Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 527
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Minh Tuệ
Biên tập: Nguyên Tâm
Thời gian: 07.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong
Chư vị Pháp sư, quí vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quí vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 669, bắt đầu xem từ hàng thứ 6.
“Hựu hoặc giao kết tụ hội”, câu này là kinh văn. Tịnh Ảnh Sớ nói: “Dưới giao kết tụ hội”, tiếp theo giao kết tụ hội. Đoạn văn tự này “Minh tạo nghiệp quá”, nói rõ vì tà dâm nên tạo tội lỗi, vì dâm dục nên tạo những việc giết, trộm...đó là những tội lỗi. Câu này nói rất chi tiết, rất rõ ràng.
“Từ đây trở xuống nói rõ, do dâm ác dẫn đến những tội giết, cướp...” Những tội như thế này, trong lịch sử xưa nay, cho đến thời điểm hiện tại, nếu quí vị bình tâm quan sát, những chuyện như thế này rất phổ biến, kể không hết. Khi tạo tác, tựa hồ như rất thích, nhưng những tội lỗi được tạo ra, tất cả kết quả nhận được là địa ngục trong tam đồ, khổ không thể tả. Bởi thế việc này, ta càng nghĩ càng thấy sợ, càng nghĩ càng cảm thấy lo lắng. Thực sự nhận rõ chân tướng sự thực, thà bỏ thân này chứ không làm ác.
Phần tiếp theo, giải thích kinh văn, “giao kết” có nghĩa cấu kết. “Tụ hội, tụ tập tà chúng”, tập hợp mọi người làm gì? “Giết hại cướp bóc”, vì thế nên dẫn đến dâm ác. “Phàm dùng những vật nhọn để đâm đều gọi là đâm, ở đây chỉ những vũ khí giết người như giáo mác”, do dâm nên giết.
“Cưỡng đoạt, đại sư Cảnh Hưng nói: Là lấy một cách ngang nhiên”, đấy là cưỡng đoạt, được nhìn thấy khi nào? Chiến tranh, trong chiến tranh thì có thể lấy một cách ngang nhiên, không bị ai ngăn cản. “Bức hiếp, dùng sức mạnh đe doạ, đó là hào đoạt vậy, gọi là trộm cướp”, không do chính người đó muốn dâng hiến, “đấy gọi là cưỡng đoạt, cướp bóc”.
“Nếu nói rộng những ác nghiệp giết, cướp”, từ hành động tà dâm dẫn đến giết người, cưỡng đoạt, làm những hành động bất nhân như thế, tại sao phải làm? Là bởi, “muốn lấy cho vợ”, làm vừa lòng người phụ nữ, muốn “mua vui cho bản thân” mà thôi. Muốn làm vừa lòng người phụ nữ.
Chúng ta xem vua Ân Trụ, cuối triều nhà Thương ngày xưa, vua U cuối triều nhà Chu, Hạ Kiệt cuối đời nhà Hạ, đây là nói ba đời, những vị Hoàng đế cuối cùng đã mất nước như thế nào? Tất cả đều tham luyến nữ sắc, tan nhà mất nước, chết không toàn thây, sau khi mất rồi, đương nhiên đọa địa ngục vô gián. Là bởi tạo tất cả nghiệp giết, trộm, dâm, dối, đấy là tội nghiệp địa ngục.
“Cực thân, đại sư Vọng Tây nói: Cực là mệt nhọc, nên cực thân là thân ấy mệt nhọc. Giết, cướp, dâm, dối đều làm thân mình mệt nhọc. Những ác như thế, sẽ đọa làm ma”, những người đó, “Trước là chuốc lấy”, người thấy, quỉ cũng thấy. Đại sư Nghĩa Tịch nói: “Nghĩa là làm ác rõ ràng, mọi người nhìn thấy”, người thấy được. Làm ác trong bóng tối, người không thấy nhưng quỉ thấy.
Lại Hội Sớ nói: “Nhân là nhân gian, quan lại bắt bớ; Quỉ là quỉ thần, quan âm phủ thấy được. Thần minh ghi chép, cõi trời cũng ghi chép, người tạo ra tội lỗi làm sao trốn thoát”, không cách nào trốn thoát.
Chúng ta đọc Kinh Hoa Nghiêm, đọc bản luận Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán của quốc sư Hiền Thủ mới hay những khởi tâm động niệm của tất cả chúng sinh, những tín hiệu này lập tức được truyền khắp pháp giới. Hoàn Nguyên Quán cho chúng ta biết biến khắp pháp giới, ý niệm chúng ta vừa khởi lên, tất cả những chúng sinh khắp pháp giới đều biết rõ, liệu ta giấu được ai? Không giấu được, vả lại tầm ảnh hưởng sâu rộng ta không thể lường trước, ảnh hưởng là loại thứ hai trong ba loại châu biến: Xuất sanh vô tận.
Một niệm ác, một hành vi không lành, mở ra vô lượng vô biên những cảnh giới ác, trong một niệm này tạo nên. Một niệm lành, một hành vi tốt, cũng xuất sanh vô tận. Xuất sanh vô tận này như thế giới Cực Lạc, như thế giới Hoa Tạng, thuần tịnh thuần thiện, do tâm hành mang lại.
Vấn đề này đã được các nhà khoa học hiện đại chứng minh. Chúng ta xem những nghiên cứu khoa học gần đây, rất an ủi. Phật Thích Ca Mâu Ni, cách đây ba nghìn năm đã nói, ngày nay các nhà khoa học chứng minh, đây không phải là chuyện viễn vông.
Thần minh có thật không? Có, Thần minh của cõi dục giới, đa phần dưới trời Đao Lợi, chúa trời Đao Lợi quan tâm thế gian, người xưa gọi ngài là Ngọc Hoàng đại đế. Đây là ở khác tầng không gian với chúng ta, nhưng họ cũng cư trú nơi quả đất này. Cõi ma, nói thật, người ở chung với ma. Cổ nhân có câu, nơi nào có người là nơi đó có ma, người ma ở chung, vì khác tầng không gian nên người không thấy ma, ma cũng không thấy người. Khác với chư Thiên, Trời thấy người, người không thấy Trời.
Bởi thế người khởi tâm động niệm tạo những nghiệp ác, làm sao thoát khỏi, không lối thoát, thoát ở đây là quả báo. Bởi thế “Tự vào ba đường”, “tự” ở đây là tự nhiên, nhận quả báo một cách tự nhiên, là ngạ quỉ, súc sinh, địa ngục. “Tự nhiên, có nghĩa chắc chắn”, chúng ta nói chắc chắn rơi vào ba đường ác. Từ đấy có thể hiểu, thọ báo tạo nghiệp là việc cực kì đáng sợ.
Phần dâm ác chúng ta học đến đây, phần thứ tư dưới đây nói về vọng ngữ, rất dễ phạm lỗi nói dối.
“Kỳ tứ giả, thế gian nhân dân, bất niệm tu thiện. Lưỡng thiệt, ác khẩu, vọng ngôn, ỷ ngữ. Tắng tật thiện nhân, bại hoại hiền minh, bất hiếu phụ mẫu, khinh mạn sư trưởng, bằng hữu vô tín, nan đắc thành thật”, đến đây là một đoạn nhỏ. “Tôn quý tự đại, vị kỷ hữu đạo, hoành hành oai thế, xâm dị ư nhân. Dục nhân úy kính, bất tự tàm cụ, nan khả hàng hóa, thường hoài kiêu mạn, lại kỳ tiền thế, phước đức doanh hộ. Kim thế vi ác, phước đức tận diệt, thọ mạng chung tận, chư ác nhiễu quy. Hựu kỳ danh tịch, ký tại thần minh, ương cửu khiên dẫn, vô tùng xả ly, đãn đắc tiền hành, nhập ư hỏa hoạch”. Đây chính là địa ngục. “Thân tâm thôi toái, thần hình khô cực, đương tư chi thời, hối phục hà cập”.
Bốn thứ đó, người thế gian không nghĩ tu thiện, hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, thêu dệt. Ghen ghét người tốt, làm hại thánh hiền, không hiếu cha mẹ, khinh mạn sư trưởng, bạn bè không tin, khó được thành thật, đến đoạn đó. Tôn quí tự đại, cho ta có đạo, tác oai tác quái, xâm phạm người khác, khiến người cung kính, thật khó giáo hoá, thường ôm kiêu mạn, ỷ lại người trước, phước đức đầy đủ, đời này làm ác, phước đức hao mòn, khi mạng sống hết, các ác vây quanh, lại tên được ghi, nơi các vị thần, tai ương lôi kéo, không rời bỏ được, chỉ phải đi tới, nhập vào nồi lửa. Thân thể rã nát, thần hình rất khổ, đúng lúc như thế, hối hận đâu kịp.
Đấy chính là lúc chịu tội nơi địa ngục, hối cũng không kịp. Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Lão. Thứ tư: “Nói rõ ác nghiệp nói dối”. “Nói dối, Độ Luận nói”, trong Đại Trí Độ Luận nói: “Nói dối, tâm không tịnh muốn lừa người, che đậy sự thực, nói khác lời, sinh nghiệp khẩu, đó là nói dối”.
Mấy câu này trong Đại Trí Độ Luận, trước tiên nói rõ, tâm không thanh tịnh, lừa dối người khác, đó là tâm không tốt, muốn lừa dối người, che đậy chân tướng sự thực. Đấy gọi là “che đậy sự thật”, không nói đúng sự thực với họ, không nói chân tướng với họ. “Nói khác lời”, khác lời ở đây là nói dối, sẽ tạo khẩu nghiệp. Lừa dối mọi người, ngày nay chúng ta gọi là mang tâm lừa dối, đấy gọi là nói dối, tâm hành đều không tốt. “Trong Đại Thừa Nghĩa Chương lại nói: “Nói những điều không thật nên gọi nói dối, lời nói quàng xiên gọi là vọng ngữ”.
Bên dưới Niệm Lão tổng kết: “Nên biết lòng giữ sự lừa dối, miệng nói những điều không thật, gọi là nói dối. Lại miệng có bốn lỗi, cũng là bốn trong mười thứ ác nghiệp của miệng”, những điều này kinh này đều nói ra. “Gọi là hai lưỡi, ác khẩu, nói dối”, đó là những thứ nói dối vừa nêu. Ở sau còn có: “Nói thêu dệt”. Tịnh Ảnh Sớ nói: “Bốn lỗi của miệng, vì không ứng pháp, gọi chung nói dối”, đây là hợp chung cả bốn lỗi của miệng, tất cả đều là nói dối.
“Hai lưỡi” là đào bới thị phi, phá hoại mối quan hệ giữa hai người. Trước mặt anh A, họ nói B đã kể những lỗi lầm của anh, trước mặt anh A, họ nói B nói những lỗi lầm của anh, dẫn đến hai bên nghi kị. Nhỏ thì khiến hai người mất hoà khí, nghi kị lẫn nhau; Lớn thì khiến hai quốc gia xảy ra chiến tranh, tội đó đương nhiên là địa ngục vô gián. Cần biết rằng đây là điều không nên làm.
Giữa người với người, quí nhất là sống hài hoà, quý vị đào bới những thị phi trong đó, khiến hai bên tranh đấu, thử hỏi sẽ được lợi ích gì? Tại sao quý vị phải làm như thế? Nếu một ngày nào đó việc này bại lộ, hai bên đều hận quý vị, chắc chắc tạo nên oan oan tương báo, đời đời kiếp không bao giờ ngưng, bởi thế hai lưỡi chắc chắn mang hoạ.
“Khẩu nghiệp” là ngôn ngữ thô lỗ, lời nói khó nghe, đây cũng là điều rất dễ phạm, tất cả đều là trong sinh hoạt đời thường.
“Nói thêu dệt” là lời hoa mĩ, nói rất ngọt ngào, mục đích cũng để lừa dối đối phương, ngôn ngữ không thành thật. Thêu dệt đa phần lợi mình hại người, mới dùng thủ đoạn thấp hèn như thế. Trong thương trường ngày nay, hình như đâu cũng bắt gặp những cảnh tượng này.
Tịnh Ảnh Sớ nói: “Bốn lỗi lầm này, bốn lỗi lầm của mệng, vì không ứng pháp”, nghĩa là không như pháp, gọi chung là nói dối. “Kim Kinh nêu rõ năm ác, nên lấy nói dối gồm cả ba, gọi chung một ác.”. Trong bộ kinh này nêu có năm thứ ác, nói dối bao gồm bốn loại, bởi thế gộp bốn loại kia vào nói dối. Nói dối ở đây là nói bốn loại.“Nhưng chỉ ý của kinh ẩn dạy mười ác, nên chỉ nêu lên ba ác còn lại. Nói chung trong gộp vẫn có mở” nếu triển khai thì nói dối có bốn loại, gộp lại gọi là nói dối.
Trong kinh Phật nói, mở đóng không giống nhau, nhưng trong bộ kinh này, nghĩa là trong phẩm kinh “Trược thế ác khổ”, ở đây nói về năm ác, ý kinh bao gồm cả thập thiện. Mười thiện, nói dối được triển khai thành bốn loại. Bởi thế, ý chính trong phẩm kinh này là nói năm giới và thập thiện. Năm giới, nói rõ, quý vị đã thấy trong kinh văn, trên thực tế nó bao gồm cả mười thiện nghiệp, mười thiện nghiệp nằm trong đó. Quý vị xem trong kinh văn: “Hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, thêu dệt”. Từ đó có thể suy ra, phẩm kinh này, nói cho chúng ta năm giới, mười thiện.
Vi phạm, lỗi này rất lớn, rất nguy hiểm, tất cả đều do sự coi thường của một số người. Cho dù những người xuất gia, thường coi những điều này là giới nhỏ, giới nhỏ thì không thành vấn đề, không coi trọng. Có phải nói dối là giới nhỏ chăng? Hai lưỡi là giới nhỏ chăng? Tôi lừa người này, người cũng không phải người tốt, lừa họ có sao chăng? Liên quan rất lớn!
Người bình thường không hiểu, thật ra năm giới, thập thiện, trong Phật pháp gọi là giới căn bản. Giới Tỉ kheo, Tỉ kheo ni, Bồ tát, Tịnh giới tam tụ, đều được xây dựng trên nền tảng này. Gốc đã mục, giới có còn chăng? Tôi nghĩ mỗi người đều sẽ nghĩ được, có thể hiểu được, giới kia là giả, không phải thật.
Học Phật, trước khi chưa học Phật, có những khẩu nghiệp này chăng? Ác khẩu, nổi giận, chửi người, phê bình người, tất cả đều thuộc khẩu nghiệp. Nếu ta nói thêu dệt, gồm cả biểu diễn, ca hát trên sân khấu, nội dung là gì? Ăn khớp với giết, dâm, dối, những thứ này đều thuộc lời thêu dệt, lôi kéo quý vị xung động tình cảm.
Vì sao nói ngày nay vô tuyến định hướng, làm chủ cả xã hội? Những người phụ trách định hướng này, họ có thể cứu cả thế giới, có thể huỷ diệt cả thế giới. Những gì họ bày ra là mặt trái, nghĩa là huỷ diệt thế giới này, nếu những gì bày ra là nhân nghĩa đạo đức, ngũ giới, thập thiện, là họ đã cứu thế giới, họ đã cứu cả thế giới này, tất cả quyền lực đều nằm trong tay họ. Tương lai lên thiên đường hay xuống địa ngục tất cả đều gói gọn trong một niệm của họ. Đệ tử của Phật không kể tại gia hay xuất gia, xin đừng bao giờ coi những thứ này là giới nhỏ, không có quan hệ gì, như thế là đã sai. Nếu không giữ giới nhỏ, giới lớn sẽ trôi qua, giới nhỏ là cội gốc của giới lớn.
Thọ giới khi xuất gia, lão hoà thượng đã nói giới luật cho chúng ta, cũng là khuyên răn chúng ta phải giữ bốn giới nặng. Kì thực bốn giới nặng đó là giết, trộm, dâm, dối, đấy là bốn giới nặng, giới nhỏ có thể qua loa. Thuận theo chúng sinh, tuỳ hỉ công đức, nghe rất bùi tai. Trong cuộc sống thường ngày, hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, thêu dệt, đây rõ ràng là một trong bốn giới trọng, sao lại coi nó là giới nhỏ?
Một người đừng nói cả đời, mà chỉ nói một ngày thôi, trong một ngày đó đã phạm lỗi miệng chưa, rất khó! Suốt từ sáng đến tối, có nói dối chăng? Cứ nghĩ xem, có nói dối, hai lưỡi, ác khẩu, thêu dệt chăng? Nếu có nên biết hôm nay đang tạo ác, kì thực, nói thật, mỗi niệm đang phạm cả giết, cướp, dâm, dối, đấy là nói thật.
Thiện nam tử, thiện nữ nhân trong kinh nói, trong Phật pháp đã thanh tịnh ngũ giới, thập thiện, thực sự giữ trọn, làm được, mới được gọi là thiện nam tử, thiện nữ nhân. Vẫn hay phạm ngũ giới, thập thiện, như thế là không được, cách gọi như thế trong Phật pháp, chúng ta không có phần.
Bởi thế học Phật, ít nhất chúng ta phải giữ gìn được, thân không tạo giết, trộm, dâm, dối, uống rượu. Tâm phải chế ngự được tham, sân, si, mạn, nghi; Phải khống chế được tình cảm như oán hận, phiền não, giận dữ, quý vị phải khống chế không để nó phát tác, đấy gọi thực sự tu tập. Người như vậy mới thích hợp với việc niệm Phật, mới gọi một niệm tương ứng một niệm Phật, mỗi niệm tương ứng niệm niệm Phật.
Không chế ngự được ác nghiệp tập khí phiền não, không thể tương ưng niệm Phật, liệu có mang lại lợi ích chăng? Không thể nói không lợi ích, nhưng lợi ích chỉ ở trong a lại da thức, tập kết chủng tử niệm Phật, lợi ích ở chỗ đó. Quả báo của lợi ích này không phải trong đời này, nói cách khác, đời này vẫn trôi lăn theo nghiệp.
Ngày trước thầy Lí thường nói với chúng tôi, không chế ngự được tập khí phiền não, giỏi niệm Phật cỡ nào, một ngày mười vạn danh hiệu Phật, vẫn là đáng sinh tử như thế nào vẫn phải sinh tử như thế đó, không cách nào khác, niệm Phật không tương ứng.
Trong kinh Phật nói không sai, hạng người nào có thể vãng sinh thế giới Cực lạc? Kinh Di Đà mô tả rất đơn giản, đó là tiêu chuẩn: “Không thể ít thiện căn, phước đức, nhân duyên có thể sinh sang nước đó được”, không phải nói rất cụ thể đó ư? Thiện căn là gì? Không tham, không sân, không si. Người thực sự cắt đứt tham, sân, si, mạn, nghi, tự nhiên không còn giết, cướp, dâm, dối, uống rượu, đây là thiện căn. Phước đức là gì? Phước đức là thực sự tin tưởng, thực rõ ràng, thực giác ngộ, y giáo phụng hành.
Trong kinh Phật đã nói, chúng ta có thể thực hiện được, y giáo phụng hành, diễn thuyết cho mọi người, làm tấm gương tốt cho mọi người noi theo. Với bản thân, chúng phải thực hiện cho Phật, Bồ tát xem, học sinh tốt. Với tất cả mọi người, tấm gương tốt cho những người học Phật trong xã hội, họ sinh tâm hoan hỉ, họ muốn học Phật, đây là tiếp dẫn chúng sinh. Bởi thế, đây là nhất cử lưỡng tiện, tự làm và giáo hoá mọi người.
Trong xã hội ngày nay, người khác lừa ta, họ lừa ta là việc của họ, ta không nên lừa họ, tại sao vậy? Họ vẫn muốn vào luân hồi lục đạo, ta không muốn vào đó nữa, ta muốn trong đời này đến thế giới Cực Lạc. Đến thế giới Cực Lạc thì không thể nói dối, người nói dối thì không thể đến thế giới Cực Lạc.
Chúng ta thử nghĩ, nếu chúng ta tiếp tục vào luân hồi lục đạo hay muốn vãng sanh ngay trong đời này? Muốn vãng sanh, phải gìn giữ giới luật này, người khác lừa ta, ta không lừa họ, người khác huỷ báng ta, ta không huỷ báng họ.
Người huỷ báng ta nhưng ta không huỷ báng lại. Đức Phật không dạy chúng ta, người hủy báng tôi, tôi cũng phải hủy báng lại, không có, không có cách dạy như thế. Tìm hết Đại Tạng Kinh cũng không ra, thậm chín người khác hãm hại ta, ta cũng không oán hận họ, tại sao vậy? Vì chúng ta đã học Phật, người học Phật không báo oán đúng chăng? Đúng, người học Phật là người hiểu biết, biết được quả báo nghiệp nhân. Họ huỷ báng ta, làm nhục ta, hãm hại ta, đây là do nhân trước. Quý vị phải tìm được nguyên nhân, khi đã rõ ràng, quý vị sẽ không trách cứ họ.
Nguyên nhân thông thường là gì? Nói tóm lại, nhất định chướng ngại lợi ích của họ, ngày nay người ta gọi danh lợi, bởi thế họ tạo nghiệp này. Chúng ta muốn họ không tạo nghiệp này, ta tránh đi, tránh thật xa, đừng để họ cảm thấy áp lực, uy hiếp danh lợi của họ, chúng ta tránh xa một chút, như thế mới hay. Nơi Bồ tát có mặt, khiến tất cả chúng sinh sinh tâm hoan hỉ, như thế mới đúng. Họ muốn thân cận chúng ta, có thể thân cận; Họ không muốn thân cận chúng ta, ghét bỏ chúng ta, chúng ta tránh xa, khiến họ sinh tâm hoan hỉ, đấy là Phật pháp, đấy là đạo Bồ tát.
Xã hội ngày nay, vì coi nhẹ những lời giáo huấn của Thánh hiền, ít nhất trên hai trăm năm. Trong hai, ba trăm năm đó, con người trên toàn thế giới đều chịu ảnh hưởng khoa học, khoa học dạy chúng ta những gì? Dạy chúng ta hoài nghi, hoài nghi rồi mới cầu chứng, đấy là tinh thần khoa học. Dạy suýt soát hơn ba trăm năm nay, chúng ta không nhận ra cái gọi là tập quán thành tự nhiên, tất cả đều nhiễm tập khí này. Nhưng tập khí này, tạo nên sự ngăn cách rất lớn với lời dạy của cổ thánh tiên hiền, với lời dạy của Phật Bồ tát, tại sao?
Ở khu vực Trung Quốc, thông thường gọi lịch sử năm nghìn năm, tôi thường nói đó là có ghi chép của chữ viết. Trước khi chưa phát minh chữ viết, có thể không dừng lại ở năm nghìn năm. Văn hoá truyền thống Trung Quốc có từ rất lâu, không có chữ viết, không thể nói không có văn hoá, không có chữ viết, không thể nói không có đức hạnh. Ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức của người xưa, ít nhất đã có lịch sử một vạn năm, bởi thế Trung Quốc từ xưa đến nay, với giáo dục luân thường, đạo đức, thâm tín không nghi, không ai hoài nghi.
Chỉ khi học khoa học ngày nay, những logic phát sinh hoài nghi, tại sao ta phải hiếu kính cha mẹ, tại sao ta phải tôn trọng sư trưởng? Tại sao ta phải thương người? Xuất hiện những nghi vấn này, những lời dạy của Thánh hiền còn giá trị chăng? Bây giờ là thời nào rồi, có nên học theo Phật Bồ Tát chăng? Tất cả đều hoài nghi, khi đã hoài nghi là không thể tiếp nhận, Khổng tử, Mạnh tử đến dạy, Phật Thích Ca Mâu Ni đến dạy, đều bỏ ngoài tai.
Kinh điển nói rất hay: “Phật độ người có duyên”, thế nào là người có duyên? Người thực tâm tin tưởng, người thực sự hiểu rõ được, gọi là người có duyên. Rất khó khăn để có thể tin, nhất là pháp môn này, là pháp khó tin, muốn hiểu, người phải khiêm tốn, làm sao quý vị có thể hiểu?
Đại sư Ấn Quang nói rất hay: “Thành kính một phần được một phần lợi ích”, có nghĩa là, với lời dạy của cổ thánh tiên hiền, phải tiếp nhận với thái độ như thế nào? Chân thành cung kính, ngày nay tìm đâu được một người chân thành cung kính? Tìm không thấy, mọi người đều tự cho mình thông minh, không biết tôn trọng người khác, không biết khiêm tốn, không biết cung kính. Từ nội tâm đến hình thức, không một chút cung kính, không một chút chân thành, bởi thế khởi tâm động niệm đều bất thiện, thế nào là bất thiện? Trái với luân lí đạo đức.
Lấy những thứ từ xưa đến nay được coi trọng ở Trung Quốc như, ngũ thường, thường là vĩnh hằng bất biến. Năm chữ đạo đức cơ bản là nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, đây cũng là năm giới; Nhân, không sát sinh; Nghĩa, không trộm cắp; Lễ, không tà dâm; Trí, không uống rượu; Tín, không nói dối, đấy là năm giới. Lúc bấy giờ Phật giáo chưa truyền vào Trung Quốc, tổ tiên chúng ta đã đạt ra năm chữ đó, hoàn toàn giống với năm giới căn bản của Phật.
Làm người trong thế giới này, chúng ta phải phản tỉnh, năm chữ này chúng ta có chăng? Nhân là ái, nhân là yêu người, ta có ý niệm thương yêu mọi người chăng? Thích thì yêu, không thích là ghét, có ý kiến với họ, oán hận họ, không những không yêu thương mà còn oán hận, chữ này không có. Nghĩa là theo lí, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ hành vi, hợp tình, hợp lí, hợp pháp, chúng ta đã làm được chăng? Bởi thế, bất nhân, bất nghĩa, vô lễ, vô trí, vô tín, tất cả những chữ này đều không có.
Tả Truyện viết: “Người bỏ thường thì thành ma”, thường ở đây là ngũ thường, nếu không có năm chữ này, thế gian này sẽ bị yêu ma quỉ quái ngự trị. Thế nào là yêu ma quỉ quái? Thực hiện giết, cướp, dâm, dối gọi là yêu ma quỉ quái, đây là lời Khổng tử, Mạnh tử phát biểu lúc đó.
Làm người cần tuân thủ mấy nguyên tắc này, học Phật cần tuân thủ tịnh nghiệp tam phước, lục hòa, ngũ giới, thập thiện. Đấy là nền tảng, nếu không có nền tảng này, sẽ không có Phật pháp. Chúng ta phải cố thực hiện, Phật pháp mới còn ở thế gian, không ai gắng làm, kinh điển còn ở thế gian, không được coi là Phật pháp. Chánh pháp dài lâu là còn người tu hành, người trì giới, người niệm Phật, có người nghiên cứu kinh giáo, đấy mới gọi chánh pháp dài lâu.
Những bậc đại đức thế gian hay xuất thế đều cho rằng, “người hoằng pháp, không phải pháp hoằng người”, bởi thế cổ nhân thường nói: “Bất hiếu có ba, vô hậu lớn nhất”, hậu là gì? Có truyền nhân, có người thừa kế sự nghiệp này, để sự nghiệp này được truyền từ đời này sang đời khác, thế mới là có hậu. Ngày nay đạo Khổng Tử, đạo Khổng Mạnh có ai kế thừa chăng? Đạo Lão Trang có người thừa kế chăng? Phật pháp có người thừa kế chăng? Chúng ta đã có câu trả lời, thế gian này là có phước hay có hoạ, ta đã rõ. Lời giáo huấn thánh hiền mang đến cho chúng ta cát tường, hạnh phúc. Nếu không có những lời giáo huấn của Thánh hiền, xã hội sẽ loạn, động loạn, đem đến cho ta là tai nạn, họa hại, chúng ta không thể không nắm vững đạo lí này.
Học Phật không phải mê tín, cần làm rõ ràng, minh bạch chân tướng sự thực này. Những gì bất thiện, ta phải buông bỏ, tránh xa; Những gì tương ứng với tâm tánh, những thứ thiện, ta phải kéo nó về. Tất cả những thiện pháp của thế gian, xuất thế, kì thực nền tảng của nó trong hai chữ: Một là hiếu, hai là kính.
Hai câu đầu của tịnh nghiệp tam phước: “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng”, chúng ta đã có chăng? Đã tận tâm hiếu dưỡng cha mẹ chăng? Quý vị đã hiểu chữ hiếu chăng? Đã biết tôn sư trọng đạo chăng? Đấy là gì? Pháp thân huệ mạng. Chúng ta có được thân mạng từ cha mẹ, chúng ta có được huệ mạng từ sư trưởng, ân đức hai đấng này rất lớn. Bởi thế học Phật, tịnh nghiệp tam phước là nguyên tắc chỉ đạo tối cao, hai câu dầu là hiếu thân tôn sư. Thực sự hiếu thân thì không dám có ý niệm ác, tại sao? Có ý niệm ác là có lỗi với cha mẹ, có ý niệm ác là có lỗi với sư trưởng. Ác niệm còn không có, làm sao có việc làm ác!
Lời giáo huấn hàng nghìn năm của tổ tông, chúng ta dám hoài nghi không? Đa phần con người ngày nay là hoài nghi, điều này tạo nên khó khăn cho việc khôi phục lời dạy Thánh hiền! Chỉ rất ít một số người có đại thiện căn, đại phước đức, chúng ta thường nói là người tái sanh, họ có thể tiếp nhận, có thể đồng ý, nhưng ít lắm.
Nếu muốn nhân rộng lời Thánh hiền, xã hội phải trở lại an định, hoà bình. Chúng ta thử tính, ít nhất cần ba đời đến bốn đời mới khôi phục bình thường, chúng ta khó thấy được. Giỏi nhất chúng ta một đời, thêm một đời nữa, e chúng ta không thể thấy. Tóm lại, phải sau bốn, năm đời nỗ lực, chúng sanh khổ tận cam lai.
Những gì bất thiện mang lại là khổ báo, là tai nạn. Chịu hết khổ nạn, không còn chịu nổi, nghe lời giáo huấn Thánh hiền, có thể nhận được một chút đạo lí, từ từ! Chúng ta đã đánh mất cơ hội hai, ba trăm năm, khôi phục lại cũng mất hai, ba trăm năm, không thể ngày một ngày hai có hiệu quả ngay, đó là lối nghĩ sai lầm. Thực sự phát đại tâm, thực sự bắt tay, giống như những gì Phật pháp đã nói, Bồ Tát tái sanh, họ không phải người phàm, tư tưởng người phàm không giống Phật Bồ Tát.
Niệm Lão giải thích bốn lỗi của miệng cho chúng ta: “Nhưng ý kinh dạy kín mười ác, nên chỉ nêu ba ác còn lại”, đây là trong đóng có mở, trong mở có đóng Hội tập của Hạ Liên Cư đã liệt kê bốn thứ ác. “Hai lưỡi, hai lưỡi, dịch mới là lời li gián”. Vốn hai người hòa mục hoà hảo, nhưng lại nghĩ cách để cả hai trở mặt, khiến hai người hoài nghi lẫn nhau, ngờ vực nhau, phá hoại sự hoà hợp của họ, cách ăn nói như thế gọi là lời li gián.
Luật Tứ Phần nói: “Hai bên tranh đấu, khiến họ mất hòa hợp”, khiêu khích, khiến hai bên đấu tranh, phá hoại sự hoà hợp của họ, đây là điều không tốt. Trong kinh Phật dạy chúng ta, quả báo sẽ vào địa ngục Cắt lưỡi, địa ngục Cắt lưỡi từ đâu mà có? Từ nói hai lưỡi, tạo tội hai lưỡi là địa ngục Cắt lưỡi. Không những không thành thật, họ còn khiến cho hai bên tranh đấu lẫn nhau. Trước kia hai người là bạn bè, khiến cho cả hai thành oan gia đối đầu, đây là tâm bất thiện, đấy là hành động không tốt, quả báo rơi vào địa ngục Cắt lưỡi.
“Thiên Thai nói”, Thiên Thai là đại sư Trí Giả, đây là lời của đại sư Trí Giả: “Lôi kéo hai bên, khiến không hoà hợp”, nghĩa là phá hoại sự hoà hợp cả hai phía, trong đó họ khơi mào, phá hoại bên trong.
“Đại Thừa Nghĩa Chương lại nói: Nói phá hai bên, nên gọi là hai”, phá là làm cho trái, khiêu khích thị phi. “Đôi bên nghe theo lời nên gọi hai lưỡi, có nghĩa thổi bùng li gián, lôi kéo thị phi”, đây là cách nói ngày nay, giống nghĩa đó. “Ác khẩu, nay dịch là lời thô ác”, ngôn ngữ thô lỗ, khiến người nghe rất chối tai. Pháp Giới Thứ Đệ nói: “Thêm lời ác vào, khiến họ khó chịu, gọi là ác khẩu”, người khác nghe sinh phiền não, đấy gọi là ác khẩu.
“Lại Đại Thừa Nghĩa Chương Thất”, ở đây là quyển thứ bảy, đã giải thích ác khẩu cho chúng ta: “Ngôn từ thô kệch, mắt nhìn ác ý, ác sinh từ miệng, nên gọi ác khẩu, ý nói dùng tâm gây gỗ người khác, nói những lời thô ác, khiến người đau đớn, gọi ác khẩu”. Nói rất khó nghe, bất kể cố ý hay vô tình, người nghe xong thấy phiền não không vui.
Trong kinh giáo Đức Phật đã dạy các vị Bồ Tát, nên dùng những tâm thái nào để đối nhân tiếp vật. Hoàn Nguyên Quán chỉ nói bốn đức, bốn loại đức hạnh cơ bản của Bồ Tát cần tuân thủ. Loại thứ ba nói: Nhu hoà chất trực, bao gồm cả ngữ nghiệp trong đó. Hình dáng, lời nói, thái độ cần nhu hoà, tâm ý phải chất trực, chất trực là chân thành. Bên trong phải chân thành, bên ngoài phải nhu hoà, Bồ Tát! Điều này được đặt thứ ba.
Thứ nhất là dạy Bồ Tát tuỳ duyên diệu dụng, thứ hai là phép tắc oai nghi, đi đứng nằm ngồi, ngôn ngữ, tâm thái đều làm tấm gương tốt nhất để mọi người noi theo, đấy là gì? Đệ tử Phật cần chứng tỏ hình ảnh của người con Phật, để mọi người sinh tâm hoan hỉ khi nhìn thấy, khen ngợi Phật Bồ Tát. Đệ tử Phật là những người tốt, là người thiện, chúng ta nên học theo họ, như thế sẽ dẫn dắt vô lượng chúng sinh, làm sao lại tạo ác?
“Vọng ngôn là vọng ngữ, tân dịch là nói dối”, tân dịch là bản dịch của đại sư Huyền Trang, trước đại sư Huyền Trang gọi là cựu dịch, sau khi ngài trở về từ Ấn Độ, dịch kinh gọi là tân dịch. Ngài thay đổi kiểu dịch trước đó, thay đổi để chúng ta dễ hiểu hơn. Cổ dịch là vọng ngữ, phiên dịch vọng ngữ, tân dịch là hư cuống ngữ, hư là không có thực, cuống là không chân thực.
“Lại như Phạn Võng nói”, nghĩa là Kinh Phạn Võng nói: “Không thấy nói thấy, thấy nói không thấy, những lời không thực dối lòng là nói dối vậy”, đấy là nói dối, gạt người. Thấy nói không thấy, không thấy nói thấy, đây đều là không thực. “Nói thêu dệt, tân dịch là lời tạp uế”, nghĩa cũng rất hay.
Câu Xá Luận nói: “Tất cả những lời nói buông ra từ tâm ô nhiễm gọi là lời tạp uế”. Tâm ô nhiễm là gì? Tự tư tự lợi là tâm ô nhiễm, tâm vốn là thanh tịnh, vốn bình đẳng, vì ô nhiễm nên không thanh tịnh. Tự tư tự lợi là ô nhiễm, tiếng thơm lợi dưỡng là ô nhiễm, tham sân si mạn là ô nhiễm, có những thứ như thế là tâm không thanh tịnh.
Những lời buông ra từ tâm không thanh tịnh cũng không thanh tịnh, lời nói thế nào? Lời nói rất bùi tai, nhất là âm nhạc, tiếng hát, gồm cả thơ văn, biểu diễn văn nghệ, khiến quý vị khi xem sẽ thế nào? Khi xem sẽ sinh khởi giết, trộm, dâm, dối, khơi gợi tình cảm của quý vị, đấy gọi là thêu dệt. Biểu diễn văn nghệ ngày nay toàn thế cả.
Từ xưa đã có biểu diễn văn nghệ, ngày nay chúng ta nhìn thấy rất nhiều thổ dân, họ thích ca hát, thích nhảy múa, có ! Những dân tộc khác đều không ngoại lệ, múa hát trên một nền nhạc vui là điều bình thường.
Khổng tử đã biểu diễn loại văn nghệ này, chế định một mức độ, mức độ này chỉ ba chữ, là “tư vô tà”. Bất kể biểu diễn văn nghệ thi từ, ca phú, khiến người khác không nổi ý niệm tà bậy, khiến người nghe, khiến người tiếp xúc, đều không phát sinh tà niệm, mức độ đó là đúng mực. Bởi thế ngài đã đưa ra “tư vô tà”. Xã hội Trung Quốc qua các thời đại và quốc gia đều tuân thủ, bây giờ đã giải phóng, không còn giữ phép tắc này nữa.
Một tập tục tốt đẹp, chắc chắn phải được duy trì trên nền tảng này, khi nền tảng này không còn, xã hội sẽ loạn, xã hội loạn ở đâu? Lòng người loạn. Lòng người, khởi tâm động niệm đều là tham sân si mạn, đều là thất tình ngũ dục, đều là lợi mình hại người, rắc rối này rất lớn. Ngày nay phong khí này đã tiêm nhiễm toàn cầu, không của một quốc gia nào, là tất cả. Vì sao phạm vi tiêm nhiễm lại lớn như thế? Vì ngày nay công cụ khoa học đã phát triển, dùng vô tuyến để phát, dụng internet để phát, mọi người trên toàn thế giới ngày nào cũng theo dõi, ngày nào cũng học theo, ngày nào cũng bắt chước. Các bạn trẻ từ nhỏ đã được nuôi dưỡng bởi những tập quán này, tạo thành quan niệm của chúng, đấy gọi là quan niệm chủ quan, vào trước làm chính, nó cho rằng đấy là chuyện bình thường.
Ngôn ngữ, hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, thêu dệt là chuyện thường. Các tiết mục vô tuyến là biểu diễn văn nghệ, nó đang dạy, dạy cả xã hội, từ trẻ nhỏ đến cụ già, nó dạy tất cả. Mỗi ngày mọi người đều xem, mỗi ngày đều tiếp thu thứ giáo dục này, nên trở thành bình thường, rắc rối là chỗ đó.
Hiếu thuận cha mẹ, tôn kính sư trưởng, không ai nhắc đến, họ không nghe ai nhắc, họ cũng không chứng kiến. Bởi thế quý vị nói với họ, họ không dám tin, cho rằng quý vị lừa họ. Nhưng thực sự lừa họ, họ lại tin, nghĩa là nghe lừa chứ không nghe khuyên, xã hội hiện tại là như thế.
Bởi thế chúng ta thấy những tai nạn ngày nay, quý vị hiểu vì sao những tai nạn lại xảy ra, cứ bình tâm suy xét, dùng cách nào để hoá giải những tai nạn này?
Cổ nhân Trung Quốc có câu: “Không nghe người lớn nói, mất mát ngay trước mắt”, ngày nay chúng ta gặp rắc rối, tìm ai? Tìm người lớn tuổi là ổn, người lớn là ai? Tổ tiên chúng ta, cổ thánh tiên hiền. Tổ tiên mỗi dân tộc trên thế giới, mỗi truyền thống văn hoá của dân tộc đều có ưu điểm, đều dạy người yêu người kính trời.
Chúng ta xem rất nhiều kinh điển tôn giáo, tôi đã xem một số, phát hiện trong đó lòng yêu thương chân thành. Đây chính là mục tiêu chung của tất cả tôn giáo, phương hướng chung, chúng ta tìm tòi ưu điểm này, nỗ lực thực hiện, nghĩa là thực hành! Những ưu điểm của truyền thống Trung Quốc phải nói rất cụ thể, Phật pháp lại hay hơn, nói rất cụ thể, những đạo lí tinh tế trong đó, càng học càng thấy vui, càng học càng vỡ ra.
Phần tiếp theo: “Đại Thừa Nghĩa Chương lại nói: Lời trái không đúng, giống như thêu dệt, từ sai đến đúng, nên gọi thêu dệt”. Ỷ là thêu dệt, rất đẹp, rất mềm mại, mọi người rất thích. Bởi thế thêu dệt là những lời hoa mĩ, quý vị rất thích nghe, rất thích xem.
Nội dung nó ra sao? Nội dung khơi gợi thất tình ngũ dục của quý vị, hoàn toàn trái ngược với “tư vô tà” như Khổng tử nói, nó có thể khơi gợi tình cảm của quý vị, khơi gọi những gì nơi quý vị? Hỉ nộ ai lạc, những thứ này trong hiện tại, cái gọi là film tình cảm trên truyền hình, đều thuộc loại này. Không hay không biết, quý vị lọt vào đó, không thể nhảy ra, không có trí tuệ.
“Lại Vô Lượng Thọ Kinh Tiên Chú”, đây là tác phẩm của cư sĩ Đinh Phúc Bảo, “Thêu dệt, là những lời bao hàm ý dâm, không đúng, những người đời sau tích tập” Tứ đại danh tác của tiểu thuyết Trung Quốc: Tam Quốc Diễn Nghĩa, Tây Du Kí, Thuỷ Hử Truyện, Hồng Lâu Mộng, tất cả đều như thế, nội dung đều chứa đựng những tình tiết đó. “Đa phần đều lấy người đẹp, cỏ thơm để ẩn dụ. Phàm những người vào chốn khuê các đều gọi là thêu dệt”. Khuê các là lời nói tình cảm giữa nam nữ.
“Thập Nghiệp Đạo Chương lại nói: Nói những lời ô nhiễm, gọi là lời tạp uế. Nếu tâm không ô nhiễm, trau chuốt văn từ, ca tụng thật đức, không bất thiện vậy”. Bởi thế phải xem nội dung của thêu dệt, một cách đơn giản, thêu dệt là những ngôn từ rất trau chuốt. Nếu những ngôn từ ngọt ngào này được dùng để ca tụng đức hạnh, tốt quá.
Thí dụ, giống tập Thi Kinh do Khổng Tử san định, ba trăm bài thơ là ca từ, lời hay, nhưng nội dung bên trong là chánh, không tà, những lời ca đó từ đâu mà có? Từ tế tự tổ tiên, tế tự cõi Trời, yến hội trong triều đình, âm nhạc tấu lên trong những cuộc lễ, cũng có lời ca dân dã, qua bàn tay san định của Khổng tử, nghĩa là sửa đổi, chọn ra 305 thiên, ở đây ta có thể cảm nhận phong tục xã hội đương thời. Cái ngày nay gọi là đồng dao, nghệ thuật diễn xướng dân gian, phản ánh tình cảm con người của xã hội, ước vọng của họ. Nhà vua thường sưu tập những ca từ này, hiểu rõ dân chúng, làm tài liệu tham khảo để trị nước, quý vị xem ưu điểm của việc làm này.
Thập Nghiệp Đạo Chương đã nêu hai mặt, một là thiện, hai là bất thiện, đều nói đến.
Chú giải của chương này rất dài, phần sau vẫn còn, chúng ta tiếp tục xem phần sau.
“Đại sư Vọng Tây nói: Tội nói dối này, người đời dễ mắc”, rất dễ phạm phải, ai cũng muốn nói, ngôn ngữ không tách rời đời sống chúng ta. Ngày nay được mấy người kiệm lời, trầm tư ít nói? Tôi nghĩ lại, tôi đã học Phật sáu mươi năm, chưa thấy.
Những người tôi gặp đều thích nói, ít người không thích nói, tôi chỉ thấy một mình đại sư Chương Gia, ngài có thể ngồi với quý vị một giờ mà không mở lời, ngài dạy người bằng cách nào? Dạy bằng oai nghi, rất ít dùng lời, ngài dạy bằng cách đó. Khi ngồi với ngài, đừng nói câu nào, tự nhiên thấy kính trọng. So với những pháp sư quý vị đã gặp, họ nói chuyện mấy giờ với quý vị, lợi ích càng nhiều. Lời đại sư Chương Gia rất chậm, rất rõ ràng, lời ít ý sâu, khi tiếp xúc với ngài, thực sự bạn khó quên những lời ngài dạy.
“Người đời dễ phạm”, bạn không để ý đến hậu quả, lai là tương lai, báo là báo ứng, ta phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình, hậu quả sẽ đi liền theo sau.
Như Nam Sơn nói, Nam Sơn ở đây là giới luật, luật sư Đạo Tuyên ở núi Chung Nam, đây là tổ sư Luật tông. Ngài dạy: “Rất nhiều người dễ phạm giới này, vì nghiệp dối tích tụ, thức chủng càng nhiều, nên theo trần cảnh, động liền hư cấu”, mở miệng là có vấn đề. Tiếp nói, vẫn lời của luật sư Đạo Tuyên: “Bồ Tát Hành Cơ lại nói: “Miệng dữ hại người, kiếm lưỡi lấy mạng, như miệng như mũi, chết xong hết tội”.
Câu này, tiếp theo là giải thích của Niệm Lão: “Khiến miệng người không nói như mũi, khỏi bị tội lỗi”. Mũi không nói được, nếu miệng như mũi, cố gắng để nói ít là tốt nhất, nói nhiều lỗi nhiều. Bởi thế học làm người đi vào đời dứt khoát phải cung kính, khiêm tốn, nghe nhiều, xem nhiều, ít nói.
Tứ đại Thiên Vương trong nhà Phật, họ là tượng trưng những vị Hộ pháp, chúng gọi các ngài là thần Hộ pháp, họ hộ pháp cho ai? Hộ pháp cho bản thân, hộ thế nào? Quý vị hiểu được cách nói tượng trưng của họ, có thể hiểu được. Danh hiệu Đông Phương Thiên vương gọi là Trì Quốc, đây là cách tượng trưng, trì là giữ gìn, quốc là quốc gia, Thiên vương Trì quốc. Bản thân chúng ta, làm sao để giữ gìn bản thân chúng ta, đấy chính là Thiên vương Trì quốc đã dạy chúng ta. Những thứ ngài nắm trên tay mang tính tượng trưng, cần phải hiểu.
Trên tay Thiên vương Trì quốc là đàn Tì bà, nhạc cụ, không phải ngài muốn ca hát, dùng Tì bà để ví von. Làm sao giữ được tính mạng, giữ được gia đình, giữ gìn quốc gia quý vị mãi mãi hưng vượng, không thất bại, dùng những gì? Dùng Tì bà, thấy Tì bà là nhạc cụ dây, so căng sẽ đứt, chùng quá nó sẽ không vang, quý vị đã thấy đấy, Tì bà ngụ ý gì? Nhà Phật gọi là trung đạo, tổ tiên Trung Quốc gọi là trung dung, đạo của trung dung. Không thể quá tay, cũng không nên bất cập, cần điều chỉnh cho hợp lí, lấy ý nghĩa đó.
Phật dạy Bồ Tát như thế, Thánh hiền dạy quảng đại quần chúng, phải biết dùng trung, quý vị mới có thể hộ quốc, có thể hộ trì bản thân, giữ gìn gia đình, nâng đỡ sự nghiệp, hộ trì quốc gia.
Vị Thiên vương thứ hai, Thiên vương Tăng trưởng Nam phương, ý của tăng trưởng là nâng cao lên. Trong văn hoá Truyền thống Trung Quốc nói, mỗi ngày thêm mới, nhà Phật ngày nay nói tinh tấn, quý vị phải tiến bộ, không tiến bộ sẽ lùi bước, phải cầu tiến. Tiến bộ cần dựa vào gì? Nên dựa trí tuệ, không phải tri thức, bởi thế trên tay ngài nắm, không phải cuốn sách mà là một thanh gươm báu. Gươm đại diện cho trí tuệ, đây là gươm trí tuệ, ngài không nắm cuốn sách, có nghĩa là có trí tuệ quý vị mới có tiến bộ, ý rất sâu sắc. Hai vấn đề này, làm sao để cầu được? Một là hộ quốc, hai là trí tuệ.
Hai vị Thiên vương còn lại dạy chúng ta phương pháp, quý vị xem Thiên vương phía Tây, Thiên vương Quảng mục phương Tây, từ danh xưng của ngài, dạy quý vị những gì? Quan sát, Trên tay Thiên vương Quảng mục là con rồng, hoặc rắn, rồng rắn đại biểu nhữung gì? Biến hoá. Lòng người thay đổi, xã hội thay đổi, thế giới thay đổi, không kể thay đổi thế nào, đạo lí trong đó vẫn không thay đổi. Bởi thế tay phải nắm hạt châu, hạt châu đại diện lí, lí không đổi, sự có thể đổi thay, người và việc đều đổi, lí không đổi. Bảo quý vị quan sát, nắm thật chắc đạo lí này, quý vị mới có thể ứng phó được thay đổi mau chóng, đạo lí bất biến đó là gì? Chân tâm, chúng ta gọi là chân thành, chân thành là thể của tâm Bồ đề. Quán Kinh gọi là tâm chí thành, Khởi Tín Luận gọi là trực tâm. Không kể thay đổi ra sao, tâm chân thành không đổi, có thể ứng phó.
Mấy hôm nay, có người đồng tu mang đến chiếc đĩa đưa tôi xem, nói về một doanh nhân Nhật Bản, Đạo Thịnh Hoà Phu. Khi tôi xem xong cách tượng trưng của Tứ đại Thiên vương, ông đã ứng dụng tất cả. Bởi thế, ở Nhật Bản, ông ta trở thành bậc thầy về kinh doanh, bậc thầy trong giới doanh nhân.
Nhật bản có bốn bậc thầy, ông ta là một trong số đó, ba người kia đã qua đời, còn lại mình ông. Mọi người chất vấn, sao ông không thất bại trong kinh doanh? Trong năm mươi năm, trải bao nhiêu phong ba, gió táp mưa sa, không ảnh hưởng một chút đến ông. Ông ta không bị ảnh hưởng, rất nhiều công ti phá sản, không đứng vững, doanh số của ông vẫn tăng đều. Những công ti khác phải cắt giảm nhân công, công nhân trong công ti ông vẫn giữ nguyên, vấn đề ở đâu? Chân thành, lương tâm, dùng tâm chân thành để đối nhân xử thế. Bất luận nó thay đổi thế nào, tôi không đổi, thành công ở đó.
Anh ta là Phật tử, anh từng xuất gia, ứng dụng văn hoá truyền thống Trung Quốc và Phật giáo Đại thừa vào việc kinh doanh. Bây giờ ông ta là chủ tịch hội đồng quản trị hãng hàng không Nhật bản. Mấy năm nay hàng không Nhật bản tổn thất rất lớn, lại tìm ông là chủ tịch hội đồng quản trị, hãng hàng không Nhật bản được vực dậy, từ lỗ thành lãi, trong khoảng hơn một năm.
Một số người nghĩ hãng hàng không Nhật bản chắc sẽ đóng cửa, nhưng ông ta đã vực nó dậy, nhờ đâu? Từ sự chân thành, phương pháp ông ta dùng, với lí luận triết học kinh tế phương Tây, hoàn toàn trái ngược. Người khác không dám làm, ông ta làm. Hỏi ông ta cách nghĩ đó từ đâu mà có? Từ hai nghìn năm trước của Trung Quốc, ba nghìn năm trước, những Thánh nhân, hiền nhân, có được từ trí tuệ họ có, dùng phương pháp của họ để kinh doanh công ti của mình, vĩnh viễn đứng trên mảnh đất bất bại.
Kì thực mà nói, là tinh thần gia đình của người Trung Quốc, ô ta đã xem công ty như một gia đình, coi tất cả công nhân như anh chị em của mình, ông ta đối đãi như thế. Chúng ta là một gia đình, vì thế mọi người trong công ty, có được sức mạnh đoàn kết, sức mạnh này rất lớn. Công ty mời ông ta làm chủ tịch hội đồng quản trị, vốn muốn về hưu, không muốn tham gia nữa, tuổi đã cao, vì muốn vực dậy công ti, ông đã trở lại.
Bởi thế ông ta kể rất chi tiết, người phương Tây kinh doanh, kinh doanh một công ty, đặt lợi ích công ty lên hàng đầu. Cần cắt công nhân, có nghĩa hạ lương đến mức thấp nhất, bắt họ phải phục vụ công ty, công ty kiếm tiền cho ông chủ, đặt ông chủ lên hàng đầu, công nhân và khách hàng đứng sau.
Cách làm của họ khác nhau, những thứ công ty họ cần là lợi ích, đứng đầu là ai? Đứng đầu là công nhân, những công nhân này rất hưng phấn, mọi công nhân đều cùng nhau nỗ lực, công ty kinh doanh, lợi ích nên dành cho công nhân. Thứ đến là khách hàng, công ty thứ ba. Bởi thế doanh số ông ta tăng theo từng năm, khách hàng thế nào? Thích thú mua hàng, công ty ông rất tốt, tại sao? Săn sóc khách hàng rất chu đáo, công nhân toàn tâm toàn lực phục vụ công ty, rất có lí! Đây là tư tưởng văn hoá truyền thống Trung Quốc, ông ta áp dụng tất cả. Nhà của người Trung Quốc ngày trước là đại gia đình, có gia đạo, có gia qui, có gia học, có gia nghiệp, Đạo Thịnh Hoà Phu đã ứng dụng tất cả.
Ngày nay tin tức này được lan truyền khắp nơi, sẽ khiến một số người nghĩ lại, quý vị mang lợi ích cho mọi người quý vị mới được lợi ích. Khi chỉ nghĩ đến lợi cho bản thân, công ty sẽ sụp đổ, sẽ đóng cửa, đấy là điều được dạy trong Phật pháp. Phật dạy mọi người kiếm tiền thế nào? Bố thí tài sản sẽ được của cải, càng cho càng được. Thông minh trí tuệ là do bố thí pháp, mạnh khoẻ sống lâu là do bố thí vô uý. Phật dạy quý vị tu ba thứ bố thí này, sẽ được ba thứ quả báo, giàu có, thông minh trí tuệ, khoẻ mạnh sông lâu, từ đấy mà có.
Không chịu bố thí, tự tư tự lợi, không có được. Không chịu bố thí, họ vẫn phát tài, được lợi ích, là do tu tập kiếp trước, quả báo đời này là những gì đã tu kiếp trước. Khi quả báo đời này hết, đời này quý vị không tu bố thí, đời sau sẽ nghèo nàn. Bởi thế con người, cần nghĩ đến quả báo tương lai. Đây là việc khiến chúng ta phải kiệm lời để khỏi tạo nghiệp miệng.
“Như Trí Độ Luận nói”, Đại Trí Độ luận có đoạn thế này: “Như Phật dạy, nói dối có mười tội”, việc nói dối bao gồm bốn tội như đã nói trước đây, nói dối, hai lưỡi, ác khẩu, thêu dệt. Mười loại tội này: “Những gì là mười, một, hơi miệng hôi”, có hiện tượng này không? Có, mọi người không muốn gần quý vị, hơi miệng hôi, do tạo nghiệp này. Chúng ta đã từng gặp, khi hơi trong miệng khó ngửi, khẩu nghiệp người này quá nặng.
“Thứ hai, thiện thần lánh xa, phi nhân thân thiện”, thiện thần không muốn gần quý vị, phi nhân là ai? Là oan gia trái chủ của quý vị, ngày nay gọi là nhập vào thân thể, oan gia trái chủ vây quanh, vì không có thiện thần bảo vệ quý vị. Oan gia trái chủ tất nhiên không phải là một, ngay người thực tâm tu hành cũng không tránh khỏi.
Tôi đã chứng kiến một trường hợp, từ miệng người đồng tu này kể lại, là việc thực, bản thân người này ban đầu cũng không hiểu. Anh này mắc bệnh suyễn, rất nhiều năm, sau này mới phát hiện ra. Khi bệnh suyễn nổi lên, là một người oan gia trái chủ áp vào anh ta, khiến anh chịu tội này. Lại còn một người, hình dáng xấu xí, lại là oan gia trái chủ, quả báo! Ngày trước anh chỉnh người khác, bây giờ mang quả báo này, hai oan gia trái chủ khiến anh ta sống không nổi. Sau này biết rõ, đem tất cả những công đức mình tu tập được hồi hướng cho họ, cầu vãng sanh giúp họ, quả nhiên hiệu nghiệm. Hai oan gia trái chủ này cảm tạ anh ta, khi rời khỏi đã nói với anh: “A Di Đà Phật đến tiếp dẫn họ về thế giới Cực Lạc”, bệnh suyễn của anh cũng khỏi, không cần thuốc thang trị liệu mà khỏi, mặt mũi cũng thay đổi.
Bởi thế chúng ta phải hiểu rõ, thân thể chúng ta mang rất nhiều bệnh tật. Nguyên nhân chính đều do oan gia trái chủ của ta, tìm đến thân ta, bệnh này gọi là bệnh oan nghiệp, không phải không có nguyên nhân.
Chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thực, thứ nhất, quyết không kết oán với người khác, cái gọi là “oan gia nên giải, không nên kết”. Khi kết oán, những thứ này, oan oan tương báo đời đời kiếp kiếp không bao giờ ngưng. Thứ hai, hiện tại, trước đây đã kết oán với người khác, nhất định phải hoá giải, nhất định phải biết sám hối, phải biết tự làm mới.
Người còn sống, có người quý vị rất thích, có người lại rất ghét. Thích họ là duyên lành, không thích, ghét họ là kết duyên ác với họ, quả báo của duyên ác này không tốt. Bởi thế, tất cả những duyên bất thiện, nên nghĩ cách cải thiện nó.
Cuối cùng chúng ta đã thấy rõ, giác ngộ, người khác làm một số việc không hợp với ta, cần phải cho qua, không để trong lòng, càng không thốt ra nơi lời nói. Họ kết oán với ta, ta không kết oán với họ; Họ huỷ báng ta, ta khen ngợi họ, tại sao khen ngợi họ? Ta cảm ơn họ, họ đã tiêu nghiệp thay ta. Bởi thế khi đã thay đổi suy nghĩ, tâm khai ý lãng, thống khổ phiền não hoàn toàn hết sạch, quý vị sẽ rất nhẹ nhàng, rất vui vẻ. Đối xử với những người đã làm hại mình, quý vị cảm ơn họ, cảm ơn với tất cả tâm thành, nghiệp chướng chúng ta sẽ tiêu trừ, đây là điều cần phải học, nếu không học Phật sẽ công cốc.
Mười câu tiếp theo, thời gian đã hết, chúng ta học tiếp đoạn này vào ngày mai.
Hết tập 527
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 527 PAGE 1
Tập 528
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Minh Tuệ
Biên tập: Nguyên Tâm
Thời gian: 08.08.2011
Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong
Chư vị Pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 672, hàng thứ 3, bắt đầu từ chữ cuối cùng.
Như Trí Độ Luận nói, ở đây là Đại Trí Độ Luận nói: “Như Phật dạy, nói dối có mười tội, những gì là mười? Một, hơi miệng hôi”.
Chư vị, mời ngồi, mời ngồi.
Hôi miệng là chứng thường gặp, nói lên điều gì? Nói lên người đó nói dối, có thể nói thế này, nói dối, hai lưỡi, thêu dệt, ác khẩu, vấn đề rất dễ phạm. Thông thường, mọi người hay cho rằng hôi miệng là do dạ dày có bệnh, mới đưa đến chứng hôi miệng. Không ngờ thật sự là do nghiệp không nên trách dạ dày, do bản thân ta tạo khẩu nghiệp.
Điều đầu tiên của quả báo khẩu nghiệp, điều đầu tiên là gì? Thông thường nhất, phổ thông nhất, bản thân chúng ta có hay không? Có, nhưng bản thân chúng ta đã quen, không nhận ra. Cùng ở với mọi người, chúng ta hắt hơi, nói chuyện, mọi người đều nghe thấy, nhưng khi nghe không ai tiện nói, song có thể nhìn thấy, họ tránh xa quý vị, không có điều gì thật sự cần thiết họ sẽ không gần gũi quý vị.
Lúc tôi còn trẻ, giai đoạn mười tuổi chưa có, hai mươi tuổi có. Tôi học Phật giảng kinh bắt đầu từ năm ba mươi ba, lúc bấy giờ có, có lão cư sĩ rất hiếm có ông đã nói với tôi, bởi ông là người hôm nào cũng đến nghe tôi giảng kinh, hình như giảng đến năm thứ ba. Năm thứ ba, tôi đoán như thế, ba mươi lăm, ba mươi sáu tuổi, ông nói với tôi. Ông nói, Pháp sư bây giờ thầy giảng đã có công đức rồi, tôi hỏi, làm sao thấy được? Ông nói, mới giảng kinh miệng thầy rất hôi, rất khó chịu, giờ đã ba năm, thầy hết hôi miệng. Từ chỗ này có thể thấy, thầy giảng kinh đã có chút công đức.
Bản thân tôi không hay biết, không phải ông này nói cho biết, cơ bản tôi không thể phát hiện ra, trở thành thói quen bản thân. Những người xung quanh tôi không ai nói, chỉ mình vị cư sĩ này, vị cư sĩ này ước khoảng hơn bảy mươi, đương nhiên không thể vọng ngữ, đã nói với tôi. Bởi thế thực sự thâm nhập kinh tạng, làm mới bản thân, không còn phạm lỗi nói dối. Lời nói phải cẩn thận, không được lừa dối.
Ngôn ngữ của Bồ Tát, nhất định khiến chúng sinh được thiện lợi. Thế Tôn không nói thì thôi, đã mở miệng là giảng kinh, mỗi chữ, mỗi câu được chép lại là kinh điển, đây là điều không thể không nhắc nhở trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Hôi miệng chứng tỏ khẩu nghiệp của quý vị rất nặng, đây là một loại tội.
“Thứ hai, thiện thần xa lánh, phi nhân thân cận”. Mỗi người, trước đây chúng ta đã học, mỗi người khi sinh ra sẽ có hai vị thần đi kèm, một gọi là đồng sinh, một gọi là đồng danh, hai vị đều là thiện thần. Đồng sinh là nữ thần, đông danh là nam thần. Nữ thần chuyên ghi những điều bất thiện của quý vị; Nam thần chuyên ghi những việc thiện của quý vị, mang tất cả những ghi chép này báo Thiên thần, Thiên thần ở đó lưu làm tài liệu.
Những khởi tâm động niệm của chúng ta, chúng ta có nhìn thấy hai thần này không, hai thần thấy chúng ta, việc này thật hay giả? Chúng ta tin cổ thánh tiên hiền không nói dối, dù nói đó có phải phương tiện hay không, dùng những quỉ thần này để giáo hoá chúng ta bỏ ác làm lành, dùng việc này để làm công cụ?
Chúng ta hãy bình tâm suy nghĩ, Thánh hiền, Thần minh dạy người đều rất có trí tuệ, có phương tiện thiện xảo, cần gì dùng phương cách này? Nếu không có hai loại thần này, nói hai loại thần, vậy không phải nói dối sao? Tuy nói dối là tốt, tốt nhưng vẫn là nói dối, đó không phải là phương pháp tối ưu. Bởi thế chúng ta khẳng định, Thánh hiền, Thần minh giáo hoá chúng sinh, chắc chắn không dùng phương pháp này để làm công cụ.
Giống Phật Thích Ca Mâu Ni, chắc chắc phải dùng lí sự, để dạy người khác tín thọ phụng hành, nếu có một câu nào dùng loại giả thiết này, ảnh hưởng đến các ngài sẽ rất lớn! Tại sao? Mọi người có thể nói, quý vị đã có một câu nói dối, những lời suốt đời quý vị sẽ không thật. Thánh hiền quân tử không ai đi làm chuyện như thế, Phật Bồ Tát liệu có làm những chuyện như thế chăng?
Kim Cang Kinh nói rất hay: “Lời Như Lai là lời nói thật”, lời của ngài là lời nói thật, không phải giả. “Thật ngữ giả”, chắc chắc không thể dối lừa. “Như ngữ giả”, như ngữ là hoàn toàn như chân tướng sự thật. Ngài nói chân tướng sự thật cho chúng ta, ngài sẽ không thêm thắt, cũng không lược bỏ, không tăng không giảm gọi là như ngữ. “Không cuống ngữ là không lừa dối vậy”, ở đây là tạo niềm tin cho tất cả chúng sinh, tạo niềm tin cho muôn đời sau.
Vấn đề này, chúng ta nên học hỏi nơi Phật Thích Ca Mâu Ni. Chưa tiếp xúc Phật pháp có thể không biết, việc dối trá này mỗi ngày đều mắc nơi miệng, sau khi học Phật đã được sáng tỏ, thấy rõ ràng. Phải kiên quyết giữ lời dạy của Như Lai, không nói dối.
Ngũ giới là đại giới căn bản, bốn giới đầu gọi là tánh tội, không kể quý vị trì giới hay không, đã phạm là có tội. Giới cuối cùng là giá tội, giá tội là gì? Thọ giới, phạm phải là có tội, chưa thọ giới, phạm phải quý vị không có tội, đó là uống rượu, nó không thuộc tánh tội.
Tại sao Phật đưa giới uống rượu nặng như tánh tội? Liệt nó vào giới nặng? Chúng ta phải hiểu nguyên nhân, uống rượu không có tội, sau khi say thường tạo tội nghiệp, sẽ tạo tất cả những tội giết, trộm, dâm, dối trước đó, tại sao? Đầu óc họ không còn tỉnh táo nữa. Trong A lại da đã sẵn hạt giống ác, có duyên bên ngoài nó sẽ hiện hành, nguyên nhân ở chỗ đó. Bởi thế Phật dạy mọi người không được uống rượu, là để ngăn chặn việc phạm tội. Vì thế điều này gọi là giá giới, bản thân không có lỗi, nhưng sau khi say, quý vị sẽ phạm những tội khác, tội lỗi sẽ rất nặng. Thiện thần xa lánh quý vị, bởi quý vị tạo nghiệp miệng quá nặng.
Quý vị xem ở trong nhà Phật, quý vị thọ tam quy, trong kinh nói rất rõ ràng, người đã thọ tam qui, sẽ được ba mươi sáu vị thần Hộ pháp, ngày đêm bảo vệ. Phi nhân là ai? Oán thân trái chủ, yêu ma quỉ quái, không dám đến gần, quý vị đã có thần Hộ pháp. Quý vị thọ một điều trong ngũ giới, sẽ có năm vị thần Hộ pháp, thọ cả năm giới, có hai mươi lăm vị thần Hộ pháp, có ba mươi sáu vị thần Hộ pháp ngày đêm bảo vệ, quý vị sẽ không gặp những tai nạn.
Quý vị là người như kinh Phật đã nói: “thiện nam tử, thiện nữ nhân”, thực sự tâm thiện, hành thiện. Những oán thân trái chủ từ quá khứ, đời này đang bám trên thân, họ sẽ lánh xa, tại sao? Không còn làm hại, để quý vị thành tựu việc tu hành, thành tựu của quý vị họ sẽ thơm lây, tại sao? Tất cả những người này là chúng sinh có duyên với quý vị. Thành Phật rồi, nhà Phật thường nói, Phật không độ người vô duyên, đây là những người có duyên với quý vị, là đối tượng để độ chúng sinh. Bởi thế họ mong bạn sớm thành Phật, sớm đến độ họ, không ngăn trở quý vị.
Nếu học Phật một cách giả tạo, lấy danh hiệu học Phật, phá giới phá luật, thần Hộ pháp sẽ đi hết, thần Hộ giới cũng đi, những oán thân trái chủ của quý vị đều áp vào thân để quấy rầy quý vị. Họ đến báo thù, họ không để quý vị thoải mái, thân tâm đều chịu khổ. Thân thể mang bệnh hoạn, tâm lí chịu phiền não, lo nghĩ, bức bối, thân tâm không an. Tất cả là oán thân trái chủ tìm đến, không có oán thân trái chủ, làm gì có chuyện đó?
Những chuyện nhỏ này thường xảy ra trong đời thường, tựa hồ không ngày nào thoát khỏi. Chúng ta không tìm ra nguyên nhân, cho rằng thân thể không tốt, tìm thầy thuốc kiểm tra, không vấn đề, rất bình thường, tìm bác sĩ tâm lí cũng không vấn đề gì. Không học Phật không hiểu được, khi học Phật rồi mới hiểu.
Nếu chúng ta muốn giữ gìn sức khoẻ, việc tu học đều bình thường, phải làm sao? Đem những công đức tu hành của mình, hồi hướng để họ cùng hưởng, họ vui vẻ liền không gây khó nữa. Quý vị dùng tâm thanh tịnh để học Phật, dùng tâm thanh tịnh tu trì, dùng tâm thanh tịnh để sống, xử lí những việc hàng ngày, đối nhân xử thế, họ rời xa ngay.
Chúng ta ở trong đạo tràng, trong giảng đường, trong Niệm Phật đường, thấy được bao nhiêu người niệm Phật, đang nghe kinh, tinh thần ủ rũ không phấn chấn, thấy họ thế nào? Mệt mỏi, cho thấy họ rất đau khổ, họ không thoải mái, tinh thần không phấn chấn, đều là oán thân trái chủ. Chúng ta hiểu được chân tướng sự thực, quan sát trong đời sống hàng ngày, quý vị sẽ tìm ra câu trả lời, những ai có nhiều oán thân trái chủ, họ sống rất mệt, sống rất khổ sở; Những người nào oán thân trái chủ ít hơn, họ sẽ rất nhẹ nhàng, rất hoạt bát, không thể nhìn nhầm.
“Phi nhân đắc tiện”, thiện thần xa lánh, oán thân trái chủ sẽ thấy dễ dàng, sẽ đến tìm quý vị, đây là tội nặng thứ hai.
Tội nặng thứ ba: “Tuy nói lời thật, nhưng không ai tin”, tuy những lời quý vị nói là thật, lời đúng, người ta không tin, tại sao không tin? Bởi trước đó đã nhiều lần, quý vị thường nói dối, quý vị nói lời thật, người ta cũng cho rằng đang nói dối, không dám tin, không dám tiếp nhận.
Thứ tư, đây là tội nặng thứ tư: “Người trí họp hành, thường không tham dự”, khi người trí thức tập hợp lại một chỗ, họ đang bàn bạc vấn đề, họ không cần quý vị tham gia, ngyên nhân do đâu? Khẩu nghiệp quá nặng, người khác không có niềm tin nơi quý vị, ngại sau khi tham dự, trở lại phá hoại công việc, bởi thế không mời quý vị tham dự.
Thứ năm: “Thường bị phỉ báng, tiếng xấu ác bay khắp thiên hạ”, quả báo của quý vị là thường xuyên bị người phê bình, bị người hủy báng. Tiếng xấu, hành động sai trái của quý vị, rất nhiều người biết, đấy là tội, thực tế mà nói cũng là đang tiêu nghiệp chướng.
Gặp những trường hợp này, chúng ta nên nhớ, cổ thánh tiên hiền khuyên răn chúng ta: “Gặp những chuyện không hay, nên hỏi lại mình”. Chúng ta phải nỗ lực phản tỉnh, người ta phê bình mình, coi thường mình, ta có chăng? Có phải đổi, không càng cố gắng. Nếu không có, đó là oan ức, đó là do người ta gắp lửa bỏ tay, cũng tốt, giúp ta tiêu trừ nghiệp chướng, ta phải cảm ân. Nếu có, càng phải cảm ân, họ nhắc nhở ta, để ta tự sửa mình.
Người xưa nói rất hay: “Không phải thánh hiền, ai không mắc lỗi, có thể sửa lỗi, không gì hay hơn”. Người ta nhắc nhở ta, phê bình ta, thực sự ta có lỗi đó tức tốc thay đổi. Đối với người coi khinh ta, phê bình ta, không ôm lòng oán hận, ngược lại đem tâm cảm ân, khiến tội lỗi ngày càng nhẹ nhàng, thiện căn ta ngày càng nuôi lớn, đây là điều tốt.
Thứ sáu: “Mọi người coi khinh, tuy có dạy dỗ, mọi người không nghe”, tội nghiệp thứ sáu là như thế, người ta coi khinh quý vị. Quý vị có rất nhiều lời hay khuyên bảo họ, họ không nghe, họ không làm theo, tất cả đều là quả báo nói dối. Trong vọng ngữ bao gồm hai lưỡi, thêu dệt, ác khẩu.
Trong kinh Phật đã dạy, Đại Trí Độ Luận dẫn chứng, chúng ta phải nỗ lực học tập, tại sao? Có thể chúng ta mỗi ngày đều phạm, bản thân không nhận ra, giống như những lời dạy này, Thế tôn thường nói trong kinh luận Đại, Tiểu thừa, cực kì từ bi, lúc nào cũng nhắc nhở chúng ta.
Thứ bảy: “Thường nhiều ưu sầu”, lo nghĩ, chúng ta thường nói phiền não. Tình trạng phiền não rất phổ biến, gây trở ngại rất lớn cho người tu hành, với sự nghiệp của quý vị, có sức phá hoại rất lớn.
Có người đồng học nói với tôi, thời thanh niên tâm khá thanh tịnh, việc phiền não không nhiều, đầu óc tỉnh táo, trí nhớ rất tốt, suy nghĩ cũng chín chắn. Bây giờ tuối tác đã lớn, độ bốn, năm mươi tuổi, mỗi ngày suy nghĩ không biết bao nhiêu chuyện, nhiều bực bội, nhiều ưu tư, người trở nên chậm chạp, suy nghĩ trì trệ, trí nhớ giảm sút, thoáng là quên ngay. Nếu nói thường nghĩ đến những chuyện này, tâm lại không thanh tịnh, phải làm sao?
Ông ta hỏi tôi, tôi bảo ông, buông bỏ tất cả, không xử lí công việc, không nghĩ đến nó, niệm Phật, niệm Phật là nhất. Khi việc đến, lại dùng tâm để giải quyết công việc, ông ta nói, quên tất cả a? Khi nhớ lại ông viết tất cả ra giấy, dán trên bàn, rời bàn là không nghĩ nữa, ngồi trước bàn, thấy những chuyện gì ông lại nghĩ, đấy là một phương pháp tốt. Không nên lúc nào cũng nghĩ, lại sợ quên mất, thực sự quên hết, lại nhầm lẫn.
Hôm nay có chuyện gì, bạn cứ ghi từng mục ra giấy, dán lên bàn, rời bàn là niệm Phật A Di Đà, không nghĩ đến gì nữa. Khi quay lại ngồi ở bàn, xem có chuyện gì, theo tuần tự trước sau để giải quyết. Suốt ngày cứ nghĩ đến những chuyện linh tinh, quý vị không có thời gian để niệm Phật, chuyện quan trọng nhất thì coi nhẹ, như thế có ổn chăng?
Thứ tám: “Gây nhân duyên nghiệp phỉ báng”, đây là đối bản thân, không phải với người khác. Bản thân quý vị thường có nghiệp miệng, tức gieo giống huỷ báng người khác, hoặc người khác huỷ báng quý vị. Quả báo nghiệp nhân, tự thân phải chịu, không phải tự nhiên mà đến.
Thứ chín: “Sau khi chết rồi đọa vào địa ngục”, địa ngục ở đây, là những gì đã nói với quí vị phần trước, địa ngục Cắt lưỡi. Nghĩ đến nỗi khổ địa ngục, nghĩ đến nỗi khổ cắt lưỡi, không tạo nghiệp khẩu nữa.
Thứ mười: “Nếu được làm người, thường bị coi khinh”, chịu xong quả báo địa ngục, rời địa ngục đến nhân gian. Bởi vẫn mang tập khí ác nghiệp đời trước, vì thế luôn bị người khác coi khinh, vấn đề này cần phải ghi nhớ. Bị người khác hủy báng, nhất định phải nỗ lực phản tĩnh, có phải thay đổi, không phải cố gắng. Đừng oán hận người coi phỉ báng, phải mang lòng cảm ân, phải đem tâm sám hối, phải đem tâm hối cải, họ là nghịch tăng thượng duyên của ta, chúng ta mới được thành tựu. Nếu nghe người khác huỷ báng, trong lòng bứt rứt, liền oán hận, tìm cách trả thù, thế là hỏng, rắc rối rồi đấy, tại sao? Tạo nên oan oan tương báo, đời đời kiếp kiếp không bao giờ ngưng.
Phật Bồ Tát thường khuyên chúng ta: “Oan gia nên giải không nên kết”, oan nhất định phải cởi nó ra, không nên kết oán với người, bản thân mới được vãng sinh, khi vãng sinh mới không bị chướng ngại. Nếu không hiểu rõ đạo lí này, nghe người ta đổ oan cho quý vị, quý vị không phục, phải tranh cãi với họ, phải tìm ra lí lẽ, như thế là kết oán, không cần thiết.
Phê bình của người, huỷ báng của người, nhận tất cả, sau khi tiếp nhận mới phản tỉnh, đây là điều có lợi cho ta. Họ nói không sai, tôi thực sự có lỗi đó, tôi không oan hận họ, tôi phải cảm ân họ, họ nhắc nhở tôi, tôi sẽ sửa đổi. Tôi phản tỉnh, nhận ra đấy không phải lỗi của tôi, họ nói oan cho tôi, tốt quá, tại sao? Cổ nhân cho rằng thua thiệt là phước. Tôi bị người ta hiểu nhầm, bị người đổ oan, đấy là tiêu nghiệp chướng, trước mắt không có tội nghiệp đó, trong quá khứ có thể có. Bây giờ hết báo rồi, là việc rất tốt, không phải chuyện xấu, nên đem lòng cảm ân, hoan hỷ đón nhận.
Từ đó có thể biết, quả báo thiện ác, thị phi, tốt xấu, đều trong một niệm của ta. Có thể chuyển ác báo thành thiện báo, ác niệm trở thành thiện niệm, chuyện xấu trở nên chuyện tốt, tất cả đều trong một niệm. Một niệm ở đây là trí tuệ, không phải phiền não, những gì tạo nên bởi phiền não đều gọi tội nghiệt, những gì tạo nên bởi trí tuệ đều là phước báo.
“Có thể thấy ác nghiệp của nói dối, mang lại nhiều tội lỗi, chết đọa địa ngục, cẩn thận chớ coi thường”. Đây là những câu Niệm Lão thêm vào, nhắc nhở chúng ta, không được xem thường nói dối, rất dễ phạm phải, nhất định phải hiểu được, mỗi ngày đang tích luỹ. Vấn đề này sẽ rất nghiêm trọng, tích luỹ một đời, quả báo phải đọa điạ ngục. Không nói đến những tội nghiệp khác, chỉ nói khẩu nghiệp, đời này tích góp lại, đủ để đọa vào địa ngục, thêm những thứ khác nữa sẽ nặng hơn. Bởi vậy nên cẩn thận, không được coi thường nó, không được bỏ qua.
Tiếp theo là câu: “Ghen ghét người hiền”, vấn đề này rất phổ biến trong xã hội ngày nay, ngày trước cũng có, nhưng ít, bây giừo hiện tượng này phổ biến. “Tắng là ghen ghét”, ghen ghét người khác. “Tật là đố kị”, thấy chuyện tốt, người tốt, họ không thích. Ghen ghét, đố kị, sau lưng lại còn hãm hại người ta, tội này càng nặng.
“Từ đây đến tôn quí tự đại, tám câu”, đây là tám câu kinh văn.
Kinh văn ghi rằng: “Ghen ghét người hiền, làm hại hiền minh, không hiếu cha mẹ, khing mạn sư trưởng, không tin bạn bè, khó được thành thật, tôn quý tự đại”, đến đây là tám câu. “Xưa có hai cách giải thích”, người xưa có hai cách giải thích.
Thứ nhất là Gia Tường Sớ nói: “Ghen ghét người hiền, nói về ác khẩu”, ở đây là phê bình người hiền, cho rằng cái thiện đó là giả dối, là thiện dối trá, là lừa dối mọi người, dùng những lời như thế để phê bình. Hoặc giả nói họ có dụng tâm riêng, có ý đồ riêng, chúng ta không nên mắc lừa. Khiến một số người, đối với người thiện, việc thiện nổi lên nghi ngờ, phá hoại người thiện, việc thiện.
“Làm hại người hiền, nói về dối trá”, ác khẩu, dối trá, tội này rất nặng. Hãy nhìn ảnh hưởng của người tốt, việc tốt, những chuyện họ làm là tốt, nếu chuyện đó ảnh hưởng lớn đến xã hội thì tội anh ta càng nặng; Thời gian ảnh hưởng lâu dài thì tội của họ càng lâu, thời gian chịu tội càng dài, hoàn toàn tương ứng với quả báo trong tương lai của họ.
Việc tốt là của cá nhân họ, sức ảnh hưởng không lớn, nếu họ thực hiện được những việc tốt, là những việc công ích, từ thiện, làm lợi cho một địa phương, lợi ích cho nhiều người, tội huỷ báng, phá hoại của họ rất nặng. Đây không thể kết tội bản thân anh ta, kết tội theo thời gian ảnh hưởng, việc ảnh hưởng của nó rất lớn, thời gian ảnh hưởng rất dài, đa phần loại tội nghiệp này là địa ngục, địa ngục Vô gián.
Vì thế Phật dạy các Bồ Tát, khi gặp những người tốt việc tốt, Bồ Tát nên tuỳ hỉ công đức, tuỳ hỉ là gì? Toàn tâm toàn lực giúp đỡ họ, giúp họ thành tựu, họ được bao nhiêu công đức, người tuỳ hỉ sẽ được bấy nhiêu công đức, giống nhau, bình đẳng. Phải hiểu vấn đề này, tuỳ hỉ công đức bất khả tư nghị. Lợi ích một vùng, có lợi ích cho quốc gia xã hội, vấn đề này người được hưởng lợi rất nhiều, thời gian hưởng lợi rất dài lâu, công đức này thực sự rất lớn. Người khởi xướng là Thánh nhân, người tuỳ hỉ là hiền nhân.
Chúng ta lấy thí dụ đơn giản, người khởi xướng, quả báo trong tương lai của họ làm người lãnh đạo quốc gia, còn người tuỳ hỉ thì sao? Là đại thần trong triều đại đó, đều được công đức. Phá hoại nó, ai bị thương tổn? Nhân dân bị thương tổn, xã hội chịu thương tổn, tội này rất nặng. Tội bị kết như thế, không phải kết theo cá nhân họ, nếu kết theo cá nhân họ thì không quá nặng, kiểu kết tội này thực sự rất nặng.
“Bất hiếu nhị thân”, Nguỵ Dịch là hai thân”. Trong bản Hội Tập Kinh Vô Lượng Thọ, trong bản này ghi: “Bất hiếu phụ mẫu”, phụ mẫu là nhị thân. “Nói rõ người ác làm nghịch”, ở đây là tội ngũ nghịch, là tội nghiệp nặng nhất trong tội lỗi.
Cha mẹ là người thân nhất, không biết báo ân, làm trái ý họ, tội này ngày xưa là trời đất không tha. Từ trước đến nay, cổ nhân đưa tội này lên hàng đầu, gọi là đệ nhất đẳng tội.
Đầu năm Dân Quốc, trước chiến tranh, lúc bấy giờ tôi lên mười, vẫn nhớ một chuyện, trong bộ luật Trung Quốc, có một điều gọi là: “Thân quyền xử phân”. Thân là cha mẹ, cha mẹ có quyền phân xử quý vị. Bất hiếu cha mẹ, cha mẹ đến cửa quan tố cáo quý vị, tôi có đứa con bất hiếu, các ông xử tử nó đi, chấp hành ngay tức khắc, không tranh cãi, đây gọi là “thân quyền xử phân”.
Hình như sau thời gian kháng chiến, điều luật này được bãi bỏ. Vì thế con cái ngày xưa không dám bất hiếu cha mẹ, cha mẹ tố cáo có thể mất mạng, không một luật sư nào có thể bào chữa. Cha mẹ không cần quý vị nữa, cha mẹ sinh ra, cha mẹ nuôi lớn quý vị, bây giờ họ không cần nữa, quý vị không có quyền lợi làm người.
Ngày trước cha mẹ có quyền lớn như thế, nói thật, đạo luật này nên hiện hữu, không nên bãi bỏ. Đạo luật này tồn tại, tôi nghĩ, cho dù bất hiếu, đứa con phải làm ra vẻ có hiếu, không dám quá đà. Ngày nay, không những bất hiếu, mà giết cha, giết mẹ vẫn xảy ra như cơm bữa, thế giới này biến thành thế giới gì? Như thế mới được gọi danh đúng với thực, thế giới đại loạn, vì đâu nên nỗi? Là do giáo dục, giáo dục có vấn đề.
“Bạn bè không tin, cho thấy bất trung”, ăn ở với quý vị mà lừa dối, nói láo, tạo nên sự lừa dối giữa người với nhau, thế giới thành thế giới gì? Con người đọa lạc, đọa lạc đến độ không bằng súc vật, quý vị thấy tội nầy nặng nhường nào.
“Tôn quý tự đại, trở thành ác khẩu, cho mình có đạo, trở thành hai lưỡi”, quý vị xem, hỏng hết, đây là những lời trong Gia Tường Sớ.
Loại thứ hai, đại sư Vọng Tây nói: “Ghét bỏ người thiện, phá hoại hiền minh”, đây là tội hai lưỡi, khiêu khích thị phi, thêm thắt phê bình, phá hoại người tốt việc tốt. “Bất hiếu cha mẹ, khinh mạn sư trưởng”, đây là lỗi của miệng, tội lỗi ác khẩu. Không cung kính khi ăn ở với cha mẹ, sư trưởng, không lễ phép, ngôn ngữ thô lỗ, khiến cha mẹ, sư trưởng buồn khổ.
“Không tin bạn bè, khó được thành thật”, đây là tội nói dối. “Tôn quý tự đại, nói ta có đạo”, đây là lỗi thêu dệt. Hai cách nói khác nhau, hơi khác. “Nói chung là lời nói không thật, những lỗi thường mắc trong khẩu nghiệp, nên chưa dễ phân chia rõ ràng”, thường nằm trong lỗi miệng, bốn loại đều có, đều đầy đủ.
Dưới đây có một câu, nhằm nhắc nhở chúng ta: “Nói ta có đạo”. “Như chưa chứng Thánh đạo, nói tôi đã chứng”, đây là đại vọng ngữ, điều này có trong giới luật. Đại vọng ngữ là tội đọa địa ngục. “Vì thế phá giới đại vọng ngữ, tội phải chịu nặng hơn những lỗi về miệng khác”. Mục đích của đại vọng ngữ ở đâu? Lừa dối chúng sinh, tội này rất nặng, người mắc lừa rất đông.
Quý vị chưa chứng quả Phật, lại nói mình là Phật tái sanh, lừa dối chúng sinh, chúng sinh cho đó là thật, kéo nhau đến lạy quý vị, cúng dường quý vị, mạo xưng tên Phật Bồ Tát. Bản thân trong đó có ý tham danh, lợi dưỡng, đây là tội đọa địa ngục Vô gián, vào rất dễ, thoát ra vô cùng khó khăn.
Trong xã hội ngày nay, những việc tương tự rất nhiều, thường gặp! Một số người còn phao tin bịa đặt để người khác tin họ là Phật Bồ tát tái sanh, tội này cực kì nặng. Lại còn một loại làm người khác hiểu nhầm, tạo nên những chuyện nhảm nhí, tôi đã từng gặp. Mấy năm trở lại đây có người nói, tôi là Phật X, Bồ Tát Y tái sanh, quý vị xem có giống chăng? Không giống! Phật Bồ Tát có trí tuệ, ta không có trí tuệ; Phật Bồ Tát có thần thông, ta không có thần thông; Phật Bồ Tát có phước báo, ta không có phước báo. Từ điểm này chư vị thử xem, các vị sẽ phát hiện ra, nếu thực sự có Phật Bồ Tát tái sanh, ba thứ kể trên, chắc chắc sẽ rất rõ ràng, mọi người đều sẽ nhận ra.
Tôi học Phật nhiều ngần ấy năm, nhờ tích luỹ theo ngày tháng, được một chút thọ dụng. Trong thọ dụng nhỏ nhoi đó, điều đầu tiên là nhận biết những khuyết điểm bản thân, chưa học Phật không nhận ra, nhưng bản thân cũng rất may mắn. Bởi không có phước báo, trước khi chưa học Phật, nghèo khổ vô cùng, muốn làm ác nhưng không có khả năng. Bởi thế rất nhiều việc không tốt, không phải không làm, mà vì không có tiền, không có khả năng để làm. Sau khi học Phật, được cúng dường, nhận ra đó là chuyện xấu, không nên làm, đó là những lợi thế.
Bởi thế học Phật mới biết, thế nào là thiện, thế nào là ác, thực sự sinh tâm hoan hỉ. Công việc mình làm mỗi ngày, hướng đến một mục tiêu, phiền não, tội chướng nhẹ theo từng ngày; Trí tuệ, công đức lớn theo năm tháng, tôi thấy thế là đủ. Đời này trong thế giới này, những gì mong cầu chỉ có thế.
Phật Bồ Tát là mục tiêu để chúng ta hướng đến, ngày nay chúng ta đã thấy rõ, biết thế nào là thành Phật, buông bỏ khởi tâm, động niệm là thành Phật. Tôi chưa buông bỏ, tôi rất muốn buông bỏ, nhưng buông không được.
Buông bỏ phân biệt, chấp trước là thành Bồ Tát, đây là phương hướng chúng ta đang nỗ lực ngày nay, phải nỗ lực học tập, buông bỏ chấp trước, buông bỏ phân biệt. Khởi tâm, động niệm thì hơi khó, bởi vì, khởi tâm động niệm, chúng ta không nhận ra, nó nhỏ nhiệm quá.
Bồ tát Di Lặc nói, trong một giây, một nghìn sáu trăm triệu lần khởi tâm động niệm, chúng ta làm sao nhận ra nó? Bởi thế, hiện tại chúng ta chỉ nhận ra, rất rõ ràng như ban ngày, chúng ta đang sống liên tục trong những thứ đó, đó là vấn đề chúng ta rõ ràng nhất. Biết được cảnh giới chúng ta đang sống là liên tục. Bởi thế sẽ rất dễ dàng trong việc buông bỏ phân biệt chấp trước.
Ngày trước rất khó để buông bỏ phân biệt chấp trước, bây giờ đã có chút tương ưng với cảnh giới này, công phu đã đắc lực. Nếu không tương ưng với cảnh giới này, dù tu tập như thế nào công phu cũng không thể đắc lực, đây là kinh nghiệm của chúng ta. Bởi thế, nói dối, không thể không thận trọng lời ăn tiếng nói.
Tổ tiên người Trung Quốc, cổ thánh tiên hiền thường dạy: “Miệng là cửa của hoạ, phước”, điều này dạy chúng ta không thể không cẩn trọng. Nói sai, tai nạn ập đến, nói chuẩn xác, phước báo có mặt, đúng là cửa ngõ của họa và phước. Cổ đức dạy chúng ta thận trọng lời nói việc làm, ngôn ngữ phải thận trọng, hành vi phải chuẩn xác. Hành vi là việc làm, xử sự, đối nhân xử thế.
Phần tiếp theo nói: “Tác oai tác quái, chèn lấn người khác”, đây là những câu nói cửa miệng. “Hoành hành ngang ngược, cậy thế hại người”, điều này mọi người dễ hiểu. Người cao ngạo tự đại, bản thân có quyền có thế, rất dễ phạm. “Muốn người kiêng nể, muốn mọi người cúi đầu vang lời, phục tùng mình ta. Cống cao ngã mạn, không biết xấu hổ, không tự ngăn chận, e sợ, rất khó giáo hoá, hàng phục, nên nói: Không tự sợ sệt, rất khó giáo hoá, ôm lòng ngạo mạn”.
Tình trạng này, mỗi ngành nghề trong xã hội ngày nay đều có. Ở vị trí cao, ngày nay gọi là lãnh đạo, bất kể lớn nhỏ, quý vị là người cấp thấp, dưới tay còn nhiều thuộc hạ, quý vị muốn họ cúi đầu vâng lệnh, phục tùng theo quý vị. Người nghe lời sẽ được cất nhắc, thăng chức; Người không nghe lời liền bài trừ, khai trừ họ.
Cống cao ngã mạn, bản thân có biết chăng? Không biết, người ngoài thấy rất rõ, nhưng không ai nói cho biết, tại sao? Bản thân người đó không tiếp nhận, họ chỉ nghe những lời thuận tai, chỉ nghe khen ngợi, không nghe những lời chỉ trích, loại người này hiện nay rất phổ biến!
Bởi vậy Bồ Tát ở đời, có chỉ trích người khác chăng? Không, nhất định không chê trách người, tại sao? Phê bình là kết oán cừu với người, Bồ Tát không làm việc dại dột đó. Trong kinh Phật dạy Bồ Tát, nơi Bồ Tát ở khiến tất cả chúng sanh sinh tâm hoan hỉ, đây là lời Phật. Phật không dạy Bồ Tát, nơi chỗ có nhiều người, đi giáo huấn người, đi phê bình người, không có, không có cách dạy như thế. Phật Bồ tát hi vọng xã hội hài hoà an ổn, mọi người sống an lành, hạnh phúc, không muốn chứng kiến xã hội loạn động, không muốn thấy chúng sinh tạo nghiệt.
Ở đoạn từ “cống cao ngã mạn” đến “khó răn dạy được”, bốn câu này mô tả bộ mặt thật của xã hội ngày nay, tại sao Phật giáo suy yếu? Không ai học tập, không ai nói, không ai thực hành, Phật giáo đã suy yếu, nguyên nhân ở đâu? Không ai chịu nghe, người muốn giảng cũng không ai nghe, muốn thực hiện cũng không ai ủng hộ. Quý vị suốt ngày làm, không ai khen ngợi, chỉ thấy chỉ trích, chỉ người phê bình, trong hoàn cảnh đó phải làm sao?
Nếu không phải thực sự có đại thiện căn, đại phước đức, chúng ta thường gọi người tái sanh, không ai không bị xã hội gạt ra. Cho dù người tái sanh đó có đại thiện căn, đại phước đức, liệu họ trụ được mấy ngày? Lâu ngày chầy tháng sẽ bị xã hội đồng hoá, mở miệng không nghe một từ đạo đức, luân lí. Trẻ trung còn học hành đôi chữ, mang vào đời không dùng được vào đâu, xã hội dùng những gì? Sát, đạo, dâm, vọng, lưỡng thiệt, thêu dệt, dùng những thứ đó, bản thân họ cũng hiểu. Nhưng đâu cũng thấy mọi người dùng thứ đó, đấy là thứ thời thượng hiện tại, có vẻ như không học quý vị sẽ bị lạc hậu.
Bởi thế khôi phục trở lại, quay lại an định hài hoà, chắc chắn sẽ cần một thời gian. Giai đoạn chúng ta khó chứng kiến được, thế hệ tiếp theo chưa chắc đã thấy được. Tóm lại bốn đời, năm đời tiếp nữa, chưa chắc đã thấy được cảnh tượng an định hài hoà như trong quá khứ, nguyên nhân ở đâu? Người thời nay cống cao ngã mạn, không biết hổ thẹn, tâm hành bản thân không thiện, không có trách cứ của lương tâm, tàm là trách cứ của lương tâm. Xấu hổ là gì? Khi bị người khác quở trách cảm thấy khó chịu. Hiện tại cả hai yếu tố này đang vắng mặt, không còn xấu hổ nữa. Trong kinh mô tả bằng bốn chữ, “không biết hổ thẹn”, đây là những thứ hiện hữu khắp nơi trong thế giới ngày nay.
Họ làm những việc ác, quý vị phê bình họ, vốn họ không đếm xỉa, thậm chí quay lại chửi quý vị: Đầu óc ông làm sao, quá quê mùa, đó là thời cổ lổ, đó là mê muội, họ phê bình quý vị. Cho rằng những việc mình làm là tiến bộ, là việc bình thường, những thứ người khác học như nhân nghĩa, đạo đức là khác thường, học kinh Phật dạy là mê tín, tất cả đều phản bác quý vị.
“Không tự răn đe, sợ sệt”, bản thân hoàn toàn không nhận ra, họ không biết sợ. Trong đầu óc của họ, không có luân hồi, không có nhân quả, họ cho rằng người chỉ sống một đời, chỉ đời này thôi, sống sao cho thoải mái, hưởng thụ tất cả, chết là trở về cát bụi. Quan niệm như thế đó, những người như thế rất khó giáo hoá.
Bởi thế ngày nay mong muốn mọi người tin những lời dạy của cổ thánh tiên hiền, chỉ có một cách, dẫn chứng để mọi người thấy, họ mới tin, không có chứng cứ họ không tin. Nhưng chứng cứ ngày nay rất nhiều, họ thấy rồi sẽ thế nào? Mê tín, lại không tin.
Rất nhiều người ngoại quốc tin thôi miên, khi thôi miên, họ sống lại quãng thời gian đã qua, một đời quá khứ, hai kiếp quá khứ, ba kiếp, thậm chí mấy mươi kiếp. Chúng ta đã thấy những báo cáo thôi miên, tiến sĩ Wilker, người Mĩ thực hiện, có nhiều người bị thôi miên từng trở lại bốn nghìn năm trước, hỏi ông ta sống ở đâu? Ông ta trả lời sống trong hang đá, lúc bấy giờ chưa có nhà cửa, sống bằng nghề săn bắn. Ngày trước đã kết oán thân trái chủ, chính là người hiện nay hay làm phiền, lúc đó mới biết chuyện này không phải ngẫu nhiên, có nguyên nhân rất sâu xa.
Con người trong xã hội, những cá nhân không tin chiếm đại đa số, rất ít người tin. Ở phương Đông, phương Tây, cũng không ngoại lệ, oán thân trái chủ áp thân gọi là thụ thể, mượn người bị áp vong để tìm ra thông tin. Trong nước rất nhiều, thường thấy ở HongKong và Đài Loan. Khi tôi đến giảng kinh ở Nhật Bản, hỏi người Nhật có tình trạng này chăng? Có, Nhật bản cũng rất nhiều, có người tin, có người không tin. Lấy chứng cứ, thực tế đem chứng cứ đến để quý vị xem, xem xong vẫn không tin, nửa tin nửa ngờ, cuối cùng phủ định nó, đây chính là “khó giáo hoá được”.
Bởi thế trong kinh nói, “không chịu hổ thẹn sợ hãi, rất khó giáo hoá, ôm lòng kiêu mạn”. Bản thân không có lòng hổ thẹn, không sợ người khác phê bình, làm những việc tệ hại hơn vẫn không sợ người khác phê bình, cho rằng những việc mình làm là đúng. Bởi thế bây giờ đúng sai lẫn lộn, thiệc ác bất phân, tà chánh điên đảo, vì lẫn lộn như thế mới dẫn đến tai nạn. Bản thân mình bệnh khổ, môi trường sống cũng chịu ảnh hưởng, tất cả đều phát sinh do những vấn đề kể trên.
Vấn đề này, chỉ một số ít người tin tưởng. Rất mừng là số ít những nhà khoa học ngày nay, họ tin tưởng, đều là những nhà lực học lượng tử nổi tiếng. Trong những báo cáo nghiên cứu mới nhất, đã đưa tin, cho chúng ta biết: Ý niệm có năng lượng rất lớn, ý niệm tập thể, ý niệm của số đông, có thể thay đổi hiện tượng vật chất, lí luận này rất quan trọng.
Nếu lý luận này là thật, nếu mọi người tiếp thu được, đều khẳng định, không nghi ngờ, thì ngày nay, những tai nạn trên quả đất, rất dễ hoá giải, tại sao? Tất cả tai nạn đều có nguồn gốc từ ý niệm bất thiện, chỉ cần chúng ta buông bỏ ý niệm bất thiện, phát sinh chánh niệm, nâng đỡ ý tốt, tìm ra tịnh niệm, tai nạn trên quả đất này sẽ không còn.
Ba nghìn năm trước, trong kinh Phật đã nói như thế, cổ thánh tiên hiền đã có cách lí giải những hiện tượng này, tương đồng với lời dạy đức Phật. Bây giờ, ba nghìn năm sau, những nhà khoa học, trong những báo cáo khoa học cũng nói như thế, chúng ta không còn hoài nghi gì nữa.
Khi chưa đọc những báo cáo của các nhà khoa học, với vấn đề này tôi không thể không tin, cũng không dám tin hoàn toàn, vẫn tồn tại một số nghi vấn. Sau khi đọc những báo cáo khoa học, những nghi ngờ mới hết, thực sự tin tưởng. Khi đã tin rồi, trước hết dựa vào kinh nghiệm bản thân, biết được bản thân có oán thân trái chủ áp vào, khiến thân thể tôi, chỗ này không được thoải mái, chỗ kia đau nhức, tôi thấy rất rõ. Toàn tâm toàn lực bỏ ác làm lành, đem công đức bỏ ác làm lành hồi hướng cho những oán thân trái chủ, họ liền bỏ đi, thân thể chúng ta trở lại bình thường. Chỗ nào không bình thường chỗ đó có oán thân trái chủ, bị ma ám, đang trả thù. Trả thù có nặng có nhẹ, nhẹ quý vị có thể chịu được, khi nặng quá không thể chịu được, quý vị sẽ tỉnh ngộ.
Câu “khó hàng phục được” là chỉ tất cả các tộc người trên thế giới ngày nay, lời dạy của cổ thánh tiên hiền, ngày nay đang gặp những khó khăn. Người bình thường không tiếp nhận, những người này “ôm lòng ngã mạn”, ngạo mạn, Phật pháp thường gọi “cống cao ngã mạn”.
Phần dưới nói: “Tội ác ngã mạn sánh ngang ba độc”, tội ngã mạn không khác gì tham sân si, bởi thế tham sân si mạn trở thành tứ độc. Sau đó có thứ là hoài nghi, không phải hoài nghi thông thường, hoài nghi Thánh hiền, hoài nghi Phật Bồ Tát, hoài nghi cổ thánh tiên hiền, không tin, không tiếp nhận. Những vấn đề này gây tổn hại cho chúng ta rất lớn, bất lợi cho thân tâm mình.
Đa nghi, hoài nghi, làm khổ đau thân thể. Nghi ngờ bác sĩ, nghi ngờ thuốc thang, không thể chữa lành bệnh, ngày càng nghiêm trọng, cuối cùng phải chết, quý vị sẽ hỏi tại sao lại chết? Vì hoài nghi, họ không có niềm tin.
Quý vị xem người bệnh, nếu người bệnh này có lòng tin kiên cường, họ không có vấn đề, bệnh họ chắc chắn sẽ thuyên giảm, tại sao? Họ không hoài nghi. Lúc nào cũng hoài nghi, bệnh ta có lành chăng? Liệu có lành chăng? Chắc chắn phải chết, đang kéo dài thời gian.
Chúng ta đã thấy chân tướng sự thực này, nghi hoặc với môi trường sống chúng ta, vấn đề càng lớn. Vì nghi hoặc, quả đất nơi chúng ta đang sống sẽ mềm ra, vốn quả đất là kiên cố, vì hoài nghi, mềm ra, mềm ra sẽ thế nào? Rất dễ sụt lún, ngày nay chúng ta chứng kiến rất nhiều nơi, tự nhiên sụt đất, núi đổ, tuyết lỡ, đất lún, nguyên nhân do đâu? Hoài nghi, mất niềm tin nên mới xảy ra hiện tượng này, những hiện tượng như thế ngày xưa rất hiếm. Nơi nào xảy ra hiện tượng đó, quý vị biết hoài nghi con người nơi đó rất nặng, không có niềm tin. Nơi nào niềm tin của cư dân kiên cường, những hiện tượng như thế không bao giờ xảy ra.
Bởi thế tham sân si mạn nghi, trong phẩm kinh này gọi nó là ngũ độc. Những thứ này “thuộc về tư hoặc”, nghĩa là quý vị nghĩ sai, tư hoặc trong phiền não kiến tư. Ngã kiến, biên kiến, kiến thủ, giới thủ là kiến hoặc, quý vị nhìn không đúng sự thực. Kiến hoặc là nhìn sai, tư hoặc là nghĩ sai, tham sân si mạn nghi là quý vị nghĩ sai.
Chúng ta xem phần tiếp theo: “Nhờ phước đức đời trước doanh hộ”, phước tu từ đời trước, có phước đức. “Doanh” có nghĩa kinh doanh, “hộ” là bảo hộ, phần sau giải thích chữ “doanh”. Theo Nhất Thiết Kinh Âm Nghĩa có nghĩa là “vệ” vậy, có nghĩa là bảo vệ, doanh hộ ở đây có nghĩa bảo vệ, nhờ tu phước tích đức đời trước mà bạn được bảo vệ.
“Phần trên nói người ác có thể hoành hành nhất thời”, những người làm ác vẫn sống nhỡn nhơ, chức tước vẫn có, lại rất giàu sang. Ngày nào họ cũng làm ác, giống như không có quả báo, bản thân họ cũng không tin có báo ứng, duyên cớ ở đâu? Phước đức đó, đều là do họ gây tạo từ đời trước, họ chưa hưởng hết. Những tội nghiệp họ tạo ra, quả báo vẫn chưa hiện ra, tại sao? Họ hưởng chưa hết phước báo, đến khi hưởng hết phước báo, những tội báo đó sẽ hiện ra, đến lúc đó hối không kịp. Bởi thế họ có thể làm càn một thời, “đều do phước đức tạo ra đời trước bảo vệ”. “Đời nay làm ác, phước đức tận diệt”, lúc đó ác báo mới đến, phước đức họ chưa tận diệt, họ vẫn còn hưởng phước.
“Đại sư Vọng Tây nói: Nay do tạo ác, thiện trước diệt rồi, thần thiện bỏ đi, nên đời này gặp nạn, nạn này rất nặng”, quả báo hiện tiền sẽ thế nào? Có thể mang bệnh khổ, hoặc gia sản mất mát, công ty phá sản, mất công ăn việc làm, cuộc sống lập tức bị uy hiếp, đấy là khổ báo. Đời này tạo ác, sẽ mang phước báo đời trước, dần kéo thấp xuống, mọi người chúng ta thường gọi là giảm phúc.
Ví dụ phước báo, của cải là phước báo, số anh ta rất giàu có, bởi ngang tàng bá đạo, cậy thế làm càn, cướp đoạt của cải người khác. Cho rằng ta có thể làm được điều đó, có trí tuệ, có quyền hạn, có thể hại người, đưa của cải mọi người về cho mình, dạng người này không thiếu trong xã hội. Những thứ họ lấy được, nói thật đó là do số họ có, nhưng đã bị giảm.
Thí dụ, vốn số anh ta có một vạn ức, bởi cậy thế làm càn, những của cải anh ta có được, chỉ còn năm nghìn ức, anh ta đã thấy đủ, không ngờ đáng lí mình có một vạn ức, đâu ngờ mình mất một nửa. Tuy thế anh ta vẫn còn năm nghìn ức, anh ta vẫn được hưởng, nhưng nếu anh ta tiếp tục làm ác, mỗi lần tạo tội làm hại người như thế, anh ta bị tổn hại một ít, cuối cùng là mất tất cả, hết phước báo. Hết rồi, những quả báo tội nghiệp anh tạo trong đời này, tất cả bày ra, tội báo bày ra sẽ đến đâu? Đến địa ngục. Đây là người có phước nhưng không có trí, hưởng phước mà không biết tạo phước, chỉ biết lừa dối mọi người, gọi là cậy thế hại người.
Người học Phật phải cảnh giác, quan sát thật kĩ, rất kĩ, hậu quả của họ không thể lường được, rất đáng thương. Quý vị phải nghĩ đến quả báo anh ta phải nhận, quý vị sẽ sinh tâm thương xót, lòng yêu thương, rất đáng thương, rồi sẽ tha thứ cho họ. Thực sự họ không biết, mê lầm điên đảo nên tạo nghiệp nặng.
“Thiện thần bỏ đi”, khi thần Thiện đã bỏ đi, mạng sống sẽ hết. Hai vị thần dữ sanh câu lai là đồng sanh đồng danh tên, nếu ngài đã bỏ đi, mạng sống của quý vị sẽ hết.
“Đời này gặp nạn, nạn này rất nặng”, đây là gì? Mạng quý vị đang lí chưa hết, khi gặp nạn nhà tan cửa nát, bệnh khổ liên miên, gọi là sống để chịu tội, tội này có ngắn có dài.
Hồi tôi học Phật, đã gặp một trường hợp ở Đài Loan, cũng là một người giàu có, cuối đời mắc chứng quên của người già, rất đáng thương. Mọi người trong nhà không biết, chỉ con dâu biết, vợ đứa con thứ hai của ông, cô săn sóc ông rất cẩn thận, chỉ mình cô này biết, những người con cháu khác không ai biết. Còn sống, có tiền, ba ca hộ lí trực hai mươi bốn giờ, săn sóc mười mấy năm thì mất, chịu tội. Đang sống nhưng nằm bất động trên giường, không biết đến gì, nằm mười mấy năm như thế mới chết, con cái không đứa nào có hiếu, ai săn sóc ông? Đúng là đau khổ một mình.
Tuy lúc đó chúng tôi học Phật, nhưng vẫn chưa thấu hiểu kinh giáo, chưa hiểu sâu sắc, chỉ thấy ông đáng thương. Tiền của dư thừa như thế, hưởng thụ được gì? Chỉ là ba ca hộ lí, túc trực hai mươi bốn giờ, ông chỉ hưởng thụ được chừng đó, dùng tiền vào việc đó, quý vị nghĩ ông tiêu bao nhiêu tiền một tháng? Ăn uống mỗi ngày không thể nào nuốt trôi, phải dùng kim tiêm, bơm dinh dưỡng vào. Tuy kéo dài được mười mấy năm, khi mất, công ty giải thể, con cháu đông, nhà lớn nhà nhỏ đều giải thể hết. Đó là những gì chúng tôi tận mắt chứng kiến, sau này đối chiếu khi đọc kinh Phật, kinh dạy những chuyện như thế.
Tịnh Ảnh Sớ nói “Điều lành đời trước đã hết, thần Thiện bỏ đi, thân không chốn nương, chịu nhiều hoạn nạn, đó là đau đớn”, cách nói này, như cách nói của đại sư Vọng Tây ở trước, rất giống với những gì Tịnh Ảnh Sớ nói, giống nhau về ý.
Những công đức thiện căn được gieo trồng từ đời trước, có lúc sẽ hưởng hết, nó đem phước báo đến cho quý vị, phước báo có thể hưởng hết. Sau khi hưởng hết, thần Thiện bỏ đi, không nơi nương tựa, chỗ nương tựa là khổ nạn, đó là đau khổ. Đến lúc đó, thực sự muốn sống không được, muốn chết không xong. Họ không chết, hơi thở vẫn còn, nhưng không biết gì, không biết một thứ gì, ngay ăn uống cũng không biết, bởi thế bác sĩ hướng dẫn, thời gian bao lâu sẽ bơm cho ông những gì, y tá làm theo.
“Lại danh tịch của họ”, “danh” là tên tuổi. “tịch” là sổ ghi tội, giống như tài liệu ngày nay, những tội nghiệp do người đó tạo ra, đều được ghi vào trong đó. “Ghi tại thần minh”. Thần minh đem những tội ác của người làm ác ghi vào cuốn sổ.
“Tội lỗi dẫn đi”, Hội Sớ nói: “Không thể người khác dẫn ta, bởi nghiệp trói buộc, tự nhập cõi ác vậy”, ai dắt ta đi? Không phải ai khác, bây giờ chúng ta đã hiểu rõ, địa ngục từ đâu? Không phải trời tạo, không phải thiên thần tạo nên, cũng không phải quỉ thần tạo nên, không phải người tạo. Địa ngục là do tội nghiệp biến hiện ra, không khác nằm mơ.
Chúng ta thử nghĩ, ai tạo ra những cảnh tượng trong mơ? Khi tỉnh dậy, bình tĩnh, để tâm nghĩ ngợi, những cảnh tượng trong mơ từ đâu mà có? Không biết đến từ đâu, khi tỉnh dậy, không thấy nữa, nó vẫn chưa biến mất, không đến không đi. Đó là cảnh tượng không sinh không diệt, không người tạo nên, hoàn toàn tự tác tự thọ. Thiện nghiệp sẽ tạo nên mộng lành, ác nghiệp thế nào? Sẽ mơ ác mộng. Thiện ác báo ứng, chúng ta có thể tìm được câu trả lời trong giấc mộng, nghĩa là, tự tác tự thọ, như lời Phật, Bồ Tát, Thánh hiền đã dạy.
Nếu quý vị oán trời trách đất, đây gọi là tội càng thêm tội, sai càng thêm sai, bởi thế hai câu sau rất hay. “Tự vào cõi ác”, là cõi ác từ nơi ác nghiệp của quý vị tạo nên, cõi ác là địa ngục, “nhập vào vạc lửa”, “vạc” là gì? Chảo, chảo lớn gọi là vạc. “Tự nhập vào ngục lửa và chảo nước sôi”, những thứ này mô tả những cảnh tượng địa ngục, cảnh giới địa ngục. Ngục lửa là đốt cháy, vạc sôi là nấu trong nồi, ai làm những việc này? Chúng ta thấy giết vật ăn thịt, xác những động vật này, có phải để chúng nó nấu nướng chăng? Đó là vạc sôi. Hôm nay quý vị nấu thịt, đến địa ngục tự mình nấu mình, tại sao? Nghiệp biến hiện ra. Biến hiện địa ngục vạc sôi, quý vị tự đến nhảy vào đó. Nhảy vào đó, cả địa ngục là biển lửa, quý vị chạy nhảy trong đó.
Tịnh Ảnh Sớ nói: “Nghiệp ác lôi đi, quỉ thần ghi sổ, đem vào đường ác, chịu khổ thiêu đốt, nên nói “rất khổ”, đến địa ngục, thấy những cảnh giới trong địa ngục. Trong địa ngục có đầu trâu mặt ngựa, những ác quỉ đó đó đến trị tội quý vị, những ác quỉ đó từ đâu mà có? Tất cả đều do nghiệp lực chúng ta biến hiện ra, không liên can gì đến bên ngoài, tất cả đều do nghiệp lực ta biến ra. Thậm chí ở trong địa ngục, quý vị còn thấy vua Diêm la, thấy quỉ vương, tất cả đó đều do nghiệp lực chúng ta biến hiện ra.
Đêm ngủ quý vị nằm mơ, mơ thấy Phật Bồ Tát, mơ thấy Phật A Di Đà, cũng do tự tánh biến hiện, lí do? Mỗi ngày niệm Phật, mỗi ngày nhớ Phật, nằm mơ, Phật liền hiện ra. Mỗi ngày tạo nghiệp ác, tạo sát đạo dâm vọng, nằm thấy mình đến địa ngục, mơ thấy quỉ vương, tất cả đều do ta mà ra.
Phật dạy rất đúng, tất cả pháp đều do tâm tưởng sinh, hay, ngoài tâm không pháp, ngoài pháp không tâm. Tất cả pháp đều tự tánh biến hiện ra, tự tánh năng sinh, năng hiện, năng biến. Các pháp là tự sinh, sở hiện, sở biến, nói rất cụ thể, rất rõ ràng, phải hiểu, phải nhận thức đầy đủ, nếu chúng ta sửa tâm, vấn đề gì cũng được giải quyết. Vạn pháp duy tâm, nếu tâm tốt lành, tâm nếu tốt, đối nhân xử thế, một lòng chân thành, một mực yêu thương, việc gì cũng được giải quyết.
Hôm nay học đến đây.
Hết tập 528
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 528 PAGE 1
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
