Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 558

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Minh Tuệ

Biên tập: Nguyên Tâm

Thời gian: 25.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị Pháp sư, quí vị đồng học, mời ngồi.

Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 731, hàng thứ tư. Xem từ câu thứ hai: “Thiên Thủ Kinh”.

Như Thiên Thủ Kinh nói: “Nếu có người nghi ngờ, không tin Đà la ni này, nên biết người đó mất hẳn lợi lớn. Trong trăm nghìn vạn kiếp, vào ra cõi ác, không có ngày ra, thường không thấy Phật, không nghe pháp, không thấy Tăng”, đây là một đoạn trong Thiên Thủ Kinh. Đà La Ni dịch sang tiếng Trung quốc có nghĩa là tổng trì, giống như ngày nay chúng ta gọi là cương lĩnh chung, nguyên tắc chung.

Phật pháp đại thừa, cương lĩnh chung, nguyên tắc chung nếu quý vị đã gặp mà nghi hoặc, không tin. Trong đời này, đây chính là tổn thất lớn nhất của ta, tại sao vậy? Cơ hội như thế không nhiều, không phải người bình thường như chúng ta lúc nào cũng có thể gặp. Phật cho chúng ta biết: “Thân người khó được, Phật pháp khó nghe”. Trong lục đạo, được làm thân người không phải chuyện dễ, tuổi thọ con người không nhiều, rất dễ mất. Mất thân người lại được thân người, là một chuyện không dễ dàng.

Nếu đời này tu hành đại thiện, họ sẽ được lên trời, nếu làm những việc đại ác, họ rơi xuống tam đồ. Bởi thế nên biết, được làm người không dễ. Đời này chúng ta đã được làm người, biết được nhân tố ngày trước đã trồng, nhân tố đó là gì? Ngũ giới, Thập thiện. Trong đời quá khứ, chúng ta đã tu Ngũ giới, Thập thiện rất hoàn hảo, đời này cũng nghiệp đó, dẫn chúng ta đến nhân gian. Thiện nghiệp này dẫn chúng ta đi vãng sinh, bất thiện nghiệp dẫn chúng ta đến tam ác đạo, vấn đề này được kinh điển nói rất nhiều.

Thế Tôn lúc nào cũng nhắc nhở chúng ta, tâm tham nặng là cõi ngạ quỉ; người ngu si nặng là cõi súc sinh; người giận hờn nặng, nghĩa là người tâm ghen tị nặng, người nặng lòng ngạo mạn, đều là cõi địa ngục. Bởi thế tam đồ ác đạo rất dễ vào, cõi người là khó nhất. Được thân người là một lợi thế cực lớn, có nghĩa Phật giáo dạy học trong nhân gian, nhân gian thành Phật, thành Bồ Tát rất dễ dàng. Cõi trời rất khó, khó ở chỗ nào? Cõi trời vui, vui nhiều khổ ít, bởi thế thiên nhân không muốn học Phật, không muốn tu đạo, phước báo của họ quá lớn. Tam ác đạo cũng khó, tam ác đạo đều chịu khổ chịu nạn, không có thời gian học Phật. Bởi thế việc học Phật, trong cõi người là thuận tiện nhất, cõi người khổ nhiều vui ít. Họ có vui, vui ít, bởi thế dễ giác ngộ, có nghĩa là nhân duyên với Phật rất thù thắng.

Phật, chúng ta biết có Đại thừa, có Tiểu thừa, có Tông môn Giáo môn, có Hiển giáo Mật giáo, tám vạn bốn nghìn pháp môn, trong đời ta đã gặp loại nào? Tuy nói pháp môn bình đẳng không có cao thấp, đây là nói về lí. Sự không phải thế, xét về sự, căn tánh chúng sinh không giống nhau, người có căn tánh kém một chút, không thể lí giải pháp môn Đại thừa thù thắng. Vì nó quá sâu, phương pháp khá tinh tế, tâm ý thô tháo không thể hạ thủ, không biết bắt đầu từ đâu, bởi thế có khó khăn nhất định.

Dễ nhất trong tám vạn bốn nghìn pháp môn, đơn giản nhất, không gì bằng pháp môn niệm Phật. Nhưng pháp môn niệm Phật rất khó tin, tại sao? Vì nó quá dễ, ngược lại khiến người ta hoài nghi, vả lại thành tựu pháp môn này lại rất thù thắng. Bởi thế gặp được Phật pháp, người tin Tịnh độ rất ít. Khi đã gặp Tịnh độ, kinh luận Tịnh độ, mới nhìn qua tưởng rất dễ, trên thực tế cực kì thâm áo. Nếu ta không thật sự tin, lại còn nghi hoặc, thấy pháp môn khác, nghe pháp môn khác, sẽ khởi tâm động niệm. Cảm thấy Tịnh tông không bằng những pháp môn kia, sẽ dễ thoái tâm, sẽ thay đổi, như thế thua thiệt sẽ rất lớn.

Bởi thế ở đây nói, mất luôn lợi lớn, người đó mãi mãi mất đi lợi ích thù thắng nhất, khi mất rồi sẽ thế nào? Trong trăm nghìn vạn kiếp_Không phải năm, không phải trăm nghìn vạn năm, mà trăm nghìn vạn kiếp, thời gian này rất dài, ta sẽ làm những gì? Bị luân chuyển trong ác đạo, không có thời hạn được ra, đây là lời nói thật, không phải phù phiếm. Nếu không may rơi vào địa ngục, địa ngục rất phức tạp, không phải một thứ, rất nhiều, có người ở rất lâu, đó là do tạo tội nghiệp quá nặng, cũng có người ở rất nhanh.

Hồi tôi học kinh điển ở Đài Trung, thầy giáo kể cho chúng tôi về một địa ngục, đây là bình thường, không phải quá nghiêm trọng, mạng sống người ở địa ngục bao lâu? Trước hết phải nói một ngày ở địa ngục là bao nhiêu năm của nhân gian. Thầy giáo cho chúng tôi biết. địa ngục này một ngày ở địa ngục này là hai nghìn bảy trăm năm ở nhân gian. Trung Quốc thường nói có lịch sử năm nghìn năm, trong địa ngục chưa đến hai ngày. Từ đó mới biết rằng, trăm nghìn vạn kiếp, rất có khả năng, không phải bịa đặt.

Quý vị chịu khổ thời gian dài như thế trong địa ngục, luân hồi ác thú, không có thời hạn ra, không có cách nào để ra. Bởi thế tam ác đạo rất dễ vào, rất khó đi ra. Thời gian ở cõi ngạ quỉ cách xa chúng ta, một ngày ở cõi quỉ là một tháng ở nhân gian. Bởi thế chúng ta cúng quỉ thần vào các ngày mùng một và rằm, gặp đúng một ngày ba bữa của họ. Bữa sáng, bữa trưa và bữa tối, mỗi ngày ba bữa. Một ngày của họ bằng một tháng của ta, thọ mạng cõi quỉ, sống ngắn nhất cũng được nghìn tuổi, một nghìn tuổi. Mười hai ngày cõi quỉ bằng ta một năm, thử tính xem, thời gian như thế bao lâu. Vì thế không nên vào ác đạo.

Cõi súc sinh, mạng sống rất ngắn, nhưng nó không thể rời khỏi cõi súc sinh. Chúng ta xem trùng nhỏ trên mặt nước, gọi là phù du, sáng sinh chiều chết. Chúng sống độ mấy tiếng, tạo nghiệp gì mà đọa làm thân ấy? Người tạo nghiệp giết hại quá nặng, giết hàng vạn, họ sẽ đọa vào cõi súc sinh. Một ngày chúng nó sống chết ba, bốn lần, suốt ngày chịu khổ trong sinh tử.

Ba câu sau rất quan trọng: “Thường không thấy Phật, không nghe Pháp, không thấy Tăng”. Đó là Tam bảo, thời gian dài không gặp Tam bảo, lợi ích gì khi gặp được Tam bảo? Gặp Tam bảo sẽ tăng trưởng phước tuệ. Lễ kính cúng dường là tu phước, là phước báo, nghe kinh nghe pháp là tăng trí tuệ. Bởi thế pháp thân tuệ mạng của ta có được là nhờ Tam bảo.

Học Phật không phải gì khác, nói một cách đơn giản nhất, là chúng ta cầu phước, cầu tuệ. Thực sự như thế, quý vị xem đại phú đại quí trong nhân gian hay cõi trời, từ đâu mà có? Trong đời quá khứ biết cúng dường Tam bảo, nghe kinh nghe pháp mà có, trồng những nhân đó, đời này nhận được quả báo.

“Là để nói rõ nghĩa tổn hại lớn lao của việc nghi hoặc”, không được nghi hoặc đối với Tam bảo, không được nghi hoặc với Thánh hiền, không được nghi hoặc đối với tổ tông. Chúng ta tự cho mình thông minh, sai lầm, chúng ta thua xa cổ nhân, bản thân chúng ta phải hiểu được việc đó, đừng bao giờ ngạo mạn. Khiêm tốn, chân thành, cung kính là tánh đức. Đầy đủ tánh đức, mới có thể học được trí tuệ, học vấn chân thực. Không có chân thành, không có cung kính, học không được. Dù Thánh nhân đến dạy cũng không được, tại sao? Quý vị bài xích, không thể tiếp nhận, nên không có trí tuệ, không thể hiểu được những đạo lí Thánh hiền đã nói.

“Ngược lại”, nếu ngược lại, sẽ giống Thập Vãng Sinh Kinh nói: “Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân”. Chú ý chữ thiện ở đây, chữ thiện ở đây là đầy đủ mười thiện nghiệp. Thực hành thập thiện nghiệp đạo, ta mới là thiện nam tử, thiện nữ nhân, mới có thể tin kinh này. “Chánh tín kinh này, yêu quí kinh này”. Chúng ta tin tưởng kinh điển này, thích kinh điển này, tự ta có thể hiểu rõ, có thể y giáo phụng hành, lại còn khuyên nhủ người khác.

“Khuyên nhủ chúng sinh, người nói người nghe, đều được vãng sinh nước Phật A Di Đà”, ở đây nói về pháp môn Tịnh tông. Bộ kinh này là châu báu, trân bảo vô thượng. Chúng ta nên cố gắng học tập, nên tin tưởng, không hoài nghi, tự mình nên y giáo phụng hành, được phước, được trí tuệ, khuyên nhủ chúng sinh có duyên. Chúng sinh có duyên họ có thể tin, họ cũng có thể hiểu được. Những người nói như thế, nghe như thế, chỉ cần phát tâm cầu sinh Tịnh độ, tất cả đều được vãng sinh thế giới Cực lạc.

“Nếu có những người như thế”, giả như có những người như thế. “Ta từ hôm nay, thường bảo hai mươi lăm Bồ Tát hộ trì người đó”. Đây là qui y Tam bảo, phát tâm học Phật. Qui y, có ba mươi sáu vị thần hộ pháp; thọ trì Ngũ giới, có hai mươi lăm vị thần hộ giới; diễn thuyết cho người, có hai mươi lăm Bồ Tát bảo hộ những người này. “Thường khiến người này không bệnh không não”. Bệnh, phiền não là nghiệp chướng của con người, thực sự phát tâm lớn hoằng pháp lợi sinh, giúp đỡ chánh pháp trường tồn ở thế gian. Bệnh hoạn của họ, phiền não của họ, đã có Phật Bồ Tát hộ trì, họ được giảm bớt.

“Người hay không phải người, không được thuận tiện”, người đó là ai? Oán thân trái chủ, gây phiền phức, ngăn cản ta, đây là. Không phải người là ai? Không phải người là oán thân trái chủ trong cõi tối tăm, họ bám vào thân quý vị, bám vào thân để gây đau đớn cho quý vị. Họ gây rối loạn cho quý vị, thế là lục phủ ngũ tạng của quý vị sanh bệnh. Những Bồ Tát hộ trì như thế sẽ giúp đỡ, khiến người muốn hại quý vị không được thuận tiện, quỉ thần muốn gây sự cũng không được thuận tiện, đã có thần hộ pháp đã bảo hộ bạn.

“Đi đứng nằm ngồi, không kể ngày đêm, thường được an ổn”. Nhất định phải cảm ơn thần hộ pháp, thần hộ giới, nhờ sự giúp đỡ của họ. “Để thấy đại lợi tín thọ”, cho thấy người có thể tin, có thể y giáo phụng hành, họ được những điều lợi, hiện tại ít bệnh ít não. Bởi vì chúng ta hoằng pháp lợi sinh, hoằng pháp lợi sinh không phải vì mình, mà vì chúng sinh, vì chánh pháp trường tồn, hoằng pháp thay Phật. Bởi thế cho dù bản thân quý vị có tật bệnh, thậm chí không còn sống nữa, vẫn phát đại tâm, tâm phát rất mạnh mẽ, mạng sống tự nhiên được kéo dài.

Đại sư Giao Quang có một thí dụ, ngài là người học Tịnh độ, khi gần mất, Phật A Di Đà đến tiếp dẫn ngài. Ngài nghĩ đến một chuyện, cần phải làm, đó là chú Kinh Lăng Nghiêm. Kinh Lăng Nghiêm ở Trung Quốc có ảnh hưởng rất lớn, rất nhiều người biết, rất nhiều người đọc tụng, cũng không ít người chú giải. Nhưng rất nhiều chú giải, chưa nắm bắt được ý tứ của Phật, quả là khó được pháp sư Giao Quang đã phát hiện được điều này. Bởi thế ngài muốn chú giải lại bộ Kinh Lăng Nghiêm.

Lập luận tất nhiên khác với chú giải thời xưa, chú giải trước của Kinh Lăng Nghiêm nói ba vấn đề: Đồ ma tha, tam ma địa, thiền na, đấy là nòng cốt tu tập của Lăng Nghiêm. Chú giải trước dùng tam chỉ, tam quán của Thiên Thai để giải thích ba câu này. Đồ ma tha là chỉ, tam ma là quán, thiền na là vận dụng cùng lúc cả chỉ và quán. Nhưng ý chính, Phật nói rất rõ trong kinh, chưa ai phát hiện ra.

Đại sư Giao Quang muốn chú giải lại, giải thích ba câu này hoàn toàn bằng kinh nghĩa của Kinh Lăng Nghiêm, việc này rất chính xác. Phật A Di Đà liền đồng ý, để pháp sư Giao Quang ở lại thế gian, viết xong chú giải, mạng sống liền kéo dài, đấy chính là sự gia trì của oai thần Phật A Di Đà.

Bởi thế, thực có nguyện thiện, không vì bản thân, vì chúng sinh khổ nạn. Giảng kinh, chú kinh là vì mọi người, giúp đỡ mọi người phá nghi sinh tín, đoạn hoặc chứng chân, chánh pháp trường tồn, phát tâm như thế. Phật nhận thấy tâm ta là chân, ta cũng có khả năng đó, Phật sẽ để sống thêm.

Nếu phát tâm này mà không có khả năng là không được, không thể thực hiện được. Có khả năng đó mà không phát tâm cũng không được. Phát tâm nhưng cần có khả năng, công đức hộ trì chánh pháp cũng không thể nghĩ bàn. Nói tóm lại, khi ý niệm đã chuyển, không vì bản thân, vì chánh pháp trường tồn, vì phúc lợi chúng sinh, mạng sống tự nhiên dài thêm.

Ông Liễu Phàm không phát nguyện hoằng pháp lợi sinh, ông chỉ có biểu hiện sám hối nghiệp chướng, hối lỗi làm mới, làm tấm gương sáng cho mọi người trong xã hội. Tấm gương bỏ ác làm lành, mạng sống của ông cũng được dài thêm. Vốn chỉ sống đến năm mươi ba tuổi, ông đã sống đến 74 tuổi, dài hơn hai mươi mốt năm. Hai mươi mốt năm đó là mạng sống dài thêm, vốn bản thân ông không có.

Nguyên nhân của việc kéo dài tuổi thọ, ngày nay chúng ta gọi là tượng trưng, làm tấm gương cho mọi người trong xã hội. Nếu ngày nay ta không thể hoằng pháp lợi sinh, phát nguyện: Tôi thực hiện nhân nghĩa lễ trí tín, ngũ thường, bát đức, làm gương, để mọi người trong xã hội noi theo. Như thế công đức cũng vô lượng, chắc chắn sẽ được sống thêm.

Hoặc là tôi nhất định thực hành Đệ Tử Qui, để mọi người học theo. Tôi thực hiện Cảm Ứng Thiên để mọi người thấy; tôi thực hiện Thập Thiện Nghiệp Đạo để mọi người xem, những việc đó chắc chắn sẽ kéo dài mạng sống, tại sao? Xã hội ngày nay đang xem nhẹ, mọi người không ai biết, nhu yếu bức thiết là tấm gương tốt. Phát tâm làm tấm gương tốt, quý vị đang đến cứu xã hội, cứu tất cả chúng sinh. Không những cứu chúng sinh của đất nước mình, mà cứu chúng sinh cả thế giới, công đức này rất lớn! Nếu phát tâm đó, làm những việc đó, mạng sống của ta sẽ rất dài.

Vì bản thân là không được, vì bản thân, vận mạng của mình sẽ do nghiệp lực quyết định, không thay được. Phải không vì bản thân, sẽ thay đổi. Phước báo của mình đã dùng hết, hôm nay tôi không vì bản thân, vì chúng sinh, đấy là gì? Phước báo của chúng sinh, phước báo chúng sinh đưa đến thân ta, đạo lý mạng sống dài thêm là như thế. Nếu trong đó vẫn còn cái tôi, quý vị đáng phải đi lúc nào, thì phải đi lúc ấy, không thể kéo dài thêm. Bởi thế nhất định phải hiểu rõ lí, phải làm sáng tỏ.

Đoạn kinh này nói rõ lợi ích lớn của tín thọ: “Đi đâu, đến đâu, mong nghĩ thật kĩ”, đây là lời của Hoàng Niệm Lão. Chúng ta đi đâu đến đâu? Đặt ngay trước mặt chúng ta, chúng ta nên nghĩ kĩ, nghĩ ra rồi mới quyết tâm nên đi trên đường nào.

“Dưới lại nói rõ điều hại lớn của nghi báng”, trong kinh có cách nói như thế. “Diêm phù đề sau này”, sau là thời kì mạt pháp. “Hoặc có Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, thấy có người đọc tụng kinh này. Hoặc cùng bực tức, tâm nghĩ phỉ báng, vì huỷ báng chánh pháp, người đó trong khi hiện thân, mang đến các bệnh nặng, nguy hiểm. Thân căn không đủ, mù điếc câm ngọng, quỉ mị làm trướng bụng, nằm ngồi không yên, muốn sống không được, muốn chết không xong, hoặc có khi chết, đọa vào địa ngục, chịu khổ não lớn, trong tám vạn kiếp, trăm nghìn vạn đời chưa nghe tiếng uống ăn. Lâu sau được ra, làm trâu ngựa heo dê, bị người giết hại, chịu khổ cực lớn”, ở sau còn một hàng. Chúng ta xem đoạn này trước, bởi vì đoạn này, người làm những việc bất thiện, thường bắt gặp, thường nghe thấy.

Trước hết là nói người xuất gia: “Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, thấy người đọc tụng kinh này”, thực tế kinh này là chỉ Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ. Thấy người đang đọc tụng, thấy người đang học tập, họ liền sinh bực tức, huỷ báng. Họ không vui, không tin, phải huỷ báng, phải cản trở.

“Vì coi thường chánh pháp”, tội coi thường chánh pháp rất nặng, tại sao rất nặng? Những Tỳ kheo, Tỳ kheo ni này, ở trong tín chúng, nếu có tầm ảnh hưởng khá rộng, có nghĩa rất nhiều người học tập, nghe theo họ. Vì họ huỷ báng, không tin, khiến rất đông những người nhìn thấy, nghe thấy, cho là đúng. Cho rằng những lời thầy Tỳ kheo đó nói đúng, liền không tin bộ kinh này, không học theo pháp môn này, nên tội đó rất nặng.

Một người học một người vãng sinh, một người vãng sinh một người thành Phật. Họ dạy chừng đó người, ngăn cản, không cho họ học, làm mất cơ hội vãng sinh, mất cơ hội thành Phật. Trách nhiệm đó, nhân quả đó rất lớn, họ phải gánh nhân quả đó, đây không phải là việc của một vài người. Người hoằng pháp, người tu hành theo bộ kinh này, họ có trí tuệ, họ hiểu về lí. Ta huỷ báng, ngăn cản, hãm hại, họ có kết tội với chăng? Không kết, không những không kết tội, họ còn cảm ơn, quý vị đang thử thách họ, thử họ tu thật hay tu giả.

Tu thật, gặp thuận cảnh, thiện duyên không sinh tham luyến. Gặp nghịch cảnh, ác duyên không sinh bực bội. Đến thử sức họ, họ không sinh, không có, ta mang tội không? Có đấy, mang tội gì? Bởi ta huỷ báng, ngăn cản, khiến rất nhiều chúng sinh, không có duyên với pháp này. Quý vị đoạn luôn duyên của họ, phá hoại cơ hội tu học Tịnh độ của họ, khiến rất đông người trong đời này, được làm người, đã gặp được, nhưng lại tuột cơ hội ngay trước mặt, gặp được rồi nhưng thế nào? Không sinh được tín tâm. Thậm chí khi gặp rồi, nghe ta huỷ báng, họ huỷ báng theo. Nghiệp tạo ra đã quá nặng, tội này kết với ai? Kết cho những chúng sinh có duyên. Nếu duyên này tích càng lớn, tội của ta càng nặng, thời gian càng dài, tội của ta càng nặng.

Mục đích của quý vị là muốn hại người này, vậy có hại được chăng? Không được, họ nâng lên, họ nâng cấp, hại được ai? Hại thân mình, gọi là tự làm tự chịu. Không hại được người khác, không ngăn cản được người khác, trở lại hại mình, ngăn cản chính mình. Những người này, kinh nói, trí tuệ họ ít. Đọc kinh, nghe kinh ít, không có trí tuệ, vì thế tạo những nghiệp bất thiện như thế.

Nếu họ có trí tuệ, thường đọc kinh, tuyệt đối không có những hành vi như thế. Họ sẽ tuỳ hỉ, công đức tuỳ hỉ không thể nghĩ bàn, họ không ngăn cản, họ sẽ tuỳ hỉ. Không có sức mạnh nào giúp đỡ họ, ít nhất hoan hỉ tán thán họ, đấy là tuỳ hỉ công đức. Những người tu học không đúng pháp như thế, trên thực tế, họ cũng đang tượng trưng.

“Ôm lòng huỷ báng, hoặc giả ôm lòng ghen ghét”, tìm cách ngăn cản. “Người đó khi có thân, các bệnh nặng kéo đến”, nhà Phật gọi là hoa báo, quý vị mang quả báo ngay trong đời này, phá hoại sức khoẻ của mình.

Việc này, trong các buổi giảng chúng ta đã nhiều lần nói ra. Nếu tâm địa người đó không nhân từ, thường nóng giận, giận hờn thù oán, họ rất dễ mắc bệnh về gan, ngày nay gọi là ung thư gan. Nếu người nào bất nghĩa, rất dễ mang bệnh phổi; nếu người vô lễ, rất dễ mắc bệnh tim; người nào không giữ lòng tin, chuyên lừa người khác, họ dễ mắc bệnh bao tử; người ngu si, không có trí tuệ, dễ mắc bệnh thận, bệnh thận.

Bởi thế con người, nếu sống theo nhân nghĩa lễ trí tín, lục phủ ngũ tạng sẽ không vấn đề, sức khoẻ sống lâu. Tại sao con người lại bất nhân, bất nghĩa, vô lễ, vô tín, không trí, nguyên nhân chính là do đâu? Do lỗi không học theo giáo huấn Thánh hiền. Trong Phật pháp không học kinh, không nghe pháp, dần dà xa cách tánh đức, bất thiện lớn dần, nên mới mắc những lỗi đó. Nếu nghiệp được tạo từ đời trước, ta đến thế gian này, sẽ bị thân thể khiếm khuyết như: mù, điếc, câm, ngọng, ngày nay chúng ta gọi đó là tàn tật. Khuyết tật đôi khi bẩm sinh, đôi lúc đã ra đời. Đã ra đời đa phần là do tai nạn, trong tai nạn ngày nay, phần lớn là tai nạn giao thông.

“Quỉ mị làm trướng”, nghĩa là quỉ áp vong, mang đến vô số bệnh tật, khiến ta nằm ngồi không yên. Trong đời này: “Cầu sống không được, muốn chết không xong”, sống rất khổ sở. Tất cả những việc này xảy ra ngay trước mắt, chỉ cần chúng ta lưu tâm, có thể thấy được. Nghĩ đến những điều trong kinh Phật nói, đối chiếu với những gì ta thấy, sẽ hiểu, Phật không nói sai.

“Hoặc khiến cho chết”, họ chết, chết rồi đi đâu? Đến thẳng địa ngục. Trước mắt ngồi nằm không yên, lòng như lửa đốt, đấy là hoa báo. Chết đọa tam đồ, đó là quả báo, quả báo khổ hơn. “Chịu khổ não lớn trong tám vạn kiếp”, đây là thí dụ, thời gian dài trong địa ngục, chịu khổ cực trong địa ngục tám vạn kiếp. “Trăm nghìn vạn kiếp không nghe đến tiếng uống ăn”. Khát không có nước uống, đói không thấy thức ăn, không phải thời gian ngắn, rất dài. Trăm nghìn vạn kiếp là số tượng trưng.

“Lâu sau được ra”, tất nhiên họ sẽ có lúc chịu xong tội báo, chịu xong họ ra khỏi địa ngục, đi đâu sau khi ra khỏi địa ngục? Phần nhiều đến cõi súc sinh, họ đi làm trâu, làm ngựa, làm heo, làm dê. “Nói chung không khỏi bị người giết mổ”, mọi người ăn thịt chúng. “Chịu khổ rất nặng”, khi bị giết thì không thể kể hết nỗi khổ.

“Sau được làm người”, tương lai cũng được trở lại loài người, phàm từ tam đồ thường đến cõi người. “Thường sinh hạ xứ”, có nghĩa họ không có phần trong xã hội thượng lưu. Họ sinh đến nhân gian, không có trí tuệ, ngu si, không có phước báo, nghèo khổ, phải chịu khổ trong kiếp người, đấy là gì? Phần bất thiện còn lại của tam ác đạo, chúng ta thường gọi là tập khí, do tập khí bất thiện mang lại.

Nếu may mắn nghe được lời giáo huấn Thánh hiền, họ có thể vượt qua được cuộc sống khốn khó, nâng linh tánh mình lên, đấy chính là hạnh phúc lớn nhất trong bất hạnh. Nếu không gặp được lời giáo huấn của Thánh hiền, họ còn khổ nữa, tại sao? Chết rồi tiếp tục đọa ác đạo, tuy không tạo nghiệp nặng, trong tâm họ vẫn còn oán hận, bất bình, dẫn nghiệp này, lại lôi họ vào tam ác đạo.

Như Kinh Địa Tạng đã nói, chúng sinh địa ngục được ra, không lâu sau lại quay vào, nguyên nhân do đâu? Không có trí tuệ, không biết là tự làm tự chịu. Lúc nào cũng mang tâm oán than trời trách đất, như thế là ta đang tạo lại ác nghiệp, nhưng bản thân không hay biết. “Trăm nghìn vạn kiếp không được tự tại”, có nghĩa là lúc nào cũng u buồn. Không giải được oán kết, không mở được, khí oan không tan.

“Không lúc nào nghe được tên Tam bảo”, nghe được tên Tam bảo là được cứu, suốt đời không tiếp xúc với Tam bảo, người này thật đáng thương. “Bởi thế nơi những người vô trí, không tin, không nói kinh này vậy”, câu này nói rất quan trọng. Với những người không có niềm tin, người không có trí tuệ, ta đừng nói bộ kinh này với họ. Tại sao? Họ huỷ báng, lại tạo nghiệp.

“Ở trên dẫn hai kinh, nói rõ nghi tín, tuy chỉ tại nhất niệm của người đó. Nhưng họa phước đã gieo, một trời một vực, bao đời không hết”. Vấn đề này rất đáng sợ! Hoài nghi, chánh tín tuy chỉ trong một niệm, nhưng phước có được của chánh tín, trí tuệ sinh ra. Tai họa do hoài nghi sinh ra, kéo đến khổ báo tam đồ, thời kiếp rất dài.

Bởi thế đoạn sau kinh nói: “Nên tin rõ trí tuệ vô thượng của chư Phật”. Tại sao một số người không tin trí tuệ vô thượng của chư Phật? Họ không biết trí tuệ vô thượng vốn đã có trong tự tánh, là tánh đức của mình. Chư Phật Như Lai chỉ là người đã gạt trừ những chướng ngại trong tánh đức, nó sẽ có mặt. Chúng ta, cũng có thể gạt bỏ chướng ngại, chúng ta không khác chư Phật Như Lai.

Ngày nay chúng ta có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, đấy là chướng ngại, là phiền não. Bản lĩnh của Phật và Bồ Tát Pháp thân là lục căn ở trong lục trần, thực sự đã làm được không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước. Bởi thế trong trí tuệ vô thượng trong tự tánh có mặt, nó khởi tác dụng.

Chúng ta có, nhưng bởi phiền não che lấp, không khởi tác dụng. Sự thật này, chân tướng này, ta phải hiểu rõ, thấy được, chắc chắn không còn hoài nghi. Quý vị sẽ tin tất cả pháp trong kinh này đã nói, tại sao? Tất cả pháp không rời tự tánh, xa rời tự tánh không một pháp nào khả đắc, đấy là nguyên tăc chung, cương lĩnh chung, nhất định phải ghi nhớ. Để nguyên tắc, nguyên lí này dẫn đường cho chúng ta, vượt qua đời này, mà không mất mát lớn lao.

Chúng ta xem đoạn kinh văn tiếp theo: “Từ Thị bạch rằng, tại sao cõi này, một loại chúng sinh, tuy cũng tu thiện, nhưng không cầu sinh”. Đây là chuyện thường thấy trong xã hội ngày nay, họ hành thiện, làm những việc tốt, nhưng không niệm A Di Đà Phật, không cầu sinh thế giới Cực lạc.

“Phật dạy Từ Thị, những chúng sinh này, trí tuệ còn mỏng, cho rằng phương Tây, không bằng cõi trời, cho đó không vui. Phật dạy, thiện căn những người đó trồng được, không thể lìa tướng, không cầu tuệ Phật, tham sâu vui đời, phước báo nhân gian”. Mỗi câu đều là lời thực. “Từ Thị”, là Bồ Tát Di Lặc, Bồ Tát Di Lặc đại từ đại bi thay chúng ta thỉnh pháp, nhắc nhở chúng ta, giúp đỡ chúng ta giải quyết vấn đề.

“Lấy vô duyên đại từ”, đồng thể đại bi, “Thương xót một loại chúng sinh trong đời mạt”. Thời kì mạt pháp loại này không ít, rất nhiều, vô cùng nhiều. Những người này cũng biết bỏ ác làm làm lành, nhưng họ không cầu sinh thế giới Cực lạc phương Tây, nguyên nhân ở đây là gì? Bồ Tát Di Lặc thay chúng ta hướng Phật thỉnh giáo.

Tiếp theo Phật dạy chúng ta: “Loại chúng sinh này khiếm khuyết trí tuệ”, họ có tri thức, nhưng không có trí tuệ. “Tham đắm phước trời người, nên không nguyện sinh”. Họ chưa thấy thế giới Cực lạc, nhưng đã hưởng được phước báo hiện tiền. Giáo lí Đại thừa thường nói: “Giàu sang học đạo là khó”, họ chìm đắm trong giàu sang, khởi tâm động niệm của họ làm sao phải giữ được giàu sang. Họ cũng lạy Phật, mục đích lạy Phật của họ là gì? Cầu Phật Bồ Tát gia hộ họ thăng quan phát tài, mục đích là chỗ đó, không phải vãng sinh thế giới Cực lạc. Không phải đi làm Phật, làm Bồ Tát, không phải, họ không có hứng với những thứ đó. Giúp họ sống lâu, gia hộ họ sức khoẻ, gia hộ họ con đàn cháu đống, gia hộ họ thăng quan, phát tài, họ mong những thứ đó, loại học Phật như thế chiếm bao nhiêu? Có lẽ đến 99%.

Quý vị hỏi họ, tại sao anh học Phật? Sao anh đến chùa chiền lễ bái? Đấy quả thật là trí tuệ cạn cợt, coi Phật pháp là phương pháp cầu phước báo. Trong Phật giáo có câu thế này, là thực chứ không phải giả: “Đệ tử nhà Phật có cầu tất ứng”. Nói rõ ra, cầu giàu sang được giàu sang, cầu con cái được con cái, cầu sống lâu được sống lâu, hữu cầu tất ứng, họ hiểu như thế, những thứ khác không hiểu. Những phương pháp của Phật họ không chịu tìm hiểu, có thể họ không tin.

Phật dạy cầu giàu sang như thế nào? Bố thí tài sản sẽ được giàu sang, nhưng không chịu bố thí, bố thí phải có điều kiện. Nhà Phật nói bỏ một để được tất cả, họ liền bỏ một, mong những gì? Mong ngày mai được một vạn, nếu ngày mai không được như thế, lời Phật không linh, bèn quay ra huỷ báng, không tin.

Những gì Phật dạy là có thật, phước báo thực sự có từ ba loại bố thí. Với loại người này, câu sau đó của Bồ Tát Di Lặc rất hay: “Không cầu nước Phật, sao khỏi luân hồi”. Đời nay ta sống được bao lâu? Dù vất vả kinh doanh, khi có của cải ta hưởng được mấy năm? Nếu chúng ta đọc lịch sử Trung Quốc, quý vị xem vua chúa các thời đại, phước báo lớn nhất, có thể qua được hai mươi năm, được mấy người? Quá nữa không hơn hai mươi năm tại vị, họ hưởng hết, tại vị sáu mươi năm, là ghê gớm.

Triều nhà Thanh chỉ có hai người, Khang Hy và Càn Long, tại vị sáu mươi năm. Ung Chính mười ba năm, chưa đến hai mươi năm. Tất cả triều Thanh mười vị Hoàng đế, chiếm phần nhiều. Bởi thế có ý nghĩa gì, mười mấy hai mươi năm, rất ngắn, sáu mươi năm cũng như nháy mắt mà thôi. Bởi thế, không cầu sinh Tịnh độ là ta đã sai, quá sai!

Lời của Bồ Tát Di Lặc có hai nghĩa, ở đây Niệm Lão cho chúng ta biết: “Thứ nhất, chuyên chỉ những người kể trên, nói sai cái vui ở phương Tây không bằng cõi trời”. Cho rằng thế nào? niềm vui ở phương Tây không bằng trên trời. Đọc kinh Phật, chúng ta quan sát bằng phương pháp khách quan, không bằng trên trời, trên trời thế nào? Ăn chơi khoái lạc, thế giới Cực lạc suốt ngày học hành, làm học sinh ở phương Tây. Phật A Di Đà suốt ngày giảng kinh, suốt ngày lên lớp, hình như không lúc nào ăn uống vui vẻ, không bằng. Xét về phương diện đó, thì đúng thế.

Ngày trước tôi ở Đài Loan, gặp một thầy giáo trẻ, dạy đại học, có nghe đến Phật pháp, anh ta có mong được sinh Tịnh độ chăng? Không, tại sao không? Thế giới Cực lạc phương Tây không có con gái, tôi không đi, anh thích lên trời hơn, chắc chắn sẽ đi, anh ta vẫn chưa hưởng được niềm vui đọc sách. Cổ nhân có câu “Niềm vui đọc sách, vui khôn xiết”, anh ta chưa thể hội được, anh ta chưa hưởng thụ được. Niềm vui sách vở, cái vui đó, là từ trong tự tánh tuôn chảy ra.

Câu đầu của Luận Ngữ, Khổng tử nói: “Học mà được thực hành, không vui đó sao”. Vui đó là vui thích, vui thích tuôn ra từ nội tâm, không phải từ bên ngoài vào. Cái vui của người thế gian đều được kích thích từ bên ngoài, ca hát nhảy múa, lấy đó làm vui. Niềm vui đó tôi có cách hình dung, tôi thường nói: Giống cái vui hút thuốc, chích ma tuý, phải trả giá rất đắt, không lợi cho thân tâm, phá hoại sức khoẻ.

Niềm vui đọc sách, là từ nội tâm phát ra, đó là phần dinh dưỡng, lợi ích rất lớn cho thân tâm. Cái vui đó là của người trí tuệ hưởng thụ, người không có trí tuệ, không hưởng thụ được niềm vui đó. Bởi thế những người này cho rằng phương Tây không bằng cõi trời.

“Giống như phân biệt hư vọng”, nên họ “không cầu sinh Tịnh độ”. Họ không biết đến phước tu thiện, tuy được sinh lên trời, nhưng thọ mạng cõi trời có hạn. Tuy sống lâu, nhưng vẫn có thời hạn, thời hạn đến họ cũng phải chết, chết rồi lại quay lại luân hồi. Quý vị hưởng hết phước báo cõi trời, hết phước, sau khi chết đi, ác nghiệp liền hiện ra, ác báo cũng hiện ra. Sau khi đã chết ở cõi trời thì không có cách nào sinh trở lại đó, đọa lạc xuống dưới, đấy là nỗi khổ. Bởi thế cái vui ở cõi trời không phải rốt ráo.

“Thứ hai”, ở đây là nghĩa thứ hai: “Phàm chỉ người thực hành các tông”, tám tông đại thừa Phật giáo, hai tông Tiểu thừa. “Tuy vẫn tu hành tinh tấn”, nhưng họ vẫn không muốn cầu sinh Tịnh độ, vẫn không lấy Tịnh độ Di Đà làm nơi trở về. Toàn nhờ tự lực, bản thân siêng tu giới định tuệ, đoạn phiền não, nuôi trí tuệ, nâng linh tánh mình lên, đi theo đường đó.

“Sẽ rất khó toạ đoạn sinh tử ngay trong đời này”. Toạ đoạn là gì? Ngay trong đời này, giải quyết luôn vấn đề sinh tử, thế gọi là toạ đoạn sinh tử, người nào? A La Hán mới làm được, trong giáo lí Đại thừa, Bồ tát Thập tín, Bồ Tát Thất tín vị làm được. Họ siêu việt luân hồi lục đạo, đấy gọi là toạ đoạn sinh tử. Không có khả năng đó, vẫn cứ trong luân hồi sinh tử.

“Vẫn chịu hậu hữu”, chết rồi vẫn còn, còn gì? Còn luân hồi. Chủng tử nghiệp tập trong A lại da, lôi ta đi đầu thai. Chủng tử thiện đã hưởng hết phước trên cõi trời, bây giờ chủng tử ác sẽ hiện hành, khởi tác dụng, khiến phải đọa tam ác đạo. Trong kinh Phật đã nói, chúa trời Đao lợi chết đi, đọa lạc vào cõi súc sinh, đầu thai làm gì? Lừa, đầu thai vào con lừa, con lừa ngày trước làm chúa trời Đao lợi, đây là điều được nói trong kinh Phật. Hưởng hết phước thiện, ác báo sẽ hiện ra, cõi súc sinh.

Trong kinh Phật cho chúng ta biết, người trời Tứ thiền, người trời Tứ không, cao, cao nhất, sau khi chết sẽ đi đâu? Đến địa ngục vô gián. Thầy giáo nói với chúng tôi, đấy chính là cái gọi: “Trèo cao té nặng”, tại sao họ xuống địa ngục? Chính là vì hoài nghi. Bản thân họ không hiểu được, cho rằng trời Tứ thiền, trời Tứ không là cảnh giới đại Niết bàn. Sinh đến đó, tự cho đã thành Phật, thành Phật bất sinh bất diệt, sống tám vạn đại kiếp. Khi thời gian đó hết, tập khí phiền não họ lại nổi lên, họ thấy lạ, ta đã nhập Bát niết bàn, sao còn nổi phiền não? Phật nói dối ư, không phải thật, đấy gọi là báng Phật, vì báng Phật, báng pháp, vì tội đó nên đọa địa ngục vô gián.

Cảnh giới đó không phải Bát niết bàn, A La Hán mới chứng Bát niết bàn. Bát niết bàn không phải trong luân hồi lục đạo, trong lục đạo không có, khỏi lục đạo rồi. Pháp giới Tứ thánh có thiên chân niết bàn, không còn quay lại lục đạo, không còn quay lại luân hồi lục đạo, chúng ta không thể không biết vấn đề này.

Không thể không đọc kinh, không thể không hiểu rõ sự lí, bởi vì không hiểu nên chúng ta đã sai lầm rất nhiều. Những sai lầm đó, đã mang đến cho chúng ta rất nhiều rắc rối. Không hiểu nhiều thế pháp không quan trọng, những vấn đề quan trọng trong Phật pháp, nếu không hiểu rõ, chúng ta sẽ nhầm lẫn, thua thiệt rất lớn.

Kinh luận Phật giáo nhiều như thế, chúng ta bắt đầu từ đâu? Bộ Kinh Vô Lượng Thọ là đủ, bộ kinh này được chú giải rất rõ ràng. Hoàng Niệm Lão đã sưu tập những tư liệu, gồm 193 loại, đã xem rất kĩ. Viết ra chú giải này, định thực hiện công việc trong thời gian hai năm, hai năm chuẩn bị. Thời gian biên tập thành sách là một năm, bản nháp ban đầu. Năm sau mới sửa chữa, năm thứ ba lại sửa chữa, mới thành bản nháp đầu, sáu năm mới xong bản nháp đầu. Lại sửa chữa thêm lần nữa mới thành định bản, tổng cộng mất mười năm. Kinh và chú giải đều không thể nghĩ bàn.

Xin xem kinh văn: “Phật dạy, những thiện căn họ trồng được, không thể lìa tướng, không cầu Phật tuệ, đam mê vui đời, phước báo nhân thiên. Tuy có tu phước, cầu quả nhân thiên, nhưng khi được báo, tất cả đầy đủ, nhưng chưa thể ra khỏi ngục tam giới”, lục đạo luân hồi như một nhà giam. “Giả sử cha mẹ con cái, nam nữ quyến thuộc, muốn đến cứu vớt, trả lại một, nghiệp vương tà kiến, chưa được từ bỏ, thường ở luân hồi, không được tự tại”. Tất cả đều ở trong luân hồi, tả thực chân tướng nhân gian. Nếu quý vị đọc kĩ, hiểu được, chắc chắn quý vị sẽ giống chư Phật Bồ Tát. Lợi dụng khoảng thời gian ngắn ngủi trong kiếp người, dùng nó để tu hành, tại sao? Có thể ngay trong đời này, mãi mãi thoát li luân hồi lục đạo, thế mới đúng, hoàn toàn chính xác.

“Phật dạy”, đoạn khai thị tiếp sau đây: “Càng cho thấy sự được mất, lợi hại của chấp tướng và rời tướng”, ta nghe những lời Phật dạy. “Bỉ đẳng”, là chúng sinh lục đạo, những người thuộc cõi người trong lục đạo. Họ trồng thiện căn nhưng không rời tướng, chấp tướng, phước tu được của chấp tướng là phước báo trời người. Tu phước trước tướng, không ra khỏi luân hồi lục đạo. “Khó khỏi luân hồi. Li tướng cầu sinh, mãi được giải thoát”.

Ai chịu rời tướng? Ai chịu buông bỏ cảnh giới tướng này? tại sao họ không buông được? Không có trí tuệ, họ cho đây là thật, chỉ Bồ Tát mới hiểu là giả, phàm có hình tướng thảy đều hư vọng. Bồ Tát biết, người thường không biết được. Đã biết hư vọng, nên buông bỏ ngay, bởi thế buông bỏ là thế! “Lìa tướng cầu sinh, mãi được giải thoát”.

Đoạn kinh văn bên phải: “Trước nói rõ chấp trước phước thế gian”. Chấp tướng, đây là phước thế gian, không ra khỏi luân hồi. “Nghĩa là người đó tuy trồng thiện căn, nhưng tham phước báo nhân thiên”, “không thể rời tướng, không cầu tuệ Phật”, không cầu trí tuệ của Phật. Chỉ cầu trí tuệ Phật mới thực sự giúp ích cho chúng ta, hết sinh tử, khỏi tam giới, ngoài trí tuệ Phật ra đều không thể được. Đại Thánh đại hiền trong thế gian, họ dẫn dắt chúng ta chỉ là phước trời, trời Dục giới, trời Sắc giới, trời Vô sắc giới, vẫn chưa ra khỏi luân hồi.

Phần cuối dẫn chứng kinh Phật để nói: “Nên không thể ra khỏi nhà lao tam giới”, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới đều là lao ngục, ta chưa ra khỏi. “Khi được báo, tất cả đầy đủ”, khi được quả báo, quý vị sống sung túc trong nhân gian, sung túc ở thế gian đến cùng cực là làm đế vương. Tởi thế có câu, quí làm vua, giàu có bốn bể, giàu có cùng cực ở thế gian, đến đỉnh điểm, phước báo lớn hơn thế là thiên vương.

Đẳng cấp thiên vương rất đa dạng, người Trung Quốc thường gọi Ngọc hoàng đại đế, đấy là tầng trời thứ hai Dục giới, tầng trời thứ nhất là trời Tứ thiên, tầng trời thứ hai là trời Đao lợi. Ngọc hoàng đại đế là chúa trời Đao lợi, bên trên, trời Dạ ma, trời Đâu suất, Bồ Tát Di Lặc ở trời Đâu suất. Trời Hoá lạc, trời Tha hoá tự tại, đấy là Dục giới, có nghĩa, vẫn chưa đoạn năm loại dục tài sắc danh thực thùy, càng lên cao càng nhạt dần, nhưng vẫn chưa đoạn. Nếu đã đoạn, đoạn được sẽ siêu việt Dục giới, đến Sắc giới.

Mười tám tầng trời Sắc giới, trong Sắc giới không có dục, không còn tài sắc danh thực thùy. Bởi thế trời Sắc giới không cần ăn, người trời Sắc giới không ngủ nghỉ, không có năm loại đó nữa. Họ không cần tài, họ không cần sắc, không cần danh, không ăn, không ngủ nghỉ, thế là quá vui!

Chúng ta ở thế gian này, năm loại này quá khổ, không cách nào bứt ra được. Người ở trời sắc giới họ thoát được điều này, hưng họ vẫn còn thân, vẫn còn cung điện để ở, họ mạnh khoẻ, sống lâu, họ không bệnh tất. Không những không bệnh tật, họ cũng không già yếu, tại sao? Họ không có vọng niệm, già yếu của họ chỉ trong giây lát, lúc nào? Bảy ngày trước khi họ sắp chết, tướng già yếu xuất hiện, khi thấy tướng già yếu, mạng sống của họ sẽ đến, đấy là việc khổ nhất. Bởi thế cái khổ trong đời họ chẳng qua chỉ mấy hôm, ngoài mấy hôm đó, họ không biết đến khổ.

Vì thế phàm phu cao cấp nhất, họ không cần thân thể, có thân càng rắc rối, mệt mỏi, không cần thân thể. Trời Vô sắc giới, chúng ta thường gọi là linh giới, họ không có thân thể, nhưng vẫn chấp linh đó là của ta, bởi thế họ vẫn còn chấp ngã. Họ không cần thân thể, họ biết thân thể không phải ngã, linh là ngã, chúng ta thường gọi là linh hồn. Nếu họ đã giác ngộ, đấy gọi là linh tánh, mê hoặc, vẫn còn chấp trước, gọi là linh hồn, thật ra họ không linh. Giác ngộ mới linh, không giác ngộ không linh. Chính kinh giáo Đại thừa đã cho chúng ta biết một số tình cảnh.

“Đầy đủ tất cả, tạm hưởng vui đời, phước hết lại đoạ, hoạn sau vô cùng”. Mấy câu sau rất quan trọng, đúng là hậu hoạn không cùng, tại sao? Oan oan tương báo đời đời kiếp kiếp không lúc nào ngưng, vẫn cứ luân hồi trong lục đạo. Ngôn ngữ tạo tác, khởi tâm động niệm mỗi ngày đều oán kết với chúng sinh. Nhà Phật gọi là kết duyên, có thiện duyên, có ác duyên. Oan oan tương báo đời đời kiếp kiếp không lúc nào ngưng, như thế rất rắc rối, rất đáng sợ!

Bởi thế phước hết nhất định sẽ đọa lạc, ở trong tam đồ ác đạo, hết tội nhất định được nâng lên. Địa ngục lên đến ngạ quỉ, ngạ quỉ lên đến súc sinh, súc sinh lại quay về cõi người. Họ được nâng lên, hết tội sẽ được nâng lên, lên đó họ hưởng phước, hết phước lại đọa xuống, đây là màn kịch trong lục đạo. Nếu ta xem hết sẽ thấy rất chán, không muốn vào lại.

“Sau khi mạng chung, thân quyến tuy sám tội cầu phước cho họ, tu pháp tụng kinh, muốn cứu độ. Nhưng căn tà kiến của họ quá nặng, chấp mê không ngộ, vì tà kiến nghiệp vương, chưa thể xả li”. Tà kiến nghiệp vương là gì? Phiền não kiến tư, kiến hoặc, tư hoặc là nghiệp vương tà kiến, là vua trong lục đạo. Bởi thế khi đoạn được phiền não kiến tư, lục đạo luân hồi sẽ không còn, lục đạo đúng là một cơn ác mộng. Cõi trời là giấc mộng đẹp, tam ác đạo là cơn ác mộng, thực là một giấc mộng.

Trong Chứng Đạo Ca, đại sư Vĩnh Gia đã nói rất hay, rằng trong mộng rõ ràng có lục thú, tỉnh rồi đại thiên rộng bao la. Khi tỉnh dậy không thấy lục đạo, không còn nữa, bởi thế nó không phải thật. Phải hiểu được chân tướng sự thực này, biết được chân tướng sự thực, chúng ta không còn chấp trước vào cảnh giới, không chấp trước là có thể siêu việt, không chấp trước thì không tạo nghiệp. Học tuỳ duyên như chư Phật Bồ Tát, tuỳ thuận chúng sinh, tuỳ hỉ công đức, tự mình thực sự giác ngộ. Khi tâm đã giác ngộ, hành vi cũng được giác ngộ, ngày càng gần với chư Phật Bồ Tát.

“Chưa thể lìa bỏ nghiệp vương tà kiến”, tám chữ này là gốc của luân hồi lục đạo, nhân của luân hồi lục đạo, trong kinh giáo thường nói là phiền não kiến tư.

Kiến là sai lầm về kiến giải, cũng như nói ta có cách nhìn sai lệch, cho tất cả pháp trong thế gian là thật, sai lầm, không phải thật. Tư hoặc là ta nghĩ sai, tham sân si mạn nghi là ta nghĩ sai, căn bản trong tự tánh không có những thứ này, trong pháp tánh không có, trong pháp tướng cũng không, hoàn toàn là suy nghĩ sai lầm. Thân kiến, biên kiến, kiến thủ kiến, giới thủ kiến đều là thành kiến, cũng là sai. Quý vị thấy sai, không thể tìm thấy những thứ đó trong pháp tánh, pháp tướng, tất cả đều bị quý vị nhìn sai, đúng là tự làm tự chịu, không liên can đến ai cả, tại sao?

Hoàn toàn không có trong tâm tánh, pháp tướng, hư vọng hoàn toàn, nghĩa là bởi ta phân biệt chấp trước nên nó có mặt. Rời phân biệt chấp trước nó sẽ biến mất, đấy gọi là nghiệp vương tà kiến. Không buông bỏ nó, ta không có cách nào siêu việt luân hồi lục đạo.

“Vì tà kiến”, tà kiến là kiến hoặc. “Nên không sanh chánh tín”, thế nào là không sinh chánh tín? Với tất pháp tương ứng với tánh đức, đều không tin. “Nên tà kiến này thật sự làm vua các nghiệp ác”, nên gọi là “tà kiến nghiệp vương”, vấn đề này rất rắc rối! Kiến giải sai lầm, còn nguy hiểm hơn suy nghĩ sai lầm, nhưng nó dễ đoạn. Ý niệm sai lầm đó gọi là vương vấn không dứt, rất khó cắt đứt, đấy là tham sân si mạn nghi, không dễ đoạn. Thân kiến, biên kiến khá dễ đoạn.

Bởi thế đoạn được kiến hoặc sẽ chứng quả Tu đà hoàn. Tu đà hoàn, mới là chánh kiến được Phật pháp thừa nhận, họ tin kinh giáo của Phật, đấy gọi là chánh tín. Chúng ta chưa chứng đến cảnh giới đó, cái tin của ta đối với Phật giáo, không được gọi là chánh tín, tại sao? Chưa đạt đến tiêu chuẩn chánh tín. Chánh tín là không hoài nghi, trong niềm tin chúng ta ngày nay vẫn còn hoài nghi.

Trong sinh hoạt thường ngày, đối mặt với cảnh giới bên ngoài, nghi ngờ chồng chất, không biết phải đối phó thế nào. Cầu Phật Bồ Tát chỉ giáo, cầu quỉ thần chỉ giáo, những việc làm đó đều là bất tín! Nếu chánh tín, quý vị còn đi tìm những thứ bên ngoài làm gì? Không cần thiết. Người chánh tín, tâm đã định, tâm thanh tịnh có mặt, chánh tín, không một chút hoài nghi. Vì thế ngày nay chúng ta không tin chính mình, nửa tin nửa ngờ, với Phật Bồ Tát cũng nửa tin nửa ngờ, vì vậy sống rất đau khổ.

Pháp hỷ kia ta chưa nếm được, nghe kinh hiểu được một lúc, giống như rất thích. Nhưng mấy phút sau không còn nữa, không giữ được mãi cái vui thích đó, nguyên nhân của vấn đề là gì? Chưa thực sự đạt đến, chỉ gặp một lúc, khi tiếp xúc, chỉ hưởng được một tí, nếu thực sự đạt đến, sẽ không để vuột mất. Lúc nào cũng sinh tâm hoan hỷ, sẽ không còn vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, trong sinh hoạt thường ngày có thể thấy được, tại sao? Ngày trước cái gì cũng bo bo, suy tính, bây giờ thế nào? Không suy tính nữa, rất thoải mái.

Những người trước đây ta gặp, yêu người này, ghét kẻ kia, bây giờ không còn, người ghét cũng thành thương. Họ sẽ thay đổi, cảnh giới thay đổi, tâm thái, ngôn ngữ, hành động đều thay đổi, dần dà tiếp cận được Phật Bồ Tát. Những so đo tính toán, đấy là tiếp cận ma quỉ, đấy không phải Phật Bồ Tát. Bởi thế chỉ cần nghiệp vương tà kiến vẫn còn, ta còn phải luân hồi, không được tự tại, không ra khỏi luân hồi.

Xem đoạn kinh văn bên dưới: “Con thấy những người ngu si, không trồng gốc thiện, chỉ thấy thế trí thông biện, tăng thêm tâm tà, làm sao xuất được đại nạn sinh tử”, ý đoạn văn này rất sâu, rất rộng. Niệm Lão có đoạn chú ở đây: “Văn bên phải muốn chỉ, người nặng trước đây. Những người trước đây chỉ tu thiện, chỉ cầu phước đời, nên không thể ra khỏi luân hồi”. Chỗ này nói “ngu si càng nặng”, tại sao? “Không trồng gốc thiện”, phải chú ý câu này.

Thế nào gọi là gốc thiện? Không tham, không si, không sân, đấy gọi là ba gốc thiện, không trồng gốc thiện là gì? Không trồng gốc thiện là còn tham, sân, si, phát triển tham sân si không ngừng, vẫn còn như thế!

Quý vị xem: “Lại ỷ thế trí thông biện”, dùng sự thông minh, tri thức của họ. Trí ở đây là trí thức, không phải trí tuệ, trí tuệ được sinh ra từ giới định tuệ. Họ có thế trí thông biện, thông minh của thế gian, biện tài của thế gian. “Ngạo mạn tự đại”, kiêu ngạo, ngã mạn. Thấy mình hơn người, người khác không bằng mình. “Không sinh chánh tín”, không tin lời giáo huấn của Thánh hiền, không tin lời dạy cha mẹ. Ngạo mạn, không những coi thường người khác, ngay cha mẹ cũng không coi ra gì.

Hạng người này có thật, chúng ta cũng đã thấy. Cha mẹ không được học hành, vất vả nuôi con từ bé, bớt ăn bớt mặc để chúng được học hành. Học hành đường hoàng, khi tốt nghiệp đại học rồi, cầm được tấm bằng tiến sĩ, về nhà thế nào? Coi khinh cha mẹ, cha mẹ không chữ nghĩa, coi khinh. Bạn bè đến thăm nhà, hỏi thăm mọi người, đó là người làm trong nhà, chúng không nói đó là cha mẹ. Giống như nói cha mẹ nó đi khỏi, sợ mất mặt, nói dối đó là người làm, quý vị thấy cha mẹ có đau lòng chăng!

Đó chính là xã hội ngày nay, hoàn toàn không biết hiếu thuận, không biết cảm ơn, bởi thế đúng là “giúp lớn tâm tà”. Không biết thế trí thông biện là một trong tám nạn, nạn đó là gì? Nạn ở đây là quý vị gặp nạn. Bát nạn, Phật pháp thường nói tam đồ bát nạn, bát nạn này có nghĩa thế nào? Quý vị không tiếp cận được lời giáo huấn Thánh hiền, không gặp Tam bảo, cho dù có gặp cũng như không gặp, tại sao? Quý vị không tin. Gặp Phật Bồ Tát, đó là mê tín, bài xích bằng hai chữ đó, cự tuyệt.

Bởi thế giáo dục Thánh hiền, giáo dục Tam bảo không có duyên với bạn, đây là những người đáng thương nhất trong đời.

Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học đến đây.

Hết tập 558

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 558 PAGE \* MERGEFORMAT 1

Tập 559

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Minh Tuệ

Biên tập: Nguyên Tâm

Thời gian: 25.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị Pháp sư, quí vị đồng học, mời ngồi.

Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 734, hàng thứ tư. Chúng ta xem từ hàng thứ năm kinh văn.

“Con xem những người ngu si, không trồng gốc thiện, chỉ dùng thế trí thông biện, tăng thêm tâm tà, làm sao ra khỏi đại nạn sinh tử”. Chúng ta phải đặc biệt chú trọng đoạn kinh văn này, là câu cuối: làm sao ra khỏi nạn lớn sinh tử. Không tai nạn nào nghiêm trọng bằng sinh tử, ra khỏi sinh tử, tất cả những tai nạn khác đều được hoá giải.

Niệm Lão chú rằng: “Văn bên phải muốn chỉ”, chính là năm câu này. “Càng làm rõ người trước”, nhấn mạnh những gì đã nói trước, càng nghiêm túc hơn. Đoạn trước nói tu thiện, chỉ cầu phước báo nhân gian, bởi thế không thể ra khỏi luân hồi. Ta có thể thấy trong đời này, tâm thái học Phật của những người xuất gia, tại gia, mục đích học Phật, phần lớn không thoát khỏi tiếng thơm, lợi dưỡng. Tất cả những việc thiện đều là phước đức, không phải công đức. Những gì năm câu này nhắm đến là “càng ngu si thêm”, vì tại sao? Vì họ “không trồng thiện căn”, không trồng thiện căn, sẽ phóng túng trong tham sân si mạn.

Giáo lí Đại thừa cho chúng ta biết, tất cả thiện pháp của thế gian đều được sinh ra từ ba gốc thiện, ba gốc thiện ở đây là không thâm, không sân, không si, đấy là thiện căn.

Thời đại chúng ta ngày nay, phải thêm vào sau hai chữ nữa, để khỏi quên: không mạn, không nghi. Nghĩa là hoài nghi, tham sân si mạn nghi gọi là ngũ độc. Ngược với ngũ độc, trái lại là năm thứ thiện căn. Có thể nói tất cả thiện pháp của thế gian, xuất thế, đều được gây dựng trên năm gốc rễ này, có một trong năm gốc này sẽ đọa địa ngục. Nếu đầy đủ cả năm, rất tuyệt, vấn đề này chúng ta không thể không biết. Năm độc tham sân si mạn nghi, chính là không có thiện căn, họ đầy đủ năm chữ này.

“Nhưng vì thế trí thông biện”. Thế trí, ngày nay chúng ta gọi là tri thức, không phải trí tuệ. Trí xuất thế gian là trí tuệ, trí thế gian là tri thức. Họ cũng thông minh, họ cũng biện tài. Nếu bỏ mất gốc thiện, thế trí thông biện này, sẽ giúp họ không trồng thiện căn. Nghĩa của không trồng thiện căn ở đây là không làm những việc tốt, thế trí thông biện đó sẽ giúp họ thành tựu, “tăng thêm tâm tà”. Tâm tà là tham sân si mạn nghi, như thế làm sao có thể ra khỏi đại nạn sinh tử! Nạn ở đây là thiên hai, tại sao? Năm loại này sẽ kéo theo thiên tai. Năm thứ này đặt trước mặt chúng ta, rất nhiều người đã cảnh giác, biết đây là thảm họa nghiêm trọng, nhắc đến để cùng nhau thảo luận, tìm cách giải quyết tai nạn.

Những người đồng học chúng ta biết rằng, buông bỏ tham sân si mạn nghi, thiên ta liền được giải trừ. Không tham, không tham luyến tất cả pháp thế xuất thế gian, thiên ta về nước không còn. Không giận dữ, không bực bội, tâm bình khí hoà, nhiệt độ trên quả đất sẽ giảm xuống, núi lửa hết tuôn trào. Không si mê, thiên tai về gió không còn, cuồng phong, bão tố, gió lốc... sẽ không còn. Không mạn, học cách khiêm cung, không ngạo mạn, không còn động đất. Không nghi, nhất là không nghi ngờ lời dạy của Thánh hiền, không ngờ vực lời dạy của Thánh hiền, quả đất liền vững chắc, không bị đứt gãy, không chìm xuống biển. Hãy xem, những đại nạn này có thể hoá giải, thực sự chỉ trong nhất niệm.

Chúng ta tiếp tục xem chú giải của Niệm Lão: “Đây là bởi quá ngu si, không trồng thiện căn, lại ỷ kiến thức thế gian của mình”. Nhất là loại tri thức trong thời đại khoa học kĩ thuật ngày nay, thông minh đều được dùng vào những việc đó. Thông biện dùng vào đâu? Dùng vào việc không tin cổ nhân, thậm chí không tin cha mẹ, không tin tổ tông, không tin có Thánh hiền. Cho Thánh hiền không bằng họ, Thánh hiền không phát minh khoa học kĩ thuật. Cho rằng khoa học kĩ thuật là số một, không tin tôn giáo.

“Kiêu mạn tự đại, không sinh chánh tín, nuôi lớn tâm tà”, tâm tà ở đây là tham sân si mạn nghi. “Không biết thế trí thông biện là một trong tám nạn”, tám nạn, trong kinh Phật thường nói, ở đây chúng ta nhắc lại lần nữa. Đây là “danh số” Phật giáo, thuật ngữ danh từ, nhưng trong đó có chữ số.

“Tức tám chỗ có chướng nạn khi thấy Phật nghe pháp, lại có tên tám không rảnh(八无暇), nghĩa là những thứ làm cho tu đạo nghiệp không thể thoải mái”. Nếu bị tám thứ này, quý vị sẽ không có thời gian học Phật.

Tám loại đó là gì? Thứ nhất là “địa ngục”. Trong địa ngục, rất nhiều loại địa ngục, tuỳ theo ý niệm của mỗi người, tự nhiên hiện ra. Địa ngục không phải do vua Diêm La tạo, cũng không phải ông Thành hoàng tạo, cũng không phải do Thượng đế tạo, là do nghiệp lực mang lại. Những nghiệp lực nào? Tham sân si mạn nghi, những gì ta tạo về sát đạo dâm vọng, quả báo địa ngục tự nhiên liền hiện ra. Thời gian đọa địa ngục cũng rất dài, khổ không thể tả!

Với việc này, trong kinh Phật nói rất thấu triệt, chúng ta giở trong kinh Phật, liên quan đến những chuyện Phật nói về địa ngục, đều được ghi vào một chỗ. Từ hai mươi lăm thứ kinh luận, Phật thuyết địa ngục, một số nơi nói rất chi tiết, bản sao này chúng ta cũng lưu thông, tôi đặt tiêu đề: Chư Kinh Phật Thuyết Địa Ngục Tập Yếu. Phong phú hơn những gì Đạo gia nói, còn đầy đủ hơn, nên đọc qua một lần, chúng ta sẽ có sự cảnh giác, không nên đến địa ngục! Làm sao để không đi? Ta không tạo nghiệp địa ngục, thì sẽ không đi đó sao? Tạo nghiệp địa ngục chắc chắn phải đi. Đây chính là không có thời gian để học Phật.

Tuy trong địa ngục có Bồ Tát Địa Tạng Vương, Bồ Tát Địa Tạng Vương là tượng trưng. Bồ Tát Pháp thân đến địa ngục hoá độ chúng sinh rất nhiều, nhưng địa ngục rất khó độ! Khó ở chỗ nào? Họ không tin. Nếu chúng sinh trong địa ngục biết sám hối, biết hối lỗi, họ liền thoát khỏi địa ngục, địa ngục không còn nữa. Không biết sám hối, không hiểu được hối lỗi, sẽ mãi không thoát khỏi địa ngục.

Thứ hai là “cõi ngạ quỉ”. Thứ ba là “cõi súc sinh”. Ba thứ này thường được gọi là tam ác đạo, tam ác đạo đều đang chịu khổ báo, tạo tác tất cả những nghiệp bất thiện, đều phải chịu báo trong đó. Những chúng sinh trong này không có công phu tu tập, tuy Phật Bồ Tát từ bi giúp đỡ họ, giúp đỡ những người nào? Những người thực sự có duyên. Những người học Phật, học rất tốt, khi gần mất nhất niệm tham sân si, liền đọa tam đồ, bởi thế khi gần mất quan trọng ở chỗ chánh niệm. Niệm cuối cùng khi gần mất là tâm tham, bất luận là tham tài, tham sắc, hay tham luyến tình chấp, tất cả đều đọa lạc, đọa vào ngạ quỉ. Khi gần mất là bực bội, liền đọa và cõi địa ngục. Khi gần mất mà ngu si, không có trí tuệ, nghĩa là mê mờ!

Ngày nay chúng ta thường nói, người già thường mắc chứng quên, vấn đề này rất rắc rối, già cả mắc chứng quên thường đến cõi nào? Cõi súc sinh. Họ ngu si, không có khả năng phân biệt thị phi, thiện ác, bởi thế vấn đề này rất đáng sợ, cần phải đề phòng. Tại sao người già hay mắc chứng quên? Chắc chắn trong lòng bức bối, oán hận, không có chỗ giãi bày, bởi thế tâm lí muộn phiền, đấy là nguyên nhân chính. Nên làm cho người già sống tuổi xế bóng vui vẻ, đấy là công đức không gì lớn bằng. Ai cũng đến tuổi đó, ta lại không muốn chết yểu, vậy nhất định phải đến tuổi già.

Bởi thế săn sóc người già, từ xưa đến nay, người Trung Quốc rất coi trọng vấn đề này. Ngày trước là đại gia đình, săn sóc tuổi già là trách nhiệm của gia đình. Thứ người Trung Quốc chú trọng, phải nuôi dạy con cháu, không được buông lỏng, quản lí rất nghiêm.

Trung niên, dùng tài năng của mình để cống hiến cho xã hội, cống hiến cho quốc gia, cống hiến cho gia đình. Bỏ ác làm lành, tích luỹ công đức, làm rạng rỡ tông môn. Tuổi già, thường chỉ sau khi về hưu, tuổi già hưởng phúc, gọi là niềm vui trời cho, đó là xã hội Trung Quốc ngày trước.

Bây giờ, chúng ta đã vứt bỏ những thứ truyền thống Trung Quốc, chạy theo nước ngoài. Người nước ngoài lẫn lộn với Trung Quốc, người nước ngoài nói thế nào? Trẻ con là thiên đường của loài người, thời vui vẻ nhất. Đến trung niên phải bỏ mạng chiến trường, phải giành giật với người khác, cạnh tranh, đấu tranh. Tuổi già, tuổi già là nấm mồ của đời người.

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, nước Mĩ là quốc gia hùng mạnh nhất trên thế giới, bởi thế họ đưa ra chế độ là quỹ phúc lợi tuổi già. Nhà nước dưỡng lão, nhà nước có tiền, rất nhiều. Nghe nói bây giờ kinh tế đã trở thành vấn đề, quỹ dưỡng lão cạn kiệt. Hết quỹ dưỡng lão, những người dân Mĩ thật đáng thương! Họ không tích trữ, người Mĩ kiếm được chừng nào tiêu chừng đó, thậm chí tiêu hết, họ đến ngân hàng vay.

Người Trung Quốc chắc chắn không làm việc đó, khổ cực thế nào cũng không mượn tiền, bởi thế không nợ người nhẹ tênh. Người Mĩ nợ tiền đã thành thói quen, có thể nói chào đời đã nợ nần, đến già trả chưa xong, khác hẳn với cách nghĩ người Trung Quốc.

Bởi thế khổ nạn tam đồ, nghiệp chướng nặng, rất khó hoá độ. Tuy Phật Bồ Tát từ bi, không bỏ rơi họ. Những người được độ nhất định trong đời trước, có nền tảng học Phật rất vững vàng, khi gần mất, vô ý nổi tham sân si mạn nghi, đọa vào tam đồ. Nhờ thiện căn vững vàng, trong địa ngục Phật Bồ Tát, thực sự giúp đỡ họ.

Nhân gian chúng ta đây, làm rất nhiều Phật sự cầu siêu, với họ có rất nhiều lợi ích. Thực sự có người niệm Phật vãng sinh, có người sinh lên trời, có người quay lại nhân gian. Nhưng người không nhân được những lợi ích đó, đại đa số vẫn như cũ, những vấn đề này chúng ta cần phải hiểu. Bởi thế kinh sám, lễ lạc là để nhắc nhở họ, khi đã giác ngộ, họ liền từ bỏ. Nếu họ vẫn cứ mê hoặc, vẫn chấp trước, chấp trước quá nặng nề, nghĩa là chấp trước oan oan tương báo.

Anh bị người khác giết, ôm lòng hận thù, muốn báo thù. Người khác thiếu nợ, tâm niệm trong lòng, muốn đòi nợ, như thế thì hết cách, không thể ra khỏi được.

Thứ tư là “Uất đơn việt”, tân dịch “Bắc cu lô châu”, lối dịch này là cách dịch của đại sư Huyền Tráng. Cựu dịch là thời cổ đức, lối dịch trước thời đại sư Huyền Tráng, phiên Uất đơn việt. “Vì quả báo an vui thù thắng, hoàn toàn không có khổ”, dây là Bắc châu trong tứ đại bộ châu.

Địa cầu chúng ta đây là Nam thiệm bộ châu, chỗ này không phải trên quả đất, ở một tinh cầu khác. Đây là chỗ vãng sinh của những người tu thiện, quả báo nơi đó rất thù thắng, người sống một nghìn năm, rất ít người chết yểu. Sản vật phong phú, sống rất thoải mái, không lo nghĩ, không muốn học Phật. Bởi thế nơi đó không có Phật pháp.

Bồ Tát Vi Đà là thần Hộ pháp này, tổng đạo Hộ pháp. Quý vị xem chúng ta thường thấy tấm biển, là “tam châu cảm ứng”, bốn đại bộ châu tại sao tam châu cảm ứng? Bắc cu lô châu họ không đến, ở đó không có Phật pháp. Bắc cu lô châu rất tuyệt vời, nhưng không nghe được Phật pháp, không bao giờ thấy được Tam bảo. Sinh đến đó là một nghìn năm, ta hết duyên học Phật, phải mất rất lâu như thế, những gì đã học ngày trước hầu như mất sạch, bởi thế đây là chướng ngại.

Thứ năm là “trời trường thọ”, trời trường thọ là Sắc giới, Vô sắc giới. Có một cõi ở Sắc giới gọi là trời Vô tưởng, chuyên môn chỉ nó. Bởi vì ngũ bất bất hoàn của Sắc giới, là nơi tu hành của Thánh nhân tam quả, ở đó có Phật pháp. Chỉ có trời Vô tưởng, sắc giới có chín tầng trời, chỉ có tầng này không có Phật pháp, sống rất lâu. Người ở Vô sắc giới không học Phật, họ hiểu nhầm, cho mình đã chứng Bát niết bàn, lấy Vô sắc giới làm Niết bàn, đây là sự nhầm lẫn rất trầm trọng.

Mạng sống rất dài, nhưng khi thời điểm đến, định công họ mất đi, phiền não lại có mặt. Lúc đó họ lại huỷ báng Phật pháp, huỷ báng Thánh giáo: Hình như Thánh hiền nói Đại bát Niết bàn là mãi mãi bất sinh bất diệt, tại sao bây giờ lại sinh phiền não, lại có sinh diệt? Đây là sự báng Phật báng Pháp, tội này đọa địa ngục vô gián. Người trời Tứ không, khi họ gần mất, họ không tự chủ được. Bởi thế những thứ này là chướng ngại.

Thứ sáu “mù điếc câm ngọng”, đây là những khiếm khuyết về sinh lí. Điếc, không nghe được, ta giảng kinh, họ không nghe. Mù, mắt không thấy. Câm, ngọng, muốn hỏi gì không hỏi được. Đây đều là những chướng ngại.

Thứ bảy là “thế trí thông biện”. Thế trí ngày nay chúng ta gọi là tri thức, phần tử tri thức cao cấp, họ có nhiều kiến thức, nhưng không có trí tuệ. Họ có biện tài, cũng rất thông minh, nhưng họ không tin, không thể tiếp nhận Phật pháp.

Thứ tám là “trước phật sau phật”, thời điểm họ sinh, sinh ra trước Phật. Trước khi Phật chưa xuất thế, thế gian này chưa có Phật pháp. Sau Phật, họ có mặt ở thế gian này, Phật đã diệt độ, chúng ta đây có phải sau Phật chăng? Không được coi là sau Phật. Pháp vận của Phật là một vạn hai nghìn năm, sau khi Phật Thích Ca Mâu Ni diệt độ, một vạn hai nghìn năm gọi là sau Phật.

Thế gian này không có Phật pháp, bạn không nhận được lợi ích thù thắng từ Phật pháp, đây gọi là tám thứ nạn. Nạn ở đây, nghĩa là ta không thể nghe Phật pháp, không thể thấy Phật nghe pháp, tám thứ này là chướng ngại. Phẩm Phương Tiện, Kinh Duy Ma nói: Khi Bồ Tát thành Phật, Bồ Tát ở đây là Bồ Tát bổ xứ, khi họ thành Phật, nước đó không có tam đồ bát nạn, Bồ Tát đó là gì? Đại đức của Bồ Tát tạo nên.

Đoạn cuối: “Tịnh Tâm Giới Quán Pháp nói, bốn trăm lẻ bốn bệnh vì ăn đêm mà ra”. Đây là nói về việc thân thể nhiều bệnh tật, bởi thế khi còn tại thế, Phật dùng một ngày một bữa. Khi Phật giáo truyền đến Trung Quốc, bữa ăn tối nhất định không ăn, đây gọi là trì ngọ. Mặt trời xế bóng thì không ăn bất cứ thứ gì, đây là lối dưỡng sinh, lợi ích rất lớn với việc giữ gìn sức khoẻ. Buổi chiều, ăn tối, đây là nguồn gốc của bệnh tật.

“Tam đồ bát nạn lấy phụ nữ làm gốc”, đấy là tham sắc. Tham tài, tham danh không nặng bằng tội báo tham sắc. Phần sau nói rộng tướng đó, quyển thứ tám trong Đại Thừa Nghĩa Chương đã nói rất rõ về việc này, nói rất chi tiết. Bởi thế, thế trí thông biện, là một trong tám nạn.

“Tà kiến điên đảo, lại cho là tốt”, nếu bạn gặp được, họ đúng là như thế, nói như rồng leo, biện tài vô ngại. Họ phê bình ta, họ đến chỉ trích ta, lại còn tỏ ra rất đắc ý.

Đoạn cuối ở đây Niệm Lão đã kết luận: “Những người như thế, làm sao ra khỏi biển khổ sinh tử”. Không thoát được luân hồi lục đạo, luân hồi lục đạo là bể khổ sinh tử.

Chúng ta xem tiếp đoạn sau: “Lại có chúng sinh, tuy trồng gốc thiện, làm ruộng phước lớn, giữ tướng phân biệt, tình chấp nặng nề, muốn thoát luân hồi, rốt cụôc không được. Nếu dùng trí tuệ vô tướng, trồng các cội đức, thân tâm thanh tịnh, xa rời phân biệt, cầu sinh tịnh độ, đến Bồ đề Phật, sẽ sinh nước Phật, mãi được giải thoát”. Đoạn trước là tham đắm phước báo thế gian, không ra khỏi luân hồi lục đạo. Phần sau Phật cho chúng ta biết, nên làm thế nào mới được thoát ra, tự thực là luân hồi quá khổ.

Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: “Phật trả lời Từ Thị, chúng sinh cõi này, tuy cũng tu thiện, nhưng không cầu sinh Tịnh độ, tất cả có ba loại”. Ba loại này đều là những người học Phật, không muốn sinh Tịnh độ.

Loại thứ nhất: “tham đắm niềm vui cuộc đời”, đây là những người nào? Người giàu có trong thế gian, họ đi lễ chùa thắp hương, đến làm Phật sự, là để cầu phước báo trời người, họ không cầu vãng sinh, không cầu làm Phật, làm Bồ Tát. Họ không có hứng với những việc đó, mà coi trọng danh lợi, nặng về tình cảm. Tại sao học Phật? Mong Phật phù hộ họ thăng quan, phát tài. Mong Phật phù hộ họ sống lâu, giàu có. Mong Phật gia hộ con cháu họ được bình an, họ cầu những thứ đó. Bởi vậy họ cũng tu phước, tạc tượng Phật, xây chùa chiền, làm những việc đó, ruộng phước lớn.

“Thứ hai, thế trí biện thông, tâm tà ngùn ngụt”. Như đã nói phần trước, họ có tri thức thế gian, có nhiều chữ nghĩa, thông minh, có biện tài, như thế nào gọi là tâm tà? Không tin thế gian có Thánh hiền, không tin trên cõi đời có Phật Bồ Tát, cho tôn giáo là mê tín, cho những lời giáo huấn của cổ thánh tiên hiền, đã xưa rồi. Đó là sản phẩm của thời phong kiến, những sản phẩm của Thánh hiền đó đều là đánh lừa người dân. Bởi thế cổ thánh tiên hiền là rác rưỡi, là tào lao, nên vứt nó vào sọt rác. Bởi thế mới có cơ quan đánh đổ Khổng tử.

Tâm tà của những người này ngùn ngụt, người phương Đông có, người phương Tây cũng có, không tin tôn giáo, tin khoa học, khoa học là tri thức. Đây là loại thứ hai, những người này cũng tu phước, nhưng không có ý định vãng sinh, bỏ ác làm lành.

“Ba loại ấy vì phân biệt thủ tướng, nặng về tình chấp”. Thủ tướng là chấp tướng, tình chấp quá nặng. Chấp trước, giáo lí Đại thừa gọi là phiền não kiến tư, phiền não kiến tư nặng! Nếu đoạn được phiền não kiến tư, luân hồi lục đạo sẽ không còn, nó nặng quá. Tiếp theo là chấp thủ tướng phân biệt, thủ tướng phân biệt nhẹ hơn tình chấp sâu nặng một tí, nhưng hai thứ này thường đi đôi với nhau. Đấy chính là lí do không thể ra khỏi luân hồi lục đạo, không thể cầu sinh Tịnh độ, ba loại người này.

“Ba loại người này, dù có tu phước, nhưng kết quả chỉ là phước báo thế gian, mộng huyễn bào ảnh, nháy mắt là hết. Nên muốn thoát khỏi luân hồi, cuối cùng không được”. Đấy là đã cho chúng ta biết nguyên nhân.

Chúng ta tiếp tục xem: “Lại có chúng sinh, tuy trồng gốc thiện, làm ruộng phước lớn”, ruộng phước lớn ở đây là trì danh hiệu Phật. Chúng phải đặc biệt lưu ý câu này, ruộng phước lớn nhất là niệm Phật. “Bởi trì danh là vua trong các việc thiện, nên ruộng để trồng được gọi là ruộng phước lớn. Tiếc là phân biệt nắm giữ tướng, nặng nề tình chấp, nên tuy niệm Phật nhưng không thể thoát luân hồi”.

Hồi trước tôi gặp một người đồng học, lớn tuổi hơn tôi, hình như ba mươi năm trước. Ba mươi năm trước, ông ta độ bảy mươi tuổi, giờ chắc đã mất. Ngày tết, khi đó tôi đang ở thư viện Cảnh Mĩ, đến thăm tôi ngày tết, nói với tôi: Pháp sư Tịnh Không, công phu niệm Phật của tôi rất tốt, tôi nói tốt quá! Ông nói, tôi đã buông bỏ hết, chỉ một thứ không buông được, tôi hỏi là gì thế? Không buông được đứa cháu. Tình chấp, chỉ cần ông buông đứa cháu, ông đừng xem nó niệm A Di Đà Phật. A Di Đà Phật, mỗi ngày niệm mấy vạn tiếng A Di Đà Phật, nhưng ý nghĩ, mỗi ý nghĩ khởi lên đều là đứa cháu, ông không phải A Di Đà Phật, ông được vãng sinh chăng? Không thể vãng sinh, chắc chắn trở ngại, không thể vãng sinh thì đi đâu? Yêu thích đứa cháu, không muốn rời nó, khi lớn nó kết hôn, có thể ông đầu thai làm con nó, người đời thường chơi những trò như thế.

Tình chấp người đời, thực sự không dễ buông bỏ, chỉ cần ta quyến luyến, yêu thích, luôn nghĩ đến nó, liền đã gặp rắc rối. Người đi tu cũng không ngoại lệ.

Khi tôi ở San francisco, Mĩ, gặp một pháp sư, hình như bây giờ ông đã mất, lớn tuổi hơn tôi, cả đời theo đuổi thú sưu tầm tượng Phật cổ. Ông có một bảo tàng nhỏ, mở ra thấy toàn tượng Phật, cả gian phòng đều là đồ cổ, đây là đời Đường, kia là đời Tống, nọ là Nguỵ Tấn Nam Bắc triều, chuyên sưu tập những thứ đó, ông có vãng sinh chăng? Không thể! Mất sẽ đi về đâu? Mất rồi, chắc chắn không rời được căn phòng đó, căn phòng đó có gì? Chuột, gián, sâu kiến, ông đầu thai đến đó. Ông sẽ đến những nơi đó, sẽ không đến nơi nào khác, việc này rất rắc rối!

Hồi đó thấy chuyện đó, tôi vô cùng sợ hãi, tại sao? Bởi vì tôi cũng có yêu thích, nhưng khác nhau! Tôi thích gì? Thích sách kinh, thích nhất là sách đóng cẩn thận, đấy là những bản đẹp. Khi thích sách, sau khi chết sẽ làm con mọt trong sách. Lúc đó sẽ đầu thai vào đó, càng nghĩ càng sợ. Bởi thế tôi quyên góp tất cả những cuốn đó, phần lớn tặng cho qũi giáo dục Phật giáo, để họ phiên bản, rồi cho in, bản chính vẫn cho họ giữ. Còn một số sau khi tôi in, tặng lại cho nhà in, nguyên bản do nhà in, họ tự giữ, làm như thế để làm gì? Sợ sau này có người in, họ có bản gốc, tôi cũng bỏ nó luôn, để không còn tham luyến gì nữa.

Bởi thế yêu thích, rắc rối sẽ đến ngay, sẽ chướng ngại cho việc vãng sinh. Phải từ bỏ tất cả, trong lòng chỉ có Phật A Di Đà, ngoài A Di Đà Phật, không có một thứ gì. Người đó chắc chắn sẽ được sinh, không vấn đề gì.

“Tam bối vãng sinh trong kinh, đều do việc phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật”. Phát Bồ đề tâm và nhất hướng chuyên niệm đều quan trọng, chỉ nhất hướng chuyên niệm, không phát Bồ đề tâm, không đi được. Tuy phát Bồ đề tâm, không có nhất hướng chuyên niệm, cũng không đi được, đây là vấn đề cần nên ghi nhớ. Đời nay chúng ta muốn vãng sinh thế giới Cực lạc, thân cận Phật A Di Đà, câu này phải luôn nhớ thật kĩ. Bồ đề tâm là đại trí, là đại bi, là đại nguyện, là tâm viên dung nhất thể.

“Nặng về tình chấp chính là ngu si”. Chỉ cần ta đối với bất kì một chuyện gì, một vật gì, một người nào trong thế gian này, có tâm ham muốn đều bị gọi là ngu si. Tâm Bồ đề ta phát kia sẽ là giả, không phải chân, tại sao vậy? Vì tình chấp, sở thích của ta, những thứ ta muốn, sẽ phá hỏng ngay bồ đề tâm của ta. Tâm Bồ đề rất khó phát.

“Phân biệt thủ tướng sẽ có chọn lựa”, có chọn lựa thì tâm từ bi sẽ không còn, tâm bình đẳng không còn. Bởi vì ta có chọn lựa “do đâu nổi lên”, làm sao lại nổi lên, “Vô duyên đại từ, đồng thể đại bi”? Chỉ Cần có chọn lựa, cả hai cái đó liền mất. Tôi thích người này, tôi ghét kẻ khác, đại từ đại bi sẽ không còn. Đại từ đại bi là tâm Bồ đề.

Bao nhiêu năm nay, khi giảng kinh giáo, tôi tóm tắt tâm Bồ đề thành mười chữ: Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Ở đây nói rất hay, tâm Bồ đề là đại trí, đại bi, đại nguyện, viên dung nhất thể, cũng nói rất hay.

Khi nào chúng ta thực sự phát được tâm viên dung nhất thể? Chỉ cần phát đựợc tâm viên dung nhất thể, thanh tịnh, bình đẳng, giác sẽ có mặt. Không biết cõi hư không khắp pháp giới cùng ta là nhất thể, đều do nổi lên giữ tướng phân biệt, gọi là trước tướng. Nghĩa là phá hoại tâm Bồ đề.

“Những người như thế làm sao phát khởi tâm Bồ đề?” Không có trí tuệ, không có từ bi, không có viên dung, phân biệt thủ tướng, tôi thích cái này, ghét thứ kia, như thế thì làm sao thành tựu? Tất cả những thứ này là trong cuộc sống của chúng ta, chúng ta phát tâm nhất hướng chuyên niệm, tại sao không có cảm ứng? Tại sao bệnh hoạn thân thể lại nhiều như thế? Tại sao muốn làm chuyện gì, chướng ngại kéo đến ùn ùn? Bình tâm nghĩ kĩ sẽ thấy nguyên nhân, nguyên nhân không phải bên ngoài, nguyên nhân do ta, nhất định phải biết được đạo lí đó.

Nguyên nhân bên ngoài, hay nguyên nhân do ta mang lại. Ta đã sai, để lại bài học cho người đi sau, không lặp lại vết xe đổ, con đường sau này của họ sẽ bằng phẳng hơn, ta sai lầm ở đâu? Chưa đủ khiêm tốn, chưa đủ cung kính, chưa thực hành tứ nhiếp pháp. Bởi thế tuy việc tốt, lại mang đến chướng ngại đố kị cho người khác. Bản thân chúng ta thấy rất rõ, rất minh bạch, bởi chúng ta, đã buông bỏ tiếng thơm, lợi dưỡng. Nên những thứ chướng ngại tật đố, đối với ta mà nói, có lợi mà không có hại.

Cư sĩ họ Bàng đã nói: “Chuyện tốt không bằng không chuyện”, tâm phát rất viên mãn. Trong hội Lăng Nghiêm Phật nói: Tâm thiện vừa phát, công đức liền viên mãn, không phải ta không làm, mà bởi có chướng ngại, nên không thể làm được, nhưng công đức đã viên mãn. Những lý sự này đều phải hiểu rõ, như thế chúng ta mới nhớ được những gì kinh giáo đã dạy.

Bồ đề tâm đã phát, không để nó có chướng ngại. Bồ đề tâm đã phát, buông bỏ tất cả nhân ngã, thị phi, chưa buông được nhân ngã, thị phi, chắc chắc Bồ đề tâm không thể phát được. Việc niệm Phật cầu sinh Tịnh độ của chúng ta, chắc chắc sẽ bị chướng ngại. Bởi thế phân biệt chấp tướng, chắc chắn sẽ có chọn lựa, chỉ cần có chọn có lựa, liền không có cách hưng khởi vô duyên đại từ, đồng thể đại bi, sẽ hữu danh vô thực.

“Những người như thế làm sao phát được Bồ đề tâm? Bởi thế niệm Phật cũng không thể vào trong tam bối”. Ở đây là nói niệm Phật, chỉ kết pháp duyên với Phật A Di Đà, kết duyên với thế giới Cực lạc, đời này rất khó vãng sinh. “Đại sư Ngẫu Ích nói, niệm Phật mà không tín nguyện, cũng không vãng sinh, chính giống như vậy”. Thực sự tín nguyện, không dễ gì! Có tín có nguyện, chắc chắn vãng sinh.

Chúng ta cũng có tín nguyện, tại sao không vãng sinh? Tín và nguyện của ta đều có tạp lẫn, tạp không thuần, bởi thế không thể vãng sinh. Muốn được vãng sinh, tín và nguyện của ta phải tinh thuần. Tinh là nhất, nhất tâm, tôi chỉ mong cầu sinh Tịnh độ, không có mong cầu gì khác, thế mới được. Phải hiểu, tinh nhất là chân tâm. Có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước là vọng tâm. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là vọng tâm. Khởi tâm, động niệm là phiền não vô minh, phân biệt là phiền não trần sa, chấp trước là phiền não kiến tư. Tạp lẫn những thứ này, Bồ đề tâm là giả, không phải chân.

Đại thừa, nói rất nghiêm khắc, buông bỏ phiền não kiến tư, ta vẫn còn trần sa, vô minh, không được coi là thực sự phát Bồ đề tâm, tại sao? Quý vị xem trong kinh Hoa Nghiêm, Sơ phát Bồ đề tâm, vừa phát Bồ đề tâm sẽ được địa vị gì? Sơ trú Viên giáo, thực sự phát Bồ đề tâm. Sơ trú trở xuống, Phật trong thập pháp giới không có Bồ đề tâm, Bồ Tát, A La Hán, Phật Bích Chi trong thập pháp giới không có Bồ đề tâm, Bồ đề tâm rất đáng quí! Bồ đề tâm là chân tâm của chúng ta.

Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Từ bi ở đây, là những gì trong kinh đã nói: “vô duyên đại từ, đồng thể đại bi”, nhất định phải khế nhập viên dung nhất thể, chân tâm là gì? Chân tâm là viên dung nhất thể, đấy là chân tâm. Không phải viên dung nhất thể là vọng tâm, vọng tâm cũng có thể vãng sinh: sinh Phàm thánh đồng cư độ, hoặc sinh biên địa nghi thành. Sinh biên địa nghi thành cũng tốt, quý vị thực sự đến Tịnh độ. Trong năm trăm năm đó, chắc chắn Bồ đề tâm sẽ sinh khởi, rồi được nhập phẩm, nhập vào tam bối. Bởi thế chân tâm rất quan trọng.

Ngày nay chúng ta, nói thật, rất thuận tiện, thường nhắc nhở chúng ta là Kinh Kim Cang, một câu trên Kinh Kim Cang: “Tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bọt nước, như sương lại như ánh chớp, nên quán tưởng như thế”. Khi gặp cảnh giới, ta nghĩ đến câu kinh văn này, tại sao? Đánh tan phân biệt, chấp trước của chúng ta. Cảnh mộng là nhất thể, viên dung nhất thể. Trong giấc mộng xuất hiện rất nhiều người, tất cả đều là tâm ta biến hiện ra, chắc chắn không phải người từ bên ngoài chạy đến trong giấc mộng, không có chuyện đó. Quý vị thấy Phật, thấy Bồ Tát trong mộng, là những gì được biến hiện từ tâm bạn. Bởi thế nói: “Tất cả pháp từ tâm tưởng sinh”, là từ tâm tưởng ta biến hiện.

Bình thường ta không suy nghĩ thì không biến hiện, vì thế tất cả pháp được sinh ra từ tâm tưởng, tất cả pháp cùng một thể với ta, viên dung nhất thể. Nhận thức đúng vấn đề này rất quan trọng, quý vị thực sự thừa nhận, thực sự tiếp nhận. Hiểu rõ tất cả, thực sự tỉnh ngộ, tất cả những phiền não chướng ngại sẽ không còn.

Với những hoàn cảnh trước đó, ví dụ như tai nạn 2012, 2013, ta có chăng? Không có, tại sao? Giống như Bồ Tát Quán Thế Âm, quán chiếu bằng trí tuệ chân thực, ngũ uẩn đều không, lấy đâu ra thiên tai? Tâm quý vị luôn định, mãi mãi giác ngộ.

“Đại sư Ngẫu Ích nói: nếu niệm Phật mà không tín, nguyện, cũng được vãng sinh, đều giống nhau hết”, giống ý đó. “Với lại tu phước trước tướng, phước đó sẽ hết”, tại sao? Phước báo thế gian, quả báo trong lục đạo, như Kinh Kim Cang nói: “Ưng vô sở trụ mà hành bố thí, nghĩa là bố thí không trú sắc, bố thí không trú vào thanh hương vị xúc pháp. Tu Bồ Đề, Bồ Tát nên bố thí như thế, không trú vào tướng, tại sao? Nếu Bồ Tát bố thí không trú tướng, phước đức đó không thể nghĩ bàn”. Bởi thế, chỉ cần trước phước, làm phước lớn đến cỡ nào, phước báo đó có hạn.

Ngày trước Lương Võ Đế, mọi người đều đã biết, tu bố thí trong nhà Phật, trong lịch sử Phật giáo Trung Quốc, không ai hơn vị hoàng đế này. Qua tay ông, rất nhiều chùa viện được dựng lên, qui mô cực kì hoành tráng, bao nhiêu ngôi? 480 ngôi. Ông hâm mộ Phật pháp, hộ trì Phật pháp, nếu ai muốn xuất gia, ông rất mừng, làm hộ pháp cho quý vị ngay. Cúng dường hàng vạn người xuất gia, phước báo lớn chăng?

Ông là người phân biệt thủ tướng, bởi thế tổ sư Đạt Ma, nói thẳng với ông, không có công đức. Ông khoe khoang trước mặt tổ sư Đạt Ma, hỏi tổ sư Đạt Ma, công đức tôi có lớn chăng? Tổ sư Đạt Ma trả lời “không chút công đức”, thủ tướng phân biệt, không có công đức. Có phước báo, phước báo lớn chăng? Có hạn, bởi họ phân biệt thủ tướng, vì thế phước báo có hạn. Phước báo đó chắc chắn trong cõi trời Dục giới, trời Dục giới có hạn, có hạn này, không phải trời Tứ vương thì cũng trời Đao lợi. Phước đức là gì, thế nào là công đức, chúng ta phải làm sáng tỏ, hiểu được, không được hiểu nhầm.

“Linh Phong” là đại sư Ngẫu Ích, Phá Không Luận là Kinh Kim Cang Phá Không Luận, đây là tác phẩm của đại sư Ngẫu Ích. Trong tác phẩm đó ông đã nói thế này: “Dùng pháp vô sở trú, trú trong Bát Nhã, tu sáu Ba la mật, nhưng không thủ tướng”, đây là lời dạy của đại sư. Tu sáu Ba la mật là tu bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, bát nhã, tất cả đều không trước tướng. “Bởi thế có thể khiến bố thí ít, nhưng như hư không”, bố thí bao nhiêu? Bố thí một ít tiền, bố thí một hào, công đức bao nhiêu? Lớn như pháp giới hư không.

Lương Võ Đế không hiểu chuyện, tại sao? Hoàn Nguyên Quán đã nói: “Hàm dung không hữu”, cũng giống như cách nói Đại thừa, lượng lớn phước lớn. Họ không trú tướng, lượng sẽ lớn, không có lựa chọn, không trú tướng, tâm lượng của họ bằng hư không. Tâm lượng lớn như thế, họ tặng một ít tiền, lượng sẽ lớn ngang với cõi hư không. Chỉ cần ta phân biệt thủ tướng, dù tặng vạn lượng vàng, phước đó là hữu hạn. Không trước tướng, không thủ tướng, không trước tướng, bố thí một đồng, công đước sẽ lớn hơn người trước tướng mà bố thí vạn lượng vàng, hơn người đó. Đạo lý náy là tất cả pháp đều từ tâm tưởng mà sinh ra, tương ứng với tâm lượng nên lớn, trái với tâm lượng nên nhỏ.

Hàm không dung hữu, nghĩa là tâm ôm trọn cả hư không pháp giới, lượng châu sa giới là không hữu, có thể bao dung. Hàm không cũng là có thể ôm cả hư không, hư không ở đâu? Hư không ngay trong tâm ta, tâm lớn hơn hư không. Vấn đề này, là điều Thế Tôn đã nói trong Kinh Lăng Nghiêm: “Nhưng chúng sinh trú ở tướng, vọng tưởng tự kể quả kể nhân, xem lớn, xét nhỏ. Nếu có thể trú vào tánh, không trú nơi tướng, giống như trong hạt cải có hư không mười phương, tánh không hai không khác”. Nó lớn là lớn ở chỗ đó, chỗ đó là trú trong tánh, làm theo tánh, không trú trong tướng. Nghĩa là tam luân thể không, vô ngã tướng, vô nhân tướng, cũng không có tướng thí xả trong đó.

Khi đã bố thí, trong tâm không còn vết tích gì, phước báo này rất lớn, bằng như hư không. Bố thí như thế, trì giới cũng như thế, nhẫn nhục cũng như thế, tinh tấn, thiền định cũng như thế. Năm điều trước trong lục độ là sự, điều sau cùng là trí tuệ, trí tuệ ở đâu? Không trú tướng là bát nhã, trong bố thí của ta có bát nhã, trong trì giới của ta có bát nhã, trong nhẫn nhục của ta có bát nhã, trong tinh tấn, thiền định có bát nhã. Có bát nhã là tương ứng với tự tánh, đấy gọi là công đức vô lượng vô biên.

Nếu có phân biệt thủ tướng, công đức sẽ không có, là phước đức hữu hạn. Quả báo phước đức đó là ở trời, người, có hạn. Những đạo lí tinh thâm, vi diệu của Phật pháp này, không thể không hiểu.

Không trú tướng, tại sao lớn? Phá Không Luận đã thí dụ, giải thích thế này, giống như hạt cải, rau cải. Cái không trong hạt cải, chúng ta khoét một hạt cải, khoảng trống trong hạt cải đó, khoảng không đó, có khác gì không gian trong mười phương chăng? Không khác gì cả. Không khác gì cả, vậy công đức không phải cũng giống nhau ư? Bởi thế tánh không không hai không khác. Bởi không không không có trong ngoài, không không có bỉ thử, không không có phương hướng, nghĩa là không có Đông Tây Nam Bắc. Không không có hình tướng, càng không có không nhỏ khác với không lớn, không có không lớn và không nhỏ.

“Phước vô tướng, phước đấy mới lớn”, ta sai khi trước tướng, những thứ này có trong sinh hoạt đời thường, bởi thế người hiểu lí có thể tu đại phước. Hiểu lí, người có trí tuệ, họ thí ít nhưng được phước lớn. Thậm chí họ không thí, chỉ khởi một ý thiện, phước báo đã bất khả tư nghị. Nếu họ thực hiện được ý thiện đó, phước báo đó càng lớn. Những sự lí này chúng ta đã hiểu, đấy mới đúng nghĩa học Phật, không hiểu là mê tín.

“Kinh Kim Cang lại nói: Nếu tâm thủ tướng, chắc sẽ trước ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả”. Bạn đã trước tướng, chỉ cần trước một thứ, bốn thứ còn lại đều có, nó có sự ràng buộc lẫn nhau. Chúng ta hiểu được vấn đề đó, thì hiểu được những gì chúng ta đang tu là không như pháp, vì thế chướng nạn mới nhiều như thế, có thể hoá giải chướng nạn chăng? Rất khó, khó ở điểm nào? Ở chỗ chúng ta nghe Phật pháp, nhưng chúng ta không thể thay đổi cách nghĩ, liệu có không thủ tướng chăng? Liệu có không chấp trước chăng? Không thể buông bỏ! Phải làm sao?

Biện pháp của Phật pháp là dạy quý vị huân tu thời gian dài. Chỉ cần áp dụng phương pháp đọc kinh, niệm Phật, nghe giảng. Một năm chuyển không được, mười năm. Mười năm không chuyển được, hai mươi năm. Hai mươi năm chuyển không được, ba mươi năm, chắc chắn sẽ chuyển được, tại sao? Thời gian dài, quý vị thực sự đã hiểu, chưa đủ thời gian, cái thấy đó là giả, không thể tin cậy được, tại sao? Cảnh giới hiện ra liền bị xáo trộn, tập khí sai lầm sẽ ào đến. Kết luận một câu, lực lượng huân tập quá yếu đuối, vấn đề ở chỗ đó.

Đại đức tổ sư dạy chúng ta: “Thâm nhập một môn, huân tu lâu dài”, mới hiểu được nó rất chí lí. Tôi thường nói với những người đồng học, tôi không có sở trường, nhưng rất may bao nhiêu năm nay không thoái chuyển, mà mỗi năm lại tiến bộ một ít, nguyên nhân ở đâu? Không rời kinh điển, đấy là cách tôi đối trị tập khí trong tôi, tôi không có kết quả khi ứng dụng những công phu khác. Công phu trì giới không mang lại kết quả, công phu niệm Phật không mang lại kết quả, công phu trì chú cũng không mang lại kết quả. Dùng phương pháp nào mới mang lại kết quả? Cuối cùng tôi nghĩ đến việc giảng kinh. Quý vị không thể không cố gắng chuẩn bị trước lúc giảng kinh, không chuẩn bị tốt, lên bục giảng không biết nói gì, chuyện này gây áp lực lên tâm lí rất nặng.

Mới học giảng kinh, giảng một giờ, phải có bốn mươi giờ chuẩn bị, tuần chỉ có thể giảng hai giờ, suốt một tuần chuẩn bị. Phải soạn bản nháp, phải sửa đi sửa lại bản nháp nhiều lần, như thế mới có thể khống chế được mình, có kết quả. Suốt ngày không rời kinh điển, suốt ngày dạy dỗ, dạy dỗ ở đây, tôi phải đưa ra được những điều tâm đắc trong học tập, chia sẻ với tất cả mọi người.

Có thời gian ở Mĩ, mỗi ngày giảng chín tiếng, tôi nhớ có lúc giảng liên tiếp tám ngày. Lúc trước ở Đài Loan, mỗi tuần, giảng độ ba mươi giờ, không nghỉ chủ nhật, chỉ cách đó ta mới không buông lung, không biếng nhác. Lừa thầy rất dễ, trốn mệt, được, lừa người nghe không dễ. Phía trước là hàng trăm người nghe, nếu không chuẩn bị, không chịu khó học tập, không thể triển khai đề tài. Bởi thế đúng là tựa chúng nương chúng, mọi người giúp ta thành công.

Tôi cảm kích trưởng phòng họ Hàn, bà đã giúp tôi rất nhiều. Ba mươi năm trước, mỗi ngày giảng kinh bà đều sắp đặt giúp tôi, giúp tôi tìm chỗ, giúp tôi hẹn một số đạo hữu đồng học đến nghe kinh. Chúng tôi học giảng, phải có người đến nghe, những người đến nghe tốt nhất là đưa ra những câu hỏi. Khi hỏi mà chúng tôi không giải đáp được, về nhà cố gắng tìm tòi sách vở, tìm sách tham khảo. Ba mươi năm nền tảng đã được vững vàng, bà bèn đi. Khi bà đi, pháp duyên chúng tôi càng tốt thêm, đã lan ra thế giới, chuyện này cũng không phải ngẫu nhiên.

Bởi thế học tập, mấu chốt thành công là nơi chúng ta, người khác trợ duyên cho ta, nhưng ta thực sự có tâm đó, sẽ có người đến giúp, giúp ta thành công.

Bởi thế Kinh Kim Cang nói: “Nếu tâm thủ tướng”, ta sẽ trước vào tứ tướng. “Lại nói, nếu Bồ Tát có ngã tướng, nhân tướng, chúng sinh tướng, thọ giả tướng, tức không phải Bồ Tát”. Quý vị sẽ thoái chuyển, không phải Bồ Tát, nên phải ghi nhớ câu đó, trước câu đó là gì? “Nếu tâm thủ tướng”, nếu tâm thủ tướng quý vị sẽ không phải là Bồ Tát. Khởi tâm động niệm, đối nhân xử thế của chúng ta, liệu không thủ tướng ư? Không thủ tướng, Bồ Tát thực, thủ tướng, thọ giới Bồ Tát, đó là Bồ Tát giả, không phải Bồ Tát thực. Kinh Bát Nhã cũng dạy chúng ta như vậy.

“Bên trên dẫn Kinh Kim Cang Bát Nhã, để nói cái mất của việc phân biệt thủ tướng”, mất là sai. Nên kinh nói: “Muốn thoát luân hồi, cuối cùng không thể được”, học Phật như thế không thể ra khỏi luân hồi, chúng ta phải ghi nhớ.

Phần sau Đại Thế Chí Viên Thông Chương, Pháp sư Từ Vân Quán Đảnh đã nói với chúng ta về một trăm loại quả báo của người niệm Phật.

Thứ nhất là địa ngục, quả báo niệm Phật ở địa ngục. Lần đầu tôi xem những lời đó, tôi nghi ngờ, làm sao niệm Phật lại đọa địa ngục? Niệm Phật là một việc tốt, thiện trong các điều thiện, bên dưới ngài chú một câu: “Vì ngũ dục, niệm Phật đọa địa ngục”, nghĩa câu này là gì? Cúng dường vì mong ngũ dục, lục trần, niệm Phật A Di Đà, tâm niệm Phật A Di Đà như thế, sẽ vào địa ngục vô gián. Niệm Phật thế nào mới được vãng sinh?

Ở đây Niệm Lão dẫn chứng rất hay: Bồ đề tâm, là tâm đại trí, đại bi, đại nguyện, viên dung nhất thể, chắc chắn sẽ vãng sinh. Không những vãng sinh, phẩm vị còn rất cao, quý vị có trí tuệ chăng? Phân biệt thủ tướng không có trí tuệ, tự tư tự lợi không có trí tuệ, tham lam ngũ dục lục trần không có trí tuệ, đối đãi người khác có phân biệt không bình đẳng, không có từ bi. Điều quan trọng nhất trong Bồ đề tâm là trí tuệ và từ bi, không hiểu những vấn đề đó, chúng ta niệm Phật sẽ không như pháp, ta thấy tuyệt vời, cuối cùng không mang lại kết quả, phải biết nguyên nhân ở đâu?

Phần cuối đoạn này nói: “Nếu lấy trí tuệ vô tướng, trồng gốc các đức, cầu sinh Tịnh độ, liền giải thoát ngay”. Vô tướng là gì? Không trước tướng. “Lìa tất cả tướng, tức tất cả pháp”, đây là câu Phật thường nói trong kinh Đại thừa. Nếu thực sự lìa tất cả tướng, không pháp nào trong tất cả pháp không là Phật pháp, nếu như phân biệt trước tướng, không pháp nào là Phật pháp. Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Vô Lượng Thọ cũng không phải Phật pháp, tại sao? Quý vị đã trước tướng.

Tại sao Phật phải nói như thế? Tại sao phải dạy chúng ta như thế? Tướng là hư huyễn, không có thứ đó, phàm có hình tướng thảy đều hư vọng. Nếu coi hư vọng là chân, là sai. Thứ chân thật chỉ có tự tánh, tự tánh là viên mãn, minh tâm kiến tánh, kiến tánh gì? Những gì thấy được không ngoài vạn pháp nhất như, vạn pháp nhất thể, vạn pháp không hai, kiến tánh là như thế.

Trí tuệ ta có mặt, trí tuệ có mặt, tự nhiên vọng tưởng, phân biệt, chấp trước không còn. Còn vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, không có trí tuệ, những gì hiện ra là phiền não, không phải trí tụê hiện ra, phiền não hiện ra. Trí tuệ và phiền não là hai mặt tối sáng, có ánh sáng không còn bóng tối, bóng tối có, ánh sáng không còn. Bởi thế có trí tuệ thì phiền não không còn, có phiền não chắc chắn không có trí tuệ.

Phải hiểu đạo lí này, nếu đặt đạo lí này trong tâm, luôn luôn nghĩ đến, chúng ta có trí tuệ chăng? Việc học chúng ta như pháp chăng? Đời này chúng ta có vãng sinh chăng? Buông bỏ tất cả những ngăn trở việc vãng sinh, như thế mới đúng, buông khi nào? Ngay bây giờ, không chờ đợi. Người xưa có câu rất hay: “Trên đường âm phủ không kể già trẻ”, hôm nay không thể biết ngày mai thế nào, hôm nay đang sống, mai có còn chăng? Không thể chắc chắn, vậy ngay bây giờ chúng ta phải bắt tay, không thể đợi đến hôm sau, chờ đến ngày mai tôi lại phiền não, không có trí tuệ. Người có trí tuệ không chờ đợi, ngay bây giờ, chuyển phiền não thành bồ đề chỉ trong một niệm.

“Gốc các công đức, là phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm”, đấy là gốc các công đức. “Lại vô tướng, nghĩa là vô sắc...ngũ trần”, sắc thanh hương vị xúc là ngũ trần. “Nam, nữ, sinh, trụ, hoại... mười tướng”. Ở trước là sắc thanh hương vi xúc, nam nữ sinh trú hoại, là thập tướng, “gọi là vô tướng”, những thứ này là không có. Không còn phân biệt nữa, không còn chấp trước nữa. Phật từ bi, thế nào gọi là vô tướng? là nói với người mới học.

Kinh Niết Bàn nói: Niết bàn được gọi là vô tướng. Nói cách khác, thực sự thực hành được vô tướng, sẽ chứng Đại bát Niết bàn, Đại bát Niết bàn là vô tướng.

“Lại Diễn Mật Sao nói, tịch diệt, có nghĩa là vô tướng. Chỉ tâm tự chứng không phải đạt được từ bên ngoài, nên không có các tướng”. Hoàn toàn nói cho bạn những lời chân thực, mỗi câu đều là chân thực. Cõi hư không khắp pháp giới, ngày nay gọi là vũ trụ, thế nào là chân? Chỉ chứng bởi tâm, bốn chữ này là thật, không phải nhờ đâu cả, tại sao? Tất cả pháp đều từ tâm tưởng sanh. Cõi hư không khắp pháp giới là do tâm hiện thức biến, thức của ta, tâm của ta. Trừ những thứ đó, không còn gì cả, tướng là tướng giả, mỗi niệm không dừng, bởi thế câu “không có các tướng” là thật.

Chúng ta đã học Hoàn Nguyên Quán, đã học Hoa Nghiêm, đã nghe cuộc đối thoại giữa Đức Thế Tôn với Bồ Tát Di Lặc. Hôm nay nói vô tướng, chúng ta đã có khái niệm. Khái niệm này là mỗi niệm không dừng, với những gì đã nói trong Kinh Bát Nhã: “Tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, chúng ta đã hiểu được.

Tất cả pháp bao gồm cả thân thể ta, không có thật, tướng này làm sao tồn tại? Nguyên là một giây có một nghìn sáu trăm triệu hiện tượng dao động sinh ra, có nghĩa là tướng này nằm trong một giây, sinh ra một nghìn sáu trăm triệu lần biến hoá, cái gì là chân? Làm sao có được? Chính xác là không!

Giống như chúng ta xem film, cuốn băng nhựa này đã gợi ý cho chúng ta. Đặt vào máy chiếu, một giây có hai mươi bốn hình, nói cách khác, thời gian trên màn hình, là hai mươi tư phần trên một giây. Thời gian, lập tức đi qua, quý vị nghĩ nó không phải giả. Bồ Tát Di Lặc cho chúng ta biết, những hiện tượng hiện thực của chúng, giống như ảnh trong film vậy, một giây bao nhiêu lần? Bao nhiêu lần sinh diệt? Một nghìn sáu trăm triệu, những thứ này trên màn ảnh, một giây có hai mươi tư lần. Cảnh giới chúng ta bây giờ, là một giây có một nghìn sáu trăm triệu, làm sao nó thật được? Làm sao lại có?

Ba chữ “không có các tướng”, đã đưa chân tướng sự thực, nghĩa là nói lên chân tướng của tất cả vạn pháp của vũ trụ. Quý vị đã nghe, đã thấy, đã được tiếp xúc, những gì ta đã nghĩ, tất cả là một nghìn sáu trăm triệu hiện tượng dao động trên một giây. Bởi thế Phật đưa cảnh giới này, ví như mộng huyễn bào ảnh, ví von rất hay, thực sự là mộng huyễn bào ảnh.

Vì thế trong kinh Phật thường nói: “Tại giây phút này”, ngay tại đây là nhất niệm, nghĩa là một nghìn sáu trăm triệu trên giây, đấy gọi là ngay tại đây. Hữu, phải hiểu ý của hữu như thế nào; vô, phải hiểu ý nghĩa nó như thế nào. Hữu, nghĩa là nhất niệm kia, có nhất niệm, niệm thứ hai thì sao? Niệm thứ hai không phải niệm thứ nhất, niệm thứ nhất không còn nữa, niệm thứ hai liền sinh khởi. Niệm thứ ba không phải là niệm thứ hai, mỗi niệm là đơn lẻ. Chúng ta cảm nhận được những hiện tượng này, là những đơn nhất này. Là mội huyễn tướng của tướng tương tự tương tục, huyễn tướng của tượng tự tương tục, chúng ta đã hiểu nhầm, coi đó là thật.

Một câu trong Tâm Kinh: Bồ Tát Quán Tự Tại khi thực hành sâu sắc Bát nhã ba la mật đa, thấy ngũ uẩn là không, năm uẩn đó là gì? Là nhất niệm ngay trong giây phút đó, nhất niệm đó bất khả đắc. Nhất niệm này, Bồ Tát Di Lặc nói rất rõ: Nhất niệm có hình, hình đều có thức. Bồ Tát Di Lặc dùng búng tay, một búng tay có ba mươi hai ức trăm nghìn niệm, mỗi niệm thành hình, hình đều có thức, nói rất chi tiết. Đấy mới đúng là chân tướng vạn hữu vũ trụ,

Nếu thực sự hiểu được câu này, làm rõ, phân tích kĩ, trong kinh nói vô các tướng, không sở hữu ta sẽ hiểu rõ hết, đây là thực tướng các pháp.

Phần tiếp theo vẫn dẫn chứng Kinh Kim Cang. Kinh Kim Cang nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, nếu thấy các tướng là không tướng, tức thấy Như Lai”. Như Lai là gì? Như Lai là tự tánh. Khi nào thấy các tướng là phi tướng, xin chúc mừng, quý vị đã kiến tánh. Kiến tánh còn được gọi thành Phật, quý vị đã thành Phật. Chữ Như Lai được nói trong kinh Kim Cương chính là tánh, chữ Phật là xét về tướng, nói Như Lai chính là nói tự tánh. Hai danh từ này, có hai nghĩa danh từ.

Phàm có hình tướng, không nói Thật báo trang nghiêm là ngoại lệ, ngay Thật báo trang nghiêm cũng là hư vọng. Khi học kinh giáo, chúng ta đã nói rất nhiều lần, Thật báo độ của chư Phật Như Lai gọi là pháp giới Nhất chân. Nó có tướng, tướng đó cũng không phải thật, tướng đó bộc lộ thế nào? Tướng được bộc lộ từ tập khí vô minh vô thỉ, khi đoạn được tập khí vô minh vô thỉ, tướng sẽ không còn, đều là hư vọng, khi đã không còn sẽ hiện những những gì? Thường tịch quang có mặt, trong Thường tịch quang không có gì cả, trước đó đã nói rất nhiều.

Ngày nay khoa học đã nói, hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên, trong Thường tịch quang ba thứ hiện tượng này không có, bởi thế đều là hư vọng. Cũng có thể hình dung Thường tịch quang, trong Thường tịch quang, không có những thứ hư vọng. Bởi thế nó là thật, trong chân không có vọng, nhưng trong vọng có chân, trong chân không có vọng.

Tìm hiểu kĩ vấn đề này, nó sẽ giúp ích chúng ta rất lớn trong việc tu học. Trong việc cầu sinh Tịnh độ, sẽ càng giúp ích lớn hơn. Chúng ta buông bỏ những thứ đáng buông bỏ, đặt Phật A Di Đà vào tâm mình, chắc chắc sẽ sinh Tịnh độ, không còn tạp lẫn những thứ khác. Nghĩa là thực sự thực hiện tuỳ duyên, hằng thuận chúng sinh, tuỳ hỉ công đức, được đại tự tại như Bồ Tát Phổ Hiền, Văn Thù.

Thời gian hôm nay đã hết, chúng ta học đến đây.

Hết tập 559

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 559 PAGE \* MERGEFORMAT 1