Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 529
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Minh Tuệ
Biên tập: Nguyên Tâm
Thời gian: 08.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong
Chư vị Pháp sư, quí vị đồng học, mời ngồi xuống. Xin xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 674, hàng thứ nhất kinh văn.
“Thứ năm, con người thế gian, ỷ lại nhác nhớm, không muốn làm lành, trị thân tu nghiệp. Cha mẹ dạy dỗ, giống như oan gia, không bằng không con, vong ân bội nghĩa, không có báo đáp. Chơi bời hoang đàng, đánh bạc uống rượu, ngỗ nghịch thô lỗ, không hiểu tình người, không lễ không nghĩa, không thể can ngăn. Bà con quyến thuộc, tư dụng hữu vô, không biết thương yêu, không biết công ơn cha mẹ, không giữ lễ nghĩa thầy bạn. Ý niệm thân miệng, chưa có chút thiện, không tin kinh pháp chư Phật, không tin sinh tử thiện ác. Muốn hại người hiền, náo loạn tăng chúng. Ngu si mông muội, tự cho có trí, không biết sinh ra từ đâu, chết rồi về đâu. Không nhân không thuận, mong ước sống lâu. Tâm từ giáo huấn, nhưng không chịu tin, muốn dạy thật nhiều, người kia vô ích, trong lòng cửa đóng, ý không mở được. Khi mạng gần hết, lo buồn kéo đến, không chút tu thiện, gần chết mới hối, hối đã xong rồi, làm sao kịp nữa”.
Đoạn dài này là đoạn thứ năm: Giết cướp dâm dối rượu, đây là giới rượu trong năm giới, phần sau là chú giải của Niệm Lão, chú rất chi tiết.
Những bậc đại đức tổ sư ngày trước, có hai cách nhìn về đoạn kinh văn này, xem nó là giới cấm rượu trong ngũ giới, có, có cách nói như thế, bởi vì trong đó có, có câu thế này, “mê rượu ham sắc”. Nhưng xem ý cả đoạn văn, năm đoạn lớn này, nội dung nói về thập thiện, ngũ giới thập thiện đều có trong đó. Sau thập thiện không có không sân, không tham, không si, ở đoạn này đều có ý như thế, bởi thế cả hai cách nói đều đúng. Niệm Lão áp dụng cả hai, bây giờ chúng ta xem chú giải.
“Năm, ở đây là năm ác, loại ác thứ năm. Trước có hai cách nói”, người xưa có hai cách nói.
“Một là, như trước, nói rõ tật say rượu”, ở đây kết hợp với ngũ giới để nói. “Cách nói của các đại sư Tịnh Ảnh, Gia Tường”, “kinh văn nói, đam mê tửu sắc, phần sau lại nói rộng những tật khác, để nói rõ tội lỗi say rượu”, tội lỗi được sinh ra bởi những tật xấu này. Ngày xưa ở Trung Quốc, chỉ có hai bản chú giải Vô Lượng Thọ Kinh, Tịnh Ảnh Sớ và Gia Tường Sớ, chỉ có hai loại, cả hai loại này đều có cách nói giống nhau.
“Thứ hai, vì năm ác ở đây, gồm cả thập ác”, trong đoạn kinh văn này thuộc về phẩm thứ ba mươi lăm. Chúng ta nói ngũ giới thập thiện, ý nghĩa của nó đã đầy đủ, trong cách nói của họ đã thực sự bao gồm thập thiện.
“Như đại sư Nghĩa Tịch nói, ba ác thân nghiệp, cho rằng ba điều đầu tiên”, ba đoạn kinh văn đầu, tội giết, tội trộm, tội dâm, là ba. “Bốn lỗi khẩu nghiệp”, phần kinh văn trước đã nói rất cụ thể, hai lưỡi, nói dối, ác khẩu, thêu dệt, bốn loại này, tất cả đều trong đoạn trước, “gộp lại thứ tư”. “Ba lỗi ý nghiệp, hợp lại thứ năm”, ý ở đây là tham, sân, si, ba thứ ác này hợp với nhau. Trong đoạn kinh văn này, đoạn thứ năm.
“Ý muốn nói, nghiệp thân là giết, trộm, dâm, đặt thành lỗi thứ nhất, thứ hai, và thứ ba”, đây là giết, trộm, dâm. “Bốn lỗi của miệng”, trong cuốn này là lỗi thứ tư, đoạn thứ tư. “Ở đây hai bên hợp với nhau”. “Chỉ lỗi thứ năm, đại sư Tịnh Ảnh... cho là lỗi say rượu, nhưng đại sư Nghĩa Tịch cho là ba lỗi nghiệp ý, tham sân si, Bành Tế Thanh đời nhà Thanh cũng theo ý đó”.
Đây là một vị đại thiện tri thức Tịnh tông đời nhà Thanh, tuy là cư sĩ tại gia, vị cư sĩ này thông tông thông giáo, hiển mật viên thông. Chú giải Kinh Vô Lượng Thọ của ông gọi là Khởi Tín Luận, Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận là tác phẩm của ông. Trong tác phẩm này, với cách nhìn về đoạn kinh văn, tương đồng với đại sư Nghĩa Tịch. Ông cho rằng đoạn này đúng là nằm trong thập thiện, ba ác của ý nghiệp, trong đoạn đó.
Khởi Tín Luận nói: “Nghĩa của ngũ ác, đem kinh khác vào, hợp thành thập ác, một trong những ác, nghiệp giết lôi kéo”, trong kinh văn này của chúng ta, đoạn đầu tiên nói về nghiệp giết. Ác thứ hai là nghiệp trộm, “tham giết lôi kéo”. Thứ ba là: “Nghiệp dâm lôi kéo”. Thứ tư là nói dối, hai lưỡi, ác khẩu, thêu dệt. Ác thứ năm là sự lôi kéo sân hận, tà kiến.
“Ngược lại là ngũ thiện, còn gọi thập thiện”. Ngũ ác, thập ác, ngược lại là ngũ thiện, thập thiện. Thông thường chúng ta hay nói, ngược lại là ngũ giới, thập thiện, hoàn toàn tương đồng, giống như cùng một cách nói với đại sư Nghĩa Tịch. Bởi vì tà kiến từ si mà có, ở đây đã nói về tà kiến, nó thuộc về ngu si.
“Giải thích này lấy cả hai thuyết”, ngày trước cả hai cách nói này đều được sử dụng. “Đặt ngũ giới làm trọng”, bởi thế trong Khoa phán chia thành tội uống rượu, đây là dùng ngũ giới. “Lại rộng khuyên thập thiện, nên lấy thuyết sau. Hai thuyết trên mới nhìn tưởng khác, kì thực giống nhau”, sự thực không trái. “Nói chung tham rượu, thèm men”, có nghĩa là có tham trong đó, nghĩa là lỗi tham. “Say rồi dễ giận”, uống say rồi dễ nổi giận, đây là sân nhuế. “Rượu khiến mê mờ, uống quá chén, thậm chí bất tỉnh nhân sự”, đây là ngu si, đầu óc không tỉnh táo. Khi uống nhiều rượu sẽ mang bệnh nát rượu. “Có thể thấy tội say rượu, thường đi đôi với tam độc”, trong việc say rượu, tại sao Phật chế say rượu là giới nặng? Lí lẽ ở chỗ này.
Bản thân uống rượu không phải là tội, nó kéo theo việc nổi tham sân si, nghiêm trọng hơn có thể phạm sát, đạo, dâm, vọng, động cơ của sát, đạo, dâm, vọng đều từ tham, sân, si. Bởi thế rượu là giá giới, Thế Tôn đề phòng mọi người. Không kể tại gia hay xuất gia, khỏi phá giới, khỏi làm ác, trong thập thiện gọi là không tạo ác, trong năm giới là không phá giới. Giới uống rượu phải được tuân thủ nghiêm khắc. Trong ý này của Thế Tôn, chúng ta phải hiểu được.
“Tư Trì Kí nói rõ rượu có mười lỗi”, mười lỗi khi uống rượu. Những thứ này vẫn thường thấy, nhưng bởi chúng ta hời hợt nên không coi trọng. Tư Trì Kí lại nói, thứ nhất: “Ngoại hình xấu xí”, sau khi uống rượu, mặt mũi khó coi, nhất là uống say. Người khác thấy sẽ rất ghét, không kính trọng.
Thứ hai: “Yếu ớt”, khi đã say, chân nam đá chân chiêu, đứng không vững, đây là điều rất dễ nhận ra.
“Ba, mắt mũi kèm nhèm”, hoa mắt, nhìn không rõ.
Thứ tư: “Hiện tướng giận dữ”, tại sao? Không kìm nén được ý thức, lúc này tâm sân hận rất dễ bùng phát. Họ đã ôm hận, rượu vào, say rồi, không thể kìm nén, trí óc không tỉnh. Thế nên có câu uống say thường nói thật, nói thật lòng, không cách nào giấu được, nên thổ lộ tất cả, đó là sân.
Thứ năm: “Phá hoại sự nghiệp”, phương hại đến sự nghiệp của quý vị, nhất là kinh doanh, trên thực tế bất kì sự nghiệp nào, tại sao? Say rồi không còn tỉnh táo. Say rượu mà bàn chuyện kinh doanh, đàm phán, rất dễ xảy ra sự cố. Trong tình trạng không tỉnh táo, những lời này được coi là căn cứ sao? Nếu thực sự đã kí kết, kí chữ, hối không kịp nữa.
Thứ sáu: “Thêm bệnh tật”, khi uống nhiều quá, mang những bệnh cấp tính, mang bệnh mãn tính. Nếu lúc nào cũng uống rượu, làm sao thân thể khoẻ mạnh được?
Thứ bảy: “Dễ gây sự”, chúng ta nói ẩu đả, nổi lên giận dữ, gọi là sân độc, lúc này sẽ thổi bùng. Chưa uống họ hãy còn tỉnh táo, say rồi không thể kìm nén.
Thứ tám: “Không danh dự”, danh xưng là người khác khen ngợi, lúc nào cũng say, không ai khen ngợi nữa.
Thứ chín: “Ít trí tuệ”, đồng nghĩa với ngu si.
Thứ mười: “Chết rồi đọa ba đường ác”.
Chín thứ kể trước là đau đớn, quý vị chịu khi sống. Khi chết gọi là đốt, rơi vào ba đường ác. Trong đó thứ tư và thứ bảy là sân, thứ chín là si.
“Hựu thế nói: Rượu có thể làm rối loạn”, ý nói rượu có thể làm rối loạn tâm ý và bản tính lương thiện. Đây là điều có thực, đây là lời của cổ nhân, “nên khiến người tạo ác”.
Ngày xưa, trong các yến tiệc lúc nào cũng có rượu, nhưng nồng độ trong rượu rất thấp, quý vị không thể uống say được. Nếu trong lúc tiệc tùng có say rượu, rất khó coi, nhưng không thể thiếu rượu. Bởi thế chén rượu ngày xưa hai bên nhô cao lên, quý vị để ý chén uống rượu ngày xưa gọi là tước, nó có hai cái nhô cao lên hai bên, tên nó là gì? Hai bên này gọi là ngừng rượu, khi uống nó sẽ đụng vào mũi, không thể uống một hơi mà phải nhấp từng ngụm, ở đây nó ngăn quý vị lại. Người xưa rất thông minh, họ đã nghĩ ra những phương pháp này, nghĩa là báo cho quý vị, việc nên làm, là giữ lễ, ý nghĩa mang tính tượng trưng là được, quyết không để quý vị uống say.
Bởi thế, “đam mê rượu thịt”, mĩ ở đây là đồ ăn ngon, đồ ăn ngon sẽ kéo theo rượu. Vốn nó là hai độc tham, si, “bởi thế lỗi uống rượu, thực kiêm cả ba độc nghiệp ý”. “Bởi thế hai thuyết ở trên, khác nhau ở chỗ mở đóng mà thôi”, trên thực tế vẫn tương đồng. Bởi thế ở vế kinh văn này, chúng ta phải xét thật kĩ hai ý này.
“Tiếp theo nói rộng tai ương tội lỗi thứ năm”, lỗi uống rượu. Uống rượu gây hại rất nhiều cho việc tu hành, không thể không biết. “Đồ ỷ giải đãi”, “đồ ỷ” là lâng lâng, “giải đãi” là nhác nhớm. Phần dưới Niệm Lão chú giải rất hay. “Nghĩa là trong tâm do dự, buông thả nhác nhớm”. Thường nói lấy rượu giải sầu, sầu càng sầu thêm. “Chỉ lo cầu an, tự tư, không thể tu thân hành thiện”, lỗi này rất lớn.
Đời người rất ngắn, kinh luận người xưa thường nói vô thường tấn tốc. Sống trên đời này, ngày nào tắt thở, mấy người hiểu được. Tuổi còn trẻ, rất nhiều trường hợp gặp phải tai nạn. Chúng ta là những người học Phật, thường thấy những loài cầm thú, côn trùng, rời khỏi hang ổ đi kiếm ăn, quý vị thử để ý quan sát, nó có thể trở về một cách an ổn chăng? Chắc gì trên đường đi, bị những thứ khác ăn mất, mức độ này rất cao. Cõi trời nhìn nhân gian chúng ta, cũng giống như sâu kiến, mạng sống rất ngắn.
Ví dụ trời Đao Lợi, một ngày ở trời Đao Lợi bằng một trăm năm nhân gian. Một người sống một trăm năm, ở trời Đao Lợi mới một ngày, năm mươi năm là nửa ngày, quý vị thấy có ý nghĩa gì?
Kinh Phật nói: “Thân người khó được, Phật pháp khó nghe”, ý nghĩa lớn nhất của việc được thân người là gì? Là nghe Phật pháp. Được nghe Phật pháp, được gặp Tịnh độ, quý vị rất may mắn. Đời này có thể vãng sanh thế giới Cực Lạc, không còn trôi lăn trong luân hồi lục đạo, đây là ý nghĩa thực sự của việc được thân người, giá trị thực sự. Vì năm đạo khác trong lục đạo khó tu hành, năm đường kia cũng có Phật giáo hoá, nhưng người thành tựu rất ít. Người ở nhân gian thành tựu rất đông, kinh luận nói về vấn đề này rất nhiều, và nói rất chi tiết. Bởi thể, nhác nhớm, “không thể làm thiện, chỉ đem thân tạo nghiệp”.
Ở khu vực Trung Quốc, rất nhiều người thích uống rượu, rất nhiều bạn bè thích rượu chè, hủ tục đánh bạc cũng rất thịnh. Một số người thường tụ tập đánh bạc, tuy rất nhỏ, mua vui, đánh không lớn, mua vui, giết thời gian, nhưng đánh mất thời gian một cách vô ích.
Tôi có một người bạn, lần trước đến Đài Loan, ông đến thăm tôi, ông ta than vãn rất nhiều. Cư sĩ Từ Tỉnh Dân ở Đài Trung, ba người chúng tôi, đi chung một thuyền khi đến Đài Loan. Bây giờ ông nhận ra, hai người chúng tôi còn có chút thành tựu, ông nói đời ông ta đã đánh mất trong những ván Mạt chược, hối không kịp nữa! Bây giờ đã già, đã biết khổ tồi, ông ta hơn tôi một tuổi, Từ Tỉnh Dân nhỏ hơn tôi một tuổi. Ba người chúng tôi là đồng hương, cùng đến Đài Loan, bạn tốt của nhau. Bởi thế, uống rượu, đánh bài là những sai lầm, lỡ cả cuộc đời.
“Nghiệp chỉ chánh nghiệp, có nghĩa người ác không thể tự sửa thân họ, không để tâm vào chánh nghiệp”. Tuy thân chúng ta, đang phục vụ cho quốc gia xã hội, có thể sống tốt, thời gian còn lại cần phải tu sửa chánh nghiệp.
Khi tuổi trẻ, sống trong khói lửa chiến tranh, không có thời gian học tập. Chiến tranh kết thúc, mấy năm nay xã hội đã trở lại an bình, nếu không chịu khó học bù, làm sao thành tựu được? Những thứ phải học rất nhiều, nếu muốn học, quý vị sẽ gặp thiện tri thức. Như Dịch Kinh đã nói: “Người do đông mà chia, vật vì đồng loại mà tập hợp”. Quý vị muốn học hành, nhất định sẽ kết bạn với những người có học, thích đánh bạc, thì sẽ kết bạn với những tay cờ bạc, việc chọn lựa này rất quan trọng! Bởi vì tuổi trẻ của chúng ta, không được học hành, muốn đi học, bởi thế quen biết những người được học hành rất đông.
Hai, ba năm trước, khi tôi đang ở Đài Loan, những người quen biết đều là những giáo sư có tiếng. Tôi đã quen mười mấy vị, đều là những thầy giáo, lần lượt được giới thiệu, giới thiệu lẫn nhau, nên quen rất nhiều. Tôi đã có sự lựa chọn, bởi thế cuối cùng tôi chọn học cùng thầy Phương.
Người xưa có câu: “Học theo một người”, theo nhiều sẽ rối, có câu tham quá nhai không hết. Học phải chuyên, phải tinh, nhưng chúng ta mỗi ngày, còn phải làm việc tám tiếng, thời gian thực sự để học tập, độ hai đến bốn tiếng. Thời gian như thế không thể không nắm bắt, không nắm bắt là sai lầm.
Năm tôi ba mươi tuổi đã bỏ công việc, chuyên tâm học Phật, mang hình thức người cư sĩ theo chân pháp sư Sám Vân. Tôi đã ở thất của ngài nửa năm, học những gì? Tu nhẫn nhục ba la mật, tu trì giới ba la mật, tu tinh tấn ba la mật. Khi quen thầy Lý, cư sĩ Lí Bỉnh Nam, tôi phát tâm học kinh giáo với ông, và chấp nhận, lần lượt tôi đã ở Đài Trung hết mười năm. Lên bục giảng kinh là do ông khuyên tôi làm. Trước đấy, đại sư Chương Gia khuyên tôi xuất gia, dạy tôi học Phật Thích Ca Mâu Ni, tôi đã nghe theo. Thấy trong kinh giáo, Thế Tôn suốt đời theo việc dạy học, thực sự là người thầy mô phạm nhất thế gian.
Phật pháp là đạo làm thầy, phải hiểu thật rõ vấn đề này. Giao tiếp với mọi người, nhất là phần tử tri thức, phải cắt nghĩa rõ cho họ, vốn Phật giáo là giáo dục, nhưng nó đã trở thành tôn giáo. Hình như ngày nay, Khổng lão phu tử, Mạnh phu tử đều là giáo dục. Tự nhiên ngày nay có Khổng giáo, biến nó thành tôn giáo, sai lầm, coi Khổng Tử là vị thần linh, đấy không phải là mê tín sao? Tượng được tô vẽ trong Khổng miếu, đấy cũng chỉ mang tính hoài niệm người thầy, tôn kính người thầy, tôn sư trọng đạo, mang nghĩa người xưa tôn trọng, tôn kính tổ tiên. Người Trung Quốc có nhà thờ, có miếu thờ, những thứ đó là thận tưởng nhớ người đã khuất, nhớ ơn tổ tiên, nó không phải tôn giáo.
Nhưng ngày nay, quý vị không thể phủ định, nó là tôn giáo. Ngày nay tôi thấy Phật giáo trên thế gian này, có sáu loại hình thái không giống nhau. Phải nói cho rõ, có Phật giáo là tôn giáo, có Phật giáo là học thuật, rất nhiều trường đại học dạy kinh Phật, biến thành học thuật. Ngày nay có Phật giáo của nhà máy, có Phật giáo du lịch tâm linh, lại có Phật giáo tà giáo, bởi thế ít nhất có sáu loại, nói rõ chắc mọi người sẽ hiểu, những gì chúng ta học là gì? Chúng ta học là Phật Thích Ca Mâu Ni, giáo dục Phật giáo, giáo dục của Đức Phật, danh không chính thì ngôn bất thuận.
Người xưa thích đơn giản, nghĩa là ngại rườm rà, thích đơn giản, giáo dục Đức Phật gọi chung là Phật giáo. Ngày nay gọi Phật giáo, mọi người cứ nghĩ là mê tín. Chúng ta thêm vào hai chữ, “Giáo dục của Đức Phật”, hi vọng dần dần Phật giáo trở lại giáo dục, vốn nó là giáo dục, nó dạy những gì?
Sau bao nhiêu năm tháng, chúng ta được hun đúc trong kinh điển, luân lí. Luân lí của nó nói rất cụ thể, nói đến tận cùng, cõi hư không khắp pháp giới với chúng ta là một, nói như thế là quá đầy đủ. Phật Bồ tát nhìn chân tướng các pháp, chân tướng của các pháp là gì? Chúng ta đã học trước đây, “bất đoạn chi vô”, bốn chữ này rất thâm thuý. Quý vị phải làm rõ, hiểu sâu bốn chữ này, khẳng định nó, không hoài nghi chút nào, quý vị sẽ rất dễ buông bỏ. Buông bỏ là có thể nhìn thấu, nhìn thấu là trí tuệ, buông bỏ là định công, giáo lí Đại thừa thường gọi là chỉ quán, đây là phương pháp tu hành. Buông bỏ là chỉ, nhìn thấu là quán. Chúng ta được lợi ích từ kinh giáo rất nhiều, nếm được mùi pháp, thực sự muốn bỏ không được. Một ngày không ăn, không ngủ cũng không sao, một ngày không thể không đọc kinh, ngày không đọc kinh đó trôi qua một cách nhạt nhẽo, sống ngày đó thật vô vị.
“Không chịu tu thân”, nghĩa là không theo chánh nghiệp. Người đó đối “lời giáo huấn cha mẹ”, sẽ “làm trái làm phản”, chúng ta thường nói không hiếu thuận cha mẹ. Ngày nay những trường hợp này không hiếm gặp trong xã hội, thậm chí con cái oán hận cha mẹ, những vấn đề như thế trong xã hội ngày trước chắc chắn không gặp. Pháp thế hay pháp xuất thế, gốc rễ đặt trên nền tảng hiếu đạo. Quý vị xem đại thánh đại hiền thế hay xuất thế, đối với việc hiếu dưỡng cha mẹ, làm rất thấu đáo.
Phật là đạo làm thầy, nó là giáo dục, đạo làm thầy, chắc chắn được xây dựng trên nền tảng hiếu đạo. Một người có hiếu với cha mẹ mới có thể tôn sư trọng đạo, học nghiệp, đạo nghiệp mới có thành tựu. Bất hiếu cha mẹ, không tôn kính thầy tổ, loại này không có vị trí trong xã hội!
“Vi lệ”, bên dưới có giải thích, “vi” là làm trái, “lệ” là thô bạo, “nên vi lệ có nghĩa là phản nghịch, hung bạo”. “Phản nghịch, tức là ngỗ nghịch bất hiếu”, những trường hợp này rất phổ biến trong xã hội. Nhưng khi chúng ta chứng kiến những sự thực này, đều không ý thức được tính chất nghiêm trọng của nó. Bởi thế tuy thấy đó, nhìn thấy rồi sao? Không hề quan tâm, những thứ này rất phổ biến, coi như không có.
Ngày nay mọi người thường cảnh giác, sự nghiêm trọng của tai nạn, căn nguyên của tai nạn từ đâu mà có? Căn nguyên là do bất hiếu cha mẹ, đó là nguồn gốc của tai nạn. Quý vị ý thức về vấn đề này, mới hiểu được bất hiếu cha mẹ, vấn đề này rất nghiêm trọng, cái ác này khủng khiếp biết bao nhiêu.
Người quay lưng lại với cha mẹ ngày nay rất phổ biến, tội nghiệp cá nhân họ tạo tác, sẽ ảnh hưởng xã hội, sẽ ảnh hưởng quốc gia, kéo theo tai nạn cho quả đất. Nói cách khác, họ đem đến tai nạn cho quả đất. Từ phương diện này quý vị thử quan sát, tội này nặng thật quá sức tưởng tượng. Họ sẽ gặp báo ứng, báo ứng này không chỉ bản thân họ, họ sẽ đem tai nạn đến cho những người khác, quý vị nói tội này nặng bao nhiêu.
“Cha mẹ sinh con, giống như oan gia”, nên nói, “chi bằng không con”. Phật nói bộ kinh này, đã nói những lời như thế, để chúng ta hiểu thật sâu sắc. Hình như Phật Thích Ca Mâu Ni như đang còn sống, nói những lời đó như nhắm vào xã hội hiện tại.
Ngoảnh đầu nhìn lại, năm đầu Dân Quốc không như thế này, ít người bất hiếu, không nhiều, có những đứa con bất hiếu chăng? Có, lâu mới nghe đến. Mọi người trong xã hội đều chỉ trích họ, con nhà ai bất hiếu, con cái bất hiếu.
Quý vị xem ngày nay, con giết cha, giết mẹ, giết anh em, giết thầy dạy, đi đâu cũng giết, kể không hết, lúc nào cũng nghe, làm sao xã hội này không loạn? Làm sao hoá giải được thiên tai? Ngày nay tần suất thiên tai ngày càng nhiều, lần sau nghiêm trọng hơn lần trước.
Rất nhiều người đồng tu đến hỏi tôi, khi thiên tai đến sẽ làm sao? Không kể thiên tai đến hay không, cũng không kể lớn hay nhỏ, lúc nào chúng ta cũng phải nhớ, nhất tâm niệm Phật, tại sao? Niệm Phật là thiện lớn nhất trong những điều thiện, không có thiện nào lớn hơn.
Ở đây chúng ta nói chánh nghiệp, tu thiện, chánh nghiệp, niệm Phật là chánh nghiệp, tu thiện là chánh nghiệp. Buông bỏ những gì đáng buông bỏ, không nghĩ đến nó. Phải niệm nhớ nghĩ thật kĩ câu danh hiệu Phật. Thế nào là nhớ nghĩ kĩ? Không có tạp niệm lẫn lộn vào trong gọi là nhớ kĩ. Ngày nay tuy chúng ta niệm Phật, rất nhiều vọng tưởng, tạp niệm, đây là bất thiện.
Niệm Phật tương ưng thật sự, niệm Phật một tiếng đồng hồ, trong một giờ đó không có vọng niệm; Niệm Phật hai giờ đồng hồ, hai giờ đó không xen tạp niệm. Bởi thế, niệm Phật và tu thiền định không khác nhau, thiền định là ngồi không xen vọng niệm. Người niệm Phật chúng ta ngồi đó, không có vọng niệm, có Phật A Di Đà. Dễ tu hơn thiền định, quý vị không tin cứ cần thử xem. Ngồi đó một giờ đồng hồ, xem mình có vọng niệm chăng?
Niệm Phật là dùng nhất niệm để khống chế niệm, tôi dùng câu danh hiệu Phật, thay thế tất cả những vọng niệm, phương pháp này rất thuận tiện. Thiền đòi hỏi tâm rất tinh tế, người tinh tế, người tâm tĩnh, mới dễ vào cửa thiền. Người hời hợt, cửa đó không dễ vào, nhiều vọng niệm, nhiều vọng tưởng, người đó không cách nào tu thiền. Bởi thế Phật có pháp môn phương tiện, Tịnh độ không vấn đề gì, Tịnh độ cũng cần phải hiểu, dùng Phật A Di Đà hay thế tất cả những vọng niệm, sẽ không nghĩ đến những thứ khác, tại sao? Nghĩ những thứ khác đều là luân hồi lục đạo, nếu nghĩ đến tham sân si mạn nghi, không chỉ luân hồi, mà còn là tai nạn. Nói chung phải nhớ, tham sân si mạn nghi thường đi đôi với tai nạn trên quả đất. Tâm tham là nạn nước, nước biển dâng. Những trận đại hồng thuỷ ngày nay là không bình thường, sóng thần, rất đáng sợ.
Gần đây, tôi thấy một người đồng tu, viết một bản báo cáo cho tôi xem, nói về thiên tai năm 2012, cực kì nghiêm trọng. Thực hay giả, đến sang năm mới biết rõ, nhưng đối với chúng ta cũng là một điều hay, để chúng ta siêng năng niệm Phật, nếu không, thiên tai xảy đến chúng ta trở tay không kịp. Bây giờ ít nhất, thời gian vẫn còn một năm vài tháng, dư sức để chuẩn bị, ngoài ra đều vô dụng, những thứ đó không mang lại tác dụng gì, chỉ một câu niệm Phật, những thứ khác không kịp đâu. Niệm tốt một câu Phật hiệu, vấn đề sẽ được giải quyết, trước tiên là giải quyết vấn đề của bản thân.
Những thiên tai này, kinh Phật nói rất cụ thể, có cộng nghiệp, có biệt nghiệp. Quý vị không thoát nếu cộng nghiệp, nếu không thoát được tôi đã đến thế giới Cực Lạc, người thực tâm niệm Phật, khi thiên tai đến Phật sẽ đến tiếp dẫn, nhân cơ hội này sẽ vãng sanh luôn. Nếu số chưa chết, quý vị vẫn được sống, thiên tai đến quý vị cũng bình an vô sự.
Chúng ta tin tưởng, nếu được lưu lại là người có sứ mạng, phải duy trì văn hoá truyền thống, phải hộ trì chánh pháp. Nói cách khác, bốn đức trong Hoàn Nguyên Quán, đó là sứ mạng của người còn lại: “Tuỳ duyên diệu dụng, oai nghi phép tắc, nhu hoà chất trực, khổ thay chúng sinh”, thay thế nào? Chúng ta phải làm nổi bật luân lí, đạo đức, nhân quả trong đời thường, đó là chịu khổ thay chúng sinh.
Khi Thế Tôn còn tại thế, bốn mươi chín năm giảng kinh dạy học, mỗi ngày một bữa, đêm ngủ dưới cây, khổ thay chúng sinh, làm tấm gương sáng cho chúng sinh noi theo.
Trong việc tu hành, thứ nhất là niệm Phật, thứ hai là chuyên tâm. Ở đây kinh nói “nhất hướng chuyên niệm”, chú trọng chữ “chuyên”, tâm không phân tán. Thế Tôn thường dạy: “Giữ tâm một chỗ, không gì không thành”, tâm chúng ta chỉ để vào Phật A Di Đà, trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, trừ Phật A Di Đà, không có tạp niệm, buông bỏ tất cả. Ngày mai sống thế nào, không để tâm, niệm thật tốt danh hiệu Phật là được. Ngày mai chưa đến, nghĩ về nó làm gì? Ngày mai có cơm cũng tốt, không có gì ăn, vãng sanh. Không lưu luyến gì thế gian này, sống thật tự tại, sống thật an nhàn, không có vọng tưởng, không có lo nghĩ, không có sợ hãi. Bất luận hoàn cảnh thế nào, pháp hỉ sung mãn. Rõ ràng trắng đen, tỏ tường chi tiết, lúc đó trí tuệ sẽ hiện ra, không còn phiền não, điều này rất quan trọng.
Chúng ta nhất tâm niệm Phật là đại hiếu, chân hiếu, công đức này hồi hướng là sức mạnh lớn nhất. Hồi hướng cho cha mẹ, hồi hướng cho chúng sinh, hồi hướng cầu sinh Tịnh độ. Hồi hướng phải có công phu chân thật, không có là hồi hướng là giả. Chúng ta tích luỹ công đức, tu thiện, niệm Phật, tất cả đó là chân thật công đức, dùng những thứ đó để hồi hướng.
Phần tiếp theo nói, “Những đứa con hư đó, có lỗi với ân cha mẹ, nên gọi phụ ân”. “Đi trái lễ nghĩa, nên gọi trái nghĩa”. Những đứa con này không biết báo ân, vô lễ vô nghĩa với cha mẹ. “Không có đền đáp”, ý nói với ân đức cha mẹ, không chút báo đáp, không được coi là hiếu kính cha mẹ, không được coi nuôi dưỡng cha mẹ. Khi cha mẹ lớn tuổi, không có công việc, cuộc sống nhờ vào đâu? Trung Quốc đề xướng hiếu đạo, về già ai săn sóc? Khi nhỏ được bố mẹ săn sóc, khi cha mẹ về già quý vị phải phụng dưỡng, báo đáp.
Văn hoá phương Đông và văn hoá phương Tây không giống nhau. Hai hôm nay tôi nghe Đạo Thạnh Hoà Phu diễn thuyết, tôi nghe đã ba lần, ông nói rất hay. Ông nói người phương Tây quan niệm văn hoá, đầu tiên là khẳng định người con người là tự tư, hoàn toàn khác với phương Đông. Văn hoá người phương Đông lí niệm thứ nhất là tánh người vốn thiện, quý vị xem hoàn toàn trái ngược. Quan niệm người phương Tây là tự tư tự lợi.
Ông nói về nhà máy sản xuất, ông là nhà doanh nghiệp, ông lập hai công ty ở Nhật Bản, doanh số năm mươi năm nay rất tốt. Rất nhiều rủi ro trong nền kinh tế, không ảnh hưởng đến ông. Năm mươi năm trước làm ăn rất phát đạt, bão táp mưa sa, sóng gió của kinh tế không ảnh hưởng đến ông. Bởi vậy rất nhiều người thỉnh giáo ông, bí quyết kinh doanh của ông là gì? Phương pháp kinh doanh không có gì đặc biệt, nhưng tâm lí không giống nhau.
Tâm của ông, ông đề xuất bốn chữ “kính trời yêu người”. Kính thiên, ông nói rất rõ, nghĩa là làm việc bằng lương tâm. Trời là gì? Lương tâm lí trời, người phải làm việc bằng lương tâm lí trời, không được lừa người, không được lừa dối người, không được đầu cơ tích trữ. Ông không màng loại của cải trên trời rơi xuống, ông nói loại của cải này không thể giữ được. Nhất định phải nhờ vào mồ hôi của bản thân, đó mới khả dĩ. Buôn bán bằng cách đầu cơ tích trữ tuyệt đối không đụng, quyết không làm nhà giàu bong bóng.
Bởi thế năm mươi năm nay, doanh thu tăng trưởng rất thuận lợi, có tên trong năm trăm tỉ phú thế giới. Công nhân của ông, ông thường dạy cho công nhân, công nhân học được cách kính trời yêu người, vì thế xí nghiệp của ông thành công.
Trên thực tế, bản thân ông ta rất giỏi, ông học theo những vị Thánh nhân, hiền nhân hai nghìn năm, ba nghìn năm trước, học hỏi trí tuệ nơi những vị đó. Ông áp dụng hoàn toàn, ứng dụng vào xí nghiệp. Tinh thần cơ bản của người xưa, lí niệm là đạo, gia đạo. Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ, áp dụng vào việc tu thân của mình, áp dụng vào gia đình là tề gia; Áp dụng vào công ty là trị quốc, đấy là một đoàn thể. Mục tiêu cuối cùng là công bằng cho mọi người, thiên hạ thái bình, xã hội an định hài hoà, mọi người đều sống cuộc đời hạnh phúc mĩ mãn.
Ông đã thực hiện được, hoàn toàn trái ngược với quan niệm của người phương Tây. Ông nói với mọi người, yêu thương tột bậc của ông là công nhân, lợi ích kiếm được từ công ty, ai hưởng thụ? Công nhân, nên ông không bao giờ thất bại. Kinh tế khó khăn thế nào, công nhân cũng không giải tán, công nhân còn nỗ lực làm việc.
Khi nền kinh tế suy thoái, hay còn gọi kinh tế đang tụt dốc, khi eo xèo hợp đồng cũng ít, tất nhiên nhân công không có việc làm, họ sẽ thế nào? Nghiên cứu phát triển, đọc sách, nghiên cứu phát triển, nghĩ ra những thứ mới mẽ. Khi công việc kinh doanh đã khởi sắc, họ lập tức phất lên, cho ra đời sản phẩm mới. Nói cách khác, không lãng phí thời gian, không lãng phí tinh thần. Tất cả mọi người trong công ty là một nhà, Đạo Thạnh là chủ nhà, lợi ích thuộc về mọi người, mỗi người đều có phần, đó là triết học thành công của ông ta, lí niệm thành công của ông ta, tất cả đều của người xưa. Ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, ông ta dựa trên những thứ đó, ông ta thực hiện được.
Những việc này, gia đình thực hiện được, gia đình hoà thuận, gia đình hoà thuận mọi sự tốt đẹp. Quốc gia thực hiện được, quốc gia sẽ thịnh vượng, thời kì cực thịnh bắt đầu xuất hiện. Mở rộng ra cả thế giới, có thể hoá giải thiên tai cho toàn thế giới. Ông đối với văn hoá truyền thống xưa, thực sự hiểu rõ, nhận thức rõ ràng, bắt tay thực hiện, áp dụng vào bản thân, áp dụng vào gia đình, áp dụng vào sự nghiệp của mình.
Ngược lại người Trung quốc chúng ta, rất xa lạ với văn hoá truyền thống của mình, hoàn toàn không biết. Nhắm mắt chạy theo văn hoá phương Tây, cũng chạy theo tự tư tự lợi, chỉ biết mình, không nghĩ đến ai. Tuy ông chủ cũng nói thương công nhân, nhưng đối với công nhân, nói thực, rất hạn chế.
Ngày nay Trung Quốc cũng có một cái, xí nghiệp không lớn, do cư sĩ Hồ Tiểu Lâm cũng làm chủ, trong ba năm nay ông làm rất thành công. Cũng đã làm tấm gương cực kì tốt cho một số xí nghiệp, lí niệm không khác Đạo Thạnh Hoà Phu, đây đáng được những người chúng ta bây giờ, phản tĩnh một cách sâu sắc.
Ngày nay nên được nhân rộng, nên nhắc nhở mọi người. Bởi vì những thiên tai này, chúng ta đã nghe những người đồng học nói cho chúng ta biết. Bắt đầu từ tháng ba, tháng tư, tháng năm, tháng sáu, tháng bảy, tháng tám, họ sẽ tập hợp tiêu đề những tai nạn này, mang đến cho tôi. Tần suất tháng sau cao hơn tháng trước, tính sơ từ đầu đến cuối tháng, hơn hai trăm vụ, hai trăm trở lên, mà lại lần sau nguy hiểm hơn lần trước. Trong tháng ba đã xảy ra hơn bốn mươi vụ tai nạn, tăng theo mỗi tháng, đây là điềm báo không lành, tần suất không ngừng tăng, thiên tai mỗi lúc càng nghiêm trọng hơn, rất rắc rối. Những điều này đã cho chúng ta một tín hiệu, nói cho chúng ta, phải nhất tâm niệm Phật, mới có thể ứng phó. Nếu coi nhẹ việc niệm Phật, thiên tai đến ta hối không kịp.
Ngày nay việc gì cũng là chuyện nhỏ, niệm Phật là việc lớn nhất, duy nhất của chúng ta. Thời gian rảnh nên nghe kinh, không nghe kinh không hiểu được lợi ích công đức của câu Phật hiệu, chỉ cố gắng nghe mới hiểu, nghe mới biết. Hiểu công đức niệm Phật là bất khả tư nghị, quý vị mới thích niệm, mới niệm một cách thực sự cảm ứng, không thông giáo lí là không được.
Tôi nhận thấy, bản hội tập này của Hạ Liên Cư, bản chú thích của Hoàng Niệm Lão, có thể cứu được tai nạn, không phải cuốn nào khác, bộ sách này cứu được tai nạn.
Chúng ta xem câu tiếp theo, “Không biết báo đáp, ý nói đối với ân đức cha mẹ không có sự đền đáp”. “Phóng tứ”, nghĩa là tự tung tự tác, tung ở đây là chỉ ham muốn. “Du tán”, chơi bời trác táng. “Đam tửu”, thích ăn nhậu. “Kì mĩ”, thích món ngon. “Lại người đam mê, ham vui quá độ”, không biết dừng lại, những thứ này gây hại cho thân tâm, tổn hại thân tâm là bất hiếu cha mẹ. Với sức khoẻ con cái, cha mẹ lúc nào cũng để trong tâm, bản thân làm thân thể tàn phế, khiến cha mẹ đau lòng, đây là tội đại bất hiếu. “Kì là tham không đáy”. Mấy câu này chỉ buông thả ăn nhậu, ăn uống vô độ, nói rõ tội rượu, tất cả đều do ham uống mang lại, những hành động ác làm hại thân tâm.
“Đại sư Nghĩa Tịch cắt nghĩa lỗ hồ: Lỗ là lỗ độn, nghĩa là không biết gì cả”, có nghĩa là ngu, ngu lỗ, hoặc nói ngu si, không biết gì cả là ngu si, không hay không biết. “Hồ, là đi trước, huyênh hoang tự đại”. “Để đột”, ở trước nói là mù mờ đường đột, “nghĩa là điên cuồng đường đột, không biết gì cả, không làm được gì”. Ở đây có nghĩa hung hăng mà tự đại, không biết nhưng không chịu nghe lời người khác khuyên bảo, không tiếp nhận kiến thức người khác. Loại người này, mặc dù gặp được bạn tốt, bạn hiền cũng không có ý nghĩa gì với họ. Họ thực sự là không có gì không làm, những gì họ làm đều là việc ác, đều là hành vi xấu.
“Phụ Hành nói”, Phụ Hành là Chỉ Quán của Thiên Thai, “Lỗ hồ có nghĩa là bên ngoài không thuận, vô tàm”, “tàm” là hổ thẹn, thường nói về lương tâm. Người có lương tâm, sẽ có lòng hổ thẹn, vô tàm là không có lương tâm, không biết hổ thẹn. “Bất thuận”, hoàn toàn trái ngược với tánh đức, giống như chúng ta thường nói bất nhân, bất nghĩa, vô lễ, vô trí, vô tín, loại đó, bất thuận. “Nên không hiểu lòng người, vô nghĩa, vô lễ”. “Nghĩa là nên vậy, cắt gọt sự vật để được thích hợp”, thông thường chúng ta hay nói, nói để mọi người dễ hiểu, thế nào là nghĩa?
Ý niệm của chúng ta, hành vi của chúng ta, hợp tình, hợp lí, hợp pháp, gọi là nghĩa. Suy nghĩ, hành vi những người này không hợp lí, không hợp pháp, không hợp tình người, đấy là không có nghĩa.
“Lễ, tức trong Lễ Kí nói, thuận lòng người, gọi là lễ”, nghĩa là thông tình đạt lí. Thông đạt, có thể thuận theo lòng người, đây là tinh thần của lễ, ý nghĩa của lễ.
Hội Sớ lại nói: “Quyết bỏ thị phi, làm việc nên làm, đó là nghĩa”, bởi thế nghĩa phải có trí tuệ, không có trí tuệ thì không thể nói chuyện. “Quyết bỏ thị phi”, thế nào là “thị”? Thế nào là “phi”? Phải làm rõ quý vị mới hiểu được. “Phi”, chúng ta nên xa lánh, “thị” chúng ta nên tiếp cận. “Phi”, không nên làm, “thị”, rất nên làm.
“Nhận rõ tôn ti, không mất tiết đó, đó là lễ”. Lễ là nói về danh phận, nói tôn ti, nói thượng hạ. Lễ nói về tiết độ, bởi thế, “không mất tiết đó”. Ví dụ như trong cuộc sống đời thường chúng ta, ngày nay quốc gia quy định lễ tiết, kính lễ nhất là bái ba lần, đó là tiết, kính lễ nhất. Nếu hỏi lạy bốn lạy có tốt không? Bốn lạy là vượt quá, vượt quá sẽ thế nào? Vượt quá sẽ mang tính nịnh nọt, cái đó không hợp lễ. Tôi lạy hai cái, chưa đủ, chưa đủ là ngạo mạn, vượt quá là nịnh nọt, đều không hợp lễ, nhất định phải phù hợp với tiết độ. Bởi thế, lễ gọi là quy cũ, nhất định nó phải có tiết chế, không để vượt quá, cũng không để hiếm khuyết, “không mất tiết đó” là biết lễ.
“Nói chung là biết phân định thị phi, làm việc nên làm, đó là nghĩa. Biết được tôn ti, thượng hạ, không trái chuẩn tắc, đó là lễ”. Làm trái lễ nghĩa, được coi là vô lễ vô nghĩa. Loại người này không có tri thức, không biết tôn ti thượng hạ. Không có tiết chế, là không biết lễ, không biết nghĩa.
“Không thể gián hiểu”, “Gián” là khuyên, khuyên nhủ, lấy đạo sửa người, là khuyên nhủ họ. Loại người này không nghe lời khuyên của quý vị, khuyên họ, họ quay lại trách cứ quý vị. “Hiểu”, là hiểu dụ, là dạy dỗ họ.
Trong xã hội ngày nay, những người không thể khuyên nhủ rất đông, họ thích quý vị khen ngợi họ, không thích phê bình. Họ cho rằng khuyên họ là làm hại, là sỉ nhục họ. Không những không nghe lời, mà còn oán hận quý vị.
Bởi thế sống với nhau giữa xã hội này, phải biết thận trọng lời nói, quan sát xung quanh. Không chú ý là có thể oán hận với mọi người, kết oán nhưng ta không biết. Bản thân ta vô tâm, người khác hữu ý. Quý vị mang ý tốt, mọi người cho là ác ý. Quý vị khuyên nhủ họ, hi vọng họ thay đổi hành vi, đó là ý tốt, nhưng họ thế nào? Họ cho rằng quý vị đang gây rắc rối cho họ, đang cười cợt họ, đây là rắc rối rất lớn. Cố ý vô ý, những việc này vẫn thường gặp, không thể không để ý, không thể không cẩn thận.
Bởi thế quý vị phải sửa đổi, chúng ta không có trí tuệ, không có khả năng này, làm sao giao tiếp với mọi người? Phương pháp tốt nhất, là một câu A Di Đà Phật. Tươi cười đón người, bất kể mọi người nói thế nào, A Di Đà Phật, rất tuyệt! Đây là việc đưa Phật A Di Đà vào tai họ, khi nghe qua tai, quý vị đã mãi mãi có giống đạo. Có tội không cần khuyên, cứ niệm Phật, cung kính, vui vẻ xởi lởi, đưa tiếng niệm Phật cho họ nghe. Phương pháp này gọi là tự lợi lợi tha, có trăm thiện nhưng không một hại, cần phải học vấn đề này.
“Lục thân cha, mẹ, anh, em, vợ, con”, đấy gọi là lục thân. Hiển Dương Đại Giới Luận, nội dung nói về lục thân, nói khác cách nói này. Ngày nay chúng ta gọi lục thân, đều là cha, mẹ, anh, em, vợ, con. Hiển Dương Đại Giới Luận nói lục thân: “Trước mình ba đời, là cha mẹ, ông bà, ông bà cố. Ba đời sau mình, là nam nữ, con trai, con gái; Cháu trai, cháu gái; Chắt trai, chắt gái”. Hai cách nói không giống nhau.
“Quyến thuộc”, Vô Lượng Thọ Kinh Sao nói: “Ngoài lục thân, tất cả là quyến thuộc”, quyến thuộc rất đông. Lục thân là quan hệ trực hệ, cha, mẹ, anh em, vợ, và con. Hiển Dương Luận nói cũng rất chi tiết, đều là trực hệ, từ ông cố, bà cố, ông nội, bà nội, cha mẹ; Đời sau đến con, cháu, chắt, đều là trực hệ. Quyến thuộc thì đông hơn, anh em của cha mẹ là chú, bác; Anh em của ông bà nội là ông nội chú, ông nội bác. Họ còn có con cái, chúng ta là anh em họ, từ anh em, lại từ anh em, tất cả đây đều thuộc quan hệ thân quyến, người Trung Quốc gọi là cửu tộc, tất cả đều là thân quyến thuộc.
“Tư dụng, chỉ những thứ vật dụng giúp sống, như lúa gạo, tiền bạc”, đây là những nhu yếu phẩm hàng ngày. “Những đứa con hư ấy, đối lục thân quyến thuộc, những thứ nhu yếu phẩm để duy trì cuộc sống, không để mắt đến. Nên nói: Tư dụng có hay không, không hề lo nghĩ”.
Vấn đề này ngày nay rất bình thường, nhưng ngày trước, cha mẹ nuôi nấng con cái, con cái biết công ơn nuôi nấng của cha mẹ, biết trả ơn, biết hiếu dưỡng cha mẹ, ngày nay không có. Đấy là do ảnh hưởng văn hoá bên ngoài, người ngoại quốc, con cái không có nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ. Mười sáu tuổi là có quyền công dân.
Khi tôi ở Mĩ, có lần gặp người bạn, người Trung Quốc, con anh ta bỏ nhà đi, anh ta đến báo sở cảnh sát, cảnh sát hỏi: Con anh bao nhiêu tuổi? Anh nói mười tám. Mười tám mà anh còn giữ nó ư? Mười sáu bỏ đi đã không cần giữ. Nó đã đủ quyền công dân, nó có thể săn sóc bản thân, anh đừng đi tìm nó nữa.
Bởi thế ở nước ngoài, thực sự, trẻ mười bảy, mười tám tuổi, rất nhiều đứa đã bỏ nhà đi. Khi đi rồi, nếu chúng nó còn nhớ bố mẹ, tết nhất, lễ lạt chỉ cần gửi một tấm bưu thiếp, cha mẹ nhận được, thế là vui rồi, con cái không quên chúng ta, rất khó gặp mặt, không dễ gì. Khi đi rồi, có thể cả đời không gặp lại nhau, không khác gì chim con, đủ lông đủ cánh là bay.
Khác hẳn văn hoá phương đông, điều mong ước của người phương đông là tam đại đồng đường, tứ đại đồng đường, bởi thế người phương đông rất tình cảm, người ngoại quốc không có.
Người ngoại quốc khi tuổi già, đáng thương lắm, họ cô đơn, ở trong những nhà chung người già, không bạn bè, thân quyến đến thăm họ, cô đơn. Sinh hoạt, nhà nước lo liệu, vật chất sinh hoạt không vấn đề gì, nhưng đời sống tinh thần thì thiếu thốn vô cùng. Bởi thế người già trong viện dưỡng lão hay tự tử, tại sao họ tự tử? Nghĩ lại họ sống để làm gì? Sống trong cô đơn, một người bạn để tâm sự cũng không có, tình cảnh đó rất đáng thương, chúng ta có thể hình dung được.
Người ngoại quốc không có tình cảm, thực sự, từ nhỏ đã được hướng dẫn tự tư tự lợi. Họ chỉ có tự tư tự lợi, họ không nghĩ đến lợi ích người khác, người khác cũng không biết nghĩ cho họ. Chúng ta chứng kiến rất nhiều, đi du học, công tác ở nước ngoài, đôi lúc cha mẹ ra nước ngoài để thăm họ, ăn cơm tiệm, ai tự trả tiền cho người đó, phong tục nước ngoài là như thế. Rất nhiều người, đưa con cái đi du học, kết quả nhận được, sau khi tốt nghiệp đều trở thành người ngoại quốc, không còn tình cảm nữa.
Bởi thế, “Tài sản có không, không biết lo nghĩ”, đúng thế. “Với ân đức cha mẹ, nghĩa bạn tình thầy, hoàn toàn không biết, không lòng trắc ẩn. Nên nói, không biết ân đức cha mẹ, không giữ nghĩa bạn tình thầy”, đây là xã hội phương Tây, quý vị thấy rất rõ ràng, mà lại thế nào? Người nào cũng cho đó là chuyện bình thường, nếu nói đến nó, mọi người cảm thấy kì lạ, làm sao anh lại có quan niệm như thế?
Đây chính là điểm khác nhau giữa văn hoá Đông_Tây. Ý nghĩa đời sống giữa người Đông_Tây không giống nhau, giá trị đời sống không giống nhau. Nhưng người phương Tây rất hâm mộ người phương Đông. Người Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, vẫn còn tam đại đồng đường, sống chung với cha mẹ, cha mẹ con cái sống chung với nhau, người ngoại quốc rất hâm mộ khi nhìn thấy. Kiểu niềm vui luân lý này, họ không bao giờ có được. Con cái của họ, mười bảy, mười tám tuổi đã ra riêng, muốn tìm cũng không thấy. Con cái họ kết hôn bên ngoài, trẻ em được sinh ra trở thành cháu của họ, không quen biết.
Bởi thế kinh nói: “Không biết ân đức cha mẹ, không giữ nghĩa bạn tình thầy”, đối với người ngoại quốc, đọc hai câu này họ thấy lạ lẫm, làm sao có cách nghĩ thế này? Trong mắt họ chỉ có bản thân, không cha không mẹ, cũng không có thầy bạn, suốt đời chỉ mưu cầu quyền lợi cho bản thân.
“Ý nghĩ, lời nói, không chút lương thiện”. Nguỵ Dịch: “Tâm thường nghĩ ác, miệng thường nói ác, thân thường làm ác, chưa bao giờ thiện”. Bản Nguỵ Dịch nói rất chi tiết. “Nói rõ ba thứ thân, miệng, ý, thường tạo nghiệp ác, chưa bao giờ đụng đến việc thiện”. Bởi thế Phật nói những lời này, toàn nhắm đến người hiện đại, tình trạng như thế ngày xưa rất hiếm thấy. Thân, miệng, ý đều ác, tình trạng đời sống của họ, chúng ta không khó tưởng tượng, tạo nghiệp ác rất nhiều, dẫn đến quả ác. Thân tâm đều không thiện, quả báo là tật bệnh, chắc chắn mang nhiều bệnh tật, nhiều khổ não, lo nghĩ nhiều, nhiều ưu tư, làm sao họ vui được? Làm sao họ có thể thanh tịnh? Làm sao họ có tình cảm tốt đẹp được? Chúng ta có thể hiểu được những tâm trạng này.
“Phần tiếp theo lại nói rõ tội lỗi sân si để chứng minh thuyết của đại sư Nghĩa Tịch, là có chứng cứ”. Đại sư Nghĩa Tịch nói, trong đoạn kinh văn này là nói về ba độc tham, sân, si, là ý nghiệp cuối cùng trong Thập thiện nghiệp đạo. Trong đoạn kinh văn này thực có ý như thế.
“Dưới, không tin giáo pháp chư Phật, không tin sinh tử, thiệc ác”, đây là ngu si, nói rõ ngu si. “Không tin Phật pháp, bỏ qua nhân quả, đây thuộc tội Nhất xiển đề”, nhất xiển đề là tiếng Phạn, có nghĩa là người không có thiện căn. Hai câu này, đối với một đời của một con người, là quan trọng nhất. Không tin kinh pháp chư Phật, chắc chắn sẽ nằm trong lục đạo, làm sao ra khỏi luân hồi lục đạo được? Không ra khỏi luân hồi lục đạo, chắc chắn thời gian ở trong tam đồ rất dài, thời gian ở trong thiện đạo rất ngắn. Càng nghĩ càng thấy sợ, càng nghĩ càng cảm thấy đáng thương.
Đời này nếu tin kinh Phật, giáo pháp của Phật, quý vị có thể nâng cao cảnh giới. Từ làm người, có thể nâng lên làm trời, trời có hai mươi tám tầng, có thể nâng lên từng bước một. Nói cách khác, mỗi đời quý vị sẽ được tự tại hơn, mỗi đời sẽ nhiều phước báo hơn. Nếu tin Phật pháp, sẽ có những lợi thế như vậy, không tin Phật pháp, vấn đề của quý vị sẽ nghiêm trọng.
“Không tin nhân quả, cho rằng không có nhân quả báo ứng”, đấy là điều đáng ngại, tại sao? Việc ác nào cũng dám nhúng tay, họ cho rằng không có báo ứng, không việc ác nào không làm.
“Không tin sinh tử, thiện ác”, thân tâm thiện sinh vào ba đường lành, tâm và hành đều ác, chắc chắn khi chết sẽ đọa vào ba đường ác, ba đường ác rất khổ. Nỗi khổ của súc sinh chúng ta đã thấy; nỗi khổ địa ngục, quỉ đói chưa thấy, nó thực có, nó không phải viển vông, tất cả đó đều nhắm đến ngu si. Bởi thế đoạn kinh văn này, thực sự là nội dung của nó, là bao gồm phần sau của ngũ giới, thập thiện, không tham, không sân, không si, ba điều của ý nghiệp.
“Hãm hại chân nhân, Nguỵ Dịch là muốn giết chân nhân; Hán Dịch là muốn giết La Hán. Huyền Ứng Âm Nghĩa nói: “Chân nhân là A La Hán vậy”. Giải thích như thế đã quá rõ ràng.
Chân nhân là chỉ A La Hán. A La Hán là bậc đã đoạn hết phiền não kiến tư, nên gọi họ là chân nhân, tại sao? A La Hán vẫn dùng vọng tâm, a lại da, còn dùng vọng tâm. Từ A La Hán trở lên, mới hết dùng vọng tâm. Lục đạo chúng sinh chúng ta, dùng A lại da, dùng vọng tâm, những gì họ dùng là tà, nghĩa là dùng sai tâm, đâm đầu vào lục đạo. A La Hán siêu việt luân hồi lục đạo, không bao giờ làm những việc dại dột như thế. Trong tam bất thoái họ đã chứng vị bất thoái, nghĩa là địa vị của họ mãi mãi không còn thoái chuyển. Họ tu dần dần, rồi vãng sanh lên cao. Trên họ là Bích Chi Phật, Bồ Tát, Phật, nằm trong thập pháp giới. Tứ thánh pháp giới là Phương tiện hữu dư độ của thế giới Cực Lạc phương Tây. Lục đạo là Phàm thánh đồng cư độ. Họ đã thoát lục đạo, thoát Đồng cư độ, họ sinh đến Phương tiện độ, họ không đến thế giới Cực Lạc cũng sinh vào Phương tiện độ, Phương tiện độ của Phật Thích Ca Mâu Ni. Không bao giờ đọa lục đạo, đó là chân nhân. Còn trong lục đạo nên chúng ta không được gọi chân nhân, tại sao? Sợ còn rơi xuống súc sinh, có thể thành quỉ đói. Không làm được người, làm sao làm được A La Hán, chắc chắn không có chuyện đó, gọi là chân nhân có ý như thế.
Pháp Hoa Sớ Kí lại nói: “Thực sự chứng được, người đã chứng chân, nên gọi chân nhân”, đây cũng là cách giải thích. Họ chứng được chân, chân này tuy không viên mãn, chân nghiêng, không phải viên mãn. Ba loại phiền não lớn, họ chỉ đoạn một phần, đoạn được kiến tư phiền não, họ hãy còn chưa đoạn trần sa, vô minh. Nhưng cái đoạn này là thực, không phải giả. Đây là chứng đạo, vì thế gọi là chân nhân.
“Giết A La Hán là tội nặng ngũ nghịch”, tội này sẽ đọa địa ngục a tỳ. Phật dạy chúng ta, ngũ nghịch là năm loại tội nặng đọa ngục vô gián, đầu tiên là giết cha, thứ hai giết mẹ. Ân đức cha mẹ rất lớn, giết cha mẹ là tội đọa địa ngục vô gián. Thứ ba, giết A La Hán, A La Hán là bậc đã đắc đạo, ở thế gian này họ đang giáo hoá chúng sinh, họ là người hiền, bởi thế giết họ tội rất nặng. Quý vị giết họ, rất nhiều người không thể nghe pháp, người thầy không còn, kết tội ở chỗ này.
Bởi thế A La Hán, không thể tìm thấy trên thế gian ngày nay, giống A la Hán thì có, là những ai? Những người có học vấn, có đạo đức, họ giáo hoá một vùng.
Quý vị giết họ, tội này ngang hàng với tội giết A La Hán, gọi là tội đẳng lưu. Đây là vị thầy giỏi, có đạo đức, có học vấn, giáo hoá ở vùng này. Ảnh hưởng của họ càng lớn, tội của quý vị càng nặng; Thời gian giáo hoá của họ càng dài, tội của quý vị càng nặng.
Bởi thế cách kết tội này, đôi lúc, không phải như cách kết tội giết người. Bản thân A La Hán không kết tội, tội được kết ở phương diện nào? A La hán đang giáo hoá một vùng, vùng đó mất một người thầy. Những gì họ mang đến cho chúng sinh là trí tuệ, pháp thân tuệ mạng, quý vị giết họ, từ đây về sau, những chúng sinh này, không còn pháp thân tuệ mạng nữa, kết từ đấy. Bởi thế mang tội giết họ là ngăn cản họ hoằng pháp, ngăn cản họ dạy học, tội giống nhau, chúng ta không thể không hiểu vấn đề này. Tuỳ hỉ sẽ trở thành công đức, làm hại họ sẽ mang tội, tội sau cùng trong ngũ nghịch.
Thứ tư là làm thân Phật rỉ máu. Phật Thích Ca Mâu Ni cũng giáo hoá chúng sinh, phước báo Phật lớn, không ai làm hại được ngài, không ai giết được ngài. Đề Bà Đạt Đa tìm đủ phương cách, chẳng qua làm hại ngài một chút, ra một tí máu, tội này đọa địa ngục a tỳ. Cuối cùng là tội phá tăng hoà hợp, tăng đoàn hoà hợp quý vị phá hoại, tội này đọa địa ngục a tì, tất cả trên đây là tội nặng ngũ nghịch.
Cuối cùng là “Đấu loạn tăng chúng”, “đấu” là tranh cãi. “Loạn” là sai lầm, làm trái, là phá tăng hoà hợp. Tăng đoàn ở đây, mọi người cùng tu tập, quý vị làm loạn, phá hoại, khơi gợi thị phi, khiến tăng đoàn mất hoà hợp, tội này nặng lắm.
“Đối với tăng chúng hoà hợp như pháp tu hành đạo Phật, dùng mọi cách để li gián họ, khiến họ tranh cãi, khiến bỏ việc pháp, gọi là phá tăng hoà hợp”. Bởi thế công đức vô lượng khi hộ trì tăng đoàn, họ thành tựu trong tu hành, nếu quý vị phá họ, tội đó nặng lắm. Có rất nhiều cách để phá hoại.
Thời gian hôm nay đã hết, ngày mai chúng ta học tiếp từ đoạn này.
Hết tập 529
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 529 PAGE 1
Tập 530
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Minh Tuệ
Biên tập: Nguyên Tâm
Thời gian: 09.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong
Chư vị pháp sư, quí vị đồng học, mời ngồi. Xin xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 677 hàng sau cùng, xem từ: “Đấu loạn tăng chúng”.
“Đấu là tranh cãi; loạn là sai lầm, là làm trái. Theo đó phá tăng hoà hợp trong ngũ nghịch”, đây là loại cuối cùng trong tội ngũ nghịch. Ngũ nghịch, nghịch là làm trái, có thể nói nó hoàn toàn trái ngược với tánh đức, vì thế nên loại tội này nặng nhất, không tội nào nặng hơn. Tội phá tăng hoà hợp, chư Phật Như Lai cũng không thể cứu. Giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, làm thân Phật chảy máu, Phật có thể cứu, phá tăng hoà hợp không thể cứu, ý ở đây là gì? Phần dưới có giải thích rất đơn giản.
“Đối với tăng chúng, hoà hợp như pháp tu hành của đạo Phật”, bất luận tại gia hay xuất gia, họ thực sự tu hành như lí, như pháp, cho đến đạo tràng họ tu học. Nếu dùng những phương thức để phá hoại họ, li gián họ, phân hoá họ, khiến họ tranh cãi; Làm họ hỗn loạn, khiến họ không thể tu hành, tất cả những hành động này gọi là phá tăng hoà hợp. Những việc như thế rất dễ phạm.
Khi tôi mới xuất gia, xuất gia độ hai, ba năm gì đó, tôi vừa xuất gia đã giảng kinh, dạy học ở Phật học viện. Một hôm, có một vị cư sĩ, là thính chúng của tôi. Về phương diện học Phật, ông là lão tiền bối của tôi, ông là bạn học của thầy Lí, đệ tử của đại sư Ấn Quang. Mỗi lần tôi giảng kinh, ông đều đến nghe. Ông đến để gây sự chú ý của mọi người, thân phận địa vị một đại đức như thế, ngồi bên dưới nghe tôi giảng kinh, khiến mọi người sinh tín tâm. Một vị tuổi trẻ đã giảng kinh rất hay, họ thấy một người cư sĩ thường đến cung phụng, đến nghe kinh, để gây sự chú ý.
Một hôm ông gọi điện thoại cho tôi, mời tôi dùng cơm, mời tôi đến Đài Bắc, có một nhà hàng chay, cạnh ga xe lửa. Đúng giờ tôi đến, khi tôi tới nơi ông đã có mặt. Chúng tôi ngồi xuống, ông hỏi tôi, Pháp sư Tịnh Không, hôm nay tôi mời thầy dùng cơm, thầy có biết lí do gì không? Tôi trả lời không, tôi không có thần thông, chưa có tha tâm thông. Ông nói có chuyện cần hỏi tôi, tôi bảo không dám, bởi ông là lão tiền bối, ông giỏi Phật pháp hơn tôi, tôi hỏi có chuyện gì? Tội ngũ nghịch đọa địa ngục a tì, vấn đề này tôi có biết, tôi đã học rồi, giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, làm Phật chảy máu, phá tăng hoà hợp.
Ông nói vấn đề này những người thế gian, bốn loại trước không dễ phạm, nhưng ngày nay rất dễ, ngày nay lúc nào cũng nghe giết cha, giết mẹ. Ngày trước, độ khoảng năm mươi năm trước, không lúc nào nghe nói có giết cha, giết mẹ, không nghe đến những chuyện này. Ông nói nhưng phá tăng hoà hợp, chuyện này rất phổ biến, tạo tội này sẽ đọa vào địa ngục a tì, vấn đề này phải làm sao? Ông có tâm đại bi rất lớn, lo lắng cho những chúng sinh này.
Sau khi nghe, tôi mỉm cười, tôi nói: Lão cư sĩ, chúng ta dùng cơm, không cần bàn đến những chuyện như thế. Ông nói đây là chuyện rất nghiêm trọng, làm sao có thể không bàn đến? Tôi trở lại thỉnh giáo ông, tôi nói lão cư sĩ, trong kiếp này, ông cứ nghĩ xem, ông đã từng thấy một tăng đoàn hoà hợp nào chăng? Nghe những lời tôi nói, ông ngẩn người, trầm ngâm độ năm phút, gật đầu, thực sự không có, tìm đâu ra tăng đoàn hoà hợp? Hai người một chùa đã cãi nhau, ý kiến bất đồng. Tôi học Phật sau ông, tuổi nhỏ hơn ông, tôi hay để ý, chưa bao giờ thấy một tăng đoàn hoà hợp, đấy là điều đáng tiếc.
Trong kinh Phật nói, thế gian này có một tăng đoàn hoà hợp, cả thế giới sẽ có một tăng đoàn hoà hợp, mọi người trên quả đất đều có phước, tai nạn ít đi. Một tăng đoàn xuất hiện, chư Phật hộ niệm, long thiên ủng hộ, đây là điều rất tuyệt! Tăng đoàn này cần bao nhiêu người? Bốn người, bốn người tu tập với nhau, trì giới học kinh, tu hành như pháp, như thế gọi là tăng đoàn hoà hợp, không thể tìm ra!
Hơn ba mươi năm trước, lần đầu tiên tôi đến giảng kinh ở HongKong, gặp hai vị đại đức là pháp sư Tẩy Trần và pháp sư Giác Quang, hai vị đại đức này. Tẩy Trần đã vãng sinh, Giác Quang vẫn còn. Tuổi Tẩy Trần hơn tôi, có lẽ hơn tôi mười tuổi, quê Đông Bắc, rất hào sảng. Tôi với ông nói về vấn đề tăng đoàn hoà hợp.
Thầy rất có tâm huyết, tôi nói chúng ta tìm, tìm bốn người, tốt hơn là năm người, năm tỷ kheo. Tôi nói thầy tìm đi, tôi là một, thầy nữa là hai, tìm ba, bốn năm mà chẳng thấy ai. Quý vị sẽ biết chuyện này rất khó, không tìm được người xuất gia, tại gia cũng được. Nếu như tại gia, có bốn người cùng tu tập cùng nhau, tuân thủ phép lục hòa. Đấy chính là những gì hôm nay chúng ta nói đến, áp dụng bốn căn bản: Đệ Tử Qui, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp, Sa Di Luật Nghi, thực hành cho rốt ráo. Người tại gia đều được, tăng đoàn không nhất định là người xuất gia.
Ý nghĩa chữ tăng, tiếng Phạn có nghĩa là đoàn thể, đoàn thể không nhất định là người xuất gia, người tại gia cũng có thể tổ chức đoàn thể. Bởi thế tăng đoàn không cứ là xuất gia, nhưng phải làm sao? Nhất định phải tu tập theo phép lục hòa, nền tảng của phép lục hòa là bốn căn bản, ngày này chúng ta gọi là bốn gốc, hoàn toàn từ trong Tịnh nghiệp tam phước phát sinh ra. Tịnh nghiệp tam phước là ba nguyên tắc Bồ Tát phải tuân thủ để tu hành thành Phật, làm trái với ba nguyên tắc này thì không thể thành Phật.
Thứ nhất: “hiếu dưỡng cha mẹ, tôn thờ thầy tổ, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”. Bốn câu này là ba cội gốc của Nho Phật Lão. Làm sao để hiếu thân, tôn sư? Làm sao để áp dụng? Áp dụng Đệ Tử Qui, áp dụng Đệ Tử Qui là có thể thực hiện được hiếu thân tôn sư. Từ tâm không giết là nhân quả, áp dụng Thái Thượng Cảm Ứng Thiên. Sau cùng Thập Thiện Nghiệp phải được đặt trên nền tảng trước đó, quý vị mới tu tập thanh tịnh Thập Thiện Nghiệp Đạo. Không có nền tảng trước đó, không thực hiện được Thập thiện nghiệp đạo, đấy là sự thực.
Nền tảng thứ tư, Sa Di Luật Nghi, điều thứ hai trong tam phước: “Thọ trì tam qui, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”, đây là mười giới của Sa Di Luật Nghi. Tại gia có thể tu hai mươi bốn môn oai nghi, vấn đề này, xuất gia, tại gia đều có thể học tập.
Bốn nền tảng cản bản này, gốc sâu, cây vững, quý vị sẽ đầy đủ điều kiện Phật Bồ Tát, cố gắng tu tập, quý vị sẽ thành Phật, sẽ thành Bồ tát. Không có bốn nền tảng này, ở cùng nhau nhưng không thể coi là hoà hợp. Chín người mười ý, mỗi người có cách nhìn, ý nghĩ khác nhau, không thể hoà được.
Điều kiện đầu tiên trong lục hòa là kiến hoà đồng giải, kiến giải này không cách nào giống nhau, bởi thế họ không thể hoà hợp, hai người cũng không hoà với nhau được. Bởi thế tăng đoàn lục hòa kính, có mặt ở nơi ai? Có mặt nơi người giác ngộ, tại sao giác ngộ lại kiến hoà đồng giải? Giác ngộ, họ đã buông bỏ, họ hiểu vạn pháp giai không. Như Kinh Bát Nhã đã nói: Tất cả pháp không có gì cả, rốt ráo không, không thể được. Quý vị nghĩ họ có buông chăng? Tất nhiên là buông, tâm họ là tâm gì? Danh hiệu kinh của chúng ta, tâm của họ là tâm thanh tịnh, không một chút nhiễm ô; tâm bình đẳng, không phân biệt; tâm giác, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, tâm họ là như thế.
Bởi thế chúng ta có thể biết, thế giới Cực Lạc phương Tây là tăng đoàn hoà hợp lớn nhất. Người vãng sinh đến thế giới Cực lạc, buông bỏ tất cả, buông bỏ ngã và ngã sở, như thế mới có thể hoà hợp. Chỉ biết mình, tâm phân biệt, chắc chắn sẽ không thực hiện được. Từ đó có thể biết, ngày nay rất khó để phá tăng đoàn hoà hợp, tìm đâu ra, không có tăng đoàn hoà hợp.
Bởi thế, nặng nhất trong ngũ nghịch, trong xã hội ngày nay, giết cha, giết mẹ, giết thầy, những thứ này có, ba thứ này đều là tội ngũ nghịch, quả báo đều là địa ngục a tì. Chúng ta biết tăng đoàn hoà hợp quí giá như thế, tăng đoàn hoà hợp có công đức như thế, công đức này có thể nói, trên thế gian không có gì quí hơn, không gì có thể so sánh được. Nếu xây dựng được một tăng đoàn như thế, quý vị đã cứu được cả thế giới, đã cứu chánh pháp Như Lai, đã cứu tất cả chúng sinh khổ nạn.
Người khác không phát tâm, bản thân chúng ta nên phát tâm, vấn đề này rất quan trọng. Nhưng điều kiện tăng đoàn, số người ít nhất là bốn, không thể ít hơn số đó, rất khó để tìm bốn người.
Ngày nay, mọi người biết rằng tai nạn rất nhiều, một số người đưa cho tôi tin tức, tôi đang để trên bàn đây. Mấy tháng nay, từ tháng ba, tháng tư, tháng năm, tháng sáu, ba tháng này, cả thế giới đã xảy ra nhiều tai nạn nghiêm trọng, hơn 82 lần. Tháng tư năm mươi chín lần, tháng năm có sáu mươi bảy lần, tháng sáu có một trăm năm mươi lăm lần, tháng bảy có một trăm bảy mươi sáu lần. Tháng tám này, tôi thấy từ đầu tháng tám đến cuối tháng tám, chắc chắn hơn hai lần. Tăng theo từng tháng, lần sau nguy hiểm hơn lần trước.
Có người nói với tôi, tai nạn năm 2012 đã xảy ra trước dự định, tôi nhìn những hiện tượng này, những lời này chắc không phải vu vơ, chúng ta phải ứng phó ra sao? Ngoài buông bỏ mọi duyên, nhất tâm niệm Phật cầu sinh Tịnh độ, không có con đường nào khác, đấy là sự thật. Thực tâm sám hối, bở ác làm lành, cải tà qui chánh, tâm niệm ngay thẳng, ba câu này từ miệng của ông Baladen người Mĩ. Tôi rất thích ba câu này, nó giống với giáo lí Đại thừa, rất gần với cách nói của nhà lượng tử lực học hiện đại, tất cả mọi hiện tượng trong vũ trụ, từ đâu mà có? Trong kinh Phật đã dạy chúng ta rất nhiều, chúng ta đã nghe nhiều lần, nhưng khi cảnh giới hiện ra thì quên mất tất cả.
Phật thường dạy: “Tất cả pháp đều từ tâm tưởng sinh”, tâm chúng ta thiện, không có thứ gì là không thiện, tâm chúng ta ác, không có thứ gì không ác, đúng là cảnh chuyển theo tâm. Chúng ta muốn thay đổi ngoại cảnh, cứ thay đổi tâm thì mọi việc sẽ ổn, thay đổi tâm bất thiện của ta, vấn đề sẽ được giải quyết, tâm nào là thiện nhất? Tâm A Di Đà Phật là thiện nhất, trong tâm A Di Đà Phật đã bao gồm bốn mươi tám lời nguyện, năm kiếp tu hành. Bởi thế chân tâm, thành tâm, thành ý của chúng ta, niệm một câu Phật hiệu này, niệm một tiếng Phật hiệu này, trong tiếng Phật hiệu đó, đã đầy đủ bốn mươi tám lời nguyện, năm kiếp tu hành. Thiện trong các thiện, không gì có có thể thiện hơn, ứng phó đại kiếp nạn, bằng cách nào? Phương pháp này là tuyệt diệu, không gì sánh được, vấn đề ở chỗ phải tin tưởng, thực sự sám hối, thực sự hối lỗi, câu Phật hiệu này mới có hiệu quả. Nếu không chịu phản tỉnh, không chịu sám hối, mà vẫn tự cho rằng, câu Phật hiệu này có niệm thế nào cũng không tương ứng. Như lời cổ nhân nói: “Miệng niệm Di Đà tâm tán loạn, đến nát cổ họng liệu ích gì”.
Giữ tâm một chỗ, công đức vô lượng, vấn đề ở chỗ giữ tâm. Liệu bạn có thể chế phục vọng tâm xuống được chăng? Vọng tưởng trong tâm rất nhiều, hàng phục được vọng tâm xuống, nghĩa là hàng phục. Kinh Kim Cang nói: “Hàng phục tâm ấy”, đại sư Chương Gia dạy dạy chúng ta buông bỏ tâm vọng tưởng đó, thì tất cả ý niệm đều buông bỏ, trong tâm chỉ còn một câu A Di Đà Phật, đấy gọi là giữ tâm một chỗ.
Trong bản kinh này của chúng ta đã nói: “Nhất hướng chuyên niệm”, nghĩa là một phương hướng, một mục tiêu. Một phương hướng, thế giới Cực lạc phương Tây; Một mục tiêu, thân cận Phật A Di Đà, ngoài những việc đó ra, không còn tạp niệm nào nữa. Niệm Phật như thế, thì một niệm tương ưng một niệm Phật, mỗi niệm tương ưng niệm niệm Phật, công đức bất khả tư nghị, hiệu quả bất khả tư nghị. Mà Đức Di Đà cùng tất cả Như lai trong mười phương, từ bi cùng cực, thực sự muốn quay đầu thì sức mạnh gia trì sẽ có mặt, hiệu quả rất rõ ràng.
Gần đây chúng ta, một bạn đồng học đã làm một thí nghiệm ở Australia. Thân thể ông không tốt, là đệ tử Phật kiền thành, chuyên tu tịnh nghiệp. Ông mang chứng hen suyễn, đã rất lâu, rất nhiều năm, thuốc thang thế nào cũng không khỏi, ông cách li với bên ngoài một tháng, khi niệm Phật mới phát hiện, chứng hen này từ đâu mà có? Một oán thân trái chủ đang ở trên thân ông, bắt ông phải chịu tội này, ông phát hiện ra. Phát hiện rồi, cầu Phật A Di Đà gia trì để oán thân trái chủ này được giác ngộ, không còn làm phiền nữa, tu hành cùng với ông. Lạy Phật cũng cùng lạy, niệm Phật cũng cùng niệm, nghe kinh cũng cùng nghe, nghe được hai mươi mấy ngày, họ giác ngộ, cầu được vãng sinh, bệnh của ông liền khỏi. Mấy năm trở lại đây, thầy thuốc nào chữa cũng không khỏi, bây giờ đã khỏi, đi rồi.
Ông còn một chứng nữa, khuôn mặt ông rất khó coi, bởi thế ông nói mình có khuôn mặt của người say rượu, vốn cũng là oán thân trái chủ, ngày xưa đắc tội, họ đến trả thù. Ông cũng dùng phương pháp này, cầu Phật Bồ tát giúp đỡ hoá giải, cầu Phật Bồ tát tiếp dẫn người kia vãng sinh, hai oán thân trái chủ vui vẻ, đến thế giới Cực lạc. Bởi thế hai chứng bệnh của ông, mười mấy năm nay chữa trị thế nào cũng không khỏi, phương pháp phương tiện này, chưa đến một tháng, khỏi hoàn toàn, không cần thuốc thang.
Bộ phận nào trên thân thể chúng ta đau đớn, khó chịu, có vấn đề, chắc chắn là có oán thân trái chủ, chúng ta không thể phát hiện, nhưng trong tâm chúng ta đã thấy rõ, biết được. Nên phải đánh động, phải khuyên nhủ, mọi người chúng ta phải hoà giải. Ngày trước chúng ta đã sai, phải thừa nhận, phải sám hối, phải làm mới, phải phát thệ nguyện lớn, khuyên nhủ oán thân trái chủ. Chúng ta nên tạm buông bỏ những ân oán ngày xưa, cùng nhau tu hành. Tôi lạy Phật, anh cũng lạy Phật; Tôi tụng kinh, anh cũng tụng kinh; Tôi niệm Phật, anh cũng niệm Phật, mọi người cùng nhau cầu sinh Tịnh độ.
Trong thời đại ngày nay, nói chung, quỉ thần dễ độ hơn người, bởi vì quỉ thần biết khổ, con người chưa biết, bởi thế quỉ thần dễ nghe lời. Bệnh tật chúng ta được giảm nhẹ, rất tốt, nhưng người ta được đến thế giới Cực lạc, đi làm Phật, chúng ta đừng bao giờ coi thường những oán thân trái chủ này. Quý vị thấy khi họ vướng vào thân phận đó, họ thành tựu nhanh hơn chúng ta, chúng ta không bằng họ, chân tướng sự thực này, không thể không hiểu được.
Bởi thế chúng ta không những không khinh mạn mọi người, mà còn đối xử với lòng chân thành, cung kính. Đối xử với những động vật nhỏ bé, cho đến những loại côn trùng, đều không được coi khinh, tu những gì? Tu tâm chân thành cung kính, thậm chí đối với cỏ cây hoa lá, với núi sông rừng bể, với tất cả quỉ thần. Chỉ với một lòng chân thành, cung kính, chỉ một ước mong, khuyên mọi người cùng nhau niệm Phật, cầu sinh Tịnh độ, đó mới là tâm tốt!
Tâm như thế mới khiến quý vị không gặp những tai nạn, tâm đó mới hoá giải được tất cả oán kết, đã kết với tất cả chúng sinh trong quá khứ, đời nay, tất cả đều được hoá giải. Phật Bồ tát đã giúp một tay, nếu bản thân chúng ta không chịu quay đầu, không biết hối lỗi, cho dù Phật Bồ tát có từ bi, cũng không thể cứu được, vấn đề đó mới gọi là nghiêm trọng, không giúp được.
Chúng ta muốn Phật Bồ tát giúp chúng ta, bản thân chúng ta phải giúp mình trước, đầy đủ tất cả điều kiện, Phật Bồ tát tự nhiên đến giúp. Bởi thế phá hoại tăng đoàn, suy rộng ra là phá hoại việc tốt người khác, đều là những tội lỗi nghiêm trọng, nghĩa là đã kết ân oán nặng nề với người khác.
Phần tiết theo, đưa ví dụ dẫn chứng Kinh A Xà Thế Vương Vấn Ngũ Nghịch, trong đó có đoạn, có tội ngũ nghịch: “Nhược tộc tánh tử, tộc tánh nữ” (Nếu người con trai cùng họ, con gái cùng họ) tộc tánh, ở đây không phải người thông thường, mà là cùng họ. Tộc tánh, cùng họ, cùng dân tộc, cùng một nước, cũng có thể nói là nhà giàu. Những nam nữ này, “Vi thử ngũ bất cứu tội” (tạo năm tội không thể cứu), ở đây là tạo tác, nghĩa là tạo tác năm thứ tội nặng, Phật cũng không thể cứu, ngũ nghịch tội ở đây là năm tội nặng.
“Phải đọa địa ngục lập tức”, quả báo của người này tạo chắc chắn sẽ đọa địa ngục, không chút hoài nghi, tại sao phải đọa địa ngục? Phần trước đã nói rất nhiều, năm loại đó là: “Giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, làm loạn tăng chúng, làm những điều ác với chỗ Như Lai”, nổi ý ác trước Phật Bồ tát. Ở đây chỉ làm chảy máu thân Phật, ác ý ở đây là muốn hại Phật, ngày nay là nổi ác ý muốn huỷ diệt Phật giáo, việc này giống như tội kia, tiêu diệt chánh pháp. Làm loạn tăng chúng là phá hoại tăng đoàn hoà hợp.
“Năm thứ này là nghiệp Vô gián, chịu khổ báo địa ngục vô gián”, người nào làm? Ngu si, người tham sân si mạn, họ sẽ làm những việc đó. Bởi thế năm loại tội nghiệp này, thông thường một loại sẽ kéo theo bốn loại khác, họ mắc tất cả. Bởi thế tội này mới nặng, rất ít thấy chỉ phạm một trong năm tội nặng đó, một loại sẽ kéo theo những loại khác. Bởi thế nó trở thành tội nghiệp cực nặng, đừng bao giờ đụng vào nó!
Phật pháp được coi là bảo, bảo là thứ người thế gian trân quí, có được bảo vật, không những có thể đầy đủ nhu cầu sinh hoạt vật chất, mà còn nâng cao đời sống tinh thần, đó là tác dụng của bảo. Phật pháp thực sự mang đến cho chúng ta, của cải lấy mãi không hết, dùng mấy không cùng, tại sao? Tánh đức. Trong giáo lí Đại thừa, Phật thường dạy chúng ta, tự tánh chân như vốn đầy đủ tất cả vạn pháp, tất cả vạn pháp không phải đến từ bên ngoài. Trong tự tánh của quý vị, có trí tuệ vô lượng vô biên, có đức hạnh cao thượng không gì sánh được, những thứ đó vốn đầy đủ trong quý vị, có năng lực vô lượng, tài hoa vô lượng, phước báo vô lượng.
Khi khai ngộ, đại sư Huệ Năng đã nói: “Nào ngờ tự tánh, vốn đã đầy đủ”, tất cả đều đầy đủ trong tự tánh, chỉ cần minh tâm kiến tánh, đức tướng trí tuệ sẽ hiện ra cả. Đến lúc đó, dùng tánh đức của mình để giáo hoá chúng sinh, chướng ngại nào cũng vượt qua.
Những lời Phật dạy là có thật: “Tất cả chúng sinh vốn là Phật”, sự thực không thể chối cãi. Tổ tiên nói: “Nhân tánh vốn thiện”, cùng một ý với cách Phật nói ở đây. Thiện ở đây là từ khen ngợi, không phải thiện trong thiện ác, ý là quá tốt, tốt lắm, đầy đủ rồi, đầy đủ tất cả, ngày nay tại sao chúng ta không có? Kinh Phật nói ngày nay do mê lầm, chúng ta quên mất tự tánh, bởi thế trong tự tánh, tất cả những trí tuệ đức năng, không thể hiển bày, bị ngăn che mất, cái gì đã che mất? Phiền não che mất. Phật dạy ba thứ phiền não: Phiền não kiến tư, phiền não trần sa, phiền não vô minh. Ta đang bị ba thứ phiền não nặng này, nên đức tướng, trí tuệ không thể hiển bày, không phải không có, có!
Nói cách khác, buông bỏ ba thứ phiền não này, sẽ hiển lộ ngay, buông từ đâu? Buông từ cái thô nhất, rõ ràng nhất. Rõ ràng nhất là phiền não kiến tư, với những thứ này chúng ta có rất nhiều việc, có nhiều lí lẽ, nhìn sai, nghĩ sai, bắt tay từ chỗ này. Phương diện này Phật Bồ tát có thể dạy, kinh điển đã nói về những điều này, quý vị đọc nhiều kinh điển, nghiên cứu nhiều kinh điển, từ từ sẽ hiểu, sẽ thấy rõ.
Với tất cả pháp thế gian, xuất thế, quý vị sẽ có cách nghĩ như kinh Phật nói, như thế mới đúng. Nếu cách nhìn của ta, khác với quan điểm trong kinh Phật, nhất định phải từ bỏ cách nhìn của mình, chọn quan điểm của Phật, tại sao? Phật là chánh tri, chánh kiến, chúng ta đổi thành tà tri, tà kiến. Từ bỏ tà tri tà kiến, nuôi lớn chánh tri, chánh kiến của mình.
Chánh tri chánh kiến hiển bày, nói để quí vị biết, lục đạo luân hồi do tà tri tà kiến biến hiện ra, không còn nữa. Lúc này quý vị mới hiểu, lục đạo luân hồi là giả, không phải thật. Đạt đến cảnh giới này, mọi người xưng họ là A La Hán, đây là sự thành tựu nhỏ nhoi trong việc tu học Phật pháp, họ vượt ra khỏi lục đạo, không còn luân hồi lục đạo nữa.
Không còn lục đạo, bây giờ trước mặt họ là cảnh giới nào? Tứ thánh pháp giới: Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, Phật, họ đã thấy được. Khi không còn lục đạo, tâm thanh tịnh có mặt, tâm bình đẳng cũng dần dần khởi lên. Ngăn trở bình đẳng là phiền não trần sa, ngăn trở thanh tịnh là phiền não kiến tư. Bởi thế khi đoạn phiền não kiến tư, buông bỏ rồi, tâm thanh tịnh có mặt, cõi thanh tịnh hiện ra, Tịnh độ liền hiện ra. Phá được phiền não trần sa, tâm bình đẳng có mặt, cảnh giới bình đẳng có mặt. Cảnh giới bình đẳng là pháp giới nhất chân, thật báo trang nghiêm độ.
Chúng ta phải hiểu vấn đề này, khi đã hiểu rồi làm sao? Phải thực hành. Quý vị đã hiểu rồi, gọi là nhìn thấu, thực sự đã nhìn thấu chưa? Chưa chắc, thực sự buông bỏ mới thực sự nhìn thấu, nhìn thấu mà không buông bỏ, không gọi là thực sự nhìn thấu. Phật pháp gọi là ngộ, ở đây là giải ngộ, không phải chứng ngộ, giải ngộ chưa thể thọ dụng chân thực. Sau khi giải ngộ còn phải áp dụng, áp dụng vào cuộc sống, áp dụng vàp công việc, áp dụng vào đối nhân xử thế, đấy mới gọi chứng ngộ. Chứng ngộ phải thực sự lợi ích, như vậy quý vị sống đời sống thế nào? Là đời sống của chư Phật Bồ tát, không phải đời sống người phàm. Bởi thế không thể không đọc kinh sách, không đọc là mãi mãi mê lầm, giống như bốn chữ được nói sau đây, “ngu si mông muội”, quý vị không đọc kinh thì sẽ như thế.
Giải ngộ không ăn thua, phải chứng ngộ, nhưng chứng ngộ phải trải qua giải ngộ, quý vị không hiểu, làm sao buông được, làm sao biết cách? Hiểu rõ rồi, nắm được rồi, ta biết buông thế nào, biết buông những gì. Giải ngộ là nhìn thấu, nhìn thấu mới biết buông bỏ. Không buông được, chứng minh quý vị vẫn chưa nhìn thấu. Quý vị cho mình đã nhìn thấu, đúng thế, đã hiểu rõ chuyện đó, nhưng thực ra chưa nhìn thấu, thực sự nhìn thấu, quý vị phải buông bỏ được.
Trên thân quý vị đang mệt mỏi vì gánh nặng, người ta bảo buông bỏ thì thích thú, tôi buông bỏ, thích thú ngay, gánh nặng đã đặt xuống rồi. Nhưng khuyên quý vị buông bỏ, quý vị không chịu, quý vị không hưởng thụ được cảnh giới buông bỏ. Giải ngộ là giúp buông bỏ, buông bỏ lại giúp càng giải ngộ thêm một cấp. Phật pháp không gì khác, từ sơ phát tâm đến Như Lai địa, đều là buông bỏ giúp nhìn thấu, nhìn thấu giúp buông bỏ, hai phương pháp này bổ sung cho nhau để đi đến cứu cánh viên mãn. Điều này sáu mươi năm trước đại sư Chương Gia đã dạy cho tôi, rất hiệu quả.
Trong thời đại này, trong hoàn cảnh này, rất hiệu quả, không bao giờ mất, không bao giờ thua, không bao giờ đọa lạc, nếu biết ứng dụng sẽ thành công; không biết áp dụng, sẽ gặp trở ngại. Bởi thế quy nạp năm loại ác lại, đều là ngu si, sân hận, tham lam, ba độc của ý nghiệp.
Chúng ta xem đoạn tiếp theo: “Ngu si mông muội trở xuống”, đoạn kinh văn đó trở xuống. Đoạn kinh văn từ ngu si mông muội trở xuống. “Ngu si mông muội, tự cho trí tuệ, không biết sinh ratừ đâu, chết sẽ đi đâu. Không nhân không thuận, mong được sống mãi”, đấy là mấy câu kinh văn, “cho thấy nỗi đau từ ngu si”. “Mông muội” là vô tri, nhưng bản thân họ không hay, họ cho mình có trí tuệ, tự cho đó là trí tuệ, thực sự ngu si cực độ.
Lấy gì để gọi là trí tuệ, như thế nào gọi là ngu si điên đảo, họ hoàn toàn không biết trí tuệ thực sự, cho rằng họ đang rất thông minh, siêng năng. Bởi thế nên tự cho là trí tuệ, nhưng họ thực sự ngu si, họ đang tạo nghiệp. Ở điểm này, những người học Phật thực sự, mong đời này của chúng ta, nhất định cầu vãng sinh, không muốn quay lại luân hồi lục đạo.
Nếu quý vị giác ngộ như thế, vậy hãy thận trọng, rất để ý, nhất định phải nhận thức thật rõ, thế nào là trí tuệ, thế nào là ngu si. Mỗi khởi tâm động niệm đều mang theo tự tư tự lợi, mang theo tiếng thơm lợi dưỡng, mang theo tham sân si mạn, đó chắc chắn là ngu si. Người sơ học không hiểu thế nào là trí tuệ, nó sẽ mang đến cho quý vị ý niệm tạo nghiệp, hành vi đó là ngu si, không ngu si tại sao lại tạo nghiệp?
Từ những gì đã nói quý vị thử nghĩ, sẽ thấy được, rốt cuộc ta ngu si hay trí tuệ. Khởi tâm, động niệm, ngôn ngữ, hành động không nghĩ đến bản thân, không có tự tư tự lợi, không có tham sân si mạn, không có tiếng thơm lợi dưỡng, đó là trí tuệ, chắc chắn quý vị đã không nhầm lẫn.
Tiêu chí của đúng và sai là tánh đức, nói cách khác, khởi tâm, động niệm, ngôn ngữ, hành động tương ứng với tánh đức, tánh đức là gì? Thập thiện, Ngũ giới, Tam qui, Lục độ, tôi chỉ nói bốn loại, bốn loại này là phổ thông nhất. Tương ứng với bốn loại này, đó là tánh đức, nếu trái ngược với bốn loại này, đó là ngu si. Học Phật tu hành là tu những gì? Phật không có tự tư tự lợi, Phật không có thị phi nhân ngã, Phật không có tham sân si mạn, Phật không có tiếng thơm, lợi dưỡng. Nếu chúng ta học Phật, phải học cho giống ngài, không những ngài nói, nói cho chúng ta, bản thân ngài còn thực hành.
Suốt đời ngài tùy theo hoàn cảnh, gì cũng được, không có gì là không tốt. Thuận cảnh cũng tốt, nghịch cảnh cũng không sao; người hiền cũng tốt, người ác cũng được, không có phân biệt, tại sao không có phân biệt? Bản tánh giống nhau, bản tánh đều là Phật, bản tánh đều là thiện. Tất cả không thiện, những sai biệt này là tập tánh, tập tánh không phải là bản tánh của quý vị, tập tánh sẽ thay đổi, bản tánh là bất biến.
Cái gọi là tập tánh là nhất thời sai lầm, có thể tha thứ được. Ngu si, hồ đồ nhất thời lầm lỡ, khi đã giác ngộ, hiểu rõ rồi, sám trừ nghiệp chướng, sau không tái phạm, không phải đã khôi phục rồi ư! Quý vị với Thánh hiền, người tốt, Phật Bồ Tát là một. Bởi thế Phật Bồ Tát bảo chúng ta xem bản thể của người, đừng nhìn tập tánh; nhìn bản thiện của người, đừng nhìn bất thiện, chúng ta mới có thể thoát li tam giới, mới có thể thoát li luân hồi.
Điều đáng sợ nhất của con người là làm những chuyện ngu si, vô tri mà lại cho mình là trí tuệ, thấy mình có trí tuệ, có phương pháp, đấy là sai lầm. Bởi thế đóây là tự cho mình đúng, thực ra cực kì ngu si, ngu si này đã đến đỉnh điểm.
“Lại nhân ngu si, không tin nhân quả ba đời, nên không biết được sinh ra từ đâu, cũng không biết chết rồi sẽ về đâu”, đó là do ngu si tạo nên, không tin nhân quả ba đời, nhân quả ba đời ở đâu? Ngay tại nơi này, nguyên lí nhân quả ba đời là gì? Bồ Tát Di Lặc đã nói rất rõ ràng, nhân quả ba đời là ý niệm của chúng ta, giống như những cuốn film, tấm trước là quá khứ, đây là hiện tại, đây là vị lai, đây chính là nhân quả ba đời. Đặt vào trong máy chiếu, một giây, nhân quả ba đời thay đổi hai mươi bốn lần, nhưng ta không hề biết.
Bồ Tát Di Lặc nói càng rõ ràng hơn về chân tướng sự thực, một giây bao nhiêu lần chuyển động? Một nghìn sáu trăm triệu. Niệm trước không phải niệm sau, niệm sau không phải niệm trước, mỗi niệm đều độc lập, mỗi niệm đều hư vọng, tại sao? Nó liễu bất khả đắc. Chân tướng sự thực này, chỉ trong đại định mới nhìn thấy được, thiền định cực kì sâu, có thể giữ tâm lại một nơi, nghĩa là bất động.
Trên thực tế, tự tánh vốn là như thế, đại sư Huệ Năng đã nói với chúng ta: “Nào ngờ tự tánh, vốn không dao động”, chỉ không dao động, những dao động cực kì nhỏ của quý vị cũng sẽ biết, chúng ta ngày nay không biết, nguyên nhân ở đâu? Chúng ta là dao động lớn, bởi thế không thể biết được những dao động nhỏ. Người trong đời này gọi là xốc nổi, xốc nổi ở đây là sóng to gió lớn, dưới sóng to gió lớn, những thứ nhỏ hơn, những gợn sóng nhỏ, không thể nhận ra.
Việc hình thành vũ trụ, được tạo thành bởi những chuyển động cực kì nhỏ, đó là hiện tượng sóng động cực kì nhỏ, được các nhà khoa học ngày nay phát hiện ra. Nhà lượng tử lực học, họ đã chứng minh cách đây ba nghìn năm, những lời Đức Phật về tướng vi tế, không sai chút nào, ba nghìn năm sau các nhà khoa học đã làm sáng tỏ. Các nhà khoa học cho chúng ta biết, tần suất các niệm nhỏ cực kì cao, cực kì nhanh, không thể đo đếm. Bồ tát Di Lặc đã nói được tốc độ của nó, một giây tần suất sóng động là một nghìn sáu trăm triệu. Những điều này còn ghê gớm hơn những nhà khoa học, nhà khoa học không đo đếm được, vì nhanh quá, tốc độ nhanh quá. Phật có thể nói được tần suất của nó. Bởi thế nếu quý vị hiểu rõ những điều này, sẽ hiểu được đây là nhân quả ba đời, niệm trước, niệm sau, niệm hiện tại, đây là nhân quả ba đời.
“Không biết đời này từ đâu mà có, cũng không hay chết rồi sẽ về đâu”, điều này người học Phật có thể biết. Thật sự nghiên tham thấu phẩm Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán của quốc sư Hiền Thủ có thể hiểu ngay, quý vị từ đâu mà có, biết được; Khi chết quý vị đi về đâu, cũng biết được, nhưng mục tiêu cuối cùng cũng về tự tánh. Chúng ta từ tự tánh biến hiện ra, cuối cùng lại quay về tự tánh, tự tánh là gì? Tự tánh được gọi là Phật, được gọi là Như Lai. Sau khi chết ta đi về đâu? Sau khi chết ta quay về tự tánh, theo hướng đó, đó là mục tiêu để đi.
Tự tánh, trong Tịnh độ gọi là thường tịch quang tịnh độ. Chúng ta vãng sinh thế giới Cực lạc, cuối cùng là mong muốn nhập vào thường tịch quang tịnh độ, viên mãn. Thường tịch quang tịnh độ là Diệu giác Như lai trong kinh Hoa Nghiêm, trên Đẳng giác. Đẳng giác là ngôi vị cao nhất của Bồ Tát, trong năm mươi mốt vị của Bồ Tát thì Đẳng giác là cao nhất. Trên Đẳng giác là Diệu giác, quay về Thường tịch quang. Chúng ta biết rằng, chúng ta mong muốn quay về Thường tịch quang, Phật A Di Đà giúp đỡ.
“Không rõ nhân quả, không tin luân hồi”, luân hồi ở đây, không kể quý vị có tin luân hồi hay không, không phải tin là có, không tin thì không, không phải thế. Quý vị tin, nó có, không tin, nó cũng có, nó vẫn có, chắc chắn quý vị không có cách gì vượt qua nó.
Trong luân hồi có hiện tượng rắc rối nhất, là oan oan tương báo, việc này được coi là rắc rối nhất. Nếu gây nhân thiện sẽ được quả thiện, đó là báo; còn như tạo nhân ác sẽ gặp ác quả, quả báo nhân duyên rõ như ban ngày. Xin đừng bao giờ cho rằng, chúng ta khởi lên một suy nghĩ thì không ai biết, sai rồi, đó là tự lừa dối bản thân.
Ngày nay chúng ta được coi là rõ ràng, minh bạch. Từ kinh Hoa Nghiêm, từ Hoàn Nguyên Quán, đã rõ ràng, thì ra tâm ta vừa khởi lên, ai biết hết? Quốc sư Hiền Thủ cho chúng ta biết, ý niệm vừa khởi đã đi khắp pháp giới. Bởi thế, cả vũ trụ với chúng ta, giống như một mạng lưới, giống mạng internet ngày nay, quý vị không thể thấy mạng này, nhưng thực sự là một mạng lưới, bất kì một điểm nào cũng cảm ứng với toàn thể. Ở đây vừa động, cả cõi hư không khắp pháp giới đều biết được, không những chúng sinh hữu tình biết được, mà chúng sinh vô tình cũng biết được. Chúng ta khởi tâm, động niệm, thử hỏi, cái bàn này biết chăng? Chiếc ghế có biết chăng? Bức tường kia có biết chăng? Mặt đất này có biết chăng? Tất cả đều biết hết, tại sao? Tất cả vật chất đều là có cơ thể. Trong vũ trụ, không một thứ gì là không có cơ thể cả, nghĩa là không có mạng sống, không thứ nào, tất cả đều có.
Chúng ta học kinh giáo bao nhiêu năm nay, mới ngộ ra, lúc nào cũng đọc Tâm Kinh, từ bé đã biết đọc: “Quán tự tại Bồ tát, hành thâm Bát nhã ba la mật đa thời, chiếu kiến ngũ uẩn giai không”, vốn chúng ta nhầm ngũ uẩn là chỉ người, không phải vậy, ngũ uẩn chỉ vật chất, vật chất làm sao? Nói về vật chất nhỏ nhất, ngày nay gọi là lượng tử. Ở phần trước, Hoàng Niệm Lão đã đưa cho chúng ta một danh từ, các nhà khoa học đã dịch ra tiếng Trung, trung vi tử, trung vi tử này lớn chừng nào? Khái niệm ngày nay của chúng ta, là khái niệm rất mơ hồ, không rõ ràng, nguyên tử, mọi người đều biết danh từ này.
Trong nguyên tử có hạt nguyên tử, đó là trung tử, bốn mặt đều có điện tử chạy xung quanh, giống như Thái dương hệ. Trong nguyên tử là hạt nguyên tử, điện tử quay xung quanh nó, đúng là giống như một tiểu vũ trụ, mắt thường chúng ta không nhìn thấy, kính hiển vi cao độ có thể soi thấy.
Điện tử này rất nhỏ, trung vi tử nhỏ cỡ nào? Một trăm ức trung vi tử hợp thành một điện tử, bởi thế một điện tử, nếu chia ra, có thể chia ra một trăm ức trung vi tử. Có thể là thứ trong kinh Phật nói, nhỏ trong cái nhỏ, không thể chia được nữa, chia nữa cũng không có. Một đơn vị vật chất nhỏ như thế, trong đó vẫn có sắc thọ tưởng hành thức. Hay nói cách khác, nó đầy đủ ngũ uẩn, ngày nay chúng ta mới biết.
Quan Thế Âm Bồ tát nói: “Chiếu kiến ngũ uẩn giai không”, nghĩa là soi chiếu trung vi tử, nó đầy đủ ngũ uẩn, đầy đủ năm uẩn đó, thời gian dừng lại của nó, chỉ có một nghìn sáu trăm triệu phần của một giây, không thể thấy nó. Thời gian ngừng lại ngắn như thế, vì thế đều không, ta không có cách nào nắm bắt được, những hiện tượng trước mắt chúng ta được đến như thế nào? Những hiện tượng này tập hợp lại một một chỗ, những ảo ảnh được sinh ra.
Không khác gì film chiếu trên màn hình, những đoạn film đó, một giây có thể chiếu ra hai mươi bốn tấm, hai mươi bốn tấm ảnh đó tích tụ lại ở trên, khiến ta sinh ra ảo ảnh. Chúng ta có thể hình dung ra vấn đề này, chân tướng sự thực hiện tại chính là hiện tượng của trung vi tử hiện ra. Nghĩa là một giây, có một nghìn sáu trăm đoạn film, ảo ảnh được sinh ra trong một giây, khiến ta không nhận ra nó là giả, đấy mới gọi là “chiếu kiến ngũ uẩn giai không”.
Trong Kinh Bát Nhã: “Tất cả pháp không nắm bắt, cuối cùng không, lấy được gì”, chân tướng sự thực! Làm sao quý vị cho những thứ này là thật được? Nếu chân tướng sự thực này, nếu chắc chắn, nếu thấy rõ, triệt ngộ rồi, có thiên tai chăng? Không còn nữa, bầu trời bị hủy diệt cũng không tạo thành thiên tai, tại sao? Bất khả đắc. Thân thể chúng ta có hay chăng? Không có, ngã và ngã sở đều bất khả đắc.
Nếu ta hiểu được những chân tướng này, tâm đã định rồi, chắc chắn sẽ không bị ngoại cảnh tác động, tại sao? Không có những thứ đó, căn bản không có, đấy là cảnh giới nào? Đó là cảnh giới trong thường tịch quang. Cảnh giới này, là những gì trong bộ kinh này đã nói, rốt ráo chân thực. Bộ kinh này đề cập đến ba thứ chân thực, rốt ráo chân thực, cũng là chân tướng sự thực, quý vị làm sao biết được? Trí tuệ chân thực sẽ thấy được rốt ráo chân thực, khi đã thấy rồi, họ sẽ nhận được lợi ích chân thực, lợi ích chân thực là gì? Buông bỏ tất cả, biết được những gì? Tất cả pháp không có gì, đều là không, đấy chính là lợi ích chân thực.
Bất cứ một thiên tai nào xuất hiện, quý vị nhìn xuyên được, nhìn thấy tất cả, những hiện tượng này như thế nào? Tất cả những hiện tượng này là do nghiệp lực chúng sinh biến hiện ra, nghiệp lực năng biến không phải thật, hiện tượng của sở biến cũng không phải thực. Đó là quý vị nhìn những tai nạn lớn, có khác gì chúng ta xem truyền hình đâu. Khi quý vị nhìn thấy những tiết mục này, nhìn thấy những cảnh diễn khác, sẽ hiểu quả báo nghiệp nhân của nó. Người mê hoặc đang chịu tội trong đó, không biết được chân tướng sự thực, họ cho là thật. Bởi thế nhân quả luân hồi là một sự thực.
“Không biết lợi tha, chỉ biết lợi mình, nên đối nhân xử thế bất nhân bất thuận”, như thế là nhầm lẫn, nhầm ở đâu? Nhầm ở chỗ không biết, tất cả vật tất cả người là ta, nhầm ở chỗ đó, vì lí do gì? Tất cả mọi người, tất cả sự vật, đều là tự tánh ta biến hiện ra, họ với ta không hai, người với ta là một, không hai, bởi thế hại người là gì? Chính là hại mình, lợi người là lợi mình. Như hai cánh tay, tay trái giúp tay phải, quý vị nghĩ giúp đỡ nó, hay giúp chính mình? Tay trái và tay phải, sẽ trở thành oan gia đối đầu chăng? Tại sao? Cùng một cơ thể.
Ngày nay chúng ta không hiểu rõ, cả vũ trụ cùng một thể với ta, điều này nếu đã đọc kĩ Hoàn Nguyên Quán sẽ ngộ ra ngay, sẽ thực sự hiểu rõ. Khi đã thực sự hiểu rồi, thấy tất cả những chúng sinh chịu khổ nạn, quý vị sẽ không quản thân mình đi giúp đỡ họ, tại sao? Cùng một cơ thể, đồng thể đại bi, vô duyên đại từ, tự nhiên hiển lộ, không cần đền đáp, không cần người khác khen ngợi.
Nếu xem người kia là oan gia, người này là đối đầu, tôi yêu người này, tôi ghét kẻ kia, đó là những hành động ngu si mông muội, không hiểu một chút gì về chân tướng sự thực, rất đáng thương, quý vị đang tạo nghiệp trong đó. Bởi thế thọ báo tạo nghiệp ở đây, oan oan tương báo đến lúc nào mới hết? Không bao giờ ngưng, nỗi khổ không phải một đời, đời đời kiếp kiếp, bởi thế không gặp được Phật pháp sẽ thế nào? Biết được chuyện này, mới hiểu được cái hay của Phật pháp, không phải Phật pháp, làm sao chúng ta hiểu được? Hay là vẫn mờ mịt luống cả một đời, cả đời này tạo bao nhiêu nghiệp! Thiện có thiện báo, ác có ác báo, thiện ác không bao giờ mất cả, nhất định phải nắm rõ vấn đề này.
Tôi đã làm nhiều việc xấu, tôi làm nhiều việc thiện để đắp đổi lại, không được, thứ nào có báo của thứ đó. Thiện có báo của thiện, ác có báo của ác, thiện ác không thể bị mất đi, đấy là vấn đề không thể lãng quên.
Khi xem những hình ảnh trên truyền hình, chúng ta đã ngộ ra, mỗi hình ảnh, mỗi hình ảnh của nó, hình trước không liên quan đến hình sau, làm sao nó có thể mất đi? Bởi thế nó không thể mất, mỗi thứ có báo riêng, lúc nào sẽ báo? Gặp duyên sẽ báo. Nghiệp nhân của thiện ác nằm trong A lại da, gặp duyên thiện, hạt giống thiện sẽ báo trước, gặp duyên ác, hạt giống ác sẽ báo trước, bởi thế chuyện quả báo, đều là gặp duyên không giống nhau.
Bởi thế chúng ta đã hiểu rõ, tất cả pháp của thế xuất thế gian, không gì sánh bằng Phật pháp. Gặp được Phật pháp, thực sự là phần thưởng tuyệt vời nhất, cơ hội nhận phần thưởng cao quí đó lại cực kì khó. Quý vị đã nhận được, gặp được nó, lợi ích thực sự là gì? Lợi ích thực sự là cơ hội giải thoát, quý vị đã gặp được, ngay trong đời này, mãi mãi thoát li luân hồi, nhân duyên thoát li thập pháp giới. Quý vị đã gặp cơ duyên rồi, đã nắm vững rồi, nên đã vượt thoát nó.
Nói cách khác, vấn đề chưa được giải quyết từ kiếp vô thỉ đến nay, lần này đã được giải quyết, tốt là tốt ở điểm đấy. Bởi thế chúng ta phải trân quí nhân duyên đó, trân quí nghĩa là đã nhận ra, lúc đó ta mới trân quí. Còn như không cảm nhận được ta sẽ không hiểu, thực sự hiểu mới trân quí. Bất kể thế nào, trong thời gian ngắn ngủi này, ta nên giải quyết vấn đề của chính mình.
Bởi thế, “không biết lợi tha, chỉ biết thân mình”, đấy là sai lầm hoàn toàn. Họ không biết lợi tha chính là tự lợi, tự lợi chính là hại bản thân, tự lợi tạo tội nghiệp vô lượng, quý vị nghĩ tôi tự lợi sẽ có tội lỗi như thế nào? Vấn đề này họ không hiểu, lỗi ở đâu? Tăng thêm ngã chấp, rắc rối ở chỗ đó, tại sao ta không thể ra khỏi luân hồi lục đạo? Là bởi ngã chấp.
Quý vị xem Phật giáo nhập môn, điều đầu tiên là phá thân kiến, mọi người đã đọc nhiều lần Kim Cương Kinh: Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sinh tướng, vô thọ giả tướng, là người thế nào? Tu đà hoàn của Tiểu thừa, Bồ Tát Sơ tín vị của Đại thừa. Bồ Tát có năm mươi mốt giai cấp, đầu tiên là Bồ Tát Sơ tín vị. Khi phá được tứ tướng, quý vị mới chứng được. Cái gì quý vị cũng vì bản thân, ngã chấp này càng ngày càng chắc chắn, ngày càng không thể buông bỏ, vấn đề là ở chỗ đó.
Mỗi niệm của pháp thế gian đều vì mình, tại sao? Họ không xa rời lục đạo, pháp xuất thế nếu rời khỏi lục đạo, khi rời khỏi lục đạo, việc đầu tiên là buông bỏ ngã, không còn ngã. Bởi thế, thực sự thực hiện vô ngã, vô nhân, vô chúng sinh, vô thọ giả, quý vị thấy, mới chứng được sơ quả, có ngã làm sao được!
Bởi thế trong kinh giáo, bất luận Đại thừa hay Tiểu thừa, Phật đều dạy chúng ta lợi ích người khác, bỏ mình vì người, ưu điểm ở đâu? Làm nhạt bản thân, cuối cùng buông bỏ ngã, quý vị đã chứng quả.
Tu đà hoàn Tiểu thừa, Sơ tín vị của Đại thừa, địa vị thấp nhất, vừa nhập môn trong nhà Phật, nhưng chúng ta không thể coi thường họ, không được đánh giá thấp họ. Tuy họ mới nhập môn, nhưng môn này là môn của thánh nhân, nhập vào môn này là thánh nhân, chúng ta gọi họ là tiểu tiểu thánh nhân, thánh nhân ở địa vị thấp nhất.
Ba loại bất thoái chuyển, họ đạt đến loại thứ nhất, vị bất thoái. Chứng được quả vị đó, chưa ra khỏi lục đạo, nhưng chắc chắn không còn đọa vào tam đồ, đấy là điều chắc chắn. Trong lục đạo họ chỉ ở hai cõi trời, người, nhân gian, cõi trời. Nhưng họ có kì hạn trong hai cõi đó, bảy lần, vào ra trên cõi trời và nhân gian bảy lần, rồi sẽ ra khỏi lục đạo, chứng quả A La Hán, vĩnh viễn thoát li luân hồi lục đạo.
Bởi thế kì hạn của họ, giống như học Tiểu học, chắc chắn sáu năm sẽ tốt nghiệp, họ hết học Tiểu học. Nên Sơ quả, quay đi quay lại bảy lần ở nhân gian rồi vượt ra, tốt nghiệp, tốt nghiệp Tiểu học, rời khỏi Tiểu học. Vì vậy nhất định chúng ta phải nhớ, lúc nào cũng giữ tâm lợi ích người khác, tâm lợi ích chúng sinh, làm nhạt bản thân.
Điều đau khổ nhất của thế gian, nhân tố tạo nghiệp thứ nhất, là tự tư tự lợi, vì thế khởi tâm động niệm đều hại người lợi mình, dứt khoát đừng nhúng ta vào việc lợi mình hại người. Nhất là Tam bảo, xâm chiếm Tam bảo, chiếm những tiện nghi của Tam bảo, tội lỗi này, nói chung là không có báo ứng tốt. Ý của câu này rất sâu sắc, nên suy nghĩ thật kĩ, quả báo rất đáng sợ.
“Nên đối nhân xử thế bất nhân bất thuận”, nhân là thương người, không biết thương người. Người không biết thương người, chúng ta phải hiểu rằng, họ không biết thương yêu bản thân. Chỉ có người biết thương yêu bản thân mới biết thương người, khi không thương người thì không biết thương mình, biết thương mình, sao lại tạo nghiệp ác? Bản thân tạo nghiệp ác, đọa tam đồ, đọa địa ngục, đó đâu phải thương bản thân? Hồ đồ.
Người thực sự có trí tuệ, họ thương bản thân, họ không tạo nghiệp ác, họ không kết oán với người khác. Trong đạo Bồ đề, họ không có oán thân trái chủ bám trên thân, không làm phiền họ, đó là tự thương mình. Đi đâu cũng gây oán, đi đâu cũng kết oán với người, trên đường bồ đề toàn là oán thân trái chủ, ngày nào cũng làm phiền, làm sao gọi là tự thương mình?
Xét về lí, tâm không thanh tịnh là không thương mình. Người tự thương mình, vĩnh viễn giữ mình cho thanh tịnh bình đẳng giác. Đây là điều trong kinh nói, thanh tịnh bình đẳng giác là chân tâm của ta, chân tâm của ta là tâm thanh tịnh, là tâm bình đẳng, là giác, không mê, bây giờ cả ba điều đó không còn nữa. Tự tư tự lợi, tiếng thơm lợi dưỡng, tham sân si mạn là nhiễm ô, làm ô uế hết tâm, không còn trong sạch nữa. Cống cao ngã mạn, tự cho mình phải, không còn tâm bình đẳng nữa, đấy đâu phải tự thương mình? Mê hoặc điên đảo, không có trí tuệ, không có giác, đấy gọi là không tự thương mình. Không tự thương mình, tất nhiên không thể thương người.
Bất nhân bất thuận, bất thuận là không theo tánh đức, dưới đây có giải thích đơn giản. Trang tử nói: “Thương người lợi vật gọi là nhân”. Người này có thể thương người, không những thương người, họ còn yêu vật, nghĩa là tất cả vạn vật, cây cỏ hoa lá, núi sông rừng bể, không gì họ không quí, đấy là nhân.
“Thuận, là hoà thuận”, hoà mục, tuỳ thuận đại tự nhiên, sự vận hành của đại tự nhiên là sự có mặt của tánh đức. Bởi vì bất nhân, bất thuận, “chỉ biết có mình, nên mong được sống mãi”, liệu có trường sinh được chăng? Được, thực sự có. Người không từ việc ác nào sẽ được trường sinh, điều này đã được đề cập trong kinh, nguyên nhân do đâu? Phước đức do tu tập đời trước quá lớn, đời này không kể làm những việc xấu nào, vẫn còn phước báo đời trước, họ chưa hưởng hết, những gì họ hưởng được là phước báo đời trước, làm những việc tốt này, nó chống đỡ cho họ. Khi hưởng hết phước, những ác nghiệp được tạo trong đời này, ác báo sẽ hiện ra, lúc đó muốn hối cũng chẳng kịp, đây là chân tướng sự thực. Không phải cổ thánh tiên hiền dùng để dọa người, không phải, như vậy là quý vị đã hiểu nhầm về cổ thánh tiên hiền.
Mỗi lời của cổ thánh tiên hiền, chư Phật Bồ tát là lời nói thật, không câu nào là uy hiếp, dụ dỗ, họ không dùng những thủ đoạn đó để đối xử với mọi người, để giáo hoá chúng sinh, không dùng những thủ đoạn đó. Những thủ đoạn phi pháp như thế họ không dùng, tất cả đều là lời nói thật, rất chân thật.
“Những người tâm ngu, việc nhác như thế”, họ thực sự là những người ngu si, nhác nhớm, tuy được nghe những lời giáo huấn từ tâm. Từ tâm là Phật Bồ tát, thiện tri thức, lời giáo huấn từ bi, nhưng họ “không chịu nghe”, họ cứ tin những việc họ làm, là chính xác.
“Nói rát họng, không ích gì với người đó”. Phật Bồ tát hết lòng khuyên nhủ họ, không chịu nghe, không muốn tìm hiểu, tất nhiên là không muốn làm theo, những việc này không mang lại lợi ích cho họ, nhưng cũng không thể nói hoàn toàn không mang lại lợi ích. Giáo lí Đại thừa thường nói: “Một khi đi qua tai, mãi sẽ được giống đạo”, lợi ích của họ ở đó. Phật Bồ tát từ bi, trong a lại da thức, trồng được hạt giống Bồ đề, lợi ích ở chỗ đó. Đời này chưa hưởng được, đời này phải chịu thứ gì, họ vẫn cứ chịu, không thể thay đổi được, nhưng nếu có thể tin, gắng nghĩ, thực sự cố gắng sám hối, niệm Phật cầu sinh, vấn đề của họ sẽ được giải quyết, lợi ích đời này nhận được sẽ rất lớn.
Phần tiếp theo nói: “Nói chung vì những người ngu si đó, trong tâm bế tắc”, giống như trong lòng họ có nhánh cỏ ngăn lại, nên không thể ngộ, nói sao với họ, họ cũng không khai ngộ. “Tuy nghe lời hay, không thể hiểu được”, họ không cách nào lĩnh hội, không cách nào khai giải.
“Đây nói rõ nỗi khổ do si độc mang đến”, ở đây là nói trước mắt, không nghe được lời hay, không hiểu được lời thật. Trong xã hội ngày nay, gọi là nghe lừa không nghe khuyên, quý vị lừa họ, họ rất vui vẻ, nhưng khuyên họ, họ không hiểu, họ không thể tiếp nhận, đấy là ngu si, rất đáng thương!
Tịnh Ảnh Sớ nói: “Ngu si hiện hữu, ám chướng che tâm, không hiểu gì cả, đó gọi là đau”, ngu si hiện tiền, tại sao hiện nay ngu si? Là có nhân tố, quá khứ không chịu bố thí pháp, đây chính là quả báo, chúng ta bình tâm để suy nghĩ tình cảnh này, nhiều lắm. Những gì mình hiểu mang đi nói với mọi người, vẫn giữ lại một ít, sợ sau này họ hơn mình, đây là nguyên nhân của sự ngu si, đến kiếp sau họ vẫn ngu, muốn học gì, nghe không hiểu, vì quý vị giấu pháp! Bởi thế giấu pháp phải bị quả báo ngu si, ngoài ra còn mắc gì? Ngăn cản người khác học tập, sợ người ta học giỏi hơn mình, tôi liền nghĩ mọi cách để ngăn trở họ, suy nghĩ này đã mang lại quả báo ngu si.
Tôi nghe một đồng tu nói, đó là chuyện có thật, bạn của anh ta, không phải của anh ta, bạn của anh ta, có đứa con rất thông minh, đang học ở trường, điểm thi rất cao, trong lớp có đứa học hơn nó. Mỗi đợt thi, nó không cách nào vượt qua, đứa bạn kia bị bệnh rồi mất, nó vui lắm. Nói với người nhà, chết cũng hay, chết hay quá, mọi người hỏi nguyên do? Không còn ai cạnh tranh với nó nữa, tương lai nó là đứa đứng đầu lớp, người hơn nó đã chết rồi. Ý nghĩ như thế sẽ gieo hạt giống ngu si, đó là gì? Ghen ghét. Đứa trẻ này sau khi lớn, vừa thông minh, vừa giỏi dang, nhưng không có đức hạnh, nhất định trong tương lai nó sẽ tạo nghiệp ác, khi tạo hết nghiệp ác rồi, đến địa ngục a tì.
Từ điểm này quý vị cứ quan sát cho rõ, nó đang đi trên đường nào? Đường nó đi là địa ngục, không biết thương người, không biết tôn kính người, nói chung là phá hoại việc tốt người ta, để mình được đứng trước, suy nghĩ này là suy nghĩ của địa ngục.
“Ám chướng phú tâm”, phú là ngăn trở, làm trở ngại tâm thanh tịnh của ta, ngăn trở tâm giác ngộ của ta, những thứ này đều thuộc ngu si, không hiểu gì cả. Nói theo Phật pháp, họ không biết tí gì về thật tướng các pháp. Thật tướng các pháp, có nghĩa chân tướng tất cả vạn sự vạn vật, không hiểu gì cả.
“Lấy đó làm khổ”, nỗi đau này rất nghiêm trọng, nhưng có rất nhiều người đã tê liệt, tuy cực kì thống khổ, nhưng hiện tại họ không hiểu, giống như thân người gỗ, rất đau khổ, nhưng họ không hề hay biết, điều đó rất đáng thương. Người cảm nhận được nỗi thống khổ, họ sẽ đổi; không biết đau khổ, họ sẽ không thay đổi. Họ không đổi, tương lai họ nếu đọa địa ngục, họ biết đau, khi họ biết sửa đổi, họ vẫn có thể không đọa địa ngục.
Điều này mang lại cho những người học Phật chúng ta, một lời cảnh giác rất cao, chúng ta đã từng phạm những lỗi đó chăng? Nếu có phạm những lỗi đó, sau này khi đọa vào địa ngục sẽ không hối kịp, không kịp nữa. Nếu muốn phản tỉnh, trong này có mấu chốt, đó là phải hạ thấp dục vọng mình xuống, nhiều dục vọng quá, ý dục nặng quá, người sẽ mê hoặc, say mê, sẽ phạm những lỗi như thế.
Khi còn tại thế, Thế Tôn đã làm tấm gương sáng cho chúng ta, cuộc sống chỉ cần tạm được là đủ, suốt cuộc đời của ngài_ Ấn Độ là miền nhiệt đới, vậy nên không cần nhiều y phục, ba y một bát, ngài cảm thấy đủ, mỗi ngày đều đi khất thực. Ấn Độ không có bốn mùa, khu vực nhiệt đới chỉ có mùa Hạ, bởi thế y phục của ngài rất đơn giản. Ban đêm đem y ra làm chăn đắp lên thân, đêm ngủ dưới cây, ngày ăn một bữa, an lạc hoan hỉ, đầy đủ pháp hỉ, tâm lúc nào cũng vui vẻ, ngài thực sự buông bỏ.
Nỗi khổ đời người là quá nhiều dục vọng, dục vọng không bao giờ đủ, vì vậy quý vị suốt ngày tạo nghiệp. Khi tạo nghiệp thì không biết, sau khi mất quả báo hiện ra mới hiểu. Buông bỏ tất cả, niệm Phật vãng sinh Tịnh độ, là cực kì dễ, với họ, việc này quá đơn giản, họ không lưu luyến thế gian này. Quý vị bảo họ nhất tâm hướng về Tịnh độ, họ sẽ thực sự nhất tâm mong muốn, nhất tâm nhớ nghĩ, người này chắc chắn sẽ được vãng sinh.
Pháp môn Tịnh độ, quý vị không gặp được, không nói làm gì, gặp được rồi cố gắng thực hành, thời gian ngắn cũng thành tựu. Vấn đề là thực sự sám hối, thực sự thức tỉnh, giả là không được. Chân tâm của quý vị cùng Phật A Di Đà, lập tức liền cảm ứng đạo giao, thực sự một niệm tương ứng một niệm Phật, niệm niệm tương ứng niệm niệm Phật, không sai chút nào, những thí dụ như thế nhiều lắm.
Trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sinh Truyện, thậm chí trong số những người đồng tu chúng ta, quý vị tận mắt nhìn thấy, tận tai được nghe, những điển hình đó không phải giả. Di Đà Kinh đã cho chúng ta biết: “Nếu một ngày đến bảy ngày”, không cần nhiều thời gian, thực chân tâm sám hối, thời gian một ngày, hai ngày là đủ, có thể đủ để sám trừ tội nghiệp vô lượng kiếp của ta, vấn đề là ta có quyết tâm này chăng? Có ý chí mạnh mẽ đó hay chăng, đó chính là dũng khí làm mới mình? Buông bỏ tất cả những điều ác trong quá khứ, những khởi tâm động niệm từ đây thuần tịnh thuần thiện. Thuần tịnh thuần thiện là câu Di Đà, trong tâm không có gì khác ngoài Di Đà, như thế sẽ được cảm ứng. Phật A Di Đà, nếu còn một chút tạp niệm trong đó, thì cảm ứng sẽ bị phá hoại tất cả.
Bốn mươi tám lời nguyện nêu thật rõ ràng, khi gần mất một niệm, mười niệm đều được vãng sinh. Đây chính là lòng từ bi cực độ của Phật A Di Đà, vấn đề bây giờ, là tại sao không thể buông bỏ được? Đáp án đó là, ta chưa rõ ràng đối với chân tướng sự thực, chân tướng sự thực là gì? Chân tướng sự thực là giả, vì không biết, nên cho rằng nó là thật, quý vị bị lừa. Cho rằng là thật, quý vị muốn khống chế nó, muốn chi phối nó, muốn chiếm hữu nó. Như vậy là quý vị đang tạo nghiệp, nghiệp được tạo ra đó thật oan uổng, tại sao? Mình và người đều không được, không phải oan uổng ư?
Thực sự biết được tự tha đều không nắm bắt, vọng niệm của ta được buông bỏ hết, không tạo nghiệp nữa, mỗi niệm đều tương ứng với tự tánh, mỗi niệm đều tương ứng với thật tướng, đây là hạng người nào? cảnh giới Phật Bồ Tát, bây giờ quý vị đã khế nhập.
Câu cuối cùng kết luận thật hay, đây là kết luận của Niệm Lão.
“Tóm lại là nói về ngu si che tâm, nên mông muội không biết, đấy thực sự là nỗi khổ vĩ đại đời người”, không có việc nào được so sánh thống khổ hơn, nhưng loại người này rất đông, đáng thương, bản thân họ không biết, hoàn toàn không giác ngộ, người học Phật có biết chăng? Không nhiều người biết, tại sao? Không thực sự học, tại sao không thực sự học? Chưa buông bỏ danh lợi, chưa buông bỏ dục vọng, chưa buông bỏ phiền não, không phải thực học.
Đặt ngay trước mắt bạn, bạn có tôi thích người này, tôi ghét người kia, có ý niệm như thế chăng? Có, có tức là giả, tại sao lại giả? Tâm quý vị không thanh tịnh, tâm không bình đẳng, vì thế tâm quý vị mê hoặc không giác ngộ, không giác là ngu si mông muội. Là điều nói sau này, ngu si che tâm, mông muội không biết, quý vị không thể không tin, không tin, đời này quý vị không thể phản tỉnh. Nếu tin tưởng bản thân mình thực sự ngu muội, ngu si mông muội, ta mới phản tỉnh, quay đầu là bờ!
Bản thân mình không biết, tự cho rất thông minh, ở đây nói tự cho trí tuệ, tự cho có trí tuệ, không biết mình đang ngu si mông muội. Cố ý vô ý, tạo tác vô lượng vô biên tội nghiệp địa ngục, không hay biết, sau này đọa địa ngục, không biết lí do đọa lạc, quý vị nghĩ có oan uổng chăng? Làm sao cứu được những chuyện này? Chỉ có nghe kinh, đọc kinh. Nghe kinh là giúp ta hiểu, đọc kinh là giúp ta tu. Khi đọc kinh, đọc thật rõ ràng, minh bạch, không để tạp niệm thẩm thấu vào trong, đó mới gọi là thực sự đọc kinh. Đọc kinh, vừa đọc, vừa suy nghĩ lung tung, đó là giả, đó không phải là chân.
Niệm Phật nơi miệng, người xưa đã dạy, nát họng cũng không ích gì. Nếu đọc kinh để tạp niệm thẩm thấu, bản kinh đó có nát cũng không tác dụng gì. Đọc kinh và niệm Phật đều là tu hành, không cho phép tạp niệm thẩm thấu vào trong. Thí như bộ kinh này, tôi cần một giờ để đọc xong, một giờ không có tạp niệm đó mới là chân công phu. bởi thế phải biết đọc kinh, biết đọc là tu hành, không thể không biết vấn đề này.
Thôi, thời gian hôm nay đã hết, chúng ta học tập đến đây.
Hết tập 530
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 530 PAGE 1
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
