Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
HẾT TẬP 308
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 308 PAGE 1
Tập 309
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Bình Minh
Thời gian: 01.03.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem “Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải”, trang 362, hàng thứ năm từ dưới lên bắt đầu xem từ câu cuối cùng.
“Xá Lợi Phất, thị vi chư Phật dĩ nhất đại sự nhân duyên cố, xuất hiện ư thế.” Trên đây nói chư Phật duy nhất một đại sự nhân duyên là khai thị ngộ nhập tri kiến của Phật mà xuất hiện ở đời. Trong kinh Pháp Hoa Đức Thế Tôn dạy rằng: tất cả chư Phật trong mười phương ba đời ứng hoá ở thế gian, cũng ứng hoá trong mười pháp giới. Do nguyên nhân gì? Chính là vì giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, trong một đời chứng được quả Phật viên mãn. Đức Phật vì nhân duyên này mà đến thế gian. Như vậy chúng ta biết, Đức Phật đối với thế gian này không có gì mong cầu. Ngài chứng được chân như tự tánh. Trong tự tánh đầy đủ trí huệ tánh đức. Như vậy ngài còn mong cầu gì? Hoàn toàn là “vô duyên đại từ, đồng thể đại bi”. Chỉ là giúp chúng sanh lìa khổ được vui, ngoài ra không còn ý gì khác. Cũng không có bất cứ mục tiêu gì.
Người thế gian vô tri, cho rằng Chư Phật Bồ Tát ham danh háo lợi. Sai, hoàn toàn sai lầm. Chư Phật Bồ Tát sẽ không trách tội người đời. Vì sao? Ngài biết người đời không hiểu, mê mất tự tánh. Chấp trước thân này là ta. Từ cái ta sẽ sanh khởi tự tư tự lợi, sanh ra tham sân si mạn. Những thứ này đời đời kiếp kiếp liên tục tạo nghiệp. Ác nghiệp nhiều, thiện nghiệp ít. Đặc biệt là trong thời đại này, trong kinh điển của rất nhiều tôn giáo nói cho chúng ta về nhân quả. Tội giết người là nặng nhất. Mỗi tông giáo đều đặt điều này lên hàng đầu.
Trong năm giới của nhà Phật, điều thứ nhất là không sát sanh. Điều thứ nhất trong thập thiện cũng là không sát sanh. Giới Bồ Tát, Giới Tỳ Kheo đều đem giới không sát sanh để ở vị trí đầu tiên. Từ đó cho thấy nghiệp sát sanh rất nặng, tội nghiệp của địa ngục A tỳ. Hiện nay ở thế gian này nghiệp sát quá nặng. Không chỉ là giết súc sanh mà còn giết người. Điều này tự mình đã biết chứ không phải không biết. Quý vị chú ý, thử đi điều tra, đi hỏi xem. Ở thế gian này, mỗi ngày có bao nhiêu người phá thai. Đó là giết người. Quý vị sẽ biết xã hội này mỗi ngày giết bao nhiêu người!
Những người này không phải là người bình thường. Giữa con cái và cha mẹ có bốn loại nhân duyên. Báo ân, báo oán, đòi nợ, trả nợ. Không phải bốn loại nhân duyên này, thì sẽ không đầu thai đến gia đình mình. Chúng đến nhưng quý vị đã giết họ. Họ đến để báo ân, thì ân biến thành thù. Nếu đến để báo oán, thì oán thù chồng chất thêm oán thù. Như vậy là làm sao chịu nổi? Còn đòi nợ và trả nợ, không những có nợ không trả hết, còn tăng thêm oán cừu. Nghiệp này phải làm sao? Đáng sợ hơn hết!
Người học Phật đều hiểu rõ, đều đã giác ngộ. Siêng năng tu hành, đem công đức của mình hồi hướng cho những hương linh này. Cầu Phật Bồ Tát giúp chúng ta điều tiết. Nhưng nếu không tin Phật pháp thì điều này rất khó, quả báo sẽ ở trong tam đồ. Đời này qua đời khác oan oan tương báo không bao giờ chấm dứt. Ngày tháng trong lục đạo này có thể sống được sao? Đời này khổ hơn đời trước, tự làm tự chịu không thể trách ai. Trong kinh Phật dạy, cứu một mạng người còn hơn xây ngọn tháp bảy tầng. Còn hại một mạng người thì sao? Thì nghĩ trái lại. Cứu một mạng người công đức lớn không có gì sánh được. Hại một mạng người thì quả khổ của ác báo cũng không cách nào tưởng tượng được.
Chư Phật Bồ Tát nhìn thấy hiện tượng này rất rõ, chúng ta có lý do tin tưởng. Các ngài nhất định ứng hoá ở thế gian này. Chắc chắn không chỉ một vị Phật Bồ Tát, mà vô lượng chư Phật Bồ Tát ở thế gian. Giúp chúng sanh quay đầu là bờ, giúp chúng sanh tỉnh ngộ. Không thể tạo thêm ác nghiệp, không thể tiếp tục sát sanh. Sát hại chúng sanh, chúng sanh có cảm thọ như thế nào? Cảm thọ này họ vĩnh viễn không bao giờ quên. Người không giác ngộ nhất định ôm tâm sân hận, chờ cơ hội để báo thù.
“Phật chi khai thị tức thị Phật chi tri kiến, cố duy hữu chư Phật nãi năng như thật tri kiến”. Hôm qua chúng ta học đến đây. Chúng sanh trong tình kiến, khởi tâm động niệm đều là vọng tưởng phân biệt. Đức Phật tuy có chủng chủng thí dụ để nói, nhưng chúng sanh đối với tri kiến của Phật như điếc như mù, không thể thật sự hiểu rõ. Đây hoàn toàn là lời nói thật. Lời của Phật là xuất phát từ chân như tự tánh mà hiển thị ra, thuần chân không có hư vọng. Nên học Phật không dùng chân tâm được chăng? Không dùng chân tâm vĩnh viễn không thấu hiểu được chân thật nghĩa của Phật.
Ngày nay hoằng pháp rất khó. Khó khăn lớn nhất khi giúp chúng sanh, chính là chúng sanh không có chân tâm, không có thành ý. Chúng ta nói là chân thật, là thật tướng các pháp nhưng họ nghe không hiểu. Họ hiểu sai, xuyên tạc, còn muốn biện luận để chứng minh với chúng ta. Còn phê bình và dèm pha chúng ta, như vậy họ tạo tội nghiệp càng thêm nặng.
Chư Phật Bồ Tát có trí huệ, có lòng từ bi. Không muốn để chúng sanh tiếp thu giáo huấn của Phật Bồ Tát mà sanh ra ngộ nhận. Tạo tác trọng nghiệp, huỷ báng tam bảo, quả báo đều là ở trong địa ngục vô gián. Chư Phật Bồ Tát không nhẫn tâm làm như vậy, nên dùng phương tiện thiện xảo, khiến chúng sanh tiếp xúc Phật pháp là sanh tâm hoan hỷ, tín thọ phụng hành. Điều này cần phải có trí huệ chân thật và từ bi vô tận mới có thể làm được. Ở đâu? Ngay hiện tiền, ngay trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Trong những lúc tiếp xúc với đại chúng, ta quan sát tỷ mỷ là có thể nhìn thấy.
Chúng ta muốn học Phật, muốn ngay trong đời này thành tựu. Như vậy cần phải biết, những điều nói ở đây chính là chúng sanh ở trong tình kiến. Chúng sanh ở đây là bao gồm cả tôi ở trong đó. Khởi tâm động niệm đều là vọng tưởng phân biệt. Chúng ta mở kinh quyển, nhưng xem không hiểu. Vì sao? Tâm hiện tiền của chúng ta là tâm vọng tưởng, tâm phân biệt. Tâm vọng tưởng là mạt na thức, tâm phân biệt là đệ lục ý thức. Nên Chư Phật tuy có chủng chủng thí dụ phương tiện để diễn thuyết, nhưng chúng sanh đối với tri kiến của Phật thật giống như điếc như mù.
Như điếc là gì? Nghe không hiểu. Như mù là xem không hiểu, không hiểu được pháp tượng trưng của Chư Phật Bồ Tát. Chúng ta luôn hiểu sai ý nghĩa. Hiểu sai ý nghĩa thì không sao tránh khỏi huỷ báng Phật pháp, phê bình Phật pháp. Tâm này vừa động, dùng ngôn ngữ hành vi để tạo tội, như vậy ác báo đã hình thành.
“Viên Giác Kinh vân, vị xuất luân hồi nhi biện viên giác, bỉ quốc giác tánh tức đồng lưu chuyển”. Trong kinh Viên Giác nói, vị xuất luân hồi chính là chúng sanh trong lục đạo. Lục đạo chúng sanh đối với sự chứng viên giác của Như Lai, không thể thật sự hiểu rõ, không thể lãnh hội. Ta có thể hiểu rõ, ta có thể lãnh hội, đó chính là hai câu bên dưới “bỉ viên giác tánh, bất đồng lưu chuyển”. Lưu chuyển là tâm luân hồi. Viên giác là chân tánh, chân như bổn tánh. Ta dùng tâm phân biệt, tâm chấp trước để nhìn nó. Tánh viên giác biến thành tâm luân hồi. Ta chỉ biết luân hồi, không thể minh tâm kiến tánh. Ở đây hiển thị suy nghĩ đo lường phân biệt không thể hiểu rõ viên giác. Như vậy thì nên dùng điều gì để thể hội viên giác? Không phân biệt, không chấp trước, không khởi tâm không động niệm. Viên giác ở ngay đây, trước mắt chúng ta. Viên giác không hề xa rời chúng ta, mọi lúc mọi nơi vĩnh viễn không xa rời.
A lại da là khởi tâm động niệm. Mạt na là chấp trước. Đệ lục ý thức là phân biệt. Trong đại thừa giáo, bất luận là tông môn giáo môn, các bậc Tổ sư đều thường nói “ly tâm ý thức tham”. Tham chính là học tập, tham học. Lìa tâm ý thức là lìa như thế nào? Không phân biệt là lìa thức thứ sáu. Lìa chấp trước là không dùng thức thứ bảy. Không khởi tâm không động niệm là lìa A lại da thức. A lại da thức gọi là tâm, ý, thức nên gọi là lìa tâm ý thức. Chính là không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước. Dùng tâm và thái độ như vậy để học Phật, thì bất luận là pháp môn nào đều thông đạt minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Nên pháp môn bình đẳng không có cao thấp. Vấn đề chính là ta có biết hay không!
Ta có thể buông bỏ tâm ý thức hay không? Vì sao phải buông bỏ? Bởi nó là hư vọng, không thật có. Tuy không thật, Nhưng hư vọng này có thể trở ngại chúng ta ngộ chân thật, nó chướng ngại chúng ta khế nhập chân thật, nên cần phải buông bỏ. Sau khi buông bỏ nó sẽ không còn chút chướng ngại nào, như vậy ta sẽ được đại tự tại. Ta có thể ngộ được chân thật và có thể khế nhập chân thật. Những đạo lý này, đối với người học Phật chân chánh không thể không biết. Quan trọng nhất là phải đem nó thực hiện trong sinh hoạt hằng ngày. Trong cuộc sống hằng ngày đi cầu chứng. Cầu chứng nhưng không thể có tâm cầu chứng. Vì sao? Tâm cầu chứng là vọng tưởng phân biệt chấp trước. Vọng tâm không thể kiến tánh. Chúng ta biết là lìa tâm ý thức cầu chứng, thì thật sự sẽ chứng được. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cố gắng xa rời tâm ý thức. Mặc áo ăn cơm, đối nhân tiếp vật. Buông bỏ thức thứ sáu nghĩa là không phân biệt. Buông bỏ Mạt na thức nghĩa là không chấp trước. Buông bỏ A lại da nghĩa là không khởi tâm không động niệm. Như vậy cuộc sống của ta, công việc của ta, đối nhân xử sự tiếp vật chính là Chư Phật Bồ Tát ứng hoá đến thế gian này. Chúng ta sống cuộc sống của chư Phật Bồ Tát, là cuộc sống được đại tự tại. Ta thật sự được đại tự tại.
Không chấp trước không phân biệt, không khởi tâm không động niệm là giải. Ta đã khai trừ, giải trừ được phiền não. Sau khi giải trừ sẽ được an lạc. Lạc ở đây là được đại tự tại, không chướng không ngại. Đối với tất cả pháp thông đạt vô ngại, đối với tất cả pháp được đại tự tại. Đây là cảnh giới của chư Phật, là cảnh giới của pháp thân đại sĩ.
Đứng về lý mà nói, phàm phu thành Phật đích thực chỉ trong thời gian một niệm. Trong một niệm mà đã thấu triệt gọi là nhìn thấu. Trong một niệm buông bỏ gọi là công phu.
Các bậc đại đức của “Nam Tuyền Vân” thiền tông nói “thuyết tác như như, tảo biến liễu dã”. Hoàng Niệm Tổ bỏ trong ngoặc đơn, dùng văn bạch thoại để nói về đoạn này. Nói về chữ như như này, thì nghĩa chân thật của nó đã bị thay đổi từ lâu. Tại sao? Vì ta dùng tâm phân biệt chấp trước để nghe câu này, nên nghe ý nghĩa của nó hoàn toàn sai lầm. Nếu dùng chân tâm nghe câu này, thì vừa nghe đã khai ngộ. Như thế nào là như như? Như như chính là thật tướng các pháp. Sao gọi là như như? Tất cả tướng như tánh, tướng như tánh, tánh như tướng gọi là như như. Sự như lý, lý như sự gọi là như như. Nhân như quả, quả như nhân gọi là như như. Nên như như chính là thật tướng. Dùng phân biệt chấp trước để hiểu về nó, như vậy đối với nó là hoàn toàn sai lầm.
“Cố vân, phi ngữ ngôn phân biệt chi sở năng tri”. Ly nhất thiết tướng, tức nhất thiết pháp. Điều này trong kinh điển đại thừa thường nói. Trong Ngũ Đăng Hội Nguyên và trong Truền Đăng Lục. Quý vị xem các bậc cổ đức trong tông môn, nếu ta không dùng chân tâm thì họ không nói cho chúng ta nghe lời chân thật. Vì sao? Nói lời chân thật ta nghe không hiểu. Các bậc tổ sư dẫn dắt đại chúng, chắc chắn là dùng tục đế, không dùng chân đế. Nếu gặp người dùng chân tâm, người này tâm địa thanh tịnh, ít tạp niệm, không phải là tâm trôi nổi. Gặp được những người này họ sẽ giảng chân đế không giảng tục đế. Vì sao? Họ có thể giác ngộ. Nói cách khác, chúng ta nếu có nhân duyên thân cận các bậc cổ đức này. Chính mình không đủ điều kiện, thì thấy cũng như không thấy.
Tự mình đủ điều kiện gì? Tam học giới định huệ. Có giới là có căn, có định là có bổn, có huệ, huệ là hoa quả. Không đầy đủ điều kiện này thì dù có gặp được chân thiện tri thức vẫn không được lợi ích. Chỉ là kết nhân duyên với thiện tri thức mà thôi. Nếu đầy đủ giới định tuệ, tôi nói với chư vị, đức Phật A Di Đà đang ở ngay trước mặt chúng ta. Đối diện với Phật A Di Đà sao không khai ngộ được? Phật A Di Đà ở đâu? Kinh Vô Lượng Thọ chính là Phật A Di Đà. Phật A Di Đà chính là kinh Vô Lượng Thọ. Từng câu từng chữ trong kinh đều có thể khai phát tự tánh chúng ta. Tâm chúng ta thanh tịnh bình đẳng, đầy đủ giới định huệ. Nghe kinh hoặc đọc kinh đều có thể khai ngộ. Đại triệt đại ngộ chính là kiến tánh, chính là minh tâm.
Đoạn này Hoàng Niệm Tổ nói: “đương tri thử chi nhất kiện đại sự, ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt”. Đem đại sự nhân duyên quy kết thành hai câu này. Ngôn ngữ đạo đoạn là không thể nói. Tâm hành xứ diệt chính là không thể tư không thể tưởng. Chỗ này chúng ta cần phải biết, tư và tưởng chính là vọng tâm, không phải chân tâm. Không thể tư không thể tưởng, chính là buông bỏ tư tưởng, buông bỏ vọng tâm. Buông bỏ vọng tâm, chân tâm sẽ hiện tiền. Chân tâm là gì? Căn tánh của lục căn. Ở nơi mắt gọi là tánh thấy, ở nơi tai gọi là tánh nghe, ở nơi ý gọi là tánh biết, không phải thức. Thức chính là tư tưởng, không dùng ý thức, dùng chân tánh. Chỉ quán là dùng chân tâm để lãnh hội, không dùng vọng tâm. Ta có thể kiến tánh, kiến tánh chính là nhìn thấy chân thật nghĩa của Như Lai.
Trong kinh Lăng Nghiêm Giao Quang đại sư đề xướng xả thức dùng căn. Người học kinh Lăng Nghiêm, trong cuộc sống hằng ngày không dùng lục căn, mà dùng căn tánh của lục căn, giống như 25 vị Bồ Tát vậy. Như Quan Âm Bồ Tát ngài dùng nhĩ căn. Căn tánh của nhĩ căn là tánh nghe. “Phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo”. Quý vị xem, ngài không phải nghe bên ngoài, mà ngài nghe ngược lại. Bên ngoài là pháp tướng, bên trong là pháp tánh, gọi quay đầu là bờ. Vừa quay đầu là kiến tánh, nó tương ưng với pháp tánh.
Không quay đầu nghĩa là sao? Không quay đầu thì tương ưng với pháp tướng bên ngoài. Tương ưng với pháp tánh là lục đạo, là mười pháp giới. Tương ưng với tự tánh là nhất chân pháp giới, là tương ưng với thường tịch quang, không giống nhau. Chúng ta cần phải biết, phải hiểu. Biết cũng không dễ. Như thế nào gọi là biết? Cổ nhân nói lạ hóa quen. Một lần, hai lần thì lạ. Mười lần, hai mươi lần không phải đã quen rồi sao? Đạo lý này cũng dễ hiểu. Chúng ta ngày ngày tiếp cận nó, ngày ngày không rời nó. Năm ba năm sẽ rất quen thuộc. Nó ở đâu? Nó chính là kinh Vô Lượng Thọ, nó chính là Phật A Di Đà. Điều này đã nói rõ ràng minh bạch rồi. Chúng ta mỗi ngày không rời kinh Vô Lượng Thọ, mỗi ngày không rời Phật của mình. Niệm niệm không quên, trong tâm chỉ có Phật, không nên nghĩ điều gì khác. Nghĩ những điều khác gọi là tạo nghiệp luân hồi. Nghĩ nhớ Phật gọi là tạo nghiệp thanh tịnh.
Chúng ta đã quen tạo nghiệp luân hồi. Bây giờ đem thói quen của nghiệp luân hồi, đổi thành tịnh nghiệp, như vậy là thành công. Muốn thay đổi mà không được, trong tâm muốn thay đổi, nhưng ý niệm sau lại quên mất. Đây là hiện tượng bình thường. Nghĩa là nói đối với lục đạo chúng ta quá quen thuộc. Khởi tâm động niệm toàn là nó, còn thế giới Cực Lạc thì thấy xa lạ. Bây giờ đem hai cái đó đổi ngược lại. Chỗ xa lạ biến thành quen thuộc, chỗ quen thuộc trở thành xa lạ. Đem nó đổi được như vậy là thành công.
Hàng ngày thân cận Phật của mình, ngày ngày đọc tụng kinh. Chỉ đọc một bộ, ngoài ra đều không cần. Vì sao? Đức Thế Tôn dạy chúng ta: “chế tâm nhất xứ vô sự bất biện”. Ở trước chúng ta học qua là chỉ tâm nhất xứ, cùng một ý nghĩa. Một chỗ chính là bộ kinh này. Tôi đem tâm dừng ở tại đây, niệm niệm không quên. Khi không đọc thì nghĩ đến nó, đừng nghĩ điều gì khác. Bồ Tát Đại Thế Chí dạy: “ức Phật niệm Phật, hiền tiền đương lai, tất định kiến Phật”. Ức là gì? Trong tâm nhớ nghĩ. Tôi đọc bộ kinh này thường nhớ nghĩ đến bộ kinh này. Nhớ nghĩ đến bộ kinh này chính là nhớ nghĩ đến thế giới Cực Lạc. Tôi không nghĩ đến địa cầu hiện nay. Ngày ngày tôi nghĩ đến thế giới Cực Lạc, tâm tưởng sự thành. Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Đây là nguyên tắc chỉ đạo tối cao.
Tôi chỉ nghĩ đến Phật, chỉ nghĩ đến thế giới Cực Lạc. Trong đời này tôi chỉ có một phương hướng, chỉ có một mục tiêu là cầu sanh thế giới Cực Lạc thân cận Phật A Di Đà. Lợi dụng hiện nay vẫn còn thân thể ở nơi thế giới này. Ở thế gian này làm gì? Làm sự nghiệp của Phật. Đức Phật làm sự nghiệp gì? Giúp tất cả chúng sanh khai thị ngộ nhập tri kiến Phật. Đây là việc mà chư Phật làm ở thế gian. Chúng ta học làm theo, chúng ta tiếp tục làm. Kiên trì không bỏ, tự lợi và lợi tha không phải hai. Tôi mỗi ngày đều học kinh, mỗi ngày đều lợi dụng cơ hội này chia sẻ cùng với các vị đồng học khắp nơi. Đây chính là lợi tha. Đây chính là đại sự khai thị ngộ nhập của Phật. Việc chúng ta làm giống như chư Phật Bồ tát, hanh phúc biết bao! Nếu quên việc này, ta lại trở về với sự phân biệt vọng tưởng. Như vậy là tâm luân hồi tạo nghiệp luân hồi, hoàn toàn sai lầm. Trong quá khứ đã sai, đời này lại sai. Bây giờ rất may mắn nghe được Phật pháp, hạ quyết tâm không tái phạm sai lầm, không nên nghĩ đến luân hồi nữa. Nên thay đổi chỉ nghĩ đến thế giới Cực Lạc, nghĩ đến Phật của mình. Ở thế gian này tất cả đều tuỳ duyên. Không có chấp trước, sao cũng được, như thế nào cũng hoan hỷ. Vì sao? Tất cả duyên, thiện duyên ác duyên, thuận cảnh nghịch cảnh đều là giúp chúng ta, đều là thành tựu cho chúng ta. Giúp chúng ta nhìn thấu, giúp chúng ta buông bỏ. Thành tựu đức hạnh và thành tựu trí tuệ cho chúng ta, giúp chúng ta đời này nhất định được thành tựu.
Đối với thế gian này, mọi người, mọi sự, mọi vật đều bao hàm trong tâm chân thành biết ơn. Tri ân sau đó mới biết cảm ân. Ta không biết cảm ân là vì ta không tri ân. Những người huỷ báng ta, sỉ nhục ta, phá hoại ta, hãm hại ta đều có ân đối với ta sao? Có ân. Vì sao? Quý vị đọc kinh Niết Bàn, kinh Kim Cang. Vua Ca Lợi cắt thân thể của Nhẫn Nhục Tiên Nhân. Nhẫn Nhục Tiên Nhân cảm ân ông ta mà không hề oán hận. Cảm ân ông ta điều gì? Cảm kích ông ta thành tựu Bồ Tát nhẫn nhục ba la mật. Nhẫn nhục ba la mật đã được viên mãn. Nhẫn Nhục Tiên Nhân thành Phật trước dự định. Đây là đại ân đại đức.
Trong Linh Phong Luận Tông Ngẫu Ích Đại sư nói, cảnh duyên không có tốt xấu, tốt xấu đều ở nơi tâm mình. Tự mình lấy thiện tâm để đối với thế giới này, thì thế giới này chính là thế giới Cực Lạc. Đối với tôi mà nói người tạo các trọng tội, tất cả đều có ân đối với tôi. Vì Sao? Xem tôi có còn tâm oán hận hay không. Nếu còn tâm oán hận, còn sự bất mãn, là tôi chưa đạt yêu cầu, lần kiểm tra này chưa thông qua. Nếu thật sự không có tâm oán hận, làm tổn thương tôi như thế nào cũng không có tâm oán hận. Như vậy là đã được tốt nghiệp, cửa ải này đã thông qua dễ dàng.
Ngày nay ở thế giới này, không phải một người đến khảo tôi. Học sinh chỉ có mình tôi, ngoài tôi ra toàn là thầy tôi. Tất cả đều là chư Phật Bồ Tát, đều là thiện hữu đến khảo tôi. Tất cả tôi đều thông qua, có thể không hoan hỷ sao? Sanh tâm đại hoan hỷ. Cửa ải này đã thông qua là thật sự buông bỏ. Thật đã làm được vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ giả. Hoàn toàn tương ưng với những gì trong kinh giáo nói. Trong kinh giáo nói không phải chính là cảnh giới trước mắt chúng ta đây sao? Như vậy mới có thể thâm nhập sâu sắc, đạt được lợi ích chân thật trong Phật pháp.
Nếu không phải giáo huấn của Đức Phật, chúng ta ở trong cảnh giới này làm sao không có oán hận? Nếu thích, nhất định là đắc ý hưng phấn, cảm thấy hoan hỷ. Lúc gặp nghịch cảnh chắc chắn sẽ oán hận, còn phải phát lời thề để báo thù, như vậy là sai. Quý vị xem chỉ trong một niệm. Một niệm thay đổi nghĩ rằng họ là ân nhân, họ là thầy đến khảo tôi. Làm sao tôi có thể báo thù, làm gì có đạo lý này? Báo ân còn chưa kịp, sao lại có oán hận? Không có đâu.
Đức Phật dạy: phá mê khai ngộ. Chỉ cần ta ngộ thì niềm an vui này không gì sánh bằng. Nếu không ngộ thì khổ não vô lượng vô biên. Nên biết rằng khổ não là tạo nghiệp. Tam đồ, ác báo đều từ mê mà ra. Chúng ta không hiểu rõ chân tướng sự thật, hiểu rõ chân tướng sự thật ta sẽ an vui biết bao. Tất cả vấn đề đều được giải quyết. Hiện nay có chuyện sao? Không có chuyện gì. Mọi người đều là người tốt, mọi việc đều là việc lành.
Có rất nhiều người lo buồn thay cho tôi, nói tôi tuổi tác lớn như vậy mà bên cạnh lại không có người lo cho. Còn chính tôi có lo buồn hay không? Không. Tại sao ở tuổi tác này mà không một người nào chăm sóc? Ông trời đã cho tôi một cơ thể tốt, tôi có thể chăm sóc mình. Cần người chăm sóc, chứng tỏ điều gì? Thân thể tôi đã suy yếu, không tự mình lo được. Đến lúc thân thể tôi thật sự suy yếu, không thể tự chăm sóc, tôi tin rằng Chư Phật Bồ Tát sẽ phái người đến chăm sóc tôi, điều gì cũng có thể làm được!
Trước tôi có rất nhiều tấm gương. Như cư sĩ Lý Bính Nam, tôi theo thầy mười năm. Khi tôi theo thầy học, thầy đã 70 tuổi. Khi tôi rời xa thầy thì thầy đã 80 tuổi. Đến lúc thầy 95 tuổi cũng không có người chăm sóc. Tôi năm nay mới 85 tuổi, vẫn còn mười năm nữa. Năm 95 tuổi, có hai người bạn đồng học, hai chị em phát tâm chăm sóc, thầy đồng ý. 95 tuổi mới có hai người trẻ tuổi đến chăm sóc, 97 tuổi vãng sanh. Thân thể mạnh khoẻ cần gì phải có người chăm sóc? Mỗi ngày làm việc đều là việc của Phật làm. Làm những việc mà Phật làm thì hạnh phúc an vui biết bao! Đây gọi là học Phật.
Chúng ta xem ở dưới phần chú giải của Hoàng Niệm Tổ. “Đương tri thử chi nhất kiện đại sự. Ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt. Pháp Tạng quả giác, thật phi ngữ ngôn chi sở năng tuyên. Diệc phi chúng sanh sanh diệt tâm, tư lương phân biệt chi sở năng cập”.
Từng câu từng chữ đều là thật. Như Lai xuất thế là một đại sự nhân duyên lớn, chính là giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, chứ không có mục đích gì khác. Phương pháp ngài dùng là thân hành và ngôn giáo. Thân là làm theo giới định huệ, để người khác có thể nhìn thấy được. Sau khi nhìn thấy được họ sẽ hâm mộ, sẽ hoan hỷ. Họ sẽ đến học theo và đến thỉnh giáo. Chúng ta dạy họ thật tốt, đây là khế cơ. Không phải ta tìm đến dạy họ, mà chính họ muốn đến học với ta. Chúng ta dùng internet, dùng truyền hình cũng đều như vậy. Đây là người có duyên. Còn người không có duyên, hàng ngày truyền hình, internet đều phát sóng, nhưng họ không chịu tiếp nhận. Không chịu tiếp nhận chính là không có duyên, chịu tiếp nhận chính là người có duyên.
Nên dùng mạng internet, truyền hình vệ tinh để truyền bá Phật giáo. Chuyên chở tin tức của Chư Phật Bồ Tát đến kết duyên với chúng ta. Thật sự muốn học Phật thì có đĩa, có kinh sách. Điều này có thể giúp chúng ta tu hành. Bí quyết tu hành, chính là vô thượng diệu đế, không có ngôn ngữ nào có thể diễn tả được. Đây là cảnh giới gì? Tự tánh bổn định. Được định rồi, giới sẽ đầy đủ, gọi là định cộng giới. Tâm ở trong thiền định, chắc chắn sẽ không phá giới, gọi là định cộng giới. Đã chứng quả nên không phạm giới gọi là đạo cộng giới. Từ đó cho thấy, người chưa được định nhất định phải giữ giới luật. Không giữ giới luật, giới sẽ mất. Nhất định phải làm theo giới định huệ. Chân chánh tu hành, thâm nhập vào một môn và huân tu lâu dài.
Tâm và thái độ rất quan trọng. Tâm và thái độ chính là vô thượng diệu đế, không có ngôn ngữ nào có thể diễn tả được. Cái gì cũng không nghĩ, cái gì cũng không nói. Mở miệng chính là một câu pháp. Ngoài câu pháp ra thì cái gì cũng không quan tâm. Người khác hỏi điều gì cũng trả lời được. Một tức tất cả, tất cả tức một, chính là một câu A Di Đà Phật. Mỗi ngày đọc bộ kinh Vô Lượng Thọ này. Ngoài bộ kinh Vô Lượng Thọ này ra thì cái gì cũng không có. Bộ kinh Vô Lượng Thọ này, hiện tại tiệm sách chưa phát hành. Có rất nhiều tiệm sách rất quen với tôi, giao cho tiệm sách đi in, trên thành phố đều có thể mua được. Đây là chuyện tốt! Tôi giao tiệm sách đi in ấn, tôi mua trước một vạn cuốn, họ rất hoan hỷ. Tôi lại tuyên truyền giúp họ một chút, thì số lượng sách này tiêu thụ rất nhiều.
Lần giảng Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa này. Tôi nghe nói cũng có người đã đem nó viết thành sách, nhưng tôi chưa nhìn thấy. Đĩa giảng thì đã lưu thông, đĩa giảng sẽ khởi tác dụng rất lớn. Tôi cũng muốn để nhà xuất bản lưu hành. Kinh sách, băng đĩa của chúng tôi không có bản quyền, nên rất hoan nghênh in ấn, hoan nghênh sao chép.
Tâm và thái độ rất quan trọng, phương pháp cũng rất quan trọng. Có thái độ chính xác, phương pháp chính xác thì không có ai không thành tựu. Nên nhớ, tâm sanh diệt của chúng sanh là suy lường phân biệt. Đây là tâm hiện tiền của chúng ta, chúng ta đều dùng tâm này. Tâm này với đạo là tướng trái ngược, với giác ngộ là tướng trái ngược. Nên trên địa vị phàm phu: “ngôn ngữ bất năng tri, vô ngữ diệc bất năng tri. Phân biệt bất năng tri, vô phân biệt diệc bất năng tri”. Đây là thật. Như vậy chúng ta có cần ngôn ngữ phân biệt hay chăng? Cũng cần. Đức Thế Tôn lúc còn tại thế, suốt 49 năm giảng kinh thuyết pháp, không có một ngày nghỉ ngơi. Đây chính là thị hiện không rời ngôn ngữ phân biệt, cũng bất tức ngôn ngữ phân biệt. Bất tức bất ly chính là không xa cũng không gần. Bất ly là ta dùng nó, bất tức là quyết định không thể chấp tướng. Chấp tướng là sai. Đức Phật dạy, ngài thuyết kinh, nói mà không nói, không nói mà nói. Nói và không nói là một không phải hai. Điều này quá vi diệu!
Như vậy người nghe kinh như chúng ta, nghe mà không nghe, không nghe mà nghe. Thật tuyệt diệu! Nghe kinh phải lãnh hội được ý và nghĩa lý của kinh, không nên chấp trước tướng. Không chấp trước tướng ngôn thuyết, không chấp trước tướng danh tự, không chấp trước tướng tâm duyên. Tự mình không nên phân biệt chấp trước nó có ý nghĩa gì, không cần như vậy. Tự nhiên thấu triệt. Chúng ta thật sự nghe hiểu và tự nhiên thấu suốt. “Pháp Tạng cứu cánh pháp thân diệu quả”. Pháp thân diệu quả trong kinh Hoa Nghiêm, chính là những gì 41 vị pháp thân đại sĩ chứng được. Nhưng không thể thêm cứu cánh. Nếu thêm cứu cánh, đó là diệu giác quả vị. Từ sơ trú đến đẳng giác đều là pháp thân diệu quả. Duy chỉ có diệu quả mới gọi là cứu cánh pháp thân diệu quả.
Ngài Pháp Tạng thành Phật, chính là Phật A Di Đà. Cứu cánh của Phật A Di Đà là pháp thân diệu quả. “Duy hữu như như dữ như như trí, cố phi phàm tình sở năng tắc”. Như như là pháp tánh, pháp tướng. Như như trí là tự tánh đầy đủ trí huệ Bát Nhã. Như như khởi như như trí, như như trí chiếu như như. Trí và chiếu không phải hai. Nói cách khác, pháp thân Bồ Tát mới có thể biết. Ít nhất là sơ trú viên giáo Bồ Tát. Dưới sơ trú đó chính là mười pháp giới. Người trong mười pháp giới không có cách nào biết được. Biết thật sự là pháp thân Bồ Tát. Chúng ta xem đoạn kinh văn tiếp theo.
“Sở phát thệ nguyện, viên mãn thành tựu, như thật an trú, cụ túc trang nghiêm, oai đức quảng đại, thanh tịnh Phật độ”. Câu trước là “thệ nguyện thành tựu”, bốn câu sau là “tịnh độ thành tựu”. Đây là quả báo thành tựu. Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Tổ. “Viên mãn giả, viên diệu cụ túc dã. Thành tựu giả, Gia Tường Pháp Hoa Luận Sớ vân, cụ túc vô dư, bất khả phá hoại, cố vân thành tựu”. Cụ túc vô dư chính là tất cả đều viên mãn. Tất cả viên mãn nhưng nó có thể phá hoại, nên không gọi là thành tựu. Cụ túc viên mãn không thể phá hoại mới là chân thật thành tựu. Ý này nói lên điều gì? Hiển thị quả báo của Pháp Tạng Bồ Tát, không phải mười pháp giới y chánh trang nghiêm. Mười pháp giới y chánh trang nghiêm chưa đầy đủ, khiếm khuyết rất nhiều, thay đổi trong từng sát na. Biến hoá chính là phá hoại.
Đây không phải là thành tựu của Pháp Tạng. Thành tựu của Pháp Tạng là cứu cánh viên mãn, gọi là thế giới tây phương Cực Lạc, không có chút khiếm khuyết nào. Ta đến thế giới Cực Lạc tìm không thấy một chút khiếm khuyết nào, mà còn không thể phá hoại. Không thể phá hoại là vì cư dân ở thế giới Cực Lạc, không có người nào dùng tâm ý thức. Tâm ý thức là vọng tâm. Vọng tâm là có sự phá hoại. Họ không dùng vọng tâm, hoàn toàn dùng chân tâm. Những thứ chân tâm biến hiện, thân là thân pháp tánh, cõi là cõi pháp tánh. Hoàn toàn không giống với mười pháp giới, điều này thật không thể nghĩ bàn.
“Hựu Vãng Sanh Luận Chú viết, y bát Pháp Tạng Bồ Tát tứ thập bát nguyện, kim nhật A Di Đà Như Lai tự tại thần lực. Nguyện dĩ thành lực, lực dĩ tựu nguyện, nguyện bất đồ nhiên, lực bất hư thuyết, lực nguyện tương phù, tất cách bất sai, cố viết thành tựu”. Đây là giải thích “sở phát thệ nguyện viên mãn thành tựu”. Vãng Sanh Luận Chú nói rất hay. Y căn bản là 48 nguyện của Pháp Tạng Bồ Tát. 48 nguyện viên mãn thành tựu, ngày nay là A Di Đà Như Lai tự tại thần lực. Tự tại thần lực này từ đâu mà có? Chính là 48 nguyện. Mỗi nguyện đều biến thành thần lực tự tại của Như Lai. Nên nguyện dĩ thành lực, lực dĩ tựu nguyện. Nguyện nếu không có lực làm sao có thể giúp chúng sanh? 48 nguyện Phật A Di Đà chính là năng lượng ngài phát ra. Năng lượng này biến pháp giới, biến khắp mọi lúc mọi nơi. Chỉ là chúng sanh nghiệp chướng quá nặng, tập khí phiền não quá sâu dày nên không chịu tiếp nhận. Từ bi của Phật là bình đẳng, không có sai biệt.
Chúng ta có thể tiếp thu năng lượng này, có thể tiếp thu bao nhiêu hoàn toàn là do chính mình. Những thứ đức Phật phát ra đều là bình đẳng. Nếu chúng ta dùng tâm của Phật, như vậy ta tiếp xúc được năng lượng là viên mãn. Là tâm của Phật Di Đà, tâm của Chư Phật. Ở trước chúng ta học qua câu là tất cả đều thành Phật. Tâm của Chư Phật giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui. Lìa khổ được vui, chúng ta có thể buông bỏ không cần nghĩ đến nó. Vì sao? Phá mê rồi thì khổ đã rời xa. Giác ngộ rồi thì niềm vui sẽ đến. Nên phá mê khai ngộ là nhân, lìa khổ được vui là quả. Đức Phật dùng phương pháp gì để giúp tất cả chúng sanh lìa khổ được vui? Dùng phá mê khai ngộ. Thực hành phá mê khai ngộ như thế nào? Giáo hoá. Chư Phật Bồ Tát thị hiện toàn là giáo hoá. Giáo hoá nhất định phải thực hành ở nơi thân hành ngôn giáo. Mình phải làm trước, sau đó mới dạy người. Tự mình chưa làm được mà đi dạy người, người ta sẽ không tin và không thể tiếp thu. Tự mình phải dạy trước, sau đó mới thực hành.
Nên “nguyện bất đồ nhiên, lực bất hư thiết”. Nguyện và lực này đều là chân thật, không phải giả. “Lực nguyện tương phù, tất cách bất sai, cố viết thành tựu”. Thành tựu là quả, nguyện và lực là nhân. Như cách nói hiện nay thì trong đại nguyện sanh năng lượng không gì sánh bằng. Đức lớn năng lớn, năng lượng này hình thành tịnh độ.
“Hựu Pháp Hoa Kinh Phổ Hiền Khuyến Phát Phẩm vân, nhược thiện nam tử thiện nữ nhơn, thành tựu bốn pháp. Ư Như Lai diệt hậu đương đắc thị Pháp Hoa kinh”.
Kinh Pháp Hoa là đại kinh nhất thừa viên giáo. Bộ kinh này nói gì? Giảng về một đời thành Phật, nên gọi là nhất thừa. Không phải trong đời này thành Bồ Tát. Kinh này nói trong một đời thành Bồ Tát gọi là đại thừa, trong một đời chứng A la hán là tiểu thừa. Đại thừa tiểu thừa là từ đây mà phân ra. Những điều này nói với những người có chút nền tảng học Phật rồi. Đối với người bên ngoài giới thiệu những điều này họ không hiểu. Nếu họ hỏi thêm ta rất khó giải thích, không phải vài câu là có thể nói hết. Hoàn toàn chưa học Phật qua, chỉ muốn thăm dò một tí xem cái gì là đại thừa, cái gì gọi là tiểu thừa?
Như vậy tôi có thể đưa ra một ví dụ họ sẽ hiểu. Đại thừa là đại học, tiểu thừa là tiểu học. Đức Thế Tôn dạy học suốt 49 năm, mười hai năm đầu tiên là tiểu học, còn sau đó là đại học. Nói như vậy họ sẽ dễ hiểu. Chúng ta phải xem người hỏi là ai. Trình độ và động cơ của họ, chúng ta trả lời như thế nào để họ hoan hỷ. Để họ đối với Phật giáo cảm thấy thích thú và từ từ sẽ học tập.
Trong kinh nói thiện nam tử, thiện nữ nhơn thành tựu bốn pháp. Sau khi Như Lai diệt độ nghĩa là ngày nay, Đức Thế Tôn không còn tại thế, chúng ta còn có thể gặp được kinh Pháp Hoa, nhất thừa pháp bảo.
Tứ pháp là gì? Thứ nhất là “vì chư Phật hộ niệm”. Điều này không dễ. Quý vị thử nghĩ xem, thiện nam tử thiện nữ nhân phải đầy đủ đức hạnh như thế nào thì chư Phật hộ niệm. Nếu không có đức hạnh Phật sẽ không hộ niệm. Trì giới, tu định chư Phật sẽ hộ niệm. Quý vị xem trong Giới Kinh giảng ngũ giới. Mỗi giới điều đều có năm vị hộ giới thần. Ngũ giới đầy đủ sẽ có 25 vị hộ giới thần ngày đêm hộ trì chúng ta, khiến chúng ta không gặp khó khăn trở ngại. Công đức trì giới thật không thể nghĩ bàn! Quỷ thần tôn trọng chúng ta sẽ tự nguyện đến hộ trì.
Nếu ta chân thật thọ tam quy, bây giờ tam quy là giả không phải thật. Thật sự thọ tam quy, phải giống như trong Pháp Bảo Đàn Kinh nói Lục Tổ truyền thọ tam quy, không nói quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Không nói như vậy, ngài đã đổi chữ. Ngài nói quy y Giác, quy y chánh, quy y tịnh.
Thời Lục tổ, Phật pháp truyền đến Trung Quốc đã 700 năm. Khoảng cách giữa Lục Tổ với chúng ta là 1300 năm. 700 năm thời gian không ngắn, nên truyền thừa từ đời này qua đời khác hình như có chút biến chất. Nếu không có biến chất, Lục Tổ nhất định là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Nhất định là theo cách này. Biến chất là gì? Giữ lại hình thức, nhưng thực chất rất lơ là. Nên ngài đưa ra quy y Phật, Đức Phật là bậc giác ngộ. Quy y Pháp, pháp là chánh pháp. Quy y tịnh, Tăng là thanh tịnh. Lục căn thanh tịnh không nhiễm chút trần. Lục tổ Huệ Năng truyền tam quy là dạy chúng ta quy y tự tánh tam bảo. Tự tánh giác là Phật bảo, tự tánh chánh là Pháp bảo, tự tánh tịnh là Tăng bảo. Ý nghĩa chân thật khi truyền thọ tam quy chính là như vậy. Thọ trì tam tam quy chính là đảnh lễ thầy. Lạy thầy để thầy dạy ta tu hành. Trước tiên đem tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc tu hành truyền cho chúng ta.
Tổng nguyên tắc, tổng cương lĩnh này chính là giác chánh tịnh. Quý vị xem, đề kinh này của chúng ta là “thanh tịnh bình đẳng giác”. Giác là Phật bảo, bình đẳng là Pháp bảo, thanh tịnh là Tăng bảo. Trên đề kinh này đầy đủ tam bảo. Thanh tịnh là giới học, bình đẳng là định học, giác là huệ học. Đầy đủ tam huệ. Quý vị nghĩ xem, kinh này có vi diệu không? Truyền thọ này chính là nói, đời này chúng ta đã có phương hướng, đã có mục đích. Đời này của chúng ta phải dựa vào tận hình thọ. Mọi lúc mọi nơi, bất luận là tu pháp môn nào, nhất định phải tương ưng với giác chánh tịnh. Nếu không tương ưng với giác chánh tịnh, như vậy chứng tỏ đã sai lầm. Chúng ta không phải học Phật mà học ngoại đạo.
Dùng điều này làm tiêu chuẩn. Hiện nay gọi là dùng điều này làm tiêu chí. Ta không rời xa nó, như vậy chính là đang trên con đường đạo của Phật. Rời xa nó thì không phải là Phật đạo. Cho nên chân thật thọ tam quy sẽ có 36 vị thần hộ pháp bảo hộ. 36 vi, còn nhiều hơn năm giới. Tam quy này ta phải chân thành thọ mới được, giả không được. Đã thọ tam quy, nhưng ngày ngày vẫn làm những việc mê tà. Càng mê càng sâu, càng học càng nghiêm trọng. Như vậy ta hoàn toàn sai. Không có thần hộ pháp bảo hộ chúng ta. Có thể là những tà ma ngoại đạo đến bảo hộ mình, như vậy phiền phức rất lớn.
Nên thiện nam tử thiện nữ nhơn, chắc chắn tam quy ngũ giới và thập thiện, họ đều đã thực hành, họ đều có thể làm được. Đây là thiện nam tử thiện nữ nhơn trong kinh nói. Nếu chúng ta hành trì được tam quy ngũ giới và thập thiện, thì hai câu này có chúng ta ở trong đó. Chúng ta cũng có phần. Nếu chúng ta không làm được, thì hai câu này không phải nói đến chúng ta, chúng ta không ở trong đó. Nên quý vị xem, thứ nhất là chư Phật hộ niệm.
Thứ hai là “thực chúng đức bổn”. Phẩm trước chúng ta vừa học qua là tích công luỹ đức. Phẩm này hơi dài, chúng ta cũng đã dùng không ít thời gian. Vì sao? Bởi vì nó rất quan trọng! Nếu không tích luỹ công đức, thì không thể được chư Phật hộ niệm. Muốn được chư Phật hộ niệm thì phải trồng các công đức. Phải tu đạo đức. Muốn thật sự trồng công đức, thì nhất định phải nhập chánh định tụ.
Đây là cái thứ ba “Nhập chánh định tụ”. Chú ý, nó không phải là tà định, mà là chánh định. Y theo giáo huấn của chư Phật Bồ Tát, chế tâm một chỗ chính là chánh định. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, pháp môn nào cũng được, không thể lẫn lộn lung tung. Chư vị cần phải biết, Đức Phật nói tám vạn bốn ngàn pháp môn chính là độ tám vạn bốn ngàn hạng người căn tánh bất đồng, không phải bảo ta học hết. Nếu học hết là sai lầm. Người học Phật đều biết, trong kinh thường ví đức Phật là một bậc đại y vương. Chúng sanh ví như người bệnh, bị bệnh không giống nhau. Đại y vương này là bác sĩ giỏi. Ta nên thân cận ông ta, vì ông ta có phương pháp để trị bệnh của ta. Ông ta cho chúng ta phương thuốc và chỉ cần theo phương thuốc để trị bệnh. Thuốc vào là bệnh hết, mà tuyệt đối không phải nói vị y vương mở hiệu thuốc. Tất cả thuốc trong hiệu thuốc này, ta đều đem uống hết. Như vậy chẳng những trị không lành bệnh, mà đến mạng cũng không còn. Hoàn toàn sai lầm.
Nên nhiều kinh điển như vậy không phải có thể tuỳ tiện học. Chúng ta học pháp môn nào, thì kinh điển là thuốc, là phương thuốc. Kinh điển nào thích hợp với chúng ta. Đức Phật lúc còn tại thế không có vấn đề gì Phật không dạy. Đức Phật diệt độ, không còn ai dạy. Người xuất gia đời sau, nếu tự mình không nỗ lực học tập. Học rồi, chẳng qua cũng chỉ là tư cách của một y tá mà thôi. Họ có thể cung cấp một ít để ta tham khảo, xem căn tánh như thế nào thì học phương tiện nào, ta có thể tham khảo. Nếu chỉ sai thì chẳng những học không thành công, mà còn lãng phí thời gian, lãng phí tinh lực, đến cuối cùng cũng không thể thành tựu. Như vậy thì thật đáng tiếc.
Ai biết được căn tánh của chúng ta? Nếu tự mình không có năng lực lựa chọn, cũng không gặp được thiện tri thức. Như vậy thì thật khó. Nhưng đức Phật rất từ bi, đối với người đời sau chỉ ra một phương hướng lớn. Trong Đại Tập Kinh nói, thời kỳ chánh pháp giới luật thành tựu. Thời kỳ tượng pháp thiền định thành tựu. Thời kỳ mạt pháp tịnh độ thành tựu. Tổng thể như vậy thì không có vấn đề gì lớn.
Thời kỳ chánh pháp là tại Ấn Độ. Phật pháp truyền đến Trung quốc là tượng pháp. Giai đoạn cuối của thời kỳ chánh pháp và bắt đầu thời kỳ tượng pháp. Nên thiền phong của Trung quốc rất hưng thịnh. Thật vậy, thiền ở Trung Quốc hưng thịnh 1000 năm, bây giờ không còn nữa. Thời kỳ mạt pháp tịnh độ thành tựu. Chiếu theo ghi chép của lịch sử Trung quốc, Đức Thế Tôn diệt độ đến nay là 3038 năm. Năm nay là 3038 năm. Phật pháp truyền đến Trung quốc đã 2000 năm, năm 670 công nguyên, năm Vĩnh Bình thứ mười đời Hán Minh Đế. Đế vương Trung quốc phái đặc sứ đến Tây Vực chính thức cung thỉnh Ma Đằng và Trúc Pháp Lan. Hai vị này là tu sĩ của Ấn Độ, mang theo tượng Phật, kinh sách đến Trung quốc. Đế vương Trung quốc tiếp nhận, xây dựng một ngôi chùa cho họ gọi là Chùa Bạch Mã. Kỷ niệm Bạch Mã đã chở tượng và kinh Phật. Người xưa nhân từ, không thể quên ân đức của con ngựa này. Kinh sách, tượng Phật đều do nó chở đến. Chùa Bạch Mã là đạo tràng đầu tiên thành lập ở Trung quốc, là năm 670 công nguyên. Đến năm 2067 là 2000 năm, còn thiếu một chút nữa là 2000 năm. Nên Phật pháp truyền đến Trung quốc là thời kỳ tượng pháp.
Tượng pháp 1000 năm là thiền định thành tựu. Sau tượng pháp chính là thời kỳ mạt pháp. Mạt pháp một vạn năm tịnh độ thành tựu. Mạt pháp đã qua 1000 năm, chúng ta bây giờ là mạt pháp. Bắt đầu của giai đoạn ngàn năm thứ hai, năm nay là 38 năm.
Không biết căn tánh của chính mình, thì nên tuân thủ đoạn khai thị của Đức Thế Tôn trong Kinh Đại Tập. Chúng ta lựa chọn Tịnh độ, như vậy là đúng. Căn cứ theo chỉ thị của Thế Tôn, chúng ta sanh vào thời kỳ mạt pháp nên chọn pháp môn tịnh độ, chắc chắn sẽ không sai. Bộ kinh này, bản hội tập kinh Vô Lượng Thọ, xuất hiện ở ngày nay, ở thời đại này. Kinh sách này cách chúng ta khoảng 70 năm. 70 năm trước, cư sĩ Hạ Liên Cư dùng thời gian mười năm, hoàn thành việc lớn này. Đây là một đại sự nhân duyên. Con người của 9000 năm về sau trong thời kỳ mạt pháp dựa vào điều gì? Nhất định nương vào bộ kinh này. Bộ kinh này là năm bản dịch của kinh Vô Lượng Thọ. Đem nó hợp lại biên tập thành một bản mới.
Đọc bản kinh này đồng nghĩa với đọc được hết cả năm loại bản dịch. Đây là cuốn sách tốt nhất của Tịnh độ. Người bây giờ có phước mới gặp được. Người tu tịnh độ ngày xưa, vì năm loại bản dịch quá nhiều, khi đọc không dễ dàng lắm. Nên mọi người đều chọn tiểu bổn kinh A Di Đà. Dựa vào Sớ Sao của Liên Trì Đại sư và Yếu Giải của Ngẫu Ích đại sư, làm chỗ dựa chủ yếu nhất để tu học tịnh độ tông. Sau khi bản hội tập này xuất bản, chỗ dựa thật sự đã xuất hiện. Tịnh độ đệ nhất kinh tên gọi thật phù hợp. Liền theo đó là chú giải của cư sĩ Hoàng Niệm Tổ. Có kinh, có chú giải.
Trước đây tôi có viết cho bộ kinh này một phần khoa phán. Cư sĩ Triệu Bộc Sơ rất tán thán, bản hội tập đã thành tựu. Khoa hội đã thành tựu, chú giải đã thành tựu, thật không có gì vui bằng. Tịnh độ tông sau này hứa hẹn một sự xán lạn. Ánh sáng từ bi của Phật phổ chiếu khắp nơi.
Chúng ta hôm nay, ngay lúc này và ở đây. Mọi người cùng nhau học tập. Nhân duyên này vô cùng thù thắng hy hữu khó gặp. Thật là trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được. Quan trọng nhất là có nhận thức chính xác đối với bộ kinh này. Thật sự có thể lý giải nó và y giáo phụng hành, trong đời này nhất định thành tựu. Nên chánh định rất quan trọng.
Thứ tư là phát tâm cứu tất cả chúng sanh. Đây chính là trong tứ hoằng thệ nguyện, “Chúng sanh vô biên thề nguyện độ”. “Thượng Pháp Hoa vân thành tựu tứ pháp, đương đắc Pháp Hoa kinh”. Điều này trong kinh Pháp Hoa nói. Nếu thành tựu bốn pháp này sẽ đạt được kinh Pháp Hoa. Cũng chính là nói, chúng ta sẽ đạt được đại kinh để một đời thành Phật. Hoa Nghiêm và Pháp Hoa cuối cùng đều quy về Tịnh độ. Tôi học Phật quy y Tịnh độ, là nhờ ba bộ kinh dẫn dắt tôi trở về tịnh độ. Thứ nhất là Hoa Nghiêm, thứ hai là Lăng Nghiêm, thứ ba là kinh Pháp Hoa.
Trước đây tôi có giảng đại ý Kinh Pháp Hoa, 60 tiếng đồng hồ. Có lưu lại băng ghi âm nhưng không có băng ghi hình, hình như là khoảng hơn 30 năm trước. Đặc biệt là 53 lần tham học trong kinh Hoa Nghiêm, và chương Viên Thông thứ 25 trong kinh Lăng Nghiêm. Nhờ vậy mà tôi đã chân thật nhận thức được Tịnh độ, biết được Tịnh Độ vô cùng thù thắng, nên thật sự phát tâm học tập.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây thôi.
HẾT TẬP 309
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 309 PAGE 1
Tập 310
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Bình Minh
Thời gian: 01.03.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem “Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải”, trang 363 hàng cuối cùng, bắt đầu xem từ câu thứ hai.
“Thượng Pháp Hoa vân, thành tựu tứ pháp, đương đắc Pháp Hoa kinh. Kim tắc Pháp Tạng đại sĩ, sở phát nhất thiết thệ nguyện tất giai viên mãn thành tựu. Cố đắc như thật an trú cụ túc trang nghiêm, oai đức quảng đại, thanh tịnh Phật độ”.
Bốn pháp trong Kinh Pháp Hoa là từ quả mà nói đến nhân. Ví dụ này trong Phật pháp, trong truyền thống xưa đều thường thấy. Bắt đầu từ quả trước, sau đó mới nói đến nhân. Chúng ta xem ngược lai, nên học như thế nào mới được chư Phật hộ niệm? Thứ nhất điều trước tiên là phát tâm cứu tất cả chúng sanh. Nếu không phát nguyện này thì trái với tâm nguyện của chư Phật Bồ Tát. Dù các ngài muốn gia trì cũng không gia trì được.
Câu này chính là câu thứ trong tứ hoằng thệ nguyện. “Chúng sanh vô biên thề nguyện độ”. Trước tiên cần phải phát tâm nguyện này. Bồ Tát tu hành trong vô lượng kiếp, luôn duy trì tinh thần không thối chuyển. Dựa vào điều gì? Chính là dựa vào nguyện lực, tu lục ba la mật. Đặc biệt là bố thí, nhẫn nhục. Sau khi phát nguyện cần phải đoạn phiền não, phiền não vô tận thề nguyện đoạn. Ở đây phải nhập chánh định tu, chính là đoạn phiền não. Căn bản phiền não là gì? Dục vọng quá nhiều, là căn bản phiền não. Đem dục vọng giảm đến tối đa, thâm nhập một môn huân tu lâu dài, buông bỏ tất cả. Buông bỏ tất cả pháp trong thế xuất thế gian, như vậy tâm sẽ định. Nếu tâm định thì nghiệp chướng tiêu trừ, chính là đạo lý này.
Sau khi nghiệp chướng tiêu trừ thì phải trồng các công đức. Nghiệp chướng chưa tiêu trừ thì không tích luỹ được công đức. Như vậy thì “pháp môn vô lượng thề nguyện học” trong tứ hoằng thề nguyện, thực sự là có thứ lớp. Vì sao học pháp môn? Vì phổ độ chúng sanh. Trên thực tế nhập chánh định tụ. Trong kinh Bát Nhã nói là căn bản trí. Trồng các công đức chính là bồi đắp hậu đắc trí, “vô sở bất tri”. Như thế mới có thể ứng đối với nhiều loại căn cơ khác nhau, phổ độ chúng sanh. Như vậy sẽ được chư Phật hộ niệm. Nên thật sự được chư Phật hộ niệm. Không có tâm cứu độ tất cả chúng sanh, nghĩa là tâm đại từ đại bi, như vậy sẽ không tương ưng với Chư Phật. Tâm nguyện duy nhất của Chư Phật chính là tất cả đều thành Phật. Quý vị nghĩ xem đây không phải là tâm đại từ bi sao! Nên có thể đạt được nhất thừa đại pháp, là pháp thành Phật trong một đời. Được kinh Vô Lượng Thọ lại càng thù thắng, thù thắng không gì sánh bằng.
Đức Phật A Di Đà thị hiện làm gương cho chúng ta. “Kim tắc” chính là hiện tại, hiện tại Pháp Tạng đại sĩ phát tất cả thệ nguyện. Đây chính là phẩm thứ sáu, chúng ta đã học qua 48 nguyện. 48 nguyện, mỗi nguyện đều viên mãn “tất giai viên mãn thành tựu”. Cho nên được, bên dưới quả báo liền hiện tiền. Đạt được “như thật an trú”. Ở đây quan trọng nhất là thật, chân thật không phải giả. Nhất định không như mười pháp giới, lục đạo, nó không thực tại. Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng. Lục đạo, mười pháp giới làm gì có an trú? Đều là trú tạm thời. Chúng ta thường nói, chỗ ở không cố định lưu lạc khắp nơi. Con người ở trong lục đạo, không phải lưu lạc khắp nơi đó sao?
Ở trong tứ thánh pháp giới tốt hơn một chút, nhưng vẫn không gọi là an ổn, không được. Cõi thật báo trang nghiêm mới gọi là an trú, đây mới gọi là an ổn. Vì sao? Vì thế giới này vĩnh hằng bất biến. Chú giải bên dưới giới thiệu cho chúng ta rất tường tận. Đầy đủ trang nghiêm, hoàn toàn là tánh đức. Tánh đức tự nhiên hiển lộ. Chánh báo đầy đủ trang nghiêm. Y báo là cõi Phật thanh tịnh, là thế giới Cực Lạc. Bên dưới nói rất rõ ràng tỷ mỷ.
“Như thật an trú”, trước là nói về “thật”. Chân thật, cũng tức là thật tướng. Chân như và pháp thân. “Như thật an trú, tức như thật nhi an trú ư thử chân thật chi tế”. Trong kinh Vô Lượng Thọ nói ba loại chân thật. An trú trong tự tánh. Thật tướng chính là chân tướng. Pháp thế gian: mười pháp giới đều gọi là pháp thế gian. Tất cả hiện tượng trong mười pháp giới, đều không chân thật. Đối với chân thật đạo Phật có định nghĩa. Chân thật là gì? Tiêu chuẩn của chân thật là gì? Trong đại thừa giáo nói là vĩnh hằng bất biến. Đó gọi là chân thật. Phàm những gì có biến hoá đều không phải là chân thật.
Chúng ta quan sát tỷ mỷ xem thế gian này của chúng ta có chân thật chăng? Động vật, con người là động vật. Động vật có sanh lão bệnh tử, nên nó biến hoá. Chỉ cần có biến hoá, có sanh diệt là không phải chân thật. Thực vật có sanh trụ dị diệt, cũng không phải là chân thật. Khoáng vật bao gồm tinh cầu, tinh hệ. Hiện nay các nhà khoa học đều đã chứng minh rằng nó có thành trụ hoại không. Điều này không phù hợp định nghĩa của chân thật. Nên Đức Phật dạy, phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng. Các nhà khoa học lượng tử thời cận đại nói càng rõ ràng, càng tường tận. Nói đến điều gì? Hiện tượng vật chất. Vật chất nhỏ nhất. Trong kinh Phật nói đến vi trần. Vi trần mắt thịt chúng ta nhìn không thấy được, nhưng a la hán có thể nhìn thấy. Nhưng vật chất còn nhỏ hơn vi trần, A la hán cũng không nhìn thấy. A la hán chỉ có thể nhìn thấy vi trần. Vật nhỏ hơn cả vi trần gọi là “sắc tụ cực vi”. Cái này A la hán không nhìn thấy, nhưng Bồ Tát có thể nhìn thấy. Nhỏ hơn cả “sắc tụ cực vi”, còn có “cực vi chi vi”. Vật này quyền giáo Bồ Tát không nhìn thấy, nghĩa là chư Phật, Bồ Tát trong mười pháp giới đều không nhìn thấy. Vậy ai có thể nhìn thấy? Pháp thân Bồ Tát có thể nhìn thấy. Trong kinh điển đại thừa nói, “cực vi chi vi” bát địa Bồ Tát mới có thể nhìn thấy. Đây phần nhiều nói về biệt giáo. Biệt giáo bát địa chính là viên giáo bát trụ. Trong thập trụ Bồ Tát, phải đến trụ thứ tám họ mới có thể nhìn thấy được. Không có gì nhỏ hơn vật này được nữa. “Cực vi chi vi” này cũng gọi là “lân hư trần”, không còn vật nào nhỏ hơn nữa.
Hiện nay các nhà khoa học lượng tử nhìn thấy. Họ dùng máy móc nhìn thấy, nhìn thấy vật chất nhỏ nhất gọi là lượng tử, cũng gọi là tiểu quang tử. Khi tồn tại vô cùng ngắn ngủi, nhưng tần suất chấn động rất cao. Có hiện tượng vật chất, phát hiện hiện tượng vật chất là giả. Căn bản vật chất không tồn tại. Bây giờ chúng ta cảm giác được có hiện tượng vật chất tồn tại, như vậy là sao? Là ý niệm ở đó, khiến những hạt cực kỳ vi tế này tụ tập lại một chỗ, sanh ra một loại huyễn tướng, và chúng ta gọi nó là vật chất. Nên vật chất chính là do ý niệm tích luỹ liên tục thành một huyễn tướng, thực sự là sanh diệt trong từng sát na. Giống như chúng ta xem ti vi thấy hình ảnh trên màn hình vậy.
Động tác trong hình ảnh này có nhanh có chậm. Như vậy là sao? Các nhà khoa học giải thích là do tần suất không tương đồng. Tần suất chậm thì biến thành thể cứng, là vật kiến cố. Tần suất nhanh thì biến thành chất lỏng, một loại giống như nước vậy. Da trên cơ thể chúng ta cũng chậm hơn, nhanh hơn thì biến thành sóng điện từ. Tình hình chính là như vậy. Nhưng chúng ta thấy lại đa hình đa dạng, hoàn toàn là tần suất không tương đồng, khiến chúng ta sanh ra ảo giác. Đây là chân tướng vật chất cần phải hiểu rõ ràng.
Vật chất là tinh thần tích luỹ. Hay nói cách khác, cơ sở của vật chất là tinh thần. Hiện tượng tinh thần biến hiện ra hiện tượng vật chất. Hiện tượng tinh thần từ đâu đến? Hiện tượng này hiện nay còn chưa có đáp án xác định. Hiện nay các nhà khoa học nói, hiện tượng tinh thần là bịa đặt. Chúng ta nghe câu này thấy họ không nói sai. Tuy họ không nói rõ ràng nhưng không thể nói họ sai. Trong Phật pháp hiện tượng tinh thần từ đâu mà có? Từ trong tự tánh biến hiện ra. Muôn sự muôn vật đều lấy tự tánh làm bản thể, là tự tánh thanh tịnh viên minh thể.
Một niệm bất giác thì từ trong tự tánh biến hiện ra A lại da. A lại da là do tự tánh biến, nên không có tự tánh thì không có A lại da. Trong Kinh Phật ví dụ, ví như hình và bóng. Chúng ta đứng dưới ánh mặt trời sẽ có cái bóng. Bóng đó là A lại da. Con người ví như tự tánh, nên A lại da là giả, nhưng nó không rời chân. Không có hình người thì làm gì có bóng! Mười pháp giới y chánh trang nghiêm là từ A lại da biến hiện ra. A lại da là năng biến, nhưng pháp tướng của mười pháp giới y chánh trang nghiêm đích thực là tự tánh. Do thể của tự tánh biến hiện ra.
Tự tánh năng hiện năng sanh, nên nó không thay đổi, còn A lại da thay đổi. Tự tánh hiện chính là nhất chân pháp giới, chính là cõi thật báo. Nên chư Phật Như Lai và cõi thật báo hoàn toàn tương đồng, không phải hai. Thân pháp tánh và cõi pháp tánh là vĩnh hằng bất biến. Người trong cõi thật báo không có sanh lão bệnh tử, cây cỏ hoa lá không có sanh trụ dị diệt, không có. Sơn hà đại địa không có thành trụ hoại không, nên gọi nó là nhất chân. Nó với thế giới chúng ta không giống nhau. Pháp Tạng Bồ Tát chiêu cảm được cõi Phật là cõi pháp tánh, thật hiếm có. Tứ độ của ngài đều là cõi pháp tánh. Đây là thệ nguyện không thể nghĩ bàn đã thành tựu viên mãn. Khắp biến pháp giới hư không giới chỉ có tịnh độ của Phật có, còn các cõi Phật khác đều không có. Nên đức Phật được gọi là “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”. Thật tướng chính là chân như, cũng gọi là pháp thân, hoặc gọi là thân pháp tánh.
“Như thật an trú tức như thật nhi an trú ư thử chân thật chi tế”. Trong đây nói rất rõ ràng. Tánh tướng nhất như, lý sự bất nhị. Các ngài ở trong thật tướng chân như. Như vậy xin hỏi, chúng ta có ở trong đó hay không? Nói thật thì chúng ta có. Nhưng vì sao chúng ta lại ra nông nỗi này. Chúng ta đều ở trong thật tướng chân như, nhưng không biết. Đích thực là ở trong chân như thật tướng, nhưng ta hoàn toàn không biết. Thật ư? Hoàn toàn là sự thật. Chỉ cần ta có thể buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì ở đây chính là chân như thật tướng. Tai hại là do đâu? Do có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Nghĩa là có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, khiến chân như thật tướng biến chất. Biến thành mười pháp giới, biến thành lục đạo, biến thành tam đồ. Đều là do ý niệm của chính mình biến hiện ra, hoàn toàn không liên quan đến người khác.
Nếu ta ở trong hoàn cảnh này không vừa ý, còn oán trời trách người, như vậy thì tội chồng chất thêm tội. Vì sao? Không ai làm phiền chúng ta. Hoàn toàn là do tâm và thái độ của chính mình biến hiện ra. Do ta mê, không giác. Cảnh giới bên ngoài có ảnh hưởng ta chăng? Nói thật thì không có ảnh hưởng. Nếu cứ cho rằng tôi bị nó ảnh hưởng, tại sao chư Phật Bồ Tát không bị nó ảnh hưởng? Chư Phật Bồ Tát không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước, nên không bị ảnh hưởng. Vì thế các ngài ở trong nhất chân pháp giới. Tự chúng ta khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, đều là tự mình làm ra. Vốn là nhất chân, đều là quốc độ của Chư Phật, cũng là quốc độ của chính mình. Mình và người không phải hai.
Vì sao phải chấp trước? Vì ta có chấp trước, nên mới có lục đạo luân hồi. Nếu không chấp trước thì lục đạo luân hồi cũng không còn. Làm gì có lục đạo luân hồi? Thử hỏi các vị A la hán, Bích chi Phật có luân hồi lục đạo hay không? Họ sẽ nói với chúng ta không nhìn thấy. Vì sao? Bởi họ không có chấp trước, kiến tư phiền não đã đoạn tận. Ngày nay chúng ta có kiến tư phiền não. Kiến tư phiền não biến hiện ra luân hồi lục đạo. Phiền não của chính mình là tự mình biến hiện. Tự mình biến ra quả báo thì tự mình chịu, gọi là tự tác tự thọ, không liên quan đến bất cứ ai. Chư Phật Bồ Tát đại từ đại bi đã nhắc nhở chúng ta, nếu ta thật sự giác ngộ, minh bạch. Buông bỏ kiến tư phiền não thì lục đạo cũng không còn. Buông bỏ trần sa phiền não, thì Thanh văn, Duyên giác cũng không còn. Buông bỏ khởi tâm động niệm thì mười pháp giới không còn.
Thanh tịnh Phật độ, trang nghiêm cụ túc sẽ hiện tiền ngay đây. Hoàn toàn đều là việc của chính mình. Ân đức của chư Phật Bồ Tát là lớn nhất, chính là nhắc nhở chúng ta. Chúng ta không hiểu rõ chân tướng sự thật, cho rằng chân tướng sự thật là thật có, nên ở trong này chịu khổ chịu nạn. Đâu ngờ hoàn toàn là giả. Nguồn gốc chân thật chính là bản tánh chân như. Nó năng sanh năng hiện. Trong triết học nói, nó là bản thể của muôn sự muôn vật trong vũ trụ, đều là từ nó hiện ra. Tất cả hiện tượng mà nó hiện ra chính là tự tánh, tánh và tướng không hai. Cổ nhân dùng vàng và trang sức làm ví dụ. Đem vàng ròng ví với chân thật và bản tánh chân như. Đem trang sức ví với pháp tướng. Ngài Huệ Năng nói năng sanh vạn pháp. Vạn pháp là pháp tướng. Như vậy pháp tánh ở đâu? Pháp tánh và pháp tướng là một thể. Pháp tánh chính là pháp tướng, pháp tướng chính là pháp tánh.
Dùng vàng ròng làm thành một vòng tay, vòng tay là tướng. Làm một chiếc nhẫn cũng là tướng, làm một sợi dây chuyền cũng là tướng. Tướng không giống nhau nhưng tánh giống nhau, toàn bộ đều làm bằng vàng ròng. Nên mười pháp giới y chánh trang nghiêm không giống nhau. Tướng không giống nhau nhưng tánh là một. Bản tánh chân như là một tánh. Nên biến pháp giới hư không giới với chúng ta có quan hệ như thế nào? Nhất thể, là một tánh thể. Nhận thức này thật không dễ! Con người thời nay đến cha mẹ cũng coi như không quen biết, còn cãi nhau với cha mẹ, còn chia nhà với cha mẹ. Như vậy thì thành ra thể thống gì.
Người xưa nói về hiếu đạo. Quý vị xem chữ hiếu có nghĩa là gì? Chữ hiếu là hội ý, khiến ta nhìn thấy chữ này sẽ hiểu, đời trước và đời sau là một thể. Chữ hiếu ở trên có chữ lão, ở dưới có chữ tử. Lão là đời trước, tử là đời sau. Cả hai trở thành một thể. Điều này nhà Phật nói, quan hệ của pháp tánh và pháp tướng. Pháp tánh là lão, pháp tướng là tử. Là một thể, là một không phải hai. Đây mới là chân tướng sự thật. Chư Phật Bồ Tát thương yêu tất cả chúng sanh, chính là yêu thương tự thể.
Chúng sanh mê hoặc điên đảo, nên họ không biết chân tướng sự thật. Họ chỉ biết chính mình và làm tổn thương người khác. Đây là kẻ đại nghịch, là sai lầm lớn. Thân thể của mõi người chúng ta, ngũ quan bên ngoài có nhãn nhĩ tỷ thiệt thân, bên trong có lục phủ ngũ tạng. Nó là nhất thể, là một thể. Không thể nói mắt là lớn nhất, mọi bộ phận khác đều phải nghe nó. Không có như vậy, tất cả đều bình đẳng. Chỗ nào có phiền phức, có khuyết điểm, thì tất cả bộ phận khác đều có phần. Đều được lo lắng, đều được quan tâm, nhưng nhất định phải hợp tác. Vì sao? Vì tất cả đều là nhất thể. Bất cứ chỗ nào trên thân thể có đau bệnh, toàn thân đều cảm nhận được. Nhất định phải trị lành chỗ đau bệnh đó, thì những chỗ khác mới được an.
Nếu mỗi khí quản đều bình thường, mỗi tế bào đều bình thường, thì thân thể người đó mạnh khoẻ. Bộ phận nào không mạnh khoẻ, tê liệt, thì chỗ đó sanh bệnh. Nên lục đạo, mười pháp giới là trạng thái của bệnh, là không bình thường. Là mê hoặc điên đảo tạo thành. Nên chư Phật Bồ Tát đến giúp chúng ta, đó không phải là điều nên làm sao? Mê mất tự tánh, không biết là nhất thể, nhưng người tự tánh giác ngộ biết là nhất thể. Biết là nhất thể, thì tự nhiên toàn tâm toàn lực quan tâm chúng ta. Nhưng đối với người mê hoặc điên đảo, quan tâm họ không những không cảm ân mà còn bài xích, sợ chúng ta hại họ. Đây là hai cảnh giới mê ngộ hoàn toàn không giống nhau.
Ngày nay chúng ta thật không dễ mới từ mê đi đến giác ngộ. Nhân duyên này trăm ngàn vạn kiếp khó tao ngộ, nỗ lực thêm một chút để bước ra thì nhất định sẽ thành Phật. Vĩnh viễn không còn mê hoặc, vĩnh viễn không thoái chuyển. Đây chính là như thật an trú.
“Giản ngôn chi tức an trú chi pháp chi thật tướng. Thật tướng giả, chánh bổn kinh chi thể dã”. Thật tướng là gì? Chân như tự tánh. Đề kinh Vô Lượng Thọ, kinh Vô Lượng Thọ từ đâu mà có? Đức Phật nói. Đức Phật căn cứ điều gì để nói? Đức Phật căn cứ vào thật tướng chân như để nói, vì Đức Phật đã chứng được chân như thật tướng, nên ngài có thể nói ra được. Chân như thật tướng là thể của tất cả kinh điển đại thừa. Tất cả kinh điển đại thừa đều từ chân như thật tướng hiển lộ ra, không giống với kinh điển tiểu thừa. Kinh điển tiểu thừa là từ A lại da hiển lộ ra. Tất cả đều từ thiện tâm sở của A lại da hiển lộ ra. Trong lục đạo có không ít chúng sanh, thật là mê hoặc điên đảo tuỳ nghiệp lưu chuyển. Đó đều là từ trong phiền não tâm sở của A lại da phát xuất ra.
Sáu căn bản phiền não, 20 tuỳ phiền não, triển khai thành tám vạn bốn ngàn phiền não, vô lượng vô biên phiền não. Cuối cùng quy nạp thành ba loại là tham, sân, si gọi là tam độc. Tam độc còn có thể quy nạp, quy nạp thành một cái chính là tham. Vì sao có sân nhuế? Tham không được mới sân, còn tham được thì hoan hỷ. Nên căn bản chỉ có một chữ, đó là tham. Quý vị thấy, tham đáng sợ biết bao!
Trên hội Lăng Nghiêm Đức Thế Tôn dạy rằng: tham sân si chiêu cảm tam tai, gọi là đại tam tai. Tham lam chiêu cảm thuỷ tai, sân nhuế chiêu cảm hoả tai, ngu si chiêu cảm phong tai. Đây là ba thiên tai lớn, điều này chúng ta không thể không biết.
“Hựu thật tướng tức chân như, cố như thật tức thị như như. Như thật an trú tức Kim Cang kinh chi như như bất động dã”. Như như bất động, ý nghĩa này rất thâm sâu. Không phải nói là bất động thông thường, không phải ý này. Là nói điều gì? Là nói tâm bất động, ý niệm bất động. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước đều buông bỏ hết. Đó gọi là như như, đó gọi là bất động. Chúng sanh có cảm, ngài tự nhiên liền có ứng. Khi ứng thì có động, khi ứng thì hiện thân thuyết pháp. Đức Thế Tôn ứng hoá trên địa cầu này của chúng ta. 3000 năm trước ngài thị hiện cho chúng ta thấy. Ngài trụ thế 80 năm, người xưa gọi là hư tuế_tuổi mụ, 80 năm. Suốt 80 năm có ngày nào ngài bất động. Hàng ngày đều động, trong cuộc sống hằng ngày giáo hoá, khất thực, giải đáp mọi vấn đề khó khăn trong cuộc sống cho tất cả mọi người. Mỗi ngày có bao nhiêu người đến tìm ngài xin thỉnh giáo. Đức Phật từ bi, người đến không cự tuyệt, người đi không lưu giữ.
Đức Phật đến thế gian này không vì mục đích gì khác, chính là giúp chúng sanh lìa khổ được vui. Phương pháp ngài sử dụng chính là phá mê khai ngộ. Nên thân hành, thân đang động. Ngôn giáo, miệng đã nói. Làm sao có chuyện bất động? Nhưng thật ra ngài thật sự bất động. Chúng ta nhìn thấy ngài động, nhưng trên thực tế ngài bất động. Ngài như như bất động. Nên trong kinh Bát Nhã Đức Thế Tôn từng nói, suốt cuộc đời thuyết pháp độ sanh ngài chưa từng nói một chữ nào. Nếu có người nói Đức Thế Tôn thuyết pháp, đó gọi là huỷ báng Phật. Ngài phủ định tất cả.
Ngài rõ ràng là có động, nhưng sao lại nói bất động? Ngài thật sự bất động. Ngài không khởi tâm không động niệm. Ngài thị hiện điều gì? Suốt một đời độ sanh ngài không nói một chữ. Chúng ta nói chuyện là thông qua suy xét, là có nói. Ngài nói chuyện không thông qua suy nghĩ, không thông qua khởi tâm động niệm, hoàn toàn là cảm ứng. Chúng sanh có cảm tự nhiên liền có ứng. Điều này trong kinh Phật có ví dụ. Chẳng hạn như đánh chuông, đánh to thì kêu to, đánh nhỏ thì kêu nhỏ, không đánh thì không kêu. Khi đánh chuông, chuông ngân. Đáp trả là tiếng chuông ngân.
Chuông đó có ý thức chăng? Bạn đánh mạnh thì tôi kêu to. Nó có nghĩ như vậy không? Không có. Cho nên gọi là nói mà không nói, không nói mà nói. Hành mà không hành, không hành mà hành. Ý nghĩa này quá thâm sâu. Chỉ có pháp thân Bồ Tát mới biết, người thường không thể biết được. Chúng ta thường nhìn thấy trong kinh điển đại thừa “na già thường tại định, vô hữu bất định thời’. Định đó chính là như như bất động. Na già là ví dụ, na già là gì? Rồng, voi. Rồng chúng ta chưa từng thấy, nhưng voi thì đã thấy. Chúng ta quan sát con voi tỷ mỷ sẽ thấy thái độ của nó. Đứng, đi, hay quỳ đều giống như đang ở trong định vậy. Không hoang mang, mà rất từ từ, giống như trong định vậy.
Dùng điều này để ví dụ là đi đứng nằm ngồi đều ở trong định. Hay nói cách khác, đi đứng ngồi nằm đều như như bất động. Điều này phàm phu chúng ta nhìn không thấy được. Sự thật đúng là như vậy. Tâm của ngài thanh tịnh, không có chút nhiễm ô nào, không có ý niệm nào. Có ý niệm là có nhiễm ô. Có nhiễm ô là có hiện tượng dao động, như vậy là nó đã động. Không có nhiễm ô thì làm gì có hiện tượng dao động. Nên các ngài ứng hoá trong mười pháp giới, toàn bộ đều là cảm ứng. Pháp nhĩ như thị.
Chúng ta với ngài cùng nhau nói cười. Ngài dạy chúng ta, nhưng thật ra ngài bất động. Nói cho chúng ta nghe rất nhiều, nhưng nói mà không nói. Làm cho chúng ta rất nhiều việc, nhưng không làm mà làm, làm mà không làm. Như vậy gọi là được đại tự tại, gọi là chân giải thoát. Nó rất lợi ích, không phải là không lợi ích. Tác dụng rất lớn, lớn đến nỗi chúng ta không có cách nào tưởng tượng được. Chỉ có thể dùng bất khả tư nghì để hình dung nó.
Như như bất động không phải cảnh giới của phàm phu. A la hán cũng được ít phần. Có một chút như vậy chứ không phải thật. Bồ Tát là đạt được đa phần. Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Mới chứng được như như bất động. Ở thế giới Cực Lạc, phàm là người vãng sanh đều nhập cảnh giới này. Đới nghiệp vãng sanh, nhất phẩm phiền não chưa đoạn tận cũng không thành vấn đề. Đến thế giới Cực Lạc, được oai thần bổn nguyện của 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì, thì chúng ta sẽ đạt được. Vì chúng ta mỗi ngày đều ngồi trong giảng đường của Đức Phật A Di Đà nghe kinh, nghe ngài thuyết pháp. Đồng thời có thể hoá vô lượng vô biên thân, đến mười phương thế giới cúng dường Phật để tu phước. Nghe Phật thuyết pháp để khai mở trí tuệ. Còn tự thân này lại không rời xa Phật A Di Đà, ở ngay trước mặt Phật A Di Đà. Còn vô lượng phân thân đi khắp mười phương thế giới. Như như bất động, tu phước tu huệ. Có đâu giống như chúng ta ở đây, tu một chút phước chút huệ đã rất khó khăn. Thế giới tây phương Cực Lạc tu vô lượng vô biên đại phước đại huệ, không lao lực mà vẫn bất động.
Nếu ta thật sự hiểu rõ thế giới này, ta có thể không đi sao? Nên đi thật nhanh, càng sớm càng tốt. Hà tất cứ ở thế giới này chịu khổ? Tâm cầu sanh thế giới Cực Lạc không khẩn thiết, nguyên nhân là đối với thế giới Cực Lạc không nhận thức, không hiểu rõ. Thật sự nhận thức thấu suốt rồi, ta sẽ muốn đi thật nhanh. Nhận thức rõ ràng minh bạch, còn muốn ở lại thế giới này thêm vài ngày. Đó là vì sao? Nhất định là còn một vài người có duyện, cần phải giúp đỡ những người có duyên này, dẫn họ cùng đi. Nếu thế gian này không còn duyên. Không có duyên khi ta thị hiện để diễn giảng, họ không thích nghe, không thích thấy, mà ghét ta. Nếu vậy là ta đã hết duyên với thế giới này, không có duyên thì nên đi sớm.
Nơi nào có duyên thì đi đến nơi đó, không có duyên thì ra đi. Chỉ cần khiến cho tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỷ. Những người này đều chưa giác ngộ, đang mê đắm tham luyến trong thất tình ngũ dục. Mê đắm tham luyến trong tham sân si mạn. Không tỉnh lại mà cứ tuỳ theo nó. Họ không thích Phật Bồ Tát, ghét chư Phật Bồ Tát, thì chư Phật Bồ Tát sẽ không đến, Chư Phật Bồ Tát sẽ rời xa. Đến khi nào chịu khổ chịu nạn đã đủ, không muốn chịu nữa. Chỉ nghĩ đến Phật Bồ Tát thì Phật Bồ Tát sẽ đến. Trong đạo Phật có cầu tất có ứng, nên các ngài sẽ đến ngay. Khi ta cầu ngài tức là có cảm, Chư Phật Bồ Tát liền có ứng.
Người đời thường hay oán hận, oan oan tương báo. Chư Phật Bồ Tát không có ý niệm này. Để thù hận trong tâm, thì tâm không thanh tịnh. Tâm của chư Phật Bồ Tát không nhiễm chút bụi trần, không có ân oán. Vì sao không có ân oán? Vì là một thể. Nhưng vì giáo hoá chúng sanh, nên Phật Bồ Tát thị hiện, nhất định là phô bày sự báo ân cho chúng sanh thấy. Cũng phô bày cho chúng ta thấy là các ngài không nghĩ đến oán hận. Dùng phương pháp này để dạy cho hàng sơ học, dạy chúng sanh trong lục đạo. Họ không ra khỏi lục đạo, không phải chư Phật Bồ Tát không có năng lực, là chính mình không muốn. Có thể ra khỏi lục đạo hay không, có thể vãng sanh, có thể thành Phật hay không hoàn toàn do chính mình. Nếu ta thật có tâm này, thật có nguyện này, thì các ngài sẽ giúp ta. Các ngài sẽ đem đạo lý này giảng cho chúng ta nghe, đem phương pháp dạy cho ta. Ta chỉ cần y theo phương pháp làm là được. Các ngài không thể thay ta làm. Chúng ta có khổ, các ngài không thể thay ta chịu khổ. Nếu ta an vui, các ngài cũng không thể thay ta chia sẻ. Đây đều là chân tướng sự thật chẳng thể không biết.
“Hựu thật tướng tức pháp thân. Vãng sanh luận viết hựu hướng thuyết, quan sát trang nghiêm Phật độ công đức thành tựu. Trang nghiêm Phật công đức thành tựu. trang nghiêm Bồ Tát công đức thành tựu. Thử tam chủng thành tựu nguyện tâm trang nghiêm, ưng tri. Lược thuyết, nhập nhất pháp cú cố. Nhất pháp cú giả, vị thanh tịnh cú. Thanh tịnh cú giả, vị chân thật trí tuệ vô vi pháp thân cố”.
Đây là một đoạn văn trong Vãng Sanh Luận. Hướng thuyết, không phải là mới nói. Trước đây nói qua rất nhiều lần. Những điều nói trong thời gian qua là quan sát trang nghiêm Phật độ công đức thành tựu. Câu này là nói thế giới Cực Lạc.
Quý vị xem, trang nghiêm của thế giới Cực Lạc. làm thế nào thành tựu được sự trang nghiêm này? Ở trước chúng ta học qua, Pháp Tạng Bồ Tát thành tựu 48 nguyện, vô cùng thù thắng trang nghiêm. Vì sao Phật A Di Đà kiến lập thế giới Cực Lạc? Không phải để ngài hưởng thụ. Tự mình hưởng thụ ở thường tịch quang, nhưng không có bất cứ hình tướng nào. Thế giới Cực Lạc có hình tướng, nhưng nó không có biến hoá. Nên pháp giới này gọi là nhất chân, không giống mười pháp giới. Mười pháp giới là hư vọng. Thế giới Cực lạc gọi là nhất chân, chân thật duy nhất, từ tự tánh sở sanh sở hiện. Trong này không có A lại da. Nên người vãng sanh có đới nghiệp. Đới nghiệp chính là có A lại da, nhưng đến thế giới tây phương Cực Lạc nó không khởi tác dụng. Thời gian qua lâu tự nhiên nó sẽ bị đào thải, không khởi tác dụng. Trải qua thời gian lâu dài tự nhiên không còn nữa. Chúng ta nói là tập khí vô thỉ vô minh tự nhiên bị đào thải.
Ở thế giới Cực Lạc dùng phương pháp gì? Dạy học. Phật A Di Đà mỗi ngày đều dạy học không gián đoạn. Đến đó là học tập mãi mãi. Đức Phật giảng kinh thuyết pháp, ta thật sự nghe hiểu, thật sự có chỗ ngộ, nên vĩnh viễn nghe không chán. Thật sự gọi là dạy không mệt học không chán. Trong quá trình học tập, ngày ngày đều có chỗ ngộ. Tích tập tiểu ngộ sẽ thành đại ngộ, tích tập đại ngộ sẽ thành đại triệt đại ngộ. Trước khi chưa đại triệt đại ngộ, thật phải nhờ bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì. Khiến ta lấy thân chưa đoạn tận phiền não, là thân đới nghiệp vãng sanh, hưởng thụ sự tiếp đón như A Duy Việt Trí Bồ Tát. Điều này mười phương thế giới không có, chỉ có ở thế giới tây phương Cực Lạc. Nên nói người vừa vãng sanh đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát.
A Duy Việt Trí Bồ Tát, là Bồ Tát trong cõi thật báo, cõi thật báo trang nghiêm. Cũng chính là pháp thân Bồ Tát. Cõi đồng cư và cõi phương tiện chưa chứng pháp thân, nhưng đến thế giới tây phương Cực Lạc có sự tiếp đón giống như pháp thân Bồ Tát. Trí tuệ, thần thông, đạo lực và năng lực nghe kinh tiếp thu giáo huấn, đều giống như pháp thân Bồ Tát vậy.
Vì sao gọi là Cực Lạc? Vì hoan hỷ. Chẳng có ngày nào là không hoan hỷ, ngày ngày đều đang tiến bộ. Không có lúc nào không hoan hỷ, nên gọi là thế giới Cực Lạc. Hoan hỷ này là từ trong tự tánh hiển lộ ra. Hoan hỷ không phải vì hưởng thụ được vật chất bên ngoài, không phải. Là giác ngộ từ bên trong. Chúng ta ở đây và thế giới Cực Lạc làm sao có thể so sánh được.
Tu hành ở thế gian này, bản lĩnh thật sự chính là buông xả. Mỗi ngày buông một chút, mỗi ngày buông một chút, thật sự hoan hỷ. Người thế gian mỗi ngày muốn được một ít, mỗi ngày muốn được nhiều hơn một chút. Được càng nhiều thì phiền não càng nhiều. Khi không được thì muốn cho được, được rồi thì sợ mất đi. Tâm suy tính thiệt hơn vĩnh viễn không buông bỏ được, nên cuộc sống của họ là khổ, khổ nó đã đến như vậy.
Niềm vui của Bồ Tát là gì? Niềm vui của Bồ Tát là có chỗ ngộ. Các ngài đã buông bỏ, càng buông bỏ càng nhẹ nhàng, càng buông bỏ càng thanh tịnh, càng buông bỏ càng hoan hỷ. “Học nhi thời tập chi, bất diệc thuyết hồ”. Khổng Tử đã nói như vậy. Chư Phật Bồ Tát đều hiểu được, niềm an vui đệ nhất trong thế xuất thế gian là gì? Dạy học. Dạy an vui, học cũng an vui. Đây là thật an vui chứ không phải giả, nó hoàn toàn tương ưng với tánh đức.
Câu thứ hai là trang nghiêm Phật công đức thành tựu. Câu thứ ba là trang nghiêm Bồ Tát công đức thành tựu. Quý vị xem, cõi Phật đó là nhà trường, là đạo tràng, là môi trường học tập của chúng ta, Đức Phật là thầy giáo. Ở thế giới Cực Lạc, thầy giáo là Phật A Di Đà. Ở thế giới giới Cực lạc, hàng ngày chúng ta được gặp Phật A Di Đà. Thế giới lớn như vậy, người nhiều như vậy, Đức Phật A Di Đà làm sao có thể gặp chúng ta mỗi ngày? Đức Phật A Di Đà ứng hoá vô lượng vô biên thân. Đích thực mỗi ngày ta đều có thể gặp ngài. Ở trong cõi đồng cư nhìn thấy Phật A Di Đà chính là hoá thân của ngài. Ở trong cõi phương tiện nhìn thấy Phật A Di Đà chính là ứng thân của ngài. Ở trong cõi thật báo nhìn thấy Phật A Di Đà là báo thân của ngài. Mỗi ngày đều gặp mặt, từng giờ từng phút đều không xa rời. Không rời xa đồng thời lại có thể thân cận tất cả mười phương chư Phật.
Vì sao? Phật A Di Đà có ứng hoá thân, chúng ta cũng có hoá thân. Chúng ta cũng có vô lượng vô biên hoá thân, hoá thân này thật có tác dụng. Giống như thật vậy không có gì sai khác. Không phải như nhà ảo thuật biến ra hoá thân, như vậy thân đó không thể làm việc. Hoá thân của Phật Bồ Tát có thể làm việc. Có thể ứng hoá đến mười phương thế giới, giúp chư Phật giáo hoá chúng sanh. Họ đều làm được hết, đều có bản lĩnh này.
Bồ Tát, chính là học sinh, là người vãng sanh đến thế giới Cực Lạc cầu học. Thế giới Cực Lạc chỉ đơn thuần như vậy, vô cùng thanh tịnh trang nghiêm. Ở đây chỉ có hai hạng người. Một là thầy giáo, một là học sinh. Không nghe nói có quốc vương, không nghe nói có tổ chức chính trị, không có. Cũng không nghe nói có sĩ nông công thương, các ngành các nghề, thế giới Cực Lạc hoàn toàn không có. Thế giới Cực Lạc giống như một thành phố đại học. Ở đó không thiếu gì cả nhưng cái gì cũng không có. Thật kỳ lạ.
Phòng ở của mỗi vị Bồ Tát. Nói phòng ở mọi người sẽ dễ hiểu, đều là biến hoá làm ra. Trong phòng sạch sẽ không nhiễm chút bụi trần, không có dụng cụ nào cả. Khi muốn thứ gì thì nó liền hiện tiền, không muốn thì nó biến mất. Tự tại biết bao! Ví dụ như chúng ta đột nhiên nghĩ đến Đại Tạng Kinh, Đại Tạng Kinh liền có ở trên giá sách, khi không nghĩ đến thì nó biến mất. Chúng ta nghĩ Trung quốc có một bộ sách hay là Tứ Khố Toàn Thư, thì sách Tứ Khố Toàn Thư để ngay ở đó. Tất cả pháp đều ứng theo ý niệm mà sanh ra. Ta nghĩ thì nó liền có, liền hiện tiền. không nghĩ thì nó không có, cũng không cần thu dọn. Muốn ăn thức ăn như Hoàng đế. Hoàng đế ăn cơm là 100 món thức ăn. Chỉ cần ta vừa động niệm thì 100 món thức ăn liền hiện tiền, khi không muốn ăn thì nó tự nhiên biến mất. Không cần nhà bếp, không cần người nấu nướng. Đây là gì? Là oai thần 48 nguyện của Phật A Di Đà thành tựu. Thế giới này thật sự được đại tự tại, không cần lo lắng bất cứ điều gì. Thầy giáo vô lượng thọ, học sinh cũng vô lượng thọ. Không gian hoạt động chúng ta nhất định cần phải biết.
Hoạt động không gian của chúng ta ngày nay trên địa cầu, không thể vượt qua khỏi địa cầu. Thực tế mà nói thì giống như ngồi tù vậy, không cách nào vượt ra được. Địa cầu giống cái gì? Trong không trung, giống như một chiếc thuyền không gian vậy thôi. Giữa không trung bốn phía không có chỗ dựa. Rốt cuộc đi về đâu? Không biết, không ai có thể biết được. Chỉ biết là theo mặt trời, nhưng mặt trời cũng đang đi. Mặt trời đang đi quanh hệ ngân hà. Hệ ngân hà chắc chắn nhất định cũng đang đi, còn đi cả một tinh hệ lớn hơn. Chúng ta không biết rằng nó rất nhỏ bé!
Nhỏ bé ở đây là gì? Nhỏ bé này là mê hoặc tạo thành. Nếu khai ngộ thì không phải như vậy. Sau khi khai ngộ ta chỉ cần đến thế giới Cực Lạc, thì hoạt động không gian chính là biến pháp giới hư không giới. Tu đến trình độ nhất định, cõi thật báo vẫn là có đẳng cấp. Có 41 đẳng cấp. Đến tầng cao có thể nhập vào thế giới vi trần. Trong vi trần có thế giới mà ta có thể vào, có thể dùng ứng hoá thân để vào. Trong thế giới vi trần còn có vi trần, trong vi trần đó còn có thế giới, trùng trùng vô tận. Trong kinh đã nói rõ cho chúng ta biết, Phổ Hiền Bồ Tát có thể vào. Phàm là người tu tịnh độ đều là Phổ Hiền Bồ Tát.
Tựa đề phẩm thứ hai của kinh này rất rõ ràng, “hàm cộng tuân tu Phổ Hiền đại sĩ chi đức”. Nên thế giới Cực Lạc chính là thế giới của Phổ Hiền Bồ Tát. Pháp môn tịnh độ chính là hành môn của Phổ Hiền Bồ Tát. Chúng ta ở tại đây tu học, mỗi ngày chư vị đồng học cùng nhau chia sẻ đều cảm thấy rất an vui. Như vậy niềm an vui của thế giới Cực Lạc chúng ta không sao tưởng tượng được. Chúng ta ở đây đạo tràng không lớn, các bạn đồng học không nhiều. Đến thế giới Cực Lạc đạo tràng rất lớn, người học thì vô lượng vô biên không sao đếm xuể. Phật A Di Đà thuyết kinh không cần dùng Microphone, không cần thiết bị khoa học. Phật A Di Đà thuyết pháp chẳng ai là nghe không rõ, không có ai là nghe không hiểu. Đây điều là oai thần bổn nguyện gia trì. Trong kinh luận nói như vậy, chúng ta cần phải biết.
“Lược thuyết, nhập nhất pháp cú cố. Nhất pháp cú giả, vị thanh tịnh cú. Thanh tịnh cú giả, vị chân thật trí tuệ vô vi pháp thân cố”. Như thế nào gọi là thanh tịnh cú? Chính là trí tuệ chân thật, là vô vi pháp thân. “Kim kinh như thật an trú, tức thị an trú chân thật trí tuệ vô vi pháp thân. Cố tức thị nhập thanh tịnh cú, thử thanh tịnh nhiếp nhị chủng thanh tịnh. Nhất giả, khí thế gian thanh tịnh. Nhị giả, chúng sanh thế gian thanh tịnh”.
Ở đây nói ra cụ thể như thật an trú. Hai chữ an trú này, ở trong mười pháp giới có danh vô thực. Vì sao? Mặc dù ta có đại phước báo, nhưng ta an trú ở đây có thể trú được mấy năm.
Ở đây tôi có cây quạt. Trên cây quạt này nói về mười vị hoàng đế đời nhà Thanh. Thuận Trị hoàng đế an trú nơi hoàng cung của ông ta, ông ta tại vị chỉ có 18 năm thì đi. Không an cũng không trú. Khang Hy là dài nhất, 61 năm nhưng rồi cũng phải đi. Ung Chính 13 năm. Càn Long 60 năm. Tuyên Thống chỉ có ba năm. Trong mười pháp giới không có an cũng không có trú, đều là ở tạm. Giống như ở nhà trọ vậy, điều này cần phải biết.
Thật sự an trú, đó là sanh vào cõi thật báo của chư Phật. Như vậy mới an trú. Ít nhất thì cũng như trong Kinh Hoa Nghiêm nói, chúng ta ở đó an trú ba đại a tăng kỳ kiếp, như như bất động. Sau ba đại a tăng kỳ kiếp. cõi thật báo thay đổi, biến thành cõi thường tịch quang. Trở về với tự tánh, đó chính là chân thật chi tế. Nên trong cõi thật báo, đích thực ta hưởng thụ được trí tuệ chân thật vô vi pháp thân. Chư Phật Bồ Tát trong cõi thật báo đều rõ ràng, thấu suốt tất cả là nhất thể. Hữu tình và vô tình đều là nhất thể. Hay nói cách khác, trong nhất thể có cảm xúc, chính là luân lý nồng hậu, như một gia đình vậy. Điều này đương nhiên. Vì sao? Họ không còn khởi tâm động niệm, nên tự nhiên cũng không có phân biệt chấp trước. Trong kinh Hoa Nghiêm nói “tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”. Ở đây có thể nhìn thấy. Trí này chính là trí tuệ chân thật, còn thể chính là vô vi pháp thân. Họ khởi tác dụng. Tự thọ dụng là học tập, mỗi ngày nghe Phật giảng kinh thuyết pháp. Họ thọ dụng chính là cảm ứng đạo giao với mười phương pháp giới. Chúng sanh có cảm thì chư Phật Bồ Tát liền có ứng.
Cảm ứng, ở trước chúng ta học là có bốn loại. Hiển cảm hiển ứng, hiển cảm minh ứng, minh cảm hiển ứng, minh cảm minh ứng. Có bốn loại không giống nhau. Đây là gì? Đây chính là chúng sanh vô biên thề nguyện độ. Cũng chính là thực hiện nguyện cứu độ tất cả chúng sanh. Từ trước đã từng phát nguyện này. Bây giờ đã chứng được pháp thân đương nhiên phải thực hiện, mà thực hiện rất tự nhiên. Trong kinh Phật dùng một câu nói để hình dung nó là “pháp nhĩ như thị”. Vốn chính là như vậy. Điều này ta không nên khởi tâm, không nên động niệm. Không nên nghĩ đến nó, không nên nói về nó. Vì nó chính là như vậy.
“Thanh tịnh cú, nhiếp nhị chủng thanh tịnh”. Thứ nhất là khí thế gian thanh tịnh. Chúng ta dùng cách nói của thế gian để hình dung nó, đó là thái bình thịnh thế. Loại thứ hai là chúng sanh thế gian thanh tịnh, là cư dân trong thời đại hưng thịnh. Những người sanh trong thời đại thái bình hưng thịnh. Đây không phải thái bình thịnh thế của nhân gian. Là thái bình thịnh thế trong mười pháp giới, trong pháp giới của Phật. Trong thời đại này tất cả yêu ma quỷ quái đều thành Phật, sẽ không còn nghe nói đến còn một người có ý niệm tổn hại người khác. Ý niệm đều không có thì làm gì có hành vi? Thật sự hoà hợp, người xưa gọi là hoà thuận. Ý của hoà thuận tốt hơn hoà hợp. Trong hoà thuận có thân tình.
“Thử nhất pháp cú nhiếp nhị chủng thanh tịnh, dữ thượng thuyết tam chủng trang nghiêm”. Trong nhất pháp cú này có khí thế gian thanh tịnh, chúng sanh thế gian thanh tịnh. Như ở trước nói quốc độ trang nghiêm, Phật trang nghiêm, Bồ Tát trang nghiêm. Trong nhất pháp cú này bao hàm nhiều nội dung như vậy, nên gọi là cụ túc trang nghiêm. “Như Vãng Sanh Luận Chú vân, thử trang nghiêm sự, tung sử tỳ thủ yết ma. Tỳ thủ yết ma nãi thiên đế danh. Thử thiên thiện công nghệ, xảo biến hoá, tư kiến trúc”. Thiên đế này chính là sở trường của họ. Đây là một vị đại sư về nghệ thuật. “Công xưng diệu tuyệt, tích tư kiệt tưởng, khải năng thủ đồ?”. Thủ đồ này chính là miêu tả, là nói giống như nghệ thuật thiên vương vậy. Họ cũng không làm được. Đồ thị thế giới Cực Lạc họ cũng không vẽ được. Công trình thế giới Cực Lạc họ không làm ra được. Đây là Tỳ Thủ Yết Ma Thiên Vương, tài cán nghệ thuật của họ đối với thế giới Cực Lạc, đều cảm thấy thật không thể nghĩ bàn, huống gì các chúng sanh khác.
“Tánh giả, bổn nghĩa dã”. Tánh là gì? Căn bản ý nghĩ của ngôn ngữ. “Năng sanh tức tịnh, sở sanh yên đắc bất tịnh. Cố kinh vân, tuỳ kỳ tâm tịnh, tắc Phật tịnh độ”. Chân lý của Tịnh độ tông chính là ở câu này, người tu tịnh độ không thể không biết. Trong kinh Phật thường nói, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Nếu chúng ta thanh tịnh thì tịnh độ sẽ hiện tiền. Chúng ta có một vài suy nghĩ hỗn loạn, rất nhiều tạp niệm, như vậy là không thanh tịnh. Không thanh tịnh thì sẽ không cảm nhận được Tịnh độ. Nên chúng ta cần phải nhớ một điều, người già thường nói. Trước đây cư sĩ Lý Bính Nam thường nói, ông ở Đài Trung 38 năm. Thành lập Liên Xã Đài Trung, thư viện Từ Quang Đài Trung. Ông còn thành lập một viện dưỡng lão, còn có một bệnh viện Bồ Đề và hai trung tâm giáo dục trẻ em. Đây là sự nghiệp của ông.
Ông thường nói với chúng tôi, người niệm Phật nhiều, nhưng người thật sự vãng sanh lại ít. Đạo đức cao dày của ông rất nhiều người kính ngưỡng. Các nơi ở Đài Loan đều tham gia Liên Xã Đài Trung, làm cơ cấu chi nhánh của Liên Xã rất nhiều, có mấy mươi nơi. Liên xã liên hữu hợp tác. Khi tôi theo học với ông, lúc đó mới mười năm. Liên Xã Đài Trung tổ chức kỷ niệm mười năm chu niên. Số người tham gia với Liên Xã có 20 vạn người. Tôi ở bên cạnh ông mười năm, đến khi tôi ra đi thì người tham gia ở liên xã tăng lên 50 vạn người. Ông nói người thật sự vãng sanh, trong một vạn người chỉ có hai ba người thật sự vãng sanh.
Chữ số này cũng tương đối khả quan, suốt ba mươi tám năm, cho dù trong một vạn người có ba người. Thì 50 vạn người, ít nhất cũng có 150 người. Nếu mỗi năm đều có 150 người, mà hơn 30 năm như vậy cũng tương đối khả quan. Họ đều đến thế giới Cực Lạc thành Phật. Rất khó khăn. Theo tính toán bảo thủ nhất, Liên Xã Đài Trung thành tựu những chư Phật Như Lai này, ít nhất là trên 500 người. Điều này nhất định không thành vấn đề. Một đời của thầy có thể độ 500 người thành Phật.
Bồ Tát Di Lặc nói, trong đời có thể độ hai người thành Phật, thì công đức đó còn lớn hơn công đức chính mình. Độ 500 người đó chính là Phật A Di Đà tái sanh. Đây là thật không phải giả. Nên mấu chốt tâm thanh tịnh chính là cõi tịnh độ của chư Phật. Chúng ta phải nắm bắt được câu này, nhất định được vãng sanh. Lâm chung niệm Phật tại sao không được vãng sanh? Vì tâm không thanh tịnh. Không tương ưng với Tịnh độ. Vì sao không thanh tịnh? Vì chưa buông xả, còn vướng mắc nhiều việc chưa buông bỏ. Chỉ cần một việc chưa buông bỏ được, nó sẽ chướng ngại ta vãng sanh. Người thật sự muốn vãng sanh trong đời này. Quý vị đồng học, nên nhớ là phải triệt để buông bỏ.
Ân ái phải buông bỏ, oán hận phải buông bỏ. Những vật bên ngoài thân thì không cần phải nói. Nên biết không có vật gì có thể mang theo được. Những thứ ta thích, thế giới Cực Lạc có đủ không cần mang theo. Nói thật thì cũng không mang theo được. Muốn đi, tâm địa phải đơn thuần, chính là một câu A Di Đà Phật và một bộ kinh Vô Lượng Thọ. Ngoài ra tất cả đều buông bỏ, không nên lưu luyến. Nếu muốn học các pháp môn khác, đến thế giới Cực Lạc học cũng không muộn. Đến thế giới Cực Lạc mọi người đều vô lượng thọ, chúng ta có thời gian. Còn chúng ta học ở đây, tìm không ra vị thầy giỏi để dạy. Nhưng đến thế giới Cực Lạc, sẽ có năng lực ngày ngày tiếp cận tất cả chư Phật Như Lai khắp mười phương.
Chư Phật Như Lai này ở nơi nhân địa, pháp môn họ tu học không giống nhau. Nên ta có thể tìm Phật Bồ Tát mà mình thích, dạy những pháp môn mình thích. Vì thế đến thế giới Cực Lạc tu học là ổn định nhất. Ở đây học tập lãng phí thời gian, lãng phí tinh thần. Mà học không tốt sẽ làm lỡ mất việc vãng sanh.
Khi vãng sanh có chủng chủng đoan tướng, đều không thể chứng minh đó là chân thật vãng sanh. Rất nhiều người hỏi, thân thích bằng hữu tôi có vãng sanh hay không? Đương nhiên người ta nói vãng sanh để an ủi quý vị, nhưng không phải thật. Thật sự vãng sanh là lúc lâm chung, họ sẽ nói với mọi người, nói với người bên cạnh. Phật A Di Đà đến tiếp dẫn tôi, tôi sẽ đi theo ngài. Đây là thật vãng sanh, hoàn toàn không phải giả.
Tuy chúng ta không nhìn thấy, nhưng họ nhìn thấy Phật đến tiếp dẫn. Không phải vãng sanh như vậy đều không tin cậy. Nên chúng ta phải nắm chắc nhân duyên trong đời này. Trong nhân duyên quan trọng nhất chính là tâm thanh tịnh. Tu tịnh độ, quý vị xem trên đề kinh đã đưa ra cho chúng ta ba mục tiêu là thanh tịnh, bình đẳng, giác. Cả năm chữ thanh tịnh bình đẳng giác đều đầy đủ, sẽ vãng sanh vào cõi thật báo trang nghiêm của thế giới Cực Lạc. Đến thế giới tây phương Cực Lạc liền thấy được báo thân của Như Lai. Nếu khi vãng sanh mà chưa đại triệt đại ngộ, chưa giác. Chỉ có thanh tịnh bình đẳng thì ta sẽ thấy được ứng thân của Phật Di Đà ở cõi phương tiện hữu dư. Nếu tâm được thanh tịnh, nhưng chưa đạt được bình đẳng giác sẽ sanh vào cõi phàm thánh đồng cư, và thấy được hoá thân của Phật Di Đà. Đã thật sự vãng sanh.
Thế giới tây phương Cực Lạc là thế giới bình đẳng. Tuy có tứ độ, tam bối và cửu phẩm, nhưng nó thật là cảnh giới bình đẳng. Có đẳng cấp chăng? Có. Nhưng cùng nhau hoạt động, không có sai biệt. Đây cũng là điểm khác biệt giữa thế giới Cực Lạc và tha phương thế giới. Ở thế giới này của chúng ta, có cõi thật báo trang nghiêm của Đức Thế Tôn, có cõi phương tiện hữu dư. Cõi phương tiện hữu dư chính là pháp giới tứ thánh trong mười pháp giới. Có cõi phàm thánh đồng cư chính là lục đạo. Nhưng nó có cách biệt không sinh hoạt cùng nhau.
Trong cõi phàm thánh đồng cư của chúng ta, phàm phu không nhìn thấy được thánh nhân. Thánh nhân nhìn thấy phàm phu, nhưng phàm phu nhìn không thấy thánh nhân. Ở thế giới Cực Lạc phàm thánh cùng sinh hoạt trong một giảng đường. Đây là sức mạnh oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà thành tựu. Nên điều này thật không thể nghĩ bàn.
Ở thế giới Cực Lạc, chúng ta quen thuộc những vị Bồ Tát này. Mỗi ngày đều gặp mặt như Quan Âm, Thế Chí, Văn Thù, Phổ Hiền. Bồ Tát Di Lặc, Bồ Tát Địa Tạng, mỗi ngày đều gặp mặt. Hằng ngày cùng sống với họ. Người xưa nói gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. Ngày ngày cùng sống với chư vị đại Bồ Tát, không ngờ mình cũng trở thành đại Bồ Tát. Ngày ngày sống chung với chư Phật Như Lai, không ngờ mình cũng trở thành Như Lai, tức là đã thành Phật. Ở đó chúng ta không khởi tâm động niệm, nên tập khí phiền não tự nhiên bị đào thải. Càng ngày càng ít đi, trí tuệ ngày càng tăng trưởng. Thần thông, đạo lục cũng tương tự như Phật.
Phàm thánh đồng cư độ hạ hạ phẩm vãng sanh, khi được Phật lực gia trì sẽ có năng lực ứng hoá khắp mười phương thế giới. Chúng sanh trong mười phương thế giới có duyên với mình. Họ từng giờ từng phút không ngừng truyền tin tức cho ta. Tin tức dao động này, trong thời gian một niệm đã chu biến pháp giới, ta đương nhiên cũng nhận được. Khi nhận được tự nhiên liền có phản ứng. Nhận được, không phải để nghiên cứu, không phải nghĩ ta nên giúp họ thế nào, không phải. Không phiền phức như vậy, rất tự nhiên. Như Kinh Lăng Nghiêm nói, tuỳ theo tâm chúng sanh mà ứng hiện. Tâm lượng của họ như thế nào, thì sẽ ứng phù hợp với tâm lượng của họ. Họ sẽ tiếp nhận và có thể đạt được lợi ích. Cần hiện thân để giúp họ thì liền hiện thân.
Ứng thân hay hoá thân đều tuỳ ý họ, không phải theo ý mình. Tự mình không có ý gì, điều này chúng ta nhất định cần phải biết. Chính mình gọi là vô vi pháp thân, ứng hoá khắp mọi nơi. Vô vi nên chẳng chỗ nào không có. Ngày nay chúng ta không làm được điều gì? Chúng ta ngày nay là hữu vi. Hữu vi là hữu sở bất vi, tức là không có biện pháp. Vô vi mới làm được tất cả, Bát Nhã cũng như vậy. Bát Nhã vô tri nên vô sở bất tri. Chúng ta ngày nay hưu tri tức là có chỗ không biết. Phiền phức là ở đây. Thật sự hiểu rõ và minh bạch sự thật chân tướng này. “Vô” tốt hơn “hữu”. Hữu thật là kém cõi, vô mới đạt được tất cả pháp, còn hữu thì không. Vì sao? Vì chân thật đã đến vô, nó thông đạt với tự tánh. Trong tự tánh, quý vị xem Ngài Huệ Năng nói, “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”. Vốn tự đầy đủ thì lấy không bao giờ hết, dùng không bao giờ tận. Nên vô vi mới làm được. Vô tri mới vô sở bất tri, đạo lý này cần nên hiểu.
Vô vi và tự tánh tương ưng, còn hữu vi không tương ưng với tự tánh. Hữu vi là trí tuệ đức tướng vốn đầy đủ trong tự tánh, nhưng tất cả đều không thể hiện tiền. Cần phải bây giờ đọc bây giờ học, học rất cực khổ. Nên người thông minh nhất là nghe lời buông bỏ hết. Đây là người thông minh nhất, không để trong tâm bất cứ điều gì. Đến đâu cũng không sao, như không có việc gì. Đây gọi là được đại tự tại. Đến lúc đó ta được an trú, bất luận ở đâu cũng đều an trú. Vì sao? Biến pháp giới hư không giới là một tự tánh thanh tịnh viên minh thể. Ta an trú trong tự tánh thanh tịnh viên minh thể, chính là an trú ở trong vô vi pháp thân. Thật sự đạt được an trú. Không giác ngộ không có chỗ an trú. Giác ngộ liền đạt được chỗ an trú.
Mọi nơi đều là vô vi pháp thân, mọi nơi đều là cõi Phật trang nghiêm, cõi Phật thanh tịnh. Nên tâm thanh tịnh rất quan trọng. Trong cuộc sống hằng ngày không đánh mất tâm thanh tịnh, tu hành chân chính, là đệ tử chân chánh của Phật.
Hết giờ rồi hôm nay chúng ta học đến đây thôi.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
