Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 537
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 13.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 688, hàng thứ hai từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ hai câu sau cùng: “Tôn thánh kính thiện, nhân từ bác ái”, đây là hai câu kinh văn.
Cảnh Hưng nói: “Thánh thông Phật tăng, thiện là pháp thế xuất thế, là của báu vô thượng, nên phải kính, ở đây tức là Tam Bảo”. Tối tôn quý trong thế xuất thế gian được gọi là quí giá, cũng không qua Tam bảo. Tâm tôn kính của người bây giờ hoàn toàn biến mất, xã hội ngày nay tôn và kính này là hữu danh vô thực, nó là nguồn gốc của hết thảy thiện pháp thế xuất thế gian. Hai chữ này không còn nữa, cũng chính là nói thiện pháp bị đoạn tuyệt. Thiện không có, đương nhiên ác sanh khởi. Bởi thế mới nói pháp ác hiện tại rất hưng thịnh. Thiện chiêu cảm lấy kiết tường hòa thuận, nhân từ; ác chiêu cảm lấy thiên tai thống khổ, trong kinh này gọi là đau đớn thiêu đốt.
Chúng ta sanh trong xã hội hiện nay, đọc đoạn kinh văn này cảm khái rất sâu sắc! Thế giới này vì sao biến thành như vậy? Thế giới này còn có thể trở lại bình thường chăng? Trong thiên hạ biết bao người đều có nghi hoặc này, lãnh đạo cao cấp cũng không ngoại lệ. Hầu như lòng tin đối với sự an định hòa bình đều không có. Nguyên nhân này rốt cuộc là do đâu? Vì sao ngày xưa xã hội tốt như vậy, cõi nước của Chư Phật Bồ Tát rốt đẹp đến thế, chúng ta có nỗ lực tư duy quan sát chăng? Bình tĩnh nỗ lực tư duy quan sát quý vị sẽ thấy, nguyên nhân đầu tiên của mọi sự tốt đẹp trong thời thạnh thế là dạy học, thế giới Cực Lạc của Phật Bồ Tát, cũng dựa vào dạy học mà thành tựu. Xã hội hiện tại của chúng ta không còn truyền thống dạy học này, rất nhiều trường học đang dạy, nhưng là dạy kỹ thuật, dạy tri thức. Không dạy luân lý đạo đức, không dạy trí tuệ biết làm người. Nói các khác, giáo dục của thánh hiền, giáo dục tương ưng với bản tánh không còn. Dùng danh từ Phật pháp để nói, giáo dục hiện tại là ngoài tâm cầu pháp, trong Đạo Phật gọi ngoài tâm cầu pháp là ngoại đạo. Ngoại đạo nhiễu loạn, không thể khôi phục bình thường. Đây chính là nguyên nhân động loạn của xã hội ngày nay, là nguồn gốc thiên tai trên địa cầu. Nếu chúng ta thật sự hiểu, thật sự minh bạch, vậy xin hỏi xã hội có thể khôi phục bình thường chăng? Địa cầu có thể khôi phục bình thường chăng? Đáp án là khẳng định, chỉ cần quý vị dạy học, vì sao vậy? Vì khi con người thật sự học được, họ mới minh bạch, mới giác ngộ, mới chịu quay đầu, đạo lý chính là như vậy. Nếu như không nỗ lực dạy, không siêng năng học. Người dạy không nỗ lực dạy, người học không siêng năng học, nhất định không thể tránh khỏi thiên tai. Quý vị muốn hỏi do nguyên nhân gì? Đây là định luật của quả báo, nhân thiện chiêu cảm quả thiện, nhân ác nhất định chiêu cảm ác báo. Nghiệp nhân quả báo không sai chút nào, khoa học cũng không cách nào thoát khỏi. Người nỗ lực dạy, như Khổng tử, như Đức Phật. Những gì các ngài dạy các ngài đều đã thực hành, mà còn thực hành rất triệt để, thực hành vô cùng rốt ráo, vì sao vậy? Vì viên mãn tương ưng với tánh đức. Người học phải siêng năng học tập, phải nỗ lực hành trì tất cả những gì mình học được, như vậy mới khởi tác dụng cảm ứng, mới có thể khôi phục xã hội nhiễu nhương này trở lại bình thường. Thời loạn khôi phục hòa bình, những thiên tai trên địa cầu, những biến dị trong trời đất cũng khôi phục bình thường, vì sao vậy? Vì cảnh tùy tâm chuyển. Chúng ta có thể thực hiện hết những giáo huấn trong kinh Phật.
Cho nên điều cấp thiết đầu tiên, chúng ta có tâm tôn thánh kính thiện chăng? Cổ nhân chúng ta nói: “tôn thiên tín tổ”, nhà nào không tin tổ tông? Mỗi gia đình trung lưu trong dân gian đều có ngôi nhà, quý vị xem gian nhà chính giữa, ngày xưa gian nhà giữa là phòng chính, ở giữa thờ tổ tiên. Người học Phật thờ Phật, còn người không tin Phật đều thờ bài vị tổ tiên, đây là kính tổ, con người không thể quên gốc. Quý vị kính tổ, giáo huấn của tổ tông có thể không nghe chăng? Giáo huấn của tổ tông ở đâu? Ngày xưa mỗi gia đình đều có từ đường, mỗi từ đường đều có gia phổ, trong gia phổ có gia huấn, có gia quy. Đó là tổ tông lưu lại cho đời sau, hy vọng hậu nhân từ đời này qua đời khác tuân thủ, như vậy là kính tổ.
Người bây giờ như thế nào? Khinh mạn thánh hiền, bất kính tổ tông, cuồng vọng tự đại, cho rằng năng lực bản thân vượt qua tổ tông rất nhiều: “tổ tông có gì đáng để tôn kính đâu? Thánh hiền đều là gạt người”. Quan niệm này, cắm rễ kiên cố ở trong vọng tâm, nên con người bây giờ không dễ dạy.
Rất nhiều gia trưởng gặp tôi đều nói, bây giờ con cái khó dạy. Trẻ con thật sự khó dạy ư? Nếu nói thật thì quý vị không biết dạy, không phải khó dạy, vì sao quý vị không biết dạy? Vì quý vị không làm được, thử nghĩ lại xem quý vị đối với cha mẹ mình như thế nào? Quý vị nghe cha mẹ dạy bảo chăng? Nếu không nghe cha mẹ dạy bảo, con cái quý vị nghe lời mình chăng? Báo ứng tuần hoàn, đây là nhân quả báo ứng.
Ngày xưa làm người lớn không như vậy, làm người lớn bất luận có được học hay không_đây là phong tục tập quán của quê hương chúng tôi, đọc sách hay không không quan trọng, quan trọng là biết cách làm người. Từ nhỏ cha mẹ đã làm gương, làm mô phạm cho chúng ta, chúng ta xem họ xử sự đối nhân tiếp vật như thế nào, ngày ngày thấy, tự nhiên sẽ học theo. Điều căn bản nhất là gì? Chính là hai chữ thành kính, ở trong chân thành, bên ngoài cung kính. Khúc Lễ thiên đầu tiên trong Lễ Ký, câu thứ nhất là “vô bất kính”, cung kính hết thảy. Con người từ nhỏ đã học được, trong đời này, suốt cả đời này, đối đãi với tất cả người sự vật đều rất thành kính, trong thành ngoài kính. Họ học được, đây là căn bản. Người bây giờ không có, người bây giờ ngạo mạn tự đại, đối với mọi người không có chút khiêm nhường nào, tự cho mình hơn người. Thế giới này làm sao an định hòa bình được? Địa cầu này làm sao không có thiên tai? Đây là vấn đề nghiêm trọng nhất của nền giáo dục hiện nay. Không có thành kính không thể dạy, học sinh không tiếp thu được, quý vị dạy chỉ uổng công, họ không đạt được lợi ích.
Tổ sư Ấn Quang thường nói: “Một phần thành kính được một phần lợi ích”. Họ không có thành kính, quý vị dạy khô hơi rát cổ, họ cũng không đạt được lợi ích gì, thời gian dài còn cho là quý vị nói nhiều: “Nói những điều vô dụng, không thiết thực”. Họ phê bình như thế. Còn như dạy thành kính, họ hỏi lại quý vị: “Xã hội bây giờ có ai thành kính? Người thành kính thiệt thòi, người thành kính dễ bị ức hiếp.” Họ cho rằng như thế nào mới đúng? Cho rằng đấu tranh là đúng, tự tư tự lợi là đúng, tổn người lợi mình là đúng. Những khái niệm này được học từ nhỏ, từ mẫu giáo đã dạy, dạy cạnh tranh: “Quý vị phải hơn, không được thua người khác”. Từ nhỏ đã phải cố sức tranh giành như thế, tranh suốt đời, sau cùng đọa vào địa ngục A tỳ, đây là kết quả của đấu tranh, quả báo sau cùng là địa ngục A tỳ.
Nhẫn nhường chịu thiệt, cổ nhân thường nói, chịu thiệt là phước. Lúc nào cũng nhường nhịn, không tranh với người khác, nơi trở về sau cùng của họ là cõi trời, không giống nhau. Cổ nhân nói: “Thiệt thòi là phước”, câu nói này vô cùng chính xác, người chịu thiệt thòi đến thiên đường, người không chịu thiệt vào địa ngục. Người không chịu thiệt, những gì hiện tại đạt được là phước báo nhỏ nhoi, ích lợi nhỏ nhoi, thời gian hưởng thụ rất ngắn. Người chịu thiệt hiện tại rất khổ, nhưng thời gian chịu khổ không dài, tương lai thời gian hưởng phước ở cõi trời rất dài. Đây đều là sự thật, nhưng người bây giờ không tin, nói nó là mê tín, là thứ gạt người của thời đại phong kiến. Cho nên giáo dục của thánh hiền, giáo dục của Phật Bồ Tát, khó mà đột phá được cửa ải hiện thực này. Người thật sự có chí hiếu học, trước tiên cần phải nuôi dưỡng nhẫn nại của chính mình. Người khác không chịu làm, bản thân chúng ta làm, chúng ta phải kiên trì. Bất luận trong hoàn cảnh hiểm trở khó khăn nào, đều kiên định không thay đổi, phải cắn chặt răng mà tiếp tục làm.
Thế giới này đến khi nào mới có an định hòa bình? Chúng ta dự tính khoảng ba bốn đời sau, thời đại chúng ta dù có gắng vất vả thế nào cũng không thấy được kết quả, có thể lưu lại vài hạt giống đã là không tệ.
Hiện nay tuy nói có thiên tai, thiên tai chưa ập đến. Trong khoa học kỷ thuật, phương tiện truyền bá, đây là công cụ rất hay, chúng ta nên tận dụng nó. Một khi thiên tai ập đến, những thứ này đều không còn, về sau phải dựa vào sách, những khoa học kỹ thuật này hoàn toàn bị phá diệt, nên sách vẫn rất cần thiết. Hiện nay in sách nhiều là việc tốt, vì tương lai chỗ dựa duy nhất chính là sách.
Nói đến sách, những gì của cổ nhân lưu lại, viết bằng văn cổ, chúng ta phải dựa vào nó, không thể dựa vào chú giải văn bạch thoại, vì sao vậy? Vì văn bạch thoại nhân giả kiến nhân, trí giả kiến trí, mỗi người có kiến giải riêng. Quý vị xem, mọi người phiên dịch ra văn bạch thoại đều không giống nhau, ý nghĩa không tương đồng. Thế nên thật sự muốn học, không học văn bạch thoại, học văn ngôn cổ, phải nguyên vị. Sau khi nếm được nguyên vị mới học tiếp văn bạch thoại, xem họ lý giải thế nào, lý giải có giống mình chăng. Sau đó mới hiểu được, mức độ lý giải của họ chưa đủ sâu, họ chưa lý giải được những điều thật sự, họ chưa lý giải đến tầng thâm sâu, vì sao vậy? Vì công phu của họ chưa đủ thành kính. Đừng quên lời của tổ sư Ấn Quang: Mười phần thành kính được mười phần lợi ích, trăm phần thành kính được trăm phần lợi ích, nếu là vạn phần thành kính quý vị sẽ được vạn phần lợi ích. Đây là mỗi người học thánh hiền nhân, những gì họ đạt được không giống nhau. Phải tin vào câu nói này, tâm thành kính không giống nhau, vì sao vậy? Tâm thành kính là chân tâm. Cũng chính là nói, những gì của cổ nhân, càng là thời đại thượng cổ, thì toàn bộ tâm thành kính đều hiển lộ ra. Như kinh điển của Phật Bồ Tát, thánh kính viên mãn hiển lộ ra. Cần phải có thành kính viên mãn, quý vị mới có thể lý giải hoàn toàn, đây là vấn đề của tự tánh. Đạo lý chính là như vậy, không phải yêu cầu vô lý. Đây là bí quyết, bí quyết trong học tập.
Quý vị nên biết, 100 người học, tâm thành kính của mỗi người khác nhau, nên những gì họ đạt được cũng khác nhau, họ viết ra báo cáo tâm đắc không tương đồng. Muốn thật đạt được nguyên vị nguyên gốc, vậy quý vị phải có 1000 phần thành kính, một vạn phần thành kính, mới có thể nếm được nguyên vị.
Vì vậy tôn thánh kính thiện, nhân từ bác ái, hai câu này rất quan trọng. Chúng ta dạy người, thành tựu hay không chính là hai câu này, trong học tập chúng ta tiếp thu được hay không cũng ở hai câu này. Hai câu này người bây giờ vứt bỏ hết sạch sẽ, xưng hô tôn kính với một người nào đó, tôn kính đó chỉ hữu danh vô thực. Có tôn thánh kính thiện, ở sau mới có nhân từ bác ái, không có câu trước, ở sau nhất định không có. Tôn thánh kính thiện là bên trong, nhân từ bác ái là bên ngoài.
Cảnh Hưng nói: “Thánh thông Phật tăng”. Phật là thánh nhân, người xuất gia tu hành là đệ tử của thánh nhân, họ đang học thánh nhân. Nếu nói mượn chiêu bài của Phật thánh, mạo xưng đệ tử của Phật thánh, không phải chơn chánh học Phật, tiếp nhận người khác cúng dường, đây là tội này rất nặng!
Quý vị xem trong Kinh Địa Tạng, Đức Thế Tôn nói rất rõ ràng: Nếu tạo tội ngũ nghịch thập ác, Phật đều có thể cứu, tội trộm cắp của người xuất gia, Phật không cứu được, không cách nào cứu được, vì sao vậy? Vì tội này quá lớn, nặng hơn tội ngũ nghịch. Chư vị biết, tội ngũ nghịch như: Giết cha, giết mẹ, giết A la hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng, trong Kinh Địa Tạng nói rất rõ ràng.
Khi tôi ở Singapore, Cư Sĩ Lâm đem đoạn kinh trong Kinh Địa Tạng này, in ra tờ dán khắp nơi, chỗ nào chúng ta cũng có thể thấy. Cảnh tỉnh mọi người, tuyệt đối đừng khởi ác niệm ăn trộm của thường trú. Đây là mười phương thiện tín vất vả cung kính để cúng dường Tam bảo, họ cúng dường là để cầu phước cầu tuệ, quý vị lại dùng vào việc riêng tư. Tội này còn nặng hơn tội trộm cắp tài vật của quốc gia, không biết nặng gấp bao nhiêu lần. Phật Bồ Tát cũng không giúp được, quý vị phải làm sao? Đủ để quý vị chịu tội ở địa ngục vô gián, địa ngục a tỳ. Ngày nay người tạo nghiệp này rất nhiều, nhưng không ai biết, bản thân người tạo nghiệp cũng không biết, không ai nói.
Vừa mới nói, quý vị không có thành kính đối với thánh hiền, mặc dù nói cho quý vị một cách rất rõ ràng minh bạch, quý vị không tin, không tiếp nhận, còn nói đây là gạt người. Tự cho mình thông minh, lừa gạt những người ngu si. Nếu những lời này từ trên kinh điển, kinh điển là Phật nói, ngài không gạt con người, con người lừa gạt con người, Phật không lừa gạt con người, không thể không biết điều này. Tài vật của người xuất gia, trong lúc cần việc cấp bách, người xuất gia cũng tu bố thí.
Ngài Ấn Quang lúc còn tại thế, khi quốc gia gặp những thiên tai như hạn hán lũ lụt, ngài cũng lấy tiền cúng dường ra để bố thí cứu tế. Tiền này có thể dùng vào việc cứu tế. Ngài Ấn Quang làm cho chúng ta thấy, suốt đời ngài, tiền tứ chúng cúng dường đều dùng vào việc in kinh, vì sao ngài làm như vậy? Đây chính là sự nghiệp giảng kinh dạy học, hoằng pháp lợi sanh. Bản thân ngài ra bên ngoài giảng kinh, bị trở ngại về ngôn ngữ. Tiếng nói nơi quê ngài âm quá nặng, một số người nghe không hiểu, nên suốt đời ngài dùng văn tự, in những kinh luận, sách hay. Chỉ cần có thể khuyến hóa nhân tâm, giúp mọi người giác ngộ, giúp mọi người quay đầu, những văn tự này ngài đều in ấn, đều lưu thông, lưu truyền. Tập trung tất cả lực lượng để làm điều này, việc này quả thật là việc tốt lớn!
Nếu quý vị hỏi, ở thế gian này làm việc gì công đức lớn nhất, quả báo thù thắng nhất? Chính là ấn tống kinh, khuyên người chuyển ác thành thiện, chuyển tà thành chánh, chuyển mê thành ngộ. Công việc này thiện nhất, không có việc gì thiện hơn, xây chùa cũng không được. Chùa xây rồi, không có ai đến giảng kinh, không có người đi hoằng pháp. Thắp hương, kêu người thắp hương lạy Phật, cầu thăng quan phát tài, đó gọi là khởi xướng mê tín.
Quý vị nên biết, Đức Thế Tôn một đời tại thế, vì sao không xây chùa? Nếu ngài xây chùa, phước báo của ngài lớn, tín đồ nhiều, cúng dường nhiều, khắp nơi đều có thể dựng chùa. Suốt đời ngài, xây mấy trăm ngôi chùa có trở ngại chăng? Không thành vấn đề. Vì sao ngài không làm? Chúng ta thử nghĩ xem, toàn bộ tinh thần thể lực đều dùng vào việc giảng kinh dạy học. Đức Phật trú thế 80 năm, nhất cử nhất động, từng lời nói từng nụ cười đều là thiền cơ, đều là huyền bí. Chúng ta nghe rồi, thấy rồi, nhìn thấy văn tự hiện nay ghi chép trong kinh điển, chúng ta tư duy lãnh hội nghĩa chân thật của ngài- nguyện hiểu nghĩa chân thật của Như Lai, dụng ý của ngài rất thâm sâu. Đó là trí tuệ chân thật, học vấn chân thật. Đây là dạy chúng ta kính Tam bảo. Cứu cánh của Tam bảo là Tam bảo của tự tánh. Tự tánh giác là Phật bảo, tự tánh chánh là pháp bảo, tự tánh thanh tịnh là tăng bảo. Cho nên về mặt tự tánh mà nói chính là chánh giác tịnh, từ trên hình tướng xem là Phật pháp tăng.
“Nhân ái từ bi, bác tế chúng dân”, bác là phổ biến, không có phân biệt, không có chấp trước. Tế là cứu tế, chúng dân là chúng sanh. Chúng sanh khổ, khổ từ đâu đến? Khổ do mê mất tự tánh, làm sao cứu tế họ? Nếu họ minh tâm kiến tánh sẽ không khổ, làm sao giúp họ minh tâm kiến tánh, điều này cần phải dạy học. Nên mục tiêu dạy học của Phật giáo, là giúp người học tập minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, việc dạy học này sẽ viên mãn. Học trò kiến tánh, họ đã tốt nghiệp, chưa kiến tánh là chưa tốt nghiệp.
Cho nên Phật cứu tế tất cả chúng sanh khổ nạn, không phải dùng vật chất, cũng không phải dùng tinh thần, không có kỹ xảo nào khác. Chỉ có một việc là dạy học, chính là phương pháp này, phương pháp này phổ độ chúng sanh.
Chúng ta quay đầu lại xem các Tôn giáo khác, người khai sáng Tôn giáo đầu tiên, cũng đều dùng phương pháp dạy học. Thần thông, công năng đặc dị, đôi khi bổ sung thêm một chút tác dụng, nó không phải tu chính, tu chính là giáo dục.
“Nên nói bác ái là cứu tế chúng sanh”, lòng thương yêu là động lực, vì sao ta chịu vất vả như vậy để giúp người khác? Đó chính là lòng thương yêu. Lòng thương yêu, đạo Phật gọi là từ bi. Người thế gian khởi xướng bác ái, Tôn giáo nước ngoài nói về bác ái, ông Tôn Trung Sơn nói về bác ái. Hai chữ bác ái phát xuất từ Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Vô Lượng Thọ là Đức Thế Tôn nói vào 3000 năm trước, nhân từ bác ái là ngài nói.
Nhân, nghĩ đến ta và nghĩ đến người, nghĩ đến mình nhất định nghĩ đến người khác, đây là tâm nhân từ. Từ chính là yêu thương, giúp chúng sanh lìa khổ được vui, gọi là từ. Lòng thương yêu này có đầy đủ trí tuệ, không phải xử sự theo cảm tính.
Người thế gian thường nói yêu thương, trong đó có tình, nên gọi là tình chấp. Tình chấp quá nặng rất phiền hà, không ra khỏi luân hồi lục đạo. Cho nên Đạo Phật dùng nhân từ, dùng từ bi, rất ít dùng từ yêu thương. Ở đây, trước chữ ái thêm vào chữ bác, nghĩa là từ bi. Bác là không có điều kiện, không có tình chấp, là yêu thương bình đẳng, ý nghĩa rất giống với từ bi.
“Đương cầu độ thế”, thế là thế gian, chính là chỉ luân hồi lục đạo. “Tự độ độ tha, tự giác giác tha”, giúp mình thành tựu, đồng thời cũng giúp người khác. Bản thân ta ngày ngày cầu giác ngộ, đồng thời cũng giác tha. Ngày nay chúng ta không giống với Đức Thế Tôn, Đức Phật sau khi đã đại triệt đại ngộ mới dạy học. Ngày nay chúng ta, mỗi ngày đem tâm đắc học tập của mình báo cáo, cùng chia sẻ với mọi người. Đây cũng là tự giác giác tha, đây cũng là tự độ độ tha. Đầu tiên là độ bản thân, không độ mình làm sao có thể độ người khác? Ta tự giác tự độ, ngày ngày tiến triển, ngày ngày báo cáo với đại chúng. Phải xem đại chúng như thầy của mình, như cha mẹ mình, như giám học của mình, mỗi ngày họ đốc thúc mình, nhìn mình tiến bộ. Người đứng trên bục giảng là học sinh. Nếu chúng ta dùng thái độ này, nhất định có tiến bộ.
Nói cho chư vị biết, các bậc thánh hiền đều dùng thái độ này, không có ngoại lệ. Nếu có ngoại lệ, người ngoại lệ này, thành tựu của họ là pháp thế gian, họ đạt được là tri thức, không phải trí tuệ. Thậm chí còn lợi dụng nó để kiếm tiền, cầu một chút lợi ích, là gì vậy? Tôi đi dạy phải đóng học phí, phải trả học phí theo giờ, không nộp tôi không dạy. Đó là kiểu mua bán kiếm tiền, hiện nay tình trạng này rất thịnh.
Lúc tôi ở Mỹ, rất nhiều đồng tu nói với tôi: Thầy à, mỗi lần giảng kinh thầy nên bán vé, càng đắt người ta sẽ càng tán thán! Thầy không thu tiền, người ta nói thầy giảng không hay, thầy là giả không phải thật. Thượng sư Mật tông làm lễ quán đảnh, hình như một lần quán đảnh là 50 USD. Chúng ta truyền quy y cho người khác không thu tiền, đại khái là thầy quy y như vậy không có hiệu quả. Nếu thầy định giá một lần quy y là 100 USD, thầy giỏi hơn người quán đảnh đó!
Thái độ của người bây giờ là như thế, quả thật như cổ nhân nói: Nghe lừa dối không nghe khuyên, nhận giả không nhận thật, như vậy thì hết cách. Những người đến tìm chúng tôi này là có ý tốt, nhưng tôi không thể tiếp nhận, vì sao vậy? Vì Đức Phật không có cách làm này, chư vị tổ sư cũng không làm như vậy, chúng ta không được phá lệ này, đây chắc chắn không phải là phương pháp hay. Họ không tin pháp mình nói không sao, qua 10 năm, 20 năm, 50 năm, 100 năm họ sẽ tin. Lúc đó tin đã không còn phần của họ, hối hận không kịp.
Nhất định không vì danh văn lợi dưỡng, nhất định không có tham sân si mạn, nên thật thà học tập, gọi là Phật độ người có duyên. Đừng tham, trong đời độ được một người, không ít; độ được 100 vạn người, không nhiều. Đạo Phật thường nói không tăng không giảm, phải hiểu rõ đạo lý này. Học Phật thật sự phải học cho được tâm thanh tịnh, học cho được tâm bình đẳng. Lúc này pháp hỷ sung mãn, tự tại an vui, hưởng thụ cao nhất của đời người.
“Khiến cho hết thảy chúng sanh vĩnh thoát sanh tử hư vọng”. Chữ này dùng rất hay, sanh tử không phải thật, là hư vọng. Thấu hiểu câu này, chúng ta sẽ không tham sống, không sợ chết, vì sao vậy? Vì sanh tử là giả tướng. “Nhổ sạch đoạn tận gốc của các điều ác sanh tử”, nhổ sạch gốc sanh tử, chặt đứt nó. Gốc của sanh tử là gì? Là ái dục. Đức Phật nói rất hay: Ái không nặng không sanh Ta Bà. Ta bà là chỉ cho lục đạo, ái không nặng quý vị không vào trong lục đạo. Niệm không nhất không sanh Tịnh độ. Quý vị gặp pháp môn Tịnh độ, niệm Phật A Di Đà, nếu không chuyên nhất không thể vãng sanh. Giữa Phật A Di Đà còn có niệm thứ hai, như vậy không thể vãng sanh. Chỉ cho phép có một niệm, không cho phép có hai niệm.
Căn bản của các điều ác chính là năm độc tham sân si mạn nghi, đây là gốc các điều ác, ái dục là gốc của sanh tử. Nên Phật dạy chúng ta: “Cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si”, đây là chánh pháp của Như Lai. Cần tu giới định tuệ, chúng ta nên nhớ rằng: Đệ Tử Quy là giới luật, Cảm Ứng Thiên là giới luật, Thập Thiện Nghiệp Đạo là giới luật. Đức Phật dạy hàng đệ tử phải đi lên theo thứ tự, không đồng ý đi băng, như nhảy lớp, đức Phật không tán thành điều này. Cũng chính là nói, bắt buộc quý vị học từ tiểu học, trung học, đại học, nghiên cứu sở, hoàn thành từng bước một. Từ lớp một đến lớp hai, học như vậy, điều này đức Phật khen ngợi. Nhảy lớp, Phật không tán thành, có nhảy lớp chăng? Có, người đặc biệt thù thắng, cái gọi là thiên tài. Đó là trong một vạn người tìm không được một người, trong ức vạn người cũng tìm không được ai. Trong mấy trăm năm có thể xuất hiện được một người, mấy trăm năm, mấy ngàn năm gặp được một người. Quá hy hữu, điều này không nên học.
Nên làm người quý ở chỗ tự biết mình, biết được căn tánh mình, điều này vô cùng đáng quý, vì sao vậy? Vì bản thân căn tánh như thế nào, áp dụng phương thức học ra sao, họ mới học thành công được, không vượt quá khả năng. Không biết căn tánh của mình, muốn học điều cao nhất, hoàn toàn không có nền tảng bên dưới, vất vả học suốt cả một đời, vẫn không có chút thành tựu nào, sau cùng như thế nào? Vẫn trầm luân trong sanh tử luân hồi, tùy nghiệp lưu chuyển, như vậy là sai triệt để!
Không phải thượng căn lợi trí, quý vị nên thật thà niệm Phật tu Tịnh độ. Nếu chân thật, tự khẳng định mình không bằng người, người ta đều hơn mình, mình không bằng người ta, nên ngoan ngoãn niệm câu danh hiệu A Di Đà Phật này. Niệm năm ba năm, họ thật sự vãng sanh về thế giới Cực Lạc, họ đi làm Phật.
Người tự cho rằng thông minh, siêng năng học tập Đại Tạng Kinh. Nhiều kinh luận như thế, suốt đời 100 năm học không hết, chưa học hết thì thọ mạng đã đến, phải luân hồi như thế nào vẫn là luân hồi như thế. Chỉ trồng được ít hạt giống Phật pháp trong A lại da thức mà thôi, nó chưa nảy mầm, đây đều là tình trạng thực tế.
Chúng ta thật sự hiểu rõ ràng minh bạch, sẽ không đi sai đường, không uổng phí thời gian, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Cùng lắm tôi chỉ một bộ Kinh Vô Lượng Thọ này, hoặc là một bộ Kinh A Di Đà. Kinh Vô Lượng Thọ quá lớn, không thọ trì hết, tôi thọ trì Kinh A Di Đà. Được! Không phải không được. Thọ trì lâu ngày, dần dần khế nhập cảnh giới, thành tựu lúc nào không hay.
Chúng ta xem Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện, họ dùng không bao nhiêu thời gian, cũng chỉ là năm ba năm mà thôi. Năm ba năm bèn biết trước giờ chết, vãng sanh thế giới Cực Lạc, họ đã đi làm Phật. Người tự cho mình thông minh, vẫn cứ trôi lăn trong luân hồi. Vậy ai thông minh, ai ngu si? Người thật thà thông minh, người thông minh ngu si, sự thật đã chứng minh.
Người thông minh không tệ, dõng mãnh tinh tấn, nhưng họ chưa nhổ tận gốc sanh tử. Họ mang theo gốc của các điều ác của sanh tử, họ đang học, nên họ không cách nào liễu sanh tử. Người thành thật, người không biết gì, họ đã vứt bỏ gốc sanh tử, vứt bỏ ái dục, vứt bỏ tham sân si mạn nghi, họ đã niệm thành công câu Phật hiệu đó. Lợi hại được mất trong này, cần phải thấy rõ ràng minh bạch, chúng ta nên lấy và bỏ như thế nào. Hai người này đặt ngay trước mắt, ta học theo người nào? Học theo người thật thà. Đại chúng trong xã hội, thấy người thật thà này không có năng lực, mọi người đều coi thường họ, thậm chí đều phê bình họ. Người thật thà không để ý, họ vẫn rất hoan hỷ. Cho dù quý vị ác ý phê bình họ, họ vẫn xin lỗi quý vị, tự thừa nhận mình sai, cảm ơn quý vị dạy dỗ. Kết quả sau cùng, họ đến thế giới Cực Lạc làm Phật. Còn người phê bình họ, dạy dỗ họ, có thể vẫn tiếp tục trầm luân trong lục đạo.
Tất cả đều là sự thật trước mắt, chỉ cần chúng ta tỉ mỉ một chút, quan sát điều này một cách rõ ràng, đều đang thể hiện trước mắt chúng ta. Vấn đề là chúng ta có giác ngộ chăng, có nhận thức chăng.
“Luân hồi lục đạo, tham dục là gốc, biển khổ sanh tử, trí có thể độ”. Trí là trí tuệ, không phải tri thức, tri thức không thể độ. Bên dưới nói: “lấy kiếm trí tuệ, chặt đứt tham dục vô minh và các phiền não, tức là nhổ tận gốc sanh tử”. Kiếm là thí dụ, kiếm sắc của trí tuệ, chặt đứt tham dục, chặt đứt vô minh. Tham dục là kiến tư phiền não, trong này tự nhiên bao hàm trần sa phiền não, vô minh phiền não. Nói đầu một cái nói cuối một cái, ở giữa tự nhiên tồn tại. Đoạn tận ba loại phiền não là thành Phật, tức là nhổ tận gốc sanh tử.
Như vậy là vĩnh viễn xa lìa khổ não trong tam đồ, vượt ra khỏi lục đạo, vĩnh viễn cáo biệt tam đồ, tam đồ chính là luân hồi lục đạo. Ác tận nghĩa là thống khổ thiêu đốt đều dừng, ác tận vẫn là nói tập khí, tập khí tham sân si mạn nghi đều đoạn tận, đây là ai? Là A la hán, A la hán đoạn tận tất cả tham sân si mạn nghi, sát đạo dâm vọng tửu, nhưng chưa đoạn được tập khí. Nếu tập khí này cũng đoạn tận, không còn gọi là A la hán, gọi họ là Bích chi Phật. A la hán nâng lên một cấp chính là Bích chi Phật, Bích chi Phật không còn tập khí. Nên nói lìa khỏi ba đường ác ưu sầu, sợ hãi, đau khổ. Xa rời lục đạo, vĩnh viễn cáo biệt những đau khổ trong lục đạo.
Chúng ta xem tiếp đoạn bên dưới, đoạn thứ hai: “Khuyên đoan chánh thân tâm”, trong kinh văn:
“Nhược tào tác thiện, vân hà đệ nhất? Đương tự đoan tâm, đương tự đoan thân, nhĩ mục khẩu tỷ giai đương tự đoan, thân tâm tịnh khiết, dữ thiện tương ưng”. Đoạn này đến tương ưng với thiện. Đây là đoạn nhỏ thứ hai: “Đoan chánh thân tâm, dữ thiện tương ưng, Thế Tôn trực chỉ tác thiện chi đệ nhất trước”, trong kinh nói rất rõ ràng.
“Vân hà đệ nhất”, đệ nhất thiện là gì? Chúng ta dùng chữ đơn giản nhất để nói, đệ nhất thiện là đoan chánh tâm niệm. Là do Đức Phật nói, không phải người bình thường nói, Phật nói với đại chúng trong thế gian.
Đoan chánh, đoan như thế nào? Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tương ưng với tánh đức trí tuệ vốn đầy đủ của tự tánh, đây gọi là đoan. Tánh đức của chúng ta, chư vị tổ tông nói chính là ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, nên nhập môn từ đâu? Hiện nay xã hội này không nhìn thấy, không ai làm, cũng không ai nói. Chẳng những không có người làm, mà người nói cũng không. Ngày nay chúng ta muốn học, nên bắt đầu từ đâu? Bắt đầu học từ Đệ Tử Quy, trong Đệ Tử Quy nói 113 điều, quý vị đều có thể ghi nhớ, đều có thể thực tiển, hoàn toàn thực hành trong đời sống của mình, như đối nhân tiếp vật, đây gọi là y giáo phụng hành. Thật sự thực hành đoan chánh thân tâm, thật sự đã thực hành, khởi tâm động niệm không rời Đệ Tử Quy, không khởi tâm không động niệm cũng không rời Đệ Tử Quy. Đệ Tử Quy chính là một tấm gương của quý vị khi khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tương ưng viên mãn với nó, gọi là tương ưng với thiện. Có nền tảng này tiếp tục học Cảm Ứng Thiên, học tiếp Thập Thiện Nghiệp, không tốn chút công phu nào, quý vị có nền tảng tốt như vậy. Ba thứ này là nền tảng của thiện thế gian, thêm vào Sa Di Luật Nghi liền trở thành căn bản của pháp xuất thế gian.
Bất luận quý vị học gì, học Nho quý vị là thánh hiền; Học Đạo quý vị là thần tiên; Học Phật quý vị là Phật Bồ Tát, không có gì không thành tựu. Những điều này là thật, không phải giả. Con người không cần thế trí biện thông, nhưng người không thể không có trí tuệ, trí tuệ quan trọng hơn tất cả.
Bên dưới giải thích về làm thiện. Làm thiện, giải thích đơn giản là hành vi thiện, thật sự cứu cánh tức là thị tâm tác Phật. Ý làm thiện này có cạn sâu khác nhau, cạn tức là hành thiện. Thập Thiện Nghiệp Đạo là tiêu chuẩn, Thập Thiện Nghiệp Đạo là cương lĩnh chung, nguyên tắc chung của hành thiện. Mười điều, triển khai ra rất nhiều, hàng tiểu thừa triển khai mười điều này thành 3000 điều. 3000 oai nghi trong giới tiểu thừa, chính là triển khai Thập Thiện Nghiệp Đạo. Bồ Tát đại thừa lại càng rộng lớn, triển khai Thập Thiện Nghiệp Đạo, tám vạn bốn ngàn tế hạnh của đại thừa Bồ Tát, Bồ Tát vượt qua A la hán quá nhiều, A la hán không sao sánh được. Tám vạn bốn ngàn tế hạnh quy nạp lại, chính là Thập Thiện Nghiệp Đạo, có thể xem thường nó chăng? Thông thường thấy mười điều này người ta hay xem thường, trên thực tế họ không hiểu, không thấu triệt. Nếu họ hiểu thật, thấu triệt thật, thấy tám vạn bốn ngàn tế hạnh là bản chất của thập thiện.
“Cứu thực” nghĩa là làm thiện cứu cánh chân thật. Làm thiện đệ nhất là gì? Thị tâm tác Phật. Chúng ta thường nói_lời này không phải tôi phát minh, trước đây khi tôi đang học với thầy Lý, thầy đã dạy cho tôi. Thầy dạy chúng ta học Phật cần phải thay đổi tâm, phải làm đại phẩu thuật thay tâm, thay tâm thành gì? Thay thành Phật A Di Đà. Phật A Di Đà tức là tâm tôi, tâm tôi tức là Phật A Di Đà, như vậy thiện này của quý vị là đệ nhất thiện. Đoan chánh thân tâm là đệ nhất thiện, Phật A Di Đà tượng trưng cho trí tuệ đức tướng đại viên mãn.
Trong Hoa Nghiêm Đức Phật dạy: Tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Trí tuệ, đức năng, tướng hảo đều viên mãn, không hề khiếm khuyết, đây gọi là đại viên mãn. Ai là đại viên mãn? Phật A Di Đà là đại viên mãn. Bởi vậy nếu trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, tánh đức sẽ cứu cánh viên mãn, đây thật sự là đệ nhất thiện.
“Đoan chánh thân tâm tai mắt miệng mủi”, đây là sáu căn. Giải thích đơn giản tức là thân tâm đoan chánh. Như phi lễ đừng nhìn, phi lễ đừng nghe, phi lễ đừng nói, phi lễ đừng động vào. Khổng Tử nói bốn cái đừng, đây là thân tâm đoan chánh, tiêu chuẩn là gì? Tiêu chuẩn là lễ, trái với lễ phải buông bỏ không được làm, hợp với lễ có thể làm. Lễ có tiết độ, không thể quá đà, vậy là đúng.
Nếu phân tích sâu sắc, nói đến những điểm thâm sâu, đó là nói đến minh tâm kiến tánh, tức là phân tích sâu sắc. Ví dụ như tai tự đoan chánh, tức là Bồ Tát Quán Âm phản văn nhĩ căn viên thông của tự tánh, đây là đệ nhất thật sự. Bồ Tát Quán Thế Âm, ngài tu hành chứng quả như thế nào, bình thường ngài dùng công phu gì? Trong hội Lăng Nghiêm nói rất tường tận, ngài dùng nhĩ căn.
Pháp môn tu hành vô lượng vô biên, tám vạn bốn ngàn, quy nạp lại không ngoài 25 loại lớn, đây là quy nạp. 25 loại lớn này triển khai thành tám vạn bốn ngàn, triển khai tiếp là vô lượng vô biên vô tận vô số. 25 này là gì? Sáu căn, sáu trần, sáu thức, 3x6= 18. 18 tiếp tục thêm vào_18 tầng này không bao gồm địa thủy hỏa phong không kiến thức, bảy thứ này, gọi là thất đại. 18 + 7 =25. Dùng 25 điều này, đem hết thảy vạn pháp trong vũ trụ, bất luận là hiện tượng tinh thần, hiện tượng vật chất, hay là hiện tượng tự nhiên, đều bao gồm hết. Đức Phật rất biết dùng phương pháp quy nạp, quy nạp những điều vô cùng phức tạp thành rất đơn giản. Nó vô cùng thâm áo, nhưng khi nghe không cảm thấy quá khó, có thể tăng trưởng tín tâm đối với người học Phật.
Bồ Tát Quan Thế Âm, phương pháp tu hành của ngài chính là dùng nhĩ căn, nên Bồ Tát từ bi: “Thiên xứ kỳ cầu thiên xứ ứng”. Không phải ngài thấy trước, mà ngài nghe trước, nhận được cảm của chúng sanh có duyên, Bồ Tát tự nhiên sẽ ứng, dùng phương thức gì ứng? Trong Kinh Lăng Nghiêm nói rất hay: “Tùy chúng sanh tâm ứng sở tri lượng”, điều này chứng minh được sự thật gì? Chư Phật Bồ Tát ứng hóa ở thế gian, tự thân không có khởi tâm động niệm, khởi tâm động niệm còn không có, làm sao có phân biệt chấp trước. Cho nên Phật Bồ Tát hiện thân ở thế gian, hiện thân trong lục đạo, trong thế gian, đều là như huyễn như mộng. Nếu có nhân duyên quý vị sẽ thấy được, người không có nhân duyên không thấy được ngài. Nhìn thấy ngài nhất định được lợi ích, ngài sẽ khiến quý vị cảm nhận được, người xưa gọi là khí phần, người nước ngoài gọi là từ trường, quý vị cảm nhận được từ trường của ngài. Trong từ trường này không sanh phiền não, tập khí không hiện tiền, chánh tri, chánh kiến, chánh niệm hiện tiền, vì sao vậy? Vì ngài thông với tự tánh.
Ngũ luân, tứ duy, bát đức. Đạo Phật thường nói: Tam tạng, tam học, tam tuệ; Lục căn, lục trần, lục thức. Những thứ này là tánh đức, vốn đầy đủ trong tự tánh. Vì có chướng ngại, nên nó không thể xuất hiện. Ngày nay chúng ta có phiền não chướng, có sở tri chướng, đây gọi là hai chướng. Trong phiền não có kiến tư phiền não, có trần sa phiền não, có vô minh phiền não. Chúng khởi tác dụng chính là luân hồi. Mê hoặc, tạo nghiệp, thọ báo. Khi thọ báo lại mê hoặc, lại tạo nghiệp, lại thọ báo, vĩnh viễn đang lưu chuyển, nó không dừng lại được. Nếu khi nào dừng lại, lục đạo sẽ không còn. Chỉ cần chúng ta biết còn lục đạo, là khẳng định tập khí phiền não chưa đoạn tận, vì sao vậy? Vì đoạn tận nó không còn tồn tại. Chưa đoạn, cảnh giới bên ngoài sẽ ảnh hưởng chúng ta, tâm chuyển theo cảnh rất khổ, lục đạo chúng sanh. Thật sự giác ngộ, cảnh tùy tâm chuyển, quý vị sẽ được tự tại, chuyển lại như thế nào? Là cảnh tùy tâm chuyển, không giống nhau. Tâm ta thiện, cảnh giới không có gì không thiện; tâm ta ác, thế gian này không có gì không ác. Nghĩa là cảnh giới bên ngoài chuyển theo tự tâm của chúng ta.
Bồ Tát Quán Thế Âm tu nhĩ căn, nhĩ là nghe, ngài nghe tự tánh. Ngoài tự tánh ngài không duyên, chuyên nhất, nên pháp môn ngài tu gọi là phản văn tự tánh. Trong Kinh Lăng Nghiêm nói: “Phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo”, vô thượng đạo là quả vị Diệu giác. Hay nói cách khác, Bồ Tát Quán Âm đã thành Phật từ lâu, không phải người thường, Diệu giác vị tái sanh. Diệu giác tái sanh, vĩnh viễn không mất Diệu giác. Cũng chính là nói, ngài chưa từng khởi tâm động niệm, vì sao vậy? Vì khởi tâm động niệm, không có cảnh giới hư vọng này. Vậy Bồ Tát Quán Âm, Bồ Tát Quán Âm cũng không độ được chúng sanh, cảnh giới không còn, quý vị độ gì? Bởi thế chúng ta cần phải biết, Bồ Tát Quán Âm từ bi chân thật, biến pháp giới hư không giới, cõi nước vô lượng vô biên, chúng sanh vô lượng vô biên, chúng sanh nào gặp khổ nạn ngài đều biết. Ngài hóa thân đi, phân thân đi, còn bản thân mình ở trong giảng đường nghe Phật Di Đà thuyết pháp, ngồi đó nghe kinh như như bất động.
Thần thức đi ra từ trên đỉnh đầu, đi đâu? Mười phương thế giới, đạo tràng giảng kinh dạy học của tất cả chư Phật. Ngài biết hết, đến đó nghe kinh. Kinh luận chư Phật nói không tương đồng, đều là hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Tất cả kinh điển Đức Phật nói, họ đều đạt được viên mãn. Nói cho chư vị biết, sau khi đạt được, thiên tai giáng xuống họ có sợ hãi chăng? Nói với mọi người không sao. Khi phát sanh thiên tai quan trọng nhất là nhất tâm bất động, điều này quan trọng hơn tất cả. Phải thản nhiên, phải định tĩnh, tâm này của chúng ta không bị cảnh giới chuyển. Nói dễ hiểu một chút, nghĩa là không bị cảnh giới bên ngoài làm dao động, đây là việc lớn quan trọng nhất. Quý vị không sợ sẽ sanh trí tuệ, có thể giải quyết vấn đề này. Chỉ sợ khi sợ hãi tâm sẽ loạn, như vậy thật phiền phức, sẽ tùy nghiệp lưu chuyển.
Cho nên bình thường nhất định phải nuôi dưỡng, gọi là tu dưỡng, dưỡng thành gì? Dưỡng thành thật sự nhận thức về sanh mạng, nghĩa là phải khẳng định sanh mạng là không sanh không diệt, như vậy sẽ không sợ chết.
Con người khi lâm mạng chung, đặc biệt là thiên tai, chết như thế nào? Tôi cảm thấy 100% là bị chết khiếp, họ không biết chân tướng sự thật, nên mới chết vì khiếp. Người chết khiếp rất đáng thương, hồn phi phách tán, hồn phách của họ không thể tụ lại một nơi. Tụ thành hình một nơi, họ mới có thể làm việc. Trong phút chốc phân tán tất cả, điều này rất đáng thương. Phân tán rồi có thành hình lại chăng? Có, nếu phân tán quá, thời gian khôi phục rất dài, đương nhiên vẫn khôi phục được. Thiên tai lớn hay sanh ra những hiện tượng này.
Con người ở trong thiên tai, giống như quả bom vậy, lúc nó bộc phát, con người đúng là hồn phi phách tán, quả đúng là như vậy, bởi thế tội đó rất nặng. Những linh hồn bị nổ chết này, không ai không oán hận họ. Nếu chết mười vạn người, sẽ có 10 vạn oán thân trái chủ; chết 20 vạn người sẽ có 20 vạn oán thân trái chủ. Nghe nói hiện nay vũ khí hạt nhân, một quả bom có thể tiêu diệt cả thành phố, thành phố 100 vạn người ở. Tức là trong sát na, họ đã tìm được 100 vạn oán thân trái chủ. Nếu như mọi người hiểu được chân tướng sự thật này, ai dám làm những điều này? Không ai dám làm điều này. Nếu quý vị đi ném bom nguyên tử, quý vị ném, tôi không làm việc đó. Nghiệp báo này vĩnh viễn không trả hết.
Ở đây chúng ta nói về đệ nhất thiện, nhưng ném bom nguyên tử là đệ nhất ác, gây ra rất nhiều oán thân trái chủ, đến đời kiếp nào mới có thể hết!
Đệ nhất đại thiện phải làm, đệ nhất đại ác tuyệt đối không được làm. Đệ nhất đại thiện, thiện trong các điều thiện không gì qua niệm Phật, niệm Phật mới thật sự là việc thiện lớn nhất, vì sao vậy? Vì niệm Phật là thị tâm tác Phật, được chăng? Không thành vấn đề, vì sao vậy? Vì quý vị vốn là Phật. Đức Phật nói rất rõ ràng, quý vị vốn là Phật.
Bây giờ quý vị niệm Phật, mục đích niệm Phật là gì? Mục đích là đến thế giới Cực Lạc làm Phật. Quý vị thấy, quý vị vốn là Phật, bây giờ lại muốn làm Phật, làm gì có đạo lý không thành tựu! Quý vị vốn không phải Phật, bây giờ muốn làm Phật, quý vị đang mơ. Nếu như vốn là Phật, hiện nay làm Phật là điều đương nhiên, phải có lòng tin. Khi tín tâm không trái nghịch, thiên tai giáng xuống không kinh không sợ, hiện nay như thế nào? Hình như không sao, không bị nó làm kinh động. Lúc này hiển lộ định công của quý vị, không hoảng không loạn, không kinh không sợ, dùng trí tuệ để xử lý. Trí tuệ là gì? Là Phật A Di Đà, hoặc là niệm Nam Mô A Di Đà Phật.
Nếu trong cộng nghiệp này có mình, thì danh hiệu Phật này của chúng ta, sẽ mời được Phật A Di Đà đến, ngài tiếp dẫn ta vãng sanh. Nếu biệt nghiệp của mình không cộng với nghiệp này, thiên tai đến, mình vẫn còn lưu lại nhân gian. Lưu lại nhân gian nghĩa là còn nhiệm vụ khác, nhiệm vụ đó phải trở về đệ nhất thiện của việc làm thiện. Lưu lại là vì biểu pháp cho chúng sanh, giáo hóa những chúng sanh này. Chỉ cần là chúng sanh còn lưu lại, nhất định đều rất dễ giáo hóa, vì sao vậy? Họ thật thà, nghe lời, thực hành, phù hợp sáu chữ này nhất định đều lưu lại nhân gian. Không nghe lời, không thật thà, không thực hành đều ra đi, nên lúc đó chúng sanh dễ dạy. Đây là nhất định, lưu lại là làm việc này, không phải làm việc gì khác.
Chúng ta học đến đây hiểu được, có sự chuẩn bị về mặt tâm lý, một sự chuẩn bị cho hai vấn đề. Một sự chuẩn bị này là gì? Chính là nhất tâm chuyên niệm Phật A Di Đà. Nhất tâm chuyên niệm Phật A Di Đà, là giải quyết được hai vấn đề này. Nên đã đưa ra ví dụ về nhĩ căn tự đoan chánh này. “Tức là Bồ Tát Quán Âm phản văn tự tánh nhĩ căn viên thông, Bồ Tát không đuổi theo văn trần, phản văn tự tánh, là vì đoan nhĩ”. Vì pháp môn này của Quán Âm đại sĩ, có liên quan mật thiết với pháp môn niệm Phật. Quý vị xem ngài Ấn Quang, đây là y theo tuần tự giáo huấn ngày xưa của chư vị tổ sư, dạy chúng ta niệm như thế nào. Phật hiệu sanh khởi từ trong tâm, phải chú ý điều này, chú ý như thế nào? Tâm ta là Phật A Di Đà, nên Phật hiệu sinh khởi từ tâm. Trong tâm không có Phật A Di Đà, Phật A Di Đà từ bên ngoài vào, không phải trong tâm quý vị. Ý nghĩa này rất sâu, lại không thể không biết. Trong lòng có thật, thế nào là thật có? Niệm niệm không quên, nghĩa là tâm niệm đứng đầu trong tâm, niệm niệm không quên. Đôi khi hình như quên, thật ra không quên.
Như trước đây tôi ở Cảnh Mỹ- Đài Bắc, nơi thư viện Hoa Tạng. Lúc nghỉ tết, có một vị cư sĩ khoảng hơn 70 tuổi. Đầu năm đến thăm tôi, nói với tôi, ông nói: Thầy ơi! Mấy năm nay công phu niệm Phật của tôi rất đắc lực. Tôi nói: tốt quá, quả rất khó được! Ông nói: tôi buông bỏ hết tất cả, nhưng còn một việc chưa buông được. Tôi hỏi: điều gì chưa buông được? Không buông được các cháu. Không phải ông từ sáng đến tối đều nghĩ đến các cháu các cháu, không có, ông không có niệm, nhưng sao? Trong lòng ông ta thật sự chưa buông.
Tôi liền nói với ông, tôi nói: ông đem Phật A Di Đà đổi vào vị trí của các cháu sẽ thành công, đổi như thế nào? Cháu chắt chính là Phật A Di Đà, Phật A Di Đà chính là cháu chắt. Khi ý niệm này thay đổi, công phu của ông liền đắc lực. Thay đổi như vậy có tội chăng? Quý vị nên biết, đứa cháu đó của ông thật sự là Phật A Di Đà, không phải giả, ai nói vậy? Đức Thế Tôn nói: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”, cháu của mình là chúng sanh, nó ta vốn là Phật, nó vốn là vị Phật nào? Vốn là Phật A Di Đà.
Nếu quý vị quán được như thế, cảnh giới liền thay đổi. Đây không phải đại bất kính, mà là giúp quý vị đến thế giới Cực Lạc để thành Phật. Quý vị đến thế giới Cực Lạc thành Phật gì? Đến đó học với Phật A Di Đà, tương lai học thành tựu, không phải chính là Phật A Di Đà ư? Phật A Di Đà tuyệt đối không có chấp trước, không có phân biệt: Tôi là Phật A Di Đà, quý vị không được dùng tên tôi, tuyệt đối ngài không nói như vậy. Phật A Di Đà là Phật cứu cánh viên mãn, mỗi vị Phật đều có thể tu đến cứu cánh viên mãn, tu đến cứu cánh viên mãn tức gọi là Phật A Di Đà. Phật A Di Đà là thông hiệu của hết thảy chư Phật, mỗi vị Phật đều có thể gọi là Phật A Di Đà, Phật không có danh hiệu. Từ trên phương diện cứu cánh viên mãn để nói, thì tất cả đều là Phật A Di Đà. Vậy Đức Thế Tôn thì sao? Danh hiệu Thích Ca Mâu Ni là giáo hóa chúng sanh, từ chúng sanh khởi. Thích Ca là nhân từ, Mâu Ni là thanh tịnh. Nếu chúng ta hỏi, vị Phật nào không thanh tịnh? Vị Phật nào không nhân từ? Mỗi vị Phật đều là Thích Ca Mâu Ni. Danh hiệu của Phật là tánh đức, danh hiệu của Bồ Tát là tu đức, tánh tu không hai, tánh tu nhất như, đây là cảnh giới hoa nghiêm. Nên đây là thật, không phải giả, đây không phải là vọng tưởng, giúp chúng ta đi vào công phu quán chiếu, có thể áp dụng mọi lúc mọi nơi, đây gọi là người biết niệm Phật.
Trong lòng ngoài Phật A Di Đà ra, không có ý niệm thứ hai, niệm thứ hai là Phật A Di Đà, niệm thứ ba là Phật A Di Đà, tất cả các niệm đều là Phật A Di Đà, như vậy sao không vãng sanh được? Nhất định vãng sanh, phiền phức ở đâu? Phiền phức ở chỗ chấp trước, chấp trước là sai lầm, chấp trước là mạt na biến hiện ra. Mạt na là nhiễm ô, nguồn gốc của căn bản, cần phải nhổ tận gốc này, nghĩa là dùng câu danh hiệu này, nhổ toàn bộ tất cả gốc bất thiện, điều này quá tốt.
Tịnh tông vô cùng phương tiện thù thắng, khiến tất cả chúng sanh có duyên. Gặp được pháp môn này, gặp được phương pháp tu hành này, họ thật sự nghe hiểu, nghe rõ ràng, y giáo phụng hành, đời này họ nhất định làm Phật.
Cho nên không đeo đuổi văn trần, trần là gì? Thanh âm, âm thanh, sắc tướng, âm thanh không bị nó làm ảnh hưởng. Quý vị nghe, thấy nhưng không bị ảnh hưởng. Nếu ở trong này học tập, thông thường chúng ta nói giống như xem film vậy, có thể thưởng thức chúng, nhưng không sanh khởi chấp trước, không được sanh khởi. Cũng chính là nói, ta không chiếm hữu nó, không muốn lấy nó làm của riêng mình, biết được nó là giả, không phải thật. Không có ý niệm khống chế, không có ý niệm chiếm hữu, không có ý niệm chi phối, chỉ thưởng thức tận tình. Thưởng thức điều gì? Cái đẹp của tự tánh, tự tánh biến thành mười pháp giới y chánh trang nghiêm, tự tánh biến thành vô lượng vô biên cõi nước Chư Phật, quý vị đều có thể thưởng thức.
Không được mê, mê là sao? Khởi tham sân si mạn là mê, lúc thưởng thức không sanh tham sân sân si mạn, đây là gì? Thầy Phương nói là hưởng thụ cao nhất của đời người. Không có tham sân si mạn, không sanh phiền não, chỉ sanh trí tuệ không sanh phiền não. Họ sẽ tán thán công đức vô lượng vô biên của tánh đức, năng sanh năng hiện, cảnh giới không thể nghĩ bàn, gọi là Phật tri kiến.
Quý vị xem Kinh Hoa Nghiêm, cảnh giới Hoa Nghiêm đẹp biết bao, thù thắng biết bao, là tự tánh biến hiện. Lục đạo luân hồi, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh đều là tự tánh biến hiện ra, đó là nhất niệm bất thiện của tự tánh biến hiện ra. Cảnh giới Chư Phật Bồ Tát là nhất niệm thuần thiện biến hiện ra, thiện và bất thiện bình đẳng. Vì ta không có phân biệt, không có sai biệt, cảnh giới bình đẳng hiện tiền.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 537
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 537 PAGE 1
Tập 538
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Liên Hải
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 13.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội – HongKong
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 689, hàng thứ tám, bắt đầu xem từ hai chữ cuối cùng.
“Đại sĩ bất trục văn trần, phản văn tự tánh, thị vi đoan nhĩ. Như thị diễn thân, bất trụy sắc trần, phản quán tự tánh, thị vi đoan mục. Như thị lục căn bất trụy lục trần, lãng chiếu tâm nguyên, phương danh đoan chánh. Cố vi đệ nhất dã.” Đoạn văn này nói đến là trong Kinh Lăng Nghiêm. Quán Thế Âm Bồ Tát phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo.
Bồ Tát Quán Âm ngài thành Phật như thế nào? Ngài tu như thế nào? Trong Kinh Lăng Nghiêm nói rất rõ ràng, tức là trong kinh văn nói “các tự đoan thủ”, đoan chánh thân tâm. Lấy Bồ Tát Quán Âm làm ví dụ, Bồ Tát Quán Âm là nhĩ căn, công phu của ngài là nhĩ căn trong sáu căn, tai là đối với bên ngoài, cảnh giới của nó là âm thanh. Người thường chúng ta tai đều là hướng ngoại, sẽ bị cảnh giới bên ngoài ảnh hưởng. Bồ Tát Quán Âm Ngài dùng là tương phản lại. Ngài nghe tự tánh, không hướng ra bên ngoài. Tức không phải đuổi theo nghe văn trần. Văn trần chính là âm thanh. Cho nên ngài quay lại nghe tự tánh. Dùng phương pháp này ngài đạt được thiền định. Từ trong thiền định đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, thành Phật rồi.
Nếu như chúng ta đối ngoại, chắc chắn sẽ bị cảnh giới bên ngoài nhiễm ô, bị cảnh giới bên ngoài ảnh hưởng, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, sanh khởi tham, sân, si, mạn, đây gọi là tạo nghiệp. Dùng Bồ Tát làm ví dụ chúng ta đem nó diễn ra, nếu như chúng ta mắt không đuổi theo sắc trần, đối tượng của mắt là sắc, không đuổi theo sắc trần, có thể phản quán tự tánh, vậy là mắt của chúng ta liền đoan chánh. Bồ Tát Quán Âm nhĩ căn đoan chánh rồi, mắt cũng đoan chánh rồi. Sáu căn cũng vậy không theo sáu trần, soi rõ nguồn tâm, mới gọi đoan chánh, nên nói là đệ nhất. Ý nghĩa này rất sâu sắc. Không phải cảnh giới của bậc sơ học, ngay cả người tu lâu cũng không đạt đến được. Đây là điều chúng ta không thể không biết. Công phu này không dễ dàng!
Hiện tại trong thời đại này, người có thể dùng phương pháp này của Bồ Tát Quán Thế Âm có lẽ không tìm ra nữa. Không có ai có thể giống như Bồ Tát Quán Âm. Vậy chúng ta muốn thành tựu phải làm sao? Chỉ có một phương pháp là niệm Phật. Phương pháp này đem so sánh với phản văn tự tánh thì dễ dàng hơn rất nhiều. Sau khi ngược lại, mắt nhìn thấy được là sắc tánh, tai nghe được là thanh tánh, thân tiếp xúc được là xúc tánh, minh tâm kiến tánh rồi. Đạo lý này chúng ta hiểu được trong kinh điển Đại Thừa nói rất nhiều, nói rất tường tận. Nhưng làm không được. Phương pháp niệm Phật này chúng ta có nơi để hạ thủ, chúng ta có thể làm được. Niệm Phật dễ dàng, công phu nông sâu không đồng, giảng đến chỗ sâu nhất so với phương pháp của Quán Thế Âm Bồ Tát còn cao hơn. Đích thực trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, hoặc là trong tất cả các pháp môn, niệm Phật là đệ nhất. Người niệm Phật cũng phải đoan chánh thân tâm. Không những chúng ta nắm chắc việc vãng sanh mà phẩm vị vãng sanh cũng rất cao.
Vậy nên trước đây giải thích cạn, thân tâm đoan chánh, nêu ra nho gia bốn điều chớ làm: không phải lễ chớ nhìn, không phải lễ chớ nghe, dùng cái này. Vậy sáu căn của chúng ta không nên tiếp xúc, chúng ta cố gắng viễn ly, như vậy mới tốt. Phàm phu tập khí phiền não rất nặng, chỉ có viễn ly sự quấy nhiễu, đây là phương pháp cao minh nhất.
Trong thế giới ngày nay, nhiễm ô nghiêm trọng nhất đối với chúng ta, điều này chúng ta phải biết, chính là ti vi, mạng internet, nhiễm ô vô cùng nghiêm trọng. Ngày xưa chúng tôi ở Mỹ, học sinh lớp một tiểu học trường học ở Mỹ, các em nhỏ đã bắt đầu dùng máy vi tính. Lúc đó quản trưởng họ Hàn vẫn tại thế, cháu bà ấy học lớp một tiểu học đã dùng vi tính rồi, vi tính dùng trong học tập thì không nhiều lắm. Nó xem những tiết mục trò chơi rất nhiều. Ban đêm ngủ, trốn ở trong chăn để xem, nội dung tôi không rõ lắm, có người nói với tôi, nội dung toàn là mặt trái, sát đạo dâm vọng, trẻ con từ nhỏ đã bắt đầu học những thứ này rồi, lớn lên có thể không phản nghịch sao? Cho nên rất nhiều phụ huynh chúng tôi gặp qua đều nói trẻ con khó dạy. Vì sao khó dạy? chúng đã học hư rồi.
Cổ nhân nói rất hay: “dạy con tử thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về”, muốn dạy trẻ con cho tốt, thì dạy từ lúc nào? Từ trẻ thơ. Anh hài là gì? mới ra đời. Cách dạy này chỉ có cổ người Trung Quốc hiểu được, hơn nữa ở Trung Quốc là đời đời truyền nhau. Phụ nữ nông thôn chưa từng đi học, không có tri thức, nhưng họ hiểu được dạy trẻ con như thế nào. Họ có được khả năng này, có được thường thức này, thường thức này là đời này qua đời khác truyền xuống, thời gian hoài thai người mẹ này khởi tâm động niệm sẽ ảnh hưởng đến thai nhi, ngôn hạnh cử chỉ cũng sẽ ảnh hưởng đến thai nhi. Cho nên trong cổ lễ của Trung Quốc, có những lễ tiết danh cho người hoài thai. Đây thuộc về thai giáo. Người mẹ nhất định phải hiểu được, tâm trạng của cô ấy, cử chỉ của cô ấy có liên hệ mật thiết đến thai nhi, cử chỉ cô ấy đoan trang gốc của đứa bé này sẽ cắm được tốt. Nếu như tính tình không tốt, tương lai đứa trẻ tính tình sẽ hư, cô ấy ảnh hưởng đến nó. Sau khi ra đời, cha mẹ ở trước mặt con cái nhất định phải thủ lễ, Vì sao vậy? Vì dạy con cái, nó tuy chưa biết nói, nó mở mắt nó sẽ biết nhìn, nó biết nghe, nó đã đang học tập rồi, khi sanh ra liền bắt đầu học tập rồi, cho nên quí vị cho nó nhìn thấy, nghe thấy, tiếp xúc đều là mặt phải, không có mặt trái, đứa trẻ này tương lai sẽ thành thánh thành hiền. Thân tâm đoan chánh là cha mẹ dạy cho, sau khi lớn lên, tuy bước vào xã hội, đương nhiên không tránh khỏi bị ô nhiễm, nhưng có cơ sở tốt, gốc rễ tốt, nó tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài, nó biết được đúng sai, nó hiểu được tà chánh, cho nên nó có năng lực phân biệt. Hiện tại trẻ con không được, từ nhỏ tiếp xúc được toàn là mặt trái của giáo dục, thực sự từ nhỏ đến lớn, lỗ tai nó nghe được chính là đấu tranh, cạnh tranh đấu tranh, học được tự tư tự lợi, không có tâm yêu thương, không có tâm từ bi. Hiện tại trong xã hội này, người hiểu được đạo lý này càng ngày càng ít, điển tịch vẫn còn, không có người để đọc, người có đọc thì không có ai thực hành. Đây là sự việc mà chúng ta vô cùng ưu tư, lo những thứ tốt của cổ thánh tiên hiền rất có khả năng sẽ thất truyền. Ngày nay chúng ta có thể làm được, chỉ là đem những thứ tốt lành này in ấn ra với số lượng lớn, hi vọng các nơi trên thế giới này đều có thể thu thập được, chúng ta tặng cho thư viện các trường đại học, các thư viện công lấp trong thành phố, nhưng không có ai đọc, không có ai thực sự đem nó vào thực tiễn, không có ai phát huy nó rộng rãi, đây là nguy cơ, thiên tai đích thực rất thường xuyên. Mọi người biết còn rõ ràng hơn tôi. Tôi không tiếp xúc với truyền thông, năm mươi năm rồi tôi không xem tivi không đọc báo, mới có thể giữ được một chút thanh tịnh. Mỗi ngày tôi xem đều là kinh Phật, cũng xem một ít những quyển sách của cổ thành tiên hiền. Đây là bản thân chúng ta bảo vệ bản thân tránh khỏi nhiễm ô.
Ngày nay những người như tôi vậy, cũng có, nhưng không nhiều. Chúng tôi lo lắng là thế hệ sau nữa phải làm sao? Hiện tại thiên tai thường xuyên, tần suất hằng tháng đều tăng, tình hình tai nạn càng ngày càng nghiêm trọng, cho nên rất nhiều người lo lắng, đây cũng là hiện tượng bình thường, nhưng những người học Phật chúng ta nhất định biết cách cứu bản thân, cứu gia đình, ngoài niệm Phật ra không có phương pháp thứ hai, điều này nhất định phải biết. Lúc tai nạn đến nhất định phải nhất tâm bất động, phải thản nhiên, phải trấn định, quí vị mới có trí tuệ. Nếu như có thể phát tâm bồ đề một lòng chuyên niệm, thì vô cùng tốt. Trong tai nạn chúng ta thấy biết bao nhiêu người chết do lo sợ hốt hoảng, cũng chính là thường nói sợ mà chết, người bị sợ mà chết rất nhiều. Đây là điều chúng ta có thể tránh được, chúng ta hiểu được không lo sợ. Nói thật, bộ phim của Mỹ, có thể tìm được đĩa phim 2012 này, xem nhiều một chút, xem nhiều là sao? Xem cho quen, lúc tai nạn đến như vậy, quí vị liền hiểu được, quí vị sẽ không lo sợ nữa. Chưa từng thấy qua đột nhiên lúc gặp phải, thực sự sẽ lo lắng sợ hãi, sẽ bị sợ mà chết.
Quan trọng nhất chính là niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ, thân cận A Di Đà Phật. Bình thường phải mở rộng tâm lượng chí công vô tư, có thể quên mình vì người, mình vì mọi người, mọi người vì mình, trước hết không cầu mọi người vì mình, trước chỉ cần mình vì mọi người. Quí vị tu thiện tích đức. Trong kinh Phật nói rất rõ ràng, con người trên thế gian này có cộng nghiệp có biệt nghiệp, mỗi người không giống nhau, đây là biệt nghiệp, nếu đại tai nạn chúng ta có cộng nghiệp, cũng sẽ ngay trong đại tai nạn đó mà đi. Đi rồi phải chăng là bất hạnh? không nhất định. Tạo tác của mỗi người tức là nơi đi không giống nhau. Người làm ác, đi trong tai nạn thì họ đi đến đường ác. Người làm thiện họ sẽ đến đường thiện. Người học Phật, thực sự học Phật, người có thể buông bỏ vạn duyên, nhất tâm chuyên niệm, họ sẽ đến Thế giới Cực Lạc. Tu thiện tích đức họ còn lưu luyến với thế duyên, không muốn rời đi, họ lại sanh vào cõi người, nhưng đời sau họ sẽ hạnh phúc hơn đời này, mỹ mãn hơn.
Cho nên học Phật nhất định phải biết, con người không có sanh tử, bản thân chúng ta vĩnh viễn không có sanh tử, đây là thật. Sanh tử là của nhục thân này, nhục thân này có sanh tử, nhục thân không phải là ta. Đạo lý này nhất định phải hiểu. Đạo lý này mà không hiểu, thì quí vị học Phật cũng học suông thôi. Ta là không sanh không diệt, là vĩnh hằng. Huệ Năng đại sư minh tâm kiến tánh, trong báo cáo có nói “đâu ngờ tự tánh, vốn không sanh diệt”, không sanh không diệt, đây là sự thật mà Ngài thấy được. Nhục thể mất rồi, có một thân thể linh tánh, thân thể này không phải là vật chất, thân thể này tốt, nhục thể chúng ta có trói buộc, không tự do, sau khi linh tánh thoát ra khỏi thân thể này rồi, được đại tự tại. Vì vậy hiểu rõ đạo lý này rồi, tu hành nghiêm chỉnh về linh thể của chúng ta, thân thể này không quan trọng, đừng để linh thể của chúng ta chạy đến ba đường ác. Vậy là sai rồi, đó thực sự là sai lớn rồi. Nhất định phải tu thiện tích đức, giúp linh thể chúng ta không ngừng hướng thượng đi lên.
Người tu Tịnh Độ, ở đây Phật khuyên chúng ta đoan chánh thân tâm, tương ưng với thiện, mục đích này là gì? Đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc nâng cao phẩm vị của chúng ta, Thế giới Cực Lạc có tứ độ tam bối cửu phẩm, điều này nên phải thực hiện. Hiện tại trong thế gian này chịu khổ một chút cũng tốt, chịu thiệt thòi một chút càng tốt. Vì sao vậy? Thế gian này phàm có hình tướng đều là hư vọng. Chúng ta đối với thế gian này không có tâm lưu luyến, chúng ta xa lìa dễ dàng, người tình chấp sâu rất khó xa lìa. Chúng ta không chịu buông bỏ có người ép chúng ta buông bỏ, đây là việc tốt, không phải là việc xấu. Đối với người ép buộc chúng ta chúng ta phải có tâm cám ơn, họ ép chúng ta buông bỏ. Nói cách khác, họ giúp chúng ta siêu sanh.
Trong Phật Pháp Đại Thừa nói “nhân giả vô địch”, người nhân từ là Bồ Tát, Bồ Tát vĩnh viễn không đối lập với người khác, đây gọi là vô địch. Không những không đối lập với người, mà cũng không đối lập với tất cả vạn vật. Họ biết tất cả vạn pháp trong pháp giới hư không và bản thân là nhất thể, chỉ có thanh tịnh bình đẳng chánh giác từ bi. Đây gọi là tu Bồ Tát đạo. Cho nên sáu căn chúng ta tuyệt đối không tham cảnh giới bên ngoài, mắt không tham sắc, tai không tham thanh, mũi không tham mùi, lưỡi không tham vị, tâm quí vị liền thanh tịnh. Chỉ cần có tham, sân, si, mạn, tâm quí vị sẽ không thanh tịnh, sẽ bị nhiễm ô. Trên đề kinh hướng dẫn chúng ta, “thanh tịnh bình đẳng giác” đó chính là mục tiêu tu học. Chúng ta có thể được tâm thanh tịnh, quí vị nhất định được sanh Tịnh Độ. Trong kinh Phật thường nói “tâm tịnh tức Phật độ tịnh”. Thế giới Cực Lạc là Tịnh Độ, là tâm thanh tịnh hiện ra, là tâm thanh tịnh của A Di Đà Phật hiện ra, cũng cần tâm thanh tịnh của bản thân chúng ta. Tâm bản thân không thanh tịnh xung đột với A Di Đà Phật, không có cảm ứng. Chúng ta phải thanh tịnh, người khác muốn tham, sân, si, mạn, chúng ta không xung đột với họ, chúng ta không cần tham, sân, si, mạn, họ muốn tham, sân, si, mạn chúng ta cho họ. Sắc thanh hương vị xúc pháp chúng ta không cần, họ cần. Cho nên Bồ Tát và tất cả chúng sanh vĩnh viễn sẽ không có xung đột. Không có quan hệ lợi hại, chúng ta cần là tâm thanh tịnh, cần là tâm bình đẳng, cần là tâm từ bi. Đây chính là trí tuệ quang minh, soi tỏ nguồn tâm. Đây thực sự là đoan chánh, thực sự là đệ nhất.
Dưới đây nói, “thân tâm tịnh khiết, dữ thiện tương ưng”, cũng có đủ hai nghĩa nông sâu như trên, nó nông tức là thân tâm lìa cấu vô nhiễm. Chúng ta sơ học, điều này vô cùng hiệu quả, phàm là có nhiễm ô, chúng ta viễn ly, không bị nhiễm ô. Trong cuộc sống nhất định phải nhẹ nhàng, phải tùy duyên. Có, rất tốt, không có cũng rất tốt, đều không nên để nó trong lòng. Đây gọi là tu hành, tùy duyên diệu dụng, hành động của thân, lời nói của miệng, suy nghĩ của ý, tất cả đều thiện. Điều này rất quan trọng. Trong tâm chúng ta nghĩ là những gì? Hiện tại và lúc mới học khác nhau. Lúc mới học, suy nghĩ trong tâm là nhân nghĩa đạo đức, là ngũ giới thập thiện. Bản thân khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác nhất định phải tương ưng với nó, tuyệt đối không được làm trái.
Mười mấy năm lại đây, chúng tôi đặc biệt coi trọng đề xướng Đệ tử quy, Cảm ứng thiên, Thập thiện nghiệp và Sa di luật nghi. Trước khi Tịnh Tông học hội thành lập, là việc hơn 20 năm trước, Tịnh Tông học hội thứ nhất của chúng ta thành lập tại Vancouver ở Canada, hội thứ hai tại California ở San Francisco Tịnh Tông học hội ở Mỹ. Hai học hội này hiện tại đều còn, lúc đó chúng tôi đề xuất, năm khoa mục hành môn của chúng ta, hành môn là thật làm. Khoa mục thứ nhất chính là Tịnh nghiệp tam phước, đó là nguyên tắc chỉ đạo tổng thể của việc tu hành. Thế Tôn giảng rất rõ ràng về ba điều này, là “tam thế chư Phật, tịnh nghiệp chánh nhân”, điều này quan trọng biết bao. Tam thế là quá khứ, hiện tại, vị lai. Bồ Tát tu hành thành Phật, nhất định phải tuân thủ ba điều này. Quí vị không tuân thủ ba điều này, quí vị sẽ không thành tựu. Cho nên chúng ta coi nó là nguyên tắc chỉ đạo cao nhất trong tu hành.
Điều đầu tiên “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, làm thế nào? Thực tiễn vào Đệ tử quy, quí vị thực sự thực hành được Đệ tử quy, hiếu thân tôn sư quí vị liền thể hội được, không phải thể hội sâu sắc, mà bắt đầu có chút thể hội, nếu như những thứ này vẫn chưa làm được, hiếu thân tôn sư quí vị chỉ nói mà thôi, quí vị không thể hội được. Thể hội nhất định phải bản thân khế nhập cảnh giới mới biết được. Giống như ăn uống vậy, ăn vào trong miệng mới biết được mùi vị, nói như thế nào cũng vô dụng. Nhất định phải bản thân đích thân đi thưởng thức, quí vị nói ra mới có ý nghĩa. Không phải đích thân làm được thì chưa được, vẫn còn cách một bậc. Nói có hay thế nào người khác nghe rồi như thế nào? Nghe không ra ý nghĩa, không thể cảm động được người khác. Đích thân thể hội được lúc quí vị giảng giải với người khác, người ta nghe được mới cảm động, mới rơi nước mắt. Quí vị làm được càng nhiều, quí vị thể hội sẽ càng sâu. Sự việc này báo cáo của Hồ Tiểu Lâm rõ ràng nhất. Đặc biệt là cuối cùng lúc phụ thân ông ấy bịnh nặng, đó là bốn tháng, ông ấy chăm sóc bố mình, tận đến hiếu đạo. Điều này hiện tại người thường làm không được, ông ấy làm được. Ông ấy thể hội được Đệ tử quy rất sâu. Cảm ứng thiên, Thập thiện nghiệp đều phải thực hành.
Hiếu thân tôn sư thực tiễn ở trong Đệ tử quy, từ tâm bất sát thực tiễn trong Cảm ứng thiên, câu cuối cùng là “tu thập thiện nghiệp”. Điều này nói rất rõ ràng, rất thấu đáo, đem tuần tự học tập này sắp xếp ra. Bắt đầu học Đệ tử quy, rồi học Cảm ứng thiên cuối cùng tu mười thiện nghiệp. Vậy hai thứ trước không có, thập thiện nghiệp đạo cũng là không. Chúng ta bình tĩnh tỉ mỉ quan sát, hiện tại trên thế giới này, người học Phật, người xuất gia, người tại gia, người tại gia chưa làm được thập thiện nghiệp đạo, người xuất gia chưa làm được Sa di luật nghi, không những Sa di luật nghi chưa làm được, Đệ tử quy cũng chưa làm được. Phật Giáo làm sao mà không suy được? Không những suy mà e rằng tương lai không còn nữa, sẽ bị biến mất khỏi Trung Quốc. Không có người thực sự làm, Phật Giáo ở Trung Quốc sẽ biến chất, biến thành cái gì? Nhiều lắm là biến thành học thuật. Giống như mấy trường đại học ở London, những thứ họ học ở khoa Hán học, chúng tôi đến xem qua, coi kinh điển nhà Phật là một môn học thuật thế gian để nghiên cứu, nó biến thành pháp thế gian, nó biến thành tri thức, mà không phải là trí tuệ. Nho Thích Đạo hoàn toàn biến thành tri thức. Vào thời xưa Trung Quốc không phải vậy. Nho Thích Đạo toàn là trí tuệ. Phật coi trọng đại triệt đại ngộ, Đạo cũng coi trọng khai ngộ, Nho cũng coi trọng khai ngộ. Khai ngộ mới thực sự lợi ích, người không khai ngộ thì không lợi ích.
Ngày nay muốn giác ngộ quí vị phải đi trên con đường khai ngộ. Phật dạy cho chúng ta con đường này, chính là con đường khai ngộ. Quí vị xem phải học quy cũ cho tốt, đây là điều thứ nhất, điều thứ nhất trong Tịnh nghiệp tam phước. Sau khi làm tốt điều đầu tiên rồi mới có thể nâng cao học điều thứ hai. Điều thứ hai là “thọ trì tam quy”, tam quy là giác chánh tịnh. Đây là lý niệm tu hành cao nhất, làm sao có thể đạt đến giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm?
Phật nghĩa là giác. Nhìn thấy tượng Phật, nghe thấy danh hiệu Phật, thì phải đề khởi giác mà không mê. Nghe người khác tụng kinh, nhìn thấy kinh sách, liền phải nghĩ đến chánh mà không tà. Nhìn thấy người xuất gia, họ nhắc nhở chúng ta tịnh mà không nhiễm. Họ nhiễm hay không chúng ta không nên quản, họ nhắc nhở ta tịnh mà không nhiễm. Hình tượng của họ dạy chúng ta, bản thân họ nhiễm hay không không liên quan đến ta, lúc ta nhìn thấy hình tượng đó, ta liền nghĩ đến tịnh mà không nhiễm, sáu căn thanh tịnh, mảy trần không nhiễm. Đây gọi là tam quy, là quy y tự tánh. Quy y tự tánh giác, tự tánh chánh, tự tánh tịnh. Hiện tại người thọ tam quy y có ý niệm này hay không? Không có, quy y xong rồi là rồi, tất cả đều quên hết. Cầm được phái quy y là tôi quy y Tam Bảo rồi. Quí vị xem họ, họ vẫn là mê mà không giác, tà mà không chánh, nhiễm mà không tịnh, vẫn còn làm chuyện mê, tà, nhiễm, họ là giả không phải thật.
“Đầy đủ các giới, bất phạm uy nghi”, các giới thì người tại gia là năm giới, mười giới, tức giới Bát quan trai, tại gia cũng có giới Bồ Tát. Người xuất gia có giới Sa di, Sa di luật nghi, có giới tỷ kheo, có giới Bồ Tát. Năm giới, mười giới, tam quy đều không có, thì làm gì có các giới? Ngày xưa cổ nhân đã ưu tư rồi, chúng ta cũng nhìn thấy trong kinh điển. Ngẫu Ích đại sư đối với sự việc này vô cùng ưu tư. Người cuối đời nhà Minh, cách chúng ta hiện nay hơn 300 năm, khoảng gần 400 năm rồi, cuối đời nhà Minh. Người cách đây 400 năm đã vô cùng ưu tư đối với vấn đề này rồi, lo ngại Phật Pháp thất truyền trong thế gian. Tuy Phật nói, pháp vận của Ngài 12.000 năm, chúng ta căn cứ theo những ghi chép trong lịch sử Trung Quốc, Phật Thích Ca diệt độ đến ngày nay là 3038 năm rồi, 12.000 năm đã qua hơn 3000 năm rồi, 9000 năm sau đó, chúng ta là bắt đầu cho 9000 năm này, mới qua 38 năm. Pháp vận của Phật vẫn còn rất dài, chưa đến nỗi đứt mất. Người thực sự tu hành chúng ta không nhìn thấy, nhưng chắc chắn có. Tôi từng đem vấn đề này thỉnh giáo với Đại sư Chương Gia, Đại sư Chương Gia bảo tôi yên tâm Phật Giáo sẽ không bị diệt, nhưng có hưng có suy. Đây là điều chắc chắn vậy. Hiện tại suy đến cực điểm rồi, muốn hưng thịnh không phải đột nhiên hưng khởi lại được, nhanh nhất e rằng phải sau 100 năm nữa, sau 200 năm nữa chắc chắn sẽ hưng thịnh trở lại. Vì sao vậy? Người có nhận thức đối với Phật Giáo dân dần sẽ hiều hơn, những người đó là ai? Giới khoa học. Những báo cáo nghiên cứu của khoa học cận đại, rất nhiều thứ hoàn toàn tương đồng với những điều trong kinh giảng, làm cho những nhà khoa học này vô cùng kinh ngạc. Mấy ngàn năm trước những điều trong kinh Phật nói hiện tại được khoa học chứng minh rồi, nó đương nhiên sẽ phục hưng, tương lai xuất gia học Phật có thể đều là những người có thành tựu rất vĩ đại trong khoa học. Họ quay đầu lại vậy thì rất nhanh sẽ thành Phật rồi. Bởi vì những nghiên cứu của họ đã đạt đến khai ngộ, tức bên mé của đại triệt đại ngộ, chỉ cần họ thực sự có thể buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, họ liền thành Phật. Hơn nữa họ buông bỏ dễ dàng hơn chúng ta, bởi vì họ hiểu được hiện tượng là giả, hiện tượng vật chất là giả, hiện tượng tinh thần cũng là giả, hiện tượng tự nhiên cũng không phải là thật, họ hiểu được vô cùng thấu triệt, cho nên buông bỏ rất dễ dàng. Đây chính là cách nhìn của tôi. Tương lai Phật Giáo, nhà khoa học, nhà triết học, họ xuất gia, họ đến kế thừa, kế thừa gia nghiệp Như Lai. Phật Pháp giảng rất hay, hoằng truyền của chư Phật Như Lai, tùy tâm chúng sanh, ứng sở tri lượng, chúng sanh yêu thích tôn giáo, họ dùng thân phận tôn giáo để xuất hiện. Chúng sanh yêu thích khoa học họ dùng thân phận khoa học để xuất hiện. Yêu thích triết học họ dùng thân phận triết học để xuất hiện. Phật Pháp là viên dung, nó không có chấp trước, nó không có phân biệt. Cho nên cách suy nghĩ của tôi rất có thể tương lai triết học và khoa học kế thừa Phật Pháp. Đây là lời thầy Phương Đông Mỹ nói. Triết học kinh Phật là đỉnh cao trong nền triết học toàn thế giới. Chúng tôi học sáu mươi năm rồi, tiếp xúc được với những báo cáo khoa học gần đây, nhìn thấy những nhà khoa học này, đối với Phật Pháp cảm thấy vô cùng phi thường, hơn nữa cũng ngạc nhiên. Cho nên nó cũng là đỉnh cao của khoa học. Tiêu chuẩn của thiện, thế pháp, Phật Pháp, tiêu chuẩn của Phật Pháp là ngũ giới thập thiện. Tiêu chuẩn của thế pháp ở Trung Quốc là ngũ luân ngũ thường tứ duy bát đức, đều thực hiện được. Quí vị biểu hiện ở bên ngoài chính là oai phi phép tắc, tức là một tiêu chuẩn. Đi đứng nằm ngồi của quí vị, nói năng cử chỉ của quí vị, khởi tâm động niệm của quí vị là tiêu chuẩn của đại chúng trời người, của tất cả chúng sanh, đây là tiêu chuẩn tốt nhất, là tiêu chuẩn tương ưng với tự tánh tánh đức. Người này chúng ta liền hiểu được, tương lai họ sẽ là đại sư một thế hệ. Họ kế thừa gia nghiệp Như Lai, hiện nay tại thế gian không nhiều, sau này dần dần sẽ nhiều hơn, người này chí công vô tư, tâm địa thanh tịnh, mảy trần không nhiễm, cho nên đều là thiện.
Nói sâu hơn, “thỉ giác trí diệu khế với lý của bổn giác, mới là tương ưng với thiện”, cảnh giới này liền cao rồi. Đây là người chứng quả, phàm phu không làm được. Nhưng nên biết rõ thiện đệ nhất này rốt ráo không lìa “không làm điều ác, làm các việc lành”. Biểu hiện ở bên ngoài, rốt ráo Phật quả, diệu giác Như Lai, cũng là “không làm việc ác, làm các điều lành, tự tịnh tâm ý”, ba câu này là đệ nhất thiện được nói trong Phật Pháp. Quí vị xem đệ nhất thiện từ sơ phát tâm đến Như Lai địa, “không làm việc ác, làm các điều lành, tự tịnh tâm ý”, nói hay tuyệt! Ba câu nói này nói nghĩa cạn là nói với phàm phu. Nói thâm sâu là đẳng giác Bồ Tát, là diệu giác Như Lai.
Dưới đây chúng ta xem “cánh tựu bổn tông”, nói đến Tịnh Độ tông chúng ta, thiện đệ nhất, thật tức là pháp môn niệm Phật của Đại Thế Chí pháp vương tử, “đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục” vậy. Đô nhiếp lục căn, Mạnh tử nói qua, Mạnh tử nói đạo của học vấn không có gì khác, cần người ta yên tâm mà thôi, rất gần gũi với ý nghĩa của đô nhiếp lục căn, đây là Nho gia. Thời đại của Mạnh phu tử Phật Giáo chưa đến Trung Quốc, lời ông ấy nói và lời của Bồ Tát Đại Thế Chí là giống nhau.
Trước đây chúng ta đọc đến rồi, Bồ Tát không theo văn trần, không theo sắc trần, sáu căn không theo sáu trần chính là đô nhiếp lục căn, thu lại mắt tai mũi lưỡi thân ý, không nên hướng ra bên ngoài phan duyên, thu trở lại, tâm quí vị liền định lại. Tâm chúng ta vì sao không định được? Tâm của sáu căn đều hướng ra bên ngoài, ý căn ở đâu, ý căn cũng duyên với năm thức trước ghi lại ấn tượng, ở đâu? ở trong tướng phần của ý thức, tướng phần của ý thức, hướng bên ngoài duyên với năm căn trước ghi lại ấn tượng; hướng nội nó duyên với A lại da, duyên với thức mạt na, cho nên cảnh giới năng duyên của nó vô cùng rộng lớn. Quí vị nếu như không giữ chặt nó, tâm quí vị liền không định lại được. Bồ Tát Đại Thế Chí dùng ngôn ngữ rất đơn giản, đối với việc tu học vô cùng vô cùng quan trọng. Đều có thể thu nhiếp, tịnh niệm liền hiện tiền. Tịnh niệm tương tục chứng tỏ trong quí vị không có tạp niệm. Tịnh niệm là gì? chính là một câu danh hiệu Phật.
Dưới đây nói một câu danh hiệu Phật, sáu căn đều nhiếp, tức sáu căn tự đoan chánh. Linh Phong Ngẫu Ích đại sư, hai câu này là ngài nói. Danh hiệu Phật rơi vào loạn tâm, loạn tâm không thể không là Phật. Tâm đã là Phật, sáu căn tự nhiên đều là Phật. Đây là nói đến pháp môn niệm Phật. Ít nhất mỗi ngày lúc dụng công trong thời khóa tu hành hằng ngày, sáu căn chúng ta chắc chắn không duyên cảnh giới sáu trần bên ngoài. Quí vị đang niệm Phật nhìn thấy có người đi qua, vẫn cẩn thận nhìn một cái, quí vị bị họ ảnh hưởng rồi. Tâm quí vị hướng ra bên ngoài rồi, nghe bên ngoài có âm thanh, bất luận là quí vị thích hay là không thích, chỉ cần quí vị có phản ứng, nhĩ thức của quí vị chạy ra bên ngoài rồi. Như thế nào mới thu nhiếp sáu căn? Lúc niệm Phật trong tâm chỉ có Phật. Những thứ bên ngoài không nhìn thấy, âm thanh bên ngoài không nghe thấy. Vì sao vậy? Tâm không để ý, thấy mà không thấy, nghe mà không nghe. Tâm này là gì? chính là tâm thức. Nhãn thức quí vị thu lại rồi, thấy mà không thấy nữa. Nhĩ thức thu lại rồi, nghe mà không nghe nữa. Điều quí vị nghe thấy, thứ quí vị ngửi thấy chỉ là một câu danh hiệu Phật. Đây gọi là phản văn văn tự tánh, tánh thành vô thượng đạo. Đây là thứ gì? niệm Phật tam muội hiện tiền rồi. Đây chính là sáu căn câu nhiếp, sáu căn tự đoan. Linh Phong đại sư nói hai câu này rất hay, tâm của chúng ta vốn là vọng niệm rất nhiều, vừa tập trung vào câu niệm Phật vọng niệm liền không còn nữa. Vọng niệm toàn trở thành A Di Đà Phật rồi. Tâm đã là Phật, sáu căn tự nhiên đều là Phật, sáu căn là Phật, nói với quí vị rằng, sáu trần đối tượng của sáu căn cũng là Phật. Đây là thật chứ không phải giả. Nên nói tai mắt miệng mũi đều tự đoan chánh. Tự đoan chánh, một câu danh hiệu Phật, sáu căn tự nhiên đoan chánh. Tự nhiên thân tâm tịnh khiết tương ưng với thiện, thiện này là gì? “tâm này là Phật vậy”, đây là thiện. Hoàn toàn trở về với tự tánh. Quí vị dụng công, công phu này là “tâm này làm Phật”. Làm Phật gì? làm “tâm này là Phật”, trong kinh Đại Thừa Phật thường nói vốn là Phật. Quí vị vốn là Phật, hiện tại tâm này là Phật, quí vị liền trở về địa vị cũ, tâm này làm Phật tức là trở về địa vị cũ. Đây là chân thiện, tuyệt đối là thiện, đây không phải là tương đối.
Cuối phẩm khuyên răn lần nữa, nên bỏ dục dứt ác, an hòa chuyên tâm thành kính. Cuối phẩm này Phật từ bi đến cực điểm, hết lần này đến lần khác khuyên răn chúng ta, nên buông bỏ dục, nên buông bỏ ác, dục là dục vọng, dục vọng là duyên ác. Tham, sân, si, mạn là nhân của ác, quí vị chỉ cần vẫn còn dục vọng tồn tại, quí vị nhất định tạo nghiệp ác. Cho nên dục vọng càng ít càng tốt, ít đến không còn nữa quí vị liền thành Phật. Phật không có dục vọng, vạn duyên buông xuống được.
Dục, Phật quy nạp nó làm năm loại lớn: tài sắc danh thực thùy, gọi là năm dục. Phàm phu còn có thân thể này tồn tại, năm dục này còn chưa rời xa được, phải hạn chế nó đến giới hạn thấp nhất. Thế Tôn năm xưa còn tại thế, ba y một bát, ngủ dưới gốc cây một đêm, mỗi ngày ăn một bữa. Ngài thị hiện cho chúng ta là bỏ dục dứt ác, làm gương cho chúng ta noi theo, không phải làm một ngày hai ngày, mà làm cả đời. Từ 19 tuổi đã rời gia đình, đến 79 tuổi viên tịch, Ngài có thể duy trì mấy mươi năm như một ngày, từ bi đến tột đỉnh. Chúng ta phải hiểu rõ, phải lãnh hội cho được. Đây là đại đức từ bi. Trong thời đại ngày nay, ông Bladen người Mỹ, chúng ta đối phó với như thế nào với tai nạn vào sang năm này - năm 2012? Hiện nay chúng ta thấy rất nhiều tín hiệu nhỏ, tai nạn này không phải là giả, ông đề xuất ba câu: câu thứ nhất bỏ ác phát huy thiện, giống như ý nghĩa ở đoạn này bỏ dục dứt ác, chúng ta phải buông bỏ những ý niệm ác, buông bỏ lời nói ác, buông bỏ hành vi ác, mới có thể bình an vượt qua được kiếp nạn này, không buông xuống không được. Yêu cầu chúng ta trong ngôn hạnh làm được bốn chữ như dưới đây: an hòa chuyên thành, thân an, tâm thành, hành phải chuyên, thái độ phải hòa. Bốn chữ này biểu hiện ra bên ngoài, không những bản thân có thể vượt qua tai nạn này, cũng sẽ làm cảm động người khác, người dẫn đầu được tốt. Bởi vì bốn chữ này trong tai nạn, dường như không ai có thể làm được, mà quí vị có thể làm được. Vì sao vậy? quí vị đã buông dục ác xuống rồi, cho nên mới có thể thân an, thái hòa – thái độ, hành chuyên, tâm thành.
“Thị” là chữ “thị” trong thị dục, là “sở thích và tham cầu vậy”, hai thứ này chúng ta đều buông nó xuống, không có sở thích, không có tham cầu, nhất tâm chỉ biết niệm Phật, cầu sanh Thế giới Cực Lạc. Nếu nói dục cầu của chúng ta, chúng ta đối với thế gian này không có dục cầu, đối với thế giới ta bà không có dục, không có mong cầu, chúng ta cầu sanh Thế giới Cực Lạc. Chúng ta cầu thân cận A Di Đà Phật. “Dục” trong Đại Thừa Nghĩa Chương Thất viết: “nhiễm ái trần cảnh, danh chi vi dục”, trần là gì? “sắc thanh hương vị xúc”, đây là năm trần. Năm thứ này có thể làm người khởi tham dục, nên gọi là năm dục. Năm trần chính là năm dục. Trí Độ Luận viết: năm dục lại tên là năm tiễn, phá các loại việc thiện, nên Thế Tôn khuyên bảo chúng ta “chớ chạy theo ham muốn”, điều này trong cuộc sống hằng ngày nhất định phải học. Đây chính là tu hành, thực sự tu hành. Đối với ăn uống sống tùy duyên, không nên ở trong đó sanh khởi tâm tham. Có cũng được không có cũng được, không cần cố ý, tất cả tùy duyên là được.
Phật thường dạy chúng ta tùy duyên không phan duyên. Chúng ta nếu nghĩ ăn những thứ này mặc những thứ này, đó chính là phan duyên. Cùng ở với đại chúng mọi thứ đều tốt gọi là tùy duyên. Tùy duyên, không có phiền não, tâm là thanh tịnh. Phan duyên là quí vị có khởi tâm động niệm. Tâm quí vị không được thanh tịnh. Vì vậy không nên chạy theo những tham dục. Hơn nữa trong các món dục, độc hại của dâm dục càng sâu, nên người xuất gia trước hết coi trọng việc phải đoạn dâm vậy. Đây là thứ tổn thương sâu nhất lớn nhất trong năm dục, sẽ dẫn đến việc quí vị đọa địa ngục, dẫn quí vị đến làm những việc sát đạo dâm vọng, đó chính là dâm dục. Vì thế Phật từ bi, đối với người xuất gia điều đầu tiên là đoạn dâm dục. Đối với giới luật người tại gia điều đầu tiên là không sát sanh, điều này quan trọng nhất. Giới luật người xuất gia đầu tiên là không dâm dục. Bởi vì người tại gia, họ vẫn chưa phát tâm xuất ly sáu nẻo sanh tử, cho nên dục chưa đoạn. Vậy người xuất gia quí vị đều vì liễu sanh tử xuất tam giới, liễu sanh tử xuất tam giới thì dâm dục này là điều chướng ngại nghiêm trọng số một. Vì thế trước phải đoạn nó.
Nếu có thể ly dục tức có thể “không phạm các ác”, dục này là năm dục, năm loại dục, tài sắc danh thực thùy tất cả đều buông xuống hết. Quí vị tự nhiên sẽ không làm ác. “vì vậy khuyên răn không làm các điều ác”, đây là nói rõ ràng, nói thấu đáo về việc không làm các điều ác.
Dưới đây nói lời “ngôn sắc đương hòa”, sắc là dung nhan, chúng ta nói sắc mặt, hiện nay nói là nét mặt, lời nói quí vị nét mặt quí vị phải hiền hòa. Trong Hoàn Nguyên Quán nói nhu hòa, phải tránh xa thô bạo, nói năng âm thanh không nên lớn quá, cử chỉ nhất định phải đoan chánh, không thể gấp gáp quá. Những thứ này hiện nay người ta không chú ý nữa. Chúng ta thấy 200 năm trước Tằng Quốc Phiên tại thế, Tằng Quốc Phiên yêu cầu đối với con em ông ấy, yêu cầu đối với vãn bối ông ấy vô cùng nghiêm khắc, quí vị xem gia thư gia huấn nhà ông ấy, quí vị liền biết được. Những yêu cầu đó là đạo lý cơ sở để làm người, hiện tại người ta không hiểu. Tôi cảm thấy nếu như tương lai chúng ta mở Phật học viện gia huấn của Tằng Quốc Phiên có thể mở một môn học, môn bắt buộc. Trong đó toàn nói về đạo lý làm người, quí vị không học thì không làm người tốt được, làm sao mà học Phật. Trong kinh điển giới luật oai nghi đều nói rất nhiều, cũng nói rất tượng tận. Thực hành như thế nào? Trong gia huấn của Tằng Quốc Phiên có thực tiễn, con cái trong cuộc sống hằng ngày có lỗi lầm, họ đem toàn bộ nói ra hết. Người hiện tại không như vậy. Quí vị có lỗi lầm người ta không dám nói quí vị, vậy thì làm sao? Tốt nhất là xem Tằng Quốc Phiên giáo huấn đối với thế hệ sau. Chúng ta ở trong đó hấp thu giáo huấn, chăm chỉ học tập, vậy mới có điểm tốt. Đối với việc không phạm các điều ác là khuyên răn không làm các điều ác. Trong đây có Đệ tử quy, có Cảm ứng thiên, có thập thiện nghiệp đạo. Cổ nhân nhà nhà đều có gia huấn, như Liễu Phàm Tứ Huấn, Du Tịnh Ý Công Ngụ Táo Thần Ký, đều đang ở trong phạm vi câu kinh này, không học làm sao mà biết được?
“Ngôn hòa” chính là ái ngữ trong tứ nhiếp, tứ nhiếp pháp là Thế Tôn dạy cho chúng ta bốn điều giới để đối xử với đại chúng. Con người không thể thoát ly quần chúng, cùng ở chúng với đại chúng chúng ta phải làm như thế nào? Đây chính là tứ nhiếp pháp. Tôi năm xưa năm 1999 đến năm 2000, chúng tôi ở Singapore đoàn kết chín tôn giáo, làm rất thành công, lúc đó Singapore có một vị bộ trưởng, Tăng Sĩ Sanh tiên sinh, ông ấy hỏi tôi: ngài có phương pháp gì làm những tôn giáo khác nhau đoàn kết lại? Tôi nói đây là Phật dạy cho tôi. Ông ấy rất kinh ngạc: Phật dạy à. Phật dạy thế nào? Tứ nhiếp pháp. ông rất coi trọng vấn đề này. Trong tứ nhiếp pháp điều đầu tiên là bố thí, bố thí này chúng ta dùng cách giải thích của người hiện đại là tặng quà. Lúc người và người qua lại điều đầu tiên là tặng quà. Lễ nhiều người ta không trách, quí vị phải hiểu được.
Tôi nhận lời mời đến Singapore giảng kinh, pháp duyên vô cùng thù thắng, một hôm pháp sư Diễn Bối mời tôi ăn cơm, tại nhà hàng chay Linh Chi, chỉ hai chúng tôi, không mời ai cả, ông cũng hỏi tôi một vấn đề, pháp sư nói xem pháp duyên của mình vì sao mà tốt như vậy? Tôi liền nói với pháp sư rằng: hành điều đầu tiên trong tứ nhiếp pháp là bố thí, người ta mời tôi đến giảng kinh, tôi chưa đến đã đưa kinh luận sách hay, những thứ kết duyên đều gửi đến trước, thính chúng mỗi người đều có được rất hoan hỷ. Kuala Lumpur lần đầu tiên đến diễn giảng, hoạt động của chúng tôi chỉ có hai ngày, trước khi chúng tôi đến Kuala Lumpur, xe tải chuyển những thứ kết duyên đến đã chất đầy hai chiếc, chuyển đến đó, khoảng bảy tám tấn, lễ vật chuyển đến trước. Tôi đến Nhật Bản đi thăm viếng, tặng cho Tịnh Độ Tông Nhật Bản, mỗi đạo tràng một bộ Đại tạng kinh, tôi đã tặng 30 bộ. Đây là bố thí trong tứ nhiếp pháp, ai cũng hoan hỉ.
Thứ hai là “ái ngữ”, ái ngữ là đối với họ thật sự quan tâm, đây gọi là ái ngữ, không phải nói lời ngon ngọt. Nên nghĩ đến người khác. Họ có những khó khăn gì, giúp đỡ họ giải quyết, chân thành yêu thương họ, quan tâm họ, chăm sóc họ, sau đó sẽ là hỗ trợ hợp tác. Đây gọi là bạn bè.
Thứ ba là “lợi hành”, những việc làm của chúng ta có lợi cho họ, không có điểm xấu. Người ta hoan hỷ!
Giữa tôn giáo và tôn giáo đáng sợ nhất là lôi kéo tín đồ, điều này nhất định phải biết. Giữa tôn giáo và tôn giáo sợ nhất còn có một sự việc khác là khen mình chê người. Tôi đây dạy hay, anh không bằng tôi, những lời này không được nói, phải bình đẳng. Phải học khiêm nhường, phải học tán thán người khác. Người ta mới vui lòng qua lại với quí vị. Quí vị nếu như tán thán bản thân mình, muốn hủy báng người khác, là sai rồi. Người ta sẽ vạch một giới hạn với quí vị, vĩnh viễn trông chừng quí vị. Không phải là quí vị sai rồi sao? Vì sao có nhiều tôn giáo như vậy? chúng sanh căn tánh không tương đồng, bối cảnh văn hóa không tương đồng, phương thức sinh hoạt không tương đồng. Ngày xưa giữa người và người không có giao thông thuận tiện như ngày nay, không có thông tin, thực sự là đến chết cũng không qua lại. Lúc tôi còn nhỏ sống ở nông thôn, đích thực có những người già suốt đời họ chưa từng đến thành phố, ngay cả thành phố cũng chưa từng đến, thành phố không xa, nhưng thời đó phải đi bộ, đều chưa từng đến thành phố. Gần nhất chính là nơi mình cư trú một thị trấn nhỏ. Vì thế hình thành rất nhiều tôn giáo khác nhau, đều là thần thánh đang giáo hóa một phương thành lập ra. Kiểu quan niệm này của chúng ta họ có thể chấp nhận được, họ hoan hỷ. Cho nên đối với tất cả các tôn giáo đều phải tôn trọng, nhất định không có phê bình, tán thán rộng khắp.
Điều cuối cùng trong tứ nhiếp pháp là “đồng sự”, đồng sự rất khó hành. Chúng ta chỉ có thể làm đồng sự theo nghĩa hẹp, không thể làm theo nghĩa rộng. Nghĩa hẹp nói những gì? Chúng ta phải đoàn kết, chúng ta phải học tập lẫn nhau, không những học tập kinh điển tôn giáo chúng ta, kinh điển của tôn giáo khác chúng ta đều học. Tôi đang vô cùng chăm chỉ nỗ lực học tập, đó là nghĩa hẹp. Đồng sự theo nghĩa rộng, đó phải là người chứng quả mới có thể làm được, không chứng quả không dễ dàng làm được. Cho nên ngôn hòa, đây là ái ngữ trong tứ nhiếp pháp.
“Sắc hòa” từ quang chiếu nhân, nhu hòa chất trực, tâm địa chân thành, ngôn sắc nhu hòa, mọi người hoan hỷ tiếp cận quí vị.
“Thân hành” những hành vi của tự thân. “chuyên” là chuyên nhất, chuyên thành, chuyên tinh. “Thân hành nên chuyên”, đây chính là điều cổ nhân nói: “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Đạo dạy học, quí ở chuyên. Học nhiều rồi, học tạp rồi, quí vị không chuyên nữa. Không chuyên, tâm lực quí vị sẽ phân tán, thời gian quí vị cũng bị phân tán, những thứ quí vị có được chỉ là hữu hạn, hơn một nửa đều được những thứ tri thức ngoài da. Quí vị không đạt được tam muội, càng không đạt được trí tuệ. Quí vị muốn đắc tam muội, tam muội là tâm thanh tịnh, là tâm bình đẳng, trí tuệ là từ trong định phát sinh ra. Cho nên tâm thanh tịnh sanh trí tuệ, tâm bình đẳng sanh trí tuệ. Không có trí tuệ, thứ quí vị học được là thường thức, chúng ta dùng lời của người hiện đại là tri thức. Tri thức quí vị rất phong phú nhưng quí vị không có trí tuệ. Tri thức giải quyết vấn đề có cục hạn, hơn nữa luôn luôn có di chứng, trí tuệ không có. Trí tuệ giải quyết vấn đề là viên dung. Cho nên trí tuệ và tri thức là hai sự việc. Chúng ta ở trong kinh giáo phải cầu trí tuệ, cầu tri thức là sai rồi, vậy nên phải chuyên tinh hành đạo.
Như bản kinh này, là khuyên nhất hướng chuyên niệm, phát tâm bồ đề nhất hướng chuyên niệm. “Động tác” là hành động, “chiêm thị” là nhìn, “từ” là chậm. Nên “động tác chiêm thị, an định từ vi”. Điều này nhất định phải học. Học gì? học vững vàng, học hiền hòa, học điễm tĩnh. Tâm hiện tại nóng nảy gấp gáp đó phải gột rửa nó cho sạch sẽ. Con người nếu biểu hiện nóng nảy vội vã, quí vị liền biết họ có phấn đấu hơn, có tinh tấn hơn, có nỗ lực hơn thì những thứ họ học được đều là thường thức bên ngoài. Nội dung thực sự họ không đạt được.
Ấn Quang Đại sư nói “một phần thành kính một phần lợi ích”, lợi ích đó là chân thật. Thánh học thế gian xuất thế gian, đều phải dùng tâm chân thành để học tập. Chúng ta học tập kinh điển những tôn giáo khác, cũng là một đạo lý.
Tôi cùng với nhiều người bàn về vấn đề học tập, tôi nói với ông Mahathir, tôi đọc kinh Coran, ông ấy hỏi tôi, có phải ngài đọc bằng bản dịch ra tiếng Trung không? Tôi nói phải, tôi có rất nhiều bản. Tôi đọc kinh Coran, tôi là muslim kiền thành nhất, ông ấy nhìn tôi, tôi nếu như không phải muslim kiền thành nhất, tôi không thể hội được những áo nghĩa trong kinh, ông ấy gật đầu. Chúng ta đọc kinh Coran, nếu như coi nó là của Hồi giáo, vậy là trong đó có giới hạn rồi, thứ quí vị đọc được chỉ là thường thức bên ngoài, quí vị làm sao mà hiểu nó được? Tôi nói tôi đọc Tân Cựu Ước tôi là một tín đồ Cơ đốc kiền thành nhất. Ấn Quang Đại sư nói rồi một phần thành kính quí vị đạt được một phần lợi ích, mười phần thành kính quí vị đạt được mười phần lợi ích, quí vị có được một trăm phần thành kính, quí vị liền đạt được một trăm phần lợi ích. Cho nên chúng ta đọc, tôi cũng từng nói qua, tôi giảng qua kinh Coran, họ nghe được rất hoan hỷ, cảm thấy điều tôi nói không thua gì giáo sĩ Hồi giáo. Tôi nói là Mai Khôi kinh, trong Thiên Chúa giáo đã lưu truyền rồi, đĩa đã có khắp nơi rồi. Quí vị không phải thực sự kiền thành, quí vị làm sao có thể biết được ý nghĩa của nó? Chúng ta dẫn đầu để học tập, chúng ta học tập kinh điển của họ, họ cũng sẽ học kinh điển của Phật. Nhưng họ học tập kinh điển của Phật, có thể cũng chỉ học được một tí thường thức ngoài da. Nguyên nhân là gì? Tâm thành kính làm chủ, họ có tâm thành kính thực sự, chúng ta lật Thánh kinh ra dùng tâm chân thành đối với Phật A Di Đà, tâm chân thành đối với Phật Thích Ca Mâu Ni để đối với Jesus, để xem Jesus, để xem Moses, chúng ta có thể nhìn thấy những thứ chân thật trong kinh điển. Chúng ta lật kinh Coran, dùng sự thành kính đối với chư Phật Bồ Tát để đối với Muhammad. Tất cả pháp thế gian xuất thế gian không tách rời một chữ “thành”. Con người nếu có thể nắm rõ được điều này, quí vị nhất định có thành tựu. Người chân thành tâm là định, tâm là thanh tịnh. Người hời hợt không có tâm chân thành. Người rời kinh phản đạo không có tâm chân thành. Người tự cho mình đúng không có tâm chân thành. Đại biểu cho chân thành thì Khổng Tử coi như rất tốt, “thuật nhi bất tác, tín nhi háo cổ”, biểu lộ được chân thành ra rồi. Thuật nhi bất tác là khiêm tốn cung kính, khiêm cung đức hạnh.
Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói về khiêm cung đức hạnh nói rất nhiều. “Mãn chiêu tổn, khiêm thọ ích”, là Thượng thư nói vậy. Người tự cao tự đại đó là tự mãn chiêu tổn, người ta thấy thái độ quí vị sẽ “kính nhi viễn chi” đối với quí vị. Quí vị khiêm tốn cung kính thực sự đạt được lợi ích. Vì sao vậy? Người khác thực lòng dạy quí vị, thực lòng khuyên răn quí vị, bản thân rất nhiều lỗi lầm bản thân không biết được, ai nói cho quí vị? Không ai nói. Ngày xưa người thật sự nói lỗi của quí vị chỉ có ba người: cha, mẹ của quí vị, thầy giáo của quí vị, ba người này. Bạn bè không dám nói, nói gì quí vị sẽ không chấp nhận, thế là tình bạn bị đoạn tuyệt rồi. Giữa bạn bè đối xử với nhau phải biết tùy mặt gửi lời, miệng nói rất khiêm nhường cung kính, xin anh chỉ giáo, nếu như lúc quí vị phê bình họ, quí vị thấy sắc mặt họ biến sắc, mặt đỏ lên rồi, thì không được nói thêm nữa, lời lẽ lập tức phải chuyển hướng, nếu không khi gặp lại nhau sẽ khó xử rồi. Hiện tại phiền phức lớn, là cha mẹ không nói quí vị nữa, thầy giáo cũng không nói quí vị nữa, quí vị làm sao mà sửa đổi lỗi lầm? Vậy phải làm sao? Hiện tại chỉ có tìm cổ nhân. Liễu Phàm Tứ Huấn tốt, giống như Cảm ứng thiên đều là tác phẩm của cổ nhân. Đệ tử quy toàn là tác phẩm của cổ nhân, tìm những thứ này. Nếu muốn thực sự thành tựu phải đầy đủ điều kiện của Thánh hiện, cơ sở tốt rồi, những thứ này không quyết tâm hạ công phu thì không làm được, nếu coi nhẹ nó thì vấn đề nghiêm trọng rồi. Giống như xây nhà lầu, quí vị vĩnh viễn không có nền móng, quí vị làm sao có thể thành tựu?
Hiện nay Trung Quốc vẫn còn những điển tịch này, gia quy, tôi nhớ hình như còn có gia huấn, gia quy, có người chuyên môn thu thập nó lại, in thành một quyển sách. Là từ trong gia phổ nhà người ta mà sưu tập lại. Điều này rất tốt. Gia huấn của Tằng Quốc Phiên, gia thư của Tằng Quốc Phiên đều có thể đọc, đều là giúp đỡ rất lớn rất lớn, đặc biệt là đối với xã hội hiện đại này. Đây thật là tự cầu đa phước. Hiện nay tìm một người tốt để khuyên răn chúng ta, tìm không ra, người ta không dám.
“An định từ vi” chính là nhất cử nhất động đều an tường điềm tĩnh. “Thương tốt” là vội vàng gấp gáp. Thương tốt chính là hiện tại thường nói nóng nảy cạn cợt. “Đế” suy nghĩ cẩn thận. Làm việc vội vàng tương lai ắt sẽ thất bại và hối hận. Nhưng xã hội hiện tại yêu cầu là nhanh, động tác phải nhanh, chú trọng năng suất. Vậy chúng ta cẩn thận quan sát, Đạo Thạnh Hòa Phu, ông ấy làm trái với những nguyên tắc xã hội ngày nay thường yêu cầu. Ông ấy làm ngược lại, ông ấy đi theo con đường của cổ nhân. Kinh doanh hơn năm mươi năm rồi chưa từng thất bại, doanh nghiệp lâu nay chưa từng thua lỗ. Nhìn xem công ty người khác, trong thời kỳ sóng gió tài chính bong bóng kinh tế, đều bị chịu thiệt hại, ông ấy lại như như bất động. Những điều này có thể nhìn ra được, người khác xem ra nóng nảy vội vàng, ông ấy vẫn an tường điềm tĩnh thong dong tự tại, cho nên không sản sinh ảnh hưởng đối với ông ấy. Những việc không nên làm nhất định không làm, vậy nên tài sản bất nghĩa ông ấy không có tâm tham, không làm mà hưởng sự việc này ông ấy không làm. Trên thương trường buôn bán đầu cơ, người ta khuyên ông ấy làm, ông không làm. Ông nói đây là của không làm mà có. Đầu tư bất động sản, ông ấy muốn làm, bản thân nhất định thực sự rất cực khổ đi cày cuốc rồi mới thu hoạch. Ông ấy nói đây là thứ nên đạt được. Đầu cơ trục lợi điều này nhất định không được làm. Cho nên một đời vĩnh viễn đứng trên địa vị bất bại. Hơn nữa lợi nhuận ông ấy không coi bản thân là số một, ông ấy coi nhân công là số một, lợi ích lợi nhuận quy về ai? Thứ nhất là quy về nhân công, nhân công sự vất vả của họ, ông không quên họ, thứ hai là khách hành, vì khách hàng phục vụ, thứ ba vẫn còn lợi nhuận thì của công ty. Thế nên nhân công của ông ấy họ coi công ty là nhà của mình. Ông ấy thật làm!
Trên thực tế, chính là những thứ của Trung Quốc thời cổ đại như gia đạo, gia đình, gia quy, gia học, gia nghiệp ông ấy kế thừa hết, ông ấy dùng xí nghiệp làm thành công rồi. Những thứ này trước đây chúng ta không biết, tôi dạy Hồ Tiểu Lâm cũng dùng cách nghĩ cách làm như vậy, Hồ Tiểu Lâm làm được rồi. Quy mô không lớn như ông ấy, làm được rất vững vàng.
Hai xí nghiệp của tiên sinh Đạo Thạnh đáng được đi tham quan, đi học tập. Người làm doanh nghiệp nên đi khảo sát cho cẩn thận. Tiên sinh Đạo Thạnh thân thể vẫn còn khỏe, có cơ hội có thể mời ông ấy đến dạy học, đặc biệt là giới doanh nghiệp, kinh nghiệm ông ấy rất phong phú. Học vấn của ông ấy toàn bộ đều là có được từ trong văn hóa truyền thống, là lời giáo huấn của lão tổ tông hai ba ngàn năm trước.
Nếu như hành vi bất cẩn, tức “vong kỳ công phu”, “vong” là mất đi. “Công phu” là công lực tu trì, quí vị làm mất rồi. Sự nghiệp kinh doanh của quí vị đã thất bại rồi. Sự nghiệp của người xưa thực sự nó chú trọng ngàn đời vạn kiếp, tổ tông lập ra những quy củ này, đời này qua đời khác con cháu nếu như có thể kế thừa, họ có thể đứng trên bất bại. Nên nói là quán cũ trăm năm, con người của họ rất có bổn phận, vô cùng trung hậu, đồ vật của họ không có ai không tin tưởng, hàng thật giá thật, làm rất quy củ, nên nó vĩnh viễn bất bại.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
