Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

HẾT TẬP 281

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 281 PAGE 1

Tập 282

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 15.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 341, chúng ta bắt đầu đọc từ hàng thứ hai câu thứ hai, đây là một đoạn văn.

Kinh Hoa Nghiêm nói rõ: “Thập địa Bồ Tát, mỗi địa đều không tách rời niệm Phật”. Kinh này Phẩm Đại Giáo Duyên Khởi nói: “quá khứ vị lai hiện tại, Phật Phật tương niệm”. Lại Quán Phật Tam Muội Kinh nói: “lúc đó trong hội liền có mười phương chư đại Bồ Tát, số đó vô lượng, mỗi người nói bổn duyên của mình, đều nhờ niệm Phật mà chứng đắc. Đức Phật lại bảo Ngài A Nan: ông nay khéo thọ trì, chớ để quên mất. Quá khứ, vị lai, hiện tại ba đời chư Phật, đều nói như thị niệm Phật tam muội. Ta và mười phương chư Phật cùng với Hiền kiếp thiên Phật từ sơ phát tâm, đều nhờ lực niệm Phật tam muội mà đắc nhất thiết chủng trí”. Đoạn này đều nói sự thù thắng của pháp môn niệm Phật, vô cùng thù thắng. Chúng ta nên đặc biệt coi trọng, nghiêm túc học tập.

Tiếp theo nói: “thế nên Di Đà cũng như đức Thích Tôn cùng mười phương Như Lai, từ sơ phát tâm, đều nhờ niệm Phật tam muội mà chứng vô thượng bồ đề. Nên chỉ thích nhớ niệm chư Phật vậy”. Trong kinh văn nói “chỉ thích nhớ niệm các thiện căn mà chư Phật quá khứ đã tu trì”, ý nghĩa chính là ở đây vậy. Niệm Lão nêu ra kinh luận nhiều như vậy để chứng minh, củng cố thêm cho chúng ta đối với pháp môn niệm Phật có tín niệm, nguyện hạnh.

Dưới đây nói, thiện căn tu được, chỉ cho công đức mà chư Phật đã tu được. Nhớ niệm ân đức Phật, cảm ân hồi báo, nghĩ muốn được như vậy gọi là nhớ Phật. Cho thấy ức niệm này không phải là suy nghĩ suông, là phải thực hiện, dẫn phát tâm cảm ơn của bản thân. Làm thế nào để báo ơn Phật? Chúng ta nỗ lực tu học, tu đến giống như Phật, bản thân cũng thành Phật rồi. Đây mới là thực sự báo ơn Phật. Nếu như bản thân tu học, chưa đạt đến địa vị Phật này, chúng ta báo ân sẽ không viên mãn. Từ đó cho thấy trong Đại Thế Chí Bồ Tát Niệm Phật Viên Thông Chương đã nói: “nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương lai nhất định gặp Phật”. Bao hàm nghĩa thú sâu xa vô cùng. “Đây là điều mà chúng ta nên biết, nên phải học tập. Thiện căn của Phật, niệm Phật tối thắng, nay muốn như vậy, nên cũng phải trì danh niệm Phật”. Thiện căn của Phật vô lượng vô biên, nói mãi không hết. Nhưng trong tất cả thiện căn tối thắng nhất, số một nhất chính là niệm Phật. Cho nên trong Kinh A Di Đà nói: không thể thiếu thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh nước kia. Vậy thiện căn, phước đức, nhân duyên của chúng ta nếu so sánh với Bồ Tát vãng sanh, chúng ta ba thứ thiện căn, phước đức, nhân duyên đều không thể sánh bằng. Nói cách khác, khiếm khuyết quá nhiều, làm sao có thể vãng sanh được? Cần tu trì danh niệm Phật, thì có thể bổ sung được thiện căn! Lão cư sĩ Hoàng NiệmTổ đã làm thị phạm cho chúng ta, nửa năm trước khi vãng sanh, cũng tức là nói ông dùng thời gian nửa năm, một ngày 14 vạn tiếng Phật hiệu, thời gian nửa năm, đã bổ sung đầy đủ thiện căn, phước đức, nhân duyên. Đây là thị hiện, là làm cho chúng ta thấy. Chúng ta thấy rồi, nghe được rồi, phải có tâm cảnh giác. Nghĩ thử xem bản thân thiện căn, phước đức, nhân duyên chưa đủ, nhìn thấy lão cư sĩ thị hiện như vậy, chúng ta đã hiểu được rồi. Không đủ có thể bù đắp. Dùng phương pháp gì? Dùng trì danh niệm Phật, làm cho thiện căn, phước đức, nhân duyên đều bổ sung đầy đủ.

Dưới đây nói với chúng ta vì sao trì danh có thiện căn, phước đức thù thắng như vậy. “Danh cụ vạn đức”. Chữ vạn này không phải là số từ, mà là ý nghĩa đại viên mãn. Kinh Hoa Nghiêm dùng mười để tiêu biểu cho sự viên mãn. Vậy vạn là đại viên mãn, viên mãn vô cùng. Lời này là thật.

Tùy Đường tổ sư đại đức nói với chúng ta, đó không phải là một người. Họ là tập thể cùng nhau thảo luận về một vấn đề. Phật Thích Ca Mâu Ni năm xưa trú thế, tất cả kinh giáo nói trong 49 năm nói, bộ nào là số một? Số một này chính là bộ kinh này, đủ để có thể tiêu biểu cho đức Phật Thích Ca Mâu Ni, 49 năm đã thuyết tất cả các kinh, nghĩa lý của tất cả các kinh, trong bộ kinh này đều có. Vậy mới có thể xứng đáng là tiêu biểu. Tất cả tổ sư đại đức dường như đều công nhận là Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Nói cách khác, Kinh Hoa Nghiêm đầy đủ vạn đức, nhưng Kinh Hoa Nghiêm đến viên mãn cuối cùng là thập đại nguyện vương quy về với Cực lạc. Vậy tiêu biểu cho Thế giới Cực Lạc, tiêu biểu cho Phật A Di Đà, chính là Kinh Vô Lượng Thọ. Kinh Vô Lượng Thọ càng thù thắng hơn cả Kinh Hoa Nghiêm. Kinh Vô Lượng Thọ 48 phẩm, phẩm nào là số một, có thể tiêu biểu cho toàn kinh? 48 nguyện, đây là phẩm thứ sáu. 48 nguyện, nguyện nào có thể tiêu biểu cho tất cả các nguyện, chỉ một nguyện này tiêu biểu cho 48 nguyện? Nguyện thứ 18. Nguyện thứ 18 là gì? Mười niệm ắt được sanh. Đây là hiển thị ra công đức danh hiệu không thể nghĩ bàn. Tổ sư dùng phương pháp này, đây là phương pháp quy nạp, quy nạp đến cuối cùng mới thực sự phát hiện, công đức danh hiệu không thể nghĩ bàn. Gọi là đầy đủ vạn đức “tổng nhiếp tất cả thiện căn”. Thiện xảo phương tiện của chư Tổ sư, dùng phương pháp này để cho chúng ta thể hội được danh hiệu không thể nghĩ bàn. Chấp trì danh hiệu chính là công đức vô lượng. Danh hiệu nếu như mất đi, công đức sẽ không thấy nữa. Cho nên Đại Thế Chí Bồ Tát dạy chúng ta nhớ Phật niệm Phật, tịnh niệm liên tục. Liên tục không phải là nơi miệng, trong miệng niệm Phật gián đoạn cũng không sao, ý niệm không thể gián đoạn. Trong tâm thực sự có Phật, thực sự coi Phật chính là bản thân, trong một đời này đó là sự việc lớn nhất, giống như cha mẹ bất luận ở nơi đâu, trong ý nghĩa của họ giờ giờ khắc khắc không hề quên đi con cái, thực sự có. Đặc biệt là khi con cái trước ba tuổi, sự nhớ nhung, vướng bận của cha mẹ đối với nó không có giờ khắc nào lãng quên. Trong lòng ông bà thực sự có cháu chắt của họ, đặc biệt là khi chúng còn nhỏ.

Tôi còn nhớ tôi cũng giảng qua mấy lần rồi, một năm nọ, ăn tết ở Đài Loan, ngày tết âm lịch. Trong thư viện có một vị tín đồ lớn tuổi đến thăm tôi, chúc tết, hơn 70 tuổi, nói với tôi, bà ấy nói, thưa Thầy hiện tại con cái gì cũng buông bỏ hết rồi, chỉ là cháu trai con chưa buông bỏ được. Tôi nói với bà ấy: Bà đem đứa cháu đó đổi thành A Di Đà Phật vậy là bà thành công rồi, công đức của bà đã viên mãn rồi. Nghĩa là gì? Niệm A Di Đà Phật cũng giống như bà niệm cháu mình vậy. Bà có thể trong miệng không niệm cháu trái, cháu trai, không niệm vậy, trong tâm thực sự có, đúng là niệm niệm không quên, đây gọi là thực sự niệm Phật. Không quan tâm trong miệng niệm hay không, trong tâm thực sự có niệm. Người niệm Phật chúng ta phải có thể lãnh hội được sự việc này. Trong tâm thực sự có A Di Đà Phật. Ngoài A Di Đà Phật ra thứ gì cũng không quan trọng nữa, thứ gì cũng không quan tâm. Đây gọi là công phu niệm Phật thành phiến. Công phu thành phiến là hạ phẩm nhất tâm bất loạn, trung phẩm là sự nhất tâm bất loạn, thượng phẩm là lý nhất tâm bất loạn. Công phu thành phiến là hạ phẩm. Trong hạ phẩm cũng có cửu phẩm, trong cửu phẩm thượng tam phẩm, vãng sanh có thể được tự tại. Tự tại là gì? Muốn lúc nào đi thì lúc đó đi, muốn ở tại thế gian này sống thêm vài năm nữa cũng không trở ngại gì. Không trở ngại nghĩa là thế gian này thất tình ngũ dục, ngoại duyên như thế nào cũng không thể dao động tâm niệm của họ, đều không thể quấy nhiễu tín nguyện của họ. Đây gọi là không có chướng ngại, gọi là tự tại. Chúng ta một người phàm phu thông thường, niệm Phật giống như cách niệm này, phải niệm bao lâu mới có thể có thành tựu như vậy? Kinh nghiệm nói với chúng ta, chúng ta xem cổ nhân. Trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, trong Vãng Sanh Truyện ghi chép, lại xem người hiện tại thực sự dụng công, chúng ta có được một kết luận, đại khái là ba năm. Nói cách khác, ba năm là đã có thể đạt được công phu thành phiến, liền có thể đạt được tự tại vãng sanh. Tự tại vãng sanh là bản thân vẫn còn thọ mạng, không cần nữa, đi trước rồi. Bây giờ đã muốn đi, bây giờ họ thực sự đi được rồi. Vì sao vậy? Họ là chân tâm, họ không phải là vọng tâm. Họ niệm Phật ý niệm này tập trung, như đức Thế Tôn trong kinh Di Giáo đã nói: “chế tâm nhất xứ vô sự bất biện”, chính là đặt tâm vào nơi một chỗ, cũng tức là nói không được phân tâm, tâm đặt tại một nơi, đặt ở đâu? Đặt ở A Di Đà Phật. Như vậy chính là trong kinh thường nói: một niệm tương ưng một niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật. Trực thông với A Di Đà Phật, bây giờ gọi đó là thông đường dây nóng. Cảm ứng đạo giao không thể nghĩ bàn. Quí vị trong nhớ niệm Phật, dục vọng mạnh mẽ bây giờ tôi phải vãng sanh, Phật A Di Đà ngay lập tức liền đến tiếp dẫn quí vị. Đây là người thông minh số một trong thế gian, người có trí tuệ số một, người có phước đức số một. Người người đều làm được. Vấn đề là quí vị có muốn làm hay không, quí vị có chịu làm hay không. Quí vị chịu làm, quí vị muốn làm, chúc mừng quí vị, quí vị ngay trong đời này thành tựu viên mãn rồi.

Nên biết chân thật trì niệm, thật ám nhiếp nhớ công đức Phật vậy. Một người trung thực niệm Phật, họ bất tri bất giác đã chia sẻ công đức của Phật A Di Đà. Công đức Phật A Di Đà tu được biến thành công đức của bản thân. Công đức của bản thân thực sự tăng trưởng. Công đức ở bên Phật A Di Đà phải chăng bớt đi một phần? Không có. Chúng ta nhiếp thọ công đức viên mãn của Phật A Di Đà, chỗ Phật A Di Đà vẫn không tăng không giảm. Vì sao vậy? Trong tâm tự tánh thanh tịnh không có tương đối, toàn là viên mãn, tăng giảm là tương đối, trong tự tánh không có tăng giảm, trong tự tánh không có mê ngộ, trong tự tánh không có lớn nhỏ, trong tự tánh không có mình người. Những đạo lý này hiểu được rồi, chúng ta đối với những lời Phật đã nói không có một chút hoài nghi nào. Tất cả đều thành Phật, tất cả đều viên mãn.

Lại An Lạc Tập viết: “hoặc có tam muội, chỉ có thể trừ tham, không thể trừ sân si, hoặc có tam muội chỉ có thể trừ sân, không thể trừ si tham”. Tam muội là chánh định. Trong An Lạc Tập nói vậy. Dưới đây còn có một câu: “hoặc có tam muội, chỉ có thể trừ si, không thể trừ tham sân”. Đây là nói về ba loại căn bản phiền não tham sân si. Dưới đây lại nói: “hoặc có tam muội chỉ có thể trừ hiện tại chướng ngại, không thể trừ tất cả những chướng ngại của quá khứ và vị lai”. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, tám vạn bốn ngàn tam muội. Cũng giống như ở đây đã nói vậy. Mỗi một loại tam muội có thể trừ được một loại, đây là lý do vì sao có tám vạn bốn ngàn. Phật nói rồi, chúng sanh có tám vạn bốn ngàn phiền não, Như Lai có tám vạn bốn ngàn pháp môn, đối trị tám vạn bốn ngàn phiền não. Cũng giống như thuốc trị bệnh vậy, trong sách thuốc tất cả các loại thuốc đều có, mỗi một loại thuốc trị một loại bệnh. Có cách gì tìm một loại thuốc có thể trị tất cả bệnh không? Vậy thì tiện lợi quá. Trước đây nói nhiều như vậy, chắc chắn có loại thuốc sau này. Nếu như không có loại thuốc sau này thì đoạn trước chỉ là nói suông rồi.

Cho nên nếu có thể thường tu niệm Phật tam muội, bất luận là hiện tại, quá khứ, vị lai tất cả chướng đều trừ hết. Bất luận là tham, là si, là sân nhuế, niệm Phật tam muội tổng trì, toàn bộ đều có thể hóa giải, đều có thể tiêu trừ. Hiển thị ra pháp môn này thù thắng vô cùng.

Thế nên Bồ Tát Pháp Tạng ở trong tịnh tâm các hành đầu tiên nói: “đản nhạo niệm chư Phật dã”. Câu kinh văn này, ý nghĩa này ở đây đã hiển thị ra rồi. “Đản” nghĩa là “chỉ”, chỉ có, những thứ khác đều không có, chỉ có hoan hỷ niệm Phật. Đây là người nào? Là chư Phật Như Lai. Không chỉ có hiện tại, quá khứ, vị lai ba đời chư Phật, họ thực sự giác ngộ, thực sự hiểu rõ, thực sự đã làm rõ ràng, vạn duyên buông bỏ, ngay cả tám vạn bốn ngàn pháp môn trong Phật pháp cũng buông bỏ rồi, nhất hướng chuyên niệm. Bây giờ chúng ta đã hiểu rõ rồi, họ thực sự buông bỏ. Nhưng họ lại thường nhắc đến. Vì sao vậy? Một câu danh hiệu Phật hàm nhiếp tất cả các pháp môn, hàm nhiếp tất cả Phật pháp, niệm một câu danh hiệu Phật này, tám vạn bốn ngàn pháp môn tất cả đều bao gồm trong đó, không sót một pháp nào. Tất cả những thiện căn, công đức, diệu pháp vô lượng vô biên vô tận toàn ở trong một câu danh hiệu. Cho nên trì danh là pháp môn tổng trì, là tổng tu tất cả pháp, tổng trì tất cả nghĩa. Phật biết, cho nên chư Phật tu hành, họ nắm bắt tổng cương lĩnh này, biết được pháp môn này thành tựu rồi, thì tất cả pháp môn đều thành tựu. Pháp môn này khế nhập rồi, tất cả phiền não đều đoạn tận, tất cả những chướng ngại cũng đều giải trừ. Thế nên Bồ Tát Pháp Tạng nơi tâm thanh tịnh, các hành chính là vạn hạnh của Bồ Tát, tám vạn bốn ngàn hành môn. Họ chỉ nêu ra một câu, pháp môn vô lượng vô biên, tám vạn bốn ngàn hành môn, ta chỉ cần một pháp môn ức niệm chư Phật này. Ức niệm chư Phật chính là điều mà Đại Thế Chí Bồ Tát đã nói. Nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương tai nhất định thấy Phật, chính là câu nói này.

Dưới đây chúng ta xem “hành tịch tĩnh hạnh”, đoạn trước là ức niệm, ở đây là nói về hành vi.

Thám Huyền Ký nói: “Vô dư niết bàn gọi là tịch tĩnh, tu đó gọi là hành”. Ý nghĩa này rất sâu! Trong Tư Trì Ký cũng là cách nói như vậy: “Tịch tĩnh tức là lý Niết Bàn vậy”. Thế nào gọi là tịch tĩnh? Hiện tượng dao động không còn nữa. Một niệm cực kỳ vi tế kia, niệm đó là hiện tượng dao động. Niệm này không còn nữa chính là Đại bát niết bàn. Đây là chân tịch tịnh. Bồ Tát sở chứng, Thanh Văn, Duyên Giác sở chứng niết bàn, không phải là cứu cánh niết bàn. Hiện tượng dao động thô không còn nữa, nhưng vi tế vẫn còn tồn tại. Vi tế đến trình độ nào bản thân họ không biết được. Trong kinh thường nói Bát địa Bồ Tát biết được. Bát địa trở về trước chưa cảm nhận được hiện tượng dao động vi tế này. Bát địa trở lên họ nhìn thấy cảm nhận được. Hiện tượng dao động này chính là năng sanh vạn pháp, năng hiện vạn pháp. Lại thêm bản thân khởi tâm động niệm, năng biến vạn pháp, vạn pháp là sở biến, nó là năng biến. Cho nên tịch tĩnh chính là lý của Niết bàn. Niết bàn từ đâu mà có? Từ tịch tịnh mà có.

“Lại Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Phật thánh hiệu”, trong đó có Mâu ni, “Mâu ni dịch là tịch tĩnh, hoặc là tịch mặc”, đều có thể nói thông được.

Lý Thú Thích Hạ nói: “Mâu ni nghĩa là tịch tĩnh, thân khẩu ý tịch tĩnh, nên gọi là Mâu ni”.

Dưới đây trong Đại Nhật Kinh Sớ nói càng rõ ràng hơn, nói vô cùng đặc sắc. Đại Nhật Kinh Sớ viết: “Mâu ni, nghĩa là tịch mặc vậy. Là cõi Thường tịch, vi diệu tịch tuyệt, u thâm huyền viễn, không thể dùng lời lẽ để nói về nó. Pháp giới như vậy tịch nhiên đại diệt độ pháp, chỉ có một mình Đức Phật thanh tịnh rốt ráo, nên gọi là Mâu Ni”. Đây là danh hiệu của Phật Thích Ca Mâu Ni, trong danh hiệu có câu: Mâu Ni nghĩa là tịch tĩnh. Tịch tĩnh hạnh mà Bồ Tát tu được.

Trong giáo lý Đại thừa thường dùng hai câu để hình dung cảnh giới này, gọi là “ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt”, dùng hai câu này để giải thích từ Mâu Ni. Hay lắm! Giải thích rất hay. Mâu Ni là trong đức hiệu Phật Đà biểu tự thọ dụng. Hai chữ trước Mâu Ni là Thích Ca, Thích Ca nghĩa là nhân từ. Nhân là yêu người. Yêu người nhất định là tự yêu thương mình. Không yêu thương mình thì không thể yêu người, yêu người đó là giả, không phải là thật. Cho nên sự thù thắng của Phật pháp, nó là tất cả đều do tự tánh mà kiến lập. Đây là thật. Tự yêu mình sau mới có thể yêu người. Tự giác sau đó mới có thể giác tha. Những lời này đều là tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc. Con người nhất định phải tự giác, họ mới yêu cha mẹ, yêu tổ tiên, yêu bản tộc, chính là trưởng bối trong gia tộc. Kính ái luôn trong tâm. Đây chính là Thánh hiền, đây chính là Phật Bồ Tát. Chúng ta không thể không biết, không thể không chăm chỉ học tập. Yêu người chính là yêu bản thân mình, yêu bản thân mình chính là tận hiếu đạo. “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, hai câu nói này là pháp thế xuất thế gian, trong tất cả những thiện căn phước đức nhân duyên nó là nhân tố chủ yếu nhất. Hai câu này nếu như không có, bất hiếu cha mẹ, bất kính tôn trưởng, thì những việc khác đều là giả hết. Bồ Tát tu đức, tích đức, người mê hoặc bại đức, mất đức, từ bất hiếu cha mẹ, bất kính sư trưởng, đức của họ đều trôi hết sạch sẽ, không còn nữa. Quá khứ hiện tại đã tu được toàn bộ đều không giữ được. Làm sao biết được họ không giữ được? Quí vị tỉ mỉ quan sát họ, tham, sân, si, mạn, nghi năm thứ căn bản phiền não này họ đều đầy đủ hết, người bất hiếu cha mẹ họ đều đủ hết, người bất kính thầy giáo họ đều đủ hết. Cho nên trong pháp thế gian xuất thế gian họ đều sẽ không có thành tựu, hiện tại nếu có một chút thành tựu, đó chính là phước đức trong đời quá khứ tích được. Nghiệp tập trong đời này mà họ tạo tác còn chưa bắt đầu báo, mà phước đức tiền thân đang bảo hộ, tức là che chở, bảo hộ cho họ, còn chưa bị suy bại. Nhưng phước báu này hưởng hết rồi, nghiệp bất thiện của họ liền khởi hiện hành, ác báo khởi hiện hành, họ không biết tu thiện. Cho dù có tu thiện nhưng vì bất hiếu bất kính họ không có gốc, bất luận tu như thế nào thiện cũng không thể tăng trưởng, vì không có gốc. Hiện tiền tu tích các loại thiện, vì không có gốc nên thiện này là giả thiện, là ngụy thiện. Nói khó nghe một chút là dối mình dối người, là giả, họ không phải thật, cho nên họ không đạt được thiện báo. Thiện ác không do nơi sự việc mà do nơi lòng người, bởi vì tâm là nhân, sự là duyên, không có chân tâm thì không có chân nhân, duyên có đầy đủ hơn nữa cũng không thể kết quả. Phật Bồ Tát từ bi ở trong kinh giáo nói rất rõ ràng, rất thấu đáo. Chúng ta tỉ mỉ để lãnh hội, tỉ mỉ cũng phải dùng tâm chân thành. Không có chân thành, không có cung kính, thì sự tỉ mỉ đó cũng không được, tâm có tỉ mỉ hơn nữa cũng không lãnh hội được. Vì sao vậy? Chân thành có cảm, có cảm có ứng, không có chân thành thì hình thức có làm tốt đến đau cũng không có cảm, cho nên cũng không có ứng.

Mâu Ni nghĩa là tịch tĩnh, thân khẩu ý tịch tĩnh, ba nghiệp đều tịch tĩnh, nên gọi là Mâu Ni. Thân tịch tĩnh, việc không nên tạo tác thì nhất định không tạo tác, thân tịch tĩnh rồi. Thứ gì không nên tạo tác? Vì tự tư tự lợi thì không nên tạo tác, vì danh văn lợi dưỡng là việc không nên tạo tác. Thực sự triệt để buông bỏ danh văn lợi dưỡng. Khởi tâm động niệm vì chánh pháp cửu trú, vì đem lại cho tất cả chúng sanh khổ nạn lợi ích chân thật, đây là việc nên làm. Việc nên làm mà quí vị không có phước báo, Phật Bồ Tát ủng hộ quí vị. Không có tâm chân thành những việc quí vị làm đều là giả, cũng có người ủng hộ quí vị, nhưng không phải là Phật Bồ Tát, mà là yêu ma quỷ quái. Họ đến thành tựu quí vị, họ đến giúp đỡ quí vị, cuối cùng quí vị thân bại danh liệt. Thiện có thiện quả, ác có ác báo, đây là đạo lý của nghiệp nhân quả báo. Chân tướng sự thật đều ngay trước mắt chúng ta. Quí vị tỉ mỉ để quan sát rõ ràng minh bạch, không phải không báo, mà thời khắc chưa đến, thời khắc vừa đến tất cả đều báo.

Lại Đại Nhật Kinh Sớ viết: “Mâu Ni giả, tịch mặc nghĩa dã. Thường tịch chi độ, vi diệu tịch tuyệt, u thâm huyền viễn, bất khả dĩ ngôn thuyết chi. Như thị pháp giới tịch nhiên đại diệt độ pháp, duy Phật nhất nhân cứu cánh thanh tịnh. Cố danh Mâu Ni dã.” Ở đây nói rõ ràng rồi. “Thường tịch chi độ” là thường tịch quang. “Vi diệu tịch tuyệt, u thâm huyền viễn, bất khả dĩ ngôn thuyết chi”. Cảnh giới này đích thực chẳng những ngôn ngữ nói không ra được, mà quí vị cũng không thể nào dùng tưởng tượng mà nghĩ ra được, tưởng tượng không ra. Vì sao vậy? Ngôn ngữ và tư tưởng đều có phạm vi. A lại da là phạm vi của nó. Phật ở trong đại kinh nói cho chúng ta rằng nó có thể duyên đến A lại da, không duyên đến tự tánh được, nó không duyên đến cõi thường tịch quang được, nó có thể duyên đến cõi thật báo, cõi thật báo trang nghiêm nó có thể duyên đến được, thường tịch quang không duyên đến được. Sở duyên, tâm hiện, tâm sanh của nó, tâm sở hiện, tâm sở sanh nó đều có thể duyên đến được. Chân tâm năng sanh năng hiện, tự tánh nó không duyên đến được. Vì sao vậy? Họ dùng là vọng tâm, họ dùng là A lại da, A lại da chỉ có thể duyên đến được A lại da. A lại da là vọng tâm. Tự tánh là chân tâm, nó không duyên đến chân tâm được. Thực sự là “vi diệu tịch tuyệt, u thâm huyễn viễn”, dùng tám chữ này để hình dung. “Như thị pháp giới tịch nhiên đại diệt độ pháp”. Đại diệt độ pháp này là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Duy chỉ có mình Phật rốt ráo thanh tịnh, gọi là Mâu Ni. Giải thích ý nghĩa này rất viên mãn. “Đại diệt độ pháp”, diệt là diệt tất cả phiền não tập khí chướng ngại, toàn bộ diệt tận rồi. Độ, không những là độ lục đạo, quí vị ra khỏi lục đạo rồi, ra khỏi thập pháp giới rồi, còn cuối cùng ra khỏi cõi thật báo trang nghiêm, gọi là đại diệt độ pháp. Ra khỏi cõi thật báo trang nghiêm đi đến đâu vậy? Đến Thường tịch quang. Đây là chỉ một mình Phật, Bồ Tát không có phần. Đẳng giác Bồ Tát cũng không được. Chỉ có một địa vị, cho nên nói là duy chỉ mình Phật. Diệu giác Như Lai, rốt ráo thanh tịnh. Đây là nghĩa gốc của từ Mâu Ni.

Nay kinh nói: hành hạnh tịch tĩnh là đại Bồ Tát nhập vô dư Niết bàn chi hạnh, là pháp giới đại diệt độ pháp.

Trong Kinh Vô Lượng Thọ nói hành tịch tĩnh hạnh. Đây là chỉ cho điều gì? Chỉ cho đại Bồ Tát. Chính là trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói 41 vị pháp thân đại sĩ, chỉ cho những người này. Những người này đích thực nhập vô dư niết bàn chi hạnh. Thông thường trong kinh giáo đại thừa nói đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Thiên Thai Trí Giả đại sư nói: trong lục tức Phật họ là phân chứng tức Phật, họ là chân Phật, không phải là giả Phật, nhưng như thế nào? chưa viên mãn. Họ nhất định thú hướng viên mãn, điều này là chắc chắn. Sau ba đại a tăng kỳ kiếp tự nhiên sẽ chứng đắc đại viên mãn. Trong ba đại a tăng kỳ kiếp, không chướng ngại Bồ Tát trong khắp pháp giới hư không giới và tất cả chúng sanh hữu duyên cảm ứng đạo giao. Điều này không chướng ngại, họ có năng lực này. Chúng ta nên biết điều đó. Vậy nên trong kinh đã nói không phải nói nhị thừa tịch tĩnh hạnh. Tịch tịnh hạnh của nhị thừa là đối với lục đạo phàm phu mà nói. Nhị thừa so sánh với lục đạo phàm phu, thì họ là thanh tịnh tịch diệt. Họ diệt là gì? Diệt là kiến tư phiền não. Đại thừa Bồ Tát diệt là căn bản vô minh, cảnh giới không tương đồng.

Xem tiếp đoạn sau. “Viễn ly hư vọng”, không thật là hư, trái với chân là vọng, hư giả không thật, nên nói hư vọng. Đem hai chữ hư vọng này giải thích một cách rất đơn giản. Hư tức là không phải chân thật, vọng không phải là chân thật, cho nên hư giả không thật liền gọi là hư vọng.

Kinh Viên Giác nói: “Hư vọng phù tâm, đa chư xảo kiến, bất năng thành tựu viên giác phương tiện”. Câu này nói rất hay! Hư vọng phù tâm, phù tâm không phải là chân tâm, là giả. Đa chư xảo kiến, đây là gì? Tà tri tà kiến, đủ để có thể hại người. Đây là pháp giới nào vậy? Trong kinh giáo đại thừa nói là ma giới, tu la pháp giới, la sát pháp giới, đồ chúng của ma vương ba tuần. Cho nên chúng sanh vô tri ngu muội, rất nhiều người đi theo họ. Những hư vọng xảo kiến này dẫn dắt những chúng sanh này, trước mắt sẽ được một chút lợi ích, làm cho chúng sanh như say như si, đến cuối cùng thì sao? Đều đến ba đường ác hết, quả báo tại tam đồ. Họ làm trái với luân lý, làm trái với đạo đức, không tin nhân quả, bản thân cho rằng bản thân là Phật Bồ Tát, cho rằng bản thân mình là thần tiên. Trong kinh Phật nêu ví dụ, nói là người mù dẫn người mù, dẫn nhau vào hầm lửa, hầm lửa là địa ngục. Họ có thế lực, thế lực từ đâu mà có? Từ “đa chư xảo kiến” mà có. Vì sao họ lại tạo nghiệp? Hư vọng phù tâm chính là tạo nghiệp. Việc tốt cũng là ác nghiệp. Đạo lý này hoàn toàn không khó hiểu. Chỉ cần chúng ta tỉ mỉ quan sát, kẻ hở của họ chúng ta liền phát hiện ra được. Cho nên không thể thành tựu viên giác phương tiện. Viên giác là chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ Tát, giác ngộ viên mãn rồi. Phương tiện là phương pháp, tiện là tiện nghi, hai chữ phương tiện chính là phương pháp thích hợp. Phương pháp này có thể giúp đỡ quí vị chứng đắc viên giác. Không thể thành tựu viên giác phương tiện, nói cách khác, tâm hành hư vọng nhiều những xảo kiến, có thể giúp đỡ quí vị đạt được danh văn lợi dưỡng của thế gian, dẫn dắt quí vị đọa lạc đến ba đường ác. Sẽ không giúp quí vị thành tựu viên giác, chính là ý nghĩa này vậy.

Lại Niết Bàn Kinh Tam Thập Bát viết: “tất cả việc ác, hư vọng là chính”. Câu này nói rất hay, nói rất nghiêm trọng. Bản thân chúng ta phải nghiêm túc phản tỉnh. Nếu như tâm chúng ta là hư vọng, làm việc tốt gì quả báo cũng đều nơi ba đường ác. Vì sao vậy? Quí vị không có năng lực phân biệt thiện ác. Quí vị đem việc tốt thực sự cho rằng là việc ác, quí vị đem việc ác thực sự cho rằng đó đều là việc tốt. Quí vị điên đảo rồi! Quí vị có thế trí biện thông, rất thông minh, có thể đem giả nói thành chân, đem chân nói thành giả, quí vị có bản lĩnh này. Làm cho đại chúng trong xã hội, không có trí tuệ chân thật đều nghe theo dẫn dắt của quí vị. Bản thân quí vị đọa vào địa ngục, làm cho họ cũng bị dẫn dắt vào ba đường ác, toàn làm những việc như vậy.

Cho nên đầu tiên nên viễn ly hư vọng, đó là gốc của việc chỉ ác vậy. Chúng ta dùng A lại da chính là dùng vọng tâm. Quí vị nói xem sự việc này đáng sợ biết bao! Vì sao tu hành không thể thành tựu, y theo lời giáo huấn của Phật Đà vẫn không thể thành tựu? Vì quí vị dùng vọng tâm, không phải dùng chân tâm. Quí vị dùng chân tâm thì tất cả thành tựu, quí vị dùng vọng tâm tuy là thiện cũng không thành tựu. Chân tâm của chúng ta không hiển bày ra được. Điều này là thật, không phải giả đâu. Chân tâm hiển thị ra được chính là pháp thân Bồ Tát. Thập pháp giới đều dùng vọng tâm. A lại da hư vọng, vậy thì phải làm sao? Bắt buộc phải y theo kinh giáo của Phật. Vì sao vậy? Vì nó là thật. Tôi tuy dùng vọng tâm, tôi nương tựa vào sự chân thật, chỉ có pháp này có thể cứu, buông bỏ kiến giải của bản thân mình, buông bỏ cách nghĩ của bản thân mình, nhất định phải y theo lời giáo huấn của Phật. Phật Bồ Tát dạy như thế nào tôi sẽ làm như vậy. Thánh hiền nhân dạy như thế nào tôi liền làm như thế ấy. Thánh hiền nhân dạy chúng ta ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức; Phật Bồ Tát dạy chúng ta thập thiện nghiệp đạo, tam quy, ngũ giới, tam học lục độ, Phổ Hiền thập nguyện, xử chúng lục hòa, nếu như chúng ta kiên trì theo những lời giáo huấn của Thánh hiền, thực tiễn vào trong cuộc sống hằng ngày của bản thân, công tác, xử sự, đối người, tiếp vật, chúng ta mới có thể viễn ly hư vọng, mới thực sự dừng được tất cả những điều bất thiện. Dừng như vậy tức là quí vị có năng lực khống chế được nó, không phạm thêm tội lỗi nữa.

Thế nên đầu tiên phải viễn ly hư vọng là gốc của việc dừng ác vậy. Chúng tôi có dạy hay không? Có dạy. Có dạy quí vị không chịu học. Trong những năm gần đây chúng tôi sâu sắc phản tỉnh, vì sao dõng mãnh tinh tấn không thể thành tựu? Chính là chúng ta sơ suất những căn bản tu học. Giống như trồng cây vậy, chúng ta trồng cây mà không có rễ, suy nghĩ vất vả như thế nào để chăm sóc nó, cây này không nảy chồi nổi, không mọc nổi cành lá. Cuối cùng xem kỹ lại, nó không có rễ! Rễ là gì? Những năm lại đây chúng tôi đề xướng ba cái rễ Nho, Thích, Đạo. Đệ tử quy không làm được, Cảm ứng thiên chưa làm được, Thập thiện nghiệp chưa làm được, quí vị có chăm chỉ tu ba trăm năm cũng không thành tựu, giống như hôm nay vậy. Cũng giống như một cái cây trồng xuống, nó vĩnh viễn sẽ không đâm chồi được, không mọc nổi cành lá, không ra nổi cành lá hoa quả. Không có rễ mà! Viễn ly hư vọng nhất định phải dựa vào Đệ tử quy, Cảm ứng thiên, Thập thiện nghiệp, quí vị dừng ác có căn bản. Quí vị nếu như không từ đây để cắm ba cái rễ, thì quí vị là giả, quí vị không phải là thật. Những cơ duyên danh văn lợi dưỡng đến trước mắt, quí vị lập tức bị thay lòng, không ngăn được mê hoặc quí vị liền đi theo.

Trong chánh pháp tuyệt đối sẽ không có hư vọng xen tạp vào trong đó. Hư vọng nó sẽ bị tách rời. Tùy theo công phu tu tập của quí vị sâu hay cạn, công phu càng sâu, thì sự đối lập đó càng rõ ràng. Lời cổ nhân nói không sai: tà không thắng chánh. Nó nhất định phải rời xa. Chánh nhân quân tử vĩnh viễn lân mẫn tất cả chúng sanh mê hoặc khổ nạn, toàn tâm toàn lực giúp đỡ họ.

Hiện nay trong thời đại này, thiết bị khoa học tốt, chúng ta lợi dụng truyền hình vệ tinh, mạng internet, đĩa CD, dạy học từ xa, tuy không ở trước mắt nhưng thành tựu cũng như nhau. Cho nên trong thời khắc hiện đại này, nếu như chí đồng đạo hợp nhiều có một môi trường lớn rất tốt, không có nhiều chí đồng đạo hợp thì một chòi tranh rất nhỏ cũng tốt, bớt lo bớt việc, chỉ cần có mạng internet thì có thể lợi ích vô lượng chúng sanh.

Ngày xưa thì khác, ngày xưa đích thực tự lợi dễ dàng, lợi tha thì khó khăn, lợi tha phải có đại phước báo. Ngày nay phước báo lợi tha, Phật Bồ Tát không đến chắc chắn là không được. Vì sao vậy? Phước báo của ma vương quá lớn, chúng ta không thể nào so sánh với họ. Thế lực của họ mạnh quá. Trong tín đồ cũng có người biết, biết cũng không thoát khỏi phạm vi của họ, sức ảnh hưởng của họ quá lớn. Cho nên bản thân chúng ta phải biết, bản thân phải thực sự tu phước, một đời hai đời ba đời. Quí vị xem xem Tổ sư Đạt Ma đến Trung Quốc duyên chưa thành thục, Tổ sư sống ở Trung Quốc một đời chỉ truyền cho một người là Huệ Khả, Huệ Khả cũng truyền cho một người, cũng một đời chỉ truyền cho một người là Tăng Xán, truyền đến Hoằng Nhẫn, đời thứ năm vẫn là đơn truyền, đến đời thứ sáu Huệ Năng đại sư, duyên thành thục, mới thực sự ảnh hưởng đến toàn quốc, duyên đủ rồi.

Ngày nay Phật pháp suy đồi, Phật pháp hưng khởi trở lại, nhất định sẽ hưng khởi, phải bao lâu? Ít nhất ba đời, cũng có thể đến năm đời, sáu đời, mới có thể hưng khởi trở lại, sao lại nói như vậy? Chúng sanh tạo ác nghiệp nặng quá, Phật Bồ Tát sẽ không đến. Chúng sanh phước báo hiện tiền, Phật Bồ Tát liền đến. Phật pháp ngày nay, người nghe đến Phật pháp, người giác ngộ, người y giáo phụng hành, không phải không có, rất nhiều, họ thật làm, chúng ta nhìn thấy hoan hỷ, họ thực sự giác ngộ rồi, thật có từ bi tâm, họ sẽ dạy cho đời sau, đời sau sẽ dạy cho đời sau nữa, thành thục, tuyệt đối không phải ngay nơi thế hệ của chúng ta, cũng không phải là thế hệ tiếp theo, không nhanh như vậy đâu. Ngày nay chúng ta ra sức gieo hạt, hạt giống gieo xuống rồi, mọc rễ nảy mầm, mọc cành, nở hoa, kết trái. Không phải ở hai thế hệ tiếp theo của chúng ta mà thế hệ thứ ba về sau.

“Pháp tạng Bồ Tát sở trú nơi chân thật huệ”, trú nơi trí tuệ chân thật “hành thanh tịnh hạnh”, hành của chân thật huệ mới là thanh tịnh hạnh. Không phải là chân thật huệ thì ở đâu ra thanh tịnh hạnh. “Nên có thể viễn ly tất cả hư vọng”, sẽ không bị tất cả hư vọng lừa gạt, sẽ không bị tất cả hư vọng làm quấy nhiễu. Hơn nữa sẽ thế nào? Ảnh hưởng những hư vọng này, làm ra tấm gương tốt, giúp đỡ họ giác ngộ, giúp đỡ họ hồi tâm, ở trong nhà Phật không bỏ người nào. Hư vọng đến như thế nào? Mê mất tự tánh, có tri thức không có trí tuệ. Chúng tôi trong lúc dạy học thường thường nói họ có: bác học, thẩm vấn, thận tư, minh biện, cho nên họ nhiều các xảo kiến, những ngôn luận dường như đúng mà không đúng, cũng rất cảm động lòng người. Nhưng họ chưa rời được hư ngụy, là hư ngụy làm chủ tể, họ mới tạo ra tội nghiệp. Họ tạo tội nghiệp không phải là không biết, họ cũng không phải không biết nhân quả. Chỉ là chìm sâu, mê mờ trong danh văn lợi dưỡng hiện tiền, họ không thể tự thoát ra. Họ biết được Tịnh Độ, hi vọng Phật Bồ Tát bảo hộ họ, tương lai họ có thể sanh Thế giới Cực Lạc. Được hay không? Nhân quả điên đảo rồi. Chủng tử thế giới tây phương Cực Lạc có, đó giống như thầy Lý nói, họ còn phải trải qua vô lượng kiếp luân hồi chịu khổ, đến lúc nào họ mới có thể được cứu? Chân thật huệ làm chủ họ liền được cứu. Hư vọng làm chủ, họ vĩnh viễn đều đang làm việc luân hồi, hư tình giả ý. Ngày nay chúng ta nói là tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, tham sân si mạn. Những thứ này làm chủ, họ sẽ hỏng rồi. Niệm Phật cũng không thể vãng sanh.

Ngày trước thầy Lý thường nói, một vạn người niệm Phật, thực sự có thể vãng sanh, bất quá cũng chỉ năm ba người, chỉ năm ba phần vạn! Nguyên nhân là gì? Dùng tâm hư vọng, không thể viễn ly tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tham sân si mạn. Tôi thường nói, nói mấy mươi năm rồi về 16 chữ này. Trong tâm quí vị còn có những thứ này, nó chướng ngại quí vị vãng sanh. Nó phá hoại công đức niệm Phật của quí vị. Cổ nhân nói rất hay: “miệng niệm Di Đà tâm tán loạn, hét rách cổ họng cũng uổng công”. Dùng lời này để giải thích mọi người liền hiểu rõ được. Chúng ta muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc mười sáu chữ này nhất định phải triệt để buông bỏ, tự tư tự lợi buông bỏ, khởi tâm động niệm đích thực nghĩ đến thế giới ta bà này, chúng sanh khổ nạn trong lục đạo, chớ nghĩ đến bản thân, danh văn lợi dưỡng không mảy may tiêm nhiễm, cuộc sống tùy duyên, tùy duyên thế nào cũng được, hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Hưởng thụ ngũ dục lục trần biết đủ mà dừng, nhất định không có tham luyến. Có thể ăn no, mặc ấm, có một nơi nho nhỏ để che gió che mưa là đủ rồi! Ba điều trước có thể làm được rồi, tham sân si mạn sẽ đạm bạc, mỏng dần đi. Tuy không thể đoạn nhưng đích thực đã giảm nhiệt rồi. Đối với chúng ta niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ sẽ có giúp ích lớn. Không còn tạo nghiệp nữa. Đối với tất cả mọi người đều tôn kính, thấy tất cả mọi người đều là Phật A Di Đà, người tốt là Phật A Di Đà, người xấu cũng là Phật A Di Đà, người giúp đỡ ta là Phật A Di Đà, người phá hoại ta cũng là Phật A Di Đà, “sanh tâm bình đẳng, thành tướng hỷ duyệt”. Đem những phân biệt chấp trước đoạn hết. Chúng ta ở thế gian này thời gian không lâu, hà tất phải so đo? Người ta tranh thì chúng ta nhường, ủng hộ cho họ cũng là ủng hộ chính mình, hoàn thiện đức hạnh của chính mình, hoàn thành dục vọng cho người khác, là việc tốt, không phải là việc xấu. Quí vị thực sự nghĩ thông rồi, thực sự nhìn thấu suốt rồi, bản thân đắc đại tự tại! Hư vọng có thể viễn ly, sau đó mới có thể trồng cội công đức.

Cho nên kinh văn dưới đây nói: “y chân đế môn, trực chúng đức bổn”. Quí vị xem tu thiện, tích công, lũy đức phải nương nơi chân đế, nương nơi hư vọng thì không được!

Trước hết giải thích đế là gì? “Đế nghĩa là chân thật bất hư”. Quí vị xem đúng là tương phản với hư vọng. Mặt trái của hư vọng chính là chân thật. Kinh Vô Lượng Thọ nói ba điều chân thật: chân thật rốt ráo đó là chân tâm. Trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật tức là lợi ích. Ba loại chân thật này đều là y theo chân đế môn mới có thể thành tựu được. Y theo chân thật bất hư. Đạo lý thế gian và xuất thế gian chắc chắn không hư vọng gọi là đế. Cho nên đế cũng chính là chân lý mà người thế tục thường nói. Đạo lý này chắc chắn không phải là hư vọng, đó gọi là đế.

Nhị Đế Nghĩa Thượng nói: “đế thị thật nghĩa, hữu ư phàm thật’. Hữu là chân đế, không cũng là chân đế. Hữu là gì? Phàm phu cho rằng là chân thật. Không thì sao? Thánh nhân cho rằng là chân thật. Hữu là chân đế của thế gian, chân lý. Không là chân lý của xuất thế gian. “Thị nhị giai thật” hai thứ này đều là chân thật. Ý nghĩa này chính là nói, phàm tục lấy hữu làm thật, thánh trí lấy không làm thật. Hữu và không đều là thật, nên lập nhị đế. Pháp thuận phàm tục mê tình nói là tục đế, hoặc thế đế. Đây chính là Như Lai hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Thánh trí thấy lý Niết bàn tịch tĩnh chân thật gọi là chân đế, hoặc là thắng nghĩa đế, đệ nhất nghĩa đế. Chân đế của phàm phu hoàn toàn không phải là chân thật, dường như là thật. Chân đế của chư Phật Bồ Tát nói, đó là chân thật thực sự. Đó không phải là tương tự, thuần chân vô vọng. Đây là điều chúng ta không thể không biết. Vì phàm phu họ đang mê, mê mất tự tánh. Cũng tức là nói thật tướng các pháp họ hoàn toàn nhìn sai lầm. Họ coi những huyễn tướng này là thật. Quí vị nói thứ chân thật họ không thể chấp nhận. Quí vị nói thứ giả dối họ đều có thể chấp nhận. Đây chính là vì sao dùng tâm hư vọng mà những ma vương, tu la, la sát có thể mê hoặc chúng sanh. Đạo lý chính là đây vậy. Những thứ mà họ nói có thể hợp với tri kiến của chúng sanh. Điều Phật Bồ Tát nói đến chúng sanh không thể chấp nhận, Phật Bồ Tát nói vạn pháp đều không, họ không thể chấp nhận. Vạn pháp ở ngay trước mắt, vì sao ngài lại có thể nói nó là không? Muốn đem đạo lý không này mà nói cho rõ ràng, nói cho thấu đáo, quí vị nói xem phí sức biết bao. Thực sự không dễ dàng! Cho dù họ nghe rõ ràng, nghe thấu đáo rồi, trong hoàn cảnh hiện thực, “không lý” mà Phật Pháp nói này họ không dùng được, tình chấp không buông bỏ được. Phật Pháp họ cảm giác được là khá lắm rồi, rất tốt. Xa xôi quá, tôi không với tới biên tế nó được, vãng sanh thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc là tốt, thế giới hiện tại của chúng tôi là môi trường hiện thực, nó ngay trước mắt tôi, tôi không thể buông bỏ nó được. Thế giới Cực Lạc chỉ là nghe nói, chưa nhìn thấy, Phật tuy là nói lời chân thật tôi vẫn có nghi hoặc, đây là điều thường tình của con người.

Môi trường hiện tại hơi có chút chuyển biến tốt, đó chính là giới khoa học đã chứng minh cho Phật Pháp. Hiện nay con người tin tưởng khoa học, khoa học đưa ra chứng cứ, giới khoa học đích thực có thể đưa ra những chứng cứ đã nghiên cứu. Giới khoa học phát hiện ra vi trần, chính là cơ sở của vật chất, hiện tượng vật chất nhỏ nhất, thật không dễ dàng!

Đoạn trước chúng ta đã học qua, trong bản kinh của chúng ta trang 338, lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ trích dẫn vi trần mà các nhà khoa học đã nói đến, quí vị đọc trong kinh bổn, hàng thứ sáu từ dưới đêm lên chữ thứ ba. Vi trần, đây là nói về thứ gì? Nó là lạp tử nhỏ nhất tổ thành vật chất, trước đây các nhà khoa học biết điện tử là thứ nhỏ nhất, trong một nguyên tử là hạt nguyên tử. Bên ngoài hạt nguyên tử có mấy điện tử lưu chuyển bao quanh nó, rất giống với hệ mặt trời. Hiện nay lại phát hiện rồi, phát hiện vật chất càng nhỏ hơn điện tử nữa, gọi là hạt vi lượng (quark), hạt vi lượng giới khoa học không dám nói, nó là thứ nhỏ nhất, họ không dám nói. Năm 1980 trở về sau lượng tử xuất hiện, tức là các nhà khoa học phát hiện ra vi trung tử. Nó lớn bao nhiêu? So với điện tử, nó là một phần một trăm ức của điện tử. Nói cách khác, một trăm ức lần vi trung tử, chính là lượng tử, mới cấu thành một điện tử. Trong một điện tử có một trăm ức lần lượng tử. Những vật chất nhỏ nhất này dày đặc khắp hư không. Thái không giống như biển lớn, những thứ này giống như nước vậy, nó lưu động trong biển lớn. Điều này các nhà khoa học phát hiện được. Những hiện tượng này trong kinh Phật đã nói, gọi là không tính mà hợp. Phật Pháp đối với bản chất của vật chất cũng chính là cách nói này. Hiện tại các nhà khoa học chứng minh được, chứng minh đây là chân tướng. Nhưng như thế nào, phàm phu chúng ta có phục nó hay không? Vẫn là không phục. Ta vẫn cứ coi những thứ trước mắt đều là chân thật. Sắc thanh hương vị xúc pháp, Phật nói vạn pháp đều không, họ nói những thứ này đều có, cho nên từ trên tục đế mà nói là có, từ trên chân đế mà nói là không, nó không tồn tại. Vì sao nó không tồn tại? Cũng không dễ hiểu. Rõ ràng tồn tại, tại sao lại nói nó không tồn tại? Lời này hiện nay nhà khoa học hiểu rồi, nghe hiểu rồi. Giống như Kinh Bát Nhã nói: “nhất thiết pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Lời này Plank hiểu được, ông nghe rồi rất hoan hỷ. Các nhà khoa học lượng tử họ hiểu được, họ nghe xong rồi sẽ đưa tay tán thành. Đây là chân tướng sự thật. Quí vị nói xem kinh này có hữu ích hay không? Có hữu dụng lớn! hữu dụng gì vậy? Giúp quí vị buông bỏ triệt để, giúp quí vị minh tâm kiến tánh, chứng đắc quả báo thành Phật, thành Bồ Tát, lợi ích rất lớn! Trong thế tục có, nhưng không ra khỏi lục đạo luân hồi, nó là thế đế. Chân đế có thể giúp quí vị vãng sanh thế giới Cực Lạc, có thể giúp quí vị thành Phật tác Tổ. Hữu dụng, không phải không hữu dụng.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

HẾT TẬP 282

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 282 PAGE 1

Tập 283

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 15.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 342, hàng thứ năm từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ đoạn này.

“Y chân đế môn, trực chúng đức bổn”. Đế nghĩa là chân thật bất hư, là đạo lý của thế và xuất thế gian, chắc chắn không hư vọng, gọi là đế. Đây là chú giải đơn giản cho chữ ‘đế’. Đế là chân thật. Thế và xuất thế gian tất cả những sự lý này, nhất định không phải là hư vọng. Trong Phật pháp gọi nó là đế. Nhưng thế và xuất thế gian nhận biết không giống nhau, nhận biết đối với tất cả pháp có thể hoàn toàn không tương đồng. Nhưng đều được mọi người mà khẳng định, đây là chân thật chứ không phải là giả.

“Nhị đế nghĩa”, đây là giải thích nhị đế mà nhà Phật đã nói. “Đế thị thật nghĩa, hữu ư phàm thực”. Đây là nói về cách thấy có và không. Thấy tất cả pháp là có, đây là phàm phu, chính là thế tục, cho rằng đây là chân thật, đây là thực sự có. “Không ư thánh thật”, Phật pháp nói “phàm có hình tướng đều là hư vọng”. Trong Kinh Bát Nhã nói: “nhất thiết pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Lấy điều này làm chân thật, cho nên thế và xuất thế gian đế lý này hoàn toàn không tương đồng, đều là được mọi người công nhận. Nên ‘thị nhị giai thật’, một thứ là thế gian khẳng định nó là thực tại, một thứ là xuất thế gian.

Dưới đây có một giải thích “ý vị” nghĩa nói là: phàm tục lấy có làm thật, Thánh trí lấy không làm thật. Nên có và không đều là thật, nên lập nhị đế. Pháp thuận phàm tục mê tình nói là tục đế, hoặc thế đế. Phật Thích Ca Mâu Ni năm xưa tại thế giảng kinh thuyết pháp cho mọi người 49 năm, Ngài căn cứ đạo lý gì để nói? Chính là nhị đế, căn cứ vào nhị đế để thuyết pháp. Căn cứ thế đế, đó là hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Cho nên căn cứ thế đế mà giảng là Tiểu thừa. Tiểu thừa giảng những gì? Giảng luân lý, giảng đạo đức, giảng nhân quả. Phật giáo hóa chúng sanh nguyên tắc chỉ đạo cao nhất chính là tịnh nghiệp tam phước. Ba điều này tổng cộng có 11 câu, đây là nguyên tắc chỉ đạo cao nhất. Điều thứ nhất “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, đây là thế đế, hoàn toàn là theo sự luận sự. Đại căn đại bổn của pháp thế xuất thế gian chính tại chân thành cung kính. Ấn Quang Đại sư thường nói: một phần thành kính quí vị có thể học được một phần lợi ích, hai phần thành kính quí vị liền có thể học được hai phần, mười phần thành kính quí vị liền học được mười phần. Nếu như không có tâm chân thành, không có tâm cung kính, thầy giáo là thánh hiền, thầy giáo là Phật Bồ Tát quí vị cũng không học được gì cả. Đây là thật, không phải giả đâu.

Hiện nay nói học vấn, đích thực là có vấn đề, hiện nay nói tri thức chúng ta có thể nói, thế giới này tri thức rất phát triển, học vấn không nghe nói, học vấn thuộc về trí tuệ. Người thực sự có trí tuệ rất ít, có thể gặp không thể tìm. Trí tuệ chân thật chắc chắn là người trung thực, người chân thành. Đối với người cung kính, đối với bản thân khiêm tốn, nhất định là người như vậy. Trong cuộc sống hằng ngày của họ, những luân lý mà họ biểu hiện ra, người Trung Quốc nói là ngũ luân, họ làm được rồi. Ngũ thường, tứ duy, bát đức tất cả đều thực tiễn vào trong cuộc sống của họ. Hạng người này là người có học vấn, người có trí tuệ, rất ít thấy. Có người nói hiện nay thế giới này là thế giới tri thức bùng nổ, lời này nói rất có lý. Tri thức và trí tuệ không tương đồng, là hai sự việc. Trí tuệ là từ tâm thanh tịnh mà có được. Còn tri thức, điều này trước đây chúng ta nói là tâm hư vọng, không phải là chân thành. Người hiện nay nói là tâm tánh hời hợt. Kỳ thực tâm tánh hời hợt thì thành tựu rất có hạn. Giới khoa học họ cũng chuyên tâm, họ không phải là tâm tánh hời hợt, họ có định công tương đối, không bị cảnh giới bên ngoài làm ảnh hưởng, họ mới có thể có nghiên cứu, có phát minh. Những nghiên cứu phát minh này không phải thuộc về trí tuệ, là thuộc về tri thức, là thuộc về thế gian, không phải thuộc về xuất thế gian. Đây là điều chúng ta không thể không biết.

Thế gian, tùy thuận thế gian, đây gọi là giáo dục phổ thế. Đối với xã hội đại chúng phổ thông, mọi người đều học, người người đều phải tiếp thu. Vì sao vậy? Vì sẽ mang lại hạnh phúc thế gian cho quí vị. Người thế gian chúng ta mong cầu đó là tài sản, thông minh trí tuệ, khỏe mạnh trường thọ, đích thực là có thể mang đến cho quí vị, đem đến cho xã hội an định hòa bình, mang lại phồn vinh hưng thịnh. Điều này trong giáo dục phổ thế, Phật đều hướng dẫn chúng ta như vậy. Ngài dạy học 49 năm, 20 năm đầu thiên nặng về một phương diện này, 29 năm sau, trong 49 năm này, 29 năm sau cùng thiên nặng về giáo dục xuất thế gian, giảng cho quí vị về chân tướng của nhân sanh vũ trụ. Chân tướng của nhân sanh vũ trụ bộ phận này, dùng lời hiện tại nói là triết học cao cấp, khoa học cao cấp, không phải là điều người thông thường có thể hiểu được. Vào thời đại đó, không phải là người thông thường có thể tiếp thu được, thực sự là số cực ít. Hiện tại do vì khoa học tiến bộ rồi, khoa học cận đại phát hiện ra những hiện tượng vật lý, những điều họ nói càng ngày càng tiếp cận với kinh giáo Đại thừa.

Tiến sĩ Plank người Đức, đây là một nhà vật lý học lượng tử, thầy giáo của Enstein, ông đã nói một câu, căn cứ theo ông ấy một đời nghiên cứu về nguyên tử, tổng kết của ông ấy là, trên thế giới này căn bản là không có thứ gọi là vật chất. Vật chất là gì? Vật chất là những lạp tử cơ bản này trong vận tốc hoạt động nhanh chóng, sản sinh ra một loại huyễn tướng, cao tần suất liên tục sản sanh ra một huyễn tướng. Cách nói này cũng giống như chúng ta xem phim vậy, chúng ta nhìn trên màn hình chiếu phim nhìn thấy huyễn tướng. Chúng ta đem ảnh gốc của phim đó là bản chiếu gốc, một tấm ví dụ như một lạp tử, nó dưới sự di động tốc độ cao, tốc độ nhanh thế nào? Một giây 24 lần đã đánh lừa được con mắt của chúng ta rồi. Chúng ta xem trên màn hình nó giống như là chân thật vậy. Kỳ thực nó là vĩnh viễn không ngừng từng, tấm từng tấm lưu động ở đó với tốc độ cao. Một giây đồng hồ 24 tấm. Trong kinh Phật nói với chúng ta nó cùng một đạo lý với hiện tượng này. Trong kinh Phật nếu như nói một giây, trong tốc độ này có bao nhiêu tấm? Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta rằng, một giây đồng hồ có 1600 triệu, đơn vị là triệu. Hoàn cảnh hiện thực của chúng ta 1600 triệu. Hạt cơ bản này sản sanh như thế nào? Phật Pháp nói là tam tế tướng của A lại da, nó từ đâu mà sản sanh? Từ chân như bản tánh. Trong chân như bản tánh hiện tượng gì cũng không có, không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần, cũng không có hiện tượng tự nhiên. Khoa học hiện tại gần như đạt đến cấp độ này rồi, họ nói vật chất này từ đâu mà có? Vật chất là hiện tượng tinh thần biến hiện mà ra, chính là ý niệm. Tâm niệm là cơ sở của hiện tượng vật chất, không có tâm niệm thì sẽ không có vật chất, điều này giống với Bồ Tát Di Lặc nói vậy. Nhà Phật nói “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, cho nên vật chất là từ tâm tưởng sanh ra, tốc độ này nhanh quá, một giây đồng hồ 1600 triệu, đơn vị là triệu. Căn cứ theo nghiên cứu của các nhà khoa học cận đại, lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ là người học khoa học, ông nói với chúng tôi, năm 1980 trở về sau giới khoa học phát hiện vi trung tử, tức là lượng tử. Vi trung tử bao lớn? Chỉ tương đương với một phần một trăm ức điện tử. Hình như rất gần với điều Bồ Tát Di Lặc đã nói. Các nhà lượng tử học gọi là lượng tử, gọi là tiểu quang tử. Những thứ này đầy dẫy trong hư không. Vi trung tử có thể xuyên qua độ dày mười ức ki lô mét tấm nhôm, hoặc tấm thép, tức là kim thuộc, nó ở trong đó không có chướng ngại, những hạt nhỏ lại càng nhỏ này Phật pháp gọi là nó vi trần.

Cho nên trong Kinh Kim Cang nói rất hay. Thế giới này là gì? Thế giới này gọi là “nhất hợp tướng”, chính là những vi trần này tổ hợp lại, sanh ra huyễn tướng. Những hiện tượng này đương thể tức không, liễu bất khả đắc, cũng giống như những hiện tượng nhìn thấy trên màn hình trong phim ảnh vậy, nó ở đó di động với vận tốc lớn, tướng trước và tướng sau không tương đồng, không có thứ nào là tương đồng, chỉ có thể nói giống nhiều khác ít, tìm không ra hai cái hoàn toàn tương đồng. Vì thế chúng ta nhìn thấy hiện tượng liên tục, đây chính là nói về đạo lý không, cho nên “không” không phải là “vô”. Nếu như Phật pháp không, không thì cái gì cũng không có nữa, đây không phải là điều Phật pháp nói. Không là có, nhưng có, tốc độ của nó nhanh quá, quí vị không nắm bắt được nó, quí vị không thể nào tưởng tượng nổi. Chúng ta khởi một niệm, ý niệm này Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta, một khảy móng tay là một niệm, một khảy móng tay. Trong một khảy móng tay có bao nhiêu vi tế để ý niệm này tổ thành? 32 ức trăm ngàn niệm. Đơn vị là trăm ngàn, trăm ngàn là một trăm ngàn, 32 ức nhân với một trăm ngàn bằng 320 triệu. Một khảy móng tay 320 triệu, nhiều ý niệm như vậy quí vị mới nhìn thấy hiện tượng vật chất. Vậy chúng ta mở mắt ra nhìn hiện tượng vật chất này, nhìn một giây có 1600 triệu, nhìn một phút không phải nhiều quá rồi sao? 1600 triệu nhân với 60 lần, một phút, nhìn một tiếng đồng hồ, tất cả đều đang chuyển động. Nên nhà Phật nói bất sanh bất diệt. Nếu như nó không có sanh diệt, nói bất sanh bất diệt vậy là chẳng có ý nghĩa gì rồi.

Sanh diệt là gì? Sanh diệt là có. Sanh diệt quí vị nắm bắt không được, quí vị không thể nào tưởng tượng. Cho nên dùng bất sanh bất diệt để hình dung, niệm trước diệt niệm sau đã sanh, ý niệm nhanh đến mức trong một giây có 1600 triệu, quí vị làm sao có thể nắm bắt được? Phật Pháp nói “không” là từ đây mà nói vậy. Hiện tượng vật chất là hiện tượng tinh thần biến hiện. Tốc độ của hiện tượng tinh thần và tốc độ của hiện tượng vật chất là tương đồng. Hiện tượng tinh thần từ đâu mà có? Từ chấn động mà có. Chấn động này khoa học gọi nó là năng lượng. Hiện tượng tinh thần gọi là tin tức, vật chất. Trong vũ trụ chỉ có ba loại này, ba loại này là một mà ba, ba mà một, không thể phân chia nữa. Từ chân động sản sanh hiện tượng tinh thần, chính là ý niệm. Từ ý niệm sanh ra hiện tượng vật chất. Kinh Phật nói càng rõ ràng hơn khoa học. Nhà Phật học cho rằng chấn động này là từ tự tánh mà có. Nhà khoa học lại nhìn chưa thấy tự tánh. Nhà khoa học nói ý niệm này là từ trong không mà sanh có. Đích thực quí vị nhìn không thấy nó. Bởi vì tự tánh nó không phải là hiện tượng tinh thần, không phải là hiện tượng vật chất, nó cũng không phải là hiện tượng tự nhiên. Chúng ta dùng thiết bị để dò tìm căn bản là điều không thể. Chúng ta dùng tư duy để thăm dò cũng không thể được, tư duy là tinh thần. Nhà Phật nói ngũ uẩn, sắc, thọ, tưởng, hành, thức, nó không phải là sắc pháp, tiền ngũ căn nhìn không thấy nó. Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân không có cách gì khởi cảm ứng với nó được. Nó không phải là hiện tượng tinh thần, là đệ lục ý thức, tư tưởng của quí vị không đạt đến được. Nó không phải là từ không sanh có. Nó là một niệm mê, một niệm mê này không có nguyên nhân. Chúng ta xưng nó là hiện tượng tự nhiên. Trong cuộc sống hiện thực của chúng ta, đích thực sẽ phát sanh một niệm mê hoặc, vấn đề là một niệm mê này, họ niệm niệm đều mê. Niệm khởi lên bản thân không biết, vi tế quá. Trong kinh giáo Đại thừa nói với chúng ta, sự việc này chỉ chứng mới biết. Quí vị chứng đắc rồi, quí vị hoàn toàn hiểu rõ. Người nào chứng được? Trong kinh giáo Đại thừa đức Phật dạy là bát địa Bồ Tát, bát địa trở lên, bát địa, cửu địa, thập địa, thập nhất địa, Diệu giác, người trong năm địa vị này họ chứng rồi. Chứng được này chính là trong giáo lý Đại thừa thường nói minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Làm thế nào mới có thể kiến tánh? Trong kinh nói rất hay. Quí vị chỉ cần buông bỏ chấp trước, buông bỏ phân biệt, buông bỏ khởi tâm động niệm, sáu căn chúng ta mắt tai mũi lưỡi thân nhìn cảnh giới bên ngoài, đem chấp trước phân biệt vọng tưởng, vọng tưởng chính là khởi tâm động niệm, tất cả đều buông bỏ hết, quí vị liền chứng đắc. Cho nên buông bỏ là chính xác! Trên lý luận mà nói phàm phu và Phật là sai biệt trong một niệm. Một niệm đó không phải là một niệm mà chúng ta tưởng tượng, là một niệm trong 1600 triệu niệm trong một giây, vi tế như vậy, một niệm này buông bỏ rồi, thì tất cả đều buông bỏ, một niệm này quả nhiên buông bỏ, lục đạo luân hồi không còn, thập pháp giới không còn nữa. Vì sao vậy? lục đạo, thập pháp giới chính là có ý niệm đang chi phối nó, có ý niệm là có nó, ý niệm không có nữa, nó liền không còn. Tất cả buông bỏ rồi, vô thỉ vô minh tức là tập khí khởi tâm động niệm vẫn còn, tập khí nâng đỡ cho một hiện tượng, hiện tượng này chính là tõi Thật báo trang nghiêm của chư Phật Như Lai, cũng xưng nó là nhất chân pháp giới. Nếu như tập khí khởi tâm động niệm cũng đoạn hết rồi, đoạn đến sạch sẽ, thứ gì cũng không còn nữa, cõi Thật báo trang nghiêm cũng không còn, đúng là “phàm có hình tướng đều là hư vọng”. Phật hoàn toàn không nói báo độ của chư Phật Như Lai là ngoại lệ, không nói như vậy, thực sự không có. Đây là điều mà Phật pháp nói về đạo lý không, vô cùng quý hóa. Ngày nay các nhà khoa học chứng minh được rồi. Tuy nói không được viên mãn như kinh Phật đã nói, nhưng chúng ta tin tưởng, có lý do để tin tưởng mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm nữa, khoa học sẽ càng tiến bộ hơn, nhưng chúng ta biết họ không thấy được tánh, đối với sự việc này giải thích sẽ càng ngày càng rõ ràng hơn. Vì sao họ không thấy được tánh? Chính là vì điều chúng tôi vừa nói, nhà khoa học dùng là vọng tâm, không phải là chân tâm, dùng suy nghĩ, dùng nghiên cứu, dùng tâm này là không được. Tâm này là tâm hư vọng, chỉ có thể thấy được hư vọng. Trong vũ trụ, năng lượng tin tức vật chất đều là hư vọng, tâm hư vọng có thể thấy được những thứ hư vọng này, không thấy được chân tâm. Cảnh giới trong chân tâm họ không nhìn thấy được, bắt buộc phải buông bỏ hư vọng, đến khi đó nhà khoa học họ hiểu rõ được rồi. Nếu như buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, trong Phật Pháp nói họ đã thành Phật. Tôi tin rằng họ có thể làm được. Vì sao vậy? Vì tâm của họ rất chuyên nhất, rất thanh tịnh. Họ không giống như người thông thường suy nghĩ lung tung.

Chân đế này, là lý niết bàn tịch tĩnh chân thật mà thánh trí thấy được, gọi là chân đế, hoặc là thắng nghĩa đế, đệ nhất nghĩa đế. Những danh từ này rất nhiều đều là nói cùng một sự việc. Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật những người này đều nhìn thấy rồi. Chúng ta nói chân tướng của nhân sanh vũ trụ, họ đều thấy được rồi. Tuy nhìn thấy, vừa rồi đã nói họ siêu việt lục đạo, siêu việt thập pháp giới, đều trú tại cõi Thật báo, trong Kinh Hoa Nghiêm nói là thế giới Hoa tạng, trong Tịnh Độ nói là thế giới Cực Lạc, họ đều trú tại nơi đó, nơi đó vô cùng kỳ diệu, trong bộ kinh này đã giới thiệu, nói với chúng ta về hoàn cảnh này. Bởi vì tập khí vô thỉ vô minh không có phương pháp đoạn, vô minh đoạn được rồi, tập khí đoạn không được. Tập khí phải đoạn như thế nào? Không nên quan tâm đến nó, thời gian lâu rồi, tự nhiên nó không còn nữa. Trong kinh Phật có giải thích, dùng ví dụ, ví dụ như một bình rượu, trong bình đựng rượu, rượu đổ hết sạch rồi, bình cũng rửa sạch sẽ, đích thực hết rồi, không còn một giọt nào nữa, ngửi vẫn có mùi vị, đó gọi là tập khí, thứ này không thể nào trừ được, chỉ để tại đó, miệng bình mở ra, để nửa năm một năm rồi ngửi lại thì không còn chút nào nữa. Vô thỉ vô minh tập khí cũng dùng phương pháp này, vậy họ ở cõi Thật báo bao lâu? Trong kinh Phật nói với chúng ta, trong Kinh Hoa Nghiêm nói ba đại a tăng kỳ kiếp, sau ba đại a tăng kỳ kiếp tự nhiên sẽ không còn nữa. Cổ nhân nói, ở đây không được dùng lực. Nếu họ vừa dùng lực, quí vị xem khởi tâm động niệm kia khởi lên rồi, phân biệt chấp trước tất cả đều khởi lên, vậy là lại trở về với lục đạo rồi. Cho nên nơi đó không dùng lực, vĩnh viễn bảo trì một tâm thanh tịnh, gọi là nhất niệm bất sanh. Nhất niệm bất sanh, môi trường trong thế giới đó của họ, nó là dừng lại, thọ mạng trong ba đại a tăng kỳ kiếp dài thực sự gọi là vô lượng thọ, họ không suy, không thay đổi, không già. Cỏ cây hoa lá cũng như vậy, vĩnh viễn xanh tươi, không có tàn tạ. Điều này sau này sẽ nói rõ hơn. Đây là gì? Vì họ không có phân biệt chấp trước, môi trường này của thế giới chúng ta là tùy theo ý niệm của những con người cư trú trên thế giới này, ý niệm của họ thiện, môi trường liền thiện, xã hội thiện, môi trường trái đất cũng thiện. Nếu như ý niệm bất thiện đều là tự tư tự lợi, tổn người lợi mình, xã hội sẽ động loạn, trái đất thiên tai sẽ liên miên. Chính là đạo lý này vậy. Cho nên Phật nói cho chúng ta cảnh tùy tâm chuyển, thân thể cũng là như vậy. Thân thể là hiện tượng vật chất, cũng là tùy theo tâm niệm mà chuyển. Niệm của chúng ta thuần chân, quí vị sẽ không dễ dàng suy lão. Nếu như mỗi ngày đều nghĩ đông nghĩ tây, suy nghĩ lung tung, người sẽ rất dễ dàng lão hóa. Tư tưởng càng đơn thuần càng tốt.

Khi còn đi làm tôi có rất nhiều bạn bè tốt, lúc làm việc rất chăm chỉ, họ chỉ nghĩ đến công việc của họ, như vậy là tương đối đơn thuần, thân thể rất mạnh khỏe, rất tốt. Đến lúc về hưu tôi hai năm không gặp ông ấy, khi gặp mặt nhìn thấy dường như già đi 20 tuổi. Tại sao lại như vậy? Sau khi về hưu ông ấy suy nghĩ lung tung, tám, chín phần mười đều nghĩ đến việc quá khứ, ngày xưa đối người, tiếp vật, làm việc, những ân ân oán oán, nghĩ về những điều đó, còn nghĩ đến tuổi tác lớn rồi, vô dụng, già rồi. Quí vị nghĩ già, lập tức liền lão hóa. Quí vị nghĩ bệnh, bệnh liền đến ngay. Bệnh nặng lại sợ chết, chết chóc cũng đến thôi. Họ chính là hiện tượng này vậy.

Có rất nhiều người hỏi tôi, ngài làm sao có thể duy trì sức khỏe như vậy? Tôi nói bởi vì nghề nghiệp của chúng tôi không có về hưu, ngày ngày chỉ nghĩ một sự việc này, nghĩ đến kinh giáo, nghĩ đến kinh này phải giảng như thế nào, không có thay đổi, suốt đời chỉ một nghề này, chỉ nghĩ một sự việc này, đơn thuần, không phức tạp một chút nào cả. Như vậy mới có thể duy trì thân thể mạnh khỏe, duy trì đương nhiên cũng có lão hóa, không dễ dàng lão hóa, đạo lý chính là đây vậy. Điều này trong kinh Phật thường nói: “cảnh tùy tâm chuyển, tướng do tâm sanh”, tướng bao gồm cả thân thể mạnh khỏe.

Giới khoa học dạy cho chúng ta, khoa học nói đến năm 2012, đây là dự đoán thiên tai của người Maya, nêu ra chúng ta phải ứng phó như thế nào, ông ấy nói ba câu nói, rất hay, rất giống với Phật Pháp nói. Thứ nhất hi vọng cư dân trên trái đất có thể giác ngộ, mọi người đều có thể bỏ ác làm thiện. Câu thứ nhất là bỏ ác làm thiện. Câu thứ hai là cải tà quy chánh. Câu thứ ba là đoan chánh tâm niệm. Nghĩa là ý niệm phải chánh. Không những có thể hóa giải được thiên tai này, mà còn có thể làm cho trái đất này hướng đến tương lai càng tốt đẹp hơn. Nói không sai! Nhưng chúng ta nếu hỏi ai chịu làm? Người nào chịu cải tài quy chánh? Người nào có thể đoạn ác tu thiện? Tiêu chuẩn thiện ác tà chánh là gì? Trong Phật pháp kinh luận là tiêu chuẩn, kinh và luận là tiêu chuẩn kiến giải của tư tưởng quí vị. Giới luật là tiêu chuẩn ngôn hạnh của quí vị. Dùng giới luật để đoạn ác tu thiện, để cải tà quy chánh. Dùng kinh luận để đoan chánh tâm thái của quí vị. Đây là tiêu chuẩn.

Trong giáo dục truyền thống xưa có tiêu chuẩn, có ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, nếu như chúng ta làm đơn giản hóa nó thành 12 chữ, đây là tinh thần của cổ thánh tiên hiền năm ngàn năm lập quốc, 12 chữ: “hiếu để trung tín, lễ nghĩa liêm sỉ, nhân ái hòa bình”. 12 chữ này đều có thể hiểu được, đều có thể làm được, thiên tai liền không còn nữa. Cổ nhân gặp phải thiên tai họ thật làm, họ thực sự phản tỉnh, điều gì tôi đã nghĩ, làm sai, sám hối sửa sai, liền có thể hóa giải thiên tai. Trong sách sử cũng có ghi chép, ghi chép sớm nhất là trong Thượng thư có, trong Tả truyện có. Tiêu chuẩn của nước ngoài là kinh điển tôn giáo, trong kinh điển của mỗi một tôn giáo đều nói đến luân lý, đạo đức, nhân quả. Có thể dùng những tiêu chuẩn này để kiểm tra bản thân, là thiện nhiều hay là ác nhiều, là tà nhiều hay là chánh nhiều. Xã hội này có cách cứu, không phải không có cách.

Cách nói mà các nhà khoa học mới phát hiện ra và điều đại thừa nói đệ nhất nghĩa đế rất gần nhau. “Nói chúng sanh vô sở hữu”, ý nghĩa của chúng sanh này rất rộng. Chúng sanh, chúng là chúng duyên hòa hợp mà sanh khởi hiện tượng. Ba loại hiện tượng kia đều bao gồm hết, thứ nhất là hiện tượng vật chất, thứ hai là hiện tượng tinh thần, thọ tưởng hành thức, hiện tượng tinh thần, thứ ba là hiện tượng tự nhiên. Không có gì không phải là chúng duyên hòa hợp mà sanh khởi. Chúng duyên hòa hợp, chúng ta ngày nay nói rất nhiều điều kiện, đầy đủ liền sản sanh hiện tượng, không phải là đơn thuần.

Vũ trụ sản sanh như thế nào? Chúng duyên hòa hợp. Tinh cần sản sanh như thế nào? Tinh hệ sản sanh như thế nào? Lại vì sao ở trong thái không những tinh hệ này vận hành mỗi mỗi đều có quỹ đạo. Thái không rộng lớn, tinh hệ rất nhiều, không thể xưng kể, mỗi mỗi đều có quỹ đạo của mình, không loạn một chút nào cả. Đây là đạo lý gì vậy? Nhà khoa học, nhà triết học đều đang nghiên cứu, tôn giáo lại nói, có một số tôn giáo dùng thần thoại để biểu pháp. Quí vị chớ nên coi đó là thần thoại, ý nghĩa ở trong đó vô cùng sâu sắc. Phật pháp không dùng thần thoại, Phật Pháp là trực tiếp nói nó ra, đem chân tướng sự thật nói rõ ra. Cho nên Phật pháp là giáo dục, không dùng thần thoại để gửi gắm. Mà kinh Phật có thể giải thích những thần thoại đó. Những đạo lý này chúng ta phải hiểu được, tỉ mỉ để nghiên cứu nó. Dùng tâm gì? Dùng tâm thanh tịnh. Xem nhiều, nghe nhiều, không nên nghĩ đến nó, nghĩ đều là vọng tưởng. Càng nghĩ càng sai, không nghĩ, xem một lần không hiểu, xem mười lần, xem mười lần chưa hiểu xem một trăm lần. Cổ nhân nói: “đọc sách ngàn lần, nghĩa nó tự thấy”. Quí vị chỉ một lần một lần đọc tiếp như vậy, đọc đến 1000 lần, ý nghĩa nó đều hiểu được hết. Đây là đạo lý gì vậy? Đọc sách ngàn lần là tu định, thực sự đạt định rồi, định có thể khai trí tuệ. Trí tuệ khai rồi tất cả liền hiểu rõ ràng, chính là sự việc này vậy. Nó không phải là không có lý. Phật vì sao đối với vũ trụ nhân sanh lại thấu triệt như vậy? Ngày nay khoa học dùng bao nhiêu tinh thần, bao nhiêu tinh lực, những thiết bị khoa học kỹ thuật cao để quan sát, cái gì nó cũng không có. Làm sao biết được hiện tượng vật chất ngay trước mắt chúng ta, trong một giây 1600 triệu, trong tần suất này sản sanh, làm sao mà họ phát hiện được? Trong định nhìn thấy được. Thông thường tiểu định nhìn không thấy. Vị thứ của Bồ Tát 51 địa vị cuối cùng là Phật, nếu tính cả Phật vào là 52 địa vị, quí vị xem năm địa vị cao nhất của nó mới có năng lực nhìn thấy, từ bát địa, bát địa, cửu địa, thập địa, Đẳng giác, Diệu giác, năm địa vị này, định công sâu như vậy, mới có thể đem nguyên khởi của vũ trụ trình hiện ra trước mặt mình, đều nhìn thấy hết. Thất địa trở xuống không được.

Đối với chúng ta mà nói, định công của họ chúng ta không theo kịp, tức là sơ quả của tầng thấp nhất Tu đà hoàn, trong Kinh Hoa Nghiêm, Thập tín vị Bồ Tát, Sơ tín vị Bồ Tát, định công đó của người ta chúng ta không thể nào sánh kịp. Họ có định, định công của họ là nhỏ nhất, định công nhỏ nhất khởi lên hai tác dụng. Người hiện tại nói là công năng đặc biệt, thứ nhất là thiên nhãn, thứ hai là thiên nhĩ. Thứ chúng ta nhìn không thấy họ có thể nhìn thấy, chúng ta ở trong căn phòng này bên ngoài phòng chúng ta nhìn không thấy, bức tường này không ngăn trở được họ, họ nhìn hoàn toàn là trong suốt, bên ngoài đều nhìn thấy rõ ràng. Họ không có chướng ngại, đây là Sơ quả. Giống như định công của tiểu học năm thứ nhất vậy. Người có công năng đặc bẩm sanh này họ sẽ bị mất đi. Làm sao lại bị mất đi? Lúc tôi ở Mỹ đã gặp qua rồi, là người Trung Quốc đại lục, phái đến nước Mỹ, có mười mấy người có công năng đặc biệt, tuổi tác đều rất trẻ, hai mươi mấy tuổi, gọi họ đến để thử nghiệm xem, thực sự không phải giả, thực sự có năng lực này, nhìn thấu thân thể, nhìn thấy lục phủ ngũ tạng trên thân thể quí vị, ở đâu có bệnh tật họ vừa nhìn đã thấy rõ, giống như chụp X quang vậy, không sai một chút nào. Điều này chứng minh họ thực sự có được năng lực này. Chúng tôi hỏi họ, năng lực này của anh sẽ bị mất đi hay không? Sẽ mất. Năng lực đến như thế nào? Họ trời sinh như vậy, vừa sanh ra đã có rồi, hơn nữa lúc càng nhỏ thì năng lực càng mạnh, dần dần lớn lên tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài nhiều, tạp niệm nhiều, năng lực của họ liền bị suy mất. Khoảng đến ba mươi bốn mươi tuổi sẽ không còn nữa, có rất nhiều người ba mươi tuổi trở lên là không còn nữa.

Tu định mà tu được sẽ không bị mất đi, tùy theo định công của quí vị dần dần hướng thượng nâng cao, đến Thất tín vị, chúng ta đem Thập tín ví dụ cho tiểu học, họ tiểu học mười năm, từ năm thứ nhất đến năm thứ mười, năm thứ bảy sáu loại năng lực đều khôi phục được rồi. Phật nói đây là bản năng của chúng ta, quí vị vốn có đủ. Hiện nay vì sao không có nữa? Chính là quí vị suy nghĩ lung tung. Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước làm chướng ngại nó, nó không khởi tác dụng nữa. Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước buông bỏ rồi nó liền được khôi phục. Chúng ta mới hiểu rõ được. Tu Đà hoàn đây là năm thứ nhất, tiểu học năm thứ nhất. Họ buông bỏ thân kiến, rất lợi hại! Họ không còn chấp trước thân là ta nữa, thế nên thiên nhãn, thiên nhĩ của họ được khôi phục, từ đây bắt đầu khôi phục được. Nói cách khác, tâm càng thanh tịnh càng dễ dàng đắc thần thông. Niệm càng phức tạp, quí vị tu cũng tu không thành công. Đây là tâm thanh tịnh khởi tác dụng, mỗi người đều có thể tu. Tu tiểu thông này, thiên nhãn, thiên nhĩ những tiểu thần thông này không khó. Quí vị nếu như thực sự tu hành, công phu khoảng hai năm ba năm liền có thể đạt được. Đa phần đều là Mật tông, Mật tông tu hành tương đối nghiêm khắc, dạy quí vị trì chú, dạy quí vị trì giới; trì giới, trì chú, tu định, chú trọng tam mật tương ưng: miệng niệm chú, trong tâm quán tưởng, tay kết ấn, đây đều thuộc về giới luật, y theo phương pháp này tu học, hai ba năm tiểu thông liền có được. Nếu như không đạt được, đó là ý niệm quí vị nhiều quá, quí vị vọng niệm nhiều. Người vọng niệm nhiều tu cả đời năng lực này cũng không thể khôi phục được. Cho nên quí vị hiểu được đạo lý này, mỗi người đều có thể tu thành được. Giống như trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “tất cả chúng sanh vốn là Phật”, nói được rõ ràng như vậy, mạch lạc như vậy, cùng với cổ nhân nói có kỳ diệu của “dị khúc đồng công”. Cổ nhân nói: “nhân chi sơ tánh bổn thiện”, nhân tánh bổn thiện, thiện đó không phải là thiện của thiện ác. Thiện đó là lời tán thán.

Trong Kinh Hoa Nghiêm đức Phật nói rất cụ thể, nói tất cả chúng sanh đều là có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Như Lai là tự tánh. Tự tánh của quí vị vốn sẵn có trí tuệ, vốn sẵn có đức năng, vốn sẵn có tướng hảo. Tự tánh vốn đã đầy đủ.

Lục tổ Huệ Năng đại sư thiền tông đời nhà Đường, lúc minh tâm kiến tánh ngài cũng nói: “Đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ, năng sanh vạn pháp.” Vạn pháp này chính là thế giới hư không, là tâm của bản thân biến hiện ra. Ngày nay các nhà khoa học nói với chúng ta: tách rời ý niệm, thế giới này cái gì cũng không có nữa, ngay cả thế giới cũng không tồn tại. Là ý niệm thành tựu. Vậy đoan chánh ý niệm là việc quá quan trọng rồi. Đại thánh đại hiền, chư Phật Bồ Tát ý niệm chánh, chánh mà không tà, giác mà không mê, tịnh mà không nhiễm. Chúng ta thấy bộ kinh này nửa sau của kinh đề có năm chữ: thanh tịnh bình đẳng giác. Thanh tịnh chính là tịnh mà không nhiễm, bình đẳng chính là chánh mà không tà, sau hết là giác, giác mà không mê. Đây là mục tiêu học Phật. Học Phật là học gì? Chính là học giác chánh tịnh. Giác chánh tịnh là tự tánh chúng ta vốn có sẵn. Phật Pháp không nói là quí vị mới sẽ đạt được thứ gì đó, không có, là khôi phục thứ vốn có của quí vị. Quí vị vốn có là viên mãn. Tất cả chư Phật đều là như vậy, hoàn toàn tương đồng. Cho nên Khổng Tử nói, một đời của ông là “thuật nhi bất tác, tín nhi hiếu cổ”, đây nghĩa là nói, phu tử một đời không có sáng tác, không có phát minh, thứ ông học, thứ ông tu, thứ ông dạy, thứ truyền lại, toàn là thứ của cổ thánh tiên hiền. Quí vị có thể lãnh hội được ý nghĩa của ông không? Thứ mà ông chứng đắc được hoàn toàn giống với thứ của cổ thánh tiên hiền.

Cho nên nhà Phật nói: “kim Phật như đồng cổ Phật chi tái lai”. Vì sao vậy? Họ thành Phật rồi, họ kiến tánh rồi, giống ý với cổ Phật đã thấy, không tăng không giảm. Cho nên đức Phật Thích Ca Mâu Ni 49 năm giảng kinh thuyết pháp, Ngài nói Ngài chưa từng nói qua một chữ nào, không nói một câu nào. Đây nghĩa là gì vậy? Cùng ý nghĩa với Khổng Tử vậy. Toàn là thứ cổ Phật đã nói, không thêm vào thứ cổ Phật đã nói một chữ nào cả, còn nghiêm khắc hơn cả lời Khổng lão phu tử đã nói, là thật, không phải giả. Quí vị tương lai thành Phật quí vị sẽ hiểu rõ được. Người thành Phật khiêm tốn, không nói bản thân thấy được, là của cổ nhân, toàn là của cổ nhân. Dụng ý này rất sâu sắc. Bởi vì con người có tập khí ngạo mạn. Đây là đại từ đại bi, dạy người buông bỏ kiêu ngạo. Ngạo mạn là chướng ngại, cho nên Thánh hiền, Phật Bồ Tát đối với bất cứ người nào cũng vô cùng khiêm tốn, vô cùng cung kính. Cung kính khiêm tốn là tánh đức. Người kiến tánh tự nhiên được như vậy, không cần phải học tập. Người có tham, sân, si, mạn, nghi tật đố chướng ngại, kiêu ngạo, đó là mê hoặc điên đảo, mê mất tự tánh. Tự tánh hiện tiền không phải như vậy.

Trong Đại Thừa Nghĩa Chương nói, tục là thế tục, thế tục sở tri nên gọi là thế đế. Chân là cách gọi tuyệt không còn vọng, nói đắc cũng được. Quí vị có thể đoạn tuyệt hư vọng, hoàn toàn buông bỏ rồi, đó chính là chân. Hư vọng là gì? Khởi tâm động niệm là hư vọng. Phân biệt là hư vọng. Chấp trước là hư vọng. Đây là ba cái gốc của tất cả các hư vọng. Người biết tu từ căn bản, từ gốc mà nhổ trừ. Những cành là kia thì không quản, tự nhiên nó sẽ không còn. Cách tu như thế nào? Cụ thể Phật pháp dạy chúng ta phát bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm. Đây là phương pháp tu hành của Kinh Vô Lượng Thọ. Bồ đề tâm chính là chân, đó không phải là vọng. Bồ đề tâm y theo cách giải thích của cổ nhân thì không dễ hiểu lắm. Chúng ta y theo Kinh Vô Lượng Thọ để giải thích thì dễ hiểu hơn. Tâm bồ đề là chân tâm, chân thành. Dùng tâm chân thành để đối với bản thân, đây gọi là tự thọ dụng. Dùng tâm chân thành để đối với tất cả chúng sanh đó gọi là tha thọ dụng. Tâm chân thành đối với bản thân là gì? Chính là trong kinh đề này nói, thanh tịnh bình đẳng giác, đó là tự thọ dụng. Trong tất cả thời, tất cả xứ, tất cả cảnh giới duy trì tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng của quí vị, giác mà không mê, quí vị thực sự học Phật. Đối với người, đối đãi với tất cả mọi người, đối đãi với tất cả sự, tất cả vật, đại từ đại bi, từ bi là đối với người, không phải đối với bản thân. Thanh tịnh bình đẳng giác là đối với bản thân. Đây chính là chân thành. Đối đãi với tất cả mọi người, phải có tâm đồng tình, phải có tâm lân mẫn. Họ có khổ nạn, nhất định phải giúp đỡ họ. Họ ngu muội vô tri, nhất định phải nghiêm túc hướng dẫn cho họ. Từ có thể ban vui, bi có thể dứt khổ, đây là tuyệt vọng.

Môn là, pháp có chủng chủng sai biệt, có thể khiến cho con người hướng đến Niết bàn, nên gọi là môn.

Niết bàn kỳ thật chính là tự tánh, ở đây hướng đến Niết bàn, đại thừa nói là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Niết bàn là tiếng Phạn, thông thường phiên dịch thành viên tịch. Viên là viên mãn, công đức viên mãn, tịch là tịch diệt, tức là chúng ta vừa nói vọng tưởng, phân biệt, chấp trước tất cả đều diệt rồi, không còn nữa. Cảnh giới này Phạn ngữ gọi là Niết bàn, chúng ta phiên dịch nó thành viên tịch, công đức viên mãn, thanh tịnh tịch diệt. Ý nghĩa này cũng rất hay, theo chân đế môn, theo đệ nhất nghĩa đế là môn vậy. Đệ nhất nghĩa đế trước đây nói qua rồi. Chúng tôi đơn giản nói sơ qua, Niết bàn của Tiểu thừa, họ nói “không”, phủ định “có”. Trong tâm họ có cái “không”. Niết bàn của Đại thừa “không” đó cũng không thể chấp trước, chấp trước “không” cũng sai rồi. Cho nên nói nhị biên đều phải lìa, “có không” hai bên đều phải lìa. Đại thừa cũng nói nhị biên này lìa rồi mới gọi là trung đạo. Trung đạo cũng không có ý niệm này. Có ý niệm này cũng sai. Trung đạo cũng không tồn tại, tâm quí vị mới thực sự thanh tịnh. Phàm phu chấp trước “có”, tướng có, Nhị thừa, Thanh văn, Duyên giác, chấp tướng “không”. So sánh với nhau, “không” sạch sẽ hơn “có” nhiều rồi. Nhưng so sánh với Bồ Tát họ vẫn còn chấp trước “không”, vẫn chưa sạch sẽ, “không” cũng phải bỏ đi. Đó gọi là “đệ nhất nghĩa không”. “Có không” hai bên đều không còn nữa. Đệ nhất nghĩ không, hữu danh vô thực. Quí vị nếu như chấp trước “đệ nhất nghĩa không:, vậy là quí vị lại sai rồi. Bệnh chung của phàm phu là luôn tìm một thứ để chấp trước, không thể một thứ đều không có. Nhưng thực sự là cái gì cũng không có nữa. Thứ gì cũng không có, thứ gì cũng đều tồn tại, tướng có- lý không, tướng có- tánh không.

Tướng là huyễn tướng, cũng giống như chúng ta xem phim vậy, trên màn hình, quí vị có thể nói nó không có sao? Thực sự có. Quí vị có thể nói nó thực sự có sao? Nó đích thực không có. Từng tấm từng tấm ảnh gốc ở đó chuyển động với tốc độ nhanh, nó đích thực không có, chân tướng sự thật là như vậy. “Có không” hai bên đều không thể chấp trước, chấp trước là sai rồi. Người thế gian chấp trước “có”, Thanh văn Duyên giác chấp trước “không”. Cho nên Thanh văn, Duyên giác, chỉ có thể ra khỏi lục đạo luân hồi, không ra khỏi thập pháp giới. Vì sao không ra khỏi thập pháp giới, đạo lý này phải hiểu cho rõ ràng. Buông bỏ hết rồi, thứ gì cũng không chấp trước nữa, vấn đề liền được giải quyết. Thực sự khởi tâm động niệm đều không còn nữa. Phật Bồ Tát ứng hóa tại thế gian đích thực như vậy. Quí vị cười với họ, họ cũng cười với quí vị. Quí vị bi ai với họ, trong tâm họ dường như cũng biểu thị rất buồn rầu. Đó là gì? Gọi là cảm ứng. Chúng ta có cảm, Phật Bồ Tát có ứng. Cảm của chúng sanh có niệm, có khởi tâm động niệm, ứng của Phật Bồ Tát không có khởi tâm động niệm. Thứ này khó, khó hiểu. Không có khởi tâm động niệm, họ làm sao có cảm ứng?

Thời cận đại, cũng chính là mười mấy năm gần đây, tiến sĩ Giang Bổn Thắng người Nhật bản làm thí nghiệm về nước. Đích thực ông dùng phương pháp khoa học chứng minh nước biết nhìn. Nó biết nhìn, nhìn cảnh giới bên ngoài, biết nhìn. Biết nhận ra chữ, bất kể là văn tự của quốc gia nào nó đều nhận biết. Kỳ quái! Chúng ta không bằng nó. Có thể nghe, có thể hiểu được ý niệm của con người. Chúng ta dùng tâm hoan hỷ đối với nó, khen ngợi nó, quí vị xem nó trình hiện ra đồ án vô cùng đẹp. Chúng ta dùng tâm ghét bỏ đối với nó, tâm oán hận đối với nó, phản ứng của nó là đồ án đó vô cùng khó coi. Chúng ta đối với nó là có tâm, có phân biệt chấp trước, hồi ứng của nó không có khởi tâm động niệm.

Từ đây có thể chứng minh chư Phật Bồ Tát tiếp thọ cảm của chúng sanh, hồi ứng đó chính là ứng, cảm ứng. Ứng không có khởi tâm động niệm, không có phân biệt chấp trước. Nếu như lúc ứng họ cũng khởi tâm động niệm, họ liền thoái chuyển, họ không phải Thánh nhân nữa. Họ thoái chuyển đến phàm phu, giống như chúng ta vậy. Họ không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, vĩnh viễn họ không thoái chuyển, không thoái chuyển họ mới có thể năng lực giúp đỡ chúng ta. Chúng ta có những điều không thể giải quyết, họ đích thực có thể giúp đỡ mà giúp đỡ lớn nhất, giúp đỡ rõ ràng nhất chính là kinh luận, những kinh điển để lại này.

Chúng ta ngày nay tại thế gian, xuất thế gian, gặp phải rất nhiều sự việc phiền phức. Trong kinh điển đều nói rõ, những phiền phức này đến với nguyên lý như thế nào, dùng phương pháp gì để giải quyết, đều có hết! Quí vị không đọc là không được. Một bộ đọc thông rồi, bộ bộ đều thông hết. Điều này thật không thể nghĩ bàn. Sợ nhất là quí vị một bộ cũng không thông, vậy thì bộ bộ cũng không thông. Thông như thế nào? Lão tổ tông hướng dẫn chúng ta phương pháp, phải ghi nhớ, phải biết dùng. Trong Tam Tự Kinh cũng có viết ra rồi: “giáo chi đạo, quý dĩ chuyên”, đạo dạy học, đạo lý, là gì? Là chuyên. Trong Phật pháp nói càng rõ ràng là “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, quí vị chớ học nhiều quá. Quí vị học nhiều quá, học tạp rồi, học loạn rồi. Tâm thanh tịnh của quí vị vĩnh viễn không đạt được, chỉ học một môn, chuyên nghiên cứu một môn. Một thứ học ba năm năm năm thì tâm thanh tịnh đạt được rồi, tâm thanh tịnh sanh trí tuệ. Cho nên quí vị nghĩa lý trong một bộ kinh này, nghĩa lý vô cùng vô tận, quí vị đều có thể lãnh hội được, quí vị đều có thể nói ra được, cùng chia sẻ với mọi người. Những kinh luận chưa từng học qua, lúc quí vị cầm lên mở ra đều hiểu được hết, đều biết được. Vì sao vậy? Tất cả kinh luận đều tự trong tự tánh mà lưu xuất ra. Trí tuệ là từ tự tánh lưu xuất ra. Cho nên trí tuệ có thể giải thích, tri thức thì không được. Tri thức là từ trong A lại da mà lưu xuất ra, nó làm không được. Trí tuệ từ trong tự tánh mà ra, là từ trong tâm thanh tịnh mà ra. Tri thức là từ trong ý thức tâm mà ra, ý thức thứ sáu. Tác dụng hoàn toàn không tương đồng. Thực sự mà nói, cầu tri thức khó, cầu trí tuệ ngược lại mà dễ dàng. Cầu trí tuệ khó nhất đó là buông bỏ, chịu buông bỏ, không cần dùng thời gian dài trí tuệ liền có thể hiện tiền. Chư vị nên ghi nhớ, Huệ Năng đại sư lúc đại triệt đại ngộ lúc 24 tuổi, rất trẻ. Phật Thích Ca Mâu Ni đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh là 30 tuổi. Điều này khiến chúng ta nghiêm túc để suy nghĩ, để quan sát, cầu trí tuệ, ngược lại càng dễ dàng hơn cầu tri thức. Hiệu quả đó đạt được thực sự không thể so sánh. Trí tuệ có thể thông tất cả pháp thế xuất thế gian, tri thức thì không được, tri thức có cục hạn, không ở trong lĩnh vực của họ, họ không biết gì cả, trong lĩnh vực của họ, họ biết được cũng không thấu triệt lắm, khởi tác dụng cũng không thể hoàn toàn giải quyết được vấn đề. Hơn nữa còn có hậu di chứng. Điều này chúng ta không thể không biết.

Cho nên người có thiện căn, có phước đức phải cầu trí tuệ. Trí tuệ xuất thế gian trong kinh điển Đại thừa, trí tuệ thế gian trong kinh Tiểu thừa có. Trong học thuật truyền thống vô cùng phong phú, nó phong phú, trong tục đế cũng thông chân đế. Cho nên chư vị tổ sư thời Tùy Đường để Tiểu thừa sang một bên không học nữa, dùng Nho Đạo thay thế Tiểu thừa, cách làm này rất cao minh. Trên thực tế, dùng học thuyết truyền thống, để giải thích kinh Phật vào thời Hậu Hán đã bắt đầu rồi. Đây là từ Ấn độ, từ Tây vực đến những cao tăng đại đức người nước ngoài, chúng tôi tin họ đều là những vị minh tâm kiến tánh. Đối với những điển tịch của Trung Quốc, họ vừa tiếp xúc họ đã có thể quán thông, họ đến làm công tác phiên dịch, sẽ không làm cho ý nghĩa bị dịch sai. Nói cách khác, người chưa minh tâm kiến tánh, phiên dịch kinh điển nhất định sai lầm rất nhiều. Kinh điển được phiên dịch, đó là phước báo của người xưa. Không những tổ sư đại đức tâm địa thanh tịnh, người xưa nhận sự giáo dục truyền thống đó, tâm địa cũng tương đối thanh tịnh. Họ cũng có mục tiêu, là tổ tông truyền lại: “chỉ ư chí thiện”. Lý niệm này chúng ta tin tưởng tuyệt đối không phải người thời Khổng Tử nói ra, đây là “đại học chi đạo, tại minh minh đức, tại thân dân, tại chỉ ư chí thiện”. Tôi có lý do tin tưởng, giống như những lời này, tam cương bát mục trong Đại Học chắc chắn là mấy vạn năm trước, lão tổ tông đời này qua đời khác truyền lại. Đoạn sau của Đại Học giải thích, tôi tin là người vào thời đại Xuân Thu Chiến Quốc họ viết ra truyện. Tam cương bát mục này nhất định là tổ truyền. Duyên của người xưa và Phật Giáo sâu dày, sâu ở đâu? Đồng một cái gốc, điều này rất quý hiếm. Sau khi đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập diệt, đệ tử của Ngài bốn phương tám hướng đi truyền bá, dạy học, điều này trong lịch sử Phật giáo chúng ta có thể nhìn thấy được. Có một số nơi một hai trăm năm đã không còn nữa, có một số nơi năm ba trăm năm, có một số nơi sáu bảy trăm năm, duy chỉ có một nhánh tại Trung Quốc đời đời đều không suy, đây là nguyên nhân là gì? Nơi Trung Quốc này gốc tương đồng, gốc của học thuật truyền thống là hiếu để, hiếu thân tôn sư, đây là gốc của văn hóa truyền thống xưa. Gốc của Phật pháp cũng là hiếu thân tôn sư. Cho nên Phật giáo truyền đến Trung Quốc, triều đình và nhân dân hoan nghênh, có lý, cùng với họ là một gốc. Sau đó nghe thêm quí vị giảng pháp, càng nói càng giống, càng nói càng gần gũi. Hơn nữa có một số nơi giảng còn tường tận hơn là người Trung Quốc giảng.

Vậy nên Townenbe từng nói qua: cổ nhân tâm lượng rất lớn có thể bao dung văn hóa dân tộc khác, chính là chỉ cho Phật giáo. Từ bên ngoài truyền vào, họ có thể tiếp thu, có thể nghiêm túc học tập. Văn hóa Phật Giáo làm phong phú thêm văn hóa bản địa của, hỗ trợ nhau thành tựu. Cho nên văn hóa bản địa thua Đại thừa một chút, nhưng hơn Tiểu thừa một chút. Thời đại Tùy Đường tổ sư đại đức dứt khoát không giảng Tiểu thừa nữa, kinh điển Tiểu thừa tuy có, chỉ là giữ lại một ít cho người nghiên cứu làm tham khảo, hoàn toàn dùng Nho và Đạo để đặt nền móng cơ sở, sau đó tiếp tục học Đại thừa. Trong hai ngàn năm nay người minh tâm kiến tánh bao nhiêu người? Thiền tông trong Ngũ Đăng Hội Nguyên ghi chép 1700 người, Cảnh Đức Truyền Đăng Lục giáo môn đại khai viên giải, lý nhất tâm bất loạn của Tịnh Độ tông, tam mật tương ưng của Mật tông, chúng ta nhẩm tính một cách nghiêm túc nhất, đó chính là nói trong tám tông Đại thừa của nhà Phật, trong đó thực sự thành Phật, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, tôi tin rằng không ít hơn ba ngàn người. Đây là thật. Đây là thành quả Phật giáo truyền đến Trung Quốc, không có một địa phương nào trên toàn thế giới có được. Nếu như nói đến niệm Phật vãng sanh, chúng ta nhẩm tính nghiêm túc nhất cũng không ít hơn 100.000 người, mọi người liền biết được sanh đến thế giới Cực Lạc tức một đời thành Phật. Điều này không giả dối tí nào.

Đức Thế Tôn trong Đại Tập Kinh nói: “thời kỳ mạt pháp Tịnh Độ thành tựu”, hiện tại là thời mạt pháp của Phật Thích Ca Mâu Ni, mạt pháp mười ngàn năm. Theo ghi chép của lịch sử Trung Quốc, đức Phật Thích Ca Mâu Ni diệt độ đến ngày nay là 3038 năm, đây là ghi chép của cổ nhân Trung Quốc. Chánh pháp một ngàn năm, tượng pháp một ngàn năm, mạt pháp mười ngàn năm. Năm nay là 3038 năm, chúng ta là mạt pháp, mạt pháp vẫn còn 9000 năm. Chúng ta đang ở trong 9000 năm đó, 9000 năm qua được 38 năm rồi, thời gian rất dài. Cho nên cho dù dự đoán rất nhiều nói đến ngày tận thế, trong Phật pháp không có cách nói này. Pháp vận của Phật vẫn còn 9000 năm, trong 9000 năm đó đương nhiên có hưng có suy, đây là điều chắc chắn có. Sự việc này, ngày xưa tôi từng thỉnh giáo với đại sư Chương Gia, ngài cũng đã từng nói với tôi: thịnh suy chắc chắn có, nhưng sẽ không diệt vong. Lúc Phật pháp thịnh, thế đạo cũng thịnh, trật tự xã hội phục hưng. Trên trái đất những thiên tai cũng giảm thiểu, sẽ giảm thiểu với mức độ lớn. Điều này quí vị nhất định phải tin tưởng cảnh tùy tâm chuyển.

Khoa học hiện tại cũng nghiên cứu ra rồi, năng lượng của ý niệm tập thể vô cùng lớn. Người nước ngoài có rất nhiều dự đoán nói ra những thiên tai này, nhưng đến lúc đó thiên tai không phát hiện, giống như nhà tiên tri người Pháp thế kỷ 16 Nostradamus, người này mọi người đều biết, dự đoán của ông ấy là thế giới tận thế vào năm 1999, năm 2000, tức là cuối thế kỷ. Năm 2000 qua rồi, không có thiên tai. Cho nên có người hoài nghi đến hỏi tôi, tôi nói với họ, lời dự đoán này trên toàn thế giới ai ai cũng biết, quí vị hiểu được năm 1999, năm 2000 toàn thế giới giáo đồ của mỗi một tôn giáo đều vì sự việc này mà cầu nguyện, năng lượng cầu nguyện này lớn biết bao.

Tiến sĩ Giang Bổn Thắng người Nhật, ông ấy làm một thí nghiệm, tại Nhật bản hồ Tỳ Bà là một eo biển, hồ Tỳ Bà rất lớn, eo biển này là nước chết, nước không chảy, mùi nước biển rất hôi, hơn 20 năm rồi, dơ bẩn, mùi rất khó chịu. Ông ấy tìm 350 người, không nhất định là người tín ngưỡng tôn giáo, mời một vị lão hòa thượng, ông ấy nói với tôi, một vị Lão hòa thượng hơn 90 tuổi dẫn dắt mọi người cùng cầu nguyện, lúc cầu nguyện khoảng một tiếng đồng hồ, nói với mọi người trước hết tâm phải thanh tịnh, thứ gì cũng không nên nghĩ đến, ý niệm đều buông bỏ, chỉ nghĩ đến một sự việc, mọi người cùng nhau nghĩ: “nước hồ sạch sẽ rồi”, cứ như vậy niệm một tiếng đồng hồ, qua ba ngày nước hồ thực sự sạch sẽ, chấn động cả Nhật bản. Truyền thông truyền hình Nhật Bản đều đưa tin về sự việc này. Qua nửa năm, lại bẩn trở lại, lại khôi phục dơ bẩn rồi. Tiến sĩ Giang Bổn đã nói chuyện với tôi về việc này, tôi nói với ông ấy, tôi nói ông hai tháng đi cầu nguyện một lần, thì nước đó không phải vĩnh viễn duy trì được sạch sẽ rồi sao? Cầu nguyện là có thể phát sanh năng lực, nhưng là trị ngọn không phải là trị gốc. Điều này phải biết. Thiên tai đó hoàn toàn chưa được hóa giải, chỉ tạm thời trì hoãn, chậm lại, giảm nhẹ lại, kéo chậm lại. Làm thế nào để thiên tai này thực sự được hóa giải? Khoa học nói ba câu nói rất có lý. Người trên trái đất đều biết bỏ ác làm thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm, đây là ngọn gốc đều trị. Thực sự có thể hóa giải thiên tai. Cầu nguyện vẫn là không được, nhưng nó hữu dụng. Ví dụ như sự việc năm 2012, sang năm sẽ thực sự phát sanh hay không? Tôi cho rằng nó sẽ không phát sinh. Vì sao vậy? Ngày nay người trên toàn thế giới đều biết, người không tin tôn giáo không quan tâm đến họ, người tín ngưỡng tôn giáo so với người không tin tôn giáo chiếm số nhiều, Cơ đốc giáo và Thiên chúa giáo, tín đồ của họ cộng lại vượt qua hơn 2 tỷ người, Islam giáo 1,5 tỷ người, Phật Giáo đồ trên toàn thế giới cũng khoảng năm sáu trăm triệu. Không cần nói nhiều, chỉ mấy tôn giáo này cộng lại là 4 tỷ, hơn 4 tỷ người, trên thế giới nhân khẩu là 6,5 tỷ. Chúng ta gần như là hai phần ba rồi, hai phần ba những tín đồ này đều đang kiền thành cầu nguyện cho sự việc này, thì sẽ không xảy ra vấn đề rồi. Nhưng phải hiểu được đây không phải là biện pháp giải quyết căn bản, biện pháp giải quyết căn bản nhất định phải nhờ vào giáo dục. Giáo dục truyền thống là giải quyết vấn đề căn bản. Giáo dục Phật Giáo, giáo dục tôn giáo đều có thể giúp đỡ quí vị giải quyết từ trên căn bản.

Cho nên những năm lại đây, chúng tôi ở mỗi nơi trên thế giới đi phỏng vấn làm giao lưu, khích lệ tôn giáo phải đoàn kết. Tôn giáo phải học tập lẫn nhau, tôn giáo phải trở về với giáo dục. Tháng sáu năm ngoái tôi thăm viếng Vatican cùng Giáo hoàng, cùng các Hồng y giáo chủ lúc cùng nhau giao lưu, nghe họ báo cáo, Hồng y giáo chủ Tauran nói với tôi, căn cứ theo điều tra của họ những năm gần đây, toàn thế giới người tín ngưỡng tôn giáo tỷ lệ đó đang ngày càng đi xuống, mỗi năm mỗi ít đi. Họ cảm thấy rất ưu tư, sợ rằng ba mươi năm sau trên thế giới này, người tín ngưỡng tôn giáo sẽ vô cùng ít ỏi. Tôi giao lưu với họ liền đề xuất, tôi nói chúng ta suy nghĩ lại xem, những vị giáo chủ ban đầu sáng giáo Moses, Jesus, Mohammad, Thích Ca Mâu Ni, những vị này lúc họ sáng giáo, những tín đồ tín ngưỡng đi theo họ, nhân số ngày càng nhiều, đời đời thừa truyền, kéo dài đến ngày nay. Lịch sử Do Thái giáo 4000 năm, Phật Giáo theo cách nói của người nước ngoài cũng là 2500 năm, Jesus 2000 năm, Islam giáo xuất hiện tại Trung Quốc vào thời đại nhà Đường, cũng có 1400, 1500 năm. Islam giáo truyền đến Trung Quốc Mohammad vẫn tại thế. Vì sao đời đời đều không suy, ngày nay suy rồi? Nguyên nhân là gì vậy? Tôi để cho mọi người phản tỉnh. Những vị giáo chủ năm xưa sáng giáo toàn là giáo dục, Phật Thích Ca Mâu Ni dạy học 49 năm, Mohammad dạy học 27 năm, Moses tôi tin rằng cũng có hơn 20 năm, Jesus dạy học 3 năm, bị người hại chết. Từ đó cho thấy giáo dục quan trọng! Những kinh điển để lại đều là sách giáo khoa, tư liệu dạy học. Ngày nay chúng ta không dạy học nữa, chuyên môn dùng phương pháp cầu nguyện, người hơi có một chút đầu óc khoa học họ đều không tin tưởng. Chúng ta suy là do nơi đây vậy. Cho nên nếu như chúng ta có thể trở về với giáo dục năm xưa, thì vấn đề này giải quyết được rồi.

Người thông thường nghi hoặc đối với tôn giáo, tôn giáo ở trong thế gian này đối với xã hội có những cống hiến gì? Ngày ngày làm cầu nguyện, làm pháp hội, mê tín, đây là cách nhìn của người khác đối với chúng ta. Không thể nói họ sai lầm. Nếu như chúng ta trở về với giáo dục, chúng ta đối với xã hội liền có những cống hiến chánh diện. Giáo dục hiện tại, toàn thế giới, không phải là một cục bộ nào, toàn thế giới, mọi người quí vị nghĩ thử xem, từ mẫu giáo đến đại học nghiên cứu sở, họ dạy là những gì? Dạy đều là thuộc về khoa học kỹ thuật, nhân văn không có nữa, không có giáo dục luân lý, không có giáo dục đạo đức, không có giáo dục nhân quả. Tôi nói kinh điển tôn giáo, kinh điển của mỗi một tôn giáo đều có ba thứ này, hơn nữa đều vô cùng phong phú. Chúng ta có thể đem ba thứ này làm thành dạy học tôn giáo phổ thế để giáo hóa đại chúng, tức là trường học hiện tại thiếu những bộ phận gì thì bổ sung thêm. Điều này có ý nghĩa, công đức này rất lớn. Mọi người chúng ta đoàn kết lại, dạy người khác trước dạy bản thân, bản thân dạy tốt rồi mới có thể giáo hóa chúng sanh.

Tôi mấy năm lại đây đang bắt tay làm, thu thập một số tư liệu, biên tập một tập sách nhỏ tên là Tôn Giáo Trên Thế Giới Là Một Nhà, trong đây thu thập mười tôn giáo, trong kinh điển, tức là liên quan đến một bộ phận của giáo án này. Mọi người nhìn thấy rất hoan hỷ, nhất định phải khôi phục giáo dục. Tôn giáo nên có trường học, có đại học tôn giáo. Nếu như nói là theo sự nghiệp bồi dưỡng những nhân tài truyền thừa tôn giáo, chúng ta có thể từ tiểu học mà làm lên. Mở tiểu học, mở trung học, mở đại học, mở nghiên cứu sở, cũng thuộc về học vị như vậy. Hoằng pháp lợi sanh, pháp thế xuất thế gian đều phải hiểu. Không hiểu được kinh luận, quí vị dạy học không khế lý. Không hiểu được pháp thế gian, quí vị dạy học không khế cơ. Cho nên đại học tôn giáo khoa mục thế xuất thế gian tất cả phải có. Chúng ta thiên về nhân văn, thiên về đạo đức, thế giới sở dĩ hỗn loạn, trái đất sở dĩ tai biến, thực sự mà nói chính là do không có luân lý đạo đức, mới tạo thành như vậy. Cho nên chúng ta đặc biệt coi trọng giáo dục luân lý đạo đức. Tiểu học, trung học thiên về giáo dục cắm rễ; cao trung đại học chúng ta có thể thiên về giáo dục triết học và khoa học. Có thể cùng liên hệ với triết học, khoa học hiện đại. Vậy tôn giáo trong xã hội này liền có thể được mọi người tôn trọng, sẽ được mọi người khẳng định. Nó đối với xã hội, đối với nhân sanh, đích thực có những cống hiến chính diện.

Phải chăng có thiên đường? Phải chăng có thế giới Cực Lạc? Tôi tin rằng khoa học kỹ thuật không ngừng phát triển đi lên, sẽ có một ngày chứng minh được. Các nhà khoa học tin tưởng thực sự có tầng không gian khác nhau tồn tại, nhưng không biết dùng phương pháp gì để đột phá. Thiên đường địa ngục và chúng ta bất đồng về tầng không gian. Nếu như có năng lực đột phá, quí vị liền nhìn thấy được. Dùng phương pháp gì đột phá? Trong tôn giáo dùng thiền định. Thiền định có thể đột phá. Đồng thời chúng ta cũng hiểu được vì sao lại có tầng không gian đó? Nó là từ phân biệt chấp trước mà phân ra, xuất hiện ra hiện tượng này. Nếu như phân biệt chấp trước không còn, tầng không gian sẽ không tồn tại nữa.

Ngày nay khoa học chứng minh thời gian, không gian không phải là thật. Sự phát hiện này tốt! Trong Phật pháp đại thừa không thừa nhận thời gian, không gian là thật. Thời gian không gian trong giáo lý đại thừa nói là gì? Là khái niệm trừu tượng, không phải là sự việc chân thật, là thuộc về khái niệm trừu tượng. Cho nên tâm thanh tịnh khôi phục rồi thì giới hạn này sẽ đột phá được, vấn đề trong lục đạo giải quyết được rồi. Tâm bình đẳng xuất hiện, ngay cả ngoài lục đạo Tứ thánh pháp giới cũng đột phá rồi. Thực sự có thể đạt được đại định, khôi phục đến tự tánh bổn định, không khởi tâm, không động niệm, khắp pháp giới hư không giới quí vị đều nhìn thấy hết.

Quốc sư Hiền Thủ viết một thiên luận văn, nói lý luận và phương pháp tu học của Kinh Hoa Nghiêm, luận văn không dài, vô cùng đặc sắc, tựa là Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán, văn tự rõ ràng, thuyết lý sâu sắc, đem khởi nguyên của vũ trụ này, khởi nguyên của sanh mạng nói rất rõ ràng, rất thấu đáo. Luận văn của ông chia làm sáu đoạn, đoạn thứ tư là nói về luân lý đạo đức. Đoạn thứ năm, đoạn thứ sáu đó là tu thiền định, nói phương pháp, thuyết minh Phật trong Kinh Hoa Nghiêm nói “tất cả chúng sanh vốn đã là Phật”, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Thứ vốn có thì nhất định có thể khôi phục. Thứ vốn là không có thì nhất định có thể đoạn được. Đoạn ác tu thiện, cải tà quy chánh, phản bổn hoàn nguyên. Đây là mục tiêu chung cực của việc tu học Phật pháp. Thứ Phật pháp mong cầu không phải là hướng ngoại tìm cầu, bên ngoài không có thứ gì. Hoàn toàn từ trong tự tánh mà cầu cho nên nó được gọi là nội học. Kinh điển xưng là nội điển. Trí tuệ ở bên trong không ở bên ngoài. Bên ngoài là thường thức, bên ngoài là tri thức, bên trong mới là đức năng, mới là trí tuệ, còn bao gồm cả tướng hảo, đây thực sự là điều không thể nghĩ bàn!

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.