta tích lũy nhân rồi, nhưng duyên chưa thành thục, quả báo sẽ không hiện tiền. Lúc nào duyên thành thục thì lúc đó quả báo liền hiện tiền. Cho nên thường tại chữ duyên này, nhà Phật nói là duyên sanh, chứ không nói là nhân sanh. Vì thế, có rất nhiều người tu rất nhiều đời rồi, đại quả báo hiện tiền rồi, càng tích càng dày vậy. Đạo lý này hiểu được rồi, chúng ta liền biết thay đổi vận mệnh, thay đổi môi trường sinh hoạt của chúng ta. Quí vị hiểu được đạo lý rồi. Có lý luận, có y cứ, hết lòng mà tu, chỉ lo cày cấy, không lo thu hoạch. Thu hoạch không ở trong đời này, thì ở đời sau kiếp sau vậy. Nhân quả thông ba đời, đây là chân tướng sự thật.
Tài có nội tài, có ngoại tài. Bố thí nội tài phước báo lớn hơn ngoại tài. Nội tài là dùng cái gì? Là dùng thể lực của chúng ta, dùng suy nghĩ của chúng ta, dùng thời gian của bản thân chúng ta để phục vụ cho người khác, lúc người khác có khổ có nạn, đi giúp đỡ họ, đây thuộc về nội tài. Vật ngoài thân, đó gọi là ngoại tài, tận tâm tận lực, chính là công đức viên mãn.
Liễu Phàm Tứ Huấn, thiền sư Vân Cốc dạy tiên sinh Liễu Phàm, ngài nêu một ví dụ, ví dụ này đích thực có thật như vậy. Ngài nói trong nông thôn kia có một người con gái, gia cảnh vô cùng nghèo khó, đến chùa để lễ Phật, trên người chỉ có hai đồng, rất ít. Cung kính cúng Phật, hai đồng tiền này đem ra cúng Phật, Lão hòa thượng đích thân hồi hướng cho cô ấy, chúc phúc cho cô ấy. Sau này cô gái đó làm vương phi, trở lại ngôi chùa này, mang một ngàn lượng vàng đến cúng dường, Lão hòa thượng bảo đồ đệ của mình hồi hướng cho cô ấy. Cô ấy rất giận, cô ấy nói lúc nhỏ con từng đến nơi này rồi, con cúng dường hai đồng tiền, Lão hòa thượng ngài đích thân làm lễ hồi hướng cho con, hôm nay con mang đến nhiều tiền như vậy, ngài vì sao bảo đệ tử của ngài hồi hướng cho con? Lão hòa thượng nói với cô ấy, lúc cô còn trẻ hai đồng tiền đó là thành tâm của cô, tôi không hồi hướng cho cô thì có lỗi với cô, hôm nay cô giàu có rồi, thân phận địa vị đã khác. Tuy mang đến một ngàn lượng vàng để cúng Phật, nhưng tâm của cô đã khác trước kia rồi, cô có tập khí ngạo mạn, tôi để cho đồ đệ của tôi hồi hướng cho cô là được rồi. Điều này chứng tỏ bố thí không quan trọng nơi bố thí đồ vật nhiều hay ít, mà ở sự chân thành của quí vị. Lời của Ấn Tổ: một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích. Cô lúc nhỏ, lúc trẻ, tiền bố thí tuy rất ít nhưng lúc đó tâm chân thành của cô đáng quí. Ngày nay cô không còn thành ý đó nữa, cho nên công đức một ngàn lượng vàng không sánh bằng hai đồng tiền kia. Đây là câu chuyện thức tỉnh con người rất lớn, tuyệt đối không phải nơi sự vật nhiều hay ít. Hai đồng là công đức viên mãn, ngàn vàng, cô ấy hiện tại không chỉ có ngàn lượng vàng, ngàn lượng vàng đối với cô ấy không là gì cả. Năm xưa hai đồng tiền là toàn bộ tài sản của cô ấy, cho nên công đức của cô ấy là viên mãn. Ông trời rất công bằng, không phải là người nghèo thì không thể tu phước. Người nghèo trong đời này chân thành tu phước, thì phước đức của họ lớn hơn người giàu có rất nhiều. Chúng ta nghĩ thử xem lời thiền sư Vân Cốc rất có lý, thế nên phải phát tâm chân thành, phải phát tâm cung kính, phải phát tâm khiêm tốn. Bản thân xử sự, đối người, tiếp vật, phải khiêm tốn. Đối với tất cả người sự vật đều phải tôn trọng, đều phải cung kính. Người này phước báo sẽ rất lớn. Tuy rằng hiện tại không ra gì, trong con mắt tiên sinh Liễu Phàm, người này hậu phước vô cùng, họ tương lai sẽ phát đạt.
Ý niệm tham sân si, bất luận là đối với người, đối với sự việc, đối với sự vật, đều là ác nghiệp. Tham mà không chán, hận tận xương cốt, đây đều là tạo tội nghiệp cực nặng. Tạo nghiệp nhất định có quả báo, quả báo tại ba đường ác. Tâm tham đọa ngạ quỷ, sân nhuế đọa địa ngục, ngu si đọa súc sanh. Cho nên tham sân si là nghiệp nhân thứ nhất của ba đường ác. Đức Phật dạy: “cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si”. Đây là dạy người những gì? Dạy người không đọa ba đường ác. Ba đường ác đích thực có, ta không tạo nghiệp vào ba đường ác, ta sẽ không đọa ba đường ác. Muốn đoạn tham sân si, đối với thế duyên nhất định phải nhìn cho nhẹ nhàng thôi. Thực sự làm được “không tranh với người, không mong với đời”. Ở thế gian người thông minh nhất, người đại phước báo nhất, không phải là làm thiên vương, nhân vương, đều không phải. Chư vị trong tâm hiểu rõ niệm Phật cầu sanh thế giới Cực Lạc, là người phước báo lớn nhất thế gian. Vì sao vậy? Vì sẽ vĩnh viễn thoát ly luân hồi. Không những vĩnh thoát luân hồi, mà vĩnh viễn thoát ly thập pháp giới. Quí vị nói xem phước báo này lớn biết bao! Người thoát ly thập pháp giới đi làm Phật, đi làm Bồ Tát rồi. Hạng người này thật giống như trong Kinh A Di Đà nói, không thể thiếu thiện căn phước đức nhân duyên, vậy chúng ta liền biết, họ có đại thiện căn, đại phước đức, đại nhân duyên. Có duyên với Phật là kết đại nhân duyên rồi.
Theo lời giáo huấn của Phật, đặc biệt là gặp được kinh điển Đại thừa, gặp được pháp môn Tịnh độ, vậy không quá tuyệt ư? Ngay trong đời này chắc chắn thành tựu. Cho nên đối với thế duyên nhất định phải buông xuống. Sống trong thế gian này, phải giống như Bồ Tát tùy duyên diệu dụng. Tùy duyên nghĩa là tất cả đều không tính toán. Diệu dụng là mỗi mỗi đều buông bỏ được. Buông bỏ, tâm thanh tịnh của quí vị liền hiện tiền. Tham sân si này quí vị buông bỏ rồi, tâm thanh tịnh hiện tiền. Nếu như tách rời ra để nói, buông bỏ tham, tâm thanh tịnh hiện tiền, buông bỏ sân nhuế tâm bình đẳng hiện tiền, buông bỏ ngu si, tâm chánh giác hiện tiền. Quí vị phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, quí vị nhất định được sanh.
Trong Kinh Vô Lượng Thọ nói thanh tịnh bình đẳng giác, quí vị đều đạt được hết. Trong kinh nói rất rõ ràng, rất thấu đáo, tâm tịnh tức Phật Độ tịnh. Thế giới tây phương Cực Lạc là pháp giới thanh tịnh bình đẳng giác, đầy đủ thanh tịnh bình đẳng giác không có một ai không vãng sanh cả. Tâm thanh tịnh sanh cõi Đồng cư, tâm bình đẳng sanh cõi Phương tiện, chánh giác sanh cõi Thật báo trang nghiêm. Chúng ta thực sự hiểu thấu đáo rồi, hiểu rõ ràng rồi, vĩnh viễn thoát ly luân hồi, cầu sanh Tịnh Độ là đại sự số một trong đời này của chúng ta. Họ có bị chướng ngại hay không? Có. Chướng ngại chính là không thể buông bỏ tham sân si. Thực sự buông bỏ tham sân si chướng ngại của quí vị không còn nữa. Nghiệp chướng của quí vị tiêu trừ. “Nguyện tiêu tam chướng chư phiền não”. Quí vị không buông bỏ chướng ngại của quí vị sẽ không bỏ được. Buông bỏ chướng ngại liền không còn nữa.
Uất Già La Việt Vấn Kinh nói rất hay. Cho rằng lúc Bồ Tát hành bố thí dùng ly dục tưởng, tu từ tưởng, vô si tưởng để đối trị với ba ác tưởng. Ly dục đối trị tham tưởng, không còn tham nữa. Tu từ đối trị sân tưởng. Vô si đối trị si dục tưởng. Quí vị xem họ có thể đối trị. Nhân sinh tại thế, cuộc sống rất đơn giản, có được chút ít là đủ rồi, có dư đem bố thí cho người thiếu thốn hơn, thì tưởng tham này sẽ bị đoạn mất. Tham dục của con người chính là tài sắc danh thực thùy, năm dục này biết đủ mà dừng lại. Cổ nhân tu hành đều hi vọng những thứ này thiếu một chút, không để cho nó đầy đủ, có những thiếu sót. Điều này có gì tốt? Đối với thế gian này không có tham luyến. Nếu như về mặt vật chất mỗi mỗi đều đầy đủ, họ sẽ có tham luyến, sợ được sợ mất. Điều này đối với niệm Phật vãng sanh có chướng ngại rất lớn. Không thể không biết điều này. Tiền tài thiếu một chút là tốt. Sắc, người xuất gia vĩnh viễn xa lìa rồi, người tại gia cũng phải biết dừng. Danh lợi cũng phải biết đủ mà dừng. Không nên đi tranh với người khác, tranh chính là tạo tội nghiệp. Tranh không được là do trong số mệnh không có. Tranh được rồi cũng là trong số mệnh đã có. Trong số mệnh có hà tất phải đi tranh! Dùng tâm cạnh tranh, dùng thủ đoạn phi pháp để đạt được toàn là thứ trong số mệnh đã có, vậy là oan uổng quá, thực sự oan uổng! Hơn nữa dùng thủ đoạn không chính đáng để đạt được, thông thường mà nói đối với quí vị đã bị chiết khấu bớt rồi. Ví dụ như trong số mệnh của quí vị có được một triệu, dùng thủ đoạn không chính đáng để đạt được, thì quí vị chỉ có thể đạt được 500.000, bản thân cảm thấy rất hài lòng rồi, mình tài cán hơn người, mình có thể kiếm được nhiều như vậy. Không ngờ rằng đã bị chiết khấu mất rồi, trong số mệnh quí vị không phải chỉ chừng đó. Quí vị nói xem có oan uổng không chứ? Nếu như quí vị làm được không tranh với người, không mong với đời. Bản thân có một chút cũng hi vọng bố thí cho người khác. Đây là hành vi của Bồ Tát. Kết quả của họ như thế nào? Càng bố thí càng nhiều, càng nhiều càng thí, tuyệt đối không để lại cho bản thân hưởng thụ. Để dành cho bản thân hưởng thụ là sai rồi, không cần thiết. Trà thô cơm nhạt là ăn uống lành mạnh nhất.
Chúng ta nghe báo cáo của các nhà khoa học rồi. Buổi học trước, Hoàng Niệm lão nêu ra một báo cáo của nhà khoa học, ông nói từ 1980 về sau, các nhà khoa học phát hiện ra vi trung tử. Vật chất này nhỏ đến mức độ nào? Thể tích của nó tương đương với một phần một trăm ức của một đơn vị điện tử. Nó có năng lực xuyên qua mười ức ki lô mét, mười ức km tức là mười vạn vạn km kim thuộc, nó tự do qua lại. Tin tức này làm cho chúng ta liên tưởng đến, ngày nay trong không khí những vi rút bệnh vi sinh vật này rất nhiều, nó lưu chuyển ở trong không khí, nó có thể xuyên qua cơ thể người, đây chính là chúng ta thường nói khả năng miễn dịch, xuyên qua thân thể của quí vị, không bị lây nhiễm, nếu như nó xuyên qua thân thể của quí vị rồi ở lại trong đó, thì quí vị bị lây nhiễm vi rút bệnh. Chúng ta mặc áo quần cũng không được, nó có thể xuyên qua. Nó có thể vào bên trong thân thể của quí vị. Mặc áo quần có dày hơn nữa, áo quần phòng độc tiêu độc cũng không được, ngay cả tấm thép nó còn có thể xuyên qua được, bức tường xi măng của chúng ta cũng không ngăn được. Quí vị càng nghĩ càng cảm thấy đáng sợ, nhưng Phật nói với chúng ta thanh tịnh bình đẳng giác có thể bảo hộ quí vị. Tâm quí vị thiện lương, thanh tịnh, từ bi, lúc nó thông qua quí vị không có chút chướng ngại nào, nếu như tâm địa bất thiện, trong tâm có độc, có tham sân si mạn nghi, năm độc, trong tâm có độc, nó gặp phải rồi, nó liền dừng lại ở trong thân thể quí vị. Thân thể quí vị liền mang theo vi rút. Vì sao bệnh truyền nhiễm sẽ tạo thành tử vong nghiêm trọng? Gần đây chúng tôi cũng nghe đến những thông tin, hình như có một số nơi, các loài chim từng đàn từng đàn lớn từ trong không trung rơi xuống, trong thông tin thấy chúng nó chết rất thê thảm, trước khi chết tiếng kêu nghe rất thê thảm. Sau khi rớt xuống trong miệng đều chảy máu. Cho nên thông thường các nhà khoa học kiểm nghiệm, nó khả năng ăn phải những thứ có độc. Đương nhiên có khả năng những loại có mang vi rút bệnh lơ lửng trong không trung, tôi tin những thứ này sẽ mang đến cho những sinh vật trên địa cầu những tai nạn nghiêm trọng. Phật Pháp hướng dẫn chúng ta tu tâm thanh tịnh, tu tâm từ bi, tâm thanh tịnh sẽ không bị ô nhiễm, tâm từ bi có thể giải độc. Oán hận có lớn bao nhiêu gặp từ bi cũng hóa giải được. Người học Phật hiểu được, nhất định phải học ly dục, tu từ, vô si. Vô si thì phải học kinh giáo, phải chuyên cần niệm Phật, niệm Phật niệm đến nhất tâm bất loạn, tức là niệm Phật tam muội. Niệm Phật tam muội công phu sâu cạn khác nhau. Giống như trong kinh nói lý nhất tâm, sự nhất tâm, đích thực rất khó. Nhưng công phu thành phiến người người đều có thể đạt được. Chỉ cần quí vị thực sự chịu làm, hai ba năm đạt được công phu thành phiến. Đạt được công phu thành phiến vãng sanh liền được tự tại rồi. Chúng ta nếu như đem công phu thành phiến cũng chia ra làm chín bậc, ba bậc trên tôi tin rằng đã có thể tự tại vãng sanh, muốn lúc nào vãng sanh thì lúc đó vãng sanh. Muốn ở lại thêm vài năm cũng không trở ngại gì. Không cần thiết lý nhất tâm, sự nhất tâm, không nhất thiết phải cao như vậy, công phu thành phiến là có thể làm được rồi. Đây mới là người thực sự có trí tuệ, người thực sự có thiện căn có phước đức.
Bồ Tát xả vật bố thí, sanh ly dục tưởng. Không chấp tướng là ly dục rồi. Sau khi bố thí, không cần để trong lòng nữa, không nên nghĩ là tôi làm được bao nhiêu việc tốt, bao nhiêu người nhận được ân huệ của tôi. Nghĩ như vậy là sai rồi. Sau khi bố thí xong trong tâm sạch sẽ vắng lặng như chưa hề có việc đó vậy, vĩnh viễn bảo hộ tâm thanh tịnh của mình mới quan trọng. Trong thuận cảnh không sanh tham luyến, trong nghịch cảnh không khởi oán hận. Bất luận bản thân chịu phải oan uổng như thế nào, chịu hủy nhục như thế nào, chịu tổn thương như thế nào, cũng như không có việc gì cả. Nhẫn nhục tiên nhân bị Ca Lợi vương cắt xẻ thân thể, không có một mảy may tâm oán hận, tâm sân nhuế cũng không có. Vì sao vậy? Vì “phàm có hình tướng đều là hư vọng”, tất cả chúng sanh và ta là một thể, một tự tánh thanh tịnh viên minh thể sở sanh, còn tính toán gì nữa? Bị lăng trì xử tử tâm địa thanh tịnh, như không có việc gì cả, đây gọi là công phu. Ngày nay chúng ta chịu một tí ti uất ức, đã so đo tính toán. Đó là quả báo gì? Đây là quả báo địa ngục. Sân nhuế đọa địa ngục! Quí vị so đo tính toán đó là tâm sân nhuế, tâm oán hận, tâm bất bình. Quí vị không phải là chính mình tìm phiền phức cho chính mình rồi sao? Cho nên tha thứ cho người khác là lợi ích cho chính mình. Bản thân được nâng cao lên rất nhiều. Người ta tạo tác tội nghiệp, họ có quả báo của họ, nhất định không có oán hận, giữ vững thanh tịnh bình đẳng giác của quí vị, không bị bên ngoại quấy nhiễu. Thiện duyên, ác duyên đều không thể quấy nhiễu quí vị. Quí vị đạt được niệm Phật tam muội rồi.
Đối với người cầu nhân duyên an vui, nên tâm sân hận mỏng, gọi là tu từ tưởng. Đến cầu, có nhân duyên đến quen biết với quí vị, quí vị nhất định phải cho họ, cho họ những gì? Nhân duyên an vui. Điều này phải học đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đức Phật Thích Ca Mâu Ni một đời tiếp kiến chúng sanh, không bỏ sót một chúng sanh nào. Phật dùng pháp bố thí. Phật không có tài sản, Phật chỉ có ba y một bát, Ngài không có thứ gì để bố thí cho người khác, đều là bố thí pháp, hướng dẫn mọi người phá mê khai ngộ. Thuyết pháp cho mọi người bất luận là nói dài hay nói ngắn, nói sâu hay nói cạn, một nguyên tắc là giúp đỡ họ phá mê, giúp đỡ họ khai ngộ. Phá mê, họ không mê nữa, họ tự nhiên liền lìa khổ, không mê như thế nào? Có thể buông bỏ tham sân si, đây là nhân khổ. Quí vị có tham sân si quí vị có nhân khổ này, ngày ngày có khổ báo. Biết được ba loại này trong tự tánh không có, nó thuộc về A lại da, A lại da là vọng tâm. Chỉ cần có A lại da quí vị sẽ không ra khỏi thập pháp giới. Chỉ cần có tham sân si, quí vị sẽ không ra khỏi lục đạo luân hồi, không có Phật, chúng ta làm sao biết được chân tướng sự thật này? Sau khi hiểu được chân tướng sự thật rồi, chúng ta đối với nó sẽ rất nhẹ nhàng. Lúc này phải ngày ngày nghe pháp. Vì sao vậy? Không ngày ngày nghe pháp sợ cảnh giới hiện tiền lại quên mất, lại tùy theo cảnh giới mà chuyển, vậy là phiền phức lớn rồi! Mỗi ngày đọc kinh, mỗi ngày nghe giảng, tức là ngày ngày để cho kinh điển đến nhắc nhở chúng ta, chính là ý nghĩa này vậy. Dần dần tự nhiên liền thâm nhập thật tướng của các pháp. Quí vị mới thực sự có thể buông bỏ. Buông bỏ tham, sân, si, mạn, nghi, buông bỏ tất cả những kiến giải tư tưởng sai lầm, thì thân khẩu của chúng ta sẽ không có lỗi lầm nữa.
Quí vị xem, tâm sân hận mỏng rồi, đây là tu từ tưởng. Dùng công đức bố thí này hồi hướng vô thượng đạo, thì si tâm sẽ mỏng. Hồi hướng, trong kinh thường nói ba loại hồi hướng. Hồi hướng bồ đề, hồi hướng chúng sanh, hồi hướng pháp giới. Vậy là đúng rồi. Không cầu bản thân, cũng tức là tất cả công đức không vì bản thân mình, vì vô thượng bồ đề, trang nghiêm vô thượng bồ đề. Vì tất cả chúng sanh khổ nạn, tuyệt đối không vì bản thân mà cầu an lạc. Kỳ thực, vì chúng sanh, vì bồ đề đều là vì bản thân mình. Cảnh giới của bản thân nâng cao rồi, hướng đến vô thượng chánh đẳng chánh giác. Những đồng tu tu Tịnh Độ càng phải dứt khoát hơn, hồi hướng thế giới tây phương Cực Lạc, kệ hồi hướng “trang nghiêm Phật Tịnh độ”, đó chính là chánh pháp cửu trú. Hồi hướng chúng sanh, tất cả những công đức đều hồi hướng cho chúng sanh, đều là vì chúng sanh mà làm, không có một thứ gì là vì bản thân. Chúng ta thấy chư Phật Như Lai làm gương cho chúng ta rất rõ ràng. Chư Phật Bồ Tát bản thân buông bỏ sạch sẽ rồi, vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Không những bốn tướng không còn, mà bốn kiến cũng không còn nữa. Bốn kiến là trong tâm quí vị ngay cả ý niệm cũng không có, mới đắc chân thanh tịnh, chân bình đẳng, chân tự tại! Nghĩ đến trước đây lúc đang mê mà không giác đau khổ biết bao, ngày tháng sống khó khăn biết bao, mỗi ngày sống trong lo lắng, lo sợ, bất an, trong tập khí phiền não.
Nay Pháp tạng đại sĩ không khởi tam ác tướng, lìa các phiền não, chúng ta phải thêm hai chữ nữa. Không những tham tưởng, sân tưởng, si tưởng phải đoạn bỏ, mà phải đoạn mạn nghi. Ngạo mạn, hoài nghi đối với thánh giáo. Vì sao vậy? Nếu như hoài nghi đối với Thánh giáo, không thể buông bỏ triệt để, Phật Bồ Tát đến dạy chúng ta, chúng ta cũng không đạt được lợi ích của Phật Pháp. Phật Pháp nhất định phải từ trong chân thành cung kính mà có được. Không thành không kính thì chắc chắn không đạt được. Cho nên học Phật đầu tiên học thành kính. Thành kính học từ đâu? Học trong Đệ tử quy, học trong Cảm ứng thiên, học trong Thập thiện nghiệp, ba thứ này thực sự hoàn toàn thực tiễn được, quí vị có thể vận dụng vào trong cuộc sống, vận dụng vào công tác, vận dụng vào trong xử sự đối người tiếp vật, vận dụng vào trong học tập. Vậy là quí vị thực sự đang tích lũy công đức. Lúc quí vị thực sự đạt được rồi thì pháp hỷ sung mãn, phiền não khinh, trí tuệ trưởng.
Chúng ta xem tiếp đoạn dưới đây.
“Không chấp sắc thanh hương vị xúc pháp”, đây là sáu trần. “Không chấp trước, là không tham trước vậy”. Thông thường nói là không chấp trước. Tiến thêm bước nữa nói chẳng những không chấp trước, mà tâm phân biệt cũng không có. Vì sao không phân biệt? Toàn là tự tánh sở hiện, ý thức sở biến, tướng có tánh không, sự có lý không. Cho nên trong Kinh Bát Nhã đức Phật dạy: “nhất thiết pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất sở đắc”. Tự nhiên không chấp trước nữa.
“Sắc đẳng” chính là dưới nói thanh hương vị xúc pháp, “là sáu trần vậy”, trần là hình dung từ. Nghĩa là gì? Là nhiễm ô. Trần cấu là nhiễm ô. Sáu thứ này đều là nhiễm ô. Sắc, nhiễm ô tánh thấy của quí vị. Căn tánh của sáu căn bị nhiễm ô rồi. Thanh, nhiễm ô tánh nghe của quí vị. Hương, nhiễm ô tánh ngửi của quí vị, căn tánh của mũi. Vị, nhiễm ô tánh lưỡi của quí vị. Xúc, nhiễm ô tánh thân của quí vị. Pháp nhiễm ô tánh ý của quí vị. Căn tánh của sáu căn bị nhiễm ô. Vậy căn tánh sáu căn liền mê rồi. Mê mà không giác, đây là phàm phu. Nếu như căn tánh sáu căn không bị nhiễm ô, vậy quí vị là Bồ Tát rồi. Đại sư Giao Quang trong Lăng Nghiêm Chánh Mạch nói: Bồ Tát xả thức dùng căn, Bồ Tát không dùng sáu thức nữa. Vì sao vậy? Sáu thức là mê. Chuyển sáu thức thành căn tánh của sáu căn. Phàm phu chúng ta thấy sắc lập tức phân biệt chấp trước, đó là gì? Đó là phân biệt là ý thức thứ sáu, chấp trước là mạt na thức. Trong mạt na thức có tham, sân, si, mạn, nghi, nó liền khởi lên theo. Bồ Tát không dùng sáu thức, vậy dùng gì? Dùng căn tánh của sáu căn. Căn tánh là như thế nào? Căn tánh là thanh tịnh bình đẳng giác. Bồ Tát dùng tánh thấy thấy sắc. Đó không phải là sắc trần nữa, là thấy sắc tánh, minh tâm kiến tánh. Dùng nhĩ căn nghe, dùng tánh nghe để nghe. Dùng nhĩ căn là tánh nghe nghe, nghe thanh tánh. Sáu căn này thay nhau như vậy, sáu căn đều là kiến tánh, kiến tánh thành Phật rồi. Đây là Đại sư Giao Quang trong Lăng Nghiêm Chánh Mạch lớn tiếng nhắc nhở: học kinh Lăng Nghiêm phải hiểu được xả thức dùng căn. Lời của ngài nói không sai. Trong hội Lăng Nghiêm đức Phật nói như vậy. Nhưng từ xưa đến nay, những đại đức chú giải Kinh Lăng Nghiêm đều không nói những lời này, mà dùng chỉ quán của Thiên Thai Trí Giả đại sư để giải thích Lăng Nghiêm. Chỉ quán của Thiên Thai không lìa thức tâm, tức là nói vẫn là dùng A lại da. Đại sư Giao Quang chỉ ra là điều chính xác, không được dùng chỉ quán để giải thích Samatha, tam ma, thiền na. Nên y cứ kinh giáo, xả thức dùng căn. Đó là kiến tánh, kiến tánh thành Phật.
Thanh trần, tất cả âm thanh, nhạc thanh và tháo thanh vân vân, quí vị phải không chấp trước. Nhạc thanh là âm nhạc, âm nhạc đẹp đẽ, nghe rồi lại muốn nghe, chấp trước tướng rồi. Tháo âm, nghe đến rất chán ghét, không muốn nghe, lại cứ bị nó làm ảnh hưởng. Nghe rồi sanh phiền não, cũng trước tướng, không trước tướng, không sanh phiền não. Âm nhạc, không trước tướng, không sanh tham luyến. Cho nên người biết tu hành sáu căn trong cảnh giới sáu trần, làm thế nào duy trì thanh tịnh bình đẳng giác, không bị hoàn cảnh bên ngoài làm ảnh hưởng. Hương trần là phân biệt của mũi về hương thơm và mùi hôi. Vị trần là phân biệt của lưỡi, các vị ăn uống ngon dở. Xúc trần là phân biệt của thân, ví dụ như láng mịn thô ráp, lạnh nóng ôn hòa vân vân. Thứ sáu là pháp trần, là ý căn đối với năm trần trước phân biệt đẹp xấu mà khởi lên các pháp thiện ác. Đây là thuyết minh một cách đơn giản. Sáu căn đối với cảnh giới sáu trần, phiền phức nhất vẫn là pháp trần. Pháp trần khởi phân biệt, khởi chấp trước, sanh pháp thiện ác. Thiện này, hoan hỷ chính là thiện, chán ghét chính là ác. Thuận với ý của bản thân liền hoan hỷ, không thích họ liền chán ghét.
Lại trong sáu trần này, như xúc giác với vẻ đẹp nam nữ, âm nhạc ca vịnh đàn sáo, hương thơm chiên đàn và thân nam nữ, thức ăn uống sơn hào hải vị ngon ngọt, áo quần thượng diệu, thân phận nam nữ mềm mại mịn màng. Điều khiến cho chúng sanh tham đắm việc này không thể xả ly. Đoạn này đã nói rất tỉ mỉ, tường tận một chút, chúng ta có thể lãnh hội được. Tham đắm việc này quí vị không ra khỏi lục đạo luân hồi. Nếu như tham luyến quá độ quả báo sẽ ở nơi ba đường ác. Chúng ta nếu như không thể buông bỏ những thứ này, quí vị nghĩ xem có thể vãng sanh được sao? Trong điều kiện vãng sanh có một điều rất quan trọng, tâm tịnh tức Phật độ tịnh. Tín nguyện trì danh, mục tiêu học tập ở đâu? Chính ngay nơi câu nói này: tâm tịnh tức Phật độ tịnh. Tín nguyện trì danh, quí vị nếu như không buông bỏ sáu trần, tâm quí vị làm sao mà thanh tịnh được? Tâm không thanh tịnh thì sẽ trái ngược với thế giới Cực Lạc, người niệm Phật đến lúc lâm chung đích thực không đạt được tiêu chuẩn này. Nếu như thiện căn, phước đức, nhân duyên của họ thành thục, đến lúc hít vào hơi thở cuối cùng đó, trong tâm là niệm A Di Đà Phật, cũng có thể vãng sanh. Nhưng quí vị phải hiểu được cơ hội này rất hiếm hoi, một vạn người tìm không ra được một người. Đây là sự thù thắng của Tịnh Độ. Cho nên hiểu rõ đạo lý này lục trần càng đạm bạc càng tốt. Đây mới thực sự là người muốn cầu vãng sanh ngay trong đời này. Đối với cảnh giới sáu trần sống trong thế gian này không thể thiếu được, có cũng được, không có cũng tốt. Tuyệt đối không được tính toán, tuyệt đối không nên tham luyến, tất cả đều tùy duyên. Trong Hoàn Nguyên Quán nói với chúng ta bốn đức, tùy duyên diệu dụng. Diệu dụng chính là không chấp trước, không phân biệt, không so đo, đó chính là diệu dụng. Có rất tốt, không có cũng rất tốt. Vừa phân biệt tính toán đạo tâm của chúng ta sẽ không còn nữa, Phật A Di Đà cũng không thấy nữa. Cho nên trong tâm chỉ cần để A Di Đà Phật vào, niệm niệm đều là A Di Đà Phật, vậy tốt biết bao! Dùng một câu A Di Đà Phật, đem tất cả cảnh giới đều chuyển trở lại. Mắt thấy đều là A Di Đà Phật, tai nghe đều là A Di Đà Phật, mũi ngửi là A Di Đà Phật, lưỡi nếm là A Di Đà Phật, sáu căn tiếp xúc đến toàn là A Di Đà Phật. Người này nhất định vãng sanh. Vẫn còn mảy may tham luyến thế gian, đó chính là một sợi dây gút lại nơi đó, cột chặt lấy họ, họ không vãng sanh được. Niệm cuối cùng sợi dây này cắt đứt họ liền được vãng sanh. Sợi dây lúc lâm chung họ đoạn không được, lại làm việc lục đạo luân hồi rồi. Điều này rất rất đáng sợ. Vừa vào luân hồi, không biết khi nào mới gặp lại được Phật Pháp, được thân người, gặp được Phật Pháp, cơ hội rất hiếm hoi vậy. Nhất định là có thể gặp được, nhưng thầy Lý nói “trường kiếp luân hồi”. Trong luân hồi quí vị thấy đó chịu biết bao nhiêu là khổ nạn.
Dưới đây nói, nay Bồ Tát Pháp Tạng trong không ác tưởng, tức lìa nhân hoặc. Hoặc là mê hoặc. Chỉ cần bên trong không có tham sân si mạn nghi, rất quan trọng, quan trọng hơn bất cứ thứ gì, cắt đứt thứ này, quí vị liền có thể xa lìa được nhân hoặc. Hoặc là mê hoặc, “không chấp trước sáu trần”, cảnh giới bên ngoài này. Ngũ dục là tài sắc danh thực thùy, lục trần là sắc thanh hương vị xúc pháp. Ngũ dục lục trần là ngoại duyên. Duyên phải viễn ly, quí vị mới không mê hoặc, tâm địa quí vị mới thanh tịnh. Ngũ dục lục trần chấp trước một cái tâm liền không thanh tịnh nữa. Nếu như đều có hết, vậy còn không nguy lắm sao? Thực sự học Phật, đoạn ác duyên này phải xếp vào hàng số một. Hoằng pháp lợi sanh quan trọng hay không? So sánh với điều này không quan trọng. Chánh pháp cửu trú quan trọng hay không? Cũng không quan trọng. Vì sao vậy? Chỉ cần có điều này quí vị căn bản không có chánh pháp, quí vị căn bản không thể hoằng pháp. Quí vị nếu muốn hoằng pháp phải đoạn phiền não trước. Quí vị thực sự đắc tâm thanh tịnh quí vị mới có thể hoằng pháp. Quí vị mở kinh quyển ra, quí vị có thể lãnh hội được mấy phần Như Lai chân thật nghĩa. Kinh điển, văn cú là một sự dẫn dắt, đem tánh đức trong tự tánh dẫn phát ra, quí vị mới có thể tự hành hóa tha. Ngũ dục lục trần nó là chướng ngại. Nó chướng ngại pháp duyên của quí vị. Pháp duyên có trong ngoài. Đối với bên trong nó chướng ngại quí vị khai ngộ, quí vị không thể khai ngộ, chướng ngại sự tu hành của quí vị, quí vị không được chứng quả. Ngoại duyên là chướng ngại quí vị lợi ích chúng sanh, quí vị giảng kinh thuyết pháp cho chúng sanh nghe, chúng sanh nghe lời của quí vị đều nghe sai hết. Không dễ dàng gì! Cho nên tâm thanh tịnh phải xếp vào hàng số một.
Nói cách khác, Bồ Tát Pháp Tạng ở đây, hướng dẫn chúng ta, trong không có ba ác tưởng, ngoài không chấp trước sáu trần.
“Lại lìa duyên khởi hoặc”, làm cho những chướng duyên trong ngoài đều đoạn nó hết. Sư Cảnh Hưng biết rõ nhân quả này, cho rằng bên trong lìa nhân hoặc nghiệp, nên có thể dừng duyên hoặc nghiệp bên ngoài. Trong ngoài đều phải lìa. Tâm thanh tịnh bình đẳng hiện tiền.
Tiếp theo dưới đây. “Đản nhạo ức niệm quá khứ chư Phật sở tu thiện căn”, đây là kinh văn của bản Tống dịch. “Nhạo” là yêu thích, thích, trong tâm không có gì khác, chỉ là yêu thích nhớ về thiện căn mà quá khứ chư Phật đã tu. Nhớ Phật niệm Phật hiện tại tương lai nhất định thấy Phật. Câu nói này dưới đây có chú giải. “Đản là duy nhất, độc nhất”. Hai câu trước phải cùng câu này mà đọc liền một mạch. Tức là “đản nhạo ức niệm quá khứ chư Phật sở tu thiện căn” làm thành một câu mà đọc ra. Hai câu trước là “vạn duyên phóng hạ”. Hai câu này là “nhất niệm đơn đề”, nam mô A Di Đà Phật, là cương tông của chánh tịnh nghiệp này. Hai câu trước là “bất khởi tham sân si dục chư tưởng, bất trước sắc thanh hương vị xúc pháp, đản nhạo ức niệm quá khứ chư Phật sơ tu thiện căn”. Câu này là “nhất niệm đơn đề”. Ngày nay chúng ta nhất niệm đơn đề này chính là một câu nam mô A Di Đà Phật. Vì sao vậy? Vì thiện căn mà quá khứ chư Phật đã tu chính là một câu danh hiệu này, công đức danh hiệu không thể nghĩ bàn. Hợp hai câu trước lại ba câu này, ở đây Niệm Lão nói với chúng ta, đây chính là tịnh nghiệp cương tông. Hai câu trước là buông bỏ. Buông bỏ nhân mê hoặc, buông bỏ duyên mê hoặc. Duyên là ngũ dục lục trần, nhân là kiến tư phiền não. Một câu danh hiệu Phật này mới niệm tốt được, mới niệm có công phu được. Hoặc giả chúng ta nói, mới niệm được có công đức. Lúc niệm là công phu, sau khi niệm xong là công đức.
Công đức là gì vậy? Là định tuệ. Bởi vì trước quí vị buông bỏ rồi, cho nên phiền não của quí vị nhẹ. Bởi vì quí vị niệm Phật, trí tuệ quí vị tăng trưởng, huống là lại đạt được 48 nguyện của A Di Đà Phật gia trì. Đây thực sự được gia trì.
Kinh Hoa Nghiêm nói: “Thập địa Bồ Tát, địa địa bất ly niệm Phật”. Câu kinh văn này phải nhớ kỹ. Quí vị nói pháp môn niệm Phật này không sánh bằng các pháp môn khác, vì sao Thập địa Bồ Tát từ Sơ địa đến Thập địa, trước khi họ đăng địa pháp môn mà họ học khác nhau, thực sự là tám vạn bốn ngàn pháp môn. Sau khi đăng địa rồi tất cả đều tu một pháp môn, chính là pháp môn niệm Phật. Hơn nữa đều là niệm A Di Đà Phật. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói, làm sao biết được niệm A Di Đà Phật? Bồ Tát Văn Thù, Phổ Hiền hướng dẫn Hoa Tạng Hải hội 41 vị pháp thân đại sĩ vãng sanh Tịnh Độ, hướng đến A Di Đà Phật mà học tập, chính là sự việc này vậy. Hoạt động này hoành tráng biết bao. Tôi giảng qua mấy lần rồi. Đức Phật Tỳ Lô Giá Na nhìn thấy không có tức giận, không có cấm cản, nhìn thấy sanh tâm hoan hỷ, những vị Bồ Tát trong Hoa tạng hải hội đều là đệ tử của Phật Tỳ Lô Giá Na, Bồ Tát Văn Thù, Phổ Hiền toàn đều dẫn họ đi hết, đều dẫn đến Thế giới Cực Lạc, Phật Tỳ Lô Giá Na không giận, không có mảy may tật đố chướng ngại. Sanh tâm hoan hỷ, gặp Phật A Di Đà tốt. Vì sao vậy? Trong thế giới Hoa tạng tu hành thời gian dài, đến Thế giới Cực Lạc tu hành thời gian này được rút ngắn rất nhiều, rất nhanh sẽ thành tựu, như vậy có gì là không tốt? Phật Phật đều niệm, tất cả đều thành Phật. Trước đây chúng ta đọc qua rồi, mỗi một Đức Phật trong tâm thường nghĩ, đều hi vọng chúng sanh nhanh chóng thành Phật. Vì sao vậy? Sớm một ngày thành Phật thì ít đi một ngày chịu tội. Không muốn nhìn thấy chúng sanh chịu khổ chịu nạn nữa. Đây là tâm Phật, đây là bản thiện, bản thiện của nhân sanh, đều là hi vọng tất cả chúng sanh có thể nhanh chóng chứng đắc rốt ráo viên mãn. Cho nên chư Phật Như Lai hợp tác mật thiết với A Di Đà Phật, mười phương thế giới chư Phật Như Lai đệ tử của họ chỉ cần đăng địa, tu hành đạt được địa vị từ Sơ địa trở lên, sự đăng địa này là Biệt giáo, không phải là Viên giáo. Nếu là Viên giáo thì là Sơ trụ. Biệt giáo Sơ địa Bồ Tát thoát ly thập pháp giới. Họ chứng đắc nhất chân pháp giới chính là cõi Thật báo. Đến cõi Thật báo rồi, đều là tu pháp của Phổ Hiền đại sĩ.
Chúng ta học bộ kinh này phẩm thứ hai “hàm cộng tuân tu Phổ Hiền đại sĩ chi đức”, Bồ Tát không tu pháp Phổ Hiền, thì không thể viên thành Phật đạo. Cho nên địa thượng Bồ Tát đều là tu pháp Phổ Hiền. Bồ Tát Phổ Hiền thập đại nguyện vương quy về Cực lạc. Điểm này chúng ta không thể không biết. Chúng ta ngày nay vừa mở đầu liền tu pháp của Phổ Hiền đại sĩ. Pháp nào vậy? Kinh Vô Lượng Thọ chính là pháp của Phổ Hiền đại sĩ. Bớt được biết bao là việc! Trực tiếp, vững vàng, nhanh chóng, dễ dàng. Đại sư Thiện Đạo nói rất hay: vạn người tu vạn người đi, một người cũng không sót.
Trong kinh này, Phẩm Đại Giáo Duyên Khởi, đây là phẩm thứ ba, nói: “quá khứ vị lai hiện tại Phật Phật tương niệm”. Câu nói này là nói về chư Phật ba đời, Phật Phật đều niệm lẫn nhau, đều là niệm A Di Đà Phật. Phật Phật tương niệm, niệm những gì? Niệm A Di Đà Phật. Phật A Di Đà quang trung cực tôn, Phật trung chi vương. Tất cả chư Phật giáo hóa chúng sanh, không ai không giảng Kinh Vô Lượng Thọ, không ai không giảng Kinh A Di Đà. Giảng kinh này chính là niệm A Di Đà Phật, giảng kinh này chính là khuyên mọi người cầu sanh Tịnh Độ, nhanh chóng chứng đắc đại viên mãn, mục đích chính là đây vậy.
Bồ Tát vãng sanh, sanh vào cõi Thật báo trang nghiêm, Thanh Văn Duyên Giác vãng sanh, là sanh vào cõi Phương tiện hữu dư. Lục đạo nhân thiên tất cả chúng sanh vãng sanh, là sanh cõi Phàm thánh đồng cư. Sanh đến thế giới Cực Lạc đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát. Câu nói này thật không thể để sót. Đây là mười phương ba đời tất cả chư Phật tương niệm, chính là niệm sự việc này vậy.
Lại Quán Phật Tam Muội Kinh nói: “lúc đó trong hội, liền có mười phương chư đại Bồ Tát, số lượng vô lượng, mỗi vị nói bộ kinh này, đều nương nơi niệm Phật chứng đắc”. Công đức niệm Phật này thù thắng biết bao! Ngày nay các đồng học học Phật, biết bao người bỏ qua pháp môn này, Vì sao vậy? Vì cho rằng nó dễ dàng quá, cho rằng nó là độ cho những ông bà già. Lúc tôi còn trẻ cũng là hạng người này. Học Phật rất yêu thích học kinh luận Đại thừa. Đối với pháp môn niệm Phật không thèm để ý đến. Luôn cho rằng đây là Phật đà từ bi đối với những người không có tri thức, khai mở một pháp môn phương tiện cho họ. Không biết rằng đây là pháp môn thù thắng vô cùng, không biết được. Tôi nhận thức được pháp môn này là từ trong Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Pháp Hoa, Kinh Hoa Nghiêm mà nhận thức được. Lúc còn trẻ học Kinh Lăng Nghiêm với Thầy Lý, nền tảng của tôi là Kinh Lăng Nghiêm. Tôi còn nhớ Kinh Lăng Nghiêm năm xưa từng giảng qua bảy lần, Kinh Pháp Hoa giảng đại ý giảng qua một lần, Kinh Hoa Nghiêm giảng qua hai lần. Lúc giảng Kinh Hoa Nghiêm đột nhiên nghĩ ra, Ngài Văn Thù, Phổ Hiền tu pháp môn gì? Thiện Tài đồng tử tu pháp môn gì? Lật lại kinh xem tỉ mỉ mới biết được Văn Thù, Phổ Hiền đều là phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ. Thiện Tài là đệ tử ruột của Ngài Văn Thù, là đệ tử truyền pháp, chắc chắn cùng thầy giáo là một pháp môn. Xem đến Phẩm Nhập Pháp Giới, quả nhiên không sai. Thiện Tài trong hội của Văn Thù thành tựu căn bản trí, cũng chính là trong kinh giáo Đại thừa thường nói minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, đại triệt đại ngộ. Thiện Tài trong hội của Văn Thù chứng được cấp bậc này, đây là viên giáo sơ trụ. Thầy giáo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đã dạy ngài ra đi tham học, cũng tức là nói ở chỗ Thầy giáo học tập tốt nghiệp rồi, thầy giáo xác nhận ông có thể ra đi tham học, tham học là thành tựu hậu đắc trí. Căn bản trí, trong Kinh Bát Nhã nói: “bát nhã vô tri”, đây là căn bản trí. Hậu đắc trí là “vô sở bất tri”, vô sở bất tri, Bồ Tát Văn Thù không dạy nữa, bảo ông tự đi mà xem, xem nhiều, nghe nhiều, tiếp xúc nhiều, vô sở bất tri, thế nên 53 lần tham học. 53 lần tham học, vị thiện tri thức đầu tiên, là tỳ kheo Đức Vân, đây là Phật thị hiện. Thị hiện tu pháp môn gì? Ban Châu Tam Muội, chuyên niệm Phật A Di Đà, ý nghĩa biểu pháp ở đây chính là tiên nhập vi chủ. Thiện Tài đồng tử thành Phật độ chúng sanh pháp môn đầu tiên là pháp môn niệm Phật. Tỳ kheo Đức Vân khai thị cho ngài, giảng 21 pháp môn niệm Phật. 21 pháp môn vừa triển khai thì tất cả tám vạn bốn ngàn pháp môn đều bao gồm trong đó. Không có một môn nào không phải là pháp môn niệm Phật, khiến cho chúng ta mới vô cùng kinh ngạc, trong Kinh Hoa Nghiêm nói một là tất cả, tất cả là một, giảng rõ ràng rồi. Một môn là chủ, môn môn đều là trợ duyên. Chủ trợ viên dung pháp môn bất nhị. Nếu như là lấy thiền tông làm chủ, Tịnh Độ cũng là trợ duyên. Pháp môn nào cũng có thể làm chủ cũng có thể tổng nhiếp tất cả pháp môn khác, niệm Phật cũng không ngoại lệ. Tỳ kheo Đức Vân thị hiện cho chúng ta. Đến vị thiện tri thức cuối cùng là Bồ Tát Phổ Hiền. Bồ Tát Phổ Hiền thập đại nguyện vương quy về Cực Lạc. Quí vị xem một vị đầu một vị cuối cùng, quí vị liền hiểu được Thiện Tài Đồng tử tu pháp môn gì? Vẫn như trong kinh này đã nói “phát bồ đề tâm nhất hướng chuyên niệm”. Trong đó những vị tham vấn bao gồm cả tỳ kheo Đức Vân, 52 vị thiện tri thức, đó là đại biểu cho vô lượng pháp môn. Vô lượng pháp môn cuối cùng đều quy về pháp môn niệm Phật, biểu thị ý nghĩa này. Tôi mới tiếp thu Tịnh Độ, mới không còn hoài nghi, nghiêm túc học tập. Tôi mất bao nhiêu thời gian? Cũng gần 20 năm mới tiếp thu được. Cho nên tôi biết cổ nhân đã nói pháp môn này gọi là pháp khó tin, tôi thừa nhận điều đó, thực sự khó tin. Khó tin mà tin được, đây là thiện căn, phước đức, nhân duyên sâu dày. Chúng tôi đối với những người này sánh không kịp. Tôi mất hai mươi năm mới tin tưởng, quí vị làm sao một hai năm đã tin tưởng rồi? Điều này chứng tỏ điều gì? Thiện căn phước đức của quí vị sâu dày hơn tôi. Tôi từ lúc trẻ, đối với bất cứ sự việc gì chưa thực sự làm rõ ràng, nghiên cứu thấu triệt, tôi sẽ không tin tưởng. Cho nên thực sự rất may mắn gặp được ba vị thầy giáo tốt, không có chỉ điểm của thầy giáo bản thân chúng tôi mò mẫm, chưa chắc một đời này có thể mò mẫm chuẩn được, vô cùng khó khăn, sự chỉ đạo của thầy giáo rất quan trọng. Học sinh không thể không cảm ơn thầy giáo, không có thầy giáo, chúng tôi không nhận biết Phật Giáo. Không có thầy giáo chúng tôi không biết được Đại thừa, không biết được Tịnh Độ. Nói cách khác, trong đời này tạo những hành nghiệp nhất định là ba đường ác. Hướng dẫn của thầy giáo đã cứu tôi ra khỏi ba đường ác. Chỉ thị Đại thừa Tịnh Độ là làm cho chúng tôi ngay trong đời này vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc. Ân đức đó còn lớn hơn cả ân đức của cha mẹ.
Báo ân như thế nào? Tín thọ phụng hành, y giáo phụng hành, cầu sanh Tịnh Độ. Đây là báo ân Phật, báo ân thầy giáo. Không thật làm thì làm sao xứng đáng với thầy giáo? Thầy giáo dạy tôi, lúc đó tôi nghèo khó, đối với thầy giáo không có một đồng để cúng dường, thế mà thầy giáo yêu thương tôi như vậy, chân thành, đặc biệt dành thời gian để dạy tôi. Cảm ơn đội đức, vĩnh viễn không quên.
Trong Quán Phật Tam Muội Kinh, mấy câu nói này dưới đây cũng có. Chúng ta từ đoạn trước cứ đọc tiếp xuống. “Lúc đó trong hội liền có mười phương chư đại Bồ Tát, số lượng vô lượng, mỗi mỗi thuyết duyên này, đều nương vào niệm Phật mà đắc”.
Dưới đây. “Phật nói với A nan: ông nay khéo thọ trì, cẩn thận chớ quên mất, quá khứ, vị lai, hiện tại ba đời chư Phật đều nói niệm Phật tam muội như vậy. Ta và mười phương chư Phật cùng hiền kiếp thiên Phật từ sơ phát tâm, đều nhờ lực niệm Phật tam muội mà đắc nhất thiết chủng trí. Vậy nên Di Đà cũng như Phật Thích Ca Mâu Ni và mười phương Như Lai, từ sơ phát tâm đều nhân niệm Phật tam muội mà chứng đắc vô thượng bồ đề. Nên hoan hỉ nhớ niệm chư Phật vậy”. Đến đây là một đoạn.
Phật lại nói với tôn giả A Nan: “ngươi nay khéo trì”, trì là trì thọ, thọ trì. Ngài không bảo thọ trì, mà thêm một chữ thiện, thiện xảo thọ trì, “cẩn thận chớ quên”, phải cẩn thận, không nên quên mất sự việc này. Quá khứ, vị lai, hiện tại ba đời chư Phật đều nói như thị niệm Phật tam muội. ‘Như thị’ này chính là Di Đà. Trực tiếp đơn giản mà nói chính là bản Kinh Vô Lượng Thọ này. Chư Phật Như Lai không có ai không nói. Giới thiệu cho mọi người Phật A Di Đà, giới thiệu thế giới Cực Lạc, khuyên nhủ mọi người phát nguyện vãng sanh, thân cận Di Đà một đời viên mãn. Vô lượng vô biên pháp môn đều không thể sánh bằng pháp môn này, “tam căn phổ bị, lợi độn toàn thu”. Chư Phật đều nói, đức Thế Tôn đã giảng rồi Ta và mười phương chư Phật. Ta là Phật Thích Ca Mâu Ni tự xưng, cùng với mười phương chư Phật và hiền kiếp thiên Phật, đây là nói đến thế giới này của chúng ta. Trong đại thế kỷ này của chúng ta, đại thế kỷ này gọi là hiền kiếp, sẽ có một ngàn vị Phật xuất thế, cho nên kiếp này Phật rất nhiều. Có rất nhiều kiếp trong đó một Đức Phật cũng không có. Trong kiếp này có một ngàn vị Phật xuất thế, cho nên xưng là Hiền kiếp.
Ngày nay trên trái đất thiên tai nhiều như vậy, trong Phật Pháp mà xem thì đây là việc nhỏ, không phải là việc lớn. Những thiên tai này xuất hiện ở hiền kiếp, hiền kiếp có một ngàn vị Phật xuất thế, nơi này là đất phước. Cho dù có thiên tai, đó đều là con người tạo ra. Trong giai đoạn này mọi người sơ suất mất lời giáo huấn của Thánh hiền, đặc biệt là Phật Pháp. Từ đó có thể biết, sự hưng suy của Phật Pháp tỷ lệ thuận với quốc vận, với thế vận. Phật Pháp hưng, xã hội an hòa lợi ích. Nếu như Phật Pháp suy đồi, không còn nữa, thiên tai liền hiện tiền. Cho nên rất nhiều đồng tu biết, cổ nhân biết nếu như xã hội có thiên tai, dùng phương pháp gì để hóa giải tai nạn? Giảng kinh dạy học. Chư vị xem Nhân Vương Hộ Quốc Kinh chính là ví dụ rõ ràng. Quốc gia gặp phải thiên tai, hung tai, thỉnh giáo với Phật, như vậy phải làm thế nào? Phật cử hành pháp hội Nhân Vương hộ quốc. Pháp hội Nhân vương hộ quốc nghĩa là gì? Toàn quốc thúc đẩy giáo dục Phật Đà, khiến cho tất cả người xuất gia vào lúc này, nơi này, phải giảng những đoạn kinh văn hộ quốc trừ tai. Trong kinh văn hộ quốc trừ tai chủ yếu giảng những gì? Giảng luân lý, giảng đạo đức, giảng nhân quả, giảng đoạn ác, giảng tu thiện. Người người đều hiểu được, đó chẳng phải là giống như hiện nay, nhà khoa học Bladen người Mỹ đã nói, làm thế nào để hóa giải thiên tai dự đoán vào năm 2012? Ông nêu ra ba câu nói: Bỏ ác làm thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm. Kinh Nhân Vương Hộ Pháp chính là ý này vậy. Đây là gì? Giáo dục cứu nước, giáo dục cứu tai cứu nạn, con người có thể buông bỏ ác niệm, buông bỏ ác duyên, nhất tâm hướng thiện, thiên tai lập tức được hóa giải. Vì sao vậy? Cảnh tùy tâm chuyển. Bình thường chúng ta một mình gặp phải tai nạn phải làm thế nào? Tai nạn cá nhân không ngoài hai việc, một loại là mắc bệnh, chịu bệnh khổ. Hai là gặp phải thứ mà hiện nay nói là tai nạn thiên nhiên. Lúc này phải làm thế nào? Phật dạy cho chúng ta buông tất cả những ý niệm bất thiện xuống hết, buông bỏ tất cả những ác duyên bất thiện, cũng là bỏ ác làm thiện, cải tà quy chánh, y giáo phụng hành, tai nạn của mình liền được hóa giải, phước báo của quí vị dần dần sẽ hiện tiền. Cùng một đạo lý. Thế nên Phật Pháp có thể giúp bản thân chúng ta, nâng cao bản thân, có thể giúp đỡ xã hội, có thể giúp đỡ trái đất này.
Đặc biệt là Kinh Vô Lượng Thọ, đặc biệt là bản hội tập này, thực sự hữu hiệu. Ở đâu giảng thì nơi đó có đại phước báo. Ngày nay chúng ta lợi dụng mạng internet, lợi dụng truyền hình vệ tinh, hi vọng bất cứ giảng ở nơi nào, toàn cầu đều có được phước báo, thiên tai trên toàn cầu đều có thể được giảm nhẹ, đều có thể được hóa giải. Vì thiên tai dồn dập, nên chúng tôi một ngày giảng bốn tiếng đồng hồ. Đạo lý chính là đây vậy. Hi vọng các đồng học đều phát tâm nghiêm túc tu hành, tự hành hóa tha, sức mạnh này không thể nghĩ bàn.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
