Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 299
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 23.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 352, hàng thứ tư, “thiện hộ khẩu nghiệp”, bắt đầu xem từ đây.
“Sáu câu bên dưới thiện hộ khẩu nghiệp, tượng trưng ba nghiệp thân khẩu ý của Bồ Tát thanh tịnh. Trong ba nghiệp, lấy thiện hộ ý nghiệp làm điều quan trọng nhất, nghĩa là chánh hạnh thiện hộ niệm của Bồ Tát. Do khế nhập thâm sâu trung đạo, chánh định thường tịch, thấu triệt chân nguyên, viễn ly sanh diệt, tự nhiên viễn ly tất cả cấu nhiễm của phiền não, là lấy ý nghiệp thanh tịnh vô nhiễm”. Chúng ta xem từ đây.
“Thiện hộ khẩu nghiệp, không tìm lỗi người. Thiện hộ thân nghiệp, không mất luật nghi. Thiện hộ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm”, chính là sáu câu này. Tam nghiệp sắp xếp thứ tự, không giống với các kinh luận khác. Thông thường trong kinh luận chúng ta thấy, sắp xếp theo thứ tự là thân khẩu ý, cũng chính là thiện hộ thân nghiệp xếp đầu tiên. Trong kinh này, Đức Phật đem “thiện hộ khẩu nghiệp” đặt lên hàng đầu. Trong này ý nghĩa rất sâu, chúng ta lãnh hội không khó lắm. Thân ngữ ý tạo nghiệp, trong kệ sám hối Bồ Tát Phổ Hiền nói rất rõ ràng. Căn là tham sân si mạn nghi từ vô thỉ kiếp đến nay, đây là căn, đây là nhân, nhân tạo nghiệp. Duyên tạo nghiệp thì sao? Chính là thân ngữ ý. Ở đây Niệm Lão giải thích cho chúng ta, ông đặt ý nghiệp lên hàng đầu, cũng có đạo lý, không phải không có đạo lý.
Sáu câu này là tam nghiệp thanh tịnh, chỉ cần có thể thiện hộ. Chữ thiện này quá hay, tam nghiệp thanh tịnh. Trong tam nghiệp, quả thật ý nghiệp làm chủ, đây là quan trọng nhất. Ý nghiệp là khởi tâm động niệm, có ý niệm này khẩu mới có ngôn ngữ, thân mới có động tác, cho nên ý niệm rất quan trọng.
“Tức là chánh hạnh thiện hộ niệm của Bồ Tát”. Ở trước nói rất hay, “do khế nhập thâm sâu trung đạo, chánh định thường tịch”. Đây là bốn câu ở trước, từ “trang nghiêm các hạnh, đầy đủ quỷ phạm, quán pháp như hóa, tam muội thường tịch”. Có công phu chân thật của việc tu hành này, cho nên tâm thái của họ đoan chánh, không có tà niệm, khế nhập thâm sâu trung đạo.
Hai câu trước, “liễu đạt chân nguyên”. Liễu là thấu triệt, đạt là thông đạt, không có chướng ngại. Chân nguyên nghĩa là thật tướng các pháp, thông đạt thấu triệt chân tướng của tất cả pháp. Tất cả pháp, trong Phật pháp quy nạp thành sáu chữ: Tánh- tướng. Tánh là năng sanh năng hiện, tướng là sở sanh sở hiện. Sự- lý. Sự là sở biến, lý là năng biến. Năng biến là tình thức, sở biến là mười pháp giới y chánh trang nghiêm. Hai chữ sau cùng là nhân- quả. Có nhân tất có quả, có quả nhất định có nhân. Sáu chữ này bao hàm tất cả các pháp.
“Liễu đạt chân nguyên, viễn ly sanh diệt”. Câu này tức là tự tánh bổn định, cũng chính là trong kinh nói tam muội thường tịch, đây là tự tánh bổn định. “Tự nhiên viễn ly tất cả cấu uế của phiền não”. Trong tất cả pháp tự nhiên không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước. Đây là cảnh giới gì? Là pháp thân Bồ Tát. Trú trong cõi thật báo, họ được thân pháp tánh, cõi pháp tánh, hoàn toàn khác với mười pháp giới. Tuy ứng hóa trong lục đạo, hòa quang đồng trần với tất cả chúng sanh, trên thực tế họ vẫn trú trong cõi báo.
3000 năm trước, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ứng hóa tại thế gian, kinh điển có ghi chép. Có người hỏi Phật, ngài trú ở đâu? Phật đang thiền định, liền để một chân xuống, đầu ngón chân ấn xuống đất. Đại chúng thấy thế giới này, giống như thế giới Cực Lạc vậy, thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi trên bảo tòa kinh cang, không phải trên tòa cỏ. Đây phải chăng là Đức Phật đang biến ảo thuật? Không phải, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thật sự đang trú trong cõi báo. Ở thế giới chúng ta thì sao? Đây là ứng hóa thân. Chúng sanh có cảm, Phật Bồ Tát có ứng, đó là ứng thân. Có nhân duyên với những chúng sanh này sâu hơn một chút, giúp họ thời gian dài hơn một chút, đây là ứng thân. Nếu thời gian rất ngắn, làm xong trong vài tiếng đồng hồ. Mười ngày nửa tháng có thể làm xong, đều dùng hóa thân, gọi là ứng hóa tại thế gian. Cõi báo của ngài gọi là cõi thật báo trang nghiêm. Thật là chân thật, không phải giả. Trang nghiêm, như ở trước nói: “Trang nghiêm chúng hạnh, đầy đủ quỷ phạm”, đây là sự nghiệp lợi tha của Phật.
Ở đây chúng ta nhất định phải biết, nếu không thể khế nhập thâm sâu trung đạo, chánh định thường tịch, liễu đạt chân nguyên, viễn ly sanh diệt, chúng ta không làm được. Đời này nếu chúng ta không thể vãng sanh, nghĩa là tiếp tục luân chuyển trong lục đạo, đây là chân tướng sự thật.
Chúng ta dùng phương pháp gì, khế nhập thâm sâu trung đạo, chánh định thường tịch, dùng phương pháp gì? Sáu câu sau chính là bước khởi đầu của chúng ta. Chúng ta học Phật bắt đầu học từ đâu? Bắt đầu từ thiện hộ tam nghiệp.
Niệm Lão giới thiệu cho chúng ta, đặt “thiện hộ ý nghiệp” lên hàng đầu, vì sao vậy? Ở đây nói rất rõ ràng: “Lấy ý nghiệp thanh tịnh vô nhiễm, ý nghiệp thanh tịnh, thân khẩu theo đó cũng được thanh tịnh. Đối với khẩu nghiệp là không tìm lỗi người”. Đưa câu này lên đầu tiên, vậy chúng ta biết, tu hành bắt đầu từ đâu? Bắt đầu tu từ thiện hộ khẩu nghiệp. Không tìm lỗi người, quan trọng nhất. Như Pháp Bảo Đàn Kinh đại sư Huệ Năng nói: “Người tu đạo chân chánh, không thấy lỗi thế gian”. Thật sự có thể không thấy lỗi của thế gian, như vậy sẽ không tạo khẩu nghiệp, không còn nói lỗi của người. Trong bộ kinh này Đức Thế Tôn cũng khuyên chúng ta, thấy người khác có lỗi phải như thế nào? Phật nói: “Tiên nhân bất thiện, không biết đạo đức, không có người dạy, không thể trách họ”, không thể trách họ.
Phiền phức lớn nhất, khó khăn lớn nhất, chính là chỉ thấy lỗi người, không thấy lỗi mình, đây là nguyên nhân chủ yếu trong đời này chúng ta tu hành không thể thành tựu. Người tu hành phải đổi ngược cách nhìn này, thấy người khác đang làm điều sai lầm, chúng ta nghĩ như thế nào? Đó là Bồ Tát làm cho chúng ta thấy, mình có lỗi này hay không? Có thì sửa đổi, không có cần cố gắng hơn.
Đây là cách làm của ai? Nói cho chư vị biết, 53 lần tham bái của Thiện Tài Đồng Tử trong Kinh Hoa Nghiêm, chính là cách làm này. Những gì 53 vị thiện tri thức biểu diễn, 53 người này, có nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, bao gồm ngành nghề khác nhau trong xã hội. Thiện Tài Đồng Tử đến tham bái, đều xem họ như Phật Bồ Tát.
Chư Phật Như Lai ứng hóa ra trước mắt chúng ta, bất luận hiện thân tướng gì, trong lòng họ đều là Như Lai hóa thân đến dạy chúng ta. Bất luận họ làm việc thiện hay việc ác, trên thực tế họ không có thiện ác, họ đến biểu diễn cho chúng ta thấy. Cảnh giới thiện chúng ta có động tâm chăng? Động tâm hoan hỷ, hỷ nộ ai lạc ái ố dục. Khởi hỷ, khởi lạc, khởi ái, đều là phiền não. Nếu thấy họ bất thiện, họ đang tạo ác, chúng ta có nổi giận chăng, có oán hận chăng? Tập khí phiền não đoạn từ đâu? Đều đoạn từ đây, đoạn từ đây mới là thật sự đoạn. Làm sao mới đoạn tận nó? Quán pháp như huyễn hóa, tất cả không phải thật, tất cả điều này đương thể tức không, liễu bất khả đắc. Đây đều là lời trong kinh nói. Bất kỳ cảnh giới nào hiện tiền, phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng. Như vậy là thấy được tự tánh, kiến tánh tức thành Phật. Dạy ta đừng chấp tướng, chấp tướng chính là phàm phu, không chấp tướng sẽ kiến tánh. Chấp tướng, tướng sanh ra chướng ngại, không thấy được chân tánh.
Ở đây có một câu, khế nhập sâu vào trung đạo. Trong cuộc sống hằng ngày chúng ta thiếu điều này. Chẳng những không khế nhập thâm sâu, căn bản không có khế nhập. Cảnh giới vừa động một tí, phiền não lập tức phát tác. Hợp ý mình thì vui mừng hoan hỷ, không hợp ý mình lập tức nổi giận, trách cứ người khác, sai lầm! Tu hành như vậy, từ sáng đến tối đều đang tạo nghiệp, đều đang kết oán với chúng sanh, oán thân trái chủ rất nhiều, niệm niệm đang kết oán với người.
Những chúng sanh có nhân duyên với chúng ta, trong đó cũng có trí tuệ cũng có ngu si. Ngu si thì sao? Ghi hận trong lòng, đợi ngày trả thù, phiền phức này quá lớn. Người có trí tuệ, họ không tính toán, tha cho anh, không so đo với anh. Tình trạng này ở sau không có báo thù, họ đã tha thứ cho quý vị. Người có trí tuệ, từng bước đi lên. Họ tha thứ cho quý vị, họ còn cảm ân quý vị. Vì sao vậy? Vì nhờ nhân duyên quý vị gây ra, khiến cảnh giới họ nâng cao. Nghĩa là họ xem quý vị như một cuộc thử nghiệm, qua cuộc thử thách này, họ đạt tiêu chuẩn, thông qua, họ được lên cao. Họ lấy công đức tu hành của mình hồi hướng cho quý vị. Vì sao vậy? Quý vị tạo tội nghiệp này, người ta tha thứ, đây là tánh tội. Bản thân ta sai lầm, vẫn phải đọa lạc, bởi vậy họ đem công đức tu hành hồi hướng cho quý vị, tương lai đọa lạc vào đường ác được giảm nhẹ đau khổ, đây là họ báo ân.
Vấn đề trong lục đạo, thập pháp giới rất phức tạp, nếu không tĩnh tâm quan sát tường tận, không thể nhận ra. Khi thấy rõ ràng minh bạch, mới hoát nhiên đại ngộ, trong này có sai lầm chăng? Có sai lầm. Trên thực tế không có sai lầm, đều là nhất niệm chấp trước hư vọng của bản thân tạo thành. Không liên quan người khác, không liên quan đến hoàn cảnh, nhân sự hoàn cảnh đều không liên quan. Đến sau cùng là gì? Cổ nhân nói một câu rất triệt để: “Tự làm tự chịu”. Ta không thể trách bất cứ ai, hoàn toàn do ý niệm mình chi phối, ý niệm thiên biến vạn hóa, đây mới là nguyên nhân thật sự.
Cho nên ý nghiệp thanh tịnh phải đặt lên hàng đầu. Trước tiên chúng ta phải học tâm thanh tịnh, trước tiên phải biết thập pháp giới y chánh trang nghiêm, là giả không phải thật. Nói mười pháp giới là bao gồm lục đạo, vì sao vậy? Vì nó là do thức biến.
Tướng là tâm hiện, không sai, nhưng thức làm lệch lạc các tướng này. Thể của tướng chính là tự tánh. Tướng của tứ thánh pháp giới, thể là tự tánh. Lục đạo cho đến thể của ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh, tướng này, thể của tướng vẫn là tự tánh. Trong tự tánh không có nhiễm tịnh, không có đúng sai thiện ác.
Khi kiến tánh, câu đầu tiên đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”. Ta thấy được những hiện tượng của địa ngục a tỳ, địa ngục vô gián, tánh của nó vẫn là thanh tịnh, không có chút ô nhiễm nào. Nhiễm trước từ đâu mà có? Nhiễm trước do tâm phân biệt, tâm chấp trước tạo nên, đặc biệt là chấp trước. Chỉ cần không chấp trước, thiện ác, khổ vui, nhiễm tịnh đều không có. Nói cách khác, nó từ phiền não sanh ra, không phải từ tự tánh, trong tự tánh hoàn toàn không có.
Bồ Tát, bây giờ chúng ta đã hiểu, Bồ Tát tuyệt đối không chỉ trích lỗi của người khác. “Khẩu nghiệp không tìm lỗi của người, thật sự là do ý nghiệp không thấy lỗi của người”. Ý nghiệp không thấy lỗi của chúng sanh, cho nên trong khẩu nghiệp không có. Trách cứ lỗi lầm người khác, giống như câu đầu tiên trong Tam Tự Kinh nói: “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện”. Làm sao để thấy được bản tánh vốn thiện không có lỗi lầm của người. Phải biết rằng, lỗi lầm là tập tánh, không phải bản tánh. Tập tánh, người xưa nói: “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, tất cả đều do gặp duyên khác nhau. Nếu ở gần Phật Bồ Tát ta sẽ trở thành Phật Bồ Tát, ở gần thánh hiền ta sẽ thành thánh hiền, ở gần người thiện mình cũng trở thành người thiện, ở thành người ác nhất định biến thành người ác, đạo lý là như vậy. Chính vì chân tướng sự thật này, giáo dục rất quan trọng!
Chúng ta là người học Phật, ngày ngày gần gũi Phật. Phật ở đâu? Phật ở trong kinh điển, quang minh của Phật chiếu khắp nơi. Phật quang ở đâu? Kinh điển chính là quang minh. Nếu không tin, quý vị hãy đọc nó, chắc chắn giác ngộ. Trí tuệ hiện tiền, đây chính là phóng quang. Nó đang dẫn dắt mình, phát khởi quang minh bát nhã trong tự tánh ra ngoài. Ngày ngày đọc kinh, đọc suốt mấy mươi năm, vẫn chưa khai ngộ, quang minh chưa phát ra, nguyên nhân là gì? Chắc chắn là ta có vấn đề, vấn đề do mình, không phải ở kinh điển. Cùng một bộ kinh, vì sao người đó đọc rồi khai ngộ, mình đọc không khai ngộ? Quý vị thử hỏi họ khai ngộ như thế nào? Người ta nói với quý vị, bí quyết là thật thà, nghe lời. Trong kinh dạy như thế nào thì làm theo như thế đó, dạy những gì không được làm thì tuyệt đối không làm. Thực hành, mới đạt được lợi ích, lợi ích này chính là khai ngộ. Họ được tam muội, được tâm thanh tịnh, được tâm bình đẳng, giác chính là khai ngộ, đời này họ không uổng phí khi đến thế gian này. Mặc dù chứng tiểu quả, họ cũng rất hoan hỷ, vì sao vậy? Vì thân này, thân thể này, ở trong thế gian này là thân sau cùng. Đây là gì? Đây là nghiệp báo, do nghiệp báo mà đến. Lần sau đến thì sao? Không phải thân nghiệp báo, lần sau đến là thừa nguyện tái sanh, không phải phàm phu, là Phật Bồ Tát thừa nguyện tái sanh!
Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, người ở thế giới Cực Lạc đều có bản lĩnh này, người vừa mới vãng sanh đã có bản lĩnh này. Quý vị thật tâm cầu họ, người này thật sự vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc, quý vị thật tâm cầu họ, báo mộng cho tôi, bây giờ quý vị đến thế giới Cực Lạc, nói cho tôi biết tình trạng ở đó, họ đến thật. Nếu họ vãng sanh, đoan tướng đều rất tốt. Quý vị cầu nguyện như thế, họ không có cảm ứng của mộng, họ chưa vãng sanh, đầu thai vào đường khác. Vì thật sự vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, họ có năng lực này. Vừa đến thế giới Cực Lạc, được oai thần 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì, họ chính là A Duy Việt Trí Bồ Tát. A Duy Việt Trí Bồ Tát là có năng lực này, có cầu tất ứng. Họ vãng sanh thật hay vãng sanh giả, lập tức rõ ràng. Đây cũng là chúng ta hiểu rõ người tu hành chơn chánh, họ có thật vãng sanh hay không.
Ý niệm của chúng ta, trong Hoàn Nguyên Quán nói rất hay, ba loại chu biến. Ý niệm vừa khởi liền chu biến pháp giới, tất cả chư Phật Như Lai đều nhận được. Nhận được nhất định hồi ứng, sẽ hồi ứng cho quý vị. Nhưng nếu họ đến các đường khác, vậy không được. Nếu họ đến thế giới tây phương Cực Lạc, nhất định có năng lực này.
Chúng ta cần hiểu rõ, tâm địa càng thanh tịnh, sức cảm ứng càng mạnh. Có khi, sức cảm của chúng ta không mạnh, vì sao vậy? Vì quá loạn, quá tạp. Trong này xen vào rất nhiều vọng niệm, khiến tin tức chúng ta phát ra rất mơ hồ. Ở trước đã học “chế tâm một chỗ”, tức là ở đây nói, điều này rất quan trọng. Tâm phải thanh tịnh, không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn, mười niệm cảm ứng liền hiện tiền.
Chúng ta xem tiếp. “Tha, tức là tất cả hữu tình, nói thêm một bước nữa, tức bao gồm hữu tình vô tình, tất cả pháp của muôn sự muôn vật”. Trong chữ “tha” này, hàm nghĩa rất rộng, rất lớn! Nói cách khác, ngoài chính mình ra đều gọi là tha, chữ này bao hàm hết tất cả. Quý vị xem, nó bao gồm hữu tình vô tình, muôn sự muôn vật, đây là tất cả pháp.
Bốn câu bên dưới cần phải nhớ: “Tất cả không lỗi, vốn tự vô nhiễm, tự nhiên thanh tịnh, vốn tự viên thành”. Bốn câu này là gì? Tất cả pháp đều như vậy, tất cả không có sai lầm, điều này phải nhìn từ đâu? Phải nhìn từ bản chất của ba loại hiện tượng, như hiện tượng vật chất.
Như Max Planck từng nói- nhà lượng tử vật lý học người Đức, ông nói thế gian này căn bản không có thứ gì gọi là vật chất. Bản chất của vật chất là gì? Là ý niệm. Bản chất của ý niệm là gì? Là dao động, tần suất rất nhanh. Bồ Tát Di Lặc cho chúng ta biết, “một khảy móng tay có 32 ứng 100 ngàn niệm”. Trong tình huống này, quý vị tìm lỗi lầm, không tìm thấy, vừa khởi lên đã diệt. Trong này ta không tìm ra sự sanh diệt, sanh diệt đều không tìm thấy, nhiễm tịnh thiện ác đâu ra? Hoàn toàn không có.
Những ý niệm này tích lũy mới có hiện tượng này, có hiện tượng nhiễm tịnh, có hiện tượng thiện ác. Nhưng phải biết rằng, mỗi ý niệm của nó đều độc lập. Chúng ta thấy nó tương tục, tương tục là giả. Như xem film vậy, giả tướng. Nếu xem phim đèn chiếu, từng tấm từng tấm, xem âm bản, từng tấm từng tấm, hoàn toàn không có nhiễm tịnh thiện ác. Phàm phu thấy hình ảnh trên màn hình, Phật Bồ Tát thấy được bản chất của nó, bản chất của mỗi một tấm phim đèn chiếu. Trong này không có nhiễm tịnh thiện ác, trong này chỉ có thanh tịnh bổn nhiên, không hề sai.
“Vốn tự vô nhiễm, thanh tịnh bổn nhiên”, chẳng phải đại sư Huệ Năng nói, “đâu ngờ tự tánh, vốn tự thanh tịnh” sao. Ngài nhìn thấy, chúng ta không thấy. Nói cách khác, chúng ta chỉ thấy hiện tượng trên màn hình, ngài nhìn thấy âm bản trong máy chiếu, trên màn hình là giả tướng. Nếu chúng ta lý giải được điều này, khẳng định, không còn hoài nghi, tất cả pháp thế xuất thế gian đích thực không có sai lầm.
Những pháp này rốt cuộc là như thế nào? Phật dùng một câu để giải đáp: “Pháp vốn như vậy”. Nghĩa là nó vốn tự nhiên, nó chính là như vậy, chắc chắn bất khả đắc, huyễn tướng, quán pháp như huyễn hóa. Quý vị xem tất cả pháp, tất cả pháp là huyễn tướng. Tất cả không có sai lầm, đây là huyễn tướng, tất cả không có lỗi lầm.
“Vốn tự vô nhiễm, thanh tịnh bổn nhiên, vốn tự viên mãn”, đều là nói tất cả pháp. Bất luận nhìn từ tánh, chúng ta nói ví dụ, bất luận nhìn từ màn hình, hay là nhìn từ âm bản của máy chiếu, hoàn toàn giống nhau, đây gọi là trung đạo. Đây mới thật sự hiểu rõ chân tướng sự thật, chân tướng sự thật chính là như vậy. Không có sai lầm, không có ô nhiễm, thanh tịnh bổn nhiên, vốn tự viên mãn, viên mãn thành tựu.
“Như Thủ Lăng Nghiêm nói rằng, mọi sự cứu cánh kiên cố”. Kinh Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm. Thủ Lăng Nghiêm nghĩa là gì? Thủ Lăng Nghiêm là tiếng Phạn, dịch sang tiếng Trung nghĩa là mọi sự cứu cánh kiên cố. Mọi sự cứu cánh kiên cố, chính là câu nói ở trước: “Vốn tự viên thành”, giải thích câu này.
Thực tế nó nói về chân như tự tánh, tất cả pháp là hiện tượng, căn bản của hiện tượng là tự tánh, lìa tự tánh không có hiện tượng. Hiện tượng vốn là thanh tịnh bổn nhiên, chỉ cần nó lìa thức, lìa 8 thức 51 tâm sở, nó chính là thanh tịnh bổn nhiên. Những gì nhìn thấy là nhất chân pháp giới, thế giới Hoa Tạng, thế giới Cực Lạc, là hiện tướng này. Nếu trong này xen tạp vọng tưởng phân biệt chấp trước, nó biến thành thập pháp giới.
Thập pháp giới y chánh trang nghiêm và cõi báo của chư Phật Như lai có gì khác biệt? Không khác nhau. Phải biết điều này, quả thật không khác nhau. Khác nhau là vì chấp trước của chúng ta khác nhau, phân biệt khác nhau. Nhiều rắc rối như vậy, nhiều rối ren như vậy, từ đâu mà có? Từ phân biệt chấp trước sinh ra. Lìa phân biệt chấp trước, mọi rối ren phiền phức đều không còn, tất cả ý tướng cũng không còn.
“Như trong Viên Giác nói, các giới định tuệ và dâm nộ si đều là phạm hạnh”. Điều này không dễ hiểu chút nào, câu này nghĩa là gì? Mặt trái của giới định tuệ là dâm nộ si, dâm nộ si tức là ba độc tham sân si. Giới định tuệ là giả, dâm nộ si cũng là giả, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Nhưng ta có cái tôi, có chấp trước, như vậy là có thật, không phải là phạm hạnh.
Giới định tuệ sanh vào đường thiện của nhân thiên, dâm nộ si sanh vào ba đường ác. Nếu không hiểu rõ chân tướng, mê hoặc, nó liền biến thành luân hồi lục đạo. Còn như thấu triệt chân tướng của nó, thấu triệt thì sao? Thấu triệt sẽ không chấp trước, không có vọng tưởng phân biệt chấp trước. Giới định tuệ bất khả đắc, dâm nộ si cũng bất khả đắc. Giới định tuệ là thanh tịnh, dâm nộ si là ô nhiễm, tất cả đều bất khả đắc. Trong tự tánh thanh tịnh tâm không có những thứ này.
Giới định tuệ từ đâu mà có? Vì phàm phu có tham sân si, cho nên Phật mới dùng phương pháp của giới định tuệ để đối trị. Tham sân si không còn, bệnh lành, thuốc không cần nữa. Bệnh lành, còn chấp trước giới định tuệ, lại sai! Không phải đã nói với quý vị rồi sao? “Pháp còn phải bỏ, huống gì phi pháp”. Dâm nộ si là phi pháp, giới định tuệ là Phật pháp, đến cảnh giới đó Phật pháp không còn, trở về tự tánh.
Phật pháp cũng phải biết dùng, trong kinh ví dụ rất hay, Phật pháp là gì? Giống như chiếc thuyền qua sông vậy. Muốn qua sông nhất định phải lên chiếc thuyền này, đến nơi, lên bờ, không cần thuyền nữa. Nếu vác theo chiếc thuyền đó, vậy không thể lên đến bờ, nó là một công cụ qua sông.
Phật pháp cũng là duyên sanh, duyên là gì? Người thế gian tạo nghiệp, hành thiện là duyên, cho nên Phật mới nói những pháp này. Nếu người thế gian không có duyên này, Phật cũng không có pháp này. Phật không nói pháp nào nhất định, Phật không có pháp gì để nói, nói một cách rõ ràng như vậy rồi.
Ở đây, Niệm Lão nói câu này quá hay! Chúng ta đọc thêm vài lần, cần phải ghi nhớ. “Nói thêm một bước nữa, tức bao gồm tất cả pháp của hữu tình vô tình, muôn sự muôn vật, tất cả không có sai lầm”. Nếu nghe hiểu câu này, tất cả không có sai lầm. Bốn câu bên dưới chính là nói vì sao nó không có sai lầm, bốn câu bên dưới.
“Giới định tuệ vốn tự vô nhiễm, dâm nộ si vốn tự vô nhiễm. Giới định tuệ thanh tịnh bổn nhiên, dâm nộ si thanh tịnh bổn nhiên”. Tất cả đều trở về tự tánh, trở về với tự tánh, giống như toàn bộ trở về số không vậy. Nó không phải một hai ba bốn, tất cả đều trở về con số không. Phật pháp thậm thâm vi việu chính là ở chỗ này, khiến ta trở về tự tánh, trở về với con số không, trở về điểm khởi đầu. Không có gì cả, hoàn toàn hóa giải.
“Lại tất cả phiền não, rốt ráo giải thoát, cho nên tất cả bình đẳng, không có gì đáng phê bình”. Các pháp bình đẳng, các pháp cùng một vị, vậy thì còn gì đáng để phê bình? Vấn đề này ở ngay tại đây. Ta giác ngộ là tại đây, mê hoặc cũng ngay tại đây, phàm phu thành Phật quá đơn giản. Ngay lúc này một niệm giác ngộ, tức thành Phật. Một niệm mê hoặc, liền đọa vào ba đường ác, ngay trong một niệm. Một niệm giác mê rất quan trọng, vì sao chúng ta không niệm giác mà niệm mê? Biết học, không biết học, then chốt là đây.
Lời đã nói đến đây, không khó, nhưng chuyển cảnh giới không dễ chút nào, vấn đề là gì? Chúng ta mê thời gian quá lâu, mê quá sâu, nghe những lời này của Phật, hình như có hiểu chút ít, không chuyển nổi cảnh giới, đây cũng là sự thật. Vì sao vậy? Vì huân tập phiền não thời gian dài, huân tập Phật pháp thời gian quá ngắn, cho nên nó không khởi tác dụng.
Cổ nhân nói câu này rất có đạo lý, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Pháp môn Tịnh độ là phương tiện bậc nhất, pháp môn này là gì? Chính là sáu chữ hồng danh Nam mô A Di Đà Phật, ta có chịu dùng câu Phật hiệu này để huân tập chăng? Như hòa thượng Đế Nhàn dạy, hòa thượng Đế Nhàn dạy người khác, họ thực hành theo phương pháp này và thành công, rất có hiệu quả. Bản thân ông vẫn chưa làm được! Nghĩa là sao? Nhân duyên không giống nhau.
Người thợ hàn hành trì ba năm, thành công. Người thế gian đều coi thường ông, người ngu, không có trí tuệ, không biết chữ. Hòa thượng Đế Nhàn chỉ truyền cho ông một câu Phật hiệu này, dạy ông niệm, từ sáng đến tối chỉ niệm câu này. Niệm mệt thì nghỉ, nghỉ rồi niệm tiếp. Bí quyết thành công của ông là chân thật, nghe lời, thực hành, ba năm thành công. Chúng ta có chịu thực hành hay không? Thực hành, nhất định không thua kém ông ta, ba năm thành Phật. Ông ta thật sự thành Phật, Đức Phật Di Đà đến tiếp dẫn ông ra đi, biết trước giờ chết. Niệm Phật ba năm, cảm ứng được Phật A Di Đà.
Theo những gì kinh điển nói, đây là tâm chân thành, hoàn toàn buông bỏ. Then chốt là đây, thật sự buông bỏ, đối với thế gian này không còn chút tham luyến nào. Ngày mai có đủ ăn hay không, không quan tâm, không nghĩ đến nó. Buông bỏ hết, nhất tâm niệm Phật. Thời gian trong kinh nói là bảy ngày, nếu một ngày cho đến bảy ngày, quý vị sẽ thành công, đây không phải giả.
Pháp sư Doanh Kha đã chứng minh điều này cho chúng ta thấy. Đây là người xuất gia, một tỳ kheo phá giới, cũng là một người ở trong đại chúng không được mọi người tôn trọng, phiền não tập khí của sư rất nặng. Là sức mạnh nào thúc dục sư? Vì sư tin vào nhân quả. Sư tự biết mình sai, không phải không biết mình phá giới, biết rõ, còn biết rằng tương lai nhất định đọa địa ngục, sợ cảnh khổ của địa ngục! Địa ngục quá khổ, không thể đến đó.
Sư quyết một lòng niệm rốt ráo câu Phật hiệu này, ba ngày ba đêm không ngủ không nghỉ, quên luôn cả việc ăn uống, niệm triệt để một câu Phật hiệu này. Sư có quyết tâm lớn như vậy, tín tâm kiên định như vậy. Tin rằng, tôi cầu Phật A Di Đà, đức Phật nhất định đến, có tín tâm lớn lao như vậy. Ba ngày ba đêm, Phật A Di Đà đến, nói với sư, ngươi còn mười năm thọ mạng, nên cố gắng tu hành, đến khi ngươi mạng chung ta sẽ đến tiếp dẫn.
Pháp sư Doanh Kha đúng là người thông minh, không hồ đồ, nắm chặt cơ hội này yêu cầu Phật A Di Đà, con muốn đi ngay, không cần mười năm thọ mạng đó. Cơ hội này rất khó được! Ông biết nắm bắt. Phật A Di Đà bằng lòng, ngài nói, thôi được, ba ngày sau ta đến đón. Ba ngày sau sư vãng sanh. Vì sao Phật A Di Đà không dẫn sư đi ngay lúc đó? Phật A Di Đà muốn để sư gây sự ảnh hưởng cho đại chúng, hiện thân thuyết pháp cho mọi người nghe. Cho nên sư mở cửa phòng, nói với mọi người mình đã gặp Phật A Di Đà, ngài nói ba ngày sau đến đón đi. Người trong chùa nghe vậy, không ai tin. Một người xuất gia không giữ quy củ, tạo nghiều tội nghiệp, mới đóng cửa ba ngày, mà dám nói ba ngày sau vãng sanh. Cũng may ba ngày không lâu, mọi người đợi xem, xem ba ngày sau có vãng sanh thật chăng. Ba ngày sau, sư cung kính mời bạn đồng tu, niệm Phật tiễn sư vãng sanh. Mọi người đều rất hoan hỷ, có thể vãng sanh là điều khó được, thật hy hữu, mọi người đều đến đưa sư. Niệm Phật chưa đến một khắc. Một khắc ngày xưa, bây giờ là 5 phút. Sư nói với mọi người, Đức Phật đã đến, tôi đi đây. Sư đi thật, mọi người đều tin. Ba ngày sau Phật A Di Đà đến tiếp dẫn sư, là dùng thân của sư làm biểu pháp. Nói với mọi người, đây là sự thật, không phải giả.
Trong Kinh A Di Đà, Đức Phật định thời gian là bảy ngày, nhất định có cảm ứng, không có cảm ứng là do tâm không thành. Nếu niệm Phật phù hợp với tiêu chuẩn của Bồ Tát Đại Thế Chí nói, bảy ngày chắc chắn thành tựu, thiện căn sắc bén một ngày thành tựu, thiện căn bậc trung ba bốn ngày thành tựu, hàng hạ căn sáu bảy ngày, không ai không có cảm ứng. Niệm Phật ba năm vãng sanh, đây là những người bình thường, rất nhiều.
Chúng ta phải hiểu rõ những đạo lý này, thông đạt thấu đáo chân tướng sự thật, không hề có sự nghi hoặc. Khi đại thiên tai xảy ra, nhất định vãng sanh. Đừng nghĩ đến lương thực, không cần nghĩ đến những điều này, bảy ngày có một ly nước là đủ. Bảy ngày bảy đêm nhất định cảm ứng với Phật A Di Đà, nhất tâm nhất ý cầu vãng sanh, đây không phải mê tín. Cho nên nói, bất kỳ thiên tai gì, thiên tai không liên quan đến tôi. Thiên tai dù nghiêm trọng đối với tôi cũng không sao. Nếu cứ để việc thiên tai trong tâm là sai, để Phật A Di Đà trong tâm là việc làm đúng đắn. Trong tâm không có thiên tai, trong tâm không có người ác, trong tâm không có lỗi lầm. Tất cả chúng sanh đều không có lỗi lầm, tất cả chúng sanh đều là Bồ Tát hiện thân đến độ mình. Họ thị hiện thiện pháp, là đến thử xem mình có còn tâm tham luyến hay không? Thị hiện tất cả ác pháp, thử xem mình có còn tâm sân nhuế hay không?
Thiện Tài Đồng Tử chính là thành tựu như vậy. Trong lòng Thiện Tài Đồng Tử, tất cả pháp đều là chư Phật Như Lai, đều đến để giúp ngài, thành tựu cho ngài. Đến yêu ma quỷ quái ba tuần đều là chư Phật Như Lai, vì thế ngài thành Phật chỉ trong một đời.
Có tấm gương, có điển hình, chúng ta vẫn không tin, vẫn hoài nghi, chính là nghiệp chướng bản thân quá nặng. Nghiệp chướng nặng, điều này không thể phủ nhận. Điều gì có thể hóa giải? Kinh điển, chỉ một bộ Kinh Vô Lượng Thọ này là đủ, nghe lần này qua lần khác. Hiện nay chúng ta có lưu CD, nghe khoảng mười năm, tâm an định, ý cũng giải. Tâm khai ý giải, đáng buông bỏ thật sự có thể buông bỏ, không giả, tức là đại công thành tựu.
Làm sai vấn đề không sợ, chỉ cần biết sám hối, biết quay đầu. Sám hối, khi tôi mới học Phật, đại sư Chương Gia dạy rằng, sám hối không phải hình thức, sám hối thật sự là về sau không tái phạm. Ta biết mình làm sai, liền sửa đổi sai lầm mình gây ra, đây gọi là chơn sám hối. Tôi bất hiếu cha mẹ, biết hối lỗi, trở lại hiếu thuận cha mẹ. Cha mẹ không còn, trong lòng luôn nhớ về họ, niệm niệm không quên, hồi hướng công đức tu hành của mình cho cha mẹ. Vì độ cha mẹ, ta phải tinh tấn niệm Phật, cầu sanh Tịnh độ. Sau khi sanh về Tịnh độ, bất kỳ cha mẹ ở cõi nào, ta đều có thể thấy, đều có thể nhận được tin tức, ta có đủ năng lực cứu độ họ. Đây là hiếu dưỡng cha mẹ.
Lấy tâm hiếu, lấy tâm chân thành cung kính đối với Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát là thầy. Ngày nay chúng ta đối với thầy, chỉ có hình thức, không có thực chất, cho nên không có cảm ứng. Nếu có chân thành cung kính, giống như đại sư Ấn Quang nói vậy, không hề sai, một phần thành kính được một phần lợi ích, như đoạn kinh văn mà hiện nay chúng ta đang nói, ta có một phần khế nhập. Mười phần cung kính, sẽ có mười phần khế nhập. Không có tâm cung kính, không thể khế nhập.
Tâm cung kính là gì? Có thể cung kính đối với cha mẹ, cung kính đối với Phật Bồ Tát, là có thể cung kính đối với tất cả chúng sanh. Cung kính bình đẳng, tất cả bình đẳng. Đối với tất cả không cung kính chính là không cung kính đối với Phật, không cung kính đối với cha mẹ. Một là tất cả, tất cả là một. Đây là thật, không phải giả. Trong Phật pháp đại thừa không có giai cấp, không có phân biệt, nó là nhất thể.
Dùng tâm chân thành cung kính đối đãi tất cả chúng sanh, thậm chí nói với quý vị, đối đãi với oán thân trái chủ. Người này hủy báng tôi, sỉ nhục tôi, hãm hại tôi, thậm chí sát hại tôi, đối với họ tôi đều cung kính, không có oán hận. Vì sao vậy? Vì bình đẳng. Họ có những hành vi này với tôi, là do bản tánh họ mê muội. Chư Phật Bồ Tát đối với tất cả pháp đều bình đẳng, là họ giác ngộ, hiểu rõ chân tướng sự thật.
Ta muốn làm một người hồ đồ, hay làm một người sáng suốt? Làm người sáng suốt thì học Phật Bồ Tát, làm người hồ đồ thì học họ. Học theo họ là tạo nghiệp, phải cảm thọ quả báo trong luân hồi lục đạo. Nếu học Phật Bồ Tát thì sao? Chúng ta có thể bình an vãng sanh về thế giới Cực Lạc, đến thế giới Cực Lạc ngày ngày thân cận Phật A Di Đà, nghe Phật A Di Đà giảng kinh thuyết pháp. Quý vị nghĩ, ta đến thế giới Cực Lạc nghe Phật A Di Đà giảng kinh, nghe kinh gì? Sở thích mỗi người không giống nhau. Nếu quý vị hỏi tôi, tôi chân thật nói rằng, tôi chỉ nghe Kinh Vô Lượng Thọ, không nghe kinh khác. Nhất môn thâm nhập, vĩnh viễn một môn, không đổi qua môn thứ hai. Nhưng phải biết rằng, môn này nó thông tất cả các pháp môn, một kinh thông tất cả pháp môn đều thông, một tự tánh thanh tịnh tâm hiển lộ ra.
Đoạn này nói rõ về thiện hộ ý nghiệp và thiện hộ khẩu nghiệp. Đoạn tiếp theo là “thiện hộ thân nghiệp, không mất luật nghi”. Trong tam nghiệp, ý nghiệp là chủ, thân khẩu là tạo tác, khẩu dễ tạo tác nhất. Khi Đức Thế Tôn giảng Kinh Vô Lượng Thọ, để khẩu ở trước, đặc biệt nhắc nhở chúng ta, khi tạo nghiệp, khẩu nghiệp tạo nhiều nhất, khẩu nghiệp tạo nặng nhất. Không cẩn thận, mọi người đều biết, trong địa ngục có địa ngục bạt thiệt, địa ngục bạt thiệt là chuyên đối trị khẩu nghiệp. Bởi thế thứ tự sắp xếp có dụng ý rất sâu.
“Thiện hộ thân nghiệp, không mất luật nghi. Luật là giới luật, nghi là nghi tắc”, tức là oai nghi, nguyên tắc. “Đại Thừa Nghĩa Chương quyển 10 nói, luật nghi tức là pháp chế chỉ ác, gọi là luật”. Chế tức chế chỉ, phải ngăn chặn đối với tất cả đều ác, pháp này gọi là luật.
Ví dụ sát sanh, đây là ác pháp, ở trên thêm vào chữ “không”. Không chính là chỉ, chế chỉ. Không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm. Thân có ba nghiệp, sát đạo dâm. Khẩu, không vọng ngữ, không lưỡng thiệt, không ỷ ngữ, không ác khẩu, đây là bốn loại ác khẩu. Ở trước dùng chữ không để chế chỉ nó. Khởi tâm động niệm có ba loại bất thiện, tham sân si, không tham, không sân, không si. Trong giới luật, như những điều này gọi là luật. Nó là chế chỉ, không có phép tạo, không được tạo.
Tội có hai loại, một loại là tánh tội, sát đạo dâm vọng. Thập ác này, thập ác là tánh tội. Người không học Phật, người không thọ giới, người không thọ tam quy ngũ giới, họ làm có tội chăng? Có tội. Vì sao vậy? Vì nó là tánh tội, bản thân nó chính là tội.
Trong ngũ giới có giới về rượu, không uống rượu. Rượu gọi là giá tội, nó không phải tánh tội. Hay nói cách khác, uống rượu không có tội, vậy tại sao không được uống rượu? Vì sợ khi uống say dễ phạm tội sát đạo dâm vọng, vấn đề là như vậy. Nếu như uống say mà không làm những việc sát đạo dâm vọng, vậy quý vị có thể uống rượu! Sợ là sau khi say, không kiềm chế được bản thân, bản thân không làm chủ được, gây ra những điều tội lỗi. Cho nên gọi là chế, đây là giá tội, nghĩa là đề phòng lỗi lầm, bản thân nó không có lỗi. Phòng chỉ sai lầm, cho nên cũng thêm vào. Nhất định phải hiểu đạo lý của nó, nếu không hiểu, giữ giới luật một cách cứng nhắc là sai.
Đức Phật là một người rất nói đạo lý, là người rất dễ thương, ngài tuyệt đối không miễn cưỡng người khác, cho nên giới luật của ngài rất linh hoạt, không cứng nhắc. Đối với giới luật, nhất định phải hiểu khai giá trì phạm. Thế nào gọi là phạm giới, thế nào gọi là trì giới, cần phải hiểu, nếu không hiểu không thể học tập.
Giới có khai duyên, khai, sát đạo dâm vọng đều có khai, trong tình huống nào? Trong khi lợi ích tất cả chúng sanh, nó có thể khai. Bình thường thì sao? Bình thường, không có những tình huống đặc biệt này, nhất định phải tuân thủ, không được khai.
Trong kinh điển có một câu chuyện, đây là thật, hình như là phi tử hoàng hậu của vua Ba Tư Nặc, trì giới bát quan trai. Hôm đó đầu bếp nấu thức ăn không ngon, quốc vương rất giận, muốn tử hình ông ta. Hoàng hậu biết đầu bếp này là người tốt, vì cứu ông ta, ngày bát quan trai giới này bà không giữ nữa, bầu bạn với quốc vương, để quốc vương vui lòng. Đây là khai giới, không phải phá giới, để cứu người. Đến ngày thứ hai quốc vương cũng hối hận, hôm qua nổi giận giết chết đầu bếp. Hoàng hậu nói không có, ông ta vẫn còn, vua vô cùng hoan hỷ.
Quý vị xem, phương pháp trì giới linh hoạt biết bao! Nếu hoàng hậu không có cử chỉ này, không có phương tiện thiện xảo, người đầu bếp này chết thật. Giết rồi, bà cũng không biết hoàng đế hối hận, tìm người đầu bếp khác, không dễ tìm. Một chút lỗi lầm, sao có thể giết người chứ?
Cho nên, trì giới mà không hiểu khai giá trì phạm, vậy thì không thể trì giới. Mỗi điều giới đều phải nói rõ ràng, trong tình huống nào có khai duyên. Nó không hề cứng nhắc, nghĩa là nói phải biết vận dụng linh hoạt. Trong cuộc sống hằng ngày không hề chướng ngại, nhưng khai giới nhất định là để lợi ích chúng sanh, phương tiện thiện xảo.
Nghi là nghi tắc, ý nghĩa tương đồng với lễ tiết của người xưa nói. Nghi là giữ quy củ, có lễ, tuân thủ lễ tiết.
Đại Thừa Nghĩa Chương quyển 10, có một đoạn như vậy: “Nói về luật nghi, tức là pháp chế chỉ điều ác, gọi là luật. Hành theo giới luật, cho nên gọi là luật nghi. Ý này gọi là luật nghi. Pháp phòng phi chỉ ác, gọi là giới luật”. Đây là nói rõ về ý nghĩa của giới luật, phòng chỉ ta làm ác, chế chỉ ta làm pháp bất thiện, “phi” chính là bất thiện. Những giáo huấn này của Phật gọi là giới luật.
“Hành vi y chỉ vào giới luật, gọi là luật nghi”. Chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, giữ đúng quy phạm của giới luật, tuyệt đối không được trái phạm. Phật dạy chúng ta làm, chúng ta nên làm. Phật dạy không được làm, chúng ta tuyệt đối không làm, đây gọi là luật nghi.
Trong kinh điển tiểu thừa, giới luật của tiểu thừa đa phần là chế chỉ, cấm chỉ chúng ta làm ác. Trong giới Bồ Tát đại thừa nghiêng nặng về hành thiện. Cho nên tiểu thừa gọi là chỉ trì, đại thừa gọi là tác trì. Dạy ta làm, không làm là phạm giới. Giới tiểu thừa đa phần là chế chỉ, cấm chỉ sát sanh ta không được sát sanh, sát sanh là phá giới.
Ví dụ trong giới đại thừa, Bồ Tát không dễ làm! Bồ Tát tại gia, Bồ Tát xuất gia đều giống nhau. Quý vị ở chỗ này, cách chỗ mình ở 40 dặm, ngoài 40 dặm có pháp sư giảng kinh thuyết pháp, nếu mình không đến nghe là phạm giới. 40 dặm là gì? Đi về trong một ngày, đi đến đó nghe kinh xong trở về, một ngày. Nếu nói 40 dặm, chúng ta cần bốn tiếng mới đến nơi, trở về cũng bốn tiếng, nghe giảng kinh chỉ hai tiếng, mười tiếng. Ngày nay tính thời gian, không thể tính từ số dặm. Nếu ta đi máy bay, bay đi bốn tiếng, nghe xong bộ kinh trở về, đây là Bồ Tát! Nếu không làm như vậy, tức phạm giới Bồ Tát, cho nên Bồ Tát gọi là tác trì. Yêu cầu quý vị phải làm gương cho chúng sanh, không làm gương tốt tức là phạm giới.
Bởi vậy, giới tiểu thừa dễ trì, giới đại thừa khó trì. Chỉ trì của đại thừa tức là không cho phép ta làm, là luận tâm không luận sự, không ở trên sự tướng. Ví dụ sát sanh, sự thật ta không hề giết, tôi hận anh ta, tôi muốn giết anh ta, vậy là phạm giới rồi. Tiểu thừa về điều này không phạm giới, tiểu thừa phải có hành động, kết tội, khởi tâm động niệm không phạm. Giới đại thừa khởi tâm động niệm cũng phạm, cho nên đại thừa khó hơn tiểu thừa rất nhiều.
“Hành Sự Sao Tư Trì Ký lại nói: thông cấm chế chỉ là luật; tạo tác có tướng là nghi”. Hai chữ luật nghi này cũng giải thích rất rõ ràng. Thông cấm, chế chỉ, nghĩa là nói đối với tất cả việc ác, ý niệm ác, hành vi ác, Phật hoàn toàn cấm chỉ, đây là nghĩa của luật. Tạo tác có tướng là nghi. Có tướng, tướng này là tướng hảo.
“Tổng kết ý ở trên”, tổng hợp ý nghĩa ở trên nói. “Y chỉ giới luật”, chúng ta gọi là nương tựa, y chỉ tức là nương tựa. Lấy giới luật làm nơi y cứ hành vi ngôn ngữ của chúng ta, ngôn ngữ của chúng ta, tạo tác của chúng ta, cần phải y theo giới luật. “Thể hiện đối với hành nghi, gọi là luật nghi”, thực hành nơi thân khẩu ý, thực hành trong cuộc sống hằng ngày, thực hành trong xử sự đối nhân tiếp vật, đây gọi là luật nghi.
“Luật nghi giới là một trong tam tụ tịnh giới”. Tam tụ tịnh giới, ở dưới nói thế nào gọi là tam tụ, đây là trong giới luật có ba loại lớn. Ba loại lớn, thứ nhất là“nhiếp luật nghi giới”, nó là một loại trong tam tụ. Ví dụ chúng ta thọ trì ngũ giới, bát giới_cũng gọi là giới bát quan trai, thập giới, giới cụ túc, giới Bồ Tát, những giới luật này đều gọi là luật nghi giới.
Thứ hai là “nhiếp thiện pháp giới”, trong luật nghi không có, không nói đến, nhưng nó là thiện pháp, Bồ Tát nhất định là đoạn ác tu thiện. Ví dụ hút thuốc, hút thuốc trong luật nghi giới không có. Nên có người nói, trong giới của Phật không cấm hút thuốc. Càng nghiêm trọng hơn, là hút thuốc phiện, những loại như nha phiến, ma túy, giới luật không cấm chỉ. Chúng ta có thể dùng chăng? Không được, vì sao vậy? Vì nó không phải thiện pháp. Hút thuốc có hại đến sức khỏe, đây không phải việc tốt. Tuy trong giới luật không có cũng phải tuân thủ, cũng không được. Đây chính là mở rộng phạm vi giới luật, chỉ cần là tất cả thiện pháp. “Lấy tu tất cả thiện pháp làm giới”, thiện pháp này là lợi ích chính mình, có lợi ích cho sức khỏe thân tâm, tuy Phật không nói cũng phải tuân thủ.
Thứ ba là “nhiếp chúng sanh giới”, còn có một danh từ gọi là nhiêu ích hữu tình giới. “Lấy nhiêu ích tất cả hữu tình làm giới”. Nhiêu là phong nhiêu, ích là lợi ích, có lợi ích rất lớn đối với tất cả chúng sanh. Đức Phật không nói, cần làm chăng? Cần làm, lợi ích xã hội, lợi ích quốc gia, lợi ích nhân loại, việc này không thể không làm. Không làm là trái với giáo huấn của Phật, điều này không thể không biết.
Nhất định phải có trí tuệ, không có trí tuệ không thể thành tựu, luôn làm sai vấn đề. Có trí tuệ phân biệt đúng sai thiện ác, về hành vi cũng phải dùng trí tuệ tiết chế bản thân, gọi là phương tiện thiện xảo.
Tại gia khác với xuất gia, ví dụ ngày nay xã hội động loạn, Bồ Tát tại gia có thể tham gia chính trị, Bồ Tát xuất gia tuyệt đối không được, đây là điều khác nhau. Bồ Tát xuất gia nên giúp xã hội như thế nào? Bằng cách giảng kinh dạy học, khiển khai khuyến hóa đối với xã hội.
Trong nhà Phật có trường hợp, quốc gia có thiên tai, quý vị thấy trong kinh Phật có Kinh Nhân Vương Hộ Quốc Bát Nhã Ba La Mật. Quốc vương phát khởi, lễ thỉnh những bậc cao tăng xuất gia, giúp xã hội hóa giải thiên tai. Dùng phương pháp gì? Toàn quốc. Trong kinh nói “trăm vị pháp sư”, “trăm” ở đây không phải là 100 người, mà là viên mãn, ngày nay gọi là toàn quốc. Những người xuất gia nghiêm trì giới luật trên cả nước, làm gương, làm mô phạm cho xã hội đại chúng, giảng kinh dạy học. Đây chính là nói, muốn người xuất gia đứng lên, dùng hành động và lời nói, giảng kinh, làm nên tấm gương tốt, nhằm vào tình hình của xã hội.
Trong kinh điển Phật Bồ Tát dạy chúng ta nên làm như thế nào. Xã hội này thiếu luân lý, nói với mọi người về hiếu đạo, hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng. Trật tự xã hội hỗn loạn, phải khuyên người tuân thủ pháp lệnh quy chương của nhà nước, phải tuân thủ luân lý đạo đức, định luật nhân quả, dùng những điều này để khuyên mọi người.
Hậu nhân có rất nhiều ngộ nhận, cho rằng như thế nào? Quốc gia có thiên tai, chúng ta đứng ra tổ chức pháp hội, tụng kinh lạy Phật cầu Phật Bồ Tát gia hộ. Điều này biến thành mê tín, đúng là mê tín. Đức Phật nói rất rõ ràng, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Ngài không nói khi thiên tai xảy ra, mọi người đều phải thắp hương lạy Phật, Phật Bồ Tát gia hộ quý vị hóa giải thiên tai, không hề nói như vậy.
Phật Bồ Tát dùng phương pháp gì gia trì chúng ta? Dùng cách dạy học, giảng rõ về đạo lý. Thiên tai do đâu mà phát sanh, làm sao hóa giải chúng, ý nghĩa giống với nhà khoa học Baladen nói, bảo ta đoạn ác tu thiện, dạy ta cải tà quy chánh, bảo ta đoan chánh tâm niệm, vì sao vậy? Vì cảnh tùy tâm chuyển. Nhân tâm chúng ta tốt đẹp, thiên hà đại địa tự nhiên không có thiên tai, nó cũng trở nên tốt đẹp.
Thân thể con người, tâm tốt, thân thể cũng tốt, vì sao vậy? Vì thân là cảnh giới, thân chuyển theo ý niệm, ý niệm thiện, thân thể không có gì không thiện. Một người ngày ngày nghĩ đến Phật A Di Đà, ngày ngày nghĩ đến Kinh Vô Lượng Thọ, thân thể họ sao có thể biến hoại được? Đâu có đạo lý này! Nếu người này ngày ngày nghĩ đến việc sát đạo dâm vọng, là tự tư tự lợi, tổn người lợi mình, người này nhất định có bệnh. Thử đi khám xem, thân thể họ nhất định có bệnh. Vì sao vậy? Vì tướng do tâm sanh, cảnh tùy tâm chuyển.
Họ dùng phương pháp này giúp ta giải quyết, phương pháp này hiện nay mọi người thừa nhận, đây là khoa học. Phù hợp với tinh thần khoa học, họ không dùng mê tín. Cầu nguyện cầu phước theo kiểu mê tín này có hiệu quả chăng? Có hiệu quả, tôi từng nói, là trị ngọn không trị gốc. Lâm thời có thể khiến chậm lại đôi chút, không thể trị gốc. Thiên tai này nhẹ hơn một chút, thời gian ngắn hơn một chút, vài ngày sau lại phát tác. Chưa trị gốc, ý niệm chưa chuyển.
Muốn thân thể mạnh khỏe, nhất định phải trì giới tu định. Muốn địa cầu bình an, cũng phải trì giới tu định. Chúng ta trì giới tu định, có thể ảnh hưởng địa cầu. Chẳng những có thể ảnh hưởng địa cầu, mà còn có thể ảnh hưởng hệ thái dương, có thể ảnh hưởng hệ ngân hà. Cho nên cách nói, năm 2012 ngân hà đối tề, Phật pháp có phương pháp hóa giải. Đoan chánh tâm niệm, thật sự có thể ảnh hưởng ngân hà. “Chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện”.
Chúng ta hỏi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, ngân hà đối tề chúng ta có thể giải quyết được không? Đức Phật gật đầu, được, chế tâm một chỗ, thật sự có thể giải quyết vấn đề. Khoa học cũng đã phát hiện, sức mạnh ý thức tập thể rất lớn mạnh. Ở đây chúng ta có thể thấu triệt lãnh hội được, nhân vương hộ quốc chính là ý thức tập thể, có thể hóa giải thiên tai do con người tạo ra, có thể hóa giải thiên tai tự nhiên. Phải hiểu lý mới được, trong Phật pháp không hề có sự mê tín.
Vì sao siêu độ có linh nghiệm? Không có gì khác, chính là ý thức tập thể. Mấy người cùng nhau tụng kinh, đoan chánh tâm niệm, dùng đoan chánh tâm niệm để đối trị vấn đề này. Ví dụ người này sanh bệnh, nhằm vào bệnh này của họ, bệnh của họ có thể chậm lại, có thể hóa giải. Nhưng người bệnh phải tin, tin sẽ nhanh lành, không tin sẽ rất chậm. Không tin cũng có hiệu quả, nhưng hiệu quả rất yếu ớt. Nếu họ tin, có thể phối hợp, sức mạnh này không thể nghĩ bàn, không phải không có đạo lý. Nhất định phải nói rõ ràng minh bạch về lý, mọi người sẽ tin.
“Ba loại trên là giới mà Bồ Tát đại thừa đều thọ”.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 299
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 299 PAGE 1
Tập 300
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 24.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 353, hàng thứ tư, bắt đầu xem từ câu thứ hai.
“Ba loại ở trên là giới mà Bồ Tát đại thừa đều phải thọ”. Ba loại trên, tức là ở trước nói về tam tụ tịnh giới. Thứ nhất là luật nghi giới, trong luật tạng có ghi chép. Thế Tôn dạy đệ tử xuất gia và tại gia cần phải tuân thủ, ngũ giới, bát giới, thập giới, cụ túc giới. Ở đây chỉ đơn cử mấy loại, giới Sa di, giới Tỳ kheo, giới Bồ Tát, những giới này đều có ghi chép lại, tức thuộc về luật nghi giới. Còn có những việc nên làm, hoặc những việc không nên làm, giới luật không ghi chép rõ ràng có cần giữ chăng? Cần giữ, đây thuộc về một loại khác, gọi là nhiếp thiện pháp giới. Bồi dưỡng chính mình đoạn ác tu thiện, tích lũy công đức. Tuy Phật không nói, nhưng chúng ta nghe giáo huấn của ngài, suy tưởng từ những nguyên lý nguyên tắc này_như ác, Phật không nói, cũng cần phải đoạn. Thiện, trong Bồ Tát Giới Kinh không nói, cũng phải làm. Điều này đem lại lợi ích cho bản thân.
Thứ ba là “nhiêu ích hữu tình giới”. Là đối với tất cả đại chúng, hữu tình, vô tình, thiên địa quỷ thần, đối với họ có lợi ích, có lợi ích rất lớn, điều này nhất định phải làm. Nhiếp thiện pháp là đối với bản thân, nhiêu ích hữu tình là đối với chúng sanh.
Trên thế giới ngày nay, thế giới không giống ngày xưa, đã thay đổi. Ngày xưa giao thông không phương tiện, không có tin tức, con người sống trên địa cầu, phạm vi hoạt động rất có giới hạn, đúng gọi là già chết không qua lại.
Lúc tôi còn nhỏ, 80 năm trước, ở nông thôn chúng tôi có người suốt đời chỉ quanh quẩn ở quê, chưa từng vào thành phố. Thành phố cách nông thôn chúng tôi bao xa? Theo dặm hoa là 25 dặm đường. Nói như hiện nay, tính bằng cây số là chưa đến 13 cây số. 13 cây số là 26 dặm, đây chỉ có 25 dặm đường. Đoạn đường gần như vậy, có người suốt đời chưa lên thành phố. Chỉ là gần đó có một thị trấn nhỏ, thị trấn nhỏ đại khái có khoảng 20 hộ nhà, có hai ba tiệm tạp hóa, tiệm nhỏ bán hàng, đó là thị trấn nhỏ. Đến già chết không đi đâu, họ sống rất đơn thuần. Vì nguyên nhân này, chư Phật Bồ Tát, ứng cảm của chúng sanh hiện thân đến dạy. Chủng tộc khác nhau, văn hóa khác nhau, phương thức sinh hoạt khác nhau, mới có rất nhiều thánh hiền ra đời, phân ra khắp nơi giáo hóa chúng sanh.
Chúng ta xem kinh điển Tôn giáo có thể thấy, mục đích lớn, phương hướng lớn của họ hoàn toàn giống nhau, mỗi người họ có phương tiện thiện xảo khác nhau. Cho nên đối với Tôn giáo, quý vị quan sát tường tận có thể gọi là giống nhiều hơn ít. Vì sao có sự khác nhau chút ít này? Chính là vì không có tin tức, không có giao thông. Trong đời một người, tri thức rất có hạn.
Hiện nay không như vậy, hiện nay giao thông phát triển, đi vọng quanh địa cầu_tôi từng vòng quanh một lần hai ngày, điều này người xưa không thể tưởng tượng được. Thông tin phát đạt, toàn thế giới, bất kỳ hốc hẻm nào xảy ra một chút việc gì, vị tinh, mạng internet đưa tin, người khắp thế giới đều biết. Cho nên ngày nay địa cầu thành thôn địa cầu, ví dụ này rất hay.
Ngày nay Phật Bồ Tát, thánh hiền nhân thúc đẩy nền văn hóa, tức toàn cầu là một nhà, chủng tộc là một nhà, các nước là một nhà, Tôn giáo là một nhà, văn hóa là một nhà. Hiện nay phải dùng gốc độ một nhà để quan sát, vậy là đúng, là chính xác. Nhìn từ gốc độ một nhà, nhiếp thiện pháp giới và nhiêu ích hữu tình giới, là bài cần phải tu của thời đại ngày nay.
Ngày nay xã hội thế giới động loạn, địa cầu thiên tai dồn dập, nếu hàng đệ tử Phật không quan tâm, vậy tâm từ bi ở đâu? Không thể không quan tâm, nhưng không thể đánh mất căn bản giáo huấn của Phật. Căn bản là gì? Căn bản chính là giới luật, chính là quy củ. Giữ vững căn bản lợi ích chúng sanh, lợi ích thật sự. Nếu chúng ta bỏ mất căn bản, nói nhiêu ích chúng sanh là giả, đó không phải thật. Chư Phật Bồ Tát, chư vị thánh hiền giáo hóa chúng sanh, đầu tiên là thân hành, bản thân thực hành, sau đó mới dạy người, mới giáo hóa người. Bản thân không thực hành, làm sao giáo hóa chúng sanh?
Ngày nay mọi người đều hiểu, chúng ta cần phải hóa lớn thành nhỏ, địa cầu là nhà của mình. Người trên địa cầu là người một nhà với mình, cha con anh em chị em trong gia đình, không phải người ngoài. Người một nhà phải yêu thương lẫn nhau, phải quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Như vậy chúng ta biết giáo dục luân lý, đạo đức, nhân quả rất quan trọng. Chúng ta muốn học Phật, nếu ba môn học này không hiểu rõ ràng minh bạch, làm người còn chưa tốt, sao có thể thành thánh thành hiền? Sao có thể học Phật, học Bồ Tát?
Ba thứ này, quý vị thử xem, bất kỳ kinh điển Tôn giáo nào đều có. Nhìn từ đây, tôi mới lãnh hội được, nhìn tất cả các tôn giáo từ trên gốc độ của Phật, là Phật Bồ Tát ứng hóa. Nhìn từ gốc độ của Tôn giáo họ, chư Phật Bồ Tát là hóa thân của chân thần, đều có thể nói được. Xem kinh điển của các Tôn giáo khác sẽ biết, khu vực này ngày xưa, văn hóa bất đồng, chư Phật Bồ Tát giáo hóa như thế nào, khu vực kia họ lại giáo hóa ra sao. Chúng ta xem là hiểu, biết trí tuệ của Đức Phật, khi khởi tác dụng, phương tiện thiện xảo, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại.
Ngày nay chúng ta dựa vào khoa học kỹ thuật, giao thông và tin tức nhanh nhạy, thống nhất cả địa cầu. Về phương diện kỹ thuật đã thống nhất, luân lý, đạo đức, nhân quả cũng phải thống nhất. Xã hội mới an định, thế giới mới hòa bình, nhân dân mới thật sự sống cuộc đời hạnh phúc mỹ mãn. Bất luận là người của nước nào, bất luận người của dân tộc nào, tập trung lại một chỗ giống như anh em chị em vậy, không phân đây đó, là người một nhà. Có làm được không? Được, chẳng phải không được, chỉ cần mọi người coi trọng giáo dục. “Kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên”, thật sự coi trọng giáo dục, thật sự thực hiện giáo dục, làm theo những gì đã dạy. Như vậy xã hội sẽ an định, địa cầu sẽ tốt đẹp, những thiên tai này đều được hóa giải.
Cho nên nhiêu ích hữu tình giới phải bắt đầu từ chính mình, bắt đầu từ đoàn thể của chúng ta. Tăng đoàn nhất định sống trong lục hòa, không có lục hòa, ở đây không phải tăng đoàn. Là giả, không phải thật. Tăng đoàn không tu lục hòa, mỗi thành viên trong tăng đoàn, bất luận tại gia hay xuất gia, đều là tội nhân của Phật Bồ Tát.
Tôi không đắc tội với Phật Bồ Tát, ở trong tăng đoàn không đoàn kết, chính là đắc tội với Phật Bồ Tát, chính là phá hoại tăng đoàn, phá hòa hợp tăng. Tội phá hòa hợp tăng là gì? Thuộc điều sau cùng của tội ngũ nghịch. Tội thứ nhất của ngũ nghịch là giết cha, thứ hai là giết mẹ, thứ ba là giết A la hán, thứ tư là làm thân Phật chảy máu, thứ năm là phá hòa hợp tăng. Không giữ quy củ chính là phá hòa hợp tăng.
Giới căn bản của cư sĩ tại gia là thập thiện nghiệp đạo, giới luật căn bản của người xuất gia là Sa di luật nghi, đây là thấp nhất. Không thực hành giới căn bản này, chính là phá hòa hợp tăng, quả báo tương lai là địa ngục A tỳ, địa ngục Vô gián. Vì sao ngày nay Phật tử tại gia không hành trì thập thiện, xuất gia không hành trì Sa di luật nghi? Vấn đề này chúng tôi nghiên cứu thảo luận suốt mười mấy năm, chắc cũng hơn 20 năm, cuối cùng chúng tôi tìm ra nguyên nhân. Sở dĩ chúng ta không làm được, là do chúng ta bỏ quên cái gốc. Căn bản của căn bản là Đệ Tử Quy, là Cảm Ứng Thiên. Thập Thiện Nghiệp Đạo chỉ là mười cương lĩnh, chỉ có mười điều. Ngũ giới chỉ có năm điều, ngũ thường cũng chỉ có năm chữ, nó là cương lĩnh chung, là nguyên tắc chung. Thực hiện như thế nào? Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên là mục nhỏ của nó.
Có thể thực hành được hai mục này, nghĩa là thực hành được Thập thiện nghiệp, Ngũ giới, Sa di luật nghi. Cho nên không thực hành Đệ Tử Quy, giới luật coi như xong, hữu danh vô thực. Ngày xưa, Đệ Tử Quy vào 100 năm trước có người dạy, cha mẹ dạy mình. Không phải ngôn giáo, là cha mẹ làm gương cho chúng ta noi theo. Quý vị xem cha mẹ đối với cha mẹ họ, trong cuộc sống hằng ngày, con cái quý vị nhìn thấy, nhìn thấy chúng liền học theo. Quý vị đối với cha mẹ ra sao, tương lai con cái cũng đối xử với quý vị như vậy. Lớn làm nhỏ theo, đây chính là dạy. Ý nghĩa của chữ dạy trong dạy học là như vậy, đời sau bắt chước đời trước. Cho nên đời trước tốt, đời sau nhất định tốt, họ học theo.
Truyền thống luân lý đạo đức của chúng ta, tuy lãng quên suốt 200 năm nay. Trong 200 năm này không phải không có, thiểu số, không phải phổ biến. Quê hương chúng tôi, quê nhà được coi là không tệ, có thể duy trì đến năm thứ 20 dân quốc. Đây đều nhờ phái Đồng Thành, học phái này từ thời Minh Thanh, trong giới học thuật có tầm ảnh hưởng rất lớn.
Mở đầu khởi nguồn của phái Đồng Thành, hai vị đại sư Diêu Nại, Phương Bao_thầy Phương Đông Mỹ là đời thứ 16 của Phương Bao. Cho nên văn hóa phong tục ở vùng này rất thịnh, tức nền tảng văn hóa rất sâu dày, trẻ em nông thôn đều được học hành, không ai không đi học, văn phong rất thịnh. Nhưng sau năm 20 dân quốc, đặc biệt là kháng chiến, sau thời kháng chiến thì không còn nữa, mọi người như thế nào? Chuẩn bị chạy nạn, không có tâm nghĩ về văn hóa, bận lo cuộc sống, bận chạy nạn.
Vùng đất nhỏ này của chúng tôi là ba thành phố, Lô Giang, Thư Thành, Đồng Thành, khoảng cách ba huyện này đều không xa. Theo dặm hoa là 50 dặm, cây số là 25 cây số. Đây là nơi khởi nguyên của phái Đồng Thành. Lúc nhỏ chúng tôi cũng hưởng chút ánh sáng này, biết hiếu dưỡng cha mẹ, biết tôn trọng sư trưởng, biết tri ân báo ân. Chịu ân của người dù nhỏ như giọt nước, thường ghi nhớ báo đáp như dòng nước. Người đó từng giúp tôi, lúc tôi khó khăn nhất họ từng cứu tế tôi. Về sau có một vài ngộ nhận, gây ra sự phản cảm đối với chúng tôi, trong tâm chúng tôi biết, bất luận họ trách cứ như thế nào, hủy báng như thế nào, hãm hại ra sao, chúng tôi vẫn giữ tâm báo ân, niệm niệm không quên. Vì sao vậy? Họ ngộ nhận là do nghe người ta nói, chưa hề điều tra sự thật. Trong kinh Phật gọi đây là tội lưỡng thiệt, có người gây điều thị phi, họ nghe và tin. Đúng sai ngay thẳng trong vấn đề này, chúng tôi rõ ràng minh bạch, họ không biết, không thể trách họ. Luôn ghi nhớ ân đức của họ, luôn quan tâm đến tình hình hiện tại của họ. Nếu có khó khăn, chúng tôi phải tìm phương tiện thiện xảo giúp họ. Tôi giúp họ trực tiếp, họ cự tuyệt, không chấp nhận. Tôi nhờ người tiếp cận họ, người họ có thể tin, không cần dùng danh nghĩa của tôi, dùng danh nghĩa người này giúp họ, không cần để họ biết. Người không có quan hệ gặp khó khăn chúng ta đều phải giúp họ, huống gì từng quan tâm, chăm sóc, đối xử tốt với mình, ta có thể buông tay đứng nhìn chăng? Chắc chắn không được.
Giáo dục văn hóa truyền thống nói về nhân nghĩa, nhân là giữ trong tâm, nhân là nhân ái, suy mình ra người, nghĩ đến mình liền nghĩ đến người khác. Nghĩa là làm theo đạo lý, cách chúng ta thể hiện ra bên ngoài hợp tình, hợp lý, hợp pháp. Giữ lòng nhân hành việc nghĩa, tâm là nhân, hành là nghĩa. Đây đều thuộc “nhiêu ích hữu tình giới”.
Ngày nay chúng ta ấn tống Tứ Khố Toàn Thư, ấn tống Tứ Khố Hội Yếu, để tặng cho quốc gia, nhiều quốc gia trên thế giới. Ấn tống Quốc Học Trị Yếu, Quần Thư Trị Yếu, giúp người trên thế giới nhận thức về văn hóa truyền thống xưa, hiểu biết về Phật pháp đại thừa. Chúng tôi thật sự làm ra, cho dù chỉ một chút nhỏ nhặt này, chúng ta y giáo phụng hành. Bắt đầu từ đâu? Nhất định bắt đầu tự Đệ Tử Quy, không bắt đầu từ Đệ Tử Quy, sẽ không nhận được chút hiệu quả nào. Có người không tin, người không tin rất nhiều, đến những vị giáo thọ nổi tiếng đều không tin. Họ từng hỏi tôi, vì sao phải đề xướng Đệ Tử Quy? Kinh Sách của Nho giáo, tứ thư ngũ kinh, thập tam kinh, phân lượng nhiều như vậy. Vì sao không đề xướng kinh sách khác, mà lại đề xướng nó? Tôi giải thích rất đơn giản, tôi nói nếu đặt lên bàn cân cân thử, bên này đặt một cuốn Đệ Tử Quy 1080 chữ, bên này là tứ thư ngũ kinh thập tam kinh, Tứ Khố Hội Yếu, bên này sắp cả chồng lớn, nó nặng bằng nhau. Người nghe ngơ ngác, sai lại nặng bằng nhau? Tôi nói với họ, tổ tông chúng ta nói rất hay, một chồng lớn bên này, tứ thư ngũ kinh, thập tam kinh, Tứ Khố Toàn Thư là bác học, thẩm vấn, thận tư, minh biện, bên Đệ Tử Quy là đốc hành. Cả đống sách này học rồi mà không thực hành đồng nghĩa với con số không, vẫn không bằng nó! Ví dụ này họ hiểu, minh bạch.
Quý vị học một bộ Đại Tạng Kinh, thuộc lòng như cháo, nói một cách lưu loát. Thập thiện, ngũ giới không làm được, không phải là trở về con số không sao? Một người chỉ biết tu ngũ giới thập thiện, ngoài ra không biết về kinh điển của Phật, họ mạnh hơn chúng ta, chúng ta không bằng họ. Đốc hành nghĩa là thực hành, còn bác học, thẩm vấn, thận tư, minh biện không thực hành có lợi ích gì? Dùng những thứ đó có thể lừa gạt những người bình dân, như vậy là đang tạo nghiệp. Quả báo của quý vị tuyệt đối không bằng người không biết gì cả đó, họ đều thực hiện được ngũ giới thập thiện, không bằng họ, phải hiểu đạo lý này. Cho nên nếu không đặt nền tảng từ căn bản, giống như cây cỏ hoa lá, không có rễ làm sao sanh trưởng? Đâu có đạo lý này?
Ba điều kiện tu học của Tịnh độ tông là tín nguyện hạnh, ta tin, có tín, có nguyện, không có hành vãng sanh được chăng? Cổ nhân nói không sai, tổ sư đại đức cũng thường nói, chỉ cần niệm rốt ráo một câu Phật hiệu là có thể vãng sanh. Như thế nào gọi là niệm rốt ráo? Niệm đến lúc đoạn tận mọi tập khí phiền não gọi là niệm rốt ráo. Nói cách khác, ta chưa từng học những giới luật đó, nhưng đều thực hành nó, đó gọi là niệm rốt ráo. Chưa niệm hết tập khí phiền não, bản thân vẫn tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tham sân si mạn, đó chính là cổ nhân nói, niệm câu Phật hiệu này đến mức gió thổi không vào, mưa xối không ướt, cũng vô dụng. Nếu tập khí phiền não đều còn, đó là chướng ngại. Nó chướng ngại sự tín giải, chướng ngại sự khai ngộ, chướng ngại việc chứng quả, cũng chướng ngại việc vãng sanh. Hay nói cách khác, câu này là cư sĩ Hạ Liên Cư nói, Phật pháp là làm thật không phải giả. Nếu không làm thật, sẽ không đạt được chút lợi ích nào từ Phật pháp.
Đoạn kinh văn này chỉ có mười câu, mười câu này là then chốt tu hành của chúng ta, quá quan trọng, tuyệt đối không thể lơ là. “Trang nghiêm chúng hạnh, đầy đủ quỷ phạm, quán pháp như hóa, tam muội thường tịch”. Tiếp theo là thân khẩu ý, thiện hộ tam nghiệp. Nếu có người hỏi quý vị Phật pháp là gì? Quý vị dùng mười câu này trả lời là viên mãn.
Nhìn thấu, buông bỏ, thực hành trong đời sống hằng ngày, chính là thiện hộ tam nghiệp. Quan trọng nhất là thiện, phương tiện thiện xảo. Chính là Bồ Tát Phổ Hiền hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, chúng ta có thể không coi trọng nó sao? Có thể lơ là được sao? Ngày nay tính cảnh giác của chúng ta không bằng Doanh Kha, pháp sư Doanh Kha thời nhà Tống. Sư tự biết mình phạm giới, không giữ thanh quy. Biết phạm tội này chính là phá hòa hợp tăng, phá hoại tăng đoàn, quả báo nhất định đọa vào địa ngục Vô gián. Nghĩ đến địa ngục Vô gián sư liền sợ hãi, không thể đến đó, quá khổ. Thỉnh giáo bạn đồng học, bạn đồng tu giúp sư, quý vị có phương pháp nào, có thể khiến tôi không đọa vào Vô gián địa ngục? Có một vị đồng học đưa cho sư cuốn Vãng Sanh Truyện. Xem cuốn Vãng Sanh Truyện này xong sư rất cảm động, liền đóng cửa phòng, ba ngày ba đêm không ngủ không nghỉ, không ăn không uống, nhất tâm niệm Phật A Di Đà cầu sanh Tịnh độ. Niệm như vậy suốt ba ngày, cảm ứng được Phật A Di Đà, sư thật sự vãng sanh. Tạo nghiệp của địa ngục A tỳ còn có thể vãng sanh, là vãng sanh như vậy, chân thành sám hối! Sư không học Đệ Tử Quy, cũng chưa học Cảm Ứng Thiên, cũng chưa từng tiếp thu nền tảng giáo dục. Người ta như thế nào? Người ta thấy ở trước là hầm lửa của địa ngục A tỳ, sợ hãi. Chúng ta thì sao? Chúng ta không sợ, chúng ta chưa nhìn thấy, đại khái nhìn thấy cũng không sợ. Bảo quý vị nhảy xuống, nhảy xuống cũng không sợ, sau khi nhảy vào rồi sợ hãi cũng đã muộn. Quý vị xem, hồ đồ đến mức đó. Sư Doanh Kha thật đáng nể, nghe nói đến địa ngục A tỳ là sợ hãi.
Phải thực hành nhiêu ích hữu tình giới, nhiêu ích hữu tình giới chính là tích lũy công đức. Nhiếp thiện pháp giới là đoạn ác tu thiện. Nhiếp luật nghi giới là cải tà quy chánh. Quý vị thử nghĩ xem có đúng chăng? Tam tụ tịnh giới là căn bản của chúng ta, cho nên ba loại trên đại thừa Bồ Tát đều phải thọ. Người tu học đại thừa, phải tiếp thu cả ba loại giới luật này, phỉa nỗ lực thực hiện.
Chúng ta xem tiếp đoạn văn dưới: “Đối với nhiếp luật nghi giới, Bồ Tát tại gia thọ năm giới và tám giới”. Tám giới tức là giới bát quan trai, là giới Bồ Tát tại gia thọ. Bồ Tát xuất gia cần phải thọ mười giới và giới cụ túc trong đó. Thập giới tức mười giới trong Sa di luật nghi. Sa di luật nghi có mười giới 24 thiên oai nghi, phải hành trì! Giới cụ túc là 250 giới Tỳ kheo, thọ rồi phải hành trì. Nhưng có thể hành trì giới tỳ kheo, rất ít. Lời này không phải tôi nói, là đại sư Ngẫu Ích nói, ngài là người thời nhà Minh, đối với giới học ngài bỏ ra rất nhiều công phu. Đầu năm dân quốc, đại sư Hoằng Nhất học theo ngài. Đại sư Ngẫu ích dạy chúng ra rằng, từ thời Nam Tống trở về sau không còn tỳ kheo, thọ tỳ kheo giới hữu danh vô thực, gọi là danh tự tỳ kheo, tỳ kheo thực sự không có. Sau khi đại sư Ngẫu Ích thọ tam đàn đại giới xong, ngài liền xả giới tỳ kheo, vì sao vậy? Vì không làm được, là giả, truyền thọ cũng không phải thật. Vì sao vậy? Vì giới tỳ kheo ít nhất phải đủ năm vị tỳ kheo chân tu truyền thọ, mới có thể đắc giới. Người truyền giới không phải tỳ kheo thực thọ, vậy làm sao có thể đắc giới. Thọ giới tỳ kheo, tự xưng tỳ kheo gọi là đại vọng ngữ, là gạt người, không dám. Đại sư Ngẫu Ích xả giới tỳ kheo, tự xưng gì? Tự xưng Sa di Bồ Tát giới, suốt đời ngài xưng hô với người khác, thân phận của tôi là Sa di Bồ Tát giới. Nói cách khác, ngài luôn hành trì giới Sa di, giới Bồ Tát ngài nỗ lực học tập, danh phù hợp với sự thật, không dám vượt khỏi giới hạn, không dám mạo xưng.
Đệ tử của ngài là pháp sư Thành Thời, là thị giả của đại sư Ngẫu Ích. Chư vị nên biết rằng, lịch đại chư vị cao tăng tổ sư, đệ tử truyền pháp kế thừa họ, hầu như đều là thị giả. Vì sao vậy? Vì chỉ có thị giả là thân cận thầy mình nhất, những gì trong cuộc sống hằng ngày họ đều học được, người khác không có cơ hội này, ân đức của thầy đối với họ là nặng nhất.
Thị giả của đại sư Liên Trì là pháp sư Cổ Đức, sau khi đại sư Liên Trì viên tịch, những trước tác của sư, như Liên Trì Đại Sư Toàn Tập là sư biên tập, là sư xuất bản. Cũng như thế, sau khi đại sư Ngẫu Ích vãng sanh, trước tác của đại sư Ngẫu Ích rất phong phú. Toàn Tập có hơn 20 cuốn, hơn 20 cuốn bìa cứng. Đại sư Liên Trì chỉ có bốn cuốn. Thị giả của ngài là pháp sư Thành Thời, đứng ra biên tập, xuất bản. Đây là việc làm có công đức lớn, không có họ, những tinh hoa của chư vị tổ sư không thể truyền thừa. Truyền nhân thật sự của đại sư là những người này, những người này nhận ân đức thâm sâu của đại sư, cảm ân báo đức là dùng phương pháp này.
Cư sĩ tại gia, quý vị thấy như Hạ Liên Cư hội tập bộ kinh này, học trò của ông là Hoàng Niệm Tổ, trong bài tựa bộ chú giải này ông viết rất rõ ràng: “Nghe theo lời dạy của thầy viết bộ chú giải này”. Thầy từng giảng Kinh Vô Lượng Thọ, từng giảng, bản thân ông từng nghe, ông nói khi ông nghe, có ghi chép rất nhiều, đáng tiếc trong cuộc đại cách mạng văn hóa đều bị đốt hết. Vì thế khi viết chú giải này ông rất tiếc nuối, chỉ dựa vào ký ức và một chút ấn tượng trong đầu. Điều khó được, ông sưu tập được rất nhiều tài liệu tham khảo, không dễ.
Coi như chúng sanh thời mạt pháp vẫn còn phước báo, nếu không làm được “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, vậy thì không thể đi vào Phật pháp. Ta có thể học tập, nhưng thế nào? Chỉ là một vị học giả, quý vị cũng có rất nhiều trước tác. Như rất nhiều giáo thọ đại học hiện nay, những người dạy môn triết học Phật giáo ở trường, họ rất khó đạt được thọ dụng chân thật của Phật pháp. Thầy Phương Đông Mỹ, nửa năm trước khi mất phát tâm quy y Phật, sư phụ quy y của thầy là hòa thượng Quảng Khâm. Thật khó được, sau cùng thầy quy y theo Phật.
Đối với Bồ Tát xuất gia, quý vị thấy mười giới Sa di và giới cụ túc rất quan trọng.
“Kinh Niết Bàn quyển 31 nói, giới cũng là thê đắng của tất cả thiện pháp”. Thê tức là cầu thang, lên lầu phải đi cầu thang. Đắng ở đây cũng có nghĩa là cầu thang, kê chân, ngày nay chúng ta gọi là bậc tam cấp, bậc này cao hơn bậc kia. Bậc là gì? Là nấc thang của tất cả thiện pháp. Tất cả thiện pháp như lên lầu, muốn lên lầu cần phải có cầu thang. Nói cách khác, chúng ta muốn nâng cao cảnh giới của mình, nương tựa duy nhất chính là giới luật. Lìa giới luật, ta dùng phương pháp gì để nâng cao cảnh giới?
Trong Kinh Hoa Nghiêm nói rằng, Bồ Tát có 51 cấp bậc. Thập tín, thập trụ, thập hạnh, thập hồi hướng, thập địa, 50 bậc. Ở trên còn có Đẳng giác, Diệu giác, 52 cấp bậc. 52 cấp bậc này dựa vào điều gì để đi lên? Hoàn toàn dựa vào giới luật.
Lời này trước đây đại sư Chương Gia dạy tôi, vì tôi học Phật là đi vào bằng con đường học thuật. Hay nói cách khác, là đi vào từ giải môn, chứ không phải từ hành môn. Theo thầy Phương nghiên cứu triết học, xem kinh Phật như một môn triết học vậy, cho nên không có hành môn. Đại sư Chương Gia lo lắng, nhưng không còn cách nào khác. Nếu trực tiếp dạy tôi tiến tu từ giới luật, với trạng thái lúc đó tôi sẽ không tiếp thu, mà còn cho rằng như thế nào? Đó là mê tín, đồng thời sanh hiểu lầm nghiêm trọng đối với giới luật. Giới luật là gì? Giới luật là quy phạm cuộc sống. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đặt ra từ 3000 năm trước, là quy phạm cuộc sống của người Ấn độ cổ, chúng ta học Phật là phải trở về 3000 năm trước, phải làm người Ấn độ. Nói thế nào cũng không thông, tư tưởng tôi toàn là lý thuyết ngược ngạo. Đại sư Chương Gia rất khó khăn, nhưng ngài có phương tiện thiện xảo. Mỗi lần tôi đến học với đại sư, ông nhất định_khi tôi ra về, ông nhất định đưa tôi ra cửa. Đưa tôi đến cửa rồi nói một câu: giới luật rất quan trọng! Chỉ nói một câu này. Câu này tôi nghe chắc cũng khoảng mấy mươi lần, vì thế ấn tượng rất sâu đậm. Quý vị xem rất nhẹ nhàng, rất nhỏ nhẹ, đại khái người khác không nghe thấy. Đại sư đưa tôi ra cửa, hai thầy trò đi rất gần nhau.
Khi đại sư vãng sanh, đại sư vãng sanh đặc biệt dựng lên một lò hỏa thiêu, không phải chung với người khác. Đặc biệt dựng lên một lò hỏa thiêu, Phật sống Cam Châu chủ trì lễ tang này. Sau khi hỏa hóa, chúng tôi ở tại chỗ hỏa táng. Nơi hỏa táng đại sư là nơi rất đặc biệt, không phải nơi hỏa táng bình thường, là sau vườn của một ngôi chùa. Che một cái liều, Phật sống Cam Châu ở trong liều đó khoảng 10 ngày, tôi ở đó ba ngày. Lúc đó tôi bận đi làm, xin nghỉ phép ba ngày, ở cạnh linh cữu đại sư ba ngày. Trong ba ngày đó tôi luôn suy nghĩ, tôi theo học với đại sư Chương Gia ba năm, ngài dạy tôi những gì? Ấn tượng sâu sắc nhất mà đại sư thường dạy tôi: “giới luật rất quan trọng”. Tôi nghiêm túc suy nghĩ, vì sao đại sư nói câu này nhiều lần như vậy? Ông không hề miễn cưỡng tôi. Cuối cùng tôi thông suốt, pháp thế gian và pháp xuất thế gian không giống nhau.
Lễ của pháp thế gian- đầu tiên tôi vốn xem nó như pháp thế gian, nhìn sai. Lễ của pháp thế gian, ba đời không giống nhau, Hạ Thương Chu, nó như thế nào? Nó tùy theo thời đại, tùy theo tập quán sinh hoạt của con người mà sửa đổi. Giống như hiến pháp của quốc gia, cách vài năm phải cải sửa một lần, không sửa đổi sẽ không thích ứng, vì xã hội rất nhiều biến hóa. Phật là pháp xuất thế gian, phải siêu việt luân hồi lục đạo, siêu việt mười pháp giới. Nó không thể thay đổi, thay đổi là không ra được, không thể vượt thoát. Từ trên nền tảng này, tôi khẳng định giới luật là pháp thánh hiền, nếu muốn làm thánh nhân hiền nhân, nhất định phải làm đúng như vậy. Giới luật của Phật không phải là thứ bình thường, cho nên không thể chỉnh sửa. Vì thế mới khẳng định, giới luật không thể sửa đổi. Nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ, nếu không y theo phương pháp này tu học, thì đó không phải là Phật pháp. Đó là gì? Thế gian gọi là Phật học. Đây là tôi nói.
Học Phật và Phật học là hai việc khác nhau. Phật học, nghiên cứu kinh điển của Phật như một loại học thuật, tôi nhập môn từ con đường này. Học Phật thì sao? Học Phật thì khác, học Phật bắt đầu từ giới luật. Chưa học bộ kinh điển nào cũng không sao, chỉ cần trì giới, chỉ cần niệm Phật là có thể vãng sanh, lâm chung Phật đến tiếp dẫn. Đây là học Phật, phải phân biệt rõ ràng điều này. Không muốn ra khỏi luân hồi lục đạo, nghiên cứu Phật học. Muốn thoát khỏi luân hồi lục đạo, muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc, vậy nhất định phải học Phật, không học Phật không ra khỏi được. Học Phật cần phải nhớ, nếu không thực hành Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên, đó là giả học Phật không phải thật học. Vì sao vậy? Vì không có nền tảng.
Hai loại này quan trọng như vậy, vì sao chưa từng nghe người học Phật nói đến? Quý vị phải biết rằng, trước đây, chúng ta nói 100 năm trước, đây là thật. 100 năm trước nền giáo dục này, từ nhỏ trưởng bối trong nhà đã dạy cho chúng ta, vậy còn nhắc đến nó làm gì? Ngày xưa, mỗi người đọc sách đều có căn bản này. Lúc nhỏ cha mẹ dạy, trưởng bối trong nhà dạy, trẻ con không biết lễ nghĩa sao được?
Ở quê chúng tôi, lúc nhỏ tôi sáu bảy tuổi ra bên ngoài chơi, khi chơi đùa, ở nông thôn mà, trẻ con cãi nhau đánh nhau, người qua đường, lúc đó du lịch là đi bộ, không có phương tiện giao thông. Người qua đường nhìn thấy đều có quyền la mắng chúng tôi, chúng tôi làm sai, người qua đường không quen biết đến la mắng một trận. Người nhà chúng tôi thấy vậy, đến cám ơn xin lỗi người qua đường, chứ không như bây giờ? Trẻ con bây giờ, cha mẹ không hiểu, khi thầy cô giáo dạy dỗ trách cứ chúng, chúng trở về nói với cha mẹ, cha mẹ liền đến trường, báo cảnh sát đến bắt thầy cô giáo đó, thầy cô giáo đó ngược đãi học sinh. Thầy cô giáo như thế nào? Không dạy nữa, không dám dạy. Những đưa trẻ này học tốt được chăng? Cha mẹ không dám dạy, thầy giáo không dám dạy. Ai dám dạy? Ti vi dạy chúng, mạng internet dạy, dạy chúng bạo lực sắc tình, sát đạo dâm vọng. dạy chúng tự tư tự lợi, dạy chúng tổn người lợi mình. Dạy điều này chúng tiếp thu hoàn toàn, những thứ này dạy chúng, cha mẹ không quan tâm, thầy giáo đương nhiên càng không thể quản giáo.
Vì sao xã hội biến thành như vậy, nguyên nhân quý vị đã biết. Xã hội biến thành như vậy, hiện nay đạo tràng cũng biến thành như vậy, Phật giáo cũng không ngoại lệ. Nếu thật sự thông đạt thấu triệt, không còn cảm thấy kỳ lạ nữa, hiện tượng rất bình thường. Chúng ta rốt cuộc phải làm sao? Chúng ta phải đi con đường học Phật chơn chánh. Vì sao vậy? Vì mình không muốn ở thế gian này, không muốn trôi lăn trong luân hồi, cũng không muốn ở trong mười pháp giới. Đời này ta nhất định vãng sanh Tịnh độ, khi nào đi cũng được. Đây là thật, không phải giả.
Nếu thật sự muốn làm, vậy thì không thể không coi trọng tam tụ tịnh giới. Còn như sơ suất tam tụ tịnh giới, nguyện vọng của mình đều tan vỡ, không thể đến thế giới Cực Lạc.
Chúng ta xem tiếp bên dưới:
“Kinh Anh Lạc Bổn Nghiệp cuốn hạ nói: tất cả chúng sanh, mới vào Tam bảo, lấy tín làm gốc. Trú trong nhà của Phật, lấy giới làm gốc”. Đầu tiên là tín, tín là mẹ của mọi công đức. Bây giờ chúng ta có tín chăng? Những vị đồng học cũ chắc chắn nhớ lời tôi từng nói, câu chuyện giữa thầy Lý và tôi ở cổng thư viện Từ Quang.
Tôi xuất gia hai năm mới thọ giới, tùy duyên! Duyên chưa thuần thục, người ta mở giới đàn, tôi không thể đi thọ, nguyên nhân là gì? Lúc đó thọ giới phải nộp tiền, tôi đâu có nhiều tiền như vậy? Tôi xuất gia mới bắt đầu dạy học, đi dạy tại Phật học viện, ra bên ngoài giảng kinh. Sau khi thọ giới, việc đầu tiên là cám ơn sự dạy dỗ của thầy, nhà Phật gọi là trở về đạo tràng minh tu lễ tòa, đảnh lễ thầy giáo. Thầy giáo tôi là cư sĩ Lý Bính Nam. Tôi đến Đài Trung, thầy giáo đang ở thư viện. Tôi đến trước cổng đã nhìn thấy thầy, thầy cũng thấy tôi. Thầy vừa thấy, tay chỉ vào tôi: pháp sư phải tin Phật, pháp sư phải tin Phật. Nói mấy lần rất lớn tiếng, tôi đi vào không hiểu gì cả. Xuất gia hơn hai năm, dạy Phật học viện hai năm, sao thầy lại bảo tôi phải tin Phật? Tôi không tin Phật có thể làm như vậy chăng?
Sau khi vào đến nơi, thầy giáo bảo tôi ngồi xuống, tôi được nghe thầy khai thị. Thầy giáo nói, pháp sư phải biết, có rất nhiều người đến chết đều không tin Phật. Tôi nghe xọng giật cả mình. Thế nào gọi là tin Phật? Tin Phật là giáo giới trong kinh Phật ta phải tin, phải hành trì, đó là tin Phật. Nếu không thực hành, tức là không tin. Đến đây tôi mới hiểu.
Trong tín bao gồm giải, bao gồm hành, bao gồm chứng. Tín giải hành chứng không thể tách rời, là nhất thể. Nếu nói quý vị chỉ có tín, không có giải, không có hành, không có chứng, tín đó là giả không phải thật. Lời này trước đây đại sư Chương Gia nói với tôi, tôi không lãnh hội thâm sâu như thế. Động tác này của thầy, khiến tôi cảm thấy ngoài sức tưởng tượng, rất kinh ngạc, ấn tượng này sâu sắc vô cùng.
Câu này trong Kinh Anh Lạc nói rất hay: “Mới vào Tam bảo”, sơ học lấy tín làm gốc, không tin không thể tiếp nhận. Tôi đối với thầy không có lòng tin, như vậy làm sao tiếp nhận? Cho nên trong thời đại đó, với tính cách của tôi, nếu không phải thầy Phương Đông Mỹ dạy kinh Phật cho tôi, bất kỳ ai dạy kinh Phật cho tôi, tôi đều không tiếp thu. Tôi nói nó là mê tín, là Tôn giáo. Thầy Phương là vị thầy trong lòng tôi kính ngưỡng nhất, tôn trọng nhất. Thầy đối với tôi đặc biệt quan tâm, đặc biệt yêu thương, chúng tôi không trả thầy đồng học phí nào. Mỗi tuần thầy dạy cho tôi hai tiếng, giảng về triết học khái luận, triết học Phật giáo là mục sau cùng. Thầy giảng cho tôi tất cả là bốn mục, thứ nhất là triết học phương tây, thứ hai là triết học Trung quốc, thứ ba là triết học Ấn độ, sau cùng là triết học Phật giáo. Tôi tin tưởng thầy, những gì thầy giới thiệu nhất định không sai, nhất định rất hay. Giới thiệu đều khiến tôi cảm thấy rất kinh ngạc: “Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là nhà triết học vĩ đại nhất trên toàn thế giới”, tôi chưa từng nghe qua. “Triết học Phật giáo là đỉnh cao nhất của triết học trên toàn thế giới. Học Phật là hưởng thụ cao nhất của đời người”. Câu nói này mê hoặc người biết bao, hưởng thụ cao nhất của đời người, vậy tôi nhất định phải truy cầu!
Khi gặp đại sư Chương Gia, tôi thưa: thầy Phương Đông Mỹ giới thiệu triết học Phật giáo cho con. Con biết trong kinh Phật có rất nhiều tinh hoa, có học vấn thực thụ. Vậy có phương pháp nào, khiến chúng con dễ khế nhập không? Tôi đưa ra câu hỏi này, đưa ra vấn đề. Đại sư nhìn tôi, tôi cũng nhìn đại sư, hai chúng tôi nhìn nhau hơn nửa tiếng, không nói một câu nào. Nửa tiếng sau thầy nói: Có. Vừa nghe nói có, tai lập tức dựng lên, tinh thần phấn khởi, đại sư lại im lặng. Đại khái dừng khoảng sáu bảy phút, nói với tôi sáu chữ: “Nhìn phải thấu, buông phải được”. Chúng tôi lần đầu tiên gặp nhau, lần đầu tiên nghe đại sư nói, ông nói chuyện tốc độ rất chậm, nói chậm rãi từng chữ một. Đại sư giới thiệu tôi xem Thích Ca Phổ, Thích Ca Phương Chí. Đặc biệt nhắc nhở tôi, con thử xem bát tướng thành đạo của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đó là sự tích một đời của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Con muốn học Phật, mà không hiểu gì về Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vậy thì học như thế nào? Cho dù học Phật nhất định sẽ đi đường vòng. Cho nên nhập môn từ bộ sách này, tìm hiểu Đức Phật Thích Ca là người như thế nào, có đáng để học tập theo ngài hay không? Chỉ điểm này là khởi nguồn, khởi điểm để tôi thật sự học Phật, chúng tôi mới hiểu cuộc sống của Đức Phật Thích Ca Mâu ni. Nhìn từ sụ tích cuộc đời ngài, ngài hoàn toàn không liên quan gì đến Tôn giáo, ngài không phải Tôn giáo, người xưa gọi là thánh hiền. Cho nên về sau mới hiểu, thì ra người Ấn độ gọi Phật Bồ Tát, người xưa gọi là thánh hiền.
Sau khi tôi thọ giới trở về, thầy Lý đặc biệt nhắc nhở tôi về chữ “tín” này, đưa ra ví dụ thực tế. Quả thật có rất nhiều vị đến chết cũng không tin, vẫn ngụp lặn trong luân hồi lục đạo. Nguyên nhân là gì? Vì không tin Phật, không phải tin thật, tin thật rất khó. Cần phải hiểu rõ ràng minh bạch, tin này gọi là chánh tín, vẫn không phải tin thật. Tin thật phải như thế nào? Trong hành môn phải thực hành được, thật sự đạt được lợi ích thù thắng của Phật pháp, lúc này là tin thật. Lợi ích của Phật pháp là gì? Là tam muội, trí tuệ, trên đề kinh này gọi là thanh tịnh bình đẳng giác, đây là lợi ích chân thật.
Ta không học Phật, không trì giới, không đạt được tâm thanh tịnh. Mục đích trì giới là gì? Là khôi phục tâm thanh tịnh của mình, mục đích là đây, chính là tam muội, “tam muội thường tịch”. Có tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh khởi tác dụng chính là trí tuệ, bởi vậy nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ. Giới định tuệ là tam vô lậu học, giới định tuệ là con đường thành Phật, giới định tuệ nhất định vãng sanh. Tu giới định tuệ, đem công đức hồi hướng cầu sanh Tịnh độ, không ai không vãng sanh. Quý vị xem điều này quan trọng biết bao! Cho nên tín là căn bản.
Trú trong nhà của Phật. Đầu tiên là tin, bây giờ nói trú trong nhà của Phật. “Trú trong nhà của Phật, lấy giới làm gốc”. Quý vị nhận thức nhà của Phật là lấy niềm tin làm gốc, không có giới thì không trú trong nhà của Phật. Đạo tràng này không coi trọng giới luật, đạo tràng này không phải nhà của Phật, mà là gì? Là nhà của thế tục, họ vẫn lặn ngụp trong luân hồi lục đạo.
Nếu là trong nhà một cư sĩ, một nhà chỉ có ba người, hai vợ chồng và một đưa con. Thật sự trì giới, tu học Đệ Tử Quy, học Cảm Ứng Thiên, học Thập Thiện Nghiệp, nhà của họ gọi là nhà của Phật. Vì sao vậy? Vì họ có giới, nghĩa là nói họ thực hành, chúng ta không thể không biết chân tướng sự thật này. Thật sự có thể trì giới, tu định, niệm Phật chính là tu định. Bất luận ta ở đâu đều là trú trong nhà của Như Lai, ở nơi hoang dã cũng là trú trong nhà Như Lai.
Nếu không trì giới, đầy bụng kinh luận, biết giảng kinh, biết thuyết giáo, nói một cách rất lưu loát, trước tác thật nhiều, còn biết viết sách. Không có giới luật, không thực hành Đệ Tử Quy. Dù ở trong ngôi chùa lớn huy hoàng lộng lẫy, đó cũng không phải đạo tràng, không phải nhà Như Lai, ta vẫn ở trong luân hồi lục đạo, trú trong nhà luân hồi.
Tiêu chuẩn nhà của Phật là giới, ta có thể không coi trọng ư? Nếu coi trọng giới luật, như vậy cần phải biết, Đệ tử quy là căn bản đại giới. Có Đệ tử quy, có Cảm ứng thiên, mới có ngũ giới thập thiện. Không có hai thứ này, ngũ giới thập thiện là hữu danh vô thực, chúng ta không thể không hiểu. Nếu suy nghĩ tường tận, họ là không dám nghĩ, vì sao vậy? Vì nghĩ đến là sợ hãi, không dám nghĩ, đây là định luật nhân quả.
Nhân quả từ đâu mà có? Từ a lại da. Nhất niệm bất giác là nhân, trong tự tánh biến hiện ra a lại da là quả. Không thể nói không có nhân quả. A lại da là nhân, ba loại hiện tượng xuất hiện là quả. Hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng vật chất. Ba loại hiện tượng này là quả, a lại da là nhân. Thiện hành, thiện nghiệp, quả báo là ba đường lành. Ác hành, ác niệm, quả báo là ba đường ác.
Giới luật là thiện hạnh, tất cả thiện hạnh nương vào giới luật mà sanh. Trái phạm giới luật chính là ác hạnh, tất cả pháp bất thiện là do trái phạm giới luật mà sanh ra. Bây giờ chúng tôi có thể làm, chỉ có trong lúc giảng kinh chia sẻ, nói rõ với mọi người về nghĩa của kinh. Không thể đối với bất kỳ ai, đối với một người họ tiếp thu, không tệ, việc tốt. Nếu họ không tiếp nhận liền biến thành oan gia, hà tất phải như thế. Thầy Lý dạy chúng tôi, trong đời tuyệt đối không thể kết oán với bất kỳ ai, oan gia nên giải không nên kết.
Trú trong nhà của Phật không dễ, thật sự thân cận Phật Bồ Tát. Điều kiện trú trong nhà của Phật, điều kiện đầu tiên chính là giới luật.
Ngũ Đăng Hội Nguyên, đây là của Thiền tông, 1700 công án đều ở trong bộ sách này, đây là tham thiền đại triệt đại ngộ. Trong này nói: “Pháp yếu có ba, là giới định tuệ”. Tất cả pháp có ba loại quan trọng nhất, ba thứ này là giới định tuệ. Giới định tuệ gọi là tam học, lại gọi là tam vô lậu học. Cho thấy cổ nhân rất chú trọng vấn đề này.
“Kinh luận ở trên, rộng hiển giới đức”, đều nói rõ về công đức trì giới. Nếu chúng ta thật sự nghĩ đến, chúng ta lơ là không trì giới, tương lai nhất định đọa vào địa ngục A tỳ, ta sẽ quay đầu. Đây là sự thật, không phải giả. Sự quay đầu của pháp sư Doanh Kha chính là nhờ sức mạnh này, sư đã nghĩ đến.
Mỗi ngày chúng ta khởi tâm động niệm, khởi ý niệm gì? Chúng ta mở miệng nói chuyện, nói những gì? Hành động mỗi ngày của chúng ta là làm những gì? Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, chúng ta làm rạng danh Đức Phật Thích Ca, hay là bôi đen Đức Phật Thích Ca Mâu Ni? Xã hội đại chúng xem hình tượng người xuất gia chúng ta, phê bình Phật giáo. Chúng ta làm tấm gương tốt, họ tán thán Phật pháp, Thế Tôn rạng danh, có sĩ diện. Chúng ta làm không như pháp, họ khinh thị chúng ta, coi thường chúng ta, chúng ta làm mất mặt Đức Phật Thích Ca. Tội nghiệp này chính là phá hòa hiệp tăng, tội nghiệp tức là Vô gián địa ngục. Phá hòa hợp tăng không phải người khác, là chính người xuất gia.
Trước đây, khoảng lúc tôi hơn 40 tuổi, giảng kinh tại Đài Bắc. Lúc đó quen với cư sĩ Hàn Anh, ở trong nhà bà. Một hôm có cư sĩ Triệu Mặc Lâm, vị cư sĩ này tuổi đã lớn, hơn tôi hai mươi mấy tuổi. Ông là học trò của đại sư Ấn Quang, là đồng học của thầy Lý, họ rất thân. Một lần nọ, ông mời tôi ăn cơm, tại Công Đức Lâm cạnh ga xe lửa Đài Bắc. Khi ăn cơm chỉ có hai chúng tôi, gọi hai món ăn.
Ông hỏi tôi, ông nói: thầy Tịnh Không à, thầy có biết vì sao hôm nay tôi mời thầy ăn cơm chăng? Tôi nói không biết. Ông nói tôi có một vấn đề, vấn đề rất nghiêm trọng. Tôi nghe vậy đều cảm thấy cung kính, rất nghiêm trọng, là vấn đề gì? Ông nói, xã hội đại chúng, cư sĩ tại gia hiện nay, trong tội ngũ nghịch, bốn điều trước không phạm. Giết cha, giết mẹ, giết A la hán, làm thân Phật chảy máu, họ không làm những điều này. Điều sau cùng sợ rằng họ thường phạm phải- phá hòa hợp tăng. Tôi nói, vấn đề này à, chúng ta cứ ăn cơm thoải mái, đừng nghĩ đến nó. Ông rất ngạc nhiên, ông nói, thầy như vậy là sao? Tôi nói, ăn thôi! Ngồi xuống ăn cơm. Sau đó tôi nói với ông ta, tôi nói ông học Phật sớm hơn tôi, sớm hơn tôi ít nhất mười mấy hai mươi năm, lúc đó ông ta khoảng hơn 60 tuôi. Tôi nói, trong đời, ông nhìn thấy tăng đoàn nào hòa hợp? Ông suy nghĩ một lát rồi bật cười, không có hòa hợp tăng đoàn thì phá như thế nào? Không có. Hai người ở cùng một chỗ vẫn ngày ngày cãi nhau.
Cho nên hòa hợp tăng đoàn là bị người ta phá hoại từ lâu rồi, không đến phiên người khác, người khác không có phần. Ông bật cười ha ha, đúng vậy. Vị cư sĩ này vì vấn đề này mà lo lắng nhiều ngày, tôi giải thích cho ông ta biết, không có hòa hợp tăng đoàn. Hòa hợp tăng đoàn, có một tăng đoàn hòa hợp xuất hiện, người khắp thế giới đều có phước.
Năm 1977, tôi giảng kinh tại HongKong, giảng Kinh Lăng Nghiêm bốn tháng, một ngày hai tiếng, quen biết các bậc cao tăng đại đức tại HongKong. Trong đó chúng tôi kính trọng nhất là hai bậc lãnh đạo tại HongKong, pháp sư Giác Quang và pháp sư Tẩy Trần. Pháp sư Tẩy Trần còn trẻ, rất hợp với chúng tôi.
Tôi khởi thỉnh ông, có thể tìm được bốn người, tốt nhất là năm vị tỳ kheo. Tính tôi là một, thầy là hai, tìm thêm ba người nữa. Tôi nói chúng ta phát tâm, thực hành theo giáo huấn của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chúng ta ở HongKong hoằng pháp lợi sanh, thực hành chế độ khất thực, ngày ăn một bữa. Khất thực ở HongKong, cơm rau nhất định rất phong phú, không sao, chúng ta không cần gì cả. Nhưng đêm ngủ dưới gốc cây chúng ta không làm được, chúng ta có thể dựng lều. Lều của lộ doanh đồng tử quân rất tốt, một người một lều nhỏ, năm căn lều làm cạnh nhau, thành tiểu tăng đoàn. Mỗi ngày chúng ta giảng kinh dạy học, trì giới tu định. Ông nghe vậy rất hoan hỷ, tôi nói thầy tìm thêm ba người nữa.
Sau đó tôi rời HongKong trở về Đài Loan, vấn đề này không hề nhắc đến. Khi hỏi ông, không tìm thấy, người ta không muốn chịu nỗi khổ này, không muốn ngày ăn một bữa. Vứt bỏ tất cả sống trong căn lều, không muốn làm điều này, vậy còn cách nào khác? Quý vị thử nghĩ xem, thời kỳ mạt pháp tu hành chơn chánh, khó, khó vô cùng. Chỉ nói mà thôi, sao có thể làm thật? Phật pháp suy yếu chính là vậy.
Chúng ta chỉ có tự mình làm, đừng kỳ vọng người khác. Hy vọng người khác sau cùng sẽ thất vọng, tự tu làm công đức chân thật. Hiện nay có người tại gia tinh tấn tu hành, tôi biết có hơn 10 người, nỗ lực tu hành, không hề hồ đồ. Hồ Tiểu Lâm y giáo phụng hành, ông học Phật chưa đến bốn năm, hơn 3 năm. Lưu Tố Vân hành trì, tự mình hành trì, bà có thành tựu, thật sự đạt được pháp hỷ. Tâm địa thanh tịnh, trí tuệ tăng trưởng.
“Kinh Phổ Siêu Tam Muội quyển một nói”, quyển thứ nhất có hai câu như vậy: “Mặc giáp giới đức, hóa độ chúng sanh”. Muốn giáo hóa chúng sanh, muốn độ chúng sanh, điều kiện đầu tiên phải mặc vào áo giáp giới đức. Mặc vào áo giáp này chính là võ sĩ, không có áo giáp này quý vị là người bình thường, như vậy sao có thể tham gia chiến đấu? Điều này nói rõ giới luật vô cùng quan trọng!
“Đây chính là ý nghĩa chân thật của thiện hộ thân nghiệp, không mất oai nghi”. Thiện hộ thân nghiệp, không mất oai nghi, chúng ta lý giải nó như thế nào, học tập nó như thế nào, sau cùng là thực hành nó như thế nào.
“Áo giáp giới luật ở đây có hai nghĩa. Thứ nhất là hộ trì, lấy giới đức làm áo giáp, như áo phòng hộ của đội viên phòng cháy chửa cháy”, phòng hỏa. “Đi vào nhà lửa tam giới”, nhà lửa tam giới tức là luân hồi lục đạo, ta ở trong luân hồi lục đạo. “Nổi lên ngọn lửa tam độc mãnh liệt”. Tam độc là tham sân si, thêm vào ngạo mạn, hoài nghi là ngũ độc. Có một trong năm độc này, không thoát ly được luân hồi. Đầy đủ cả năm loại, chắc sẽ rất đáng sợ. Có thể không tạo ác nghiệp sao? Có thể không đọa ba đường ác sao? Vì thế cần phải có bản lĩnh thật sự, ngũ độc ngay trước mặt cũng không bị tổn thương, ta mới có thể tự độ độ người. Năm độc ngay trước mặt liền khởi tâm, vậy coi như xong, thất bại hoàn toàn.
Người thế gian khó đột phá nhất là danh văn lợi dưỡng. Cho quý vị địa vị cao, quý vị có động tâm chăng? Nếu cho một số tiền lớn, có động tâm chăng? Tâm tham liền sanh khởi. Tham nhất định liên đới, tham sân si mạn nghi đều khởi lên. Không có đức hạnh trì giới vững chắc, khi gặp cảnh giới này thường hay thất bại, thậm chí tu hành nhiều năm có địa vị.
Trong Trúc Song Tùy Bút, đại sư Liên Trì có ghi chép, chân tu ở trong núi sâu, học vấn và đức hạnh được người kính ngưỡng. Tín đồ trong thành mời họ đi giảng kinh, mời họ đến cúng dường, họ đi. Nói có một đạo tràng huy hoàng lộng lẫy, mời họ đến làm trú trì, họ đã đi. Sau khi đến đó ở, tất cả tùy tục, đạo tâm không còn, hoàn toàn thoái chuyển. Giới định tuệ biến mất, tham sân si hiện tiền. Tu hành trong thâm sơn mấy mươi năm, khi vào trần thế không vượt qua được khảo nghiệm coi như xong. Quý vị xem vấn đề này khó biết bao, không dễ tí nào! Chúng ta tự nghĩ thử xem, trong thế giới muôn màu hiện nay, không có gì không làm mê hoặc lòng người. Mê hoặc ta sanh khởi thất tình ngũ dục, quý vị nói có đúng không? Thất tình là hỷ nộ ai lạc ái ố dục; ngũ dục là tài sắc danh thực thùy. Ở thế gian này, bất luận đi đến phương trời nào, nó đều ở ngay bên cạnh ta. Nếu có áo giáp giới định như như bất động, còn phải thêm vào quán tuệ, biết được như thế nào? “Quán pháp như huyễn hóa”, thế giới muôn màu mộng huyễn bào ảnh. “Vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Niệm niệm quán tưởng như vậy, đó là thật sự đi vào nhà của Phật, quá tốt. Vào nhà của Phật, mỗi niệm là giới định tuệ, niệm niệm tham sân si là nhà của ba đường ác. Điều này cần phải có tâm cảnh giác thật cao, không cho phép mỗi niệm của mình có tham sân si. Cảnh giới bên ngoài mê hoặc, ta cần có công phu quán chiếu. Cảnh giới thiện mê hoặc, khiến ta khởi tâm động niệm. Cảnh giới bất thiện mê hoặc, khiến ta khởi tâm sân nhuế. Điều này ngay trong cuộc sống hằng ngày, mọi lúc mọi nơi đều xoay quanh chúng ta.
Đối với thế giới này, trong kinh điển nói rất hay, thế giới Ta Bà tu hành một ngày, bằng thế giới Cực Lạc tu hành 100 năm. Hay nói cách khác, thế giới này không tệ, tu hành ở giới thế giới này tiến triển quá nhanh so với thế giới Cực Lạc. Không sai, thế gian này lên xuống thất thường, lên rất nhanh, xuống cũng rất nhanh, chỉ cần hơi không cẩn thận liền rơi vào địa ngục A tỳ. Người có công phu quán chiếu, thế giới này rất tốt. Thế giới tây phương Cực Lạc thiện ác đều không có, cho nên tâm mình luôn giữ được cảnh giới của định. Do vậy ở đó tiến bộ rất chậm, không nhanh lắm. Thế giới này thử thách rất nghiêm khắc, thông qua lập tức nâng cao, không thông qua lập tức đi xuống, hai thế giới không giống nhau. Người biết tu, hai thế giới này đều tốt, không có gì khác biệt. Không biết tu, muốn đến thế giới Cực Lạc cũng không đi được, không muốn vào tam đồ trái lại cứ phải vào.
Câu bên dưới nói rất hay: “Nổi lên lửa tam độc mãnh liệt, cứu độ quần sanh, không có gì đáng sợ”. Rất nhiều đại đức phát tâm hoằng pháp lợi sanh, nhưng cần phải biết, không đầy đủ điều kiện này, là rất khó thành tựu, nhất định phải đầy đủ tam học giới định tuệ. Nói tường tận hơn một chút, tam học, lục độ, ta mới có năng lực giáo hóa chúng sanh, không bị hoàn cảnh xoay chuyển.
“Thứ hai, nghĩa là trang nghiêm, lấy trì giới đức, mà tự trang nghiêm. Không mất oai nghi, quỷ phạm nhân thiên, khiến chúng sanh mến phục kính ngưỡng quy về, đến nhận sự giáo hóa. Ngưỡng mộ giới đức của tôi, học tập giới hạnh của tôi, tinh tấn tu hành định tuệ, mà được qua bờ kia”. Đây là nghĩa thứ hai, trong này nói rất tường tận, hoằng pháp lợi sanh quan trọng nhất, là giới đức.
Nhất định phải có giới có đức, giới không bị sự mê hoặc, định là như như bất động, như vậy mới có thể thành tựu. Không có giới định sẽ bị cảnh giới xoay chuyển, phiền phức này rất lớn. Người tu giới định tuệ, đây chính là trang nghiêm thân tâm mình. Sau đó không mất luật nghi, quỷ phạm nhân thiên. Đây là đức thứ hai của bốn đức trong Hoàn Nguyên Quán, “oai nghi hữu tắc”. Làm gương tốt cho xã hội đại chúng, làm tấm gương của một người học Phật.
Cũng chính là nói, đệ tử Phật, đặc biệt là hàng đệ tử xuất gia. Khiến xã hội đại chúng nhìn thấy ta, cũng giống như thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, giống như nhìn thấy Phật A Di Đà. Ta chính là hình tượng của Phật A Di Đà và Phật Thích Ca, công đức này là vô lượng. Nếu làm không giống, vậy phải cố gắng học.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 300
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 300 PAGE 18
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
