Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 262

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 03.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 317, hàng thứ ba từ dưới đếm lên, mời xem kinh văn.

“Nguyện ngã trí tuệ quang, phổ chiếu thập phương sát, tiêu trừ tam cấu minh, minh tế chúng ách nạn, tất xả tam đồ khổ, diệt chư phiền não ám, khai bỉ trí tuệ nhãn, hoạch đắc quang minh thân, bế tắc chư ác đạo, thông đạt thiện thú môn, vi chúng khai pháp tạng, quảng thí công đức bảo”. Ba câu đầu là nói đến “trí quang diệu dụng”, hai câu trước là nói về “trí quang phổ chiếu”. Bài kệ bên dưới nói, “trừ não tế nạn, khai tuệ đạt thiện”. Hai câu sau cùng là “khai tạng thí bảo”, công đức bố thí báu.

Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: “Đoạn trên”, ở trước nói, đoạn ở trước nói về vô lượng thọ, đoạn này chúng ta nói về vô lượng quang. “Vô lượng thọ là thể, vô lượng quang là tướng, là tác dụng. Từ thể- tướng- dụng này hiển lộ ra vô biên hóa đức hóa ích”. Hóa là giáo hóa, công đức giáo hóa, lợi ích giáo hóa.

“Trong Định Thiện Nghĩa đại sư Thiện Đạo nói, mỗi một thệ nguyện vì chúng sanh, nay bài kệ tụng này chánh hiển là tâm, nguyện ánh sáng trí tuệ của ta, chiếu soi mười phương cõi”. Danh hiệu của Phật A Di Đà, trong tiểu bổn Đức Thế Tôn nói rõ ý nghĩa cho chúng ta biết. Nói vắn tắt về hai loại, vô lượng thọ, vô lượng quang. Phật A Di Đà cũng gọi là Vô Lượng Thọ Phật, cũng gọi là Vô Lượng Quang Phật, đều là xưng Phật A Di Đà.

Vô thượng thọ là từ thể mà nói, từ tánh thể mà nói, bất sanh bất diệt, cho nên dùng vô lượng thọ để biểu pháp. Quang là từ tướng mà nói, từ dụng mà nói, quang minh biểu trưng cho trí tuệ. Tác dụng là dùng ở việc giáo hóa chúng sanh, tự thọ dụng là dùng trí tuệ mới có thể đoạn tất cả phiền não, thành tựu quả vị diệu giác. Sau khi thành Phật, chỉ có một việc là giáo hóa chúng sanh. Giáo hóa chúng sanh có lý niệm và phương pháp, đây thuộc về đức. Chúng sanh tiếp thu giáo huấn của Phật, y giáo phụng hành, phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui, đây là lợi ích. Kinh này nói đến ba loại chân thật, lợi ích chân thật, trí tuệ chân thật, từ thể mà nói là rốt ráo chân thật.

Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật đại sư Thiện Đạo, nói về định thiện và tán thiện. Trong Định Thiện Nghĩa có nói rằng: “mỗi một thệ nguyện đều vì chúng sanh”. Mỗi một thệ nguyện này là chỉ 48 nguyện, mỗi một nguyện trong 48 nguyện đều là vì chúng sanh, không kèm theo bất kỳ điều kiện nào. Phật Bồ Tát giáo hóa chúng sanh, hoàn toàn là do tánh đức viên mãn hiển lộ ra. Chỉ có một mục đích, giúp chúng sanh viên thành Phật đạo, ân đức này lớn biết bao. Chúng sanh dùng phương pháp gì để báo ân? Không có phương pháp gì.

Ở trước chúng ta đã học 20 loại không trong Kinh Bát Nhã, chúng ta biết tâm Phật thanh tịnh, không chút nhiễm ô. Chúng ta nói dùng vật chất báo ân Phật, ngài không nhận. Dùng tinh thần để báo ân Phật, ngài cũng không tiếp nhận. Chúng ta tu hành thành Phật, thành Phật nghĩa là vốn là Phật, ta trở về bản lai diện mục của mình. Chỉ có phương pháp đó, sau khi thành Phật, giống như Phật vậy, dùng từ bi vô tận giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ, giúp tất cả chúng sanh viên thành Phật đạo, đây chính là báo ân Phật. Ngoài phương pháp này ra, Đức Phật không cần bất kỳ điều gì, vấn đề này là gì? Là bổn phận của người đó, cũng tức là bổn phận của chính mình, cần phải làm, pháp vốn như thế, giống như Phật vậy.

Ba bài kệ này chính là hiển lộ tâm Phật. “Nguyện ngã trí tuệ quang, phổ chiếu thập phương sát”. Ánh sáng trí tuệ có hai nghĩa: “Thứ nhất, như Kinh Niết Bàn nói, quang minh gọi là trí tuệ. Kinh Siêu Nhật Minh Tam Muội lại nói, trí tuệ lớn phát ra bên ngoài, có thể chiếu pháp giới, gọi là quang minh. Xem tường tận chú giải ở trước về nguyện quang minh tuệ biện thứ 33”, ở trước chúng ta đã học.

“Trí tuệ phát ra bên ngoài”, trí tuệ này có đối nội, có đối ngoại. Đối nội là chiếu soi 20 loại không, dung hợp thành nhất thể với thật tướng các pháp, đây là nội chứng. Phát ra bên ngoài là lợi ích chúng sanh, có thể chiếu pháp giới. Chân tướng của pháp giới, 20 loại không trong Kinh Bát Nhã nói rất rõ ràng, nói đến mọi phương diện. Không, chúng ta phải nhớ rằng, không không phải là vô, đại thừa nói về nghĩa không rất khó hiểu, ý nghĩa rất thâm sâu. Tuy là không vô sở hữu, nhưng có thể sanh vạn pháp, tuy sanh vạn pháp nhưng không đánh mất tánh không, vi diệu là ở chỗ này. Tất cả pháp, tướng có- tánh không, người tu hành từ trong tướng có, lãnh hội được tánh không, đây gọi là khai ngộ. Lục đạo phàm phu không như thế, họ cho rằng tướng là có thật, không biết bản chất của mọi hiện tượng, không biết.

Giới khoa học cận đại, thành tựu của họ cũng rất đáng được người tán thán, họ đã phát hiện ra bản chất của vật chất. Vật chất có rất nhiều, hình tướng, trạng thái, sắc tướng vô lượng vô biên, đều là ý niệm biến hiện ra. Biến hiện ra vì sao có nhiều chủng loại không giống nhau? Giới khoa học nói rằng, do tần suất chấn động của nó không giống nhau, không tương đồng. Đại khái tần suất chậm biến thành thể cứng, vật cứng. Tần suất nhanh một chút, biến thành vật mềm hơn. Nhanh hơn chút nữa liền biến thành thể lỏng, loại giống nước vậy. Nếu như càng nhanh hơn nữa liền biến thành hơi nước, tốc độ nhanh hơn nữa biến thành ánh sáng, sóng quang và sóng điện từ. Cũng có nhà khoa học gọi hiện tượng này là định luật đàn hồi, để giải thích hiện tượng giữa vũ trụ. Có thể giải thích hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần và hiện tượng tự nhiên. Nhưng theo giảng giải trong kinh điển, nói càng rõ ràng minh bạch hơn họ. Đức Phật nói ra căn nguyên có thể sanh vạn pháp, danh tự này gọi là tự tánh, cũng gọi là pháp tánh. Pháp tánh không phải vật chất, không phải tinh thần, cũng không phải hiện tượng tự nhiên, nó không phải là gì cả, cho nên sáu căn chúng ta không duyên đến được. Nó tồn tại mọi lúc mọi nơi, nó bất sanh bất diệt, nó thanh tịnh không nhiễm ô, bình đẳng không dao động. Hết thảy vạn pháp đều từ nó mà sanh, từ nó mà hiện. Sự biến hóa của tất cả vạn pháp, là do vọng tưởng phân biệt. Nếu lìa vọng tưởng phân biệt chấp trước, tất cả pháp này chỉ có hiện tướng, không có biến hóa, biến hóa là thức. Trong giáo lý đại thừa Đức Phật nói, hết thảy vạn pháp trong vũ trụ là tâm hiện thức biến. Chư vị nhất định phải biết, tâm là chân tâm của mình, thức là A lại da của mình. Cảnh giới hiện ra đều là hư vọng, đều không phải chân thật. Đức Phật đưa ra ví dụ rất hay, như mộng huyễn bào ảnh, đây là thật không phải giả. Những hiện tượng này xa rời sự dao động của ý niệm, thì nó không phải là gì cả. Như kinh điển thường nói, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, chính là đạo lý này.

Những kinh điển này, chúng ta phải đọc hằng ngày, phải giảng hằng ngày, vì sao vậy? Vì đối với chúng ta nó quá xa lạ. Chúng ta cũng coi như đọc không ít, giảng cũng không ít, nhưng không chuyển được cảnh giới. Như vậy nghĩa là sao? Nghĩa là chưa đủ, chúng ta nhận thức về nó chưa đủ. Nếu nhận thức đủ, cảnh giới lập tức chuyển. Khi cảnh giới chuyển, chính là minh tâm kiến tánh, đại triệt đại ngộ, tức là thành Phật. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập định dưới cội bồ đề là chuyển cảnh giới, đại sư Huệ Năng ở trong phòng phương trượng của Ngũ tổ cũng đã chuyển cảnh giới, quý vị thấy chuyển nhanh biết bao? Chỉ trong một niệm. Hiện nay chúng ta ngày ngày giảng, ngày ngày niệm cũng không chuyển được. Ngộ của chúng ta là giải ngộ, không phải chứng ngộ. Giải ngộ giúp cuộc sống hằng ngày của chúng ta, xem nhẹ tất cả mọi sự tướng, đối với điều này có lợi ích. Có thể xem nhẹ một chút, chấp trước ít một phần. Vốn chúng ta đối với những sự vật này chấp trước mười phần, bây giờ ta còn lại bảy phần chấp trước, giảm bớt hai ba phần, chưa đủ. Ngày ngày đọc, ngày ngày giảng, ngày ngày giảm nhẹ. Giảm nhẹ chỉ còn chấp trước một hai phần, công phu này không tệ, tam muội hiện tiền. Tiếp tục nỗ lực, rất có thể hoát nhiên đại ngộ, là đã chứng được. Cảnh giới ta chứng được, dùng kinh Phật để chứng minh, đối chiếu với kinh Phật, có giống nhau chăng? Rất giống, như vậy quý vị không sai chút nào. Phật tri Phật kiến, chánh tri chánh kiến, nó không phải tà kiến. Chưa chứng được, bản thân không đạt được lợi ích thật sự. Lợi ích thật sự là ra khởi mười pháp giới, không chỉ luân hồi lục đạo. Ta trở về tự tánh, được đại tự tại, khởi tác dụng không khác gì với Phật.

Tất cả những gì trong kinh Phật nói, đều là việc bổn phận của mình, là việc bổn phận. Phát tâm bồ đề giúp tất cả chúng sanh đau khổ, vẫn là việc bổn phận. Giống như cha mẹ từ bi, chăm sóc con cái của họ, là bổn phận, không có bất kỳ điều kiện nào. Người thế gian còn có điều kiện: chúng là con cái của tôi. Đây là điều kiện. Tôi chăm sóc chúng thật tốt, tương lai chúng có thành tựu, tôi cũng được thơm lây. Đây là người thế gian, Phật không như vậy. Phật hoàn toàn không có những ý niệm này, chỉ toàn tâm toàn lực dốc hết sức mình, không hề nghĩ đến lợi ích cho riêng mình, không có. Nếu có ý niệm này, tâm ngài liền bị nhiễm ô, đó là vô minh khởi lên. Người học Phật chúng ta phải biết điều này, phải rèn luyện trong cuộc sống hằng ngày, luyện gì? Luyện không chấp trước không phân biệt, không khởi tâm không động niệm, đây gọi là chân công phu. Khó, không dễ chút nào.

Đức Phật dạy chúng ta một phương pháp, chư vị đồng học dùng phương pháp gì để hóa giải vọng tưởng phân biệt chấp trước của mình? Phương pháp của Tịnh tông rất khéo léo, tức là dùng một câu A Di Đà Phật. Đại đức tông môn thường nói: “không sợ niệm khởi, chỉ sợ giác chậm”. Niệm gì? Ý niệm chấp trước, ý niệm phân biệt, ý niệm khởi tâm động niệm. Tập khí mà! Ý niệm vừa khởi niệm thứ nhất, niệm thứ hai liền trở về A Di Đà Phật, đánh tan ý niệm thứ nhất. Chỉ cho phép trong tâm có một niệm. Ta phân biệt nó, chấp trước nó, khởi tâm động niệm cũng vậy, chỉ một niệm là A Di Đà Phật, nhất tâm bất loạn. Vậy có phân biệt, có chấp trước rồi? Đúng, là có phân biệt, có chấp trước. Trong kinh Đức Phật dạy chúng ta: “chấp trì danh hiệu”, chấp nghĩa là chấp trước, chỉ được có chấp trước này. Cảm ứng của sự chấp trước này là gì, quả báo ở đâu? Ở thế giới tây phương Cực Lạc. Nó không tương ưng với lục đạo, cũng không tương ưng với thập pháp giới, nó tương ưng là thế giới tây phương Cực Lạc. Đây gọi là gì? Là đới nghiệp vãng sanh, mang theo nghiệp chấp trì danh hiệu vãng sanh. Trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, các pháp môn khác không có. Không có thì rất khó, chúng ta làm sao thành tựu? Thù thắng bậc nhất của thế giới Cực Lạc, chính là cho phép ta mang theo nghiệp này, không phải đem theo nghiệm khác. Mang theo nghiệp chấp trì danh hiệu, ngoài ra đều buông bỏ hết. Nghiệp này là tịnh nghiệp, gọi nó là tịnh, vì nó tương ưng với Tịnh độ. Nó không tương ưng với lục phàm, lục phàm là nhiễm. Tứ thánh pháp giới cũng là tịnh, nó không phải Phật A Di Đà.

Đại trí có thể chiếu pháp giới, trí tuệ của Phật có thể chiếu pháp giới của vô lượng vô biên chư Phật, trí tuệ Phật A Di Đà chiếu pháp giới. Đừng quên, chúng ta có thân pháp tánh, trong thường tịch quang gọi là thân pháp tánh, gọi là cõi pháp tánh. Chúng ta có, không khác gì với Phật. Trong kinh luận đại thừa Đức Phật thường nói: “tất cả chúng sanh vốn là Phật”, hiện nay có phải chăng? Phải, không hề thay đổi, phát tánh bất sanh bất diệt, vĩnh hằng bất biến. Mỗi người chúng ta đều có, vì sao hiện nay không còn? Trong Kinh Hoa Nghiêm nói: do vì vọng tưởng phân biệt chấp trước mà không thể chứng đắc. Chúng ta phải thường hỏi chính mình, vì sao phải phân biệt, vì sao phải chấp trước, vì sao phải khởi tâm động niệm? Mỗi ngày siêng năng tự hỏi chính mình, rất có lợi ích, nâng cao cảnh giác của bản thân. Điều này giúp ta rất hiệu quả, làm giảm nhẹ sự phân biệt chấp trước. Lợi ích này là chân thật, lợi ích này rất lớn. Học Phật không có tăng tiến, không có tiến bộ, nguyên nhân không gì khác chính là ta không buông được. Phân biệt chấp trước hình như giảm nhẹ hơn trước nhiều, nhưng vẫn chưa được, vẫn không buông bỏ được.

Hiện nay thiên tai dồn dập, nếu chúng ta gặp phải, ta có cảm nhận như thế nào? Nói rất hay, đến lúc đó đúng là một sự thử thách. Thiên tai xuất hiện, chỉ có một câu A Di Đà Phật, ngoài ra không còn bất kỳ ý niệm nào, như vậy sẽ vượt qua một cách bình an. Nếu thọ mạng đến thì về thế giới Cực Lạc, thọ mạng chưa đến sẽ được Phật lực gia trì. Quý vị biết vì sao không? Vì tâm ta và tâm Phật A Di Đà là cùng một tâm, tâm thanh tịnh, không hề bị vướng mắc.

Lúc thiên tai hiện tiền, một hơi thở ra không thở vào lại. Ta vẫn còn vướng mắc, vẫn còn âu lo, vậy là đi vào lục đạo, lại trôi lăn trong luân hồi. Đương nhiên khó đoạn nhất là tình chấp, quả thật rất khó đoạn. Tiếp đến chính là kim ngân tài bảo, những gì ta thích, rất khó phân ly với chúng. Chỉ cần có một niệm, là lập tức đi vào lục đạo, nếu là niệm niệm không đáng sợ ư? Rất nhanh lại trở về luân hồi như cũ, đáng sợ biết bao.

Nếu chúng ta nghĩ đến năm 2012, tức là sang năm, dự ngôn Maya nói vào ngày 21 tháng 12. Chúng ta có thể trong thời gian ngắn ngủi này, luyện thành nhất tâm bất loạn chăng? Có thể luyện thành, chẳng phải không thành. Những gì cần làm phải rút ngắn thời gian, nhanh chóng làm xong, sau đó buông bỏ vạn duyên, nhất tâm niệm Phật. Như cư sĩ Hoàng Niệm Tổ làm gương tốt cho chúng ta, sáu tháng cuối cùng ông nói với chúng tôi, mỗi ngày niệm 40 vạn câu Phật hiệu, niệm sáu tháng thì vãng sanh. Việc của riêng mình cố gắng buông bỏ, việc giúp đỡ chúng sanh đáng làm thì phải làm.

Những năm tôi ở Úc châu, do nhân duyên của trường, nhiều lần đại diện cho trường tham gia hội nghị hòa bình của Liên Hiệp Quốc, còn làm một cuộc thí nghiệm ở tiểu trấn Thang Trì. Đây là từ truyền thống văn hóa xưa, có thành tựu lớn về trí tuệ, lý niệm, phương pháp. Có hiệu quả đối với việc hóa giải xung đột, xúc tiến nền hòa bình an định cho xã hội. Đã thể hiện ra một mô phạm điển hình, như vậy là đủ.

Hiện nay chúng tôi phát hiện, cuốn sách của Đường Thái Tông, tôi tin mỗi người làm việc chính trị đều muốn xem nó. Không chỉ là người theo chính trị, quý vị muốn làm người tốt, muốn có một sự nghiệp trong xã hội, bất luận ngành nghề nào đều rất hiệu quả. Mục đích lý tưởng của họ, cuốn sách này giúp họ những gì? Giúp họ tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ, về phương diện chính trị cần đến nó.

Ngày nay công ty cũng là chính trị, vì sao vậy? Vì công ty lớn, công ty đa quốc gia, họ dùng phương pháp gì để quản lý? Quản lý một công ty không khác gì quản lý một quốc gia, đều cần đến. Chính trị hiện nay là chính trị dân chủ, nhân dân cũng cần, vì sao vậy? Họ biết chọn người nào để bỏ phiếu. Sau khi đọc xong cuốn sách này, sau khi học xong họ sẽ có tiêu chuẩn. Không phải bỏ phiếu một cách mù quáng, họ biết chọn người tốt. Bộ sách này, hiện nay chúng tôi đang in ấn, tháng tư năm nay là in xong, còn hai ba tháng nữa. Sau khi in xong, chúng tôi tặng cho mỗi quốc gia trên toàn thế giới.

Cuốn sách này thứ nhất là tiếng Trung, thứ hai là thể văn cổ, tuy có được cuốn sách này cũng không thể dùng, cần phải thông qua phiên dịch. Phiên dịch, cần phải chú âm, chú giải cho bộ sách này, và dịch thành văn bạch thoại, sau đó mới dịch sang ngoại ngữ. Những việc này tôi không quan tâm, để hậu nhân làm, người của thời đại tiếp theo, là việc của quý vị, tôi đến đây là dừng. Tôi muốn đến cuối năm nay, hoàn thành những việc này, về sau chỉ nhất tâm niệm Phật, nhất tâm giảng kinh. Giảng xong Kinh Vô Lượng Thọ, tiếp theo giảng Kinh Hoa Nghiêm, không giảng các kinh khác.

Tám tông phái của đại thừa, và hai tông phái tiểu thừa, làm sao để phục hưng những tông phái này, tôi nghĩ đây là việc của hậu nhân, không phải việc của tôi. Lớp trẻ cần phải nỗ lực, phải y giáo phụng hành. Nếu thực hành, quý vị là công thần của Phật Bồ Tát, tục Phật tuệ mạng, hoằng pháp lợi sanh. Quý vị là hậu duệ ưu tú của chư vị tổ tông thánh hiền, vì vãng thánh kế tuyệt học, vì thiên hạ khai thái bình, công đức này thật vô lượng.

Lợi ích chân thật đối với việc học Phật, thầy Phương Đông Mỹ nói: “hưởng thụ cao nhất của đời người”, quý vị có thể hưởng thụ được. Sự nghiệp vĩ đại nhất của thế gian là dạy học! Giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ, công đức này vô cùng thù thắng. Bản thân ta chưa khai ngộ, vậy làm sao giúp người khác khai ngộ? Tâm mình trôi nổi, làm sao giúp người khác được tam muội? Đây là những vấn đề thực sự nghiêm trọng.

Vì sao không buông bỏ những tập khí này? Không có gì khác, do ta chưa giảm nhẹ tham sân si. Dù đọc kinh nhiều đến đâu, giảng nhiều đến đâu, nếu không giảm nhẹ tham sân si cũng vô ích. Như tôi thường nói, đó là ta đang nghiên cứu Phật học, không phải học Phật. Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, trong kinh Phật thường nói: “cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si”, người này là thật sự đang học Phật, họ có thọ dụng. Họ không phải nghiên cứu Phật học, mà là đang học Phật. Học Phật chính là cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si.

Ngày nay nghiên cứu kinh điển, mỗi ngày giảng kinh dạy học, khuyên chính mình càng quan trọng hơn là khuyên người khác. Thời gian lâu, mới đầu ý niệm khuyên người khác nhiều, khuyên mình ít. Nhưng thời gian lâu dài, bản thân khế nhập khi nào không hay, được thọ dụng chân thật.

Ở đây, có một nhân tố rất quan trọng, chúng ta cần phải học tập, chính là Thế Tôn dạy chúng ta: “lấy giới làm thầy”, và “lấy khổ làm thầy”. Trì giới còn dễ, chịu khổ rất khó! Nếu không chịu khổ được, trì giới là giả, chứ không phải thật. Đức Phật nói lấy khổ làm thầy, trong này có đạo lý lớn lao. Ngài thị hiện cho chúng ta thấy, suốt đời không hề thay đổi, ngày ăn một bữa, đêm ngủ dưới gốc cây, ba y một bát. Khi niết bàn ở trong rừng cây, không phải ở trong phòng, mà ở nơi hoang vu. Đây là dạy điều gì? Dạy lấy khổ làm thầy. Khổ là chúng ta chịu khổ, còn Đức Phật thì sao? Đối với Phật niềm vui này không gì sánh được, có khi nào quý vị nhìn thấy tướng ngài đau khổ không? Mọi lúc mọi nơi, ta đều thấy Thế Tôn mỉm cười, nhu hòa chất trực. Thánh nhân thế gian như Khổng phu tử, quý vị xem học trò của ông khen ngợi ông, ông biểu hiện ra bên ngoài là: “ôn lương cung kiệm nhường”, là cách nhìn của học sinh đối với thầy. Thầy ôn hậu, lương thiện, cung cẩn, đối với người cung kính, đối với việc cẩn thận, tiết kiệm, khiêm nhường. Đức hạnh này đáng được người khen ngợi. Trong đó tiết kiệm chính là lấy khổ làm thầy. Khiêm nhường, việc tốt xin nhường người khác, thật sự làm được, đối với người không tranh, đối với thế gian không cầu. Cuộc sống này an vui biết bao, đó mới thật sự là hưởng thụ cao nhất của đời người. Hưởng thụ cao nhất đời người, hạnh phúc mỹ mãn, không phải có tiền, cũng không phải có địa vị, không hề liên quan đến những danh lợi này. Cuộc sống vật chất rất đơn giản, nhu cầu mỗi ngày rất ít, chỉ cần có thể ăn no mặc ấm, có một mái nhà nhỏ để che nắng che mưa, vậy là đủ, rất mãn nguyện, ngoài ra không cần thiết. Tuổi tác đã lớn_khi tôi còn trẻ, chỉ thích ở nhà nhỏ, vì sao vậy? Như vậy dễ dọn dẹp, không cần mất nhiều thời gian, nửa tiếng là dọn sạch sẽ.

Tôi ở Mỹ cũng mua một căn nhà nhỏ, nói cho chư vị biết, một phòng ở một phòng khách, tôi mua căn nhà như thế, ở một mình cần nhà lớn để làm gì? Quá lớn dọn dẹp rất phiền, để người khác dọn phiền họ, hà tất phải như vậy? Vấn đề ẩm thực, hiện nay ở cùng với mọi người thì tùy duyên. Một mình tôi nấu cơm, hoàn toàn giống như thầy Lý, một nồi nhỏ có quai, nồi cũng là nó, bát cũng là nó, chỉ rửa một cái không rửa cái thứ hai, cơm rau nấu chung. Từ khi mồi lửa đến ăn xong, rửa sạch, chỉ nửa tiếng. Ngày ăn một bữa, quý vị nói tự tại biết bao, không hề phiền phức.

Thầy Lý sống cuộc đời như thế, làm gương cho tôi noi theo. Hơn 30 tuổi ông bắt đầu học Phật, học Phật chưa bao lâu thì ăn ngày một bữa, suốt đời không thay đổi. 95 tuổi mới cho hai vị đồng học đến chăm sóc, trước 95 đều tự chăm sóc mình. Tự tại biết bao, hạnh phúc biết bao!

Tôi gặp được thầy làm gương cho tôi, đây nghĩa là có thể chịu khổ, thích sống như thế, suốt đời không cầu người. Cúng dường nhiều đem ra làm việc thiện, lợi ích xã hội đại chúng, bản thân hết sức tiết kiệm. Cổ nhân có câu: “vui làm điều thiện thích bố thí”. Thích bố thí, thích kết duyên với tất cả chúng sanh, kết pháp duyên, như vậy là đúng, tương lai thành tựu pháp duyên mới thù thắng.

Đây là nói “trí tuệ chiếu pháp giới”. Tiếp theo nói.“Thứ hai, như bài kệ đại sư Đàm Loan, tán thán Phật A Di Đà nói rằng: Phật quang có thể phá bóng tối vô minh, cho nên đức Phật lại có hiệu là trí tuệ quang. Câu trên, nghĩa giống ở trước”, ý nghĩa giống với ở trước nói. “Câu dưới, tức biểu trưng trí tuệ quang là một trong thánh hiệu của Phật Di Đà, cũng là một trong 12 quang minh của Phật Di Đà”. Trí tuệ quang cũng là danh hiệu của Phật A Di Đà. Vô lượng thọ, vô lượng quang, trí tuệ quang đều là danh hiệu của Phật A Di Đà, một trong các danh hiệu. Trong Đại Thế Chí Viên Thông Chương nói về thập nhị quang, đều là danh hiệu của Phật A Di Đà.

“Nguyện trí tuệ quang của ta”, câu này là kinh văn của Tống Dịch, trong Đường Dịch là “nguyện đạt được vô lượng quang của Như Lai”, ý nghĩa tương đồng. “Căn cứ điều này thì trí tuệ quang tức là vô lượng quang. Tuy kể ra 12 danh hiệu Phật A Di Đà, thật ra thì trong mỗi danh hiệu đều viên nhiếp quang đức còn lại. Cho nên trí tuệ quang cũng vô lượng vô biên, vô ngại, vô đẳng, thường chiếu, thanh tịnh đẳng quang”. Cho nên câu bên dưới tức là phổ chiếu mười phương cõi. Đây là đại dụng công đức bổn nguyện của Phật A Di Đà, chiếu soi mười phương cõi Phật, địa cầu chúng ra cũng ở trong Phật quang. Tất cả chúng sanh trên địa cầu, đều nhờ Phật quang chiếu soi. Không chỉ là chư thiên, mà là con người, súc sanh, ngạ quỷ, địa ngục những chúng sanh hữu tình này. Còn có loài chúng ta gọi là vô tình chúng sanh, trên thực tế nó vẫn là hữu tình. Cây cỏ hoa lá, sơn hà đại địa, cho đến hư không đều không ngoại lệ, đều trong Phật quang phổ chiếu. Vấn đề thật sự là chúng sanh nghiệp chướng quá nặng nề, nghiệp chướng là chính mình chướng ngại Phật quang chiếu đến. Chẳng phải Phật quang không gia trì, mà là ta cự tuyệt nó, không để nó chiếu đến, như vậy thì hết cách. Đức Phật không có sai lầm, lỗi lầm đều do mình, đúng là tự làm tự chịu. Tự mình có thể chịu trách nhiệm chăng? Điều gì chướng ngại? Là khởi tâm động niệm chướng ngại, phân biệt chấp trước nghiêm trọng chướng ngại. Người chấp trước càng nặng thì chướng ngại càng nặng, càng lớn.

Chúng tôi đôi lúc cũng gặp đồng học, họ có thể thấy Phật. Có người tuy không thể thấy Phật, họ có thể nghe được âm thanh Phật nói, nhà Phật gọi là thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông. Cũng có người tuy không nhìn thấy, không nghe thấy, họ có thể cảm nhận được. Những người này đều thuộc chướng ngại hơi nhẹ, nếu họ có chấp trước nghiêm trọng, không thể có những hiện tượng này. Do đó chúng ta biết, chỉ cần phiền não nhẹ một chút, những năng lực này là bản năng, không có gì hy hữu, tất cả chúng sanh đều có. Chướng ngại giảm nhẹ một phần, năng lực này khôi phục một phần. Chướng ngại giảm nhẹ hai phần, bản năng khôi phục hai phần. Khôi phục hoàn toàn, không có gì khác với Phật A Di Đà.

“Trí tuệ quang minh trong tự tánh Phật Di Đà chiếu soi mười phương cõi”. Trí tuệ bát nhã vốn đầy đủ trong tự tánh chúng ta, không có gì khác với Phật, là một không phải hai. “Vô lượng quang, tức ngang biến thập hư”, thập hư chính là mười phương, thập hư là mười phương hư không. “Cho nên không có cõi nào không chiếu đến”. Ánh sáng trí tuệ khác với ánh sáng nhật nguyện, ánh sáng nhật nguyện có chướng ngại nó không chiếu được. Phật quang có thể xuyên suốt, như XQ vậy, nó không có chướng ngại, bất kỳ vật thể nào nó cũng có thể xuyên suốt, làm gì có nơi nào không soi đến được?

Nếu tất cả chúng sanh không có chấp trước, không có phân biệt sẽ được lợi ích. Trong tự tánh mình có trí tuệ bát nhã, đó là nhân, Di Đà phóng quang biến chiếu gia trì đó là duyên, nhân duyên này là gì? Có thể phát khởi trí tuệ trong tự tánh của chúng ta, đây chính là Phật A Di Đà giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ. Phá mê liền lìa khổ, thoát ly. Nếu giác ngộ, liền đạt được niềm vui, từ đó về sau, cuộc sống của mình là cuộc sống của trí tuệ, chưa khai ngộ cuộc sống của mình là cuộc sống của phiền não. Phiền não khổ! Trí tuệ vui.

Mọi người từng đọc Luận Ngữ đều biết, lúc Nhan Hồi còn sống, cuộc sống vật chất thiếu thốn mọi bề, nhưng Nhan Hồi là học sinh xuất sắc nhất của Phu tử. Tuy ông nghèo khó, nhưng luôn an vui. “Học nhi thời tập chi bất diệc duyệt hồ”, Nhan Hồi làm được điều này. Ông ta “dùng bát tre ăn cơm, dùng gáo dừa uống nước”, sống cuộc sống như thế. Ăn cơm đến chén cũng không có, dùng gì ăn cơm? Lấy tre đan thành bát, bát tre, làm thành bát đựng cơm. Uống nước không có ly, dùng hồ lô làm gáo_ “đan thực biều ẩm”. Cuộc sống này, đối với người bình thường cảm thấy rất khổ, Nhan Hồi không cảm thấy khổ, rất tự tại, rất an vui. Khổng tử tán thán ông, bạn bè tôn trọng ông. Không có của cải, không có địa vị, nhưng ông thật sự có thể buông bỏ ngũ dục lục trần, niềm vui từ đây mà có. Cuộc sống người khác tốt hơn ông ta, còn cảm thấy khổ không kể xiết, vì sao? Vì dục vọng quá nhiều, dục vọng vĩnh viễn không thể làm cho vừa lòng người ta, cho nên người đó khổ vô cùng. Trong Phật pháp nói: “tri túc thường lạc”, con người không thể không biết đủ. Được một chút ít liền biết đủ, người này an vui nhất.

Bên dưới nói: “Quang minh ở đây tức là trí tuệ có thể chiếu soi phá trừ cấu uế, u ám vô minh của chúng sanh”. Tác dụng này rất lớn, là thật không phải giả. Vô minh là gì? Là mê hoặc, ngu si. Nhờ trí tuệ chiếu soi, nghi hoặc không còn, ngu si không còn, trí tuệ quang minh trong tự tánh hiển lộ ra. Họ có thể không tự tại sao? Họ có thể không an vui sao? Lúc này như trong kinh luận đại thừa thường nói, pháp hỷ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỷ. Họ không có gì cả, không có ăn, không có mặc, nhưng an vui, vậy an vui từ đâu mà có? Thông thường người ta nhìn thấy, bảo là không ra sao cả. Đây là thật không phải giả. Ta không biết niềm vui của họ từ đâu mà có. Niềm vui từ trong tự tánh xuất hiện ra. Trong cảnh giới này, điều kiện cuộc sống vật chất có cần chăng? Không cần thiết, vì sao vậy? Vì ý niệm có thể chuyển cảnh giới, đầu tiên là chuyển cảnh giới của tự thân, tự thọ dụng. Mùa đông họ không lạnh, mùa hạ họ không nóng, họ chỉ cần một bộ y phục là đủ, đến thay giặt áo quần cũng không cần.

Tôi từng thấy pháp sư Lạc Quán và pháp sư Chử Vân, viết báo cáo về Phật sống Kim Sơn. Đây là người thật việc thật, không phải giả. Phật sống Kim Sơn đích thực, rất giống như Tế Công viết trong tiểu thuyết, vô cùng luộm thuộm, mang trên người một bộ áo quần rách, đôi dày hư, quý vị cho ngài đồ tốt ngài không cần. Phật sống Kim Sơn suốt đời chưa từng tắm, một tuần hai tuần không ăn cơm cũng không sao, cũng không đói. Một bữa cơm ăn 20 bát 30 bát cũng chẳng hề chi, đều là biểu diễn cho mọi người thấy. Ngài không có nhu cầu đối với cuộc sống vật chất, suốt đời không tắm, nếu là người bình thường mùi trên thân rất hôi hám, trên thân ngài tỏa ra hương thơm của hoa sen, mọi người đều thích gần ngài. Trên thân tỏa ra mùi hương đó, ngửi còn có thể trị bệnh, đây không phải là người bình thường, người bình thường không làm được. Ngài thích lượm rác, lượm xong thế nào? Lượm được đều ăn hết, đến đồng hư sắt vụn ngài cũng ăn. Pháp sư Lạc Quán từng ở với ngài bốn tháng, là thật không phải giả. Đây nghĩa là sao? Là cảnh tùy tâm chuyển, ngài đã chứng minh cho chúng ta thấy, ý niệm của ngài có thể chuyển cảnh giới bên ngoài. Ngài biết được quá khứ vị lai, giúp không ít chúng sanh có nhân duyên, người ta xưng ngài là Phật sống Kim Sơn. Ngài là người xuất gia của chùa Kim Sơn, Trấn Giang Tô Châu, pháp hiệu là Diệu Thiện. Nhưng rất ít người gọi ngài là pháp sư Diệu Thiện, đều gọi là Phật sống Kim Sơn.

Quan trọng nhất là giúp chúng sanh phá vô minh, cấu là nhiễm ô, ám là ám độn. Người này không có trí tuệ, ngu si, đây là gì? Đều là nghiệp chướng. Chiếu phá là giúp chúng sanh tiêu nghiệp chướng, nghiệp chướng tiêu trí tuệ liền tăng trưởng.

“Cho nên bên dưới lại hiển lộ diệu dụng của ánh sáng trí tuệ, gọi là tiêu trừ cấu nhiễm, đen tối...”. Bên dưới nói tiếp: “Trong kinh văn nói, tiêu trừ tam cấu u minh, minh tế các ách nạn”. Tam cấu, chú giải bên dưới rất rõ ràng, là “tên khác của tam độc tham sân si”, nghĩa là tam độc. Danh từ này chúng ta phải nhớ, phải thường nhắc nhở. Ý niệm tham khởi lên, độc! Độc bệnh hiện tiền. Gặp một chút việc không như ý, tâm sân nhuế khởi lên, độc lại phát tác. Ngu si là mê hoặc đối với sự, không hiểu rõ chân tướng sự thật, thị phi tà chánh điên đảo, đây gọi là mê hoặc, ngu si. Đức Phật dùng giới định tuệ để đối trị, trì giới phá tham dục, tu định phá sân nhuế, trí tuệ khai mở là không ngu si, lìa ngu si. Tam học giới định tuệ chính là đối trị tam độc tham sân si, “cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si”. Dùng phương pháp gì để đoạn tham sân si? Dùng giới định tuệ. Trong Bồ Tát lục độ, dùng bố thí và trì giới đối trị phiền não của tham, dùng nhẫn nhục và thiền định đối trị sân nhuế, dùng thiền định và bát nhã đối trị ngu si. Phương pháp hay! Nếu có thể tu tam học lục độ, tam học là giới định tuệ. Tam học lục độ có thể giúp ta nhổ sạch tam độc phiền não, đây là độc bệnh. Bạt trừ tam độc phiền não, thân tâm tự tại, thanh lương tự tại. Những thứ này mỗi một chúng sanh trong lục đạo đều có, đều biểu hiện ngay trong cuộc sống hằng ngày. Mỗi ngày dùng nó là không giác ngộ, không giác ngộ nghĩa là ngu si.

“Minh, tam cấu minh, minh là vô tri. Câu Xá Luận Nhất nói: do các loại vô tri, có thể che nghĩa chân thật, và chướng ngại chân kiến, cho nên gọi là minh”. Nghĩa chân thật là gì? Là thật tướng các pháp. Khiến ta không biết gì về chân tướng của tất cả pháp, ta không biết. Không biết chân tướng của tất cả pháp, ta sẽ không buông bỏ phân biệt chấp trước đối với tất cả pháp, không buông bỏ phân biệt chấp trước tức là tạo nghiệp. Trong cuộc sống hằng ngày, ứng dụng tất cả pháp mà không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, quý vị chính là Bồ Tát. Tất cả pháp đó đối với ta có chướng ngại chăng? Không chướng ngại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Chướng ngại từ đâu mà có? Chướng ngại do phân biệt chấp trước sanh ra. Bồ Tát dùng nó, không phân biệt, không chấp trước, cho nên không chướng ngại thanh tịnh bình đẳng giác của họ. Vọng tưởng phân biệt chấp trước, thì thanh tịnh bình đẳng giác không còn. Chấp trước, thanh tịnh không còn. Phân biệt, bình đẳng không còn. Vọng tưởng, giác không còn. Phải biết, thanh tịnh bình đẳng giác là chân tâm của chúng ta, là bản tánh của chúng ta. Vì vọng tưởng phân biệt chấp trước nên nó đã biết chất, biến thành tham sân si mạn nghi.

“Có thể che chân nghĩa”, che là che đậy, thật tướng các pháp không còn, không thấy. “Có thể chướng ngại chân kiến”, chân kiến là tri kiến chân thật, cho nên dùng chữ “minh” để hình dung nó. Minh là đen tối, chúng ta ở trong bóng tối, ánh sáng nhật nguyệt đều không có, không thấy gì cả, ngu si giống như ở trong bóng tối vậy.

“Minh là minh tế chúng ách nạn, minh tức là hiển, là bị, là thạnh, là thành”, nó có bốn nghĩa này_Hiển minh. “Tế” có nghĩa là độ, có nghĩa là cứu, cứu độ, cứu tế. Đây là hai chữ minh tế. “Trong Hội Sớ gọi là quảng tế, cho nên minh tế, nghĩa là rộng độ”. Cứu tế rõ ràng, rộng độ chúng sanh. Lục đạo chúng sanh thật đáng thương, đáng thương ở chỗ tham sân si. Người giàu có, họ vẫn còn tham sân si, chính là kẻ đáng thương. Ai là người thông minh, ai là người có trí tuệ? Người học Phật là người thông minh, người học Phật là người có trí tuệ, vì sao vậy? Trong kinh điển Đức Phật dạy họ: “cần tu giới định tuệ, tức diệt tham sân si”. Thật sự đoạn tận tham sân si, luân hồi lục đạo không còn, vượt thoát luân hồi lục đạo. Đây mới thật sự là minh tế chúng ách nạn, họ đã siêu việt.

Thế gian đại phú đại quý, ở cõi trời làm vua trời không có gì hy hữu. Trời có 28 tầng, ngoài trời tứ không ra, 22 tầng đều có vua trời. Phước báo lớn nhất, vua trời ma hê thủ la, thiên chủ của trời tứ thiền, phước báo đó lớn biết bao. Họ hưởng hết phước, thọ mạng đến, vẫn phải trôi lăn trong luân hồi, quý vị xem có ý nghĩa gì đâu. Tứ thiền, phước báo lớn như vậy, sau khi chết đi về đâu? Họ đọa vào địa ngục, vì sao đọa vào địa ngục? Ngạn ngữ nói, trèo cao thì té nặng. Từ trời tứ thiền rơi xuống tận địa ngục, vì sao vậy? Vì hủy báng Phật, hủy báng pháp nên phải chịu tội này. Họ ở trong cảnh giới đó, tưởng rằng mình đã chứng được bát niết bàn, cho rằng bản thân đã thành Phật, họ không hiểu chân tướng sự thật. Họ là giả tướng trong thiền định, không phải thật. Nếu định mất đi, tập khí phiền não của họ liền hiện tiền, nghiệp chướng liền hiện tiền. Định chưa mất đi, định công chế phục phiền não, phiền não không khởi hiện hành, định là có hạn chế thời gian.

Hủy báng Tam bảo, tội này rất nặng, nặng ở đâu? Tạo nên ấn tượng phản diện cho rất nhiều người. Người ta thấy quý vị học Phật, học Phật mà bị quả báo này, học Phật là giả không phải thật. Rất nhiều người nhìn thấy hiện tượng này đều thoái tâm, cho rằng Phật giáo là giả, tội này rất nặng. Quý vị gây ảnh hưởng càng nhiều người, thời gian ảnh hưởng càng dài, thì tội càng nặng, ta tạo nên ảnh hưởng phản diện. Nếu là ảnh hưởng chính diện, quý vị đã sanh lên cõi trời.

Nhan Hồi biểu diễn cho chúng ta thấy là chính diện, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện cho chúng ta thấy cũng là chính diện. Quý vị thấy ngài khổ hạnh suốt đời, kết quả của ngài là gì? Là thành Phật. 49 năm giảng kinh thuyết pháp, khai trí tuệ, được lợi ích, chứng quả, không biết có bao nhiêu người, công đức này lớn biết bao. Ngày nay nói, sự cống hiến của ngài đối với xã hội lớn biết bao, đại phước báo! Phước báo của ngài nếu dùng thế giới tây phương Cực Lạc để nói, ngài sanh vào đâu? Sanh vào cõi thường tịch quang tịnh. Tự giác giác tha, giác hạnh viên mãn, đó không phải là thường tịch quang ư? Bồ Tát trong cõi thật báo, tự hành hóa tha vẫn chưa đạt đến viên mãn, ở trong cõi thật báo. Viên mãn không trú cõi thật báo, là thường tịch quang.

Con người ở thế gian này, phải làm gương tốt cho xã hội đại chúng, điều này vô cùng quan trọng, không được làm gương xấu. Làm gương xấu, sức ảnh hưởng đó lớn bao nhiêu, ta đều phải chịu trách nhiệm. Ảnh hưởng nhiều người, ảnh hưởng thời gian dài, phiền phức đó rất lớn. Nếu là gương tốt, ảnh hưởng thời gian càng lớn, thời gian càng dài, phước báo đó càng lớn, nó đem đến phước báo cho quý vị. Còn như mặt trái, nó gây ra tai họa.

Xã hội hiện nay, sức ảnh hưởng lớn nhất_trước đây, 60 năm trước, thầy Phương Đông Mỹ nói với tôi, ti vi! Đây không phải là thứ hay, sức ảnh hưởng quá lớn, đều làm con người hư hỏng, họ có thể không chịu trách nhiệm nhân quả ư? Ngày nay thế giới động loạn, địa cầu thiên tai dồn dập, do đâu mà có? Chính là do những ảnh hưởng này tạo nên. Ảnh hưởng tạo thành con người tham sân si mạn nghi, hoài nghi đối với giáo huấn của thánh hiền. Tạo ra tham sân si mạn nghi, mà tham sân si mạn nghi gây nên xã hội động loạn, tạo thành thiên tai thảm họa trên địa cầu, chính là như vậy. Ngược lại, nếu họ phát sóng những tiết mục này là chính diện, dạy trung dạy hiếu, dạy nhân dạy nghĩa, như vậy công đức của họ thật lớn lao, họ cứu vãn thế giới. Là mặt phụ, nó có thể hủy diệt thế giới. Là mặt chính, nó sẽ cứu vãn thế giới. Thế giới này còn có thể tiếp tục kéo dài, hay là qua vài năm như nhà dự ngôn gọi là tận thế, thế giới này không còn. Tất cả đều nằm trong sự chi phối của truyền thông, xem hướng phát triển của nó.

Ngày xưa thời đại đế vương, không tự do như vậy. Thời đại đế vương, ngôn luận trái với luân lý đạo đức, là phải bị hình phạt quản thúc. Trước tác trái với luân lý đạo đức, những loại sách đó liệt vào sách cấm. Nghiêm trọng không những là tử hình, mà còn bị diệt tộc. Vị sao chịu tội nặng như vậy? Để người nhà quý vị giám sát quý vị, tuyệt đối không được làm gì trái với luân lý đạo đức. Quốc gia chịu trách nhiệm này. Chế độ đó rốt cuộc là tốt hay là xấu? Người bây giờ phản đối rằng, không có tự do ngôn luận, không có tự do xuất bản, đó là thời xưa. Hiện nay tự do dân chủ, những pháp luật này đều phế bỏ, tự do ngôn luận, tự do xuất bản, có lợi ích gì chăng? Ngày nay xã hội động loạn, nhân tâm không có nơi nương tựa, không có tín ngưỡng, đây là gì? Đây là tự do ngôn luận tạo thành. Ngày xưa, hủy báng thánh hiền, tội đó rất nặng, hiện nay hủy báng thánh hiền không có lỗi. Quý vị có thể phê bình, có thể phủ nhận họ.

Có người hỏi tôi_trước đây tôi ở Singapore, có một hôm pháp sư Diễn Bối hỏi tôi, ông nói pháp sư Tịnh Không, thầy tán thành dân chủ hay là tán thành chuyên chế? Tôi nói tôi thích hoàng đế, không thích dân chủ, vì sao vậy? Vì hoàng đế có trách nhiệm, dân chủ không chịu trách nhiệm, nhiệm kỳ của họ rất ngắn. Hoàng đế hy vọng con cháu họ đều làm hoàng đế, nhất định phải dạy thật tốt người kế người. Nếu dạy không tốt, bị người khác lật đổ, coi như họ người chết nhà tan, vì thế họ rất có trách nhiệm, nỗ lực đào tạo hậu duệ của mình. Đối với vấn đề mất nước, đó là hoàng đế cuối thời đại, không tuân thủ luật pháp của tổ tông, họ mới bị mất nước. Nếu họ thực hành theo những phương pháp tổ tông quy định, sẽ không bị mất nước.

Có một lần thầy Phương Đông Mỹ nói với tôi, luật pháp của nhà Chu rất tốt, phương pháp trị quốc_Chu Lễ, Chu Lễ là hiến pháp của thời nhà Chu, do Chu Công soạn, Khổng tử rất khâm phục, thiết tưởng không có chuyện nhỏ nào không đề cập đến, mỗi niệm đều nghĩ cho nhân dân. Thầy nói, đáng tiếc, những đế vương đời sau của nhà Chu không tuân thủ, vì thế mà mất nước. Giả như con cháu đời sau của nhà Chu đều y giáo phụng hành, tuyệt đối không làm trái, thầy nói hiện nay vẫn là nhà Chu. Ngữ khí kiên định như thế, không hề có chút hoài nghi nào, pháp chế quá hay.

Nếu khinh mạn cổ thánh tiên hiền, chúng ta có được đức hạnh của Chu Công ư? Chúng ta có được trí tuệ của Chu Công ư? Khổng tử so với Chu Công còn tự than không bằng. Lo lắng suy tư của ông, ngôn luận của ông có sai lầm chăng? Chúng ta có thể phê bình ông chăng? Tư duy quan sát tường tận, ta mới có thể hiểu. Nhưng đối với người thời nay quá khó, hiện nay như thế nào? Tâm người mông lung, tự cho mình thông minh, xem thường cổ nhân. Sách tịch kinh điển của chư vị thánh hiền lưu lại đến hôm nay, mặc dù họ học, nhưng giống như bài kệ khai kinh trong kinh Phật nói. Bài kệ khai kinh nói: “Nguyện hiểu nghĩa chân thật của Như Lai”. Người thời nay thì sao? Người thời nay phải sửa một chữ, hiểu sai nghĩa chân thật của Như Lai, hiểu lệch lạc nghĩa chân thật của Như Lai. Vì sao vậy? Vì xem thường Như Lai, cho đó là mê tín, không có gì tốt đẹp, cần phải đào thải. Quan niệm người bây giờ là như vậy, làm sao đây? Vậy thì đúng như lời dự ngôn của người phương tây nói, toàn bộ địa cầu bị hủy diệt rồi sau đó hình thành lại. Hình như ngoài phương pháp này ra, không tìm ra phương pháp nào hay hơn, đây là một thảm họa thảm khốc. Quý vị có thể nói không có ư? Nhưng năm lại đây thiên tai ngày càng nhiều, ngày càng dồn dập, ngày càng nghiêm trọng, hình như là thật. Chúng ta hy vọng nó không phải thật.

Trong Phật pháp, ứng phó với những thiên tai này, Đức Phật nói rất hay: “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Chỉ cần đoan chánh tâm niệm, có thể làm cho thiên tai này phát sinh chậm lại, giảm nhẹ, thậm chí là hoàn toàn không phát sinh_từ tâm tưởng sanh. Nếu không tin lời Phật, cho lời Phật nói là mê tín, không phải thật, không hợp với khoa học, vậy thì hết cách. Cũng may các nhà khoa học cận đại cũng khẳng định những gì Phật nói trong kinh, là tương đồng với kết luận nghiên cứu của họ. Đây là một tín hiệu tốt, khiến những gì Phật nói trong kinh luận, được giới khoa học cận đại chứng minh.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 262

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 262 PAGE 9

Tập 263

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 04.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 319, chúng ta bắt đầu xem từ câu thứ hai trong hàng thứ ba.

Cho nên hai câu này giải thích đơn giản. Hai câu này chính là “tiêu trừ tam cấu minh, minh tế chúng ách nạn”, là hai câu này. Hai câu này giải thích đơn giản là, tiêu trừ cấu uế hôn ám của tam độc tham sân si cho chúng sanh, rộng cứu vô số thống khổ và thiên tai. Ách nạn nhiều vô số, cho nên gọi là chúng ách nạn. Tình trạng nói ở đây, hoàn toàn giống với hoàn cảnh của chúng ta hiện nay.

Ánh sáng trí tuệ của Phật, đều có thể soi sáng cứu độ. Như Hội Sớ nói, tam cấu là tham sân si, ba thứ này cấu nhiễm tâm tánh, cho nên gọi là cấu. Khiến chúng sanh mù quáng, cho nên gọi là minh. Là nhân lưu chuyển, nhân lưu chuyển sanh tử, nghĩa là nguyên nhân chính của luân hồi sanh tử. Chúng ách nạn là quả của nó, gọi là lục thú tứ sanh, đây chính là luân hồi lục đạo.

Quả thật chúng ta hiện nay, mỗi ngày thông qua ti vị, mạng internet, truyền thông đưa tin về thiên tai thảm họa. Mức độ không ngừng tăng cao, xu hướng thiên tai cũng ngày càng nghiêm trọng. Đây là nguyên nhân gì? Kinh điển dạy chúng ta rằng, là tam độc tham sân si của chúng sanh, và vô số ngôn hành bất thiện chiêu cảm nên. Có nhân tất có quả, có quả tất có nhân, nghiệp nhân quả báo không sai chút nào, chúng ta không thể không biết.

Làm sao để có thể hóa giải thiên tai? Trong kinh cũng nói rất rõ ràng: “Phật chi trí quang, tất năng minh tế”. Nhân của luân hồi lục đạo, trong kinh điển Đức Phật dạy cho chúng ta rất nhiều, nói chung là kiến tư phiền não. Nói sơ lược về kiến tư phiền não, nghĩa là chúng ta đối với chân tướng của nhân sinh vũ trụ, thấy sai, nghĩ sai, do đó chúng ta làm sai, làm sai là tạo nghiệp. Nghĩ sai, thấy sai là ý nghiệp, nói sai là khẩu nghiệp, làm sai là thân nghiệp. Tam nghiệp thân khẩu ý gây ra, hiện nay là quả báo lưu chuyển sanh tử trong lục đạo. Ở đây đặc biệt thêm vào một câu là “chúng ách nạn”, nghĩa là nói thiên tai nhiều vô số. Hôm nay chúng ta đọc câu kinh văn này cảm xúc rất sâu sắc, vì nó ở ngay trước mắt chúng ta. Hiện nay chúng ta đang gặp những điều này.

Phật quang phổ chiếu, là nguyên nhân chính cứu khổ cứu nạn. Lại nói tiếp, “Phật quang phổ lưu”, có nghĩa là phổ chiếu. Đức thanh tịnh, hoan hỷ, trí tuệ, giúp chúng ta tiêu trừ ba chướng. Thanh tịnh tiêu trừ tham dục, hoan hỷ tiêu trừ sân nhuế, trí tuệ tiêu trừ ngu si. Thanh tịnh, hoan hỷ, trí tuệ là tánh đức, tiều trừ sự u tối của ba chướng tham sân si.

Chúng ta rất may mắn, đời này được thân người, được nghe Phật pháp, chúng ta có tiêu trừ được ba chướng chăng? Ba chướng này thường gọi là nghiệp chướng. Chư vị học Phật, tôi tin rằng mỗi người, đối với nghiệp chướng của mình, nghĩ mọi cách để tiêu trừ nó, vì sao không trừ được? Chúng ta tuân theo giáo huấn trong kinh điển, giáo hóa của Phật Bồ Tát, ngày ngày tu trì, tụng kinh, niệm Phật, bái sám, làm việc tốt, lợi ích xã hội, lợi ích đại chúng. Hình như đối với nghiệp chướng tiêu trừ không bao nhiêu, thậm chí nghiệp chướng còn có thể ngày càng tăng trưởng, quả thật là tham sân si mạn nghi đang tăng trưởng. Nguyên nhân gì vậy? Vì chúng ta tu học không như pháp, quả đức tu học không hiện tiền. Quả đức là gì? Là thanh tịnh, hoan hỷ, trí tuệ, thực tế chính là trên đề kinh này nói về thanh tịnh bình đẳng giác. Hoan hỷ là bình đẳng, trí tuệ là giác, chưa hiện tiền. Hay nói cách khác, chúng ta tu hành, không có được kết quả như ý, do đó hoài nghi đối với Phật pháp ngày càng nghiêm trọng. Trong xã hội ngày nay, rất nhiều người học Phật, đều cùng gặp vấn đề này. Chúng ta phải giải quyết như thế nào, ứng phó như thế nào? Không thể không biết. Tu hành xảy ra vấn đề, chỉ đạo của Phật là chính xác tuyệt đối, tam học giới định tuệ, không được bỏ qua thứ tự. Nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ. Chúng ta cũng biết, cũng nói được, nhưng quả thật rất lơ là trên phương diện giới luật, không hạ công phu vào đây.

Trong nhiều năm nay, chúng tôi đi qua rất nhiều nơi, gặp rất nhiều người học Phật. Tại gia lơ là Thập Thiện Nghiệp Đạo, không chú trọng Thập Thiện Nghiệp, không phụng hành Thập Thiện Nghiệp. Vì thế công phu không đắc lực, nghiệp chướng không tiêu trừ. Còn người xuất gia lơ là Sa Di Luật Nghi, đó là giới căn bản của người xuất gia. Không giữ Sa Di Luật Nghi, chẳng phải hàng xuất gia đệ tử Phật. Không hành trì Thập Thiện Nghiệp Đạo, chẳng phải hàng đệ tử tại gia của Phật. Nói cách khác, ngày nay chúng ta gọi đệ tử nhà Phật, không phải thật, có danh không có thực. Làm sao bổ sung sự thiếu sót này, điều này rất quan trọng, nếu không nỗ lực bổ khuyết thì đời này trôi qua một cách vô ích. Bắt đầu bổ sung từ đâu? Tịnh Nghiệp Tam Phước là nguyên tắc chỉ đạo cao nhất của tu Tịnh độ, ta không thể không tuân thủ. Điều thứ nhất của Tam Phước là “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”, bốn câu, 16 chữ. Chư vị đại đức tổ sư dạy chúng ta, dùng truyền thống Nho và Đạo giáo làm nền tảng, đặt nền tảng giới luật, căn bản hành môn, dễ hơn so với học tiểu thừa. Nền tảng hành môn của Nho giáo chính là ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, là bốn khoa mục này.

Trong kinh điển tiểu thừa, Thế Tôn dạy chúng ta đặt nền tẳng, cũng là bốn căn bản, kinh điển tiểu thừa gọi là luân lý, đạo đức, nhân quả. Ngày nay chúng ta không học tiểu thừa, dùng Đệ Tử Quy của Nho giáo, Đệ Tử Quy chỉ có 1080 chữ, một câu ba chữ, tổng cộng có 360 câu. Mọi người quan sát tường tận, 1080 chữ này, phải chăng nói đến ngũ luân ngũ thường, tứ duy bát đức? Đúng vậy! Đó chính là nền tảng căn bản của giới luật, người xưa học từ nhỏ, gia giáo, do cha mẹ dạy cho chúng. Nền tảng này vững chắc biết bao, vì thế họ học Phật không hề khó khăn.

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên của Đạo giáo, toàn nói về nhân quả, thiện có thiện quả, ác có ác báo. Phân lượng cũng không nhiều, tổng cộng chỉ nói 195 trường hợp, nó dùng ví dụ để chứng minh. 195 trường hợp, đều nói cho chúng ta biết về báo ứng thiện ác. Trong Tam Phước, “từ bi bất sát” là nhân quả.

Dùng hai mục này, làm cơ sở cho Thập Thiện Nghiệp của Phật giáo, như vậy Thập Thiện Nghiệp đạo sẽ rất vững vàng, và vô cùng kiên cố. Chúng ta thử nghĩ có đúng như vậy chăng? Hiện nay khuyết điểm của chúng ta là gì? Không học Đệ Tử Quy, không học Cảm Ứng Thiên, vì thế Thập Thiện Nghiệp cũng không khởi tác dụng. Nếu có Đệ Tử Quy và Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp lập tức khởi tác dụng. Dù không được thanh tịnh giống như A la hán, cũng thanh tịnh hơn nhiều so với đại chúng trong xã hội. Ta được thọ dụng của tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh sanh trí tuệ. Tâm thanh tịnh ít sanh tiểu trí tuệ, tâm thanh tịnh nhiều sanh đại trí tuệ. Vấn về của chúng ta là đây.

Học Phật bắt đầu học từ đâu? Bắt đầu học từ việc nghiêm trì giới luật, có nền tảng ưu việt này, tiếp tục học lục ba la mật của Bồ Tát. Buông bỏ tham dục, đó là đức của bố thí. Buông bỏ ác hạnh, là đức của trì giới. Buông bỏ sân nhuế, là đức của nhẫn nhục. Buông bỏ giải đãi, biếng nhác, là đức của tinh tấn. Buông bỏ tâm mông lung, là đức của thiền định. Buông bỏ ngu si, là đức của trí tuệ, tâm hoan hỷ hiện tiền. Tâm hoan hỷ là gì? Là pháp hỷ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỷ, thân tâm tự tại, tức là lìa khổ được vui, có thể hóa giải thiên tai. Đây là Phật quang phổ chiếu, Phật quang gia trì chúng ta, quả thật đã giúp chúng ta.

Bên dưới nói: “tập nhân đã diệt, nghĩa là tiêu diệt nhân tập đế của khổ đế”. Tứ đế: khổ tập diệt đạo, khổ là quả, tập là nhân của khổ. Tập là kết tập, thông thường chúng ta gọi là tích lũy, phàm phu tích lũy những gì? Phiền não, tập khí. Mỗi ngày, hiện nay đặc biệt rõ ràng, tiếp thu sự nhiễm ô của môi trường. Nhiễm ô của môi trường vật chất, nhiễm ô của môi trường tinh thần, khổ không sao kể xiết! Nếu diệt được nhân của tập, không còn bị nhiễm ô nữa, khiến chúng ta sống tốt trong đại thừa, được chăng? Trong hoàn cảnh hiện nay, có thể làm được chăng? Có thể, chỉ cần ta cảm thấy thích làm. Tôi không tiếp xúc với thông tin hiện nay, không xem ti vi, không nghe tin tức, cũng không dùng mạng internet. Những sách báo tạp chí người bây giờ xuất bản, tôi đều cự tuyệt hết. Chỉ tiếp thu giáo huấn của Phật Bồ Tát, tiếp thu giáo huấn thánh hiền của các chủng tộc trên thế gian này. Vấn đề này chúng ta có thể làm được, chẳng phải không làm được. Làm được thì nhân của tập đã diệt, tập nhân đã diệt rồi, quả báo tự nhiên không còn nữa.

Đây là chư vị thánh hiền, chư Phật Bồ Tát “quảng tế”, quảng tế là phổ độ chúng sanh. Tôi cũng là một trong các chúng sanh được chư Phật Bồ Tát độ, không khó, tôi nguyện tiếp thu. Không chịu tiếp thu mới khó, không muốn buông bỏ mọi nhiễm ô của thế gian này, như vậy khó mà tiếp thu được Phật pháp. Vì sao vậy? Vì những thứ đó là đến để phá hoại chánh pháp, cũng chính là phá hoại thanh tịnh bình đẳng giác của chính mình. Nó đến để phá hoại, nếu không lìa xa, nhất định ta bị ảnh hưởng.

Bên dưới nói tiếp: “xả bỏ tam đồ khổ, diệt các phiền não ám”, câu này là tiếp theo ở trên. Tiêu trừ tam độc tức là lìa ba đường ác, chưa ra khỏi luân hồi lục đạo, nhưng tuyệt đối không đọa vào ba đường ác. Câu này không thể không ghi nhớ. Tham, ý niệm của tham là nghiệp nhân hàng đầu của đường ngạ quỷ, tham tâm là đường ngạ quỷ. Tham Phật pháp cũng không được, tham Phật pháp quả báo cũng trong đường ngạ quỷ. Đức Phật dạy chúng ta đoạn tham sân si, không phải dạy đổi đối tượng tham sân si. Vốn ta tham tài sắc danh thực thùy, bây giờ buông bỏ nó, quay lại tham Phật pháp, như vậy cũng sai. Đức Phật từ bi, trong Kinh Kim Cang ngài dạy chúng ta rằng: “Pháp còn phải xả, huống gì phi pháp”. Pháp là Phật pháp, Phật pháp cũng phải xả bỏ, sao có thể tham được? Ta phải tôn trọng Phật pháp, vì nó giúp ta đoạn tham sân si, ta phải tôn trọng. Nếu khởi tham ái với nó, lại đọa vào ba đường ác. Điều này Đức Phật nói rất rõ ràng minh bạch, sai lầm là do ta, Phật Bồ Tát không sai, chư vị tổ sư cũng không sai, kinh điển cũng không sai, sai ở chỗ chúng ta không buông bỏ vạn duyên. Mặc dù đoạn rồi, cũng như cổ nhân nói cây đoạn mà rễ còn dây dưa. Hình như là đã buông bỏ, nhưng tập khí vẫn chưa quên, luôn khởi hiện hành. Đây chính là nguyên nhân người học Phật không thể ra khỏi lục đạo.

Chúng ta ngày ngày học pháp đại thừa, không thật sự hiểu, khi nào mới thật hiểu? Đại sư Chương Gia nói, thật buông bỏ tức là thật hiểu, thật hiểu nhất định buông bỏ. Có một chút chưa buông bỏ, nó đều chướng ngại ta được định, chướng ngại ta khai ngộ. Có chướng ngại việc vãng sanh chăng? Có thể. Phải xem vận mệnh khi lâm chung, vận mệnh tốt, gặp thiện hữu ở bên cạnh nhắc nhở, ta dùng Phật hiệu khống chế, như vậy sẽ vãng sanh. Nếu vận mệnh không tốt, khi lâm chung không có ai nhắc nhở, ta còn lưu luyến thế gian này, lưu luyến, lại tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo. Công phu phải thực hành trong cuộc sống hằng ngày, sát na khi lâm chung mới có hiệu quả. Nếu không, sát na khi lâm chung đó sai lầm, suốt đời đều sai lầm, quả thật đáng tiếc.

“Tiêu trừ tam độc”, nghĩa là đoạn kiến tư phiền não, “tức lìa ba đường ác”. Nếu thật sự đoạn tận tham sân si mạn, không chỉ lìa ba đường ác, luân hồi lục đạo cũng không còn. Tham sân si mạn nghi là tư hoặc; thân kiến, biên kiến, giới thủ kiến, kiến thủ kiến, là kiến hoặc, nghĩa là ta thấy sai. Đoạn tận kiến hoặc tuyệt đối không đọa ba đường ác, đoạn tư hoặc vượt thoát luân hồi lục đạo.

Bên dưới nói: “Tam đồ cực khổ”. Chúng ta hiện nay tuy ở cõi người, chịu khổ không thua gì ba đường ác. Cái khổ của tam đồ bây giờ đang xuất hiện tại nhân gian, con người khởi tâm động niệm không bằng súc sanh, không bằng ngạ quỷ, chính là như vậy.

Từ quả chúng ta thấy nhân_làm người, tiêu chuẩn điều kiện của con người là luân thường đạo đức, người bây giờ có nói đến luân thường đạo đức chăng? Nói cũng không có, đương nhiên càng không có người thực hành. Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tương phản 108 độ với luân thường đạo đức, trái nghịch với tánh đức, quả báo chính là tam đồ. Trong ba đường ác tiêu ác nghiệp của họ, tiêu hết ác nghiệp họ hiểu ra, khởi tâm sám hối, khởi tâm hổ thẹn, thoát ly ác đạo, lại đến nhân gian. Đến nhân gian, nếu không gặp được giáo dục luân lý đạo đức, lại học điều xấu, học điều xấu thì sao? Hết thọ mạng đời này, lại đọa vào ba đường ác. Trong Kinh Địa Tạng nói rất rõ ràng, quỷ vương của ba đường ác nhìn thấy, thoát ra chưa được bao lâu sao lại trở lại? Thông thường người ta nói, hiện tượng này là do tập khí phiền não chi phối, không vượt qua được sự mê hoặc của môi trường xấu. Khi nào mới có thể đào thải hết tập khí phiền não? Thông thường mà nói, thời gian ta ở trong ba đường ác rất dài, mới có thể mài sạch những tập khí này. Khi thật sự cảm nhận hết nổi khổ, không muốn tiếp tục chịu những khổ nạn này nữa, nghe đến Phật pháp tự nhiên sanh tâm hoan hỷ. Nghe đến thế giới tây phương Cực Lạc, liền sanh tâm hy hữu, như vậy là được cứu.

Bên dưới nói tiếp: “Ánh sáng trí tuệ của Phật như nhật”, như mặt trời. “Phật trí có thể chiếu phá vô minh phiền não”. Phật trí chiếu phá như thế nào? Đức Thế Tôn dùng hai phương pháp, một là thân giáo, làm gương cho chúng sanh noi theo. Tư tưởng kiến giải của ngài chính là kinh luận, ngôn đàm cử chỉ của ngài là giới luật. Diễn xuất tam tạng 12 phần giáo ngay trong cuộc sống hằng ngày, thể hiện ra, đây là thân giáo. Thứ hai là ngôn giáo, giảng giải cho chúng ta nghe. Người nhãn căn sắc bén thấy là hiểu ngay, người nhĩ căn sắc bén cũng vừa nghe là hiểu. Đây chính là chiếu phá vô minh phiền não, thân hành ngôn giáo.

“Như mặt trời phá trừ bóng tối, cho nên gọi là diệt trừ bóng tối các phiền não. Khai bỉ mắt trí tuệ, đạt được thân quang minh”. “Bỉ” này là chỉ chúng sanh, chúng sanh tiếp thu giáo huấn của Phật, mắt trí tuệ sanh khởi. “Tác dụng của mắt là thấy, cho nên thường lấy mắt biểu trưng cho cái thấy. Thường ví dụ rằng, bát nhã như con mắt, các độ khác như mù”. Điều sau cùng của lục độ là bát nhã, năm độ trước là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định. Nếu không có trí tuệ, tất cả thiện pháp tu từ năm độ trước, là thiện pháp thế gian, không thể xuất thế. Nếu trong năm độ trước đều có trí tuệ, phước đức biến thành công đức, công đức có thể giúp ta vượt thoát lục đạo. Điều này nói rõ, trong Phật pháp thường dùng con mắt tượng trưng cho cái thấy.

Tông môn thường nói: “Tham phương tu cụ tham phương nhãn, khán giáo- xem giáo lý nghĩa là xem kinh, đọc kinh- tu cụ khán giáo nhãn”, đều là dùng con mắt biểu trưng cho chánh kiến của bát nhã. Chúng ta phải ghi nhớ điều này. Trí tuệ quan trọng biết bao. Phiền phức của chúng ta ngày nay là không có trí tuệ, khi sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, đạt được những gì? Là tri thức, không phải trí tuệ. Vì ta không có trí tuệ, cho nên những gì đạt được toàn là tri thức. Nếu như có trí tuệ, ta đạt được trí tuệ giống như chư Phật Bồ Tát, thấy được thật tướng các pháp, thành tựu công đức chân thật của việc độ chúng sanh.

Trí tuệ là gì? Là không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước chính là trí tuệ. Nếu còn khởi tâm động niệm, còn phân biệt chấp trước, hoàn toàn là tình thức đang làm chủ. Đó không phải công đức, Phật pháp gọi là phước đức. Phước đức không thể ra khỏi luân hồi, công đức có thể ra khỏi luân hồi. Công đức và phước đức khác nhau, người tu phước rất nhiều. Tu phước đến đâu để hưởng? Không nhất định. Ngoại trừ địa ngục A tỳ không có phước, ngoài ra đều có phước báo. Trong Phật pháp gọi đây là mãn nghiệp. Ta đầu thai đến bất kỳ đường nào gọi là dẫn nghiệp, dẫn dắt ta đến đường đó. Đây là nghiệp chúng ta tự tạo, phân thành hai loại lớn. Chúng ta đến được nhân gian, dẫn nghiệp của chúng ta tương đồng. Dẫn nghiệp này là gì? Là ngũ giới, trung phẩm thập thiện, dẫn dắt ta đến nhân gian. Nếu tu lục độ, tứ nhiếp pháp, đó là mãn nghiệp. Đến nhân gian giàu nghèo sang hèn không giống nhau, đây là thuộc về mãn nghiệp. Tuy mãn nghiệp không giống nhau, người hiểu Phật pháp có cách bù đắp. Trong đời quá khứ không tu tài bố thí, bây giờ có thể bù đắp. Trong đời quá khứ ít tu trí tuệ cũng có thể bù đắp. Thậm chí tượng mạo không đẹp, thân thể nhiều bệnh, tu bố thí vô úy cũng có thể bù đăp, quả thật không thể nghĩ bàn! Trong kinh điển Đức Phật dạy chúng ta, chúng ta học xong phải biết vận dụng. Áp dụng trong cuộc sống hằng ngày, áp dụng trong công việc, trong xử sự đối nhân tiếp vật. Giàu có, thông minh trí tuệ, mạnh khỏe sống lâu, tất cả đều nhờ tu mà có, toàn là bố thí. Tu như thế nào? Tu bố thí, tu tài bố thí, tu pháp bố thí, tu bố thí vô úy, càng thí càng nhiều. Đây là Phật dạy chúng ta về chánh kiến của bát nhã.

Xem tiếp bên dưới: Phẩm ly thế gian trong Kinh Hoa Nghiêm lại nói về thập nhãn. Thập nhãn này, trừ ngũ nhãn ở trước_ngũ nhãn thường nói đến, gồm có nhục nhãn, thiên nhãn, tuệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn, đây là thường nói đến. Chúng sanh dục giới, cõi người trở xuống đều có nhục nhãn, thiên nhân cõi dục họ có thiên nhãn. Ba loại nhãn còn lại, phải người tu hành mới có thể đạt được. A la hán có tuệ nhãn, Bồ Tát có pháp nhãn, Như Lai có Phật nhãn.

Ngoài ngũ nhãn ra còn có thập nhãn, trong Kinh Hoa Nghiêm nói như vậy.

Loại thứ sáu là trí nhãn, thấy các pháp. Thấy các pháp nghĩa là gì? Thấy thật tướng của các pháp. Trí nhãn thấy tướng chân thật của tất cả pháp.

Giới khoa học phương tây, họ nhờ sự giúp đỡ của máy móc khoa học cao cấp. Như Max Planck người Đức, ông nhìn thấy hiện tượng vật chất, vật chất rốt cuộc là gì, ông ta đã nhìn thấy, ông nhờ máy móc mới nhìn thấy. Bồ Tát không cần đến máy móc, thấy còn rõ hơn ông ta, đó chính là trí nhãn.

Thứ bảy là quang minh nhãn, quang minh thấy Phật. Họ có thể thấy được Phật quang, Phật quang phổ chiếu. Muôn sự muôn vật khắp biến pháp giới hư không giới, đều nằm trong Phật quang phổ chiếu. Phàm phu chúng ta không thấy được, Bồ Tát có quang minh nhãn nên họ nhìn thấy. Trong Phật quang có hóa Phật, trong Phật quang có cõi nước. Không phải Phật quang không có gì cả, nó đầy đủ vạn pháp.

Thứ tám là xuất sanh tử nhãn, thấy niết bàn. Niết bàn tức là tự tánh, xuất sanh tử nhãn nghĩa là sao? Thiền tông gọi là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, là loại nhãn này. Thấy được tự tánh thanh tịnh viên minh thể, thấy niết bàn.

Thứ chín là vô ngại nhãn. Không có chướng ngại. Đại sư Thanh Lương phân Kinh Hoa Nghiêm thành tứ vô ngại, bốn loại. Lý vô ngại, sự vô ngại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Bốn loại không có chướng ngại, đây là Bồ Tát trong Kinh Hoa Nghiêm. Bồ Tát trong Kinh Hoa Nghiêm như vậy, Bồ Tát của thế giới Cực Lạc cũng như vậy, cho đến người ở cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh của thế giới Cực Lạc cũng như vậy. Vì sao vậy? Vì họ được oai thần 48 nguyện của Phật Di Đà gia trì. Một phần tập khí phiền não họ cũng chưa đoạn, nhưng trí tuệ của họ, đức năng của họ, tướng hảo của họ không có gì khác với A Duy Việt Trí Bồ Tát. A Duy Việt Trí là bát địa trở lên, viên chứng tam bất thoái. Viên là viên mãn, chứng được tam bất thoái một cách viên mãn. Bát địa là bất động địa, cái thấy không có chướng ngại. Thấy được tam tế tướng của A lại da, không cần đến máy móc khoa học họ cũng nhìn thấy, gọi là vô ngại nhãn.

Thứ mười là nhất thiết trí nhãn, lại gọi là phổ nhãn, thấy được pháp giới của phổ môn, quả thật không thể nghĩ bàn. Phổ là phổ biến, môn nghĩa là thông suốt, không có chướng ngại, họ nhìn thấy khắp biến pháp giới hư không giới. Sanh trí tuệ, không sanh phiền não. Đối với bản thân mà nói, thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là quả vị Diệu giác Như Lai. Khởi tác dụng đối với bên ngoài, phổ độ tất cả chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới, đều thành Phật đạo.

Nay nói trí tuệ nhãn, trong kinh này gọi là trí tuệ nhãn. Có thể giải thích là tuệ nhãn và trí nhãn trong thập nhãn. Hoàn toàn giải thích trên phương diện sự tướng, trong thập nhãn có trí nhãn và tuệ nhãn. Cũng có thể giải thích thành trí tuệ đức tướng của Như Lai mà chúng sanh vốn có, cũng tức là Phật nhãn. Có thể nói như vậy.

Trong kinh điển đại thừa nói về ngũ nhãn, thập nhãn không phải chỉ Như Lai mới có, phải hiểu điều này. Nó vốn có trong mỗi một chúng sanh, chỉ là hiện nay ta có vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng được. Hay nói cách khác, nếu như buông bỏ được vọng tưởng chấp trước, là chứng được. Đây là thật, không phải giả.

Kinh điển dạy rằng, buông bỏ kiến tư phiền não, tức là chấp trước, không còn chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, tuệ nhãn liền hiện tiền. A la hán là chứng được tuệ nhãn. Buông bỏ trần sa phiền não, nghĩa là không còn có tâm phân biệt đối với tất cả pháp, như vậy là khôi phục pháp nhãn. Bồ Tát chứng được. Tiến thêm bước nữa, sáu căn ở trong cảnh giới sáu trần, thật sự đạt đến không khởi tâm không niệm, Phật nhãn liền xuất hiện, chính là trí tuệ đức tướng của Như Lai mà tất cả chúng sanh vốn đầy đủ lập tức hiện tiền.

Tình hình của chúng ta hiện nay, vì có vô minh, có trần sa phiền não, có kiến tư phiền não, những thứ này là chướng ngại. Khiến thập nhãn vốn có của chúng ta, bây giờ chỉ còn lại nhục nhãn, ngoài ra đều không khởi tác dụng. Không phải không có, có nhưng tạm thời không khởi tác dụng. Khi nào giác ngộ, buông bỏ chướng ngại, ngũ nhãn và thập nhãn đều khôi phục như thường.

Do vô minh che lấp. Vô minh phiền não. Che lấp, giống như mắt mù, mắt mọc lên một chướng ngại rất dày, khiến ta không nhìn thấy. Đâu là ví như trần sa phiền não và kiến tư phiền não. Vọng cho là hôn mê mù quáng, sự hôn mê mù quáng của phàm phu không phải thật, chỉ cần phá bỏ chướng ngại nó liền khôi phục. Bây giờ đang sống trong sự hôm mê mù quáng, cho rằng Chư Phật Như Lai có Phật nhãn, cho rằng ngài có, chúng ta không có. Nhận mình là người mù, sai lầm này do mình, không do người khác. Phật quang phổ chiếu, khai tuệ nhãn vốn có trong tâm chúng sanh, diệt trừ bóng tối từ vô thỉ đến nay, cho nên gọi là khai vỉ chúng sanh. Đây là Phật đối với tất cả chúng sanh, tất cả chúng sanh này phải thêm vào hai chữ_chúng sanh có duyên, điều này rất quan trọng. Nhà Phật thường nói, Phật không độ người không có duyên. Ai là người có duyên, ai là người không có duyên? Chúng ta không thể không biết điều này. Nếu bằng lòng tiếp thu chính là có duyên, còn như cự tuyệt tiếp thu tức là không có duyên. Nhân duyên không phải ở chỗ Phật, mà ở chỗ mình. Thái độ tiếp thu của chúng ta không giống nhau, nhiệt tình tiếp thu không giống nhau, lý giải tiếp thu không giống nhau, lợi ích tiếp thu đương nhiên không giống nhau, khác nhau quá lớn. Tiếp thu như thế nào chúng ta mới đạt được lợi ích chân thật? Đại sư Ấn Quang nói rất hay, tâm chân thành cung kính, tín giải chấp trì sẽ đạt được. Quan trọng nhất là tâm chân thành cung kính, không những đối với Phật pháp, mà đối với pháp thế gian cũng như vậy. Học tập bất kỳ điều gì, có thể đạt đến cảnh giới ra sao, then chốt đều ở tâm chân thành cung kính. Không liên quan đến người khác, tất cả đều do mình. Đúng là một phần cung kính được một phần lợi ích, mười phần cung kính được mười phần lợi ích, hoàn toàn do mình quyết định. Phải biết, đối với người, đối với pháp, đối với tất cả cảnh duyên đều không liên quan. Không thể không hiểu đạo lý này.

Cấm kỵ nhất là thái độ hoài nghi, nếu có thêm thái độ phê bình, như vậy thì càng tệ. Thái độ hoài nghi còn được, chỉ là bản thân không được lợi ích. Phê bình tạo tội nghiệp, quả báo phải tự mình gánh chịu. Nếu như phê bình sai, tương lai bị quả báo là ngu si, bất luận đầu thai vào đường nào cũng bị ngu si, không có trí tuệ. Quý vị phải biết, ngu si rất dễ tạo nghiệp, tạo nghiệp thì không thể không chịu quả khổ trong ba đường ác, quý vị xem điều này rắc rối biết bao.

Bên dưới giải thích rất rõ ràng. Chúng sanh ngu muội mù quáng vô tri, không biết vốn đầy đủ Phật nhãn. Thập nhãn đều đầy đủ trong tự tánh chúng ta. Trái lại tự nhận mình mù quáng, đem Phật nhãn đẩy về bên Phật. Cho rằng chỉ có Phật có, mình không có. Nay vì Phật quang phổ chiếu, khai mở ánh sáng trí tuệ nhãn vốn có trong tâm chúng sanh, mà tiêu diệt bóng tối mê muội. Then chốt là chính chúng ta tự tiếp thu, điều kiện chịu tiếp thu đầu tiên, là tôn trọng cung kính chư vị thánh hiền, điều này rất quan trọng. Dùng chí thành cung kính đến học tập với họ, ta có thể đạt được lợi ích chân thật, thọ dụng chân thật. Vì sao vậy? Vì một thật tất cả đều thật, vì tất cả biến pháp giới hư không giới, là bản thân tâm hiện thức biến. Nếu dùng chân tâm, pháp pháp đều thật. Còn dùng tâm nghi, mọi pháp đều nghi. Ta dùng vọng tâm, các pháp đều vọng, từ tâm tưởng sanh! Đây là chân tướng sự thật, thật tướng các pháp, ta không thể không biết.

Xem tiếp bên dưới. Thân quang minh. Tam Tạng Pháp Số Thập Tam nói, có ba loại quang minh.

Thứ nhất, ngoại quang minh, quang minh của nhật, nguyệt, hỏa, châu...có thể phá trừ bóng tối. Ngoại nghĩa là nói đến bên ngoài thân, có thể giúp ta soi sáng.

Thứ hai, pháp quang minh, diệu pháp có thể trừ bóng tối của vô minh. Pháp quang minh chính là trí tuệ. Thế Tôn dạy chúng ta những phương pháp này, đều thuộc về pháp quang minh. Ngài dùng thân mình biểu pháp, chúng ta gọi là biểu diễn, cuộc sống hằng ngày của ngài đều là thể hiện cho chúng ta thấy, là pháp quang minh. Ngôn giáo của ngài, chúng sanh nghe được có thể khai ngộ. Đức Phật không còn tại thế, hàng Thanh văn, Bồ Tát đem kinh điển Đức Phật nói trong suốt một đời, dùng văn tự ghi chép lại, biên tập thành kinh điển, lưu truyền cho hậu thế. Hàng hậu thế có duyên gặp những kinh điển này, có thể sanh khởi tâm cung kính, tâm chân thành, có thể tin, có thể hiểu, y giáo phụng hành, cũng có thể phá mê khai ngộ, được lợi ích chân thật. Đây đều thuộc về pháp quang minh.

Ngày nay nhân duyên chúng ta vô cùng thù thắng, gặp được Kinh Hoa Nghiêm, gặp được Kinh Pháp Hoa, gặp được Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Bát Nhã, Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ. Học tập từ những kinh điển đại thừa này, học tập thời gian dài. Bây giờ chúng ta có thể cảm nhận được toàn thể vũ trụ, tình và vô tình đều đang phóng quang. Mọi lúc mọi nơi, sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần bên ngoài, thường có cảm nhận. Nếu không học tập những kinh điển đại thừa này, sáu căn chúng ta tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, không có cảm nhận như vậy. Cảm thọ đó sẽ như thế nào? Quý vị xem tác phẩm văn học của cổ kim trong ngoài, đó chính là cảm thọ của chúng sanh. Cùng lắm như hiện nay nói là tác phẩm nghệ thuật thôi, trong đó không thể thoát ly tình chấp, đây là cảm nhận của họ. Không thể giống như Phật Bồ Tát, cảm thọ của Phật Bồ Tát là ngộ, giác ngộ, biết những chân tướng này là như thế nào. Sau khi ngộ này khởi phát, dần dần mở rộng ra bên ngoài, giống như ngọn lửa cháy lan trong rừng vậy, ngày càng mạnh. Trong lúc dạy học thường nói: vừa tiếp xúc là thông, một nghe ngàn ngộ. Họ có sự hiểu biết này.

Thứ ba, thân quang minh, thân chư Phật Bồ Tát và chư thiên...có quang minh, có thể trừ bóng tối. Thân quang, có chăng? Có thật. Chúng ta xem niên phổ của hòa thượng Hư Vân, trong đó có một đoạn ghi chép, cũng vào khoảng sắp hết năm, chắc là lúc gần giao thừa. Hòa thượng ở nhà tranh, nhà tranh cách chùa một đoạn đường, không xa lắm. Theo tưởng tượng của chúng tôi thì không quá ba dặm đường, vì lương thực phải dựa vào chùa. Sắp hết năm, phải đến chùa lấy một ít lương thực, dầu muối, rau. Sau khi lấy xong trở về, chắc vào lúc hoàng hôn, Hòa Thượng không đi nhanh, chúng ta thấy Hòa Thượng, đi đứng ngồi nằm đều trong định, nhất định đi về rất chậm. Nửa đường gặp hai người, đều quen biết, người xuất gia, họ từ bên ngoài đi về chùa, trên tay cầm đèn lồng. Trên đường gặp Hòa Thượng, hỏi rằng: trời tối như thế sao Hòa Thượng không cầm đèn? Hòa thượng nghe như vậy, quả thật trời đột nhiên tối đen. Khi họ chưa hỏi như thế, trời vẫn sáng, đây là ánh sáng gì? Đây là ánh sáng tam muội. Hòa thượng đang ở trong định, không có phân biệt sáng tối. Ngài không khởi tâm phân biệt này, không có chấp trước này, cho nên không cảm thấy trời tối, thấy rất rõ ràng. Nhưng người ta vừa nhắc đến thì sao? Ngài liền khởi phân biệt chấp trước, trời lập tức thay đổi. Trong kinh nói: “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, chớ cho là thật. Phàm phu vướng vào những phiền phức này, nghĩa là xem những thứ này là thật.

Bên dưới nói, như kinh nói, trên đỉnh đầu đều có quang minh chiếu diệu. Thân có quang minh, là giải thích sơ về quang minh thân, ý này không sâu sắc. Nói thêm bước nữa, đạt được ba nghĩa khác của thân quang minh. Thứ nhất, như Kinh Thiên Thủ Đà La Ni nói, nên biết người này là quang minh tạng, quang minh của tất cả Như Lai đều chiếu đến. Có thể giải thích rằng, hòa thượng Hư Vân gặp là cảnh giới này, bản thân chính là đại quang minh tạng. Những người đã học Kinh Hoa Nghiêm, chắc không hoài nghi đối với cách nói này, có thể tiếp thu. Vì sao vậy? Trong kinh Phật thường nói: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”, chúng ta thường nghe đến câu này. Vốn là Phật, Phật chính là đại quang minh tạng. Phật trú trong cõi thường tịch quang. Thường là bất sanh bất diệt, vĩnh hằng bất biến. Tịch là cực kỳ thanh tịnh, không có chút nhiễm ô nào. Minh là quang minh, biến chiếu pháp giới, là quang minh của tự tánh. Cho nên dùng thường tịch quang để hình dung, bản chất của tất cả chúng sanh là thường tịch quang. Tất cả vạn pháp từ thường tịch quang biến hiện ra, thể của nó là thường tịch quang. Ở đây nói, tức là quang minh tạng, ánh sáng của tất cả Như Lai đều chiếu đến. Do Phật quang phổ chiếu, chúng sanh cấu diệt thiện sanh. Tuệ nhãn khai minh, tịnh tâm trì niệm. Do đó quang minh của mười phương Như Lai hộ chiếu, tự thân hành giả tức thành quang minh tạng. Đây là nghĩa thứ nhất.

Do Phật quang phổ chiếu, nghĩa là gì? Là vì mê mất tự tánh, hiện nay cần người giác mà không mê giúp chúng ta, giúp phá mê khai ngộ. Giáo huấn của tất cả Như Lai, chính là Phật quang phổ chiếu. Chúng ta có thể lễ kính mười phương Như Lai, tức là tiếp thu ánh sáng của tất cả Như Lai chiếu đến. Nếu chúng ta không tin Phật, Phật quang có chiếu đến chăng? Chiếu, nhưng ta không tiếp nhận, ta có chướng ngại. Còn như không có chướng ngại, nó thật sự có thể giúp ta khai ngộ.

Chúng sanh cấu diệt thiện sanh, thiện đây không phải là thiện của thiện ác, là thiện trong câu nhân tánh bổn thiện. Chữ này chính là trí tuệ đức tướng của Như Lai, đây mới đúng là thiện. Như Lai là tự tánh, tự tánh chúng ta vốn đầy đủ trí tuệ đức tướng, dần dần hiển lộ ra bên ngoài. Ta đối với tất cả tánh- tướng, lý- sự, nhân- quả, khắp biến pháp giới hư không giới, dần dần đều thông đạt thấu triệt. Bây giờ chúng ta không thể thông đạt, không thể thấu triệt, then chốt ở đâu? Chính là ở chữ cấu, đại danh từ của phiền não. Chữ cấu này trong kinh điển thường gọi là vọng tưởng phân biệt chấp trước. Phiền não nhiều đến đâu, cũng không ngoài ba loại lớn, ba loại lớn này bao gồm tất cả mọi phiền não. Vấn đề là phải buông bỏ những thứ này, chúng ta học tập trong kinh giáo, biết đây không phải là điều hay. Toàn là chướng ngại, toàn là hư huyễn không thật, không phải chân. Mọi hiện tượng vật chất là giả, hiện tượng tinh thần cũng không phải thật, hiện tượng tự nhiên vốn cũng không có. Ba loại hiện tượng này cũng bao hàm hết tất cả pháp thế xuất thế gian. Phàm những gì có tướng đều là hư vọng, vì sao phải chấp trước? Vì sao phải phân biệt? Vì sao phải khởi tâm động niệm? Chính là vì khởi tâm động niệm phân biệt chấp trước, chúng ta mới biến thành như ngày hôm nay, chịu những khổ nạn oan uổng này. Lục đạo, mười pháp giới đều là mộng huyễn bào ảnh, ngay cả cõi thật báo của chư Phật Như Lai cũng không phải thật.

Chúng ta mỗi ngày đích thực là nhắc nhở mình, đề xuất những vấn đề này, vì sao tôi phải chấp trước? Vì sao phải phân biệt? Vì sao phải khởi tâm? Vì sao phải động niệm? Trong tự tánh vốn không có điều này. Vốn không có, hiện nay chúng ta có, mà còn chấp trước kiên cố, điều này rất phiền phức. Vấn đề không do người khác, không liên quan đến bất kỳ ai, không liên quan đến chư Phật Bồ Tát, không liên quan đến thiên địa quỷ thần, không liên quan đến tất cả chúng sanh, cũng không liên quan đến cảnh duyên mình gặp. Hiểu rõ ràng minh bạch, chúng ta mới khẳng định gọi là tự làm tự chịu. Giải thoát phải dựa vào chính mình, ngoài bản thân ra ai cũng không giúp ta được. Làm sao để giải thoát? Buông bỏ là giải thoát. Buông bỏ chấp trước, liền chứng quả A la hán, tâm thanh tịnh hiện tiền. Buông bỏ phân biệt, là thành Bồ Tát, tâm bình đẳng hiện tiền. Buông bỏ khởi tâm động niệm, liền đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, đây gọi là cấu diệt thiện sanh.

Phật quang phổ chiếu đem đến cho chúng ta lợi ích vô cùng thù thắng, khiến chúng ta giác ngộ. Biết chính mình vốn không có gì khác với chư Phật Như Lai, ngày nay biến thành như thế, đây là tội nghiệp của mình.

Tuệ nhãn khai minh, dùng tâm thanh tịnh để trì niệm. Tâm thanh tịnh chính là chân thành cung kính, trì danh niệm Phật, do đó ánh sáng của mười phương Như Lai hộ chiếu. Hộ là bảo hộ, người xưa gọi là phù hộ. Chiếu là chiếu soi, ánh sáng này chiếu trực tiếp đến chúng ta, khiến ta cảm nhận được, chính là ý này. Đây là sự gia trì của Phật.

Câu bên dưới là tự thân chúng ta tiếp nhận. Tự thân hành giả tức thành quang minh tạng. Phật quang khiến quang minh trong tự tánh chúng ta, chính là trí tuệ bát nhã vốn có trong tự tánh, dẫn phát ra. Dẫn phát như thế nào? Trường hợp rõ ràng nhất, là Lục Tổ Huệ Năng trong phương trượng của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn, nghe Ngũ tổ giảng đại ý Kinh Kim Cang. Nghe đến câu: “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, ngài liền hoát nhiên đại ngộ. Ngũ tổ giảng kinh cho ngài nghe, đó là quang minh của mười phương Như Lai chiếu soi gia hộ. Lúc này tự thân ngài Huệ Năng, thành tựu thân quang minh tạng. Chúng ta muốn hỏi, vì sao ngài Huệ Năng tức thời thành tựu thân quang minh tạng? Chúng ta đọc Kinh Kim Cang vì sao không được quang minh tạng? Đây là gì? Nguyên nhân ở đây đều viết rất rõ ràng, ngài Huệ Năng, “cấu diệt thiện sanh, tuệ nhãn khai minh, tịnh tâm trì niệm”. Thử nghĩ xem 12 chữ này, phải chăng ngài đều đầy đủ? 12 chữ này bình thường chúng ta gọi là chân thành cung kính, vì thế ngài vừa tiếp xúc lập tức khai ngộ.

Chúng ta ngày nay cấu chưa diệt, nghĩa là chưa đoạn tận vọng tưởng phân biệt chấp trước. Thiện của chúng ta chưa sanh, chúng ta vẫn là nhục nhãn, không có tuệ nhãn. Trong tâm vẫn còn nghi hoặc, vẫn có tạp niệm, như vậy không được. Quý vị muốn hỏi nguyên nhân gì? Nguyên nhân là đây vậy.

Bây giờ đã hết giờ rồi, chúng ta học đến đây.

Hết tập 263

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 263 PAGE 2