Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 290

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 19.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 347, hàng thứ tư, câu cuối cùng.

Thứ tám. “Thế nào gọi là Bồ Tát bất bức não nhẫn? Nếu nhân duyên sân, phiền não chưa khởi, không gọi là nhẫn. Nếu khi gặp nhân duyên sân, quyền đánh đao trượng, tay đấm chân đá, ác khẩu mắng nhiếc, trước những điều đó, tâm vẫn bất động, thì gọi là nhẫn”.

Như thế nào gọi là bất bức não nhẫn? Đầu tiên nói rõ, giả như gặp phải nhân duyên gây ra sân nhuế, gặp phải nhưng phiền não chưa khởi lên. Hành vi của sân hận, không có hành vi, có ý niệm này, không có hành vi, như vậy không gọi là nhẫn. Không phải nhẫn là gì? Thông thường người ta gọi đây là hàm dưỡng, người học Phật gọi là công phu. Đến khi nào mới thuộc về bất bức não nhẫn? Cần phải có hành động.

Bên dưới nói: “Nếu khi gặp nhân duyên khởi sân nhuế”, thật sự có hành động. “Quyền đánh đao trượng”, đánh nhau. “Tay đấm chân đá”, đánh ta nằm dài trên đất. Quyền đánh chân đá, ác khẩu mắng nhiếc. Trong tình huống này, không hề động tâm, đây gọi là nhẫn. Lúc này cần phải nhẫn, vì sao vậy? Vì nếu không nhẫn được, lập tức khởi xung đột, song phương đều bị tổn thương rất lớn.

Hóa giải xung đột quả thật là phương pháp hay nhất, chính là nhẫn nhục. Nhẫn được, vấn đề lập tức hóa giải. Chúng ta gặp tình huống này phải làm sao? Chưa từng trải qua, không học được nhẫn nhục ba la mật.

Về phương diện này, khi tôi chưa học Phật, sau khi kháng chiến thắng lợi, tôi đi học tại Nam kinh. Cùng cấp với chúng tôi có ba lớp, ba lớp A B C. Lúc đó tôi học năm thứ ba cấp hai, cùng khối khác lớp. Tôi học lớp A, người bạn tôi học lớp B. Chúng tôi cũng rất hợp, thường chơi với nhau. Nhưng tuổi trẻ, tôi rất thích trêu đùa bạn bè. Trong trường cử hành cuộc thi vẽ tranh, đề mục là vẽ phong cảnh trường học, đến trường vẽ khung cảnh của trường mình, nhà trường tổ chức hoạt động này. Tác phẩm của tôi, vẽ bức tranh này, đứng thứ ba trong cuộc thi toàn trường, có rất nhiều bạn học đến khen ngợi. Tôi nói với các bạn học, tôi hỏi các bạn có biết vì sao tôi đứng thứ ba chăng? Nghe tôi hỏi như thế, mọi người không hiểu gì cả nói, tại bạn vẽ đẹp. Tôi nói, không phải tôi vẽ đẹp, mỗi đồng học nội dung vẽ đều là trạng thái tĩnh, đều vẽ cây cỏ hoa lá, kiến trúc trường học, đều vẽ những điều này. Tôi không phải, tôi vẽ những người bạn học của mình, bạn đó đang vẽ, tôi liền vẽ bạn đó. Tôi nói, các bạn vẽ là thực vật, trạng thái tĩnh. Tôi vẽ là động vật, tôi chế diễu bạn đó như thế. Bạn ấy nghe xong không nổi giận, cho nên chúng tôi không phát sinh xung đột. Tình huống như bạn đó không gọi là nhẫn. Người bạn học này thường khen tôi sau lưng, tôi thường đưa bạn đó vào trường hợp bối rối. Một năm, thời gian một năm tôi bị bạn này cảm động, liền xin lỗi và sám hối với bạn. Thật đáng nể! Tôi từ bản thân bạn đó, đồng nghĩa nói bạn dùng thời gian một năm, dạy tôi biết nhẫn nhục ba la mật, từ đó về sau tôi có thể nhẫn.

Tôi ở Đài Loan, làm việc tại cơ quan nhà nước. Có một lần gặp một việc hiểu lầm, tôi hoàn toàn không có ác ý, là do ngôn ngữ, thái độ khiến một đồng sự ngộ nhận. Anh ta lớn tiếng mắng nhiếc, tay đánh chân đá tôi. Tôi không nói lời nào, anh ta đánh cứ để anh ta đánh, tôi không đánh trả. Anh ta đánh tôi ngã xuống đất, tôi làm như không có việc gì xảy ra, anh ta dù muốn đánh nữa cũng không đánh được. Bên cạnh có một đồng sự kéo dậy, khuyên nhủ, liền bỏ đi.

Ngày mai, anh ta đến xin lỗi, nói mình quá lỗ mãng. Tôi nói, anh rất giỏi, cách một ngày đã biết đến xin lỗi. Tôi nói, tôi bắt nạt bạn học, một năm sau tôi mới xin lỗi họ, anh giỏi hơn tôi nhiều. Không những không kết oán thù, còn trở thành bạn tốt. Quý vị xem, chỉ trong một niệm. Nếu tôi không học được bản lĩnh này, nhất định khởi xung đột. Nghiêm trọng hơn, hai người đều nhớ lỗi lầm của nhau, tổn thương này lớn biết bao.

Gặp tình hình này, cần phải biết nhất định phải nhẫn. Nhẫn không phải là thua đối phương, nhẫn là thật sự chiến thắng. Đây là việc nhỏ, trong cuộc sống hằng ngày thường gặp phải. Trong xã hội xung đột lớn, xung đột chủng tộc, xung đột quốc gia, đa phần là đều nhỏ không nhẫn mà hư việc lớn, trả một giá rất thảm khốc, kết thâm thù đại hận. Nếu không hóa giải được, trong Phật pháp nói, đời đời kiếp kiếp oan oan tương báo không bao giờ dứt, đây là sai lầm lớn.

Những câu chuyện nhỏ này, tôi cũng thường nói cho mọi người nghe. Sau khi học Phật tôi được thọ dụng, biết làm thế nào để hóa giải xung đột. Nhẫn điều mà người khác không nhẫn được, làm điều mà người khác không làm được, đây là đệ tử giỏi của Phật Bồ Tát.

Ở trước chư vị cổ đức dạy chúng ta ba loại nhẫn, đó là cương lĩnh chung, nguyên tắc chung. Thứ nhất phải nhẫn khổ, đây thuộc về ngoại nhẫn. Không chịu khổ được, thành tựu có giới hạn. Bất luận tinh tấn nỗ lực đến đâu, muốn thành tựu hơn người khác là điều vô cùng khó khăn.

Trước khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni diệt độ, ngài để lại hai câu này, là lời vàng ngọc. Câu thứ nhất ngài dạy chúng ta “lấy giới làm thầy”. Đức Phật không còn tại thế, chúng ta nương tự vào ai? Đức Phật Thích Ca Mâu Ni không chỉ định ai, chỉ nói “lấy giới làm thầy”, giới luật chính là người thầy. Nói cách khác, hàng đệ tử Phật, bất luận tại gia hay xuất gia, tôn trọng giới luật giống như tôn trọng bản thân Thế Tôn vậy. Chúng ta tôn trọng Đức Phật, nghĩa là ta đang trì giới, không trì giới là không tôn trọng Đức Phật. Ngày ngày cúi đầu lễ lạy cũng như không, lạy sói trán cũng chỉ hoài công, không tương ưng. Nếu thật sự trì giới, không lễ lạy quý vị cũng là học sinh cưng của Phật, được Chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần ủng hộ.

“Lấy khổ làm thầy”, tâm mình luôn an định, không phan duyên. Chân thành tu hành, không cần lấy lòng người khác, điều này là đúng đắn, đạo nghiệp mới có thành tựu. Phải luôn ghi nhớ, trì giới, chịu khổ. Chịu khổ là việc tốt, tuyệt đối không phải việc xấu. Người có thể chịu khổ thật sự có trí tuệ, có phước báo, phước tuệ đều ở trong đó. Không thể chịu khổ, không thể trì giới, phước tuệ đều không có. Phước báo tu được trong quá khứ đều tiêu tan hết, đã hưởng hết. Đời này ta không tiếp tục tu, hưởng hết phước rồi thì sao? Đến lúc đó muốn tu cũng không kịp.

Đặc biệt là thiên tai, mỗi người đều quan tâm. Sáng hôm nay tôi thấy đồng học, tải trên mạng xuống một đoạn tin tức cho tôi xem. Điều này chúng tôi biết từ lâu, là địa cầu nhiễm ô nghiêm trọng. Chúng ta chỉ biết nhiễm ô của thuốc sâu phân bón, cũng biết phế liệu trong khoa học kỹ thuật, đối với địa cầu tạo thành sự nhiễm ô nghiêm trọng. Làm nhiễm ô đất đai, nhiễm ô nguồn nước.

Những thức ăn chính và thức ăn phụ của chúng ta, vì sao hiện nay hương vị không còn như trước? Nếu chúng ta tĩnh tâm tư duy, ba bốn mươi năm trước, những thức ăn chính và thức ăn phụ này khi ăn rất ngon miệng, có vị thơm, rau xanh có vị tươi. Vì sao bây giờ không có? Xem ra hình như cây mọc vừa mập vừa lớn hơn trước đây, nhưng khi ăn không có mùi vị, chúng ta cũng không thể không ăn.

Một số nhà khoa học, chuyên nghiên cứu về phương diện này, đã tìm ra. Trong thực phẩm, bất luận là chay hay mặn, thức ăn chính hay thức ăn phụ, trong này có chứa khoáng chất gây tổn thương nghiêm trọng đối với thân thể con người. Những thứ này là sản phẩm phụ của nền khoa học kỷ thuật phát triển, chúng ta gọi là tác dụng phụ. Đối với sức khỏe của con người, gây tổn thương nghiêm trọng. Khoa học kỹ thuật phát triển, chúng ta phải trả giá như thế nào? Trả giá bằng sức khỏe, trả giá bằng sinh mạng. Có đáng chăng? Chỉ là có số ít người đạt được danh lợi, còn đại đa số trả giá bằng sức khỏe, trả giá bằng cả tính mạng, đây là hiện tượng trước mắt. Chư vị đồng học đều biết, sau này còn có nhân quả báo ứng, điều này rất phiền phức. Đời sau kiếp sau, đời này tạo nghiệp, nhiều đời sau không hóa giải được. Nếu chúng ta có thiên nhãn, thấy được quá khứ, vị lai, mới biết điều này là sai trái, vấn đề này hậu hoạn vô cùng, trả báo không dứt. Quay đầu lại hỏi xem, ngày nay chúng ta phải làm sao? Chỉ có một con đường để đi, là niệm Phật cầu sanh thế giới Cực Lạc. Đến thể giới Cực Lạc thành tựu, đợi khi địa cầu này khôi phục bình thường mới trở về, đây là tư duy đúng đắn. Hiểu rõ những đạo lý này, thấu triệt chân tướng sự thật, bản thân đưa ra sự lựa chọn chính xác có lợi nhất. Phật pháp có thể giúp chúng ta, Phật pháp giải quyết được những vấn đề này.

Bên dưới nói: “Bồ Tát, nếu có người đến khởi phát sân nhuế cũng nhẫn, không khởi phát sân nhuế cũng nhẫn, gọi là Bồ Tát bất bức não nhẫn”. Người khác xúc não ta, phải nhẫn, ta tuyệt đối không bức não người khác. Bất luận trong tình huống nào, tuyệt đối không làm tổn thương người khác, người khác tổn thương mình, tha thứ cho họ. Biết vì sao họ nghĩ như thế, vì sao làm như thế. Vì không có ai dạy họ. Hoặc có người dạy họ, nhưng vì phiền não quá nặng, nghiệp chướng tập khí quá sâu, tuy có người dạy, họ không thể học được. Điều này nhìn từ đâu? Phải nhìn từ căn bản, căn bản tập tánh, không phải bản tánh. Họ bất hiếu cha mẹ, không tôn trọng thánh hiền, không yêu thương bản thân, người này thật đáng thương, trong Kinh Phật thường gọi là “kẻ đáng thương”. Đối với kẻ đáng thương thì không nên tính toán, tính toán thì sao? Quý vị hơi quá đáng, sao có thể tính toán với họ, cần phải tha thứ cho họ. Hành nghiệp họ tạo trong đời, quả báo ở ba đường ác. Cho nên người hiểu biết, có đức hạnh, có trí tuệ, nhất định thương xót những chúng sanh này. Họ gây ra sự tổn thương nghiêm trọng cho mình, mình cũng không tính toán với họ.

Hoặc nói người này từng tiếp thu giáo dục, học Phật rất tốt, giảng kinh thuyết pháp thính chúng đều khen ngợi. Nếu họ nổi giận, tay đánh chân đá, việc này giải thích thế nào? Tuy họ học tập rất tốt, nhưng họ không có gốc, không có rễ, người này nên tha thứ cho họ. Dù học tốt đến đâu, không có gốc, không có rễ, cảnh giới hiện tiền vẫn dễ dàng khởi xung đột, vẫn dễ phát tác. Người có gốc rễ vững chắc, họ có thể nhẫn chịu. Không có gốc rễ, dù học Phật đã lâu, lại rất siêng năng, tinh tấn không giải đãi, đều rất khó ứng phó với sự cám dỗ của cảnh giới bên ngoài. Có thể đối với cảnh giới bên ngoài không khởi tâm, không động niệm, tâm như hồ nước lặng, đạo nghiệp người này hầu như đã thành tựu.

Nếu hiểu rõ đạo lý này, thấu triệt chân tướng sự thật mới biết, vì sao cổ thánh tiên hiền, Chư Phật Bồ Tát coi trọng nền tảng của việc tu học như vậy. Hiện nay chúng ta đều cho rằng, điều này không quan trọng, học Đệ Tử Quy làm gì, việc của trẻ con, học hay không cũng không sao.

Chúng ta học Ngũ Giới Thập Thiện, học Ngũ Giới Thập Thiện bao nhiêu năm nay, nhưng không thực hiện được điều nào. Không phải không muốn học, rất muốn học, chỉ là không làm được, nguyên nhân là gì vậy? Vì không có căn bản. Căn bản của Ngũ Giới Thập Thiện, chính là Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên. Chúng ta đối với nền tảng này, quả thật không có ý tu học nó, thích sự cao xa viễn vông. Mắt chúng ta nhìn thấy đỉnh cao nhất, bên dưới không có căn bản. Không thể không biết điều này, không thể không nỗ lực bù đắp khiếm khuyết, sửa chữa những sai lầm này.

Tất cả pháp thế xuất thế gian, nền tảng căn bản chính là hai chữ hiếu kính. Hai câu đầu của Tịnh Nghiệp Tam Phước nói: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Hai câu này giảng 100 tiếng đồng hồ cũng không hết. Trong tất kinh điển Đức Phật nói suốt 49 năm, không tách rời hai chữ này. Ngài đã thực hiện điều này, ngài nói được làm được. Chúng ta không làm được, dạy học không ai đến học với ta, đạo lý là như vậy.

Xem tiếp điều thứ chín. “Thế nào gọi là Bồ Tát bi tâm nhẫn? Lúc đó Bồ Tát nếu làm vua, hay ngang vua, có công lao sự nghiệp lớn, vì chúng sanh khổ nạn mà làm chủ họ. Nếu khi chúng sanh khổ nạn đến nhục mạ xúc não, Bồ Tát không dùng thân phận mình là chủ, mà sanh sân nhuế. Chúng sanh như thế, tôi cần cứu bạt, thường ủng hộ họ. Vì sao mà sanh khởi sân nhuế, cho nên nay tôi tâm từ bi lân mẫn, không sanh phẫn hận, gọi là Bồ Tát bi tâm nhẫn”.

Thương xót chúng sanh, đưa ra ví dụ cũng rất hay: “Bồ Tát nếu làm vua, hay ngang vua”. Bồ Tát vì quốc gia này, người lãnh đạo của một khu vực, họ làm rất nhiều việc tốt, điều là vì những chúng sanh khổ nạn. Nhưng hạnh nghiệp của mỗi chúng sanh không đồng nhau, không thể có chuyện hoàn toàn như ý người. Nhất định có một số người không vừa ý, phê bình người lãnh đạo, thậm chí có người hủy báng, sỉ nhục. Sau khi những người lãnh đạo này tiếp xúc, phản ứng ra sao? Nếu không phải Bồ Tát, mà là phàm phu, phản ứng của họ là dùng pháp luật trừng phạt những người không nghe mệnh lệnh này. Điều này thường xảy ra trong lịch sử, khép họ vào tội phản nghịch, xử tử hình. Nhân dân có phục chăng? Nếu những người này mắng chửi, hủy báng, phải tìm ra nguyên nhân vì sao, phải hóa giải nó từ nguyên nhân. Bồ Tát làm vua sẽ làm tấm gương tốt cho mọi người, nghe những ngôn luận này của nhân dân. Bản thân nỗ lực kiểm điểm, có sai phải sửa, không có càng cố gắng hơn. Đây là vị vua sáng suốt, minh quân thánh vương, không tùy tiện giết người. Dùng giáo dục, dùng đạo đức cảm hóa nhân dân, nhân dân và vua là nhất thể, tương thân tương ái. Vị quốc vương như vậy, nhất định từng tiếp thu nền giáo dục ưu việt, giáo dục thánh hiền, giáo dục Phật Bồ Tát, họ mới có thể làm được. Nghe người khác phê bình một cách ác ý không sanh sân nhuế, luôn luôn cảnh giác sợ mình làm sai vấn đề, khiến nhân dân chịu khổ, khiến bá tánh chịu tội, đây là lỗi lầm của họ. Minh quân thánh vương, nhất định khiến nhân dân sống vô lo, ngày nay gọi là an hòa lợi lạc. Họ tâm an, hòa thuận, vui vẻ, cuộc sống luôn êm ấm. Đây là nền trị an lâu dài của thời kỳ thạnh thế.

Chúng tôi tin rằng, người lãnh đạo của mỗi quốc gia, đều muốn theo đuổi một xã hội như thế này. Cổ thánh tiên hiền làm được, chư Phật Bồ Tát làm được, chúng ta muốn làm vì sao không làm được? Điều kiện tiên quyết là phải buông bỏ tự tư tự lợi, không buông bỏ được điều này thì hoàn toàn không làm được. Trái lại, niệm niệm đều nghĩ đến lợi ích cho nhân dân, không nghĩ cho riêng mình, sự khác nhau giữa phàm và thánh là đây. Nếu mỗi niệm vì tự tư tự lợi, không ai không thân bại danh liệt. Niệm niệm vì chúng sanh, công thành danh toại, trời người kính ngưỡng, Phật Bồ Tát tán thán, về sau phước báo vô cùng. Những thứ này đều nhờ giáo dục thánh hiền, không có giáo dục thánh hiền, người ta không hiểu, nếu hiểu họ sẽ y giáo phụng hành. Họ không làm được, không làm được vì họ không hiểu, mê hoặc, điên đảo, ngu si. Như vậy phải có tâm thương xót, tâm từ bi lân mẫn.

Thời đại ngày xưa, có thể nói là các triều đại đế vương khai quốc, họ làm đều rất tốt, bởi vậy mới truyền được mười mấy đời, hai mươi mấy đời. Như ngày xưa, thời nhà Thương truyền 31 đời, nhà Chu truyền 37 đời. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn, thiền sư Vân Cốc nói rất hay, tổ tông tích phước lớn. Tích công đức 100 đời có thể truyền 100 đời, tích công đức mười mấy đời họ truyền được mười mấy đời.

Thông thường, người trong xã hội cũng thường nói: “giàu không quá ba đời”. Nghĩa là nói, họ cũng không tệ lắm, có thể truyền được ba đời. Chúng ta thấy rất nhiều người, một đời cũng không giữ được. Lúc trẻ tuổi rất phát đạt, mười mấy hai mươi năm sau không còn nữa, tiêu tán hết, người mất nhà tan. Nguyên nhân vì sao? Vì họ thông minh mà không có đạo đức, vừa thông minh lại vừa có đạo đức mới có thể truyền thừa.

Người thời nay tin vào khoa học, không tin luân lý đạo đức, không tin cổ thánh tiên hiền, cũng không tin Phật Bồ Tát. Cho nên sự nghiệp của họ rất khó bảo toàn, dù chỉ một đời.

Phật Bồ Tát dạy chúng ta tu nhẫn nhục, ý nghĩa này quá thâm sâu, quá lớn, chúng ta lãnh hội được chăng? Giảng kinh dạy học, chúng ta cùng nhau chia sẻ. Nhục nhãn nhìn thấy đồng học không nhiều. Thiên nhãn nhìn thấy đồng học nhiều vô số. Có nhiều người nói với tôi, mỗi ngày chúng ta chia sẻ, những người có nhân duyên ngày ngày đều nghe, thành tựu không nhiều. Học tập qua truyền hình vệ tinh, qua mạng internet, huân tu thời gian dài, quả thật có người thành tựu. Tôi có nghe nói, thật hiếm có, đáng được khen ngợi.

Chúng sanh khác loại thành tựu nhiều hơn chúng ta. Khác loại là nói đến u minh giới, tu la giới, la sát giới, ma giới, cho đến chúng sanh địa ngục. Địa ngục chúng sanh được chăng? Được, đại khái là thiểu số. Khi họ ở cõi người, tu tập tích lũy thiện căn sâu dày. Vì sao đọa địa ngục? Khi lâm mạng chung khởi lên một niệm ác, khởi lên niệm sân nhuế, do vậy mà đọa lạc. Dù sao trong a lại da thức, chủng tử của Phật pháp đại thừa nhiều, học nhiều, ở trong địa ngục chịu khổ, dễ giác ngộ. Phật Bồ Tát cũng thường đi vào ba đường ác, giúp chúng sanh có duyên lìa xa tam đồ, vãng sanh Tịnh độ, những người này không thiếu.

Chúng ta nhìn thấy thế giới hiện tại mà bồn chồn lo lắng, họ còn bất an hơn chúng ta. Chúng ta phải nỗ lực tinh tấn học tập, thật ra họ càng siêng năng, càng nỗ lực hơn chúng ta. Tất cả đều đáng để chúng ta nói theo. Chúng ta nhìn thấy những chúng sanh khổ nạn, phải học theo Phật Bồ Tát: “Chúng sanh như vậy, tôi cần phải cứu bạt”. Cần phải giúp họ, phải thành tựu cho họ. “Thường xuyên ủng hộ”, luôn luôn quan tâm họ. “Làm sao mà sanh sân não”, chúng ta không được có tâm sân nhuế, không nên để họ sanh phiền não, đây mới là Bồ Tát.

“Cho nên nay tôi khởi tâm từ bi thương xót, không sanh phẫn nộ”. Tâm bình khí hòa đối với tất cả chúng sanh, đặc biệt là đối với những chúng sanh phiền não nghiệp chướng sâu nặng, cảm hóa họ dần dần, khiến họ quay đầu. Họ không biết cảm ân, không biết báo ân, đây là điều bình thường. Khi nào họ biết? Khi giác ngộ họ sẽ biết, đến khi phiền não nhẹ, trí tuệ tăng trưởng họ sẽ biết. “Gọi là Bồ Tát bi tâm nhẫn”.

Chúng ta xem tiếp phần thứ mười. “Thế nào gọi là Bồ Tát thệ nguyện nhẫn? Bồ Tát khởi niệm rằng, ta đối trước chư Phật, từng làm sư tử hống, phát thệ nguyện rằng. Khi con thành Phật, xin vào trong tất cả bùn lầy sanh tử, để cứu bạt các chúng sanh khổ nạn”.

Đây là hàng Bồ Tát mới học Phật, từng ở trước Phật phát lời nguyện này. Tôi tin mỗi người xuất gia, thậm chí hàng Phật tử tại gia thọ tam quy ngũ giới, đều từng ở trước Phật phát lời nguyện này. Nguyện đã phát, không thực hiện, điều này không thể trách họ. Phật Bồ Tát hiểu rõ, trong kinh điển cũng thường nói đến. Người phát tâm nhiều vô kể, thật sự thành tựu không được mấy người. Nhưng phát tâm vẫn tốt hơn không phát tâm, tâm vừa phát, a lại da liền có chủng tử. Vì sao không thể thành tựu? Vì tập khí phiền não quá nặng, chướng duyên quá nhiều, không vượt qua được sự cám dỗ. Đối với bản thân đem lại chút lợi ích, là tâm thay đổi rồi. Chúng ta thấy cổ kim trong ngoài, người tu học chân chánh có thành tựu, họ có định công. Chúng ta nói họ có tâm sâu xa, có kiên trì, không dễ bị cảnh giới bên ngoài mê hoặc. Quí vị ở trên núi tu hành, trên núi thường có, hiện nay rất phổ biến, khách thập phương đến tham quan, đến tham học. Có nhân duyên với quý vị, đây là nhân duyên nhiều đời trước, khi gặp rất hoan hỷ. Nói với quý vị, ở chỗ chúng tôi có đạo tràng, muốn mời quý vị đến làm trụ trì, đến đó hoằng pháp lợi sanh, chúng tôi ủng hộ quý vị. Nghe vậy tâm động ngay, rất muốn đi, hủy hoại bổn nguyện một đời của mình. Quý vị chưa thành tựu, đã lìa đạo tràng, như vậy làm sao có thành tựu?

Trước đây tôi từng đến Nhật bản sáu lần, có một lần đến tham bái núi Tỷ Duệ. Người Nhật bản gọi núi này là chiếc nôi của Phật giáo, vì sao vậy? Vì 30 tông phái của Phật giáo Nhật bản, tổ sư khai sơn đầu tiên đều tu hành ở núi này. Khi tôi phỏng vấn, thỉnh giáo họ, ngày xưa chư vị đại đức này ở trên núi tu hành, thời gian bao lâu? Phương trượng núi Tỷ Duệ nói với tôi, thời gian dài nhất là ba bốn mươi năm không hạ sơn, ít nhất là mười bảy năm. Người xưa thường nói: “bảy năm tiểu thành, chín năm đại thành”. Ít nhất là 18 năm, họ có thể không thành tựu sao? Tâm họ an định, không bị cảnh giới bên ngoài quấy nhiễu, không bị danh văn lợi dưỡng cám dỗ, họ có thể thành công.

Ngày nay chúng ta chỉ một chút không như ý là sanh oán hận. Đạo tràng có lỗi với họ, một chút cám dỗ bên ngoài họ liền cảm động, đi theo. Đây chính là điều thầy Lý nói: “có chùa không có đạo, không thể hưng giáo”. Câu này của thầy Lý nói rất nặng. Nếu chúng ta muốn làm cho Phật giáo hưng thịnh, không thể không hiểu đạo lý này.

Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật nói rất hay: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Trong Quán Kinh Đức Phật nói: “Thị tâm thị Phật, thị tâm tác Phật”. Chúng ta biết chỉ có tu hành thành Phật, mới thật sự giải quyết tất cả khổ nạn. Thành tựu vô lượng trí tuệ, vô lượng đức năng, vô lượng tướng hảo. Ta phát nguyện phổ độ chúng sanh, tùy duyên hiện thân khắp mười phương cõi nước. Đây là bổn nguyện của mỗi người học Phật, đều phát nguyện này. Nếu có thể giữ được thệ nguyện này, làm thật, thực hành, không có ai không thành tựu.

Gặp được pháp môn Tịnh độ, dù nghiệp chướng nặng nề, người ngu độn đến đâu, chỉ cần ta hiểu phương pháp, giữ vững phương pháp này, cho đến khi thành tựu không thay đổi, mười năm chắc chắn thành tựu. Thành tựu thù thắng nhất, là vãng sanh đến thế giới Cực Lạc để làm Phật, đây là thành tựu cứu cánh viên mãn. Thực tế mà nói có cần mười năm chăng? Không cần.

Trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện, sau khi chúng ta đọc xong đưa ra một kết luận. Tuyệt đại đa số ba năm thành tựu, rất nhanh. Học giảng kinh dạy học phải mười năm, tôi chỉ cầu vãng sanh, ba năm là đủ. Vãng sanh khó hơn so với dạy học, thành tựu của vãng sanh viên mãn hơn dạy học, vãng sanh là viên mãn. Sau khi vãng sanh rồi trở lại dạy học, là Bồ Tát tái sanh, khác biệt rồi.

Chúng ta đi theo con đường nào? Mỗi người thệ nguyện không giống nhau, đều là việc tốt, đều là việc đáng tán thán. Hiện nay chúng sanh khổ nạn, so với ngày xưa tăng trưởng không biết bao nhiêu lần. Họ cần Phật pháp, cần Phật pháp thật sự, họ cần tấm gương. Người hoằng pháp, phải giống như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, như Khổng Tử, thân giáo quan trọng hơn ngôn giáo. Vì thế phải thân hành ngôn giáo, trước tiên là phải thực hành.

Nếu thật sự có thể phát triển Tịnh tông rộng rãi, có thể truyền thừa dài lâu, chúng ta phải làm gì? Chúng ta phải thực hành tam phước, lục hòa. Tam phước, phải thực hành tam phước, tịnh nghiệp tam phước, Lục hòa kính, Tam học, Lục độ, Phổ Hiền thập nguyện. Hành trì được, mới thật sự là đại đức của Tịnh tông, làm gương cho tất cả những người tu hành. Sau đó những người này đến thỉnh giáo, quý vị lại giảng giải cho họ nghe.

Chúng tôi đề xuất năm khoa mục này ít nhất cũng đã 30 năm. Trong 30 năm này có ai làm theo chăng? Có, không ở trước chúng ta, chưa từng gặp họ. Nếu không có ai thực hành theo, ngày nay Tịnh tông không được chư Phật hộ niệm, thiện thần ủng hộ, không được. Có hai ba người y giáo tu hành, tất cả chúng ta đều nhờ hào quang của họ. Chúng ta không có tâm cảm ân, còn nói lời oán thán, vì sao vậy? Vì chúng ta được phước báo quá ít. Chúng ta biết rõ ràng minh bạch, quả báo của mình tương lai đi về đâu. Không được oán trời trách đất, toàn là tự làm tự chịu.

Bộ chú giải Kinh Vô Lượng Thọ này, đích thực là bộ kinh điển hàng đầu, độ chúng sanh trong 9000 năm thời mạt pháp. Muốn học tập, học trong CD cũng có thể thành tựu. Cư sĩ Lưu Tố Vân là tấm gương điển hình nhất, bà ở nhà một mình, một bộ Kinh Vô Lượng Thọ, một câu A Di Đà Phật, nghiệp chướng nặng nề đều tiêu trừ hết. Bà mắc một căn bệnh, còn nghiêm trọng hơn bệnh ung thư, bác sĩ nói với bà có thể chết bất kỳ lúc nào. Bà không hề sợ hãi, chỉ nhất tâm nhất ý cầu vãng sanh Tịnh độ, hơn một tháng thì bệnh lành, bà càng khởi tín tâm, mười năm thật sự thành tựu. Là tấm gương tốt cho người tu học Tịnh độ, đặc biệt là hàng xuất gia. Thật sự phát tâm, y giáo phụng hành. Bà có thể thành tựu, tôi cũng sẽ thành tựu.

Lời thề này, “phát thệ nguyện rằng, khi con thành Phật”, vãng sanh chính là thành Phật. “Đối với tất cả trong bùn lầy sanh tử”, bùn lầy là ví dụ, ví con đường này rất khó đi. “Vì bạt trừ nỗi khổ cho chúng sanh”. Chúng ta cầu học là vì điều gì? Là vì giúp chúng sanh khổ nạn. Bản thân chúng ta không thể chịu khổ, làm sao giúp được chúng sanh khổ nạn. Ở trong khổ nạn lớn không sanh sân nhuế, không có hối hận, không sợ khổ nạn, dõng mãnh tinh tấn.

Ba câu ở sau nói rất hay: “Nếu ta không nhẫn, không thể tự độ, huống gì lợi ích chúng sanh”. Nếu mình không nhẫn được. Nhẫn này bày ra trước mắt chúng ta, thứ nhất chính là trì giới, thứ hai là phải chịu khổ. “Lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy”. Làm được hai điều này, mới có thể lợi ích chúng sanh. Khổ tự mình chịu, vui nhường cho người, đây gọi là hành đạo Bồ Tát. Quý vị đi đến đâu, mọi người đều nể phục. Quý vị thật sự có thể chăm sóc người khác, thật sự có thể lợi ích chúng sanh.

“Bồ Tát Pháp Tạng đầy đủ các nhẫn, cho nên gọi là nhẫn lực thành tựu”. Trong đoạn này Niệm Lão trích dẫn ra mười loại nhẫn, cung cấp cho chúng ta tham khảo, đây là tấm lòng của ông. Trong kinh Đức Phật nói: “tất cả pháp thành tựu là nhờ nhẫn”. Tu học không thành tựu, nhân tố hàng đầu chính là không biết nhẫn.

Trước đây tôi cầu học ở Đài Trung, gặp rất nhiều nghịch duyên, không nhẫn thì không thể thành tựu. Dù hoàn cảnh ác liệt đến đâu, người ta coi thường mình, hủy báng, sỉ nhục, đều phải tiếp nhận. Nếu không tiếp nhận, nổi giận bỏ đi, nghĩa là cắt đứt cơ duyên học tập của mình, đến đâu để học. Đến đâu để tìm được người thầy như thầy Lý, tìm không ra. Dù có, họ không chịu dạy. Thầy phải chịu dạy mới được.

Lúc tôi ở Đài trung, mấy người quan tâm chăm sóc tôi, tôi thể hiện rõ thái độ. Chỉ cần thầy Lý không bảo tôi đi, bất kỳ ai gây khó khăn cho tôi, tôi đều tiếp nhận, tuyệt đối không đi. Nếu sở học thành tựu tự nhiên tôi sẽ đi, còn chưa học xong tôi không đi. Tôi ở Đài trung tròn mười năm, sau cùng học xong bộ Kinh Hoa Nghiêm tôi mới ra đi. Rời Đài trung, tôi đến Đài bắc giảng Kinh Hoa Nghiêm. Lần đầu tiên, tôi nhớ, đó là năm dân quốc 60, tôi giảng Kinh Hoa Nghiêm lần đầu tiên tại Đài bắc. Thành tựu này là một sự nhẫn nại rất lớn. Tâm thái học tập, chân thành cung kính, sự nghiệp học tập là phụ, đức hạnh mới là hàng đầu. Tất cả mọi chướng nạn này tôi đều cảm ân, vì sao vậy? Vì họ đang thử thách tôi, mỗi cửa ải tôi đều thuận lợi thông qua.

Tôi cũng thấy rất nhiều đồng học, có người đến Đài trung thân cận thầy Lý. Một tuần thầy dạy một buổi, một tuần giảng kinh một ngày. Hay nói cách khác, hoạt động Phật giáo chính quy hai lần, giảng kinh hai tiếng đồng hồ. Hai tiếng đồng hồ cả phiên dịch, trên thực tế là một tiếng. Dạy học một tuần một lần, ba tiếng. Nói cách khác, môn học Phật một tuần, thực tế chỉ bốn tiếng đồng hồ. Có rất nhiều người đến Đài trung ở một hai tháng, ba bốn tháng là ra đi, vì sao vậy? Vì thời gian học quá ít, cần phải ở đây thời gian rất dài, họ chịu không được, đành ra đi. Không đi chỉ có mình tôi. Vì sao tôi không đi? Thầy dạy một tuần bốn tiếng, đối với tôi mà nói thì rất thích hợp, tôi có thể tiêu hóa tất cả những gì mình học được. Nếu một tuần thầy giảng mười tiếng, 20 tiếng, tôi tiêu hóa không nổi, đây là thật. Cho nên tôi nghe một bài giảng kinh, công việc chuẩn bị của tôi mất ít nhất mười tiếng, làm công tác dự bị trước lúc nghe kinh. Tôi tự xem trước, tìm những tài liệu tham khảo này trước, xem một lượt thật kỹ càng, sau đó mới nghe thầy giảng. Thầy giảng có điều nào giống, điều nào không giống với chú giải của chư vị tổ sư đại đức, vì sao thầy giảng như vậy, nghiền ngẫm những vấn đề này. Nói cách khác, mỗi tuần học tập tôi có sở đắc, pháp hỷ sung mãn. Họ học tập khác tôi, chỉ là đến nghe giảng kinh, viết lại lời giảng của thầy, tôi không làm như vậy. Thầy biết, thầy không cho phép tôi ghi chép bài, khi nghe giảng chỉ cần chuyên tâm lắng nghe, không cần ghi chép lại. Vì sao vậy? Vì cảnh giới mỗi năm không giống nhau. Ta viết bài giảng của năm nay, sang năm cảnh giới mình cao hơn, bài viết này hoàn toàn vô dụng. Lãng phí rất nhiều thời gian, lại bị phân tâm, chỉ cần chuyên chú lắng nghe. Nghe hiểu thì hiểu, nghe không hiểu đừng nghiên cứu, cứ tiếp tục nghe, tâm thanh tịnh dần hình thành. Tâm thanh tịnh sanh trí tuệ, khi nghe kinh dễ được sở ngộ, điều này quan trọng.

Trên bục giảng không phải rập khuôn một cách máy móc, máy móc rập khuôn là dạy người mới học. Huấn luyện họ điều gì? Chính là huấn luyện sự nhẫn nại cho họ, chữ huấn luyện này. Không cho phép quý vị phát biểu ý kiến của mình, thầy nói sao thì mình nghe như vậy, huấn luyện tâm nhẫn nại cho quý vị. Phải biết nghĩa thú của việc dạy học, thật sự có thể nhẫn nại, nhất định được lợi ích. Đây là cổ nhân nói, pháp thế xuất thế gian, không nhẫn nại thì không thể thành tựu, “tất cả pháp thành tựu nhờ nhẫn”.

Trong Tam Tạng Pháp Số, đều là những điểm tinh túy nhất, tinh hoa của kinh luật luận. Trong Kinh Bát Nhã có nói về mười nhẫn, là Kinh Nhân Vương Bát Nhã Ba La Mật, đây là trong Kinh Bát Nhã nói. Trong Hoa Nghiêm Chỉ Quán cũng nói về mười loại nhẫn, chư vị đồng học có thể tham khảo. Ở đây chúng tôi không nói tường tận, nói tường tận cần rất nhiều thời gian.

Chúng ta xem tiếp kinh văn: “Ư chư hữu tình, thường hoài từ nhẫn, hòa nhan ái ngữ, cần dụ sách tấn, cung kính Tam bảo, phụng sự sư trưởng, vô hữu hư ngụy, xiểm khúc chi tâm”.

Đoạn kinh văn này chỉ có bảy câu, có thể nói là bí quyết học Phật thành tựu của chúng ta. Nếu đầy đủ bảy câu này, đời này nhất định thành tựu. Còn như không có bảy câu này, đời này tuyệt đối không thể thành tựu.

Bốn câu trước là “từ hòa khuyến tấn”. Ba câu sau là “trực tâm kính sự”, y giáo phụng hành! “Ư chư hữu tình”, đối tượng này rộng lớn không có biên tế. “Thường hoài” tất cả chúng sanh, trong mỗi niệm có tâm từ bi, có từ bi, có nhẫn nại. “Hòa nhan ái ngữ” là thái độ, thái độ này có thể cảm động tất cả chúng sanh.

Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: “Ở trên nói: huệ lợi quần sanh tức là từ, nhẫn lực thành tựu tức là nhẫn”. Câu “thường hoài từ nhẫn” này, tổng kết hai đoạn kinh văn trước. Huệ là ân huệ, bố thí ân huệ, lợi ích chúng sanh, đây là từ bi. Nhẫn lực thành tựu, đây là nhẫn, nói ra mười loại nhẫn.

“Cho nên đối với các hữu tình, thường dùng từ nhẫn ôm ấp”. Thật sự đã học Phật, bất luận chúng sanh làm sai điều gì, thậm chí làm tổn thương chính mình. Chẳng hạn như hủy báng, sỉ nhục, hãm hại, tất cả đều nhẫn chịu. Vì sao phải nhẫn chịu? Tôi muốn tiêu nghiệp chướng, nghiệp chướng chướng ngại tự tánh của tôi. Tôi không thể minh tâm kiến tánh, chính là vì có nghiệp chướng, cảnh giới hiện tiền tức là nghiệp chướng hiện tiền.

Thiện duyên, người tốt, thuận cảnh, cảnh giới tốt, xứng tâm như ý, cảnh giới này hiện tiền, phải chăng là nghiệp chướng? Là nghiệp chướng. Cảnh giới này hiện tiền, quý vị hoan hỷ, hoan hỷ liền muốn khống chế, liền muốn chiếm hữu, đây không phải là nghiệp chướng hiện tiền ư? Thanh tịnh bình đẳng giác không còn nữa. Trong thuận cảnh phải đối đãi bằng tâm bình đẳng, đừng để trong lòng, trong tâm chỉ có kinh giáo của Như Lai, chỉ có Phật A Di Đà. Vậy là đúng, nghiệp chướng tiêu trừ.

Nghịch cảnh, ác duyên, hoàn cảnh không tốt, ta ở trong này chịu khổ chịu nạn. Ác duyên, gặp toàn người ác, đều oán hận, ghét, sỉ nhục, hãm hại quý vị, đây là ác duyên. Trong hoàn cảnh này, rất dễ sanh tâm sân nhuế, sanh tâm oán hận, nghiệp chướng khởi hiện hành. Làm sao có thể ở trong cảnh giới này, vẫn dùng thanh tịnh bình đẳng giác, không bị hoàn cảnh bên ngoài quấy nhiễu. Đây gọi là tu hành chơn chánh, nghiệp chướng tiêu trừ. Cho nên phải hiểu, bất luận hoàn cảnh nào, hoàn cảnh nhân sự, hoàn cảnh vật chất, người biết tu là ngày ngày đang tiêu nghiệp chướng, khắp nơi đang tiêu nghiệp chướng, mọi lúc đang tiêu nghiệp chướng. Nghiệp chướng tiêu hết, trí tuệ liền hiện tiền. Là việc tốt, không phải việc xấu. Không biết tu, trong hoàn cảnh này nghiệp chướng tăng trưởng. Tánh đức hoàn toàn bị che đậy, không hiện lộ được, hiển lộ ra toàn là tập khí phiền não. Như vậy, quả báo đời sau trong ba đường ác. Người biết tu, bất luận thuận cảnh hay nghịch cảnh, thiện duyên hay ác duyên, đều không để trong lòng. Đều đối đãi bằng tâm thanh tịnh, đối đãi bằng tâm bình đẳng, đối đãi bằng tâm biết ơn.

Những gì học tập được trong kinh giáo, phải thực hành trong cuộc sống. Nếu kinh giáo thoát ly khỏi cuộc sống, tập khí phiền não không hề giảm nhẹ, kinh điển chỉ là một chút tri kiến đầu lưỡi, không khởi tác dụng. Đáng sanh tử như thế nào vẫn là sanh tử như thế đó, không hề liên quan đến liễu sanh tử xuất tam giới, đoạn phiền não sanh bồ đề. Đây là không biết học.

Trong đời này tôi từng thấy rất nhiều. Người biết học, quả thật không nhiều, vô cùng hy hữu. Người không biết học, gọi là tu luyện một cách mù quáng, quả thật rất nhiều. Không phải Phật pháp không linh, mà ta học sai, ta không biết học.

Câu “đối với các hữu tình, thường dùng từ nhẫn làm hoài bão”, chúng ta có làm được chăng? Nó quá quan trọng, như vậy mới gọi là tấm lòng Bồ Tát. Lòng dạ vốn có của quý vị đều tự cho mình hơn người, người khác đều không bằng mình. Cảm giác ưu việt, tâm trạng ngạo mạn khinh thị người khác, đó là lòng dạ gì? Là lòng dạ của ba đường ác. Học Phật tạo tội nghiệp của ba đường ác, vẫn phải đọa vào ba đường ác.

Người suốt đời giảng kinh dạy học, vẫn tự tư tự lợi, vẫn bị cuốn vào danh văn lợi dưỡng, không có chút từ bi thương xót nào, đời sau vẫn đọa địa ngục. Người giảng kinh sao lại đọa địa ngục? Giảng kinh là một việc, tâm hành sở tạo là tội nghiệp của tam đồ. Tạo nghiệp đương nhiên chịu quả báo, không thể vì người này giảng kinh thuyết pháp, mà có thể không chịu quả báo, không có đạo lý này. Chúng ta không thể không biết điều này. Học Phật phải bắt đầu từ đây, phải thường dùng từ nhẫn làm hoài bão.

“Hòa nhan là dung nhan nhu hòa”. Nhu hòa chất trực trong tứ đức của Hoàn Nguyên Quán, nói rất nhiều. Trong nghịch cảnh ác duyên, dung nhan càng phải nhu hòa, hóa giải nhân duyên bất thiện của quá khứ và hiện tại. Trong kinh điển Đức Phật dạy chúng ta, oan gia nên giải không nên kết, không kết oán với người. Phải thường ghi nhớ, hóa giải.

Đời xưa đời nay, chúng ta kết biết bao nhiêu duyên với chúng sanh. Có thiện duyên, có ác duyên, còn có duyên vô ký, không gọi là thiện ác. Phải biết cách hóa giải những điều này như thế nào. Chuyển tất cả những chúng sanh có duyên thành pháp duyên, làm bạn lữ đồng tu của mình. Chúng ta phải ở trong các nhân duyên này nâng cao chính mình. Không biết cách nâng cao, sẽ bị đọa lạc trong các nhân duyên này, như vậy là sai. Trong tất cả các cảnh duyên phải biết nâng cao cảnh giới, đừng để gặp cảnh duyên hiện tiền liền đọa lạc. Thiện duyên thuận cảnh thì khởi tâm tham, nghịch duyên ác cảnh khởi sân nhuế, sai lầm. Tham tâm là đường ngạ quỷ, sân nhuế là đường địa ngục. Duyên tuyệt đối không tách rời được, nó liên quan quá lớn, thời gian quá dài. Chúng ta không có túc mạng thông, không có thiên nhãn thông, không nhìn thấy không biết. Từ trong kinh điển nhận được rất nhiều tin tức, biết rằng sống trong thế gian này, chung sống với đại chúng không phải là việc đơn giản.

Tiếp theo, Hội Sớ nói: “trong lìa vọng nhiễm, cho nên ngoài thường ôn hòa, gọi là dung nhan nhu hòa”. Tu nhu hòa chất trực, vẫn phải buông bỏ phiền não. Không buông được vọng nhiễm, nhu hòa không thể hiện ra. Bên trong lìa vọng nhiễm, đó là chân công phu, học vấn thật sự, tánh đức hiện tiền. Thường ôm ấp từ bi nhẫn nhục là tánh đức, dung nhan nhu hòa ái ngữ đều là tánh đức.

Chúng ta muốn buông bỏ, trước tiên cần phải nhìn thấu, nhìn thấu đối với kinh điển nhất định có sở ngộ tương đối. Muốn có sở ngộ, đối với kinh giáo nhất định phải thuần thục, phải thông đạt thấu triệt, sau đó mới có sở ngộ. Có sở ngộ, tâm thái mình hoàn toàn thay đổi, trở lại bình thường. Tâm thái bình thường, thái độ bên ngoài, ngôn ngữ cũng đều bình thường.

Kinh không thể không đọc, không thể không học. Phật không thể không niệm.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 290

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 290 PAGE 1

Tập 291

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Vạn Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 19.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quí vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 348, bắt đầu xem từ hàng thứ 5.

Kinh Thắng Thiên Vương Bát Nhã nói: “Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật, như thị tùy thuận Phật thanh tịnh giáo, thị chư chúng sanh, diện môn tiên tiếu, tăng vô tần túc, sở dĩ nhiên giả, tâm ly uế trược, chư căn thanh tịnh, bất nhiễm ly cấu, tâm bất sân nhuế, nội vô hận kết”.

Đoạn kinh văn này nói: “thường hoài từ nhẫn”, giải thích câu này, nói rất rõ ràng. Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật, “Hành” tức là hành vi sinh hoạt thường ngày, trong sinh hoạt hằng ngày, chính là Bát Nhã Ba La Mật. Thực hành Bát Nhã Ba La Mật trong đời sống, thực hành trong công việc, thực hành trong cách xử sự đối nhân tiếp vật. Giống như đoạn kinh này đã nói. “Như thị tùy thuận Phật thanh tịnh giáo”, là y theo lời dạy của Phật, chỉnh sửa chúng ta, rất nhiều những tư tưởng hành vi, trái với tánh đức. Tùy thuận cũng có nghĩa là hằng thuận, thuận theo lời dạy thanh tịnh của Phật, hoàn toàn tương ứng với tự tánh.

“Thị chư chúng sanh, diện môn tiên tiếu”. Trong nhà Phật chúng ta, Bồ Tát Di Lặc thị hiện hình tướng này. Người Trung Quốc, tạo tượng của Bồ Tát Di Lặc, là dựa theo Bố đại hòa thượng, thật sự có vị Bố đại hòa thượng này. Trong Cao Tăng truyện có truyện ký, có ghi chép về ông. Ông sanh vào thời đại Tống Cao Tông, cùng thời đại với Nhạc Phi, cũng chính là năm đầu thời Nam Tống. Ông xuất hiện tại chùa Tuyết Đậu, Phụng Hóa, Chiết Giang. Ngày nay người đời tạo tượng Bồ Tát Di Lặc, có lẽ hơi khuếch trương một chút, nhưng chúng ta đều hiểu được, Bồ Tát Di Lặc mập mập, hiện ra nét hoan hỷ, gặp bất kỳ ai, đều tươi cười rạng rỡ. Sau này, chùa chiền ở Trung Quốc, tạc tượng Bồ Tát Di Lặc, đều tạo tượng của ông. Đó là vì lúc ông vãng sanh, rất tự tại, rất tiêu dao, nói với mọi người, Ông muốn đi rồi, ông là Bồ Tát Di Lặc tái sanh. Sau khi nói xong, ông thật sự ra đi. Điều này trong nhà Phật, khẳng định ông chính là Bồ Tát Di Lặc tái sanh.

Chư Phật Bồ Tát ứng hóa đến thế gian này, tuyệt đối không bộc lộ thân phận, nếu như thân phận bộc lộ mọi người đều biết, họ nhất định đi liền, đó là sự thật, không phải giả dối. Bộc lộ thân phận rồi, mà vẫn còn ở lại thế gian này, đó chính là gạt người, chắc chắn là giả dối, không phải thật. Đây là một quy củ bất thành văn trong nhà Phật. Người khác đem thân phận của quí vị tiết lộ rồi, quí vị cũng nên ra đi, nếu không đi, đó là không phải thật. Người khác đem thân phận của quí vị tiết lộ, quí vị thật sự ra đi, đây là thật, không phải là giả dối.

Đại sư Vĩnh Minh Diên Thọ, thân phận là do người khác tiết lộ. Ngày đó quốc vương muốn tu phước, tu phước nên lập ra đại hội trai tăng, thiên tăng, cúng dường người xuất gia ăn cơm, hơn một ngàn người, những người xuất gia ở vùng lân cận, tất cả đều đến dự, đến nhận cúng dường. Những loại hoạt động này, thông thường đều là do quốc vương đại thần, họ đứng ra làm để cầu phước. Biết đâu lần trai trăng này, có Phật Bồ Tát đến nhận cúng dường, phước báo sẽ rất lớn. Lúc trai tăng, đương nhiên ghế ngồi sẽ có ghế đầu, các vị cao tăng đại đức đều khiêm nhường qua lại, tôi nhường bạn, bạn nhường tôi, đều không muốn ngồi vào ghế đầu. Trong lúc đó có một vị hòa thượng, không có ai quen biết đi vào, nhìn thấy mọi người đều nhường qua nhường lại, ông liền đi đến ngồi xuống chính giữa. Tất nhiên trong lòng quốc vương rất không thoải mái, vì bậc cao tăng mà ông tôn kính nhất, không ngồi ở ghế số một, một người bên ngoài đến lại ngồi lên đó như vậy. Người xuất gia, đương nhiên cũng không dễ nói, thôi đành bỏ qua. Sau khi ghế đầu ngồi rồi, mọi người liền chia ra ngồi xuống. Trai tăng xong, quốc vương bèn hỏi, dò hỏi xem ngồi ở ghế trên, là hòa thượng từ nơi nào đến? Không ai biết cả. Đến thỉnh giáo lão hòa thượng Vĩnh Minh, đại sư Vĩnh Minh Diên Thọ nói: Hôm nay có thánh nhân đến, chúc mừng quốc vương. Là người nào? Cổ Phật Nhiên Đăng. Là ai? Là vị hòa thượng ngồi trên ghế đầu. Tai rất to, mọi người không biết gọi ông là gì, bèn gọi ông là hòa thượng tai to, chính là ngài.

Ngay lúc đó nhà vua lập tức phái người đuổi theo, trên đường đi dò hỏi, vị hòa thượng đó đi về đâu. Đuổi kịp rồi, Ngài ngồi thiền ở trong một sơn động. Thân phận đã bộc lộ, Cổ Phật Nhiên Đăng, còn gì bằng nữa, mọi người đều quỳ ở đó lạy Ngài. Ngài nói một câu: “Di Đà nhiều chuyện”. Tức là nói Phật A Di Đà nhiều chuyện, đem thân phận của Ngài nói ra. Nói xong câu này, liền viên tịch, tức diệt độ. Mọi người suy nghĩ: “Di Đà nhiều chuyện”, Vĩnh Minh Diên Thọ là Phật A Di Đà tái sanh, trở về gấp rút báo cáo, Cổ Phật Nhiên Đăng diệt độ rồi, vẫn còn may, trong nước vẫn còn một vị Phật, Phật A Di Đà. Nhà vua vừa nghe nói, Vĩnh Minh Diên Thọ là Phật A Di Đà tái sanh. Còn gì bằng! Vội vàng đi lạy Phật A Di Đà. Chưa kịp ra khỏi cửa, ở cửa đại điện, bên ngoài có người vào báo tin, vội vội vàng vàng, gần như sắp đụng ngã ông. Hỏi họ: Tại sao lại vội vàng như vậy, có chuyện gì? Đại sư Vĩnh Minh viên tịch rồi. Thân phận bộc lộ, đại sư Vĩnh Minh liền viên tịch. Cho nên mọi người biết được, đại sư Vĩnh Minh Diên Thọ là Phật A Di Đà tái sanh.

Ngày nay chúng ta cũng nghe nói rất nhiều lời đồn, người này là Bồ Tát gì đó tái sanh, người kia là Phật gì đó tái sanh, sau khi nói xong, họ vẫn không đi. Các vị nên ghi nhớ, là giả, không phải thật. Người xưa lưu lại quy củ này. Tốt quá!

Có Phật, Bồ Tát, A La Hán tái sanh hay không? Có thật. Thân phận của họ vĩnh viễn không biết được. Có người để lộ thân phận, giống như Bồ Tát Di Lặc. Có người không để lộ thân phận, đến hay đi ta đều không biết được.

Chùa Quốc Thanh, núi Thiên Thai Hàn Sơn, Thập Đắc, thân phận bị bộc lộ, liền đi ngay, tìm lại cũng không thấy. Hòa thượng Phong Can thân phận bị bộc lộ, về sau liền không thấy, mất tích rồi. Hòa thượng Phong Can cũng là Phật A Di Đà tái sanh.

Chúng sanh có khổ có nạn, chư Phật Bồ Tát ứng hóa rất nhiều, ở nơi nào? Không biết được. Nam nữ già trẻ, mỗi ngành mỗi nghề đều có. Nếu như không có, nghiệp lực của chúng sanh có thể làm nổ tung trái đất. Có rất nhiều thánh hiền, ở lẫn lộn với mọi người, phước đức thiện lực của họ, hóa giải đại tai đại nạn. Tai nạn nhỏ, đó là không thể tránh khỏi. Cho nên pháp vận của Phật, vẫn còn chín nghìn năm.

Chúng ta học Phật, đối với Phật nhất định phải tôn trọng. Câu phía dưới, “cung kính tam bảo, phụng sự sư trưởng”. Chúng ta cung kính, thỉnh Phật trụ thế, không phải dùng cảm tình để mời, chấp chặt tình cảm là mời không đặng. Phật ở đời, vì sao? Là vì dạy học. Học sinh thật muốn học tập, thật sự làm theo lời dạy, Ngài liền ở lại đời. Không siêng năng học tập, Ngài không sẽ không ở lại.

Có một số chư Phật Bồ Tát, ở trong khoảng thời gian dài, lâu lâu lại hiện thần thông. Là ý gì? Nhắc nhở ta, khiến ta biết được thật sự có việc như vậy. Nhưng loại du hí thần thông này, không phải thường có. Thường xuyên có mọi người sẽ không thấy hiếm lạ. Lâu lâu, mấy trăm năm, mới có một lần như vậy. Nhắc nhở mọi người.

Trong đoạn kinh Bát Nhã này dạy chúng ta, chúng ta cần nghe theo lời của Phật dạy. Phật dạy chúng ta, đối với loài hữu tình nên “thường hoài từ nhẫn”, “hòa nhan ái ngữ”, khuyên bảo nhắc nhở, giúp đỡ mọi người. Cần dùng cái tâm như vậy, dùng thái độ như vậy. “Thường hoài từ nhẫn” là giữ tâm. “Hòa nhan ái ngữ” là thái độ. Nói về tâm thái, đây là tâm thái bình thường. Ngày nay tâm thái con người không bình thường, thường nghĩ đến tự tư tự lợi, biểu hiện ra là hại người lợi mình. Cho nên xã hội hỗn loạn, trái đất đột ngột biến đổi. Trên thực tế, không có gì không là tự làm tự chịu.

Bồ tát thực hành Bát Nhã Ba La Mật, chú trọng ở chữ “hành” này. Tâm Kinh câu đầu tiên cũng nói: “Quán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã Ba La Mật Đa thời”. Chữ hành này, ngày nay chúng ta nói là thực hành, đem trí tuệ bát nhã thực hành trong đời sống. Thực hành thế nào? Nên đem những gì Phật dạy cho chúng ta ở đây, chúng ta cần phải làm được.

“Thị chư chúng sanh, diện môn tiên tiếu”. Đương nhiên phải có tâm, nếu không có tâm, sao có thể cười ra được.

“Tăng vô tần túc”. Câu này nghĩa là từ trước giờ không có thái độ bất thiện. Chúng ta nói nhau mày nhăn mặt, Bồ Tát từ trước giờ không có những biểu hiện này. Quí vị thường thấy ở họ, nhất định là cười vui, hoan hỷ. Quan trọng lắm! Học Phật bắt đầu từ đây. Làm sao biết bắt đầu từ đây? Quí vị xem, tự viện am đường, đều đặt Bồ Tát Di Lặc ở ngoài cổng lớn. Đó là ý gì? Quí vị muốn học Phật, muốn bước vào cửa Phật, thì phải học được giống như vậy. Người xưa có câu nói: “Trong tâm là tâm từ bi, hiển lộ ra ngoài là tướng hoan hỷ”. Đây là điều kiện đầu tiên để đệ tử Phật xử sự, đối nhân tiếp vật. Người xưa nói như vầy: “Sanh bình đẳng tâm, thành hỷ duyệt tướng”. Hai câu này là tán thán Bồ Tát Di Lặc. Ngài dạy cho chúng ta. Cho nên ở ngoài cổng, vừa bước vào là thấy Ngài đầu tiên. Đó chính là Phật pháp.

Sở dĩ phải như vậy, vì sao? Tiếp theo là nói tâm thái, nói về giữ ở tâm.

“Tâm ly uế trược”. Uế trược, là ngày nay nói là nhiễm ô. Tâm thanh tịnh, một mảy may nhiễm ô cũng không có.

“Chư căn thanh tịnh”. Chư căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, gọi là năm căn. Tâm thanh tịnh, căn liền thanh tịnh. Căn là nói từ thân, tâm thanh tịnh, thân thanh tịnh.

“Bất nhiễm ly cấu”. Bất nhiễm là có từ thanh tịnh. Ly là xa lìa. Cấu là gì? Năm dục sáu trần, đây là vật bên ngoài. Năm dục là tài sắc danh thực thùy. Sáu trần là sắc thanh hương vị xúc pháp. Trong kinh Bát Nhã dạy chúng ta rằng: “Pháp còn phải xả”, đối với ý căn là pháp, đối với năm căn trước là sắc tướng. Pháp này là nói Phật pháp, đến Phật pháp còn phải xả, đều không nhiễm, “huống là phi pháp”. Phi pháp chính là năm dục sáu trần, những thứ này, trong đời sống hằng ngày của chúng ta, không thể lìa nó. Vậy Phật giáo lìa là ý gì? Là trong ý niệm không được có. Trên hình thức cần dùng đến nó, trong tâm không có. Vậy nên về hình thức phải biết vừa phải mà thôi, “tri túc thường lạc”. Nhất định không có tham cầu, nhất định không có chấp trước, đó là được tự tại.

Học Phật, Phật Bồ Tát, tâm địa của họ vĩnh viễn là thanh tịnh bình đẳng chánh giác. Đó là tâm Phật! Tâm Phật chính là thanh tịnh bình đẳng giác. Hành vi của Phật chính là “hòa nhan ái ngữ, khuyến dụ sách tấn”. Tám chữ này, Phật Bồ Tát ứng hóa tại thế gian, hành vi của họ, cả sự nghiệp một đời họ tạo ra, tám chữ này là nói được hết rồi. Câu trước, “thường hoài từ nhẫn”, là giữ tâm. Nếu như có người hỏi Phật giáo là gì? Quí vị dùng bốn câu kệ này để trả lời, viên viên mãn mãn, một chút mảy may sai sót cũng không có. Phật giáo chính là “ư chư hữu tình, thường hoài từ nhẫn, hòa nhan ái ngữ, khuyến dụ sách tấn”. Đây chính là giáo dục của Phật đà.

“Tâm bất sân nhuế, nội vô hận kết”. Cần học! Cần siêng năng học. Nhất định trong tâm không được có oán hận. Vì sao vậy? Vì oán hận là phiền não, hơn nữa thuộc phiền não của sân nhuế, điều này có thể dẫn dắt quí vị đến địa ngục.

“Nội” là trong tâm, không có oán hận. “Kết” là cùng với tất cả oán hận của chúng sanh, nhớ hoài không quên, ý nghĩa của kết là như vậy. Đối với chúng sanh mà ta thích cũng có kết, đó là kết của tham luyến. Kết với oán thân trai chủ của ta, đây là kết của oán hận. Kết này nên đem nó mở ra, nên làm nó mất đi, không nên có cái kết này. Kết là bệnh, là nguồn gốc của ba độc.

Ái ngữ- “hòa nhan ái ngữ”. Ái ngữ là một trong tứ nhiếp pháp. Nhiếp là nhiếp thọ, là bốn phương pháp nhiếp thọ chúng sanh, đây là Phật dạy chúng ta. Hiện nay, người ta gọi là phương pháp giao tiếp công cộng. Tứ nhiếp pháp này chính là phương pháp giao tiếp của nhà Phật. Giao tiếp công cộng, phương pháp của giao tiếp, tiếp xúc với mọi người, Bồ tát thực hành đạo này.

Sáu Ba La Mật, dùng phương pháp nào để triển khai? Chính là tứ nhiếp pháp. Bố thí cần dùng tứ nhiếp, trì giới cũng cần dùng tứ nhiếp, nhẫn nhục cũng là dùng tứ nhiếp. Sáu Ba La Mật đem nó thực hành trong đời sống, nhất định cần nắm chắc nguyên tắc này.

Tứ Nhiếp Pháp là: bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự. Đây chính là bốn phương pháp.

Năm 1999 tôi ở Singapore, chúng tôi đoàn kết chín tôn giáo, làm rất thành công. Singapore có một vị bộ trưởng tên là Tăng Sĩ Sanh, hình như hiện nay nghỉ rồi, cựu bộ trưởng, chúng tôi rất thân. Ông ấy hỏi tôi, ông nói: pháp sư Tịnh Không, ông dùng phương pháp gì, đem chín tôn giáo đoàn kết lại. Tôi nói, tôi không có phương pháp, phương pháp tôi dùng là của đức Phật dạy cho tôi. Lỗ tai của ông ấy liền dựng lên, phương pháp của đức Phật dạy ông, là pháp gì? Tứ nhiếp pháp.

Thế nào là tứ nhiếp pháp? Thứ nhất là bố thí, bố thí chính là tặng lễ vật, lễ vậy nhiều người không trách. Người chưa đến, lễ vậy cần đến trước, người ta sanh tâm hoan hỷ. Đây là điều đầu tiên của tứ nhiếp pháp. Chúng ta ở trong đời sống hàng ngày, nhân tình thế thái, nên hiểu cái này. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hiểu được, mọi lúc mọi nơi đều dùng phương pháp này.

Chín tôn giáo, mỗi tôn giáo chúng tôi đều biếu tặng một phần lễ vật, trong lễ vật chủ yếu nhất là chúng tôi tặng mười vạn tiền đài. Trong mỗi tôn giáo đều có sự nghiệp từ thiện, có người mở viện dưỡng lão, mở cô nhi viện, mở bệnh viện, mở trường học. Đạo Hồi còn mở lớp huấn luyện dạy nghề, một lớp bồi dưỡng, giúp đỡ người học có một nghề nuôi thân, có năng lực mưu sinh. Việc tốt lắm! Đều cần dùng tiền. Chúng tôi giúp họ làm sự nghiệp từ thiện, cho nên quí vị phải làm. Sau khi lễ vật gởi đến rồi, tiếp đó chúng tôi đến thăm viếng họ, thỉnh giáo với họ, học tập với họ. Thăm hỏi họ chính là ái ngữ, lời họ thích nghe. Ái ngữ không phải là ngọt ngào nịnh hót, mà thật sự có lợi cho họ. Lúc này quí vị cần nói với họ những gì? Điều này cần phải hiểu. Xã hội ngày nay, không còn ai ở trong đời sống hằng ngày có cảm giác an toàn, không có. Đây là vấn đề rất lớn. Cho nên tiêu điểm nói chuyện của chúng tôi, là lời dạy dỗ của thần thánh, dạy dỗ của kinh điển, giáo dục tôn giáo, học tập qua lại. Giúp cho xã hội này hóa giải xung đột. Hy vọng chúng ta có thể góp một chút sức lực, lấy lại an định hòa bình, đây là giúp cho chính phủ. Xa hơn một chút, hóa giải được thiên tai. Nói chuyện đâu đó rõ ràng, chừng mực đều cần nên nắm vững. Rất hoan hỷ.

Tiếp theo là lợi hành. Lợi là lợi ích, tất cả những gì chúng ta làm, có lợi đối với họ, đối với họ có chỗ tốt đẹp, họ liền rất dễ chấp nhận. Lời nói của chúng ta dễ nghe đến mấy, việc chúng ta làm không có lợi với họ, người ta sẽ không qua lại với quí vị. Hành động của chúng ta, nhất định là đối với họ có lợi, đối với xã hội có lợi, đối với quốc gia có lợi, đối với thế giới có lợi, tất nhiên nên làm. Đây là thực hành “thường hoài từ nhẫn, khuyến dụ sách tấn”. Cần thật sự dùng hành động để làm.

“Đồng sự”, là khó nhất. Tôi với bạn làm cùng việc như nhau, bạn hoan hỷ, tôi cũng hoan hỷ. Phạm vi của đồng sự này rất lớn. Hàng sơ học, trong này cần thêm chú giải. Đồng sự là gì? Là cùng việc với thánh hiền, cùng việc của thần thánh, vậy thì không vấn đề gì. Nếu như người này thích đánh bạc, quí vị đồng sự với anh ta, ngày ngày theo anh ta đi đánh bạc, được hay không? Không được, cái này quá nguy hiểm, anh ta không phải làm việc tốt. Nhưng Bồ tát thật sự họ sẽ làm, họ muốn độ chúng sanh đó, độ người đó. Thích đánh bạc, thường theo anh ta đi đánh bạc, họ đi đánh bạc đều thắng được tiền, mọi người nhất định theo họ xin học hỏi, bạn có phương pháp cao minh gì, sao mỗi lần đánh đều thắng được tiền? Họ sẽ nói với quí vị, tôi niệm Phật, tôi tu thiền định, tôi có thần thông, mọi người đều đến học với họ. Là dùng phương pháp này, dẫn dắt người về chánh đạo. Không có năng lực như vậy, chúng ta đi, chúng ta không giữ được bản thân, khiến bản thân vùi vào trong cái tà ác này, đó là sai rồi. Cho nên cái này, nhất định cần cân bằng với trí tuệ cùng định lực của chính mình. Không có trí tuệ lớn như vậy, không có định lực lớn như vậy, việc này không thể được. Chúng ta chỉ có thể đồng sự, cùng làm việc thiện, không cùng làm việc ác. Thật sự là Phật Bồ tát, họ cùng làm việc ác với quí vị, tà ác họ đều cùng làm với quí vị. Mục đích giúp quí vị cải tà quy chánh, giúp quí vị bỏ ác làm lành. Cho nên Phật Bồ tát, không ai không hiện thân đến ba đường ác. Hiện thân đến ba đường ác, là cùng với ác đạo chúng sanh đồng sự. Hiện thân ở cõi trời, là cùng đồng sự với thiện nghiệp chúng sanh.

Ngày nay chúng ta nghiêng nặng về phía thiện, không dám hướng về tà ác, sợ bản thân vượt qua không nổi thử thách, điều này cần nên biết.

Bố thí trong tứ nhiếp pháp, cùng với bố thí trong sáu ba la mật, ý nghĩa hoàn toàn không giống nhau, cần biết điều này. Bố thí trong lục độ, mục đích là buông bỏ tâm tham của bản thân chúng ta. Dùng cách này khiến cho chúng ta, buông bỏ tham lam đối với tất cả sự vật. Cho nên cắt đứt được tâm tham luyến rồi, bố thí ba la mật trong lục độ liền viên mãn.

Bố thí trong tứ nhiếp pháp, mục đích không ở chỗ này, là khiến cho đối phương sanh tâm hoan hỷ. Nhưng cũng cần chú ý không được khiến cho đối phương sanh ra phiền não tham ái. Cho nên bố thí này, cần vừa phải mà thôi, không được nhiều quá, cũng không được quá nhỏ mọn. Cần có trí tuệ. Cho nên tứ nhiếp pháp là bồ tát thực hành trí tuệ, chính là thực hành Bát Nhã Ba La Mật Đa.

Tùy thuận căn tánh chúng sanh, chính là quán sát căn cơ. Phật Bồ Tát ở thế gian giáo hóa chúng sanh, trên khế hợp với lý sở chứng của chư Phật, dưới khế hợp với căn cơ của chúng sanh, hiểu rõ căn tánh của chúng sanh, điều này không dễ dàng.

Phật Bồ tát có tu có chứng, có thiên nhãn thông, có túc mệnh thông, có tha tâm thông. Rất dễ làm việc. Thiên nhãn thông, có thể nhìn thấy quá khứ của họ. Túc mệnh thông, biết được hành nghiệp của họ trong nhiều đời nhiều kiếp. Đời trước thân phận của họ như thế nào, họ học cái gì, họ làm nghề gì, Bồ tát đều biết được. Vì sao tất cả hữu tình chúng sanh, gặp Phật Bồ tát, thành tựu rất nhanh? Vì Phật Bồ tát dạy hợp căn cơ, dựa theo căn tánh của quí vị, dạy cho quí vị phương pháp, y theo lời dạy mà làm, rất mau liền có thể khai ngộ, liền có thể chứng quả.

Những thánh nhân này không còn ở tại thế gian. Hiện nay thế gian này, thầy giáo giỏi, thân hành ngôn giáo cũng không tệ, nhưng chưa khai ngộ, chưa chứng quả. Họ quán sát căn cơ là bằng kinh nghiệm, thấy nhiều người rồi. Cho nên khế hợp căn cơ, thua tổ sư đại đức xưa kia rất nhiều. Chúng ta chỉ quán sát từ bên ngoài, không biết đời trước, đời trước nữa của họ, không biết. Bồ tát có thể nhìn thấy nhiều đời nhiều kiếp. Trong kinh nói, A La Hán có thể nhìn thấy năm trăm đời trước, năm trăm đời sau. Năng lực của Bồ tát thì càng mạnh.

Chư Phật Như Lai, nếu quí vị gặp được, là rất tốt số. Ngài biết được đời trước của quí vị, hành nghiệp nhiều đời nhiều kiếp. Dùng phương pháp giúp quí vị thành tựu, nhất định tốc độ rất nhanh, đồng thời quí vị tu học không phí công phu. Cùng với những gì quí vị học được từ vô lượng kiếp, có thể liên kết lại thành một. Những chuyện này, kinh điển nói đến rất nhiều rất nhiều.

“Nhi thiện ngôn úy dụ”. Thiện ngôn này là phương tiện thiện xảo, ngôn ngữ của trí tuệ thần thông. Đến an ủi quí vị, hiểu rõ quí vị.

“Sử sanh thân ái chi tâm”. Quí vị đối với thầy giáo chân thành cung kính, tự nhiên sẽ sanh ra tâm tôn sư trọng đạo.

“Y phụ ngã thọ đạo”, quí vị sẽ không rời bỏ họ, nhất định muốn cùng họ học tập, quí vị bị cảm động bởi họ. Thầy giáo đối với học sinh, học sinh thì nhiều, đối với mỗi học sinh, chừng mực đều không giống nhau. Vì sao vậy? Vì căn tánh của chúng sanh không giống nhau. Phật độ chúng sanh không phải một đời, nhiều đời nhiều kiếp ! Biết quí vị đời này có thể thành tựu, thì đối với quí vị quan tâm nhiều hơn một chút, vì quí vị vẫn còn nghiệp chướng, bản thân quí vị không thể kiên định tín tâm, nghiệp chướng chưa tiêu hết, chưa tiêu hết sẽ thế nào? Thì cần phải đền trả, không thể không đền trả. Tín tâm kiên định sẽ như thế nào? Tín tâm kiên định, có thể khiến khoản nợ tạm thời dừng lại, quí vị đến thế giới cực lạc làm Phật rồi, quay lại trả tiếp, đây là cao minh.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, quả báo ăn lúa mạch nuôi ngựa. Khổng lão phu tử ở nước Trần hết lương thực. Thánh hiền họ cũng phải đền trả. Nghiệp báo đời trước này vẫn hiện ra, đây cũng là nói cho chúng ta biết, nhân quả nghiệp báo không hề sai chạy. Không nên quay lưng lại với nhân quả, không ai có thể chạy thoát được nhân quả báo ứng. Thành Phật rồi cũng không thể, thiếu nợ người khác vẫn cần phải đền trả. Sau khi hiểu được rõ ràng những đạo lý này, tâm con người liền an định, tùy duyên sống qua ngày. Đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, tâm chấp chặt đều dứt mất. Tâm định rồi.

Đoạn này nói nương tựa Phật học đạo, không phải một thủ đoạn, nếu quí vị cho rằng đây là một thủ đoạn, đó là sai. Phật Bồ tát trước giờ không giở thủ đoạn, là tự nhiên, là chiêu cảm của trí tuệ đức hạnh.

Người khác không phục ta, là do trí tuệ đức hạnh của ta không đủ, đây là một nguyên nhân. Nguyên nhân thứ hai, tập khí nghiệp chướng của họ quá nặng, không có phước đức lớn như vậy. Nương tựa vào bậc thiện tri thức cần phải có phước báo! Trong kinh nói: “không thể ít thiện căn phước đức nhân duyên”. Chúng ta gần gũi một vị thiện tri thức, cũng là thiện căn phước đức nhân duyên, ba cái đều đầy đủ. Nhân duyên là người giới thiệu, chúng ta cùng với thiện tri thức quen biết, nguyên nhân nào quen biết? Đây là nhân duyên. Sau khi quen biết, then chốt ở chỗ thiện căn phước đức của quí vị.

Thiện căn là gì? Tín. Ta đối với họ không hoài nghi, ta tín ngưỡng họ, ta bằng lòng theo họ học tập.

Phước đức là gì? Đối với họ cung kính, tôn kính. Kính là phước đức, phụng sự sư trưởng là kính, có tâm hiếu thuận, có tâm cung kính. Thầy giáo dạy quí vị, quí vị thật sự có thể hiểu được, có thể đạt được, quí vị tràn đầy pháp hỷ. Giống như trong kinh nói: “phiền não nhẹ, trí huệ lớn ”. Sao ta có thể không vui được! Tất cả những việc vui sướng ở thế gian, quí vị có thể bỏ sạch sẽ. Vì sao vậy? Vì niềm vui này so với niềm vui kia lớn hơn. Đúng như lời người xưa nói: “thế vị sao đậm bằng pháp vị”. Vị của thế gian không thể sánh với vị của pháp. Hơn nữa vị thế gian này, đó là tham luyến năm dục sáu trần, bên trong có tác dụng phụ rất nghiêm trọng, quả báo không thể tưởng tượng được. Bên trong vị của pháp, không có tác dụng phụ. Vui vô cùng, không có lúc dừng. Vấn đề ở chỗ nào? Bây giờ ta chưa thưởng thức được, không sai, ta chưa thưởng thức được. Vì sao ta chưa thưởng thức được? Vì hai chữ “hiếu kính” này ta chưa làm được. Nếu như có đủ điều kiện của hai chữ này, thì ta có thể thưởng thức được. Đây chính là điều đại sư Ấn Quang nói, đối với thầy giáo có một phần thành kính, là ta đạt được một phần lợi ích. Trên thực tế, có phải thầy giáo muốn ta thành kính không? Không phải. Thầy giáo không cần ta thành kính, thành kính là tự bản thân ta. Bản thân quí vị là người có tâm thành kính, đó gọi là pháp khí. Ý nói là quí vị có đủ điều kiện, đón nhận pháp lớn của Như lai, quí vị có đủ điều kiện. Không có thành kính, quí vị không có đủ điều kiện này.

Thầy giáo tuy là mỗi ngày dạy dỗ ta, nhiệt tình dạy ta, ta nghe không vào. Lúc đến lớp, tâm hồn ở đâu đâu, trong lòng suy nghĩ lung tung. Hoài nghi lẫn lộn, vọng niệm lẫn lộn. Rốt cuộc, sau buổi học, cái gì cũng không đạt được, chỉ đạt được một chút hiểu biết tầm thường mà hôi.

Cho nên đầy đủ thành kính, là tự bản thân của ta. Có nền tảng để thành thánh thành hiền, có cội rễ này. Thầy giáo làm tăng thượng duyên cho ta, bản thân ta có gốc rễ, thầy giáo làm tằng thượng duyên cho ta. Có được tăng thượng duyên này, quí vị thành thánh thành hiền. Đạo lý là như vậy.

Vì sao đối với thầy giáo, không sanh được tâm thành kính? Đối với cha mẹ, không có tâm hiếu thuận. Cho nên chư vị nên nhớ, pháp thế xuất thế gian, quí vị đi xem những tôn giáo khác. Chúng tôi đã viết một cuốn sách nhỏ, Tôn Giáo Thế Giới Là Một Nhà. Bên trong sưu tập mười tôn giáo, bên trong kinh điển nói luân lý, đạo đức, nhân quả, không có một tôn giáo nào không nói về hiếu đạo. Con người không có hiếu đạo là không có sư đạo.

Quan hệ giữa chúng ta và tôn giáo, ở Phật giáo lấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni làm chủ, ở các tôn giáo khác đều là lấy thần làm chủ. Bất hiếu với cha mẹ mà nói kính thần là giả dối. Tâm thái đó là như thế nào? Ngọt ngào nịnh hót. Ta kính thần, thần sẽ ban phước cho ta, có cái tâm như vậy.

Quí vị cần nên biết, một đời của quí vị, cha mẹ ban phước cho quí vị lớn nhất, vậy mà quí vị còn bất hiếu. Cho nên cái tâm lạy thần của quí vị, không phải là thật tâm, nó là giả. Chẳng những không tăng được phước, mà phước báo của quí vị còn mất đi, vì tâm của quí vị không ngay thẳng.

“Thần”. Người xưa đối với từ này giải thích rằng: thông minh chính trực tôn là thần. Quí vị đối với một người thông minh chính trực, dùng tâm thái bất thiện, mang theo tâm thái có mưu đồ, tiếp xúc với họ, đó là sỉ nhục họ. Họ không giáng tội cho quí vị coi như không tệ rồi. Họ còn ban phúc cho quí vị sao? Làm gì có đạo lý đó! Chúng ta phải hiểu lý cho rõ ràng sáng tỏ, hợp tình, hợp lý, hợp pháp. Đây gọi là chánh pháp, gọi là chánh hạnh.

Cho nên ý nghĩa từ “ái ngữ” rất sâu rất rộng. Nhất định phải hiểu cho rõ ràng, sáng tỏ. Từ trong tâm, tâm chân thành phát ra ngoài. Yêu thương đối phương, quan tâm đối phương, chăm sóc đối phương. Đối phương có khó khăn, chân tình giúp họ giải quyết. Ở đức hạnh, giúp họ nâng cao. Cho nên cần phải học tập qua lại, lấy dài bù ngắn. Trong kinh điển của mỗi tôn giáo, đều có chỗ tốt, đều có ưu điểm. Chúng ta cần nên học tập. Học tập qua lại, điểm tốt rất nhiều. Hiểu lầm giữa tôn giáo sẽ được hóa giải, hóa giải mâu thuẫn, va chạm cũng hóa giải, điều này đối với an định hài hòa của xã hội, có giúp ích rất lớn. Tấm lòng của chúng ta, tự nhiên cũng mở ra. Chúng ta sẽ yêu mến tất cả các tôn giáo, yêu mến tất cả chúng sanh, tấm lòng mở rộng. So với trong Đệ Tử Quy nói: “hễ là người, đều phải thương”, lớn hơn rất nhiều.

Kinh Thắng Thiên Vương Bát Nhã nói: “Hạ thanh tế ngữ nhuyễn mỹ chi ngôn, thuận bỉ ý ngữ cố”. Đây là giải thích ái ngữ.

“Hạ thanh tế ngữ”. Hạ thanh, nghĩa là âm thanh không cần quá to quá lớn. Âm thanh thô bạo sẽ làm cho người ta giật mình. “Hạ thanh tế ngữ”, cũng không thể âm thanh quá nhỏ, nói người ta nghe không được. Điều này trong Đệ Tử Quy cũng có. Âm thanh cần tùy nghi, ở trong hoàn cảnh nào, trường hợp gì, âm thanh cần thích hợp. Ngôn ngữ tốt nhất nên chậm một chút, không cần nói quá nhanh. Chậm rãi giúp cho tâm ta an định.

Tôi thường nhắc đến đại sư Chương Gia, sự chậm rãi này là đại sư Chương Gia dạy. Tôi theo đại sư ba năm, mỗi tuần gặp mặt một lần. Chủ nhật không đi làm, là nhất định đến thăm đại sư. Ngôn hành cử chỉ đều rất chậm rãi, khiến chúng ta nghĩ đến trong giáo lý đại thừa có câu: “Na già thường tại định, vô hữu bất định thời ”. Ở đây chúng ta có một tấm hình của đại sư, chụp ngồi. Thật sự ngồi ở đâu, cũng giống y như vậy, như như bất động. Làm tấm gương tốt nhất cho chúng ta. Quí vị ở cùng với đại sư, một mảy may khí sắc nóng vội cũng không có, quí vị bị ảnh hưởng bởi đại sư. Đại sư nói chuyện rất ít, âm thanh không lớn, khiến quí vị nghe được rất rõ ràng, động tác chậm rãi.

“Na già” là tiếng Phạn, là thí dụ. Na già nghĩa là gì? Là rồng, là voi. Chúng ta chưa từng thấy rồng, nhưng voi đã từng thấy qua. Quí vị thấy voi rất thận trọng, không hề có chút nôn nóng nào, đều là chậm chậm.

Phật Bồ Tát là cao nhân xuất thế gian, ngôn hành cử chỉ giống như voi, không giống người đời. Người đời anh hùng hào kiệt, đều là rồng đi hổ bước. Không giống như vậy, đó là uy đức. Phật Bồ Tát khi quí vị tiếp xúc với họ, là an tường, là thân giáo.

Câu phía sau, “thuận bỉ ý ngữ cố”. Thuận này bên trong cần có trí tuệ. Đối phương học Phật, học lời dạy dỗ của thánh hiền, thì không có vấn đề gì. Nếu như họ không phải vậy, họ học rất nhiều những pháp bất thiện của thế gian, chúng ta không được tùy thuận. Muốn tùy thuận, phải có trí tuệ cao, có phương tiện thiện xảo. Phật Bồ Tát có thể làm, lời này là nói đối với Bồ Tát. Cho nên chúng ta hằng thuận chúng sanh là có chừng mực.

“Khuyến dụ” là khuyến khích, vỗ về, vì chúng sanh “khai Phật tri kiến”. Khai này là khuyên bảo, là chỉ rõ, nó thuộc về ngôn giáo. Giảng kinh dạy học, đây là việc tốt. Nhất là hiện nay chúng ta sử dụng kĩ thuật cao, mạng internet quốc tế, truyền hình vệ tinh. Có thể cùng toàn thế giới, với những chúng sanh có duyên ở khác khu vực, cùng nhau học tập. Đem những gì bản thân tâm đắc trong học tập, thành tựu được, cùng chia sẻ với mọi người. Đem kinh nghiệm trong học tập, nêu ra cho mọi người tham khảo, đây là việc tốt. Đều là những gì ở đây đang nói về khai Phật tri kiến.

Câu thứ hai, “thị Phật tri kiến”, đây là thân giáo. Nghĩa là gì? Chúng ta làm ra, họ nhìn thấy rồi. Xã hội ngày nay khó khăn nhất là, không ai nhìn thấy phong thái mẫu mực của bậc thánh hiền. Có nói nhiều, người khác cũng không tin, vậy phải làm sao? Nói rồi, thì cần phải làm cho được. Không nên cầu người khác. Cầu người khác, không tin tưởng được. Người khác không chịu làm đâu. Việc này chỉ được cầu chính mình, người khác không làm, ta làm, tự thân ta làm ra. Ta đem 113 việc trong Đệ tử quy, đều thực hành trong đời sống hàng ngày. Tuy quí vị không phải là thánh nhân, người khác nhìn vào, có một chút giống thánh nhân. Học theo thánh nhân, nhất định quí vị sẽ thành thánh nhân. Vì sao vậy? Vì ở quí vị có hình ảnh như vậy.

Nếu như hành vi của chúng ta, trong sinh hoạt hàng ngày, khởi tâm động niệm, hành vi tạo tác, trái ngược với Đệ tử quy, những gì quí vị nói, có người tin không? Những thứ quí vị dạy, có người bằng lòng tiếp nhận không? Họ không thể.

Vì sao đứuc Phật Thích Ca Mâu Ni dạy thành công, Khổng tử dạy thành công, còn chúng ta dạy lại thất bại, nguyên nhân là gì? Phật Thích Ca, Khổng tử họ làm được. Trước tiên phải làm được, sau đó mới nói, người ta sẽ tin, và cũng bằng lòng học theo.

Ngày nay chúng ta đọc xong những kinh điển này, có thể nói, có thể giảng, cũng có thể viết. Giảng đến hoa trời rơi xuống, ngang bằng kinh điển, cũng không ai tin, không ai bằng lòng học theo. Vì sao vậy? Vì quí vị không làm được. Việc vừa ý thì còn tham luyến, việc không thích còn tức giận, đây không phải là thật. Cho nên bản thân chúng ta nên suy nghĩ nhiều một chút, dạy học nếu muốn thành tựu, không thể không học thánh hiền.

Ngày nay muốn cống hiến đối với xã hội, không có cách nào khác, chỉ có thể là từ chính bản thân làm nên. Không thể cảm hóa người xung quanh, thì ngày ngày cần phản tỉnh, ngày ngày cần sám hối, ngày ngày cần sửa đổi. Kinh nghiệm của bậc đại đức xưa kia, trong ba năm, có thể cảm động được người khác. Đoàn thể này của quí vị, ai ai cũng làm được như vậy, thì đoàn thể này đồng tâm đồng đức.

Cho nên khiến chúng ta nghĩ đến, xưa kia, tự viện am đường quy mô nhỏ, ở Trung Quốc có ở khắp nơi. Tính chất của nó là gì? Ngày nay nói là trường chuyên khoa, nó không phải chùa đại tòng lâm, chùa đại tòng lâm là trường đại học, bên trong rất nhiều môn học.

Ở Trung Quốc rất nhiều nông thôn, thị trấn, quí vị xem chùa nhỏ, người ở không nhiều, họ chuyên tu một môn, chuyên khoa. Chuyên khoa chính là hình mẫu tốt cho mọi người, quí vị đừng xem thường chùa nhỏ đó. Ngày nay đương nhiên nó biến chất rồi, lúc trước là nghiên cứu một môn một, một bộ kinh, một pháp môn. Chùa nhỏ này ở đó, đối với đời sống trong vùng, sanh ra rất nhiều ảnh hưởng. Là điển hình cho mọi người xử sự làm người, nương theo người tu hành đó. Nhân dân địa phương nếu phát sanh tranh chấp, nhắc đến người tu hành, tâm mọi người liền bình lặng, rất ngại nói tiếp. Ví dụ tranh nhau, rất ngại tranh. Đây là gì? Là sức cảm hóa. Trong vô hình, đã hóa giải rất nhiều vấn đề trong xã hội. Khiến cho nơi ấy, khiến cho xã hội này, đi theo con đường thiện lương, nó sẽ không biến thành tà ác. Ngày nay vì không ai dạy, xã hội mới biến thành thế này.

Trước đây thầy Phương từng nói với tôi, lúc còn trẻ ông học tại Mỹ, lấy được bằng tiến sĩ triết học ở Mỹ, cũng ở Mỹ dạy học nhiều năm, lúc chiến tranh mới quay lại Trung Quốc. Ông khen ngợi nước Mỹ, con người nước Mỹ lúc đó có chánh nghĩa. Sau thế chiến thứ II, nước Mỹ biến đổi. Nguyên nhân biến đổi này là gì? Thầy nói tôi: kĩ thuật khoa học phát triển trình tự quá nhanh. Điều này đối với phương diện xã hội có liên quan không? Có liên quan. Đặc biệt là truyền thông. Lúc đó, 60 năm trước, hình như có mạng internet, rất ít, chưa nghe qua. Truyền hình thì rất phổ biến, lúc đó là đen trắng không có màu. Thầy nói cho tôi biết, sau thế chiến thứ II, nước Mỹ là cường quốc số một trên thế giới, quân đội nước Mỹ bước lên đỉnh cao. Trên thế giới, quốc gia càng mạnh, quốc gia càng lớn, trong lịch sử vẫn có diệt vong. La mã cũng mất nước mà. Tương lai nước Mỹ mất nước, nhân tố thứ nhất là gì? Không ai nghĩ ra. Thầy Phương nói là truyền hình. Nước mỹ tương lai mất nước, suy yếu, nhân tố đầu tiên chính là truyền hình. Bản thân truyền hình không có thiện ác, nó là trung lập. Vấn đề là ở đâu? Là nội dung nó phát ra. Quí vị xem nội dung mặt xấu mà nó phát ra, là bạo lực tình dục, sát đạo dâm vọng. Ngày ngày phát những thứ này, khiến người ta xem mỗi ngày, không đáng sợ ư?

Lúc không có thứ này, trước khi chưa phát minh ra nó, người Mỹ rất thiện lương. Sau khi phát minh ra cái này, một số người kinh doanh, vì muốn lôi kéo câu khách, không trừ thủ đoạn, dùng những thứ bạo lực, tình dục cám dỗ, kích thích những tật xấu của nhân loại. Nó không phải thiện, nó là ác. Điều này rất đáng sợ. Lúc đó thầy nói cho tôi biết, nếu như dùng công cụ này để phát triển Phật pháp, phát triển văn hóa truyền thống, thì tốt biết bao! Khi đó chúng tôi là thanh niên hai mươi tuổi, nghe thầy nói, không dám tưởng tượng. Vì sao vậy? Vì điều này đòi hỏi quá cao, chúng tôi làm gì có năng lực đó. Nhưng lời này của thầy không phải nói một lần, nói rất nhiều lần, cho nên chúng tôi ghi nhớ rất sâu sắc. Vì những thứ này, cho chúng ta những mặt xấu tin tức, đối với việc tu học của chúng ta có trở ngại lớn. Phương pháp chúng tôi loại bỏ nó, là không xem. Tôi ít nhất năm mươi năm rồi không xem truyền hình. Truyền hình, phát thanh, báo, tạp chí đều không tiếp xúc. Mỗi ngày đọc sách của thánh hiền. “Thượng hữu cổ nhân”, làm bạn với người xưa, giữ gìn thanh tịnh bình đẳng giác của chính mình.

Mỗi ngày quí vị đón xem những thứ đó, tôi nói thật lòng với chư vị, tôi ngăn không được cám dỗ. Qúi vị có bản lĩnh lớn cỡ nào, sau khi xem xong, có thể như như bất động chăng? Đừng tự lừa dối bản thân mình, người khác lừa quí vị, còn chấp nhận được, tự mình lừa mình, không ai thông cảm cho quí vị được. Cho nên, trừ những kinh giáo mà bản thân học tập, ngoài ra không tiếp xúc. Tôi có khoản ba mươi năm, hai, ba mươi năm. Tôi đọc những thứ này, phạm vi càng lúc càng ít. Trong thời gian này, hoặc là vài tháng, hoặc là hai ba năm, tôi giảng bộ kinh này, những gì tôi xem, toàn là những thứ có liên quan với bộ kinh này. Những gì không liên quan, không xem. Tâm ta mới có thể chuyên chú, mới có chỗ hiểu được. Nếu như xem nhiều, xem lung tung, thì những gì quí vị tu học sẽ biến thành thường thức. Nói cho quí vị biết, không có trí tuệ. Tâm chỉ cần loạn, trí tuệ sẽ không còn, bản thân cần phải có thể nắm giữ được. Đây đều là thuộc về nhẫn, quí vị có thể nhẫn qua được. Với bản thân lúc này, chúng tôi giảng bộ kinh Vô Lượng Thọ, đối với bộ Kinh Vô Lượng Thọ, những gì không có liên quan, đều buông bỏ, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Hiện nay tôi mỗi ngày, giảng bốn giờ đồng hồ, đọc bốn giờ đồng hồ. Những thời gian khác, niệm Phật, lạy Phật. Đây là vận động đối với thân thể.

Đoàn kết tôn giáo trên thế giới, những vận động hòa bình hóa giải xung đột, tôi cũng dừng lại ở đây. Năm nay liên hợp quốc, hội Phật giáo thế giới vẫn còn hoạt động này, tôi tham gia lần cuối cùng. Sau khi hoạt động này kết thúc, tất cả hoạt động đều không tham gia nữa. Tuổi lớn rồi, một lòng một dạ cầu sanh tịnh độ mới quan trọng! Những việc khác đều không quan trọng.

Rất nhiều năm qua, tôi ở trên thế giới, những quan hệ này đều rất tốt. Hy vọng những người trẻ tuổi, quí vị thế hệ sau, cần tiếp tục duy trì. Đường đã mở rồi, quí vị cần nên phát tâm, phát nguyện. Vì thế giới này, vì chúng sanh khổ nạn góp một phần sức lực. Không đủ năng lực, cần cố gắng học hỏi. Mười năm sau, sẽ gánh vác được trách nhiệm tục Phật huệ mạng. Sứ mệnh duy trì tuyệt học của thánh hiền, ở trên người của quí vị. Tôi làm được cái gì, đều đã làm rồi. Quí vị làm tiếp, khó khăn sẽ không nhiều, khó khăn không ở bên ngoài, hoàn toàn ở sự phát tâm của chính quí vị. Nếu như quí vị thật sự phát tâm bồ đề, đối với chư hữu tình “thường hoài từ nhẫn”, tôi tin rằng, quí vị sẽ thuận buồm xuôi gió.

Bên trong có tâm bồ đề, bên ngoài có chư Phật Như Lai gia trì, có long thiên hộ pháp ủng hộ, thành tựu của quí vị sẽ vượt xa tôi rất nhiều, đây là điều chúng tôi sẽ rất vui khi nhìn thấy.

Thế giới nếu không thể hòa hợp, chúng sanh sẽ rất khổ. Thiện pháp thế xuất thế gian, đều không có biện pháp gây dựng. Chúng ta nên suy nghĩ nhiều về phương diện này, sẽ kích thích tâm đạo của chính mình. Từ nơi này, sẽ sanh ra trí tuệ, sanh ra can đảm. Bắt đầu từ bản thân, bắt đầu từ đạo tràng này của chính mình. Đạo tràng của chúng ta, bên ngoài nhìn vào không tệ. Bên trong, là một nắm cát rời, không đoàn kết. Tự bản thân cần cố gắng suy nghĩ.

Cửa Phật đối với mọi người không tệ, Phật tử tại gia cúng dường không điều kiện. Mục đích là hy vọng quí vị an tâm học đạo, sau này khai ngộ chứng quả, giáo hóa chúng sanh. Nếu như chúng ta không làm được, thì sẽ giống như người xưa nói: “một hạt gạo thí chủ, lớn như núi tu di, đời này không thành đạo, mang lông đội sừng trả”. Câu nói này của đại đức tổ sư, có phải là đang nói với ta? Thật sự phải chịu trách nhiệm. Nên dùng câu này khuyến khích cho chính mình.

Học Phật, chúng ta chỉ có hai con đường. Một là thành Phật, hai là đọa tam đồ. Chúng ta đi về đường nào, trong tâm cần phải tường tận, rõ ràng.

Dưới cùng, “sách tấn giả, miễn chi sử tiến”. Khuyến khích, khuyến khích họ, giúp họ tiến bộ. “Tức thường vân chi xúc tiến”, cùng với những gì hôm nay nói về xúc tiến, ý nghĩa giống nhau. Người xưa rất hay dùng hai từ sách tấn, người bây giờ dùng từ xúc tiến.

“Khiến cho chúng sanh ngộ Phật tri kiến, nhập Phật tri kiến”. Đây là mục tiêu cuối cùng của tu học Phật pháp. Ngộ là khai ngộ, nhập là chứng quả. Mục tiêu thứ nhất là giúp người khác khai ngộ, thật sự giác ngộ. Mục đích cuối cùng là giúp ta chứng quả. Chứng quả của Tịnh Tông, chính là vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Hơn nữa như thế nào? Quyết định muốn vãng sanh, quyết định được vãng sanh. Không được vãng sanh, là chúng ta có tội. Thứ nhất là có lỗi với chính mình, đời này quí vị có đầy đủ nhân duyên, vì sao không được vãng sanh? Đó chính là không đủ thiện căn phước đức.

Thiện căn là gì? Là tín nguyện. Ta không có chánh tín, không có nguyện vọng mạnh mẽ. Phước đức là thực hành, bản thân chúng ta giải đãi biếng lười, không có thực hành.

Trong này nhân tố rất nhiều cũng rất phức tạp. Người trẻ tuổi thời nay chạy theo cái viễn vông, muốn thật tốt, muốn thật nhanh, đặc biệt không biết lúc nên quay lại. Người xưa nói: “dục tốc tắc bất đạt”. Không tin lời dạy bảo của những bậc thánh hiền. Nhìn thấy người khác làm như thế nào, liền nghĩ đến chính ta đương nhiên cũng sẽ làm như vậy. Người khác đi sai đường, mình đi theo cũng sẽ sai đường, khi quay đầu lại thì đã không còn kịp nữa.

Học viện của chúng ta trong mười năm nay, nếu như mỗi học sinh đều là “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, thì hôm nay qua mười năm, mọi người đều có thành tựu. Học viện sẽ có một hàng mười mấy, hai mươi giáo viên. Tôi từng nói rằng, nếu như có một hàng mười mấy giáo viên, học viện liền có thể chính thức chiêu sinh, có thể mở trường. Kỳ vọng của chính phủ đối với chúng ta, là hy vọng chúng ta mở trường. Chính chúng ta cũng hy vọng, nhưng không có giáo viên. Mở trường thì dễ, nhưng ai đến dạy? Cho nên đây là vấn đề hiện thực, bày trước mặt chúng ta. Chúng ta hy vọng, kết thúc mười năm không phải trôi qua vô ích. Mười năm này, những dạy dỗ cốt lõi, nên cố gắng ghi nhớ. Mười năm tới, không được trải qua như thế này. Trải qua như vậy Phật giáo sẽ diệt vong, mất trong tay của chúng ta. Kì thật, sự việc không đến nỗi khó khăn như vậy. Dùng phương pháp gì có thể cứu chính mình, cứu học viện Tịnh Tông, cứu Phật pháp? Hai câu phía dưới: “cung kính tam bảo, phụng sự sư trưởng”. Hai câu này là kinh văn. Hai câu này nếu như chúng ta để trong tâm, thật sự có thể làm được, thì mười năm sau chắc sẽ thành công.

Chúng ta nên tìm lại tâm chân thành của chính mình. Tâm của chúng ta ngày nay là giả dối, không chân thành. Chúng ta không biết cung kính, cống cao ngã mạn, cho mình là hơn. Mỗi người đều cho mình là hơn, không tôn trọng người khác, cho nên là một chậu cát rời.

Quí vị cho rằng mình đúng, cũng không làm được. Thật sự có đức hạnh, trí tuệ, học vấn, quí vị thử làm được như vậy cho mọi người xem. Nếu thật sự có người làm được như vậy, thì sẽ cảm hóa được tất cả.

Quí vị hy vọng tôi thường ở lại nơi này, tôi có thể thường ở lại đây hay không, bản thân tôi không làm chủ được. Tùy duyên qua ngày, ở đâu có duyên, thì đến nơi đó. Thế nào là có duyên? Nơi nào có người chịu thật hành. Quí vị ở đây không chịu nghe lời, ở nơi khác nếu như có người biết nghe lời, thì tôi sẽ đến nơi đó. Những chuyện này, không phải việc của cảm tình, cảm tình sẽ làm hư chuyện. Việc này là việc của lý trí, không phải cảm tình.

Hoàn cảnh tu học ở đây tốt, các nơi trên thế giới còn có người tu hành chân chính. Mời những người tu hành chân chính này đến ở một nơi cộng tu. Là việc tốt! Chúng ta tôn trọng, cúng dường, hộ trì. Chúng ta tuyên dương chánh pháp. Tôi vẫn có thể làm được một chút việc như vậy. Hy vọng các học sinh khuyến khích qua lại. Phật Bồ Tát đang trông chờ, trông mong chúng ta quay đầu là bờ, trông mong chúng ta buông bỏ lợi ích cá nhân. Vì chánh pháp, vì chúng sanh khổ nạn, mà ra sức cống hiến. Ra sức cống hiến là thành tựu chính mình. Nên bắt đầu từ hai câu này, hai câu này nếu như không có đức hạnh, thì làm không được.

“Tự khiêm viết cung, tôn nhân chi đức viết kính”. Điều này cần nên học. Chúng ta đều biết, khiêm nhường cung kính là việc tốt, là mỹ đức, hơn nữa đây là tánh đức. Tự tánh vốn là khiêm nhường, là cung kính. Chỉ là chúng ta quyên mất tánh đức, mê rồi. Mê như thế nào? Mê trong thất tình ngũ dục, mê trong tự tư tự lợi. Tánh đức của ta nó là chân thật, nó vĩnh viễn sẽ không mất đi.

Phật Bồ Tát chỉ dạy, giúp chúng ta phá mê khai ngộ. Con người khi đã giác ngộ, thì những cái thất tình ngũ dục, tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tất cả đều không còn. Vì sao vậy? Vì nó không thật. Lúc mê thì có, giác ngộ rồi sẽ không còn. Đức tánh hiếu kính tôn sư, lúc ngộ tự nhiên hiển lộ ra. Là chân thành, không phải giả dối. Tâm thái có thể nhận sự dạy bảo, nghĩa là có thể tiếp nhận sự giáo dục. Có thể hiểu được việc dạy học. Có thể đem những điều chính mình học được, hoàn toàn vận dụng vào trong đời sống. Đây chính là “học nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ ”.

Trong pháp đại thừa thường nói: “Pháp hỷ sung mãn, thường sanh hoan hỷ tâm”. Trước đây tiên sinh Phương Đông Mỹ nói với tôi: “hưởng thụ lớn nhất của đời người”. Quí vị không học, sẽ không có được. Sau khi học rồi, mới thật sự biết được. Đây chính là hưởng thụ lớn nhất của đời người.

Hôm nay hết giờ rồi, chúng ta chỉ học đến đây. Buổi học sau, bắt đầu từ câu “cung kính tam bảo, phụng sự sư trưởng”.

Hết tập 291

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 291 PAGE 2