Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 239
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 18.01.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống! Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 292, chúng ta bắt đầu xem từ hàng thứ ba, đây là một đoạn.
“Bên dưới là nguyện thứ 36, nguyện tùy ý hóa độ. Như nguyện ở trên nói rõ, người sanh vào nước này, trú trong cõi nước Cực Lạc, đều chứng bổ Phật, thành Đẳng chánh giác”. Đây là nguyện thứ 36. “Nhưng Bồ Tát thành Phật mỗi người đều có nguyện lực, như nguyện khoác giáp hoằng thệ, trở lại cõi uế, phổ lợi quần sanh, giáo hóa hữu tình. Tức nhờ nguyện lực của Phật Di Đà gia trì, tùy ý giáo hóa, tất cả đều viên mãn, là ý của nguyện này”.
Ở trước chúng ta đã học đoạn này, mấy ngày qua chúng tôi đến Singapore, Malaysia, Indonesia phỏng vấn, vì vậy mà việc học tập của chúng ta bị gián đoạn. Hôm nay chúng ta ôn tập lại đoạn kinh văn này, tuy nói là ôn tập nhưng vẫn có ý mới, đích thực hiển thị ra công đức bổn nguyện của Phật Di Đà không thể nghĩ bàn.
Trong mấy tháng gần đây, có người đồng học phát tâm trợ niệm vãng sanh nói với chúng tôi rằng. Người trợ niệm, bất luận là người tại gia hay xuất gia, nếu dùng tâm chân thành, tâm chí thành, đều có thể khiến người suốt đời chưa từng tiếp xúc Phật pháp, người hoài nghi đối với Phật pháp, có thể giúp họ vãng sanh đến biên địa nghi thành. Tin tức truyền đến, mọi người đều biết họ đã đến biên địa nghi thành, do đó càng nỗ lực, dùng tâm chân thành chí tâm hồi hướng giúp họ. Lại có thể trong mấy ngày, trong một tuần hai tuần họ được nhập phẩm vị, quả là không thể nghĩ bàn. Trong kinh Đức Phật nói, sanh đến biên địa nghi thành, thời gian dài nhất đương nhiên không quá 500 năm, 500 năm này là thời gian của nhân gian chúng ta. Họ ở đó tu hành, quan trọng nhất là tu tín tâm. Đối với pháp môn này, đối với công đức bổn nguyện của Phật A Di Đà không còn hoài nghi nữa. Đoạn nghi sanh tín, họ liền có thể nhập phẩm, nhập phẩm này là cõi phàm thánh đồng cư hạ phẩm hạ sanh. Chúng ta nỗ lực dùng một tuần, hai tuần cho đến bảy tuần 49 ngày, giúp họ từ nghi thành sanh vào hạ hạ phẩm, công đức này không thể nghĩ bàn. Thậm chí còn có thù thắng hơn, giúp người này vãng sanh, sanh đến cõi đồng cư. Người này như thế nào? Họ vẫn chưa tắt thở. Hay nói cách khác, trong bệnh viện, bác sĩ chưa tuyên bố họ chết thì họ đã đến thế giới Cực Lạc, nhưng chúng ta lại thấy họ như bất tỉnh hôn mê vậy. Họ thật sự đã đến thế giới Cực Lạc, Phật A Di Đà đã tiếp dẫn họ đi. Đến thế giới Cực Lạc gặp Phật A Di Đà họ lại trở về, trở lại sống thêm hai ba ngày rồi ra đi, họ nói lại cho chúng ta nghe những gì nhìn thấy. Như vậy nghĩa là sao? Chúng ta có suy nghĩ và quan sát tường tận chăng? Đây là từ bi vô tận của Phật Di Đà.
Khi thế gian này của chúng ta xuất hiện đại thiên tai, thiên tai thảm họa xuất hiện chúng ta phải làm sao? Chúng ta tin rằng rất nhiều người trở tay không kịp, không biết phải làm sao. Sự thị hiện của Phật A Di Đà, nói lên lòng từ bi vô tận, nguyện lực chân thật. Người thâm tín không nghi, cho dù gặp thiên thai, chúng ta có niềm tin kiên định rằng Phật sẽ đến tiếp dẫn mình. Ý nghĩa này rất thâm sâu, rất lớn, rất rộng, chúng ta không thể không biết.
Chúng ta đọc lại nguyện tùy ý giáo hóa này, thực tế mà nói ý chính là nhân duyên. Ta dạy học ở thế giới này, không có ai tin, đó là không có nhân duyên, như vậy ở lại thế gian này cũng vô ích, vì không độ được chúng sanh. Thế gian này vẫn còn một người tin tưởng, người ta thích nghe mình nói, không hề nghi ngờ, đây là có nhân duyên. Có nhân duyên, dù hoàn cảnh gian nan, khốn khó đến đâu, đệ tử của Phật Di Đà là Bồ Tát, không phải phàm phu. Bồ Tát và phàm nhân khác nhau điều gì? Khác nhau ở tâm bồ đề, dụng tâm không giống nhau. Phàm phu khởi tâm động niệm đều vì mình, đại tâm phàm phu niệm thứ hai nghĩ đến chúng sanh, gọi là suy mình ra người. Nhưng hàng đệ tử chơn chánh của Phật, họ không nghĩ đến mình, vì sao vậy? Vì họ biết tất cả chúng sanh, bao gồm sơn hà đại địa với chính mình cùng một tự tánh thanh tịnh viên minh thể, là nhất thể. Như Lão tử nói: “trời đất với tôi cùng một gốc, vạn vật với tôi là nhất thể”, cho nên không hề nghĩ đến mình. Không có chính mình, chỉ có chúng sanh. Biết chúng sanh có nhân duyên với mình, đương nhiên hy vọng trú thế thêm vài năm, vì sao vậy? Để giúp những người có nhân duyên này vãng sanh Tịnh độ, đây là nghĩa chân thật của nguyện tùy ý giáo hóa. Có năng lực này chăng? Chúng ta chưa học hết 48 nguyện, chỉ mới học được 35 nguyện ở trước, biết rằng trí tuệ, đức năng, thần thông, phương tiện thiện xảo. Tuy không phải chính mình tu được, nhưng thật sự được oai thần bổn nguyện của Phật Di Đà gia trì. Như đoạn này Niệm lão nói với chúng ta: “Trở lại cõi uế, phổ lợi quần sanh, giáo hóa hữu tình, tức nhờ vào nguyện lực của Phật Di Đà, tùy ý giáo hóa, tất cả đều được viên mãn”. Đây là thật, không phải giả. Niệm lão nói mấy câu này không sai, là chân tướng sự thật, chúng ta nghe xong hiểu rõ ràng minh bạch.
Sáng hôm nay có một vị đồng tu tải trên mạng những tin tức về thiên tai trên thế giới thời gian gần đây đưa cho tôi. Tôi tin quý vị biết nhiều hơn tôi, làm sao đối phó, trong tâm chúng ta nắm chắc được phần nào. Ở trước tôi thường hay nói với quý vị, trong hoàn cảnh hiện nay, bộ kinh đắc lực nhất là Kinh Vô Lượng Thọ, phương pháp tu hành đắc lực nhất là trì danh niệm Phật. Công đức của danh hiệu về sau còn nói rất tường tận rõ ràng.
Đức Thế Tôn từ bi, lúc còn tại thế, bộ kinh này, cũng là bộ kinh duy nhất ngài tuyên thuyết rất nhiều lần. Vì sao tuyên thuyết nhiều lần bộ kinh này? Ý nghĩa này hiện nay chúng ta dần dần hiểu rõ, chúng ta khẳng định những gì đại sư Thiện Đạo, phần chú giải ở trước có trích dẫn. Ngài nói: “chư Phật sở dĩ hưng xuất thế, duy thuyết Di Đà bổn nguyện hải”.
Tương truyền đại sư Thiện Đạo là ứng thân của Phật A Di Đà, ứng hóa vào thời đại nhà Đường. Thời đại đó các khu vực như Nhật bản, Hàn quốc, Việt nam có rất nhiều người xuất gia đến Trung quốc du học. Người thân cận đại sư Thiện Đạo, thân cận đại sư Trí Giả rất nhiều. Tăng nhân Nhật bản nói với tôi, đối với truyền thuyết đại sư Thiện Đạo là Phật A Di Đà tái sanh, đại sư Trí Giả là Phật Thích Ca Mâu Ni tái sanh, họ thâm tín không nghi. Chư Phật Bồ Tát đối với hoàn cảnh hiện tại của chúng ta hiểu rõ như trong lòng bàn tay.
Trong mười mấy năm nay, chúng tôi không dám nói là thâm nhập kinh tạng, ít nhất chúng tôi không hề rời xa kinh tạng. Kinh tạng giúp chúng tôi kiến lập tín tâm, giúp chúng tôi hiểu rõ thật tướng các pháp, giúp chúng tôi thành lập hoằng nguyện. Một phương hướng, một mục tiêu là cầu sanh Tịnh độ. Giúp ta thấu hiểu thật tướng, sinh mạng là vĩnh hằng, tất cả chúng sanh không có sanh tử. Sanh tử là hiện tượng vật chất, trong hiện tượng tinh thần có sanh tử chăng? Đức Phật nói cũng không có.
Hầu như tất cả Tôn giáo đều nói đến linh hồn, bất sanh bất diệt. Phật pháp nói càng rõ ràng hơn, Phật pháp gọi là linh tánh, chính là tự tánh, không có sanh diệt. Tự tánh mê gọi nó là linh hồn, linh hồn giác ngộ gọi là linh tánh. Mê không thể ra khỏi luân hồi lục đạo, ngộ luân hồi lục đạo không còn. Đại sư Vĩnh Gia nói rất hay: “mộng lý minh minh hữu lục thú”, nghĩa là có lục đạo, “giác hậu không không vô đại thiên”.
A la hán đoạn kiến tư phiền não, không còn chấp trước thân này là ta. Ngã và ngã sở đều bất khả đắc, ngã bất khả đắc, ngã sở cũng bất khả đắc, người này gọi là khai ngộ, thật sự đã buông bỏ. Nếu họ phát nguyện cầu sanh Tịnh độ, làm gì có chuyện không vãng sanh. Điều này trong kinh điển thường nói: “Những việc cần làm đã làm xong, không còn bị ràng buộc về sau”, về sau là luân hồi lục đạo. Những việc cần làm đã làm xong, nghĩa là đã giải quyết xong vấn đề của mình. Tuy không phải giải quyết một cách cứu cánh viên mãn, đó là trở về tự tánh, trở về thường tịch quang, chúng ta không làm được điều này. Ít nhất chúng ta có thể vãng sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc, thân cận Phật A Di Đà. Sanh đến thế giới Cực Lạc, nhất định một đời thành tựu viên mãn, mấu chốt ở chỗ ta có chịu buông bỏ hay không, có chịu y giáo phụng hành hay không.
Đây là dụng ý của tùy ý giáo hóa, chúng ta chỉ học đến đây. Bây giờ xem tiếp đoạn dưới.
“Khải tức là áo giáp, là áo mà chiến sĩ ngày xưa mang khi đối địch tác chiến, dùng để che chở bảo vệ thân thể, phòng vệ lằn tên mũi đạn. Áo tránh đạn thời cận đại cũng thuộc loại này”. Đây là một loại hành trang bảo hộ thân thể khi tác chiến trên chiến trường. Chiến tranh thời cận đại, do khoa học kỹ thuật phát triển, nhiều loại vũ khí mới không ngừng phát triển, nên vẫn có áo chống đạn. Khi xung phong ra trận, bây giờ dùng xe tăng, thiết giáp, đều thuộc tính chất của loại này.
“Bồ Tát nhập sanh tử”, nhập sanh tử nghĩa là trở lại trong luân hồi sanh tử, họ đến như thế nào? Chúng sanh có cảm họ liền đến, Bồ Tát có ứng. Trong kinh điển này nói, ý nghĩa rất sâu rất rộng, chúng ta cần phải lãnh hội. Họ nhập sanh tử “hàng ma quân”, ma là gì? Tất cả các thứ chướng nạn đều là ma quân, ma quân ở đâu ta phải nhận ra. Phàm những gì có thể khiến ý chí ta dao động, chướng ngại tín tâm của ta, dẫn dụ làm ta sanh khởi tham sân si mạn nghi, cám dỗ khiến ta tham luyến tài sắc danh thực thùy, tất cả đều là ma quân. Sở dĩ chúng sanh tu đạo không dễ thành tựu, nguyên nhân là đây vậy. Ta không vượt qua được những cám dỗ của cảnh giới bên ngoài, do vậy mới thoái tâm, lại mê hoặc. Ta nghĩ sai, làm sai, lại còn tạo nghiệp, đây chính là ma quân. Có phương pháp gì để đối phó những cám dỗ này chăng?
Chúng ta xem đoạn văn bên dưới nói: “Lấy thệ nguyện hoằng thâm của mình làm áo giáp”. Áo giáp là ví cho chính mình, hoằng là lớn, thệ nguyện rộng lớn thâm sâu. Thệ nguyện, thông thường nói cương lĩnh chung, nguyên tắc chung là tứ hoằng thệ nguyện. Chúng ta tin rằng mỗi vị đồng tu, bất luận là tại gia hay xuất gia đều biết, đều nhớ. Vấn đề là gì? Là không làm được. “Chúng sanh vô biên thề nguyện độ”, ta có tâm này chăng? Ta quên mất, quên sạch. Đối với ý nghĩa câu này ta không hoàn toàn lý giải, chỉ hiểu sơ sơ. Tôi tin rằng mọi người sẽ nghĩ đến tất cả chúng sanh khổ nạn trong lục đạo, có nghĩ đến chính mình chăng? Bản thân cũng đang chịu khổ chịu nạn trong lục đạo, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ hành động đều đang tạo nghiệp luân hồi lục đạo. Ta muốn độ chúng sanh, muốn giúp những chúng sanh khổ nạn này, trước tiên phải thành tựu chính mình. Ví dụ chúng sanh_hiện nay nhiều nơi trên thế giới thường xuyên bị lũ lụt, chúng sanh này sắp chết đuối, ta cần cứu họ chăng? Ta phải xuống nước để cứu họ, đây chính là vào sanh tử để giúp họ. Ta có biết bơi chăng? Phải là tay cao thủ bơi lội mới có thể cứu được người khác, nếu không ta xuống nước chỉ uổng mạng mà thôi. Lúc này phải làm sao? Bởi thế câu đầu tiên trong tứ hoằng thệ nguyện là đại nguyện, là thâm nguyện. Ba nguyện sau là thành tựu chính mình, như vậy ta phải thực hiện nguyện thứ nhất, cần phải làm như thế nào? “Phiền não vô tận thề nguyện đoạn”, trì giới, tu định, khai tuệ đều ở nơi nguyện này. Giới bắt đầu trì từ đâu? Bây giờ chúng ta đều rõ ràng minh bạch, bắt đầu từ Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp.
Vì sao phải trì giới? Ý của trì giới là dạy ta buông bỏ, buông bỏ vọng niệm, buông bỏ vọng ngôn, buông bỏ vọng hành, khiến tam nghiệp thân khẩu ý thanh tịnh, đây là công năng của trì giới. Tâm thanh tịnh sanh trí tuệ, trí tuệ khai tiếp tục đi vào nguyện thứ ba: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”. Chư vị phải biết, trí tuệ chưa khai học pháp môn khó vô cùng. Học như thế nào? Trí tuệ chưa khai, pháp môn ta học, nói như hiện nay những điều ta học là tri thức, không phải trí tuệ. Trí tuệ mới có thể giải quyết vấn đề, tri thức giải quyết vấn đề rất giới hạn, mà còn có hậu di chứng.
Xã hội hiện nay, toàn bộ thế giới đều không ngoại lệ, toàn là học tri thức mà lơ là trí tuệ. Chúng ta phải biết, hầu như tất cả các Tôn giáo, những bậc thánh sáng lập Tôn giáo đều dạy chúng ta học trí tuệ, dạy chúng ta tu tâm thanh tịnh, dạy chúng ta buông bỏ dục vọng, chúng ta phải thật tỉ mỉ mới có thể lãnh hội được.
Sở truyền, sở giáo của các bậc thánh hiền thế xuất thế gian, người xưa thêm vào trước chữ thánh một chữ, gọi là chí thánh. Chí thánh là bậc thánh đạt đến cứu cánh viên mãn mới gọi là chí thánh, những gì họ chứng được là đại viên mãn. Cũng chính là ở đây nói tất cả đều viên mãn, không có gì không viên mãn.
Ngày nay quả thật rất nhiều người có quan niệm sai lầm nghiêm trọng, cho rằng khoa học kỹ thuật là vạn năng, lơ là đối với việc học tập giáo huấn thánh hiền. Xã hội ngày nay, địa cầu ngày nay vì sao biến thành như thế này? Nguyên nhân này trong kinh điển nói rất rõ ràng, không đọc không biết, đọc xong đều thấu suốt. Khoa học kỹ thuật phát triển, phương hướng của nó bị lệch lạc, nó đi đến sự hủy diệt của thế giới, nó không đi đến sáng tạo thế giới. Nó không đi theo phương hướng này, mà đi đến sự hủy diệt.
Ngày ngày khoa học đều nói đến sáng tạo, sự sáng tạo đó đều có tính hủy diệt, không phải tính kiến tạo. Tính kiến tạo đáng lẽ như thế nào? Tính kiến tạo là phải nghe giáo huấn của cổ nhân. Khoa học kỹ thuật có thể cứu thế giới, nếu trái với nguyện tắc của đại tự nhiên, chư vị phải nhớ điều này, giáo huấn của các bậc thánh nhân cổ kim trong ngoài là thuận theo quy luật tự nhiên. Rất nhiều nhà khoa học hiện đại đi trái với quy luật tự nhiên, nghĩa là phá hoại sự thăng bằng của môi trường sinh thái trên địa cầu, phá hoại sự thăng bằng môi trường sinh thái của mỗi chúng sanh trên địa cầu, vì vậy mới xuất hiện vấn đề. Chúng ta muốn cứu xã hội này, muốn cứu vãn địa cầu có phương pháp nào chăng? Có, hiện nay đến giới khoa học cũng biết. Tháng 8 năm ngoái, có mấy nhà khoa học mở hội nghị tại Sydney, học viện chúng tôi cũng phái bảy tám người đến tham dự. Tôi xem báo cáo của mọi người, rất hoan hỷ, rất tán thán. Ông Baladen người Mỹ nói, ứng phó dự ngôn thiên tai năm 2012_ông nói rằng, hy vọng nhân loại trên địa cầu có thể trong cơ duyên này mà được tỉnh ngộ. Bỏ ác dương thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm, là có thể đưa thế giới trong tương lai đi đến một phương hướng tốt đẹp hơn. Tư tưởng này của ông tương ưng với kinh giáo đại thừa, trong kinh điển đại thừa Phật Bồ Tát cũng nói với chúng ta như thế, nói rất cụ thể. Trì giới tu phước, đoạn ác tu thiện, phát tâm bồ đề, thành tựu chính mình, giáo hóa chúng sanh. Chỉ có thành tựu chính mình, kinh giáo bày ra trước mắt ta mới có thể xem hiểu, bằng không không thể hiểu. Hiểu là như thế nào? Triển khai kinh điển, mỗi chữ mỗi câu đều vô lượng nghĩa, sẽ cảm thấy pháp hỷ sung mãn, lợi ích vô cùng, nhập vào cảnh giới Phật, đây gọi là pháp môn vô lượng thệ nguyện học. Lục căn vừa tiếp xúc liền thông đạt thấu triệt, không cần thông qua đệ lục ý thức. Đệ lục ý thức là nghiên cứu, tư duy, không cần, vừa tiếp xúc lập tức thấu triệt.
Nguyện sau cùng: “Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”, nguyện này chúng ta đọc trong các kinh điển đại thừa, hoàn toàn khẳng định không có nghi hoặc. Ta được sanh về thế giới Cực Lạc, thân cận Phật A Di Đà chính là đại viên mãn. Tuy mình công phu chưa đủ, nhưng nhờ nguyện lực của Phật Di Đà gia trì. Những gì trong 48 nguyện nói ta đều đầy đủ hết, không hề thiếu một điều nào. Ta giáo hóa chúng sanh trong lục đạo, như giống Phật A Di Đà vậy, không có gì khác. Có một vài đồng học lãnh hội được, tôi cũng có cảm giác này, hình như thân thể này cho Phật A Di Đà mượn dùng. Phật A Di Đà dùng rất tự tại, dùng rất ling động, mình và Phật hợp thành nhất thể. Đây là nói về ý nghĩa của áo giáp.
“Vì tâm hoằng thệ kiên cố hơn sắt đá”, họ có tín tâm kiên định như thế, nguyên nhân là gì? Vì họ hiểu, không còn hoài nghi. Có một số người phát nguyện nhưng tín tâm không đủ, vì sao vậy? Vì họ chưa hiểu rõ chân tướng sự thật, còn quá nhiều nghi vấn, đây là hoài nghi, vì vậy tâm nguyện của họ không kiên cố. Cảnh giới vừa hiện tiền liền bị cảnh giới xoay chuyển, không thể chuyển cảnh giới, ngược lại bị cảnh giới chuyển, như vậy là đọa lạc. Giống như đánh trận vậy, ta đã bại trận, thậm chí là bị người giết chết, lại trôi lăn trong luân hồi lục đạo.
Bên dưới nói: “Có thể dùng tâm này ra vào trong trận sanh tử”. Không có tín tâm kiên định và trí tuệ, ta ở trong xã hội này, không thể không bị ảnh hưởng. Bị ảnh hưởng thì giống như đánh bại trận vậy. Tiếp theo nói: “Đối với những người được giáo hóa, đầu tiên gọi là đều phát tín tâm”. Quý vị thấy ta giáo hóa chúng sanh, dạy họ điều gì? Trước tiên là phải giúp họ kiến lập tín tâm, tất cả mọi hành vi và mục đích đều giúp họ xây dựng tín tâm, khiến họ tin tưởng. Ngày nay muốn giúp người khác kiến lập tín tâm, cần phải làm gương cho họ noi theo. Nếu không thể hiện cho họ thấy, họ không tin.
Cho nên vấn đề vãng sanh thế giới Cực Lạc, hiện nay đã làm đến đâu? Đưa thần thức ta đến thế giới Cực Lạc, nhưng ở đây vẫn chưa tắt thở. Họ đến thế giới Cực Lạc trở về, lại sống lại, hình như họ tỉnh lại, khi tỉnh lại họ đem cảnh giới này nói với mọi người, lúc đó họ mới đi thật. Phải chăng đây là bản lĩnh của họ? Không phải vậy, chúng ta biết đây là Phật A Di Đà gia trì. Thậm chí Phật A Di Đà dùng phương pháp này, giúp ta kiến lập tín tâm. Người có nhân duyên tận mắt chứng kiến, họ không thể không tin. Người tin, nhưng tín căn không sâu, khi nghe lời này, tín tâm sâu hơn, mãnh liệt hơn, họ cũng được độ.
Những người này chúng tôi đều biết, chúng tôi hiểu rằng họ không hề nói dối, không nói lời gạt người. Chúng tôi giao tiếp rất mật thiết, thật sự tin tưởng đây là sự thật. Ngày nay chúng ta phải nhớ, bất luận làm gì, giúp người khác kiến lập tín tâm, nhất định phải chính mình làm được. Mình không làm được, ai tin mình? Vì sao phải làm như vậy? Giúp chúng sanh kiến lập tín tâm, nếu ta không làm như vậy họ không tin.
Trong hội nghị hòa bình của Liên Hiệp Quốc, chúng tôi đem phương pháp trị lý quốc gia, và những lý niệm phương pháp về xã hội hòa bình của các bậc thánh hiền giới thiệu cho hội viên. Họ nghe xong rất hoan hỷ, khen ngợi, sau khi hội nghị kết thúc họ nói với tôi, pháp sư ông nói rất hay, chúng tôi nghe cảm thấy rất thích, nhưng đây là lý tưởng, không thể làm được! Đó là không có niềm tin, tôi nói cũng vô dụng, uổng công. Vì nguyên nhân này, chúng tôi mới tìm một trấn nhỏ để làm thí nghiệm. Vốn nghĩ rằng lần thí nghiệm này phải hai ba năm mới thấy được hiệu quả, không ngờ chưa đến bốn tháng hiệu quả vượt ngoài dự định. Đây là năng lực của chúng ta ư? Không phải, tuyệt đối không phải năng lực của chúng ta. Như tôi vừa mới nói, người vãng sanh chưa tắt thở, họ lại trở về nói rõ tình hình. Không phải năng lực của họ, là Phật lực gia trì, là nhờ nguyện lực 48 nguyện của Phật A Di Đà, thí nghiệm ở trấn Thang Trì mới có thể thành công trong vòng bốn tháng. Nguyện lực của tổ tông, các bậc thánh hiền gia trì mới thành công. Chúng tôi đem thành công này, làm báo cáo với tổng bộ tổ chức giáo khoa văn ở Paris, mọi người đều tin. Tổ chức giáo khoa văn có 192 đại biểu của các quốc gia khu vực đều muốn đến khảo sát, đều muốn đến xem thử. Đây là thật, không phải giả.
Ngày nay bất luận là việc lớn hay việc nhỏ, người trên toàn thế giới này đánh mất niềm tin đối với các bậc thánh hiền, vì thế bất kỳ làm điều gì đều phải làm gương cho mọi người thấy, đây là tinh thần khoa học. Khoa học là gì? Đem chứng cứ ra tôi mới tin, chỉ nói thôi chưa đủ. Các bậc thánh hiền có tinh thần khoa học chăng? Có, trong các điển tịch ghi chép, 3800 năm trước Vua Thang_Thương Thang, 3200 năm trước Chu Văn Vương. Chư vị nhất định phải biết, vào thời thượng cổ, đất nước chưa thống nhất. Gọi là một nước, đất nước đó lớn bao nhiêu? Trong điển tịch ghi chép, nước nhỏ 30 dặm, vuông vức 30 dặm bằng một thôn trang hiện nay, nhân khẩu có thể chưa đến 1 vạn người, đây là nước nhỏ. Còn nước lớn thì sao? Nước lớn vuông vức 100 dặm, 100 dặm là nước lớn. Dặm ngày xưa khác với dặm bây giờ. Đại sư Hoằng Nhất từng làm công việc khảo sát này, viết một bài văn tên là Chu Xích Khảo, mét thời nhà Chu. Một mét tương đương với sáu tấc hiện nay, 100 dặm bằng khoảng 60 dặm bây giờ, không lớn. Vua Thang 70 dặm, tương đương 40 dặm bây giờ. Họ làm nên tấm gương tốt, làm nên một điển hình, khiến rất nhiều quốc gia này, sau khi nhìn thấy đều khen ngợi, đều khâm phục, đều học theo. Tôn xưng người này làm vua, tôn xưng làm thiên tử, tôn xưng nơi người đó ở, tiểu quốc nơi người đó thống trị thành kinh sư. Kinh là gì? Kinh là tốt đẹp, quý vị trị lý quá tốt. Sư là tấm gương, là sư phạm, chúng ta cần phải học tập theo, vì thế đưa chứng cứ ra làm gương cho mọi người thấy. Trong lịch sử ghi chép, 3800 năm quả thật làm được tấm gương tốt, đúng là một điển hình. Ở tiểu trấn Thang trì chúng tôi cũng đã làm gương, cư dân ở trấn này có tám vạn bốn ngàn người, lúc đó không phải là một quốc gia rồi ư? Chính là một nước nhỏ, đã thể hiện ra.
Đồ Văn Ba nếu vào thời cổ đại là một nước lớn, cư dân có mười vạn người. Hiện nay nếu kết hợp các xóm làng lại, thị trưởng nói với tôi là có 20 vạn dân, diện tích đất đai khoảng bằng Brisbane, nước lớn! Tôi gặp ông ta, ông rất hy vọng có thể trị lý thành công thành thị Đồ Văn Ba này, trở thành thành thị mô phạm của Úc Châu. Đây chính là có hoài bão của Thang Vương và Chu Văn Vương, chính là ý này. Nếu thật sự là được, phước báo ông lớn lao vô cùng! Nhưng với sự phát triển của đô thị ngày nay, nếu đặt kinh tế lên vị trí hàng đầu, như vậy thì không có hy vọng, cần phải đặt cái gì lên vị trí hàng đầu? Là giáo dục thánh hiền và dạy học của Tôn giáo ở vị trí ưu tiên, họ đã thành công. Đối với sự phát triển của kinh tế, có gì làm tổn hại chăng? Không những không có tổn hại, mà chắc chắn còn vượt ra ngoài dự tính của họ. Đây nghĩa là dùng dạy học của Tôn giáo và văn hóa thánh hiền để lôi kéo nền kinh tế, sự phát triển này rất tốt đẹp, không có hậu di chứng. Quý vị muốn hỏi tôi vì sao biết được? Vì tôi từng làm thí nghiệm ba năm ở tiểu trấn Thang Trì, tôi nhận ra điều này, kinh tế nơi thị trấn này lợi nhuận tăng lên gấp đôi, không suy yếu, làm rất thành công. Đây là tín tâm sanh khởi.
Bên dưới là lời trong kinh giáo đại thừa: “Tín là chiếc nôi của mọi công đức”, tín là nền tảng vững chắc của tu đạo, chứng đạo và hành đạo, là chiếc nôi của tất các công đức chân thật. Nghĩa là có thể sanh ra tất cả các công đức chân thật, quý vị xem tín quan trọng biết bao u. Có thể sanh ra công đức như thế nào? Có thể sanh cảm ứng để Phật Bồ Tát hiện tiền.
Cư sĩ Lưu Tố Vân và ba của Hồ Tiểu Lâm không quen biết nhau, chưa từng gặp mặt. Khi ba của Hồ Tiểu Lâm vãng sanh, bà dùng lòng tin chân thành tuyệt đối giúp ba của Hồ Tiểu Lâm sám hối nghiệp chướng. Cầu Bồ Tát Địa Tạng làm cho ông tiêu trừ nghiệp chướng, cầu Bồ Tát Địa Tạng dẫn dắt ông vãng sanh Tịnh độ. Bồ Tát hiện ra thật, quả thật bà đã làm được. Đây là nguyên nhân gì? Là nhờ tín tâm, đây là công đức của tín tâm. Chúng ta tin, đức hạnh của bà không nói gì khác, chỉ nói đến chữ tín không thôi, suốt đời không vọng ngữ, suốt đời chưa từng lừa gạt bất kỳ ai. Năm nay đã 66 tuổi, suốt đời không vọng ngữ, làm người thật thà, chân thành. Tuy lớn tuổi mới học Phật, 55 tuổi bắt đầu học Phật, bà có thể cảm động Phật Bồ Tát giáng lâm. Đây là người thời nay đã chứng minh, niềm tin là chiếc nôi của tu đạo, hành đạo, chứng đạo và truyền đạo, niềm tin là nguồn gốc của tất cả mọi công đức.
“Tiểu bổn của kinh này nói”, tiểu bổn tức là Kinh A Di Đà. “Vì chư chúng sanh mà nói pháp tất cả thế gian khó tin”, câu này là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni không vọng ngữ, như Kinh Kim Cang nói: “Như Lai thị chân ngữ giả, thật ngữ giả, như ngữ giả, bất cuống ngữ giả, bất vọng ngữ giả”, mỗi câu nói của Như Lai đều là chân thật.
Pháp môn này, pháp môn Tịnh độ dạy người niệm Phật, công đức niệm Phật không thể nghĩ bàn. Nhưng ý nghĩa của câu A Di Đà Phật này quá sâu rộng, nói không cùng tận. Bộ kinh này là giải thích ý nghĩa câu A Di Đà Phật, nếu chuyên tâm học, biết càng nhiều thì tín tâm càng kiên định. Tín tâm kiên định đến tột đỉnh, Phật sẽ làm chứng cho ta. Như Bồ Tát Đại Thế Chí nói: nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương lai chắc chắn được thấy Phật, Phật sẽ hiện ra trước mắt chúng ta, công đức lớn lao đến như vậy.
Chúng ta muốn Phật hiện tiền nhưng Phật không hiện ra, là do công lực chưa đủ, không phải Phật không hiện tiền. Vì sao hiện ra trước mắt họ mà không hiện ra trước tôi? Vì chân thành cung kính của tôi không bằng họ, họ chân thành cung kính đến tuyệt đối, còn chân thành cung kính của mình vẫn có vấn đề. Tâm họ thanh tịnh, tâm ta còn tạp niệm, còn ô nhiễm.
Pháp môn này quả thật là pháp mà tất cả thế gian khó tin. Trong xã hội này, giúp chúng ta kiến lập tín tâm, chúng ta không thể không cảm kích cư sĩ Hạ Liên Cư đã làm ra cho chúng ta bản hội tập viên mãn như thế. Cũng không thể không cảm kích cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, phụng mệnh của thầy viết bản chú giải rất hay cho bộ kinh này. Xuất hiện vào ngay trong thời đại dầu sôi lửa bỏng này, ý nghĩa không giống nhau, không bình thường.
“Lại Tiểu bổn nói”, kinh văn trong Kinh Di Đà. “Hàng chúng sanh các người phải nên tin Kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này”. Đây là tên vốn có của kinh này, do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói. Kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm, khi đại sư La Thập phiên dịch đã dùng danh hiệu là đề kinh_Phật Thuyết A Di Đà Kinh.
“Lại nói, các ông đều tin nhận lời của ta và lời của Chư Phật nói”. Đây là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói. Các ông nghĩa là tất cả mọi người đều cần phải tin nhận lời ta nói, phải tin và tiếp nhận. Những gì Đức Phật nói trong kinh này, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói, chư Phật mười phương chứng minh cho ngài, giống như chư Phật nói vậy.
“Là lấy Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc hoằng hóa mười phương, tất cả đều khuyên lấy niềm tin làm nền tảng”. Phật Thích Ca, chư Phật mười phương thị hiện cho chúng ta thấy, đều là khuyên chúng sanh tin tưởng. Khuyên người khác tin, chúng ta không làm ra tấm gương tốt sao họ tin được?
Trước đây, khoảng 40 năm trước, mẹ ông Hà Thế Lễ ở HongKong vãng sanh, khuyên người nhà bà sanh khởi tín tâm. Hà Thế Lễ là một vị tướng quân, chịu ảnh hưởng của nền giáo dục phương tây, là tín đồ kiền thành của Cơ đốc giáo. Cả nhà đều theo Đạo cơ đốc, nhưng người mẹ là người chuyên tâm niệm Phật. Ông ta rất hiếu thuận, trong nhà có Phật đường, là nơi để mẹ ông chuyên tâm tu hành. Tuy trong nhà tín ngưỡng khác nhau, nhưng họ sống rất hòa thuận, không hề có xung đột. Tâm lượng đều rất lớn, đều có thể mở rộng, có thể tiếp thu. Bà cụ niệm Phật vãng sanh, biết trước giờ chết, bà biết khi nào mình ra đi. Ngày bà vãng sanh giống như là ngày bà mở đại hội vãng sanh vậy, bà mời tất cả thân thích bạn bè đến, chào mọi người để đến thế giới Cực Lạc. Bà ngồi lúc vãng sanh, ngồi vãng sanh với tinh thần rất hoan hỷ, cũng có mời các ký giả đương thời đưa tin. Bà vãng sanh, biểu diễn này, đây là thật không phải giả, nói đi là đi. Từ đó cả gia đình Hà Thế Lễ đều niệm Phật, về sau còn đem ngôi nhà ông ở, ngôi nhà nơi ông đang ở cúng dường cho Phật giáo làm đạo tràng. Chính là Đông Lâm Giác Uyển ở HongKong hiện nay, ngôi nhà đó là chỗ ở của ông.
Quý vị xem bà cụ rất có bản lĩnh, biễu diễn vãng sanh cho ta thấy, ta có tin chăng? Đây không phải là giả. Tuy bà cụ suốt đời không giảng kinh, không dạy học, nhưng quả thật bà đang giáo hóa chúng sanh. Bà độ cả gia đình, cũng độ được rất nhiều chúng sanh đang bán tín bán nghi, bàng hoàng bên ranh giới của con đường đi đến Cực Lạc. Họ nhìn thấy, nghe thấy, thấy báo chí đưa tin họ đều tin tưởng.
Chúng ta phải biểu diễn, không biểu diễn không được. Người niệm Phật, ở trong niệm Phật đường, đứng vãng sanh, ngồi vãng sanh, quý vị nói như vậy độ được biết bao nhiêu người? Pháp sư giảng kinh giảng xong bộ kinh này, liền ngồi trên bục giảng vãng sanh. Đại chúng trong xã hội hiện nay cần tấm gương như thế, khuyên tín làm đầu! Khi họ đã tin thì đơn giản, còn như không tin thì hết cách. Chỉ có xây dựng hình tượng, xướng tụng sáu chữ hồng danh, một khi nghe qua ta vĩnh viễn trở thành hạt giống đạo. Đây là loại phương tiện tiếp dẫn đối với những người chưa từng tiếp xúc Phật pháp, không hiểu, không có tín tâm. Người có thiện căn, phước đức hiện nay phải làm gương, nghĩa là làm chứng chuyển trong tam chuyển pháp luân, ta phải chứng minh cho họ thấy họ mới tin.
Khi đã có tín tâm, tiếp tục “tu bồ đề hạnh”. Bồ đề là tiếng Phạn, nghĩa là giác ngộ, giác mà không mê, hành là hành vi. Chúng ta khởi tâm động niệm giác mà không mê, ngôn ngữ tạo tác giác mà không mê, đây gọi là tu bồ đề hạnh. “Tam bối vãng sanh đều phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm”. Đây là trong kinh văn nói cho chúng ta biết phương pháp cụ thể của bồ đề hạnh. Trước tiên phải phát tâm bồ đề, khi tâm bồ đề đã phát, một phương hướng, một mục tiêu, chuyên niệm Phật A Di Đà.
Bên dưới giải thích, “trong kinh này nói tu bồ đề hạnh, tức đầy đủ hai nghĩa là phát tâm và chuyên niệm”. Hai nghĩa này rất quan trọng, gọi là “yếu nghĩa”. “Đại hạnh tu bồ đề, tất do phát khởi đại bồ đề tâm. Trong bồ tát hạnh, quả thật là lấy nhất hướng chuyên niệm làm mục tiêu tối thượng. Tất cả Bồ Tát, vạn thiện đều tu, nhưng thập địa Bồ Tát, mỗi địa không rời niệm Phật”, câu này quan trọng hơn bất kỳ điều gì.
Đạo tràng thành lập ở Đồ Văn Ba, đến nay đã được mười năm. Trong mười năm này, chúng ta có thành tựu gì chăng? Hành môn, giải môn, rốt cuộc chúng ta thực hành được bao nhiêu? Không phải không thực hành, mà thực hành chưa đủ, cách tiêu chuẩn còn quá xa. Quý vị nhất định phải biết, xưa nay người thật sự thành tựu, không phải cha mẹ hay thầy tổ đốc thúc mà thành tựu, có điển phạm, tự động tự phát mới có thành tựu.
Các bậc thánh hiền xưa đã làm gương cho chúng ta thấy, trong đại thừa Chư Phật Bồ Tát cũng làm gương cho chúng ta. Chúng ta rất lơ là điều này, mỗi ngày khởi tâm động niệm, nếu tự tư tự lợi, là danh văn lợi dưỡng, là ngũ dục lục trần. Như vậy là biết chúng ta đang tạo nghiệp luân hồi, không phải hành bồ tát đạo. Chúng ta bị ảnh hưởng sự ô nhiễm nghiêm trọng của xã hội, ảnh hưởng nặng nề, vì thế tâm không thanh tịnh. Đoàn thể này hoàn toàn tan rã, không có sức ngưng tụ.
Quý vị nói tôi không làm việc gì xấu, đúng vậy, là do quý vị không siêng năng tu hành. Hành là tư tưởng, hành vi. Tư tưởng và hành vi chúng ta có sai lầm, cần phải sửa đổi cho đúng gọi là tu hành. Tiêu chuẩn là gì? Kinh điển là tiêu chuẩn, kinh điển là tâm hành của Phật Bồ Tát, họ đối với nhân sinh vũ trụ có cái nhìn như thế nào, có suy nghĩ ra sao? Trong cuộc sống hiện thực, họ làm như thế nào? Đều là gương tốt cho chúng ta, nhưng chúng ta không siêng năng học tập.
Tôi giảng kinh thường khuyên mọi người, chúng tôi từng đi qua rất nhiều nơi, tiếp xúc với rất nhiều người học Phật. Đặc biệt là mười mấy năm gần đây, chúng tôi dùng mạng internet, dùng vệ tinh, mở rộng phương diện tiếp xúc. Phật tử tại gia lơ là đối với Thập Thiện Nghiệp Đạo, người xuất gia lơ là Sa Di Luật Nghi, điều này không trách ai được. Trong Kinh Vô Lượng Thọ Đức Phật nói rất hay: “Tiên nhân bất thiện, không biết đạo đức, không có người dạy, cho nên không thể trách”. Không ai nói cho quý vị biết, nên không thể trách được. Nhưng khi ta đã ngộ, hiểu rõ thì phải thực hành, bắt đầu thực hành từ đâu? Bắt đầu từ Đệ Tử Quy, Đệ Tử Quy là nền tảng làm người. Làm người mà chưa làm tốt, sao có thể thành thánh thành hiền, sao có thể thành Phật thành Bồ Tát? Trước tiên phải làm người thật tốt, chúng ta tổ chức tốt học viện này, là có thể ảnh hưởng cả thành phố này. Bản thân chúng ta chưa tốt, có lỗi với cư dân ở thành phố này, vì không làm gương tốt cho họ noi theo. Đạo lý này không thể không hiểu, không thể không biết. Hàng đệ tử Phật phải có sứ mạng, phải có trách nhiệm, đây thuộc về tâm bồ đề. Phải chăng trong đời này của chúng ta quyết định ở cầu sanh Tịnh độ? Nếu là khẳng định vào việc vãng sanh Tịnh độ, như vậy không thể không thực hành, không thực hành coi như vô ích. Vô ích nghĩa là tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo.
Tam bối vãng sanh cũng không có ngoại lệ, Phật dạy bí quyết cho chúng ta chính là phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm. Trong Tịnh độ, tu hành quan trọng nhất là hai việc phát tâm và chuyên niệm. Phát tâm, trong tâm chỉ có thế giới Cực Lạc, chỉ có Phật A Di Đà, ta thật sự vãng sanh, làm tấm gương tốt cho mọi người noi theo, đó chính là phổ độ chúng sanh, mọi thứ đều phải buông bỏ!
Ngày nay người trên thế giới này, mọi người đều nghĩ đến điều gì? Muốn khống chế, muốn chiếm hữu. Chư vị thử nghĩ xem, ta muốn khống chế, muốn chiếm hữu, như vậy có thể thoát ly luân hồi lục đạo chăng? Nguyên nhân căn bản của luân hồi lục đạo, chính là hai quan niệm sai lầm này. Đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, không có ý niệm khống chế, không có ý niệm chiếm hữu, ta sẽ giải thoát. Mở được cái gút này, tức là đã thoát ly. Đại sư Chương Gia dạy chúng ta “nhìn thấu, buông bỏ”, có đạo lý! Từng giờ từng phút phải quyết tâm làm tấm gương tốt cho mọi người, câu này rất quan trọng.
Đương thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trú thế 80 năm, giảng kinh thuyết pháp 49 năm, tất cả đều làm tấm gương tốt cho mọi người. Ngài không chỉ nói, mà còn thể hiện cho mọi người thấy. Phải mở rộng tâm bồ đề, nói tường tận chính là phẩm kinh văn này, 48 nguyện. Mỗi niệm đều là tâm bồ đề, mỗi chữ mỗi câu đều là tâm bồ đề, tu hành nhất hướng chuyên niệm, không có ai không thành tựu.
“Tất cả Bồ Tát, vạn thiện đều tu”, đây là nói từ sơ phát tâm đến Đẳng giác. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói, thập tín, thập trụ, thập hạnh, thập hồi hướng, thập địa, Đẳng giác, tất cả Bồ Tát này thuần tịnh thuần thiện. Nhưng quý vị phải chú ý câu: “Thập địa Bồ Tát không lìa niệm Phật”, tôi cũng thường nói điều này. Nguyên văn là: “Địa địa không lìa niệm Phật”, sơ địa, nhị địa, tam địa đến thập địa. Điều này nói lên điều gì? Bồ Tát tu hành đến sau cùng là phải thành Phật, như vậy không phải là vạn thiện đều tu, chỉ chuyên niệm câu Phật hiệu này. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “Một tức là nhiều, nhiều tức là một, một và nhiều không hai”. Quý vị hiểu ý câu này chăng? Câu A Di Đà Phật này nghĩa là vạn thiện đều tu, vạn thiện đến sau cùng đều quy về một câu Phật hiệu này. Đạo lý này và chân tướng sự thật, trong các buổi giảng chúng tôi thường hay đề cập đến. Không phải ít lần, nhiều lần, thường thường nói, cúng dường mọi người. Vì sao thường hay nói? Vì quý vị không coi trọng nó, thường lãng quên, vì thế phải luôn luôn nhắc nhở quý vị. Hết thảy thiện pháp thế xuất thế gian, đều không lìa sáu chữ hồng danh này. Triển khai câu danh hiệu này chính là 48 nguyện, triển khai 48 nguyện chính là Kinh Vô Lượng Thọ, triển khai Kinh Vô Lượng Thọ chính là Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, triển khai Kinh Hoa Nghiêm là vô lượng vô biên thiện pháp mà tất cả chư Phật trong ba đời mười phương nói và tu hành, quý vị thấy đây triển khai. Quy nạp lại đến sau cùng là một câu A Di Đà Phật, như vậy mới lãnh hội được công đức danh hiệu không thể nghĩ bàn, công đức danh hiệu có thể cảm ứng Chư Phật xuất hiện. Chư Phật còn có thể cảm ứng hiện tiền, huống gì những việc khác? Vì sao không chịu quyết tâm tu hành? Quý vị muốn hỏi, cách nói này có căn cứ khoa học chăng? Nói cho quý vị biết là có, hiện nay các nhà lượng tử lực học đã phát hiện, tất cả mọi hình tướng là vật chất. Hiện tượng vật chất từ đâu đến? Từ ý niệm sanh ra, điều này Đức Phật nói rất nhiều: “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, các nhà lượng tử học đã chứng minh câu nói này. Họ nói với chúng ta, thế gian này căn bản không có vật chất tồn tại. Hiện tượng vật chất là gì? Hiện tượng vật chất là huyễn tướng do ý niệm tích lũy, do tốc độ cực kỳ nhanh chóng tích lũy liên tục tạo nên. Cùng một đạo lý với những gì trong Pháp tướng tông nói, nhất niệm bất giác mà có vô minh, vô minh bất giác sanh tam tế. Giới khoa học khẳng định, giữa vũ trụ chỉ có ba thứ. Thứ nhất là năng lượng, thứ hai là tin tức, thứ ba là vật chất. Tin tức chúng ta gọi là hiện tượng tinh thần, trong không sinh ra có, vật chất do hiện tượng tinh thần biến hiện ra. Họ nói về năng lượng, Phật pháp gọi là nghiệp tướng của A lại da, còn tin tức chính là chuyển tướng của Mạt na thức, vật chất là cảnh giới tướng, hoàn toàn tương đồng với kinh điển nói.
Các nhà duy thức học chỉ thừa nhận thức, không thừa nhận các vấn đề khác. Thức là gì? Thức chính là chuyển tướng, tức là Mạt na, ý thức. Đức Phật nói tâm có thể hiện, thức có thể biến. Thức thứ sáu và thức thứ bảy là năng biến, thập pháp giới y chánh trang nghiêm là sở biến. Các nhà duy thức học chỉ thừa nhận năng biến là thật, sở biến là giả. Đại thừa viên giáo nói, một thật tất cả thật, một giả tất cả đều giả, như vậy mới nói một cách viên dung, hoàn toàn nói ra chân tướng sự thật.
Phật pháp dạy học không có gì khác, mục tiêu sau cùng là trở về tự tánh. Điều này trong kinh điển đại thừa thường gọi là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, đây là mục tiêu tu hành rốt ráo nhất trong Phật pháp. Đức Phật nói rất hay, tất cả chúng sanh vốn là Phật, bây giờ mê nên biến thành chúng sanh. Giáo dục của Phật chính là nói, từ chỗ mê hoặc hiện tại của chúng ta trở về với tự tánh, giáo dục này đã thành công.
Phương pháp trực tiếp nhất, phương pháp đơn giản nhất, phương pháp đáng tin nhất, phương pháp nhanh chóng nhất chính là pháp môn trì danh niệm Phật, nhưng pháp môn này quả thật khó tin. Đức Phật Thích Ca nói rất hay: “là pháp mà tất cả thế gian khó tin theo”, khuyên chúng ta cần phải tin. Người tin pháp này là hàng thượng thượng căn, họ không phải người bình thường, người bình thường không có tín tâm này. Nhưng hàng thượng thượng căn rất ít, người bán tín bán nghi chiếm đại đa số.
Đức Phật trú thế 49 năm, bất kỳ lúc nào chúng sanh có cảm ngài lập tức ứng hiện, toàn là vì hàng trung hạ căn, từ bi vô tận. Trong Kinh Hoa Nghiêm thị hiện cho chúng ta thấy, thập địa Bồ Tát không lìa niệm Phật, đây là động viên khuyến khích chúng ta, làm gương cho chúng ta noi theo.
“Đại hạnh Bồ Tát, Phổ Hiền đứng đầu, cho nên giáo hóa tất cả hữu tình, hành đạo Phổ Hiền”. Đại hạnh, người xưa thường gọi là bậc đại tu hành, đại hạnh nghĩa là bậc đại tu hành, y giáo phụng hành. Bồ Tát tinh chuyên tu hành, Phổ Hiền là đệ nhất, ngài tu những gì? Tu thập đại nguyện vương, nghĩa là mười cương lĩnh tu hành lớn lao, mười cương lĩnh lớn. Ngài giáo hóa tất cả hữu tình chúng sanh, hành đạo Bồ Tát.
Thế nào gọi là Phổ Hiền? Ở đây có giải thích, Đại sư Khuê Phong nói, ngài nói ra ba ý. Thứ nhất là “ước tự thể”, tức từ trên tự thể mà nói. “Thể tánh chu biến gọi là Phổ, tùy duyên thành đức gọi là Hiền”, phạm vi này quá rộng lớn. Tự thể này là gì? Là tự tánh, tức từ trên tự tánh mà nói. Trong triết học, thuật ngữ chuyên môn của nó gọi là bản thể, bản thể của vũ trụ vạn hữu. Trong Phật pháp đại thừa gọi là tự thể, cũng gọi là tự tánh, còn gọi là tánh thể. Thể tánh chu biến, thể tánh này không phải hiện tượng vật chất, năm căn của chúng ta không tiếp xúc được, nghĩa là mắt không nhìn thấy, tai cũng không nghe thấy. Nó không phải hiện tượng vật chất, nhãn nhĩ tỷ thiệt thân đều không tiếp xúc được, thật ra đã tiếp xúc nhưng không có cảm giác. Nó không phải hiện tượng tinh thần, cho nên đệ lục thức và đệ thất thức cũng không duyên được. Nó không phải hiện tượng tinh thần, nó cũng không phải hiện tượng tự nhiên, nói cách khác đến A lại da cũng không duyên được. Nó không phải hiện tượng tự nhiên, nó không phải là gì cả, nhưng nó có thể sanh ra hiện tượng tự nhiên, có thể sanh ra hiện tượng tinh thần, có thể sanh ra hiện tượng vật chất, ba loại hiện tượng đều là nó sanh ra. Cho nên tự tánh, quý vị thấy khi khai ngộ ngài Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh, năng sanh vạn pháp”, vạn pháp chính là ba loại hiện tượng này. Ba loại hiện tượng này vừa biến hóa, vạn pháp liền xuất hiện, vũ trụ liền xuất hiện. Biến hóa, biến hóa là thức khởi tác dụng, nghĩa là đệ lục và đệ thất thức khởi tác dụng. Nếu thức thứ sáu và thức thứ bảy không khởi tác dụng, nó vĩnh viễn bất biến.
Cõi thật báo trang nghiêm của Chư Phật Như Lai, chính là như vậy, cõi thật báo trang nghiêm là tâm hiện không có thức biến. Người trong đó đều đã chuyển thức thành trí, chuyển tám thức thành tứ trí, cho nên thế giới đó là vĩnh hằng. Hiện tượng trong thế giới đó là bất sanh bất diệt, Phật pháp đại thừa gọi nó là nhất chân pháp giới. Phải biết thể tánh chu biến pháp giới, vì tất cả đều là tánh thể hiện. Nếu nói không có pháp giới thì tánh thể cũng không có, có pháp giới là có tánh thể. Chu biến pháp giới có nghĩa là Phổ. Tùy duyên thành đức gọi là Hiền. Duyên là gì? Duyên vô lượng vô biên nói không cùng tận. Vì phương tiện cho việc dạy học, Đức Phật quy nạp nó thành bốn loại lớn gọi là thân nhân duyên, sở duyên duyên, vô gián duyên, tăng thượng duyên. Đây là bốn loại lớn, mỗi loại đều vô lượng vô biên, thành tựu toàn thể vũ trụ, Phật pháp thường gọi là thập pháp giới y chánh trang nghiêm, đây gọi là Hiền. Hiền có nghĩa là khen ngợi, tức là nói rất có bản lĩnh, có thể hiện thế giới Cực Lạc, cũng có thể hiện địa ngục A tỳ, tùy duyên.
Phổ là nói từ thể, Hiền là nói từ tướng, từ tác dụng. Tùy duyên thành đức, đức nghĩa là thành tựu viên mãn. Tùy tịnh duyên hiện Tịnh độ, tùy nhiễm duyên hiện uế độ, tùy thiện duyên hiện cảnh giới của ba đường lành, tùy ác duyên nó có thể hiện cảnh giới của ba đường ác, tùy duyên mà hiển hiện. Như vậy chúng ta biết, tướng có, thể không, sự có, lý không. Đức Phật đã nói hiện tượng này ra cho chúng ta biết, gọi là: “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, không có gì là chân thật cả.
Đại sư Vĩnh Gia nói rất hay, ngài nói: “mộng lý minh minh hữu lục thú”, khi nằm mộng_chúng ta hiện nay là đang nằm mộng, rõ ràng có luân hồi lục đạo. “Giác hậu không không vô đại thiên”, giác ngộ nghĩa là sau khi tỉnh mộng, cảnh giới trong mộng hoàn toàn không có, chúng ta đều có kinh nghiệm này.
Đức Phật suốt đời giảng kinh, trong lúc giảng kinh dùng ví dụ này nhiều nhất, ngài thường dùng cảnh giới trong mộng làm ví dụ. Vì mộng là giả, chúng ta đều cảm nhận được. Nhưng Đức Phật nói với chúng ta thế giới này là giả, chúng ta không thể cảm nhận được, nghĩa là ta vẫn ở trong mộng chưa tỉnh, đợi khi tỉnh lại ta sẽ biết đó là giả. Nếu như ta có thiện căn, tin lời Phật dạy, Phật không gạt mình, những điều Phật nói chắc chắn là thật. Như vậy là ta đã buông bỏ, có thể hưởng thụ cảnh giới này. Tuyệt đối không được có ý niệm chiếm hữu, không được có ý niệm khống chế, như vậy là được đại tự tại. Nếu muốn chiếm hữu nó, muốn khống chế nó, đó là nguyên nhân gây ra khổ, cầu bất đắc khổ, bởi thế buông bỏ là tự tại.
Phật khác với phàm phu, Phật buông bỏ tất cả, đối với Đức Phật sáu căn tiếp xúc với sáu trần là nhất niệm bất sanh. Chúng ta sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, ngày ngày vọng tưởng, mỗi niệm đều là vọng tưởng. Sự sai khác chính là ở đây, ngoài điều này ra không còn gì sai biệt cả. Vì thế chúng sanh và Phật bình đẳng, chúng sanh và Phật không sai, lời nói này là thật không phải giả.
Đây là ý thứ nhất của đại sư Khuê Phong, là từ tự thể mà nói, từ tự tánh gọi là Phổ Hiền, điều này mỗi người đều có. Tất cả chúng sanh đều đầy đủ công đức viên mãn của Phổ Hiền. Hai ý bên dưới không giống nhau, là nói về tu đức, còn đây nói về tánh đức. Tánh đức tương đồng, tu đức không tương đồng, lại nói với chúng ta về sự sai biệt.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 239
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 239 PAGE 1
Tập 240
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 18.01.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống! Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 293, hàng thứ hai, bắt đầu xem từ ở giữa, từ câu: “Nhị ước chư vị”.
“Thứ hai, ước chư vị, khúc tề vô di gọi là Phổ, lân cập á thánh gọi là Hiền”. Đây là nghĩa thứ hai của Phổ Hiền. Thứ nhất là từ tánh đức mà nói, tất cả chúng sanh đều là Phổ Hiền. Thứ hai và thứ ba đều là tu đức, tu đức từ sơ phát tâm, nếu chúng ta phát nguyện tu hạnh Phổ Hiền Bồ Tát, y theo phẩm sau cùng của Kinh Hoa Nghiêm, nhập pháp giới phẩm tu học, mỗi niệm tuân theo thập đại nguyện vương. Cần nhớ câu ở trước: “Phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm”, đây chính là tu hạnh Phổ Hiền. Bởi vậy quí vị học pháp môn Tịnh độ, mỗi người đều tu hạnh Phổ Hiền.
“Chư vị”, chư là nhiều, nhiều vị thứ như thế, có bao nhiêu địa vị? Trong kinh liệt kê cho chúng ta thấy là có 50 địa vị, thập tín vị, thập trụ vị, thập hạnh vị, thập hồi hướng vị, thập địa vị, tổng cổng có 50 địa vị. Giống như đi học vậy, lớp một, lớp hai, lớp ba đến lớp 50. Lên trên nữa là Đẳng giác Bồ Tát, đó là á thánh. Ở đây nói “lân cập á thánh”, thập địa và Đẳng giác là hàng xóm. Từ sơ phát tâm, 50 địa vị này gọi là chư vị.
Khúc là uốn lượn uyển chuyển, địa vị cao thấp không giống nhau. Từ sơ tín đến đệ lục tín, sáu địa vị này chưa ra khỏi lục đạo, vẫn còn trôi lăn trong lục đạo. Tuy chưa ra khỏi lục đạo, nhưng họ không giống với chúng sanh trong lục đạo, vì sao vậy? Vì chúng sanh lục đạo mê hoặc điên đảo, họ tạo nghiệp luân hồi lục đạo. Bồ Tát sơ tín vị, phương hướng và mục tiêu của họ rất chính xác, họ nhất tâm nhất niệm niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Tuy công phu chưa thành tựu, nhưng họ đã đoạn 88 phẩm kiến hoặc trong tam giới. Vì thế tuy chưa ra khỏi luân hồi lục đạo, nhưng tuyệt đối không đọa vào ba đường ác, cũng không đọa vào trong đường La sát tu la. Họ còn lui tới hai cõi trời và người sáu lần nữa là thoát ly luân hồi lục đạo. Sáu lần lui tới này là nguyên nhân gì? Vì chưa đoạn tận tư hoặc, mới đoạn tận kiến hoặc, họ còn 81 phẩm tư hoặc, ở cõi người và cõi trời họ tiếp tục buông bỏ nó.
Nếu nhìn từ Tiểu thừa, ý nghĩa sẽ rất rõ ràng. Tiểu thừa tổng cộng có tám địa vị, tứ quả tứ hướng. Sơ quả hướng có thể nói là không có địa vị, chứng được sơ quả là có địa vị. Ngày nay chúng ta thuộc địa vị nào? Là thuộc sơ quả hướng. Nếu trong đại thừa, chúng ta là sơ tín hướng, ta hướng đến địa vị sơ tín tiến tới. Chứng được sơ quả, trong đại thừa nghĩa là chứng được sơ tín vị. Bồ Tát sơ tín vị giống như lớp một tiểu học vậy. Hiện nay chúng ta đến lớp một tiểu học cũng chưa đạt được. Tuy tu học chương trình của lớp một tiểu học, nhưng thi đều không đạt điểm, vì thế chúng ta không được thừa là học sinh lớp một.
Sơ quả cần điều kiện gì? Trong bao nhiêu năm nay, tôi thường khuyên mọi người, tu Tịnh độ, học đại thừa cần phải buông bỏ tự tư tự lợi, vì sao vậy? Vì có ý niệm này, đường đạo bồ đề vô cùng khó đi. Cho dù ta tinh tấn nỗ lực đến đâu, vẫn đứng nguyên vị trí, không hề bước ra ngoài bước nào. Cần phải hiểu điều này, tự tư tự lợi hại người rất thê thảm, cho nên việc trước tiên là buông bỏ nó. Phải buông bỏ danh văn lợi dưỡng, buông bỏ ngũ dục lục trần. Đối với danh lợi, đối với tài sắc danh thực thùy, sắc thanh hương vị xúc pháp quả thật đã buông bỏ. Không còn khống chế, không còn chiếm hữu, tâm bắt đầu hướng về phương hướng thanh tịnh. Còn phải buông bỏ tham sân si mạn, điều nầy rất khó buông bỏ, buông bỏ tham sân si mạn, không dễ buông bỏ, nhưng phải làm nhạt nó. Phải chăng đây là sơ tín vị? Không phải vậy, đây là địa vị gì? Đây gọi là sơ quả hướng, ta hướng theo phương hướng này.
Thế nào gọi là sơ quả? Chính là trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là Bồ Tát sơ tín vị, đoạn tận năm loại kiến hoặc là chứng được. Thứ nhất là thân kiến, chắc chắn không còn chấp trước thân này là ta. Tôi thường nói thân không phải tôi, vậy nó là gì? Là tôi sở hữu, đây là thân kiến, hãy nhớ rằng, còn có tôi sở hữu. Buông bỏ biên kiến, biên kiến nói như cách nói hiện nay là đối lập. Người khác đối lập với tôi, tôi không đối lập với họ, không có ý niệm đối lập. Chư vị phải biết, con người ở nhân gian phiền não vô lượng vô biên, căn bản của phiền não ở đâu? Là ở chỗ đối lập, cần phải nhổ tận gốc phiền não, không đối lập với tất cả mọi người, đối lập với tất cả pháp, không đối lập với tất cả vạn pháp. Đối lập là sai lầm, vì sao vậy? Vì biến pháp giới hư không giới với mình là nhất thể, nhất thể làm sao đối lập được!
Quý vị thử tư duy tường tận, trên thân thể này của chúng ta, mắt là một cơ quan, tai là một cơ quan, không giống nhau. Lục phủ ngũ tạng trong thân thể đều có công năng riêng của nó, tim không phải gan, gan không phải thận, ta thử nghĩ xem chúng có đối lập chăng? Mắt và tai có đối lập chăng? Tai và mũi có đối lập chăng? Tim gan tỳ phổi thận có đối lập chăng? Không có đối lập, không có đối lập mới lành mạnh, vì sao vậy? Vì đó là nhất thể. Nếu đối lập, không ai phục ai, không phải là lục phủ ngũ tạng đánh nhau rồi sao? Đánh nhau là tình trạng gì? Đánh nhau nghĩa là sinh bệnh, bệnh nghiêm trọng dẫn đến tử vong, tử vong nghĩa là chấm hết, không phải như vậy sao? Cùng một đạo lý!
Chúng ta sống trên địa cầu này, không thể xem địa cầu này thành nhất thể, có ai xem địa cầu thành nhất thể chăng? Có, thời thượng cổ, người thời đó xem toàn thể vũ trụ với mình là nhất thể, hòa thuận. Trong lịch sử ghi chép, vua Nghiêu, vua Thuấn, Đại Ngu, trong tâm niệm của họ, vũ trụ vạn vật với mình là nhất thể, người đời sau tôn xưng họ là thánh nhân. Họ không có tự tư tự lợi, không có danh văn lợi dưỡng, không có tham sân si mạn. Chúng ta thấy trong sử sách ghi chép, Chu Văn Vương là vua một nước. Trong cuộc sống hằng như ăn, mặc, ở hoàn toàn giống như người bình dân, không có gì khác, thật sự bình đẳng. Vốn là bình đẳng, không có đặc thù. Điển tịch ghi chép lại, chúng ta tin đó hoàn toàn là sự thật. Từ đâu tạo thành không bình đẳng? Từ tự tư tự lợi tạo thành, trong tự tư tự lợi có hạt giống không bình đẳng, điều này chỉ có Phật pháp nói đến. Chủng tử này chính là Mạt na thức, quý vị thấy trong Mạt na thức có bốn đại phiền não thường tương tùy. Thứ nhất là ngã kiến, tức chấp trước thân là ta, đây là Mạt na thức khởi tác dụng. Ngoài thân kiến ra, tham sân si đồng thời khởi lên cùng thân kiến. Tên của nó, thứ nhất là ngã kiến, thứ hai là ngã ái, ngã ái là tham. Ngã si, là ngu si. Ngã mạn, ngã mạn tức là sân nhuế, cống cao ngã mạn luôn thấy mình hơn người khác, người khác không bao giờ hơn tôi, đây là mạn, là câu sanh phiền não. Từ nhất niệm bất giác đó, nó bắt đầu khởi lên, cho nên cái tôi và tham sân si cùng khởi lên mục lúc.
Về sau Đức Phật đặc biệt thêm vào hai loại, tam độc phiền não ngài thêm vào mạn và nghi. Nghi là gì? Là hoài nghi đối với thánh hiền, điều này rất đáng sợ, không biết thánh hiền đều là người minh tâm kiến tánh. Giáo lý đại thừa nói minh tâm kiến tánh là Phật, Đức Phật, cho nên trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật thường nói: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Đây là thật không phải giả, họ vốn là Phật. Hoài nghi Chư Phật Bồ Tát, hoài nghi mình là Phật, hoài nghi tất cả chúng sanh là Phật, chướng ngại này quá lớn. Chướng ngại gì? Chướng ngại ta vĩnh viễn không thể kiến tánh, vĩnh viễn ta không tìm được đường về nhà. Năm chữ tham sân si mạn nghi này gọi là căn bản phiền não. Thêm vào năm loại kiến hoặc ở trước, hợp lại gọi chung là ác kiến. Ác là sai lầm, kiến giải sai lầm, hợp lại là sáu căn bản phiền não. Từ sáu căn bản phiền não, sanh khởi 20 tùy phiền não. Trong Bách Pháp nói có 26 tâm sở phiền não, triển khai ra là vô lượng vô biên phiền não. Trong tứ hoằng thệ nguyện nói: “phiền não vô tận thề nguyện đoạn”, tức là chỉ điều này. Không đoạn phiền não sao có thể kiến tánh? Đoạn phiền não khó khăn biết bao, quý vị thử nghĩ xem có đoạn được chăng? Không đoạn được phiền não, là vĩnh viễn không thể thoát ly luân hồi lục đạo. Ở trong luân hồi lục đạo, thời gian ở trong tam đồ chắc chắn rất dài, thời gian ở trong ba đường lành rất ngắn ngủi. Trong tất cả kinh điển gọi những người này là “kẻ đáng thương”, chúng sanh này rất đáng thương. Ai làm cho ta chịu những nỗi thống khổ này? Là tự làm tự chịu, không có ai ở đó sắp xếp, ở đó kiến tạo, ở đó chấp hành, không có, hoàn toàn không có, đều do nghiệp lực của mình chiêu cảm nên. Thiện nghiệp thọ sanh trong ba đường lành, ác nghiệp thọ báo trong ba đường ác, đây là chân tướng sự thật. Đức Phật giúp chúng ta, khuyên chúng ta đừng tạo nghiệp, chẳng những không được tạo nghiệp ác, mà nghiệp lành cũng không được tạo, vì sao vậy? Vì nghiệp thiện hay ác đều không thể ra khỏi lục đạo, buông bỏ tất cả nghiệp thiện và ác tâm liền thanh tịnh, lục đạo không còn. Đức Phật thường khuyên chúng ta đoạn ác tu thiện, vậy thiện có cần tu chăng? Thiện phải tu, ác phải đoạn, vấn đề ở đây là ta có biết hay không. Người biết đoạn ác không chấp trước tướng đoạn ác, tu thiện không chấp trước tướng tu thiện, trong Phật pháp đại thừa gọi là tam luân thể không. Tu như vậy tiến bộ rất nhanh, ta có thể rút ngắn rất nhiều thời gian tu học, tức là đã vượt thoát. Nếu chấp tướng, đoạn ác chấp trước tướng đoạn ác, tu thiện chấp trước tướng tu thiện, như vậy tiến bộ vô cùng chậm chạp. Trong kinh điển có nói, người tu hành từ sơ phát tâm tu thành thập tín vị, cần bao nhiêu thời gian? Phải vô lượng kiếp, quý vị thấy đáng sợ biết bao. Vô lượng kiếp không phải là định số, nó rất linh động, hoàn toàn xem khi nào ta giác ngộ. Giác ngộ là gì? Không chấp tướng là giác ngộ. Buông bỏ không phải từ sự mà phải buông bỏ từ tâm, sự không có chướng ngại. Trong Kinh Hoa Nghiêm đại sư Thanh Lương nói rằng: “Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”. Ngại ở đâu? Ngại ở nơi ý niệm chúng ta. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là chướng ngại, cần phải buông bỏ nó. Trong cuộc sống hằng ngày không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước, đó chính là Phật. Đức Phật ứng hóa ở thế gian, pháp thân Bồ Tát ứng hóa tại thế gian, chân tướng là như thế, sinh hoạt ăn ở công việc của họ không khác gì chúng ta. Chúng ta chấp tướng, phân biệt chấp trước, họ không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước, vậy họ có tạo nghiệp chăng? Không tạo nghiệp. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là tạo nghiệp. Không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước là không tạo nghiệp. Chẳng những không có nghiệp của lục đạo, nghiệp tứ thánh pháp giới cũng không có. Đây là chân lý tu hành, chúng ta không thể không hiểu. Làm sao đưa chân lý này thực hành trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta, biểu diễn trong công việc, đối nhân tiếp vật? Thực hành, nghĩa là mỗi cử chỉ, mỗi hành động đều tương ưng với tánh đức. Tánh đức là gì? Trong Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán quốc sư Hiền Thủ nói với chúng ta về tứ đức, nó rất quan trọng, đây là tánh đức. Vô lượng vô biên tánh đức quy nạp thành bốn loại lớn, nói quá hay.
Thứ nhất là “tùy duyên diệu dụng”, tức trong mười nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền nói: “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Diệu, thật tuyệt diệu! Tuyệt diệu ở chỗ nào? Tuyệt diệu ở chỗ tùy duyên hằng thuận, trong này không có khởi tâm động niệm, không có phân biệt chấp trước, sự tuyệt diệu là đây. Khởi tâm động niệm tôi nghĩ như thế như thế, như vậy là không tuyệt diệu, đó là tạo nghiệp.
Quý vị xem 53 lần tham bái của Thiện Tài Đồng Tử, 53 vị thiện tri thức, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề. Thiện Tài đến tham bái thỉnh giáo họ, họ đều đem tứ đức này, không những nói ra mà còn thể hiện ra, biểu diễn ra cho ta thấy. Chính là tùy duyên diệu dụng, họ thể hiện ta cho ta thấy. Tuy quốc sư Hiền Thủ phân thành bốn loại lớn nói với chúng ta, nhưng bốn loại lớn là nhất thể. Một tức là nhiều, nhiều tức là một. Trong tùy duyên diệu dụng có “học vi nhân sư, hành vi thế phạm”, làm tấm gương tốt cho tất cả chúng sanh. Không thể không biết điều này, đây gọi là diệu dụng, danh từ của nó gọi là “oai nghi hữu tắc”, nghĩa là “học vi nhân sư, hành vi thế phạm”. Tắc là quy củ, là gương mẫu, thể hiện ra cho mọi người thấy, tánh đức này tự nhiên hiển lộ.
Thứ ba là tâm thái, ngày nay các nhà khoa học cũng gọi là đoan chánh tâm thái. Tâm thái là gì? Là “nhu hòa chất trực”. Vẻ bên ngoài giống như Bồ Tát Di Lặc, mặt luôn tươi cười, vô lượng hoan hỷ. Bên trong chất trực nghĩa là chân thành, nội tâm chân thành, bên ngoài hoan hỷ. Câu sau cùng là “đại chúng sanh khổ”. Chư vị phải biết 16 chữ này nói cùng một vấn đề, là tánh đức.
Các bậc cổ thánh tiên hiền nói về một vấn đề, cũng là nói bốn cây này, nhưng cách nói có khác. Họ nói như thế nào? Họ nói về ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức. Quý vị thử nghĩ xem bốn khoa này, bốn khoa mục này, ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức có phải là tùy duyên diệu dụng chăng? Có phải là oai nghi hữu tắc chăng? Là nhu hòa chất trực chăng? Là chịu khổ thay chúng sanh chăng? Hoàn toàn tương ưng. Nếu hiểu được đạo lý này rồi nhìn lại thế gian, thánh hiền của mỗi dân tộc, thánh nhân trong mỗi Tôn giáo, chúng ta bỗng nhiên đại ngộ, thì ra là hoàn toàn tương đồng. Trong giáo lý đại thừa cũng nói cùng một ý này, toàn là tánh đức hiển lộ, giáo hóa tùy ý không có gì không viên mãn. Do đó chúng ta lãnh hội được, một thật thì tất cả thật, một vọng tất cả đều vọng. Tùy thuận tánh đức thì tất cả đều thật, trái với tánh đức thì tất cả đều là hư vọng.
Nghi của chúng ta, tức là tham sân si mạn nghi trong phiền não, nghi được đoạn tận, không còn hoài nghi giáo huấn của thánh hiền nữa. Đoạn nghi liền sanh tín, tín tâm mới thật sự hiện tiền. Có tín tâm này, tâm bồ đề lập tức kiến lập. Nếu tín tâm này không sanh khởi, tâm bồ đề không thể phát ra được, đều là giả, không phải thật. Cho nên tu hành cứ dừng mãi trong lục đạo, không ra khỏi luân hồi lục đạo. Chúng ta nói rõ ràng, nguyên nhân thật sự là chấp tướng tu hành, nên không vượt thoát luân hồi lục đạo. Lìa tướng tu hành sẽ vượt thoát lục đạo, lìa nghĩa là buông bỏ, buông bỏ tức là lìa. Không được có chút gì còn chấp trước, không được có chút tham luyến nào. Có chút chấp trước, có chút tham luyến, là đang tạo nghiệp luân hồi.
Chúng ta thấy từ sơ phát tâm đến Đẳng giác, 50 địa vị này, “khúc tề vô di, lân cập á thánh”. Đây là mỗi vị thứ tu hạnh Bồ Tát Phổ Hiền, hy vọng trong đời này chúng ta có thể nhập vị. Trong kinh văn của kinh này nói thượng trung hạ tam phẩm, trung thượng quá cao, nếu chúng ta có thể sanh đến hạ bối, trong Phật pháp đại thừa hạ bối thuộc địa vị nào? Là thập tín Bồ Tát, mười địa vị này là hạ bối. Lên trên nữa thì sao? Từ sơ trụ trở lên, 41 địa vị gọi là thượng bối. Trung bối ở đâu? Trung bối vẫn còn nơi thập tín. Thông thường nói nhị thừa, nhị thừa không có trung, chỉ có đại thừa và tiểu thừa. Nếu nói tam thừa là có trung, trong tam thừa trung là tứ thánh vị, chính là Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật, mười pháp giới. Tứ thánh trong mười pháp giới gọi là trung, trung bối. Thượng bối là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, đây là chân Phật không phải Phật giả. Phật trong mười pháp giới không phải chân Phật, họ thuộc về trung bối, không phải thượng bối, chúng ta đã hiểu rõ ràng các địa vị.
Nghĩa sau cùng là “ước đương vị”, đương vị là gì? Địa vị thật sự của họ là Đẳng giác. Bồ Tát Phổ Hiền trong Kinh Hoa Nghiêm_thông thường chúng ta gọi là Tỳ Lô Giá Na Phật, hai bên trái phải, tượng Phật chúng ta thờ ở phía sau đây chính là Hoa Nghiêm Tam Thánh. Ở giữa là Tỳ Lô Giá Na Như Lai, tượng trưng pháp thân, hai bên là Bồ Tát Văn Thù và Bồ Tát Phổ Hiền. Bồ Tát Văn Thù tượng trưng trí tuệ, trí tuệ vốn có trong tự tánh. Bồ Tát Phổ Hiền tượng trưng cho đức hạnh, đại đức đại hạnh. Một tức là ba, ba tức là một. Văn thù tượng trưng cho trí tuệ bát nhã vốn đầy đủ trong tự tánh, Phổ Hiền tượng trưng đại đức đại năng vốn đầy đủ trong tự tánh. Trong bức tranh này Văn Thù cưỡi trên sư tử, Phổ Hiền cưỡi trên voi. Sư tử tượng trưng sự uy mãnh, vua trong các loài thú. Voi tượng trưng điều gì? Tượng trưng cho định tuệ. Quý vị thấy hình tướng con voi, giống như đang ở trong định vậy, đi đứng ngồi nằm đều từ tốn chậm chạp. Tuệ ở đâu? Tuệ ở trong định, tuệ ở trong tĩnh, là trí tuệ chân thật. Nếu trí tuệ trong sự bực bội, đó gọi là cuồng tuệ, không phải là trí tuệ chân thật, cho nên đây gọi là đương vị.
“Đương vị, đức không có gì không chu đáo gọi là Phổ, điều nhu thiện thuận gọi là Hiền”. Đức không có gì không chu đáo là tánh đức của tự tánh, nếu là Bồ Tát Văn Thù, trí không có gì không chu đáo, ngài tượng trưng cho trí tuệ, trí tuệ của tự tánh biến khắp pháp giới hư không giới. Phổ Hiền tượng trưng đại đức đại hạnh của tự tánh, cũng là biến pháp giới hư không giới. Ý nghĩa của Phổ Hiền tức là đương vị.
“Cho nên trong kinh này, chư đại Bồ Tát dự hội, đều tu theo đức của Phổ Hiền đại sĩ. Đức của Phổ Hiền là thập đại nguyện vương, đạo quy Cực Lạc, tự lợi lợi tha, đức không cùng tận”. Đức của Phổ Hiền vô lượng vô biên, trong kinh Đức Phật quy nạp nó thành mười loại lớn. Mười loại lớn này chính là đức của Phổ Hiền, đã nói với chúng ta rất cụ thể.
Thứ nhất là “lễ kính chư Phật”. Chư vị thử nghĩ xem, vì sao đặt nó ở vị trí này? Các bậc thánh hiền xưa giáo hóa chúng sanh, gọi là “đạo mất mà sau có đức”. Đạo mất đi, không còn nữa, về sau chỉ có đức. Sau khi đức mất đi là nói đến nhân, nhân không còn thì nói đến nghĩa, nếu nghĩa mất thì đến lễ, nếu lễ mất thế giới sẽ loạn, ngày tận thế xuất hiện, như vậy địa cầu bị hủy diệt. Lễ là giới hạn thấp nhất, lễ không có thì tất cả cũng đều không. Năm thứ lớp này ngày xưa từng thực hiện, tam hoàng ngũ đế, tam hoàng hành đạo, vô vi mà trị. Đến ngũ đế, căn tánh con người không bằng thời đại tam hoàng, vì sao vậy? Vì đã bị ô nhiễm, tuy đạo không còn, nhưng có đức. Ngũ đế là lấy đức trị thiên hạ, đến thời đại tam vương, tam vương là ba đời Hạ Thương Chu. Hạ Ngu Vương, Thương Thang Vương. Chu là Văn Vương, Võ Vương, lúc này đức không còn, tiêu chuẩn con người hạ thấp. Dùng gì để trị thiên hạ? Dùng nhân, nhân là yêu, suy mình ra người. Nghĩ đến mình nhất định phải nghĩ đến người khác, lấy nhân trị thiên hạ. Thời Xuân Thu Chiến Quốc, đây là loạn thế trong thời cổ đại, không còn nói đến nhân nữa, nói đến gì? Nói đến nghĩa, vẫn còn nghĩa khí. Nghĩa là nói lý, hợp tình, hợp lý, hợp pháp, vẫn nói đến điều này. Sau khi Tần Thủy Hoàng Thống nhất Trung quốc, 50 năm thì mất nước, vì sao vậy? Vì ông không trọng nghĩa, cũng không trọng lễ, tung hoành bá đạo 50 năm thì mất nước, nhà Hán lật đổ rồi lên thay. Lưu Bang bình định động loạn thay nhà Tần thống nhất đất nước, Hán Vũ Đế là một người thông minh, người rất đáng nể, thử nghĩ xem ông dùng phương pháp gì trị nước, một đất nước lớn như thế. Đổng Trọng Thư là đại thần của ông, giới thiệu học thuyết Khổng Mạnh, ông tiếp nhận, cho nên trong bách gia chư tử Nho giáo rất kiệt xuất. Kiến nghị của Đổng Trọng Thư, Hán Vũ Đế áp dụng, lấy lễ trị thiên hạ. Từ thời nhà Hán đến nhà Thanh, mỗi triều đại đều có lễ. Quý vị xem Lễ Lạc Chí của nhị thập ngũ sử, nó dùng phương pháp gì làm cho xã hội hòa thuận? Dùng lễ, sau khi nhà Thanh mất nước không có người nói đến lễ, thiên hạ đại loạn, loạn đến nay là 100 năm, 100 này không thể khôi phục lại được.
Quý vị xem đạo đức nhân lễ nghĩa, cổ nhân nói sau khi lễ mất đi thiên hạ đại loạn. Bây giờ chúng ta phải bắt đầu từ đâu? Chúng ta bắt đầu từ đạo không được, quá cao, chắc chắn không làm được. Chỉ có từ lễ, tìm lễ trở về, xã hội này có thể an định. Trong lễ chủ yêu điều gì? Nói cho chư vị biết, lễ chủ yếu nhất chính là kính, biết tôn kính người khác, so với thương người kém hơn nhiều. Chúng ta biết tôn kính người khác, đây là lễ.
Câu đầu tiên trong Lễ Ký nói: “Khúc Lễ viết, vô bất kính”. Đối với người phải cung kính, đối với sự phải cung kính, đối với sự cung kính chính là siêng năng chịu trách nhiệm. Phải cung kính đối với vạn vật ta mới có thể tiếp thu được giáo dục, nghĩa là có thể tiếp thu giáo dục của thánh hiền. Không có tâm cung kính, dù Phật Bồ Tát và thánh hiền nhân đến dạy ta cũng không đạt được. Vì sao vậy? Vì không có tâm cung kính ta có năng lực bài xích và kháng cự, ta sẽ không tiếp thu.
Đại sư Ấn Quang nói với chúng ta, một phần thành kính được một phần lợi ích, hai phần thành kính được hai phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích, đây là nói gì? Trong lớp học thầy giáo đang dạy học sinh, một thầy giáo đang dạy học trong lớp, dạy hai ba mươi học sinh, kiến thức mỗi học sinh đạt được không giống nhau. Có người được nhiều, có người được ít. Được nhiều nhất là triệt ngộ, tiếp đến là đại ngộ, tiếp đến nữa là tiểu ngộ, và sau cùng là không ngộ. Tiếp sau không ngộ còn gì nữa chăng? Còn, chẳng những không ngộ, họ còn hiểu sai ý nghĩa, quý vị thử nghĩ xem lễ quan trọng biết bao!
Điều thứ nhất trong hạnh Phổ Hiền là “lễ kính Chư Phật”. Ai là Chư Phật, Chư Phật là chỉ ai? Nên nhớ trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật nói_Đây đều là lời trong Kinh Hoa Nghiêm: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Chư Phật này tức tất cả chúng sanh vốn là Phật, ta đối với tất cả chúng sanh phải cung kính giống như đối với Phật vậy. Thiếu một phần là sai, trong lễ kính ta bị khiếm khuyết, thiếu một phần này. Thiếu hai phần là khuyết hai phần, đây là tánh đức, quý vị còn có thể thành tựu chăng?
Tôi đã học được cách cung kính người khác, đối với vật thì sao? Đối với những động vật này thì sao? Có cung kính với côn trùng kiến chăng? Phải cung kính, vì sao vậy? Vì chúng cũng là Chư Phật. Cây cỏ hoa lá thì sao? Cây cỏ hoa lá cũng là chư Phật. Sơn hà đại địa nó đều có thể tánh, thể tánh chính là Phật tánh, cho nên lễ kính của ta là khắp biến pháp giới hư không giới, thanh tịnh bình đẳng không có gì sai biệt. Xin chúc mừng, tuy quý vị không thể đạt được đương vị Phổ Hiền, chắc chắn quý vị cũng là Bồ Tát Phổ Hiền trong cõi báo của Chư Phật. Trong Kinh Hoa Nghiêm là sơ trụ trở lên, không những vượt thoát lục đạo, mà còn vượt thoát mười pháp giới. Quý vị xem chỉ tu lễ kính, tu một môn này có thể minh tâm kiến tánh, có thể kiến tánh thành Phật. Lấy công đức này hồi hướng cầu sanh Tịnh độ, sanh vào cõi thật báo trang nghiêm, không phải cõi đồng cư hay phương tiện, họ trú trong cõi thật báo. Quý vị xem chỉ tu pháp môn lễ kính, đặt lễ kính lên hàng đầu, quý vị nói có đạo lý chăng? Tu hạnh Phổ Hiền, học Bồ Tát Phổ Hiền, cầu sanh Tịnh độ, đối với người không có lễ phép như vậy sao được? Dù tu hành tốt đến đâu, đối với người không có lễ phép cũng không thể vãng sanh, không thể không biết điều này. Người thật sự niệm Phật vãng sanh, họ suốt đời không hiểu, đối với người không lễ phép, không có tâm cung kính, họ đang sám hối nghiệp chướng. Sát na phát tâm niệm Phật đó, họ dùng là chân tâm, dùng là lễ kính, cho nên Phật A Di Đà tiếp dẫn họ đến thế giới Cực Lạc.
Phàm thánh sai khác chỉ trong một niệm, một niệm giác phàm phu liền thành Phật, một niệm mê ta liền đi vào lục đạo. Chư vị nên nhớ rằng, niệm này là niệm mà Bồ Tát Di Lặc nói. Một niệm giác, niệm niệm giác mà không mê, họ sẽ thành tựu. Niệm thứ nhất giác, niệm thứ hai mê, như vậy là rơi vào trong lục đạo. Chúng ta làm sao để duy trì niệm niệm giác? Trong thế gian này của chúng ta, phàm những chúng sanh đến sống ở thế gian này, phạm vi này rất lớn. Tất cả động vật, thực vật, đến khoáng vật, nó không phải ở tinh cầu khác, mà ở ngay địa cầu này. Tất cả chúng sanh trên địa cầu này có cộng nghiệp, nếu không có cộng nghiệp đã không đến đây. Dù một hạt bụi, hạt bụi của tinh cầu khác không có nhân duyên với chúng ta, cũng không rơi vào địa cầu này. Rơi vào địa cầu này đều là những chúng sanh có nhân duyên, đây là đối tượng chúng ta lễ kính, có đủ chăng? Không đủ, cần phải mở rộng hơn, mở rộng đến biến pháp giới hư không giới, vô lượng vô biên tinh cầu. Động vật, thực vật, khoáng vật trong này, sự lễ kính của chúng ta đều phải tuyệt đối, lễ kính thanh tịnh bình đẳng, cứu cánh viên mãn. Nếu không hiểu đạo lý này, không biết cảnh giới này, không thể tu được môn lễ kính này.
Nhưng trong pháp môn này, ở phẩm thứ hai câu thứ nhất của kinh văn: “cùng tuân tu đức của Phổ Hiền đại sĩ”, ta mới hiểu được sự thù thắng của pháp môn Tịnh độ. Không có bất kỳ pháp môn nào có thể sánh với nó, nó là trực tiếp tu đức của Phổ Hiền đại sĩ. Không tu được chăng? Bất kính được chăng? Trong Bồ Tát Giới Kinh Đức Phật nói rằng, tất cả người nam là cha ta, tất cả người nữ là mẹ ta. Đây là dạy chúng ta điều gì? Dạy chúng ta nên đối đãi chúng sanh như thế nào.
Cổ nhân, không phải là người bây giờ, người bây giờ không được, họ không tôn trọng cha mẹ. Cổ nhân tôn trọng cha mẹ, tôn trọng nhất là cha mẹ. Cho nên hiếu thuận, hiếu kính_phải đem tâm hiếu kính cha mẹ hiếu kính tất cả chúng sanh trong thiên hạ. Đọc Kinh Hoa Nghiêm rồi mới biết, phải đem tâm hiếu thuận cha mẹ hiếu thuận tất cả chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới. Đây là cảnh giới Hoa Nghiêm, là cảnh giới của thế giới tây phương Cực Lạc.
Trong Lễ Ký nói, “Khúc Lễ viết vô bất kính”, không nói tường tận. Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật nói rất tường tận, giảng giải của chư vị tổ sư đại đức càng rõ ràng minh bạch hơn. Bản thân chúng ta phải lãnh hội tường tận, làm sao để thực hành, thực hành chúng ta mới thọ dụng được, thật sự học được. Có thể thực hành nó, người đó chính là Bồ Tát Phổ Hiền.
Từ sơ tín vị, mặc dù chưa chứng được sơ tín, nhưng phương hướng và mục tiêu không hề sai, hoàn toàn chính xác. Buông bỏ liền khế nhập, chỉ cần buông bỏ chấp trước là vào được cửa. Lễ kính rất quan trọng, nên nhớ rằng nó được đặt ở vị trí đầu tiên. Ngày nay vì chúng ta chưa tu tốt điều thứ nhất, nên không đạt được điều thứ hai. Mười nguyện giống như mười tầng lầu vậy, lễ kính là tầng thứ nhất, chưa tu được tầng thứ nhất làm sao có thể lên tầng thứ hai. Khi đã hiểu rõ ràng minh bạch, sẽ biết chúng ta phải học tập từ đâu.
Thứ hai là“Xưng tán Như Lai”. Quý vị xem cách dùng chữ, thứ nhất lễ kính là Chư Phật, bây giờ xưng tán sao lại biến thành Như Lai? Chư Phật và Như Lai phải chăng cùng một nghĩa? Nói cho chư vị biết là không phải. Chư Phật là nói từ tướng, tất cả chúng sanh vốn là Phật, cho nên phải cung kính bình đẳng, không có gì sai khác. Như Lai là tánh đức, xứng tánh là Như Lai, trái với tánh đức đó là phàm phu. Quý vị xem ở đây có phân biệt. Chư Phật không có phân biệt, do đó xưng tán này khác với lễ kính. Xưng tán là gì? Xưng tán là phải xem hành vi và tâm hành của họ. Họ khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác tương ưng với tánh đức, phải xưng tán họ. Nếu là bất trung, bất hiếu, bất nhân, bất nghĩa mà vẫn xưng tán họ, chẳng phải khiến người trong thiên hạ đều học hư sao? Như vậy ta phải chịu gánh trách nhiệm nhân quả. Trái với tánh đức là không xưng tán, có lễ kính không có xưng tán.
53 lần tham bái trong Kinh Hoa Nghiêm, có ba vị thiện tri thức biểu diễn cho chúng ta thấy. Thiện Tài Đồng Tử tham bái Thắng Nhiệt Bà la môn, có lễ kính không xưng tán. Ngài đến tham bái Cam Lồ Hỏa Vương, cũng là có lễ kính không xưng tán. Vì sao vậy? Vì Bà la môn Thắng Nhiệt tượng trưng sự ngu si, Cam Lồ Hỏa Vương tượng trưng sân nhuế. Ngu si, sân nhuế, tham ái, tham sân si là ba độc phiền não. Bồ Tát dùng ba độc để độ chúng sanh, được, nhưng người thế gian bình thường không thể học, nếu học họ sẽ đọa địa ngục A tỳ. Như vừa mới nói, Bồ Tát dùng thì không sao, vì Bồ Tát không có khởi tâm động niệm, không có phân biệt chấp trước, như vậy không sao.
Thiện Tài Đồng Tử đi tham bái, mục đích là giáo hóa chúng sanh. Giáo hóa chúng sanh, mỗi tâm niệm của chúng ta là không từ bỏ chúng sanh, chúng sanh nào học được thì giúp họ, không học được thì nên tránh, không thể không biết điều này.
Bởi vậy nói đến xứng tán là có điều kiện, dùng tiêu chuẩn của giáo dục truyền thống thánh hiền, người này thật sự thực hành ngũ luân, ngũ thường đáng được tán thán. Có thể thực hành tứ duy, bát đức đều nên tán thán. Không đâu vào đâu, hoàn toàn trái với luân thường, phải lễ phép với họ, phải có tâm cung kính, nhưng không tán thán.
Trong giáo lý đại thừa: “Phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm”, điều này đáng để tán thán. Không giữ giới luật, không tu thiền định, thiền định là tâm thanh tịnh, không khai trí tuệ, chúng ta không được tán thán. Thật sự trì giới tu định, dùng trí tuệ giáo hóa chúng sanh, điều này đáng được tán thán. Đây là điểm khác nhau giữa lễ kính và xưng tán, cho nên lễ kính dùng Chư Phật, xưng tán dùng Như Lai. Như vậy là chúng ta đã hiểu. Trong kinh thường nói đến Chư Phật, cũng nói đến Như Lai, ta liền biết rằng nói đến Chư Phật là nói từ tướng, nói đến Như Lai là nói từ tánh, dụng ý không giống nhau. Điều này phải là người tinh thông, phải biết nhìn nhận. Đây chính là đoan chánh tâm thái, oai nghi hữu tắc.
Thứ ba là “quảng tu cúng dường”. Bản thân không thể không có phước báo, không thể không có trí tuệ. Không có phước báo, không có trí tuệ không thể tự độ, cũng không thể độ tha. Cho nên Đức Phật được xưng là nhị túc tôn. Quý vị xem trong tam quy y: “Quy y Phật, nhị túc tôn”, nhị nghĩa là gì? Nhị chính là phước và tuệ. Túc là viên mãn. Thành Phật là trí tuệ viên mãn, phước báo viên mãn, đây là phước tuệ viên mãn, vì sao vậy? Vì phước tuệ là tánh đức, minh tâm kiến tánh phước tuệ liền viên mãn. Trí tuệ của tự tánh, phước báo của tự tánh vĩnh viễn lấy không cùng, dùng không tận. Minh tâm kiến tánh, kiến tánh là khôi phục lại bình thường. Phước tuệ này rất bình đẳng, ta với tất cả Chư Phật Như La khắp ba đời mười phương đều bình đẳng cả, không có vị Phật nào ít hơn con người một phần, cũng không thể có vị Phật nào nhiều hơn con người một phần. Không có, hoàn toàn bình đẳng.
Đại sư Huệ Năng lục tổ của Thiền tông, khi khai ngộ ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”. Đây là câu thứ ba trong năm câu, chính là ý này, nó đầy đủ những gì? Đầy đủ trí tuệ, đầy đủ phước đức, đầy đủ tướng hảo. Thông thường chúng ta nói là trí tuệ, đức năng, tướng hảo, không hề có khiếm khuyết, nhưng chúng ta mê mất tự tánh. Mê mất tự tánh đồng nghĩa nói tuy tự tánh chúng ta đầy đủ viên mãn, ngày nay chúng ta không thể hiện ra được, nó không khởi tác dụng. Ví dụ ta có gởi tiết kiệm trong ngân hàng 100 vạn, nhưng trên người không có đồng nào. Khi đi trên đường đói bụng cũng chỉ có đi xin cơm ăn, có tiền chăng? Có, không lấy ra được. Người giác ngộ cần bao nhiêu họ có thể lấy ra bất kỳ lúc nào, người mê một phân cũng không lấy ra được, trí tuệ không lấy ra được, phước báo cũng không lấy ra được. Do đó ta thật sự lãnh hội, khai ngộ vô cùng quan trọng. Khai ngộ là gì? Là mở ra bảo tạng trong tự tánh của chúng ta, khi mê là đóng. Không hề thiếu, không thiếu một thứ nào, chỉ là không khởi tác dụng, bởi vậy khai ngộ rất quan trọng. Bí quyết cầu khai ngộ không có gì khác ngoài buông bỏ.
Trong quảng tu cúng dường Đức Phật nói, phải tu tài cúng dường, pháp cúng dường, cúng dường chia thành hai loại lớn. Tài cúng dường là tài vật, pháp cúng dường là trí tuệ. Đối với lục đạo chúng sanh trong thế giới Ta Bà mà nói, vẫn còn một điều rất quan trọng là cúng dường vô úy, sống lâu!
Quý vị xem người thế gian này, ai không cần của cải, thông minh trí tuệ, mạnh khỏe sống lâu? Ba thứ này người người đều thích, người tốt thích, người ác cũng thích. Người có tín ngưỡng Tôn giáo thích, người không có tín ngưỡng Tôn giáo cũng thích. Đức Phật dạy chúng ta, tiền tài, trí tuệ, thọ mạng có cầu được chăng? Được, tu tài bố thí được của cải, tu pháp bố thí được thông minh trí tuệ, tu bố thí vô úy được mạnh khỏe sống lâu. Quý vị không tin, vẫn hoài nghi nghĩa là gì? Là do tham sân si mạn nghi mà ta hoài nghi điều này, như vậy đời này không thể đạt được, đời này phải chịu bần cùng hoạn nạn. Vì sao vậy? Vì ta không đạt được. Phải như thế nào mới đạt được? Ta ở trong giáo lý của thánh hiền có thể đoạn nghi sanh tín, chúc mừng quý vị đã thành tựu. Tin thật, y giáo phụng hành.
Các bậc cổ đức thường nói, đệ tử nhà Phật có cầu tất ứng. Cầu thành Phật đều có thể cầu được, cầu đại viên mãn đều có thể cầu được. Chỉ cầu một chút của cải, chút thông minh trí tuệ, chút sức khỏe sống lâu, làm gì có chuyện không cầu được! Vấn đề là ta có biết hay không? Các bậc tổ sư đại đức tông môn thường trắc nghiệm người học: “Ngươi biết chăng?”, ông biết cầu chăng? Người biết cầu thật sự đạt được, người không biết cầu dù cố gắng đến đâu cũng đều không được.
Thế nào gọi là biết? Thứ nhất là đoạn nghi sanh tín. Quý vị có xác định câu nói này chăng? Ta có dám tin chăng? Ta dám vẫn chưa được, phải có tín tâm chân thành, tín tâm chắc chắn, không có chút nghi hoặc nào, như vậy ta có thể đạt được như nguyện.
Bây giờ chúng ta thấy thế gian, thế gian có không ít người phú quý, của cải của họ từ đâu mà có? Họ chưa kiến tánh, đều là phàm phu lục đạo như chúng ta, tại sao trong phàm phu lục đạo có không bình đẳng? Ngày nay chúng ta gọi là giàu nghèo không đồng, bây giờ người ta thường nói do chế độ xã hội tạo nên, điều này không đúng. Tôi tin Phật pháp nói đúng, không liên quan gì đến chế độ, mà liên quan đến sự tu tập của chính mình. Trong đời này nếu có thể đem của cải ra bố thí, giúp những người cần đến, càng thí càng nhiều. Số mạng có của cải là từ đây mà ra, không phải người khác cho mình, không ai có thể cho ta. Người đời này giàu có, được ức vạn tài sản, đều là trong đời quá khứ tu tài bố thí, tích lũy nên đời này được hưởng quả báo tốt, vấn đề là như vậy. Nếu đời này họ mê muội, không biết nhân tu được trong quá khứ, tưởng rằng mình rất giỏi, có bản lĩnh kiếm được nhiều tiền, không chịu tiếp tục tu tài bố thí, trở thành người keo kiệt. Đời này hưởng hết phước báo, đời sau không còn nữa. Đạo trời rất công bằng, không phải người có tiền đời này qua đời khác đều phát tài, không phải. Người đời này bần cùng không có tiền, có thể tiết kiệm để tu một chút bố thí, đời sau được đại phú quý. Đây gọi là đạo trời, đạo trời là quy luật tự nhiên, không phải do con người đặt ra.
Chư vị đọc Liễu Phàm Tứ Huấn, trong này có một câu chuyện. Chuyện kể rằng có một cô gái nọ, tuổi thơ gia cảnh rất nghèo hèn. Cô ta đến chùa lạy Phật mà trên người chỉ có hai hào, nhưng cô thành tâm thành ý đem cúng Phật hai hào này. Hòa thượng trụ trì thấy cô gái này chân thành như thế, bèn đích thân đứng ra hồi hướng công đức cho cô ta. Sau này lớn lên cô ta may mắn được làm vương phi, bèn trở lại ngôi chùa ngày xưa, mang theo ngàn lượng vàng để cúng dướng tu phước, hòa thượng trụ trì cho đệ từ mình ra tiếp đãi. Cô ta tỏ vẻ không vui đến hỏi hòa thượng, lúc con còn nhỏ chỉ cúng dường hai hào, hòa thượng lại rất tôn trọng con. Hôm nay con đem đến nhiều vàng như thế, vì sao hòa thượng không đích thân hồi hướng cho con, mà chỉ cho đệ tử đứng ra làm hồi hướng? Hòa thượng đáp rằng, thủa nhỏ cô cúng hai hào với tâm chân thành, nếu tôi không hồi hướng rất có lỗi với cô. Hôm nay cô làm vương phi, sự ngạo mạn rất lớn, rất cao, không coi ai ra gì. Ngàn vàng này trong mắt cô có đáng là bao, để đệ tử tôi tiếp đãi cô là đủ.
Bởi vậy đối với việc bố thí không phải là bố thí nhiều hay ít, điều này không quan trọng, quan trọng ở chân tâm. Nếu dùng chân tâm, tuy bố thí ít nhưng đạt được nhiều. Nếu bố thí mà có tâm cống cao ngã mạn, tham sân si mạn, dù bố thí nhiều nhưng đạt được rất ít. Trong câu chuyện này rất đáng để ta suy ngẫm, phải dùng tâm chân thành.
Tôi tin người học Phật, thậm chí là người không học Phật, có không ít người tin vào vận mệnh, thường đi xem bói toán, xem phong thủy, thích tìm đến những người này. Có đạo lý chăng? Không thể nói không có đạo lý. Không có đạo lý nghề này đã không còn tồn tại trong xã hội, đương nhiên có đạo lý.
Tháng trước có người hỏi tôi, hỏi tôi có tin phong thủy chăng? Tôi nói tôi tin, nhưng không cần người khác đến xem phong thủy, vì sao vậy? Vì “cảnh tùy tâm chuyển, tướng do tâm sanh”, trong kinh điển đại thừa nói như thế. Đây là nói đến phong thủy, phong thủy thay đổi tùy theo ý niệm chúng ta. Nếu tâm tốt, nơi ta ở phong thủy không tốt, ở khoảng ba năm phong thủy tự nhiên trở thành tốt, nó chuyển biến theo ý niệm chúng ta. Còn như ý niệm không tốt, bất thiện, dù nơi đây phong thủy rất tốt, ta ở đây khoảng ba năm phong thủy cũng biến thành xấu. Khi hiểu được chân tướng sự thật này, còn cần xem phong thủy nữa chăng? Không cần thiết, quan trọng là ý niệm mình đoan chánh, mỗi niệm đều là nhân nghĩa đạo đức, như vậy sao không tốt được! Niệm niệm đều giúp chúng sanh khổ nạn, trí tuệ nhất định tăng trưởng, mạnh khỏe sống lâu. Vì sao vậy? Vì chúng sanh cần mình, chúng ta không cần nhưng chúng sanh cần, ta phải tùy duyên diệu dụng. Chúng sanh cần gì? Chúng sanh cần giáo hóa.
Chư Phật Bồ Tát, đại thánh đại hiền làm gì ở thế gian này? Nói cho quý vị biết, họ dạy học. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sanh vào trong gia đình quốc vương, ngài là vương tử, nếu không xuất gia sẽ kế thừa vương vị. Xem tướng hay phong thủy, phụ vương của ngài cũng tin điều này, mời một số người đến xem. Họ nói con trai nhà vua thật tốt, tương lai sẽ làm chuyển luân thánh vương, đó không phải là một nước nhỏ. Nhưng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni 19 tuổi rời xa gia đình xuất gia tu đạo, suốt đời làm công việc dạy học. Quý vị xem 30 tuổi ngài khai ngộ, sau khi khai ngộ là bắt đầu dạy. 79 tuổi viên tịch, giảng kinh hơn 300 hội. Giảng kinh là gì? Hiện nay gọi là tổ chức lớp học, tổ chức hoạt động này hơn 300 lớp, dạy học suốt 49 năm. Đây là thánh hiền nhân thế xuất thế gian sanh vào thế gian này, nghề chủ yếu của họ là dạy học, giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ. Phá mê khai ngộ là nhân, quả báo là lìa khổ được vui, thật sự là giúp người.
Người bây giờ họ cầu của cải mà không đạt được, cầu trí tuệ cũng không được trí tuệ, cầu sống lâu không được sống lâu. Vì quý nhiều ưu tư nghi ngờ, tâm tình không an định, chúng ta gọi là sanh tồn trong thời đại khủng hoảng. Thiên tai quá nhiều, gọi là thiên tai nhân họa uy hiếp họ, thân tâm không được an ổn. Trong bối cảnh thời đại này, chúng sanh rất cần giáo huấn thánh hiền, giúp họ nhìn thấu buông bỏ, giúp họ làm sao cầu được thân tâm an ổn, không lo lắng về việc ăn mặc là nhu cầu thiết yếu.
Thánh hiền thế xuất thế gian quả thật có thể giúp họ đạt được, chính là dạy họ quảng tu cúng dường. Cúng dường của cải được giàu có, quý vị đừng sợ, tuy kiếm tiền không dễ, đặc biệt là gia đình nghèo khó. Trong kinh Đức Phật nói: “bần cùng bố thí là khó”, không có sức bố thí, không chịu bố thí lại càng nghèo. Làm sao khiến người bần cùng hoan hỷ bố thí? Tuy bố thí không nhiều, nhưng phước báo rất lớn, nếu họ hiểu được đạo lý này sẽ sanh tâm hoan hỷ. Như vậy càng thí càng nhiều, càng nhiều càng thí, do đó phước báo ngày càng lớn. Lớn rất tốt! Giúp tất cả chúng sanh lìa khổ được vui, cần phải làm.
Giảng kinh dạy học này là một nghề, nghề này là từ thiện. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni biểu diễn cho chúng ta thấy, ngài dạy học suốt 49 năm chưa từng thu học phí, xưa nay chưa hề đưa tay lấy tiền người khác, suốt đời không thành lập đạo tràng.
Tôi nói gương Phật xuất gia, điều này là tôi nghe theo lời thầy tôi dạy. Thầy dạy tôi xuất gia, dạy tôi học tập Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chư vị cần phải biết, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni suốt đời không xây dựng đạo tràng, suốt cuộc đời của tôi cũng không xây dựng đạo tràng, sống một cuộc đời du mục. Nơi nào có nhân duyên thì đến đó, có nơi ở vài năm, có nơi ở mấy ngày, đều là tùy duyên, cuộc sống riêng tư rất đơn giản, không có gì để sở hữu cả. Vì thế dù ở đâu, có người mượn danh nghĩa của tôi đi vận động xây dựng chùa chiền, nói cho chư vị biết đó đều là giả, không phải thật. Họ nói là tôi nói, nhưng tôi không có nói thế. Họ tự muốn xây chùa, xây đạo tràng, họ đến nói với tôi, tôi có thể nói không tốt ư? Tôi nhất định gật đầu, được, rất tốt! Việc này không phải tôi bày họ làm, không phải tôi đồng ý. Họ lấy danh nghĩa của tôi ra bên ngoài đi quyên góp, như vậy là quý vị mắc lừa, không hiểu rõ chân tướng sự thật, quý vị nghe kinh cũng không nghe rõ.
Xây chùa dễ, nhưng xây chùa để làm gì? Lúc còn trẻ tôi học giảng sư, thầy thường nói có chùa không có đạo không thể hưng giáo. Dù xây chùa thật lớn mà không có người tu hành chơn chánh, không có người truyền pháp, thì không giúp ích gì cho Phật giáo, tiêu tiền như vậy quá uổng phí. Quý vị cúng dường tiền tài cho tôi, tôi thu nhập cũng không ít, muốn xây chùa lớn không vấn đề gì, có thể thành công, không sai. Thầy Lý dạy tôi học đại sư Ấn Quang, tặng cho tôi bộ Ấn Quang Đại Sư Văn Sao, lúc đó hai bản chánh tục có bốn cuốn. Sau khi xem xong, biết rằng suốt cuộc đời ngài tu pháp bố thí, ngài đem tiền tứ chúng cúng dường thành lập một xưởng in ấn, ấn tống và lưu hành kinh sách và thiện thư. Tại Chùa Báo Quốc ở Tô Châu thành lập một hoằng hóa xã, tự in ấn kinh sách. Ấn tống kinh điển và thiện thư, kinh điển ba nhà Nho Thích Đạo ngài đều in ấn. Đây là tu pháp bố thí.
Lúc đó xã hội cũng có xảy ra một vài thiên tai như lũ lụt, hạn hán, hòa thượng rút trong khoản tiền ấn tống kinh điển ra một phần để cứu trợ thiên tai. Suốt đời ngài chỉ làm một việc là tu pháp bố thí, tôi cảm thấy rất hay, không có tệ nạn, cho nên tôi học theo ngài.
Khi kiến lập đạo tràng ở Đồ Văn Ba, chư vị đồng học ở đây đều biết, vì sao thành lập đạo tràng này? Sau khi chúng tôi rời Đài Loan, qua Singapore ở 3 năm rưỡi không thường trú được nên không thể ở, vì thế mới đến Đồ Văn Ba. Nhờ ý tốt, thiện ý của bộ trưởng dân di trú ở đó, hoan nghênh chúng tôi đến Úc châu, giúp Úc châu đoàn kết Tôn giáo, đoàn kết dân tộc. Chúng tôi đến Úc châu, vì những người xuất gia thuộc hàng chữ Ngộ, có hơn 20 người. Họ không có nơi nào để đi, sau khi quản trưởng Hàn vãng sanh không có ai chăm sóc. Thành lập đạo tràng này là để thành tựu cho họ, hy vọng đạo tràng này là đạo tràng của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thành tựu tục Phật tuệ mạng, hoằng pháp lợi sanh cho đệ tử, vì họ mà thành lập. Mãi đến nay tôi vẫn còn danh nghĩa, từ lâu đã muốn buông bỏ cái danh này, vứt bỏ. Nhưng giữ danh nghĩa lại đây, họ sẽ vì nơi này_đây là khu vực của người phương tây, lạ đất lạ người, quan hệ của tôi tốt hơn một chút, họ làm việc sẽ phương tiện hơn. Quan trọng nhất là phải tu giới định tuệ, cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si, như vậy mới đem lại cống hiến cho nơi này. Phải thực hành thập đại nguyện vương ở đây, bắt đầu thực hành từ mình, từ chính bản thân ta, sau đó mới có thể cảm động những người xung quanh.
Thị trưởng đến gặp mấy lần, ông còn rất trẻ, rất có năng lực. Ông nói với tôi, hy vọng xây dựng thành phố Đồ Văn Ba này trở thành thành phố mô phạm hòa thuận nhất Úc châu, lý niệm này rất hay, chúng ta phải tận tâm tận lực phối hợp, giúp ông ta. Chúng tôi ở đây mười năm, đạo duyên, nhân duyên, nhân duyên tu đạo không có gì tiến triển, nhưng kết nhân duyên với người không tệ lắm. Ở đây mười năm đã kết được thiện duyên với dân cư nơi đây, điều này có lợi ích đối với lý niệm của thị trưởng, chúng ta có thể tận một phần sức lực.
Pháp duyên thứ hai là đoàn kết Tôn giáo. Ông Hán Nghê Phước người Singapore đến đạo tràng chúng tôi, ông đang tận tâm tận làm công tác này. Ông ở Singapore đoàn kết tôn giáo, có nhiều năm kinh nghiệm và phương pháp, điều này đối với hoài bão của thị trưởng, đều khởi tác dụng tích cực. Mấy năm gần đây thời gian tôi ở bên ngoài nhiều, cũng là làm công việc này, hy vọng đoàn kết Tôn giáo trên toàn thế giới. Chỉ có đoàn kết Tôn giáo, các Tôn giáo học tập lẫn nhau, mới có thể giúp xã hội an định, mới có thể hóa giải rất nhiều thiên tai thảm họa trên địa cầu.
Cả ba loại cúng dường chúng ta đều phải tu, cúng dường tài, cúng dường pháp, cúng dường vô úy. Bắt đầu thực hành từ bản thân mình, đừng yêu cầu người khác, bắt đầu thực hành từ đạo tràng của chúng ta. Vào khoảng nửa năm ngoái, đạo tràng chúng tôi chính thức mở lớp học Kinh Coran và lớp học Tân Cựu Ước, hy vọng giữa các Tôn giáo có thể học tập lẫn nhau. Mục tiêu sau cùng là chúng tôi hy vọng tương lai có một trường đại học Tôn giáo. Mỗi Tôn giáo có học viện riêng, mười mấy Tôn giáo là mười mấy học viện, tổ chức thành một trường đại học. Chúng ta đều là người một nhà, đều là đồng học, nhưng viện khoa khác nhau, cùng một trường học. Tôn giáo trên thế là một nhà, nó mang lại cho thế giới sự an định hòa bình, phồn vinh hưng thịnh. Nó có thể hóa giải rất nhiều phân tranh, mâu thuẫn xung đột. Đây là nghề phụ trong việc học Phật của chúng ta. Vậy nghề chính của chúng ta thì sao? Nghề chính là niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, nghề phụ là giúp thế gian này hóa giải xung đột, xúc tiến nền an định hòa bình. Trong kinh điển Đức Phật thường khuyến chúng ta là chánh trợ song tu, đây là tự lợi lợi tha. Phật pháp tại thế gian, không lìa thế gian giác. Phải khuyên người khôi phục tánh đức, phải dạy hiếu, dạy hiếu thuận, thuận là tùy thuận theo quy luật của đại tự nhiên. Chữ hiếu này hàm nghĩa của nó là nhất thể, tuyệt đối không thể tách rời, biến pháp giới hư không giới là nhất thể. Tùy thuận phép tắc của đại tự nhiên, đây chính là đại thánh đại hiền. Sự nghiệp của đại thánh đại hiền là làm gương cho chúng sanh, giáo hóa tất cả chúng sanh.
Hai năm này tôi nhờ nhà sách thương vụ, đặt 100 bộ Tứ Khố Toàn Thư, Úc châu đã nhận được 10 bộ. Bây giờ chúng tôi lại đặt thêm 200 bộ Tứ Khố Hội Yếu, phân tặng cho các quốc gia trên toàn thế giới, chúng tôi nhờ Liên Hiệp Quốc tặng giúp cho những hội viên tham gia Liên Hiệp Quốc, đây là pháp bố thí.
Những thư tịch này là trí tuệ của các bậc thánh hiền trong 5000 năm nay. Phương pháp, kinh nghiệm và hiệu quả của việc tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ đều ghi chép trong này. Rất đáng cho người thời đại chúng ta tham khảo, rất đáng cho người thời đại chúng ta tu tập, học tập, chúng ta đứng ra cung cấp. Đương nhiên in ấn ra, nên học tập như thế nào, thực hành ra sao, thật sự khiến đại chúng xã hội đều đạt được lợi ích chân thật, chúng tôi đều nghĩ đến.
Hôm nay thời gian đã hết, bên dưới còn hai bài, tôi sẽ tiếp tục giải thích tường tận cho mọi người. Đây là gì? Đây là quảng tu cúng dường. Tiền mọi người đem đến cúng dường, tôi đều làm những công việc này, mỗi người trong quý vị đều tu được pháp bố thí. Cho nên chúng tôi không coi trọng việc xây dựng chùa chiền. Vì sao vậy? Vì đã có quá nhiều người đứng ra xây chùa, còn công việc pháp cúng dường này, không ai biết, không ai làm. Việc mà không ai làm, là việc tốt chúng ta nên tiên phong làm.
Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta tạm dừng tại đây.
Hết tập 240
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 240 PAGE 1
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
