Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Tập 274
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Bình Minh
Thời gian: 10.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 332, hàng sau cùng, bắt đầu xem từ đoạn giữa.
“Dùng minh tự bản tâm, kiến tự bản tánh, mới gọi là tuệ”. Hôm qua chúng ta học đến đây. Ý nghĩa của câu này rất sâu rộng. Đối với chúng ta, bất luận là tu hành, hay là thế tục không phải người tu hành, đều rất quan trọng. Vì trong kinh nói rất rõ ràng, tuy là nói pháp xuất thế gian, nhưng thế pháp cũng không ngoại lệ.
Pháp thế xuất thế gian, nếu thật sự có thể mãn tâm nguyện của chúng ta. Nói tóm lại, tất cả đều phải dựa vào trí tuệ, không có trí tuệ nguyện của chúng ta không thể viên mãn. Cho dù có thành tựu, tác dụng phụ trong này rất lớn, tuy bên ngoài có vẻ như thành tựu, thành công. Nếu nhìn về sau, đích thực lưu lại không ít hậu quả nghiêm trọng. Nguyên nhân gì vậy? Chính là không có trí tuệ chân thật. Quý vị xem, trí tuệ chân thật quan trọng biết bao.
Thế xuất thế gian, bất luận sự nghiệp lớn hay nhỏ, phàm những người sự nghiệp có thành tựu, đó là số mạng của họ. Số mạng là tu tích được trong đời quá khứ, họ có số mạng này, cho nên mới thành tựu. Thành tựu lớn chừng nào, thành tựu bao lâu, khi nào suy, khi nào bại, khi nào diệt vong, đều có định số cả.
Trong pháp thế gian không có thường trú bất diệt, La Mã 1000 năm cũng mất nước. Ở Trung quốc, triều đại lâu nhất là nhà Chu, hơn 800 năm, cuối cùng vẫn mất nước, 867 năm. Nếu có trí tuệ chân thật, sự suy yếu và diệt vọng ở sau đó sẽ không phát sanh, chúng ta không tìm thấy điều này trong lịch sử. Trong Phật pháp ta thấy, cõi thật báo của chư Phật Như Lai, chính là cõi thật báo trang nghiêm, có hưng có vượng, không có suy, không có diệt, không có vong. Vì sao vậy? Vì họ có trí tuệ chân thật, trí tuệ chân thật viên mãn đại nguyện hoằng thệ của họ, thành tựu viên mãn.
Thế nào mới gọi là trí tuệ chân thật? Thế gian không có trí tuệ chân thật, thế gian chỉ có tri thức. Trí tuệ chân thật, quý vị xem, câu này nói ra tiêu chuẩn, đây là trí tuệ chân thật. “Minh tự bổn tâm, kiến tự bản tánh”, tám chữ, đây gọi là trí tuệ chân, trong tông môn gọi là minh tâm kiến tánh. Quý vị thấy bốn chữ sau cùng, minh tâm kiến tánh, đây là trí tuệ chân thật.
Tâm của chúng ta, tâm của tất cả chúng, vốn là quang minh, vốn là thanh tịnh. Thanh tịnh quang minh vốn không mất đi, chỉ là bây giờ mê mà thôi, tâm tánh không hề thay đổi. Phật nhìn thấy, pháp thân Bồ Tát nhìn thấy, cho nên tán thán chúng ta vốn là Phật. Chúng ta và chư Phật Như Lai, đều đầy đủ tâm không tịch, tâm diệu viên, vô ngại, vô trú, vô tác, vô ngoại, vô nội, bình đẳng, từ bi.
Tâm bồ đề, nữa đoạn sau của đề kinh này nói, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm đại giác, chỉ là mê mà không giác. Đây là vấn đề tất cả chư Phật Như Lai, vô cùng cảm thán đối với lục đạo chúng sanh, đã nói một câu: “kẻ đáng thương”. Không phải họ không có, có, không hề mất đi, chỉ là nhất niệm bất giác, vì thế mà mê. Không nhận thức tâm tánh của mình, nhưng tâm tánh mình vẫn khởi tác dụng. Giác có tác dụng của giác, mê có tác dụng của mê, toàn là tự tánh khởi dụng. Giác thì khởi dụng thanh tịnh quang minh, hiện ra thế giới Cực Lạc. Khi mê khởi tác dụng, phải xem mê có sâu cạn khác nhau, có nhiễm tịnh khác nhau, có thiện ác khác nhau, điều này tạo thành thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Thọ dụng của giác là thế giới Hoa Tạng, thế giới Cực Lạc, Mật tông gọi là thế giới Mật Nghiêm. Danh từ không giống nhau, thật ra cùng một cảnh giới, tự tánh thật sự thọ dụng.
Khi mê cũng như vậy, ta mê sâu hay cạn không giống nhau, mê lớn hay nhỏ không giống nhau, mê chân vọng không giống nhau, mê tịnh uế không giống nhau, mê thiện ác không giống nhau. Bởi vậy thập pháp giới y chánh trang nghiêm xem ra rất phức tạp, xuất sanh vô tận. Thật ra dù phức tạp thế nào, nhưng nguồn gốc chỉ có một. Giống một cây cổ thụ, rất tươi tốt, cành lá vô số nhưng không loạn, nhánh nương vào cành, cành nương vào cây, cây nương vào gốc, gốc nương vào rễ, không hề lẫn lộn. Đây là gì? Đây là tánh đức, khi tánh đức giác không loạn, khi mê vẫn không loạn. Diệu! Quả thật không thể nghĩ bàn.
Khi biết rõ mình mê, nó liền giác ngộ. Không lãnh hội nó, đó chính là hiện tượng loạn, lãnh hội nó sẽ trở thành rất có trật tự, đi theo phương hướng trở về bản giác, vậy là rất tốt.
Đức Phật dạy chúng ta, khiến ta quay đầu, quay đầu tức là vĩnh viễn xa lìa tập khí phiền não. Đoạn tận tập khí phiền não, bản tâm bản tánh hiện tiền, trí tuệ chân thật hiện tiền. Trí tuệ làm hướng dẫn cho ta, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác đều có thể thuận theo, đây chính là Phật Bồ Tát. Thuận theo này là tự nhiên, không hề miễn cưỡng, cũng không có khởi tâm động niệm.
Tự tánh chính là giác, tự tánh chính là trí tuệ. Bản tánh chính là giác, bản tâm chính là trí tuệ. Vọng tâm không có trí tuệ, vọng tâm chỉ biết biến thành phiền não. Phật giáo đại thừa thường nói, phiền não tức bồ đề, chúng ta hiểu câu này. Phiền não và bồ đề là hai mặt của nhất thể, trí tuệ dùng nó, nó là bồ đề. Si mê dùng nó, nó là phiền não. Nó là một không phải hai, giống như trong Hoàn Nguyên Quán nói: “xuất sanh vô tận”. Trí tuệ dùng nó, nó xuất sanh vô tận thanh tịnh trang nghiêm. Si mê dùng nó, nó biến thành vô lượng vô biên phiền não, đạo lý là như vậy.
Tu hành không có gì khác, dạy ta trì giới, dạy ta tu định, dạy cho ta tám vạn bốn ngàn pháp môn. Không biết dùng, dùng sai nó, vẫn là pháp thế gian, vì sao vậy? Vì chưa phá trừ si mê, si mê là ngu si. Trong tâm ngu si sanh trưởng điều gì? Sanh trưởng tham sân si mạn nghi, sanh trưởng những thứ này. Vì thế tám vạn bốn ngàn pháp môn, họ vẫn không khai ngộ được. Vì họ không có trí tuệ, không buông bỏ tham sân si mạn nghi, cho nên không thể thành tựu.
Tỳ kheo Pháp Tạng kiến lập thế giới tây phương Cực Lạc đã thành tựu. Ở đây Niệm Lão nói rất hay, ngài dựa vào điều gì? “Trú trong trí tuệ chân thật, dõng mãnh tinh tấn”. Câu này, trong tâm ngài là trí tuệ chân thật. Nương vào trí tuệ chân thật, dõng mãnh tinh tấn, ngài đã thành tựu.
Ngày nay chúng ta không chịu buông bỏ tập khí phiền não, có trí tuệ chân thật, không thể hiện tiền. Buông bỏ gì? Buông bỏ chấp trước, buông bỏ thiên kiến, tức là kiến hoặc. Đầu tiên phải buông bỏ thân kiến, đây là cửa ải đầu tiên, khó khăn nhất, cửa ải đầu tiên khó phá nhất. Đây không phải buông bỏ cái tôi, buông bỏ cái “tôi” là thành Phật. Buông bỏ thân, biết thân không phải tôi, đừng chấp trước thân là tôi.
Tiếp theo buông bỏ đối lập, quý vị thấy thân kiến, biên kiến. Biên kiến chính là đối lập, vì sao vậy? Vì tất cả các pháp khắp biến pháp giới hư không giới không có đối lập. Chúng ta thấy hình như đối lập, thật ra là nhất thể. Như chúng ta nhìn một gốc cây, xem từ lá cây, hình như mỗi lá cây đều đối lập. Lá cây này không phải lá kia, lá cây kia không phải lá này. Ta thấy nhánh, nhánh này và nhánh kia đối lập. Ta thấy cành, cành này và cành kia đối lập. Ta xem dần xuống, nhìn thấy gốc, nhìn thấy rễ. Thì ra là nhất thể, không có đối lập.
Con người chúng ta cũng như vậy, nếu như không xem toàn bộ thân người, ta nhìn thấy mắt và mũi đối lập, mũi và tai đối lập, đầu và tay chân đối lập, tay trái và tay phải đối lập, đều đối lập. Quý vị nhìn toàn thân, thì ra là một con người.
Chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ Tát đã thấy được, biến pháp giới hư không giới, là một tự tánh thanh tịnh viên minh thể, đó là gốc. Trong kinh Đức Phật thường nói: “ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm”. Tâm là năng sanh năng hiện, pháp là sở sanh sở hiện, năng và sở là một không phải hai. Năng sở không hai, tánh tướng nhất như, nó là nhất thể, vì sao ta phải đối lập? Đối lập là sai lầm tuyệt đối, đối lập là căn nguyên của mọi xung đột. Sai. Không có đối lập là không có xung đột, vũ trụ hòa hợp, sanh mạng an hòa, đại tự nhiên hài hòa. Chúng ta mê, mê quá nặng, thậm chí còn nghiêm trọng hơn súc sanh.
Chúng ta quan sát tượng tận thực vật, trong Dịch Hệ Từ Truyện Khổng tử nói: “Vật tụ theo loại, người phân theo quần”. Quý vị xem cây cối, rừng cây. Nếu vạt này là cây linh sam, không có cây khác lẫn vào, toàn là cây linh sam, đây là vật tụ theo loại. Nói lên điều gì? Sự hòa hợp. Tộc quần này, quý vị xem cả khu rừng, không giống với khu rừng bên kia. Tuy không giống nhau, nhưng chúng không tranh đấu lẫn nhau, không xâm phạm nhau, chung sống hòa bình.
Quý vị xem cây cỏ hoa lá, trong phạm vi nhỏ giống như một gia đình vậy, hòa thuận. Phạm vi lớn, quý vị xem từng nhóm từng nhóm, giống như một quốc gia, một đất nước, nó cũng hòa thuận. Thể hiện ra một chữ hòa, hòa là quý. Tất cả các loại chúng sanh, mê nặng nề nhất là hữu tình chúng ta, hữu tình chúng sanh trong lục đạo mê nghiêm trọng nhất. Trong lục đạo con người mê nặng nhất, nhưng họ cũng dễ giác ngộ nhất. Nơi ở của họ là ranh giới của nhiễm tịnh, là ranh giới của thiện ác, là ranh giới của mê ngộ. Họ rất dễ mê, cũng rất dễ giác ngộ, sự đáng quý của con người là đây.
Phật pháp biết tất cả pháp có nhân, có duyên, có quả, nhưng then chốt vẫn do duyên. Nhà Phật thường nói đến duyên sanh, mà không gọi là nhân sanh. Duyên, cổ nhân thường nói: “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, hoàn cảnh nhất định có ảnh hưởng đối với chúng ta.
Mẹ của Mạnh tử, dạy con bà là Mạnh tử. Chúng ta biết trong lịch sử có ghi chép về câu chuyện Mạnh Mẫu Tam Thiên, vì con mà dời nhà ba lần, vì sao vậy? Vì quanh xóm, trẻ con chơi đùa với nhau, chúng bị ô nhiễm. Lần đầu tiên ở tại nông thôn, trẻ con nông thôn học gì? Học chôn người chết. Mẹ Mạnh tử thấy vậy, ở đây không thích hợp với con mình.
Lần thứ hai dọn nhà đến gần chợ, gặp đúng ngay chợ mổ súc vật, bán thịt. Mạnh tử cũng học theo, ngày ngày giết súc sanh, chơi trò buôn bán, mẹ Mạnh tử cảm thấy ở đây không được.
Lần thứ ba dọn đến ở gần trường tư thục, trẻ con đều đọc sách thánh hiền, Mạnh tử cũng biết đọc sách, hiểu biết lễ kính, ở đây rất tốt. Điều này nói lên sự thương yêu bảo vệ của cha mẹ đối với con cái, phải đem đến cho chúng môi trường học tập thật tốt. Mạnh tử không cô phụ nỗi khổ tâm của mẹ, thật sự trở thành thánh nhân.
Mẹ của Khổng tử, Mạnh tử đều là nhân vật điển hình. Nhiệm vụ vị đại nhất của người làm mẹ, chính là dạy con cái mình thành thánh hiền. Trong pháp xuất thế gian, dạy họ thành Phật, thành Bồ Tát. Sự vĩ đại của người mẹ là đây, chứ không phải gì khác.
Trong kinh điển, ở trước chúng ta đã học: “Nhân duyên rộng khắp, tự chế tâm mình”. Câu này rất quan trọng, phải biết khắc phục bản thân. Khắc phục chính mình, thánh nhân thế xuất gian gọi là công phu chân thật. Trong Phật pháp nói, từng giờ từng phút phải biết khống chế tập khí phiền não của mình. Thuận cảnh, thiện duyên khắc phục tham dục của mình. Nghịch cảnh, ác duyên khắc phục sân nhuế của mình, oán hận đều phải khắc phục. Viễn viễn duy trì sự ôn hòa, điều này rất gần với đạo. Đạo chính là tánh đức, nghĩa là minh tâm kiến tánh, trí tuệ liền sanh khởi.
“Muốn cứu độ quần manh”, câu này nghĩa là giáo hóa chúng sanh, hóa độ chúng sanh, trước tiên phải độ mình, phải thành tựu chính mình. “Trú chân thật tuệ”, chân thật là gì? “Chân thật, Đại Thừa Nghĩa Chương quyển thứ hai nói, pháp đoạn tuyệt tình vọng là chân thật”. Niệm Lão dùng từ rất đơn giản để giải thích: “Tức là bổn chân lìa vọng, cũng tức là tâm thanh tịnh của tự tánh”.
“Pháp” là tất cả pháp, trong này không có phân biệt, chữ pháp này không có phân biệt, tất cả pháp thế xuất thế gian gọi chung là pháp. “Tuyệt” là không còn, vốn không có tình không có vọng, cho nên nó chân thật. Tình và vọng từ đâu mà có? Tình vọng từ con người, con người có tình, con người có vọng, cho nên pháp mất đi chân thật. Là mất thật chăng? Không có. Nếu mất thật, Phật Bồ Tát xem pháp này là thuần chân không vọng, thân pháp tánh, cõi pháp tánh. Họ ở trong các pháp kiến tánh, trong các pháp minh tâm, điều này trong Thiền Tông Ngữ Lục chúng ta thấy rất nhiều. Lìa vọng và tình, ta sẽ nhìn thấy pháp chân thật, cái gọi là thật tướng các pháp ta đã nhìn thấy. Nếu mang theo tình vọng, sẽ không thấy được chân tướng của tất cả pháp, mà thấy tất cả pháp là huyễn tướng. Ví dụ chúng ta đeo kính màu, thấy tất cả pháp đều có màu sắc. Ta đeo kính màu xanh, thấy toàn bộ là màu xanh. Nếu đeo kính hồng, ta thấy toàn màu hồng. Cái kính này là tình, cái kính này chính là vọng. Sau khi lấy cặp kính ra mới nhìn thấy bản lai diện mục.
Ngày nay chúng ta đeo kính gì? Là thất tình ngũ dục, tham sân si mạn nghi, mang nhiều thứ như vậy, cho nên đối với tất cả vạn tượng giữa vũ trụ đều nhìn sai, không có trí tuệ. Lấy hết những chiếc kính này xuống, dùng đôi mắt thật để thấy pháp chân thật bên ngoài, đạo lý là như vậy. Không buông bỏ, vĩnh viễn không thấy được chân thật, tự mình gạt mình. Vọng không phải người khác đem đến, mình mê, mình tạo ra kiến giải hư vọng, tư tưởng sai lầm, tự làm tự chịu!
Ngày nay chúng ta tu hành, quan trọng nhất là lìa vọng, trong kinh nói cương lĩnh chung, nguyên tắc chung, là chấp trước, phân biệt, vọng tưởng. Trong chấp trước lại phân ra rất nhiều loại, nghiêm trọng nhất là tình chấp. Tình là gì? Là thất tình hỷ nộ ai lạc ái ác dục. Dục được chia thành năm loại, tài sắc danh thực thùy, trong đại thừa gọi là thất tình ngũ dục.
Có thể hưởng thụ chăng? Có thể, Bồ Tát cũng hưởng thụ, Phật cũng hưởng thụ, đương nhiên phàm phu cũng có thể hưởng thụ. Sự khác biệt giữa phàm và thánh là ở chỗ dụng tâm, dụng tâm không giống nhau. Phàm phu có nhiễm trước, nghĩa là trong hưởng thụ của họ có vọng tưởng phân biệt chấp trước. Phật Bồ Tát hưởng thụ, trong tâm không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, cho nên sự hưởng thụ của họ là thanh tịnh. Phàm phu hưởng thụ là ô nhiễm, vì sao vậy? Vì họ có tham sân si, có tình ái, có oán hận, có ngu si. Phật Bồ Tát không có, Phật Bồ Tát đối với tất cả pháp đều thanh tịnh bình đẳng, tự tha không hai. Phật Bồ Tát nhận thức muôn sự muôn vật giữa vũ trụ với mình là nhất thế, điều này không giống nhau! Nhất thể là thật, đối lập là giả, đối lập là sai lầm.
Từng giờ tùng phút, phải nhắc nhở cảnh tỉnh mình lìa vọng, lìa vọng chính là lìa vọng niệm. Nếu cảnh giới bên ngoài, lôi cuốn nghiêm trọng, ta không có cách nào kháng cự nó. Vậy thì lìa tướng, ta rời xa cảnh giới này, không để cảnh giới này quấy nhiễu. Thông thường hàng sơ học phải dùng phương pháp này, người có công phu không lìa, họ tâm lìa, thân không lìa. Sự không lìa, lý lìa. Tướng không lìa, tánh lìa. Đây gọi là lìa thật, đó chính là cảnh giới Hoa Nghiêm. Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại, không chấp tướng! Nếu chấp tướng cần phải lìa, phải luyện, luyện đến tức tướng ly tướng, ở trong tướng không chấp trước. Công phu này đã thành tựu, không còn chướng ngại. Phải biết tu, phải hiểu cách tu. Người ghét nhất, người oán hận nhất, đối với họ tu điều gì? Tu lìa tâm sân hận, lìa tâm oán hận, tu oán thân bình đẳng, thông thường đối với người sơ học phải tu điều này. Người thương yêu nhất đối với mình là vấn đề phiền phức, nếu không thể buông bỏ thương yêu này, tức không buông bỏ được luân hồi, quý vị xem đáng sợ biết bao. Không buông bỏ được oán hận, tức không buông bỏ được oán thù của đời sau kiếp sau.
Lục đạo là gì? Nhìn thấy rất rõ ràng minh bạch. Không có gì khác, chính là báo ân báo oán, đòi nợ trả nợ. Trong kinh Đức Phật nói, đời đời kiếp kiếp không bao giờ dứt, khổ không kể xiết. Đức Phật dạy chúng ta phải nhìn thấu, nhìn thấu tức thấu triệt chân tướng sự thật. Vẫn muốn tiếp tục làm ư? Thật sự giác ngộ, buông bỏ ngay, buông bỏ được rồi, tâm thanh tịnh hiền tiền, tâm thanh tịnh khởi tác dụng là trí tuệ. Tâm ân oán là tình chấp, nó khởi tác dụng là phiền não.
Phiền não là gì? Chính là thất tình ngũ dục, nó sanh ra những thứ này. Sanh ra thất tình ngũ dục, đời đời kiếp kiếp không thoát ly được luân hồi lục đạo, không được làm điều này. Muốn cầu sanh tây phương Tịnh độ, phải buông bỏ ân ái, phải buông bỏ oán hận, hai thứ này nghiêm trọng nhất. Không có oán hận, không có ân ái, tâm thanh tịnh hiện tiền. Phải biết, chân nhân thật sự vãng sanh thế giới Cực Lạc, tâm tịnh tức cõi nước tịnh.
Khi lâm mạng chung, một niệm mười niệm niệm Phật vãng sanh. Tâm nhất niệm đó là tâm thanh tịnh, tâm thập niệm đó là tâm thanh tịnh. Nếu trong này còn có thân tình, còn có oán hận, ngàn niệm vạn niệm cũng không thể vãng sanh. Một niệm dựa vào đâu mà vãng sanh? Nhất niệm của họ thanh tịnh. Tương ưng với thế giới Cực Lạc, đó là Tịnh độ. Tâm thanh tịnh vãng sanh về cõi thanh tịnh, không thể không hiểu đạo lý này, đạo lý này trong kinh Đức Phật thường nói. Chúng ta lơ là điều này, tương lai không thể vãng sanh. Nếu ta nói kinh Phật không linh, tội nghiệp này rất nặng, nhất định đọa địa ngục A tỳ. Đức Phật không nói như vậy, tự ta nghe sai lời Phật, hiểu sai ý Phật, đó là trách mình không có trí tuệ.
Đại Thừa Chỉ Quán nói: “tâm này tức tâm thanh tịnh của tự tánh, lại gọi là chân như, cũng gọi là Phật tánh, cũng gọi là pháp thân, cũng gọi là Như Lai Tạng, cũng gọi là pháp giới, cũng gọi là pháp”. Vì sao một vấn đề mà dùng nhiều danh từ như vậy? Trong này có hai ý nghĩa, ý thứ nhất là dạy chúng ta đừng chấp trước danh tướng, chân tướng là thật. Cần phải lãnh hội nghĩa thú trong danh tướng, điều này quan trọng, đừng chấp trước danh tướng, đây là nghĩa thứ nhất.
Nghĩa thứ hai, hằng thuận chúng sanh. Đích thực có những chúng sanh có sự chấp trước lệch lạc, quý vị nói tự tánh thanh tịnh tâm họ rất hoan hỷ, nói về Như Lai Tạng họ liền mê hoặc. Như Lai Tạng là gì? Pháp giới là gì? Pháp tánh là gì? Càng nói càng hồ đồ, cho nên một vấn đề Đức Phật nói rất nhiều danh từ. Quý vị thích danh từ nào thì dùng danh từ đó, giống nhau, một vấn đề, đây gọi là phương tiện thiện xảo. Đức Phật vì giúp tất cả chúng sanh minh tâm kiến tánh, không phải dùng một phương pháp. Dùng bao nhiêu phương pháp? Dùng tám vạn bốn ngàn pháp môn. Trong Kinh Bát Nhã Đức Phật dạy: “Pháp môn bình đẳng, không có cao thấp”, vì sao vậy? Vì bất kỳ pháp môn nào, đều giúp ta trở về với tự tánh, giúp ta minh tâm kiến tánh.
bác sĩ khám bệnh, có tám vạn bốn ngàn loại thuốc, thuốc đều bình đẳng, pháp môn bình đẳng, không có cao thấp. Điều trị đúng thì bệnh lành, đối trị đúng là sao? Là khế cơ! Căn cơ chúng sanh không giống nhau, cho nên Phật đưa ra pháp môn khác nhau. Pháp môn nào cũng đều có thể giúp ta minh tâm kiến tánh, đều có thể giúp ta viên thành Phật đạo, cũng đều giúp ta vãng sanh thế giới Cực Lạc. Đây là thật, không phải giả.
Trong kinh này có, niệm Phật A Di Đà tu Tịnh độ, tam bối vãng sanh. Tam bối vãng sanh, thượng trung hạ tam bối. Ngoài tam bối vẫn còn một loại_trước đây pháp sư Từ Châu phân nhất tâm tam bối, đoạn đó nói gì? Không phải tu Tịnh độ tông, tu các tông phái khái, nghĩa là tu một pháp môn ngoài tám vạn bốn ngàn pháp môn này, có vãng sanh chăng? Có. Họ tu thành, đem công đức hồi hướng_sau cùng khi lâm mạng chung muốn về thế giới Cực Lạc, ta đem công đức tu học hồi hướng về thế giới Cực Lạc, tất cả đều được vãng sanh, tâm lượng Phật A Di Đà lớn biết bao. Không phải nói, quý vị không tu pháp môn này của tôi, tôi không nhận quý vị, không có đạo lý này.
Điều kiện là gì? Chỉ cần tu đến tâm thanh tịnh, chỉ cần có thể buông bỏ tất cả, nhất tâm niệm Phật, đều được vãng sanh, bất kể tu pháp môn gì. Niệm Bồ Tát Quán Thế Âm có được vãng sanh không? Được. Niệm Bồ Tát Địa Tạng có được vãng sanh không? Được. Bất luận tu pháp môn nào, tu đến nhất tâm bất loạn, buông bỏ mọi tập khí phiền não, tâm địa thanh tịnh, tương ưng với thế giới Cực Lạc. Chỉ cần ta muốn vãng sanh, Phật liền đến tiếp dẫn.
Cho nên tâm này, bổn chân lìa vọng. Không lìa vọng, chân không hiển lộ. Lìa vọng, chân liền hiển lộ. Chân tâm nghĩa là tâm thanh tịnh, chân tâm là tự tánh, cũng gọi là chân như. Chân nghĩa là không giả, không phải hư vọng. Như nghĩa là tất cả pháp do chân hiện ra, pháp và tánh là một không phải hai. Pháp như tánh, tánh như pháp, đây gọi là chân như.
Các bậc cổ đức, dùng vàng và đồ trang sức làm ví dụ. Vàng là chân, trang sức là như. Ví vàng như chân tánh, nó năng hiện năng sanh. Dùng vàng làm vòng đeo tay, dùng vàng làm dây chuyền, dùng vàng làm ly trà, dùng vàng làm bát cơm. Ly trà, bát cơm, vòng, dây chuyền không giống nhau, nhưng tất cả đều là vàng. Vàng tượng trưng cho chân, những vật dụng đó đều gọi là như, nó làm ra từ vàng. Trang sức như vàng, vàng như trang sức, giống nhau. Tất cả pháp tướng đều là tự tánh biến hiện ra, pháp nào không phải chân như tự tánh? Chân như tự tánh ở đâu? Ví dụ xâu chuỗi này, có gì sai chăng? Không sai! Xâu chuỗi này, thể của nó chính là tự tánh thanh tịnh viên minh thể, ta phải hiểu. Tánh ở đâu? Kính lúp này được chăng? Được, đều là tánh, tất cả đều là tánh. Tùy tiện đưa ra một pháp, không có pháp nào không phải, như vậy là khai ngộ. Ngộ điều gì? Biến pháp giới hư không giới là nhất thể, từ đây khiến ta khai ngộ. Sau khi khai ngộ, ta đối với biến pháp giới hư không giới, chỉ dùng tâm thanh tịnh đối đãi, vì sao vậy? Vì không phân biệt không chấp trước, không khởi tâm không động niệm, người này không phải đã thành Phật rồi sao? Nếu còn phân biệt bạn tôi và anh ta, tôi không phải bạn, bạn không phải tôi, tôi không phải anh ta, vậy là mê muội. Khi con người ngộ được nhất thể, tánh đức hoàn toàn hiển lộ.
Tánh đức là gì? Chư vị thánh hiền ngày xưa gọi là ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, tự nhiên hiện ra, nó vốn là như vậy, không cần học. Trong Phật pháp là tam phước, lục hòa, tam học, lục độ, 48 nguyện của Phật Di Đà, tự nhiên như vậy, đâu có học?
Vào thời nhà Đường, lục tổ Huệ Năng của Thiền tông chưa từng học, ngài chỉ biết lên núi đốn củi, bán củi mua một ít rau gạo đem về nuôi dưỡng mẹ già. Không được học hành, không biết gì cả, sau khi ngài khai ngộ, hiểu hết mọi thứ. Ngài thông suốt tất cả, không có gì không hiểu, vì sao vậy? Vì tánh đức vốn như vậy. Ngài đã buông bỏ, rất tuyệt vời, trong một lúc ngài có thể buông bỏ tất cả phiền não vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Trong Phật pháp đại thừa gọi là đốn ngộ, không phải buông bỏ từng thứ một, toàn bộ buông bỏ, bỏ một cách triệt để. Cho nên đốn ngộ, đốn xả tức đốn ngộ, đốn ngộ tức đốn chứng, không trải qua phẩm vị của Bồ Tát, lập tức thành Phật.
Trường hợp rõ ràng nhất là đại sư Huệ Năng, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đốn xả, đốn ngộ, đốn chứng. Những đệ tử đại sư Huệ Năng dạy có người đốn ngộ, thiền sư Vĩnh Gia là đốn ngộ, gặp Lục Tổ chỉ trong vài câu ngài liền khai ngộ, quay người bỏ đi. Đại sư Huệ Năng nói: “đừng gấp, ở lại một đêm”, ngài ở lại một đêm. Cho nên ngài là một trong các đệ tử khai ngộ nổi tiếng là một đêm giác, ngài ở lại đó một đêm. Không buông bỏ không được!
Quý vị xem khai ngộ nhanh như thế, vì sao chúng ta lại khó như vậy? Vì sự chấp trước của chúng ta quá kiên cố, nhất định không chịu buông bỏ. Chết cũng không buông bỏ, tốt, luân hồi, đời sau! Đời sau vẫn không chịu buông bỏ, được, đời sau nữa, vô lượng kiếp trong kiếp luân hồi. Trong luân hồi, chúng ta đã làm vô lượng kiếp.
Người thời nhà Đường, cũng vẫn còn một số hiện nay vẫn ở nhân gian, lại trở về cõi người trong lục đạo. Có người trong đường súc sanh, trong đường ngạ quỷ, trong địa ngục cũng đều có, cũng có người ở cõi trời. Người cùng thời đại này với chúng ta, đồng thời đến thế gian này, khi đi phương hướng không giống nhau, người đi một nẻo. Có người đến thế giới Cực Lạc, có người lên cõi trời, trời có 28 tầng. Có người lại trở về nhân gian, có người biến thành súc sanh, biến thành ngạ quỷ, biến thành địa ngục, không giống nhau. Biến tới biến lui, không ra khỏi luân hồi lục đạo. Phàm những ai không ra khỏi, trong kinh Phật nhất định nói với chúng ta một câu như vậy. Thời gian quý vị ở trong ác đạo dài, thời gian ở trong thiện đạo ngắn, chắc chắn.
Mỗi người chúng ta đều phải biết, trong đời quá khứ ta đã từng làm thiên vương chăng? Có, chắc chắn có. Từng làm quốc vương ở nhân gian chăng? Có. Long vương trong hàng quỷ thần, vua diêm la, vua la sát, vua tu la, đều từng làm qua. Từng đọa lạc vào ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh chăng? Đều có cả. Sau khi giác ngộ mới biết, đời đời kiếp kiếp từ vô lượng kiếp đến nay, chúng sanh có duyên nhiều không kể xiết, có ân có oán, có nợ nần có tranh chấp lẫn nhau, nhiều vô số kể. Mới biết được nghiệp chướng mình quá nặng! Biết, không còn hoài nghi, hoàn toàn thấu triệt, những vấn đề này xử lý như thế nào?
Ngày nay chúng ta gặp được pháp môn vô cùng thù thắng khó được này, kinh điển bậc nhất mà chư Phật Như Lai phổ độ chúng sanh, chúng ta gặp được. Pháp môn bậc nhất trì danh niệm Phật, nương theo bộ kinh này chân thành niệm Phật, đem công đức này hồi hướng cho chúng sanh có nhân duyên trong đời quá khứ cho đến ngày nay. Chúng ta cùng nhau đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, đồng hạnh, mọi người cùng vãng sanh thế giới Cực Lạc. Tương lai có nhân duyên, chúng ta cũng phải tập hợp với nhau, vẫn ở cùng nhau, chúng ta phát nguyện này.
Như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vậy, ngài ứng hóa trong thế giới có vô lượng chúng sanh khổ não, phổ độ tiếp dẫn đại chúng vãng sanh thế giới Cực Lạc. Chúng ta coi thế giới Cực Lạc là điểm trung tâm của mình, Phật A Di Đà đang chủ trì. Chúng ta đến mười phương thế giới tiếp dẫn chúng sanh, giống như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vậy.
Đại sư Thiện Đạo nói với chúng ta rằng, ở trước đã học: “Chư Phật sở dĩ hưng xuất thế, duy thuyết Di Đà bổn nguyện hải”, câu nói này thật tuyệt vời! Nghĩa là nói, tất cả chư Phật Như Lai khắp mười phương thế giới, thị hiện bát tướng thành đạo tại thế gian, họ dùng phương pháp gì tu hành thành đạo độ chúng? Tất cả đều dùng phương pháp trì danh niệm Phật của Tịnh tông. Sau cùng thành tựu, sau cùng thật sự thành Phật, đều dùng pháp môn này.
Người thiện căn chưa thuần thục, không tin tưởng đối với pháp môn này, vậy thì học pháp môn khác. Tùy ý chọn một pháp môn trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, học pháp môn khác. Học đến sau cùng thật sự khai ngộ, giác ngộ, thấu triệt, tất cả đều trở về pháp môn này, đều thành tựu trong pháp môn này.
Nếu không tin, quý vị đọc Kinh Hoa Nghiêm xem, chư vị Bồ Tát trong Kinh Hoa Nghiêm không phải tu Tịnh độ, tu vô số pháp môn, sau cùng thành tựu đều đến thế giới Hoa Tạng, vãng sanh vào thế giới Hoa Tạng. Đến thế giới Hoa Tạng, Văn Thù Phổ Hiền thập đại nguyện vương quy về Cực Lạc, không phải nói rất rõ ràng rồi sao? Sau khi đến thế giới Hoa Tạng, vẫn đến thế giới Cực Lạc đảnh lễ Phật A Di Đà, nghe Phật A Di Đà giáo huấn.
Câu nói của đại sư Thiện Đạo chính là nói về hiện tượng này, đồng quy Cực Lạc. Cho nên chúng ta đối với bất kỳ Tôn giáo nào, đều đảnh lễ, đều cung kính, vì sao vậy? Vì chúng ta biết, giống như thế giới Hoa Tạng vậy. Bất kỳ tông phái nào, bất luận Tôn giáo nào, sau cùng đều trở về thường tịch quang Tịnh độ, đều thông qua thế giới Cực Lạc. Tất cả các pháp khắp biến pháp giới hư không giới đều từ một tự tánh sanh ra, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm, đúng là nhất thể.
Hiểu được đạo lý này, người sỉ nhục ta, người hủy báng ta, người hãm hại ta, thậm chí là người sát hại ta, ta đều cung kính họ, đảnh lễ họ. Vì sao vậy? Vì chúng ta là nhất thể, họ không biết, nhưng ta biết. Nếu họ biết, cũng yêu thương bảo vệ như ta đối với họ vậy, không hề có chút oán hận nào. Tôi biết anh và tôi là anh em ruột, hiện nay anh không biết, quên mất, cho nên hãm hại tôi. Tôi hoan hỷ gánh chịu, không khởi tâm oán hận. Đến khi anh hiểu được, hoát nhiên đại ngộ, lúc đó liền sám hối, xin lỗi anh, vì tôi hồi đồ, mê hoặc. Cười trừ thôi.
Thật sự giác ngộ, quý vị nói những hủy báng, sỉ nhục đó, là thật chăng? Là giả, làm gì có chuyện đó! Tâm thanh tịnh của mình không còn bị cảnh giới bên ngoài ảnh hưởng, không bị những điều này làm ô nhiễm, sát hại ta, đều không ô nhiễm được.
Khi Đức Thế Tôn hành đạo Bồ Tát, tu nhẫn nhục ba la mật, gặp vua Ca Lợi_Ca Lợi là tiếng Phạn, dịch sang tiếng Trung nghĩa là tàn khốc, vô đạo, bạo quân. Ông lăng trì xử tử Nhẫn Nhục tiên nhân, Nhẫn Nhục tiên nhân không có tội. Tiên nhân bị lăng trì xử tử, vua Ca Lợi hỏi tiên nhân, ông hận ta chăng? Tiên nhân trả lời, ta không hận ông, tương lai thành Phật người đầu tiên ta độ là ông. Đây là Bồ Tát! Đây là bản lai diện mục của Phật.
Ví dụ nói, người này với tôi là anh em ruột, còn cách một bậc. Đức Phật nói một cách trực tiếp dứt khoát, chúng ta là nhất thể. Nhất thể, ví dụ nói khi không cẩn thận_trong đời chúng ta đều có rất nhiều lần, không cẩn thận răng cắn trúng lưỡi, cắn trúng làm lưỡi chảy máu, lưỡi cần trả thù răng chăng? Cần đánh nhau với nó chăng? Vì sao nó không báo thù? Vì chúng là nhất thể!
Tất cả chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới, có liên quan gì với ta? Mối liên quan nhất thể, nhất định kính yêu lẫn nhau. Không yêu cầu người khác, mà yêu cầu chính mình. Kính yêu đối với mình, quan tâm đối với mình, chăm sóc đối với mình. Chư Phật Như Lai xem tất cả chúng sanh là nhất thể, pháp thân Bồ Tát cũng như vậy, chúng ta không thể không biết. Chúng ta vĩnh viễn vẫn còn tâm đối lập với cảnh giới bên ngoài, như vậy miên viễn không thể thành tựu.
Không những tông phái khác nhau, pháp môn khác của trong Phật giáo, bất luận là đại thừa hay tiểu thừa, hiển giáo mật giáo, tông môn giáo môn đều là nhất thể. Không phải Phật giáo, các Tôn giáo khác thì sao? Cũng là nhất thể. Sáu căn chúng ta tiếp xúc được, đều là nhất thể, sao có thể không tôn kính? Nhất thể mà! Sao có thể tổn thương? Hãy nhớ, trong kinh này nói, tổn người chính là tổn mình, thương người tức là thương mình, thành tựu người đồng nghĩa với thành tựu mình. Pháp môn vô lượng vô biên, phải học. Ngày nay học viện chúng ta, hiểu rõ ràng đạo lý này, hiểu thì thực hành. Đối với Tôn giáo khác, nỗ lực lễ kính, học tập.
Từ năm 1999, chúng tôi ở Singapore, đoàn kết 9 Tôn giáo ở Singapore thành một nhà. Tôn giáo khác nhau thường xuyên giao tiếp, như anh em chị em vậy, không còn có sự xung đột giữa các Tôn giáo. Chung sống hòa thuận, tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, quan tâm lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, học tập lẫn nhau.
Năm ngoái, học viện chúng tôi chính thức mở lớp học Kinh Co-ran, chúng ta phải siêng năng học tập, vì sao vậy? Để thể hiện tất cả chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới với tôi là nhất thể. Chúng ta học Thánh Kinh, bộ Thánh Kinh này là ba Tôn giáo phụng hành. Đạo Do Thái hành trì Cựu Ước, Đạo Cơ Đốc hành trì Tân Ước, Thiên Chúa Giáo học cả Tân Cựu Ước, ba tôn giáo này dạy một bộ kinh. Không chỉ ba Tôn giáo là người một nhà, họ với chúng ta vẫn là người một nhà, với tất cả Tôn giáo đều là người một nhà, cũng là người một nhà với người không tin Tôn giáo. Chẳng những là con người một nhà với con người, mà còn là người một nhà với tất cả chúng sanh, cũng là người một nhà với ngạ quỷ, địa ngục. Bây giờ chúng ta biết, ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh là nơi tiêu nghiệp chướng, đó là giúp ta tiêu nghiệp chướng. Quý vị tạo một số nghiệp, không có cách gì để tiêu, những nơi đó tiêu nghiệp chướng cho ta, đi tiêu nghiệp chướng. Rất nhiều cõi trời, 28 tầng trời, nơi đó là tiêu phước báo. Quý vị xem, phước báo tu được, phước báo cần phải tiêu, không tiêu không được, nơi đó là tiêu phước báo. Ba đường ác là tiêu nghiệp chướng, tất cả đều tiêu hết mới thành Phật, nếu không tiêu không ra khỏi luân hồi lục đạo. Họa phước đều phải tiêu trừ, khôi phục tự tánh thanh tịnh tâm, vậy là đúng.
Ba đường ác, ba đường lành đều là nơi tốt đẹp, chư Phật Bồ Tát thường đến, đến đó làm gì? Đến để quan tâm chúng sanh, chăm sóc chúng sanh, an ủi chúng sanh. Đợi tiêu trừ hết nghiệp báo mới giảng Phật pháp cho nghe, mới giúp ta thoát ly lục đạo, thoát ly mười pháp giới.
Trong giáo lý đại thừa Đức Phật dạy chúng ta, trong cuộc sống hằng ngày, phải hiểu đạo lý tam luân thể không. Làm ác không chấp tướng làm ác, tu thiện không chấp tướng tu thiện. Bất luận là nhiễm tịnh hay thiện ác, đều giữ tâm địa thanh tịnh bình đẳng giác. Đây chính là chư Phật Bồ Tát thị hiện trong mười pháp giới, họ thật sự làm được làm mà không làm, không làm mà làm. Giống như 53 lần tham bái của Thiện Tài Đồng Tử vậy. 53 vị thiện tri thức đó, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, mỗi vị đều là pháp thân đại sĩ, đều là Như Lai, đều là Đẳng giác Bồ Tát, không phải người bình thường! Họ thị hiện cho chúng ta thấy, thanh tịnh, nhiễm ô, thiện pháp, ác pháp đều có. Thị hiện như vậy gọi là gì? Đây gọi là sự sự vô ngại, lý sự vô ngại. Không có gì không phải là đạo Bồ Tát, không có gì không phải là pháp nhất thừa. Lục đạo và thế giới tây phương Cực Lạc là một không phải hai. 53 lần tham bái là cảnh giới Hoa Nghiêm, là cảnh giới Cực Lạc, đồng thời cũng là cảnh giới thập pháp giới y chánh trang nghiêm, then chốt chính là giác và mê. Khi đã giác, không có pháp nào không giác, không có pháp nào bất tịnh, không có pháp nào bất thiện. Khi mê thì tất cả đều mê, mê và ngộ chỉ trong một niệm. Cho nên không thể không đọc kinh, không thể không học kinh. Sau khi đọc hiểu, phải áp dụng trong đời sống hằng ngày, như vậy mới không uổng phí. Dùng trong cuộc sống hằng ngày, chính là hành Phật đạo, hành Bồ Tát đạo. Không ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày, tức vẫn mê muội trong lục đạo, không phải ba đường lành thì là ba đường ác.
Bên dưới nói “Phật tánh”. Phật tánh là giác tánh, Phật nghĩa là giác. Người mê quá sâu, tánh giác không thể hiển lộ. Người ít mê muội, cũng chính là nói người đạm bạc đối với thất tình ngũ dục, dễ giác ngộ. Người đối với tự ngã, xem nặng tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, không dễ giác ngộ. Nghiệp chướng sâu cạn xem từ đây, rõ ràng minh bạch. Người buông bỏ được có trí tuệ, người khó buông bỏ thường ngu si hơn. Đó gọi là nghiệp chướng nặng, tức là tham sân si mạn nghi nghiêm trọng.
“Pháp thân”. Pháp là tất cả pháp, pháp là vạn pháp. Vạn pháp chính là thân, gọi chung là thân. Pháp thân của ai? Pháp thân của chính ta, vì từ tự tánh sanh ra, vấn đề này không dễ hiểu lắm. Tất cả chúng sanh là ta sanh ư? Vì sao ta sanh ra tất cả chúng sanh? Cây cỏ hoa là do ta sanh ư? Sơn hà đại địa là ta sanh ư? Hư không cũng là ta sanh ư? Đúng vậy, không sai chút nào. Nếu không tin, xin hỏi, quý vị từng nằm mộng chăng, có kinh nghiệm nằm mộng chăng? Phải chăng trong mộng có rất nhiều người? Có cây cỏ hoa lá chăng? Có sơn hà đại địa chăng? Có hư không chăng? Có! Đó không phải quý vị sanh, vậy ai sanh?
Hiện nay giới khoa học nói với chúng ta, trong mộng gọi là hạ ý thức. Sau khi tỉnh giấc, tôi vừa thấy một giấc mộng, trong mộng rất rõ ràng, toàn là tâm mình biến hiện ra. Ý thức có thể ở trong mộng phát hiện, quý vị sẽ biết khi tự tánh nhất niệm mê cũng phát hiện, đó là gì? Là nằm mộng! Hiện nay chúng ta đang ở trong mộng, chưa tỉnh, trong mộng vẫn còn nằm mộng. Lục đạo là mộng trong mộng, tỉnh giấc mộng của lục đạo, lục đạo biến mất.
Trong Chứng Đạo Ca, đại sư Vĩnh Gia nói: “Mộng lý minh minh hữu lục thú”, tức lục đạo là ở trong mộng. “Giác hậu không không vô đại thiên”, khi giác ngộ, lục đạo không còn. Giác ngộ là pháp giới gì? Tứ thánh pháp giới xuất hiện, Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật, pháp giới này xuất hiện. Pháp giới này vẫn là mộng, cho thấy lục đạo là mộng trong mộng.
Tỉnh khỏi mộng của Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, đó là pháp giới gì? Nhất chân pháp giới xuất hiện, nó không phải mộng, mà là thật. Đó là thế giới gì? Chính là thế giới Cực Lạc, là thế giới Hoa Tạng, thật sự tỉnh mộng. Mộng do dâu phát sanh? Do chấp trước, vọng tưởng, phân biệt. Lìa vọng tưởng phân biệt chấp trước, tuyệt đối không nằm mộng, không thể nằm mộng.
Buổi tối chúng ta nằm mộng, là do phân biệt chấp trước tạo ra. Nghĩa là tâm chúng ta, tâm phân biệt chấp trước đang hoạt động, nó không ngưng nghỉ, ngưng nghỉ là thân chúng ta, người nằm mộng nhiều họ không hề nghỉ ngơi, người ít nằm mộng tinh thần nhất định rất tốt, người thường nằm mộng tinh thần kém hơn. Vì sao vậy? Vì nghỉ ngơi không được đầy đủ, nghỉ ngơi đầy đủ không có mộng. Trong sách cổ thường nói: “chí nhân vô mộng”, nghĩa là nói thánh nhân không có mộng. Vậy là chúng ta biết Phật Bồ Tát không nằm mộng, phải nói là A la hán trở lên không còn nằm mộng, A la hán là chánh giác.
Như Lai Tạng, tạng nghĩa là hàm chứa, đây là vọng tâm, Như Lai Tạng từ đâu mà có? Nhất niệm mê nó liền xuất hiện. Chân tâm mê, chân tâm là Như Lai, Như Lai chứa đựng trong đó. Mê ngộ là nhất thể, giác mê không hai. Nó là nhất thể, nhưng nó khởi tác dụng không giống nhau, thể là tương đồng. Từ thể mà nói thì giác mê không hai. Từ dụng mà nói thì tác dụng của giác và mê hoàn toàn khác nhau, tướng cũng không giống nhau. Tướng của giác ngộ là nhất chân pháp giới, là cõi thật báo trang nghiêm. Tướng của mê là thập pháp giới y chánh trang nghiêm, thập pháp giới không giống nhau, đó là mê nặng nhẹ không tương đồng. Thập pháp giới càng lên cao, thành phần mê càng nhẹ, càng xuống thấp thành phần mê càng nặng. Địa ngục A tỳ là chỉ có mê. Trong cõi thật báo, pháp thân Bồ Tát chỉ có giác, họ không còn mê.
Hiểu rõ ràng minh bạch những chân tướng sự thật này, phương hướng và mục tiêu đời này của chúng ta là chính xác. Đạo tràng của chúng ta, tiếng tăm bên ngoài rất tốt, thực tế thì sao? Không đoàn kết, không có tổ chức. Cần tổ chức chăng? Không cần, vì sao vậy? Vì thế giới Cực Lạc không có tổ chức, lúc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế không có tổ chức. Không có tổ chức vì sao có trật tự? Tự động tự phát, mọi người đều giác ngộ, người không cần người khác quản lý. Mỗi người đều có thể tự chế tâm mình, tự chế hành vi của mình. Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tự mình quản mình, đạo tràng của chư Phật dùng phương pháp này.
Nếu quí vị không tin, quý vị xem ngay người thế gian, như cư sĩ Hồ Tiểu Lâm, chư vị rất nhiều người đều biết. Ông ở Bắc Kinh, mở công ty, kinh doanh một công ty. Trước đây dùng pháp lệnh quy chương quản lý công ty, kềm kẹp người khác không chịu nổi. Sau khi gặp tôi, tôi nói với ông ta, ông thử làm xem, dùng thời gian một năm để thử nghiệm, xem có hiệu quả chăng? Bắt đầu từ ba nền tảng Nho Thích Đạo, khiến tất cả nhân viên, từ ông chủ đến nhân viên, đều có thể tự chế tâm mình, tự chế hành vi của mình, không cần quản lý. Ông thực hành, gan dạ, tự mình làm trước, sau đó cả nhà làm, sau cùng toàn bộ công ty làm theo. Tất cả những điển chương chế độ trước đây đều không cần, dùng phương pháp gì để quản lý tốt công ty? Một bộ Đệ Tử Quy, trong này nói 113 nguyên tắc. Người người đều hiểu, người người đều tuân thủ, không có việc gì để làm. Trật tự trong công ty ngăn nắp rõ ràng, không chút lẫn lộn, còn cao minh hơn những chế độ đặt ra trước đây, mỗi người đều tự động tự phát. Ông ta có thể làm được, huống gì đạo tràng của Như Lai.
Đạo tràng của Trung quốc, ngày xưa có chế độ hóa, đó là gì? Phật giáo truyền đến Trung quốc, Trung quốc làm một cuộc cách mạng cho Phật giáo, chế độ hóa Phật giáo. Chế độ này gọi là chế độ tùng lâm, có phép tắc, nghĩa là có quy củ. Kiến lập thời nhà Đường, đời thứ hai sau Lục tổ, nghĩa là đời thứ tám của Thiền tông. Hai vị thiền sư Mã Tổ, Đạo Nhất, họ là đồ tôn của Lục tổ. Mã Tổ Kiến Tùng Lâm là thể cứng, Bách Trượng Lập Thanh Quy là thể mềm, cho nên phân công hợp tác.
Tùng lâm chính là đại học, nghĩa là đương thời Thế Tôn dạy học, mãi đến khi Phật giáo truyền vào Trung quốc, đều là chế độ tư thục thời cổ đại. Khổng tử dạy học, Mạnh tử dạy học, Trung quốc đời này qua đời khác đều là chế độ tư thục, trong đó không có những quy củ này, không có những chương trình này. Hoàn toàn tự động tự phát, thầy giáo làm gương, học sinh học theo. Kinh luật luận chính là một câu, sau khi học xong là y giáo phụng hành, chứ không phải học rồi không hành. Họ không cần đến những quy củ này.
Cho nên khi đến Trung quốc, cũng là tổ sư từ bi. Chư vị tổ sư như Mã Tổ, Đạo Nhất, nhìn thấy Phật giáo suy thoái, suy thoái chỗ nào? Chịu học không chịu hành, học mà không dùng, như vậy là không được. Ngày xưa Phật chỉ dạy, tu hành ở cá nhân, người nào làm của người đó, đều có thể y giáo phụng hành, cho nên không sao. Ngày nay mọi người cùng nhau học tập, sau khi học không thực hành. Cuộc sống công việc, xử sự đối nhân tiếp vật, vẫn là tập khí phiền não rất nặng. Thế là phải quy phạm nó, quy phạm gọi là gì? Gọi là y chúng nương chúng. Mọi người cùng nhau học tập, giám sát đốc thúc lẫn nhau, không được lười biếng, không được giải đãi, cho nên có tác dụng rất lớn.
Chủ tịch của tùng lâm là phương trượng, trụ trì. Những danh từ này khác nhau, trên thực tế cùng một nghĩa. Cũng chính là hiệu trưởng, hiện nay gọi là hiệu trưởng. Quý vị xem họ phân hành chánh của mình thành ba bộ phận, thứ nhất là thủ tọa hòa thượng, hiện nay là trưởng giáo vụ của trường, thủ tọa quản lý dạy học. Thứ hai là duy na, duy na quản lý huấn luyện. Thứ ba là giám viện, thông thường chúng ta gọi là tri sự, quản lý tổng vụ. Quý vị xem trong trường đại học hiện nay, cũng phân thành ba bộ phận này, giáo vụ trưởng, tổng vụ trưởng, huấn đạo trưởng. Tùng lâm là đại học, trong đó có tất cả 108 đơn vị, từ cao đến thấp 108 đơn vị. Trong Bách Trượng Thanh Quy định ra điều này, có quy củ, rất giống trường học.
Đức Phật tại thế, ngài có đức hạnh lớn như thế, có thể không cần đến những thứ này, mỗi người đều tự động tự phát. Về sau không được, chư vị tổ sư đại đức sau này không thể sánh với Phật, học trò đối với tổ sư cũng không thật sự cung kính, cũng không phải tâm phục khẩu phục, vì thế cần phải định quy củ.
Trước đây tôi học triết học với thầy Phương, thầy Phương giảng đến triết học Phật giáo, nói với tôi rất nhiều về điều này. Nếu muốn phục hưng Phật giáo, nhất định phải đi theo chế độ tùng lâm. Nếu không khôi phục chế độ tùng lâm thời nhà Đường, Phật giáo không thể phục hưng. Dụng ý của câu nói này, nói như hiện nay Phật giáo phải khôi phục giáo dục, phải dạy học. Tùng lâm là đại học, nếu không khôi phục được nền giáo dục của Đức Phật, Phật giáo không thể tiếp tục kéo dài, lời này rất có đạo lý.
Bây giờ chúng ta muốn thành lập một trường đại học Phật giáo, hoặc là dùng tông phái. Mỗi tông phái thành lập một trường đại học, hoặc cả nước thành lập một trường đại học. Mỗi tông phái thành lập một học viện cũng được, vì hiện nay giao thông dễ dàng.
Vấn đề này vào niên đại 80, lần đầu tiên tôi trở về nước, gặp lại ông Triệu Bộc tại Bắc Kinh, chúng tôi cùng thảo luận đến điều này. Ông nghe xong rất hoan hỷ, rất tán thán. Tôi kiến nghị với ông, tất cả tự viện am đường trên toàn quốc, nó đều mang tính lịch sử, đều được coi là cổ tích, tất cả đều khai phóng làm nơi tham quan du lịch.
Trùng tu lại đạo tràng Phật giáo, đừng kiến lập theo phương thức cung điện mà theo phương thức trường học, xây dựng thành đại học như phương tây, xây dựng trên một mảnh đất mới. Mỗi tông thành lập một cái, mỗi tông phái xây dựng một cái. Trong đó chia thành hai bộ phận, một là học viện, hai là học hội. Học hội là nơi tu học, nơi tu hành. Học viện là nơi nghiên cứu giáo lý, giải hành điều tu.
Mỗi tông phái, một học viện. Như Tịnh độ tông, một học viện, cả nước học Tịnh độ tông đều đến đây học. Ở nơi chỗ mình ở, thành lập niệm Phật đường nhỏ cũng được, nhưng đều học từ đây. Không phải đại học Tôn giáo, sinh viên học ra từ mỗi học viện, không thể giảng kinh dạy học, cũng không được trú trì đạo tràng lớn nhỏ, đều không được, như vậy là thống nhất. Hoàn toàn đưa nó vào chế độ hóa, nó sẽ khởi tác dụng rất lớn.
Những tự viên am đường tham quan du lịch này, thực thi cơ hội giáo dục. Người đến tham quan, giới thiệu Phật giáo cho họ, những lý luận về Phật giáo, kinh giáo, tông phái, học thuật của Phật giáo. Giới thiệu nghệ thuật Phật giáo, như âm nhạc, mỹ thuật, hội họa, điêu khắc, kiến trúc, trong này đều chứa đựng học vấn lớn. Người ta đến tham quan phải tốn tiền, tốn tiền học phí, thật sự học được nhiều kiến thức. Có thể hoằng dương Phật giáo đến toàn thế giới.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 274
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 274 PAGE 1
Tập 275
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Hạnh Chơn
Biên tập: Bình Minh
Thời gian: 10.02.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 333, hàng thứ ba, bắt đầu xem từ đoạn giữa, từ câu “giáo hành tín chứng”.
Giáo Hành Tín Chứng lại nói: “vô vi pháp thân tức là thật tướng, thật tướng tức là pháp tánh, pháp tướng tức là chân như, chân như tức là nhất như. Nhưng mà Di Đà từ Như Lai sanh, thị hiện vô số báo ứng hóa thân”. Chúng ta xem đoạn này trước.
Vô vi pháp thân chính là thật tướng, pháp thân là một đại danh từ tổng thể. Không thể nói nó có, cũng không thể nói nó không. Nếu dùng danh từ triết học để nói, đó là đại danh từ của bản thể, nó có thể sanh ra vạn pháp, nó không thuộc về vạn pháp. Nó năng sanh, năng hiện.
Trong vô vi pháp thân, chúng ta thường nói cả ba loại hiện tượng đều không có, cho nên chúng ta không thấy được vô vi pháp thân, cũng không nghiên cứu đo lường được. Nó không phải hiện tượng tinh thần, không phải hiện tượng vật chất, cũng không phải hiện tượng tự nhiên. Nó tồn tại, vĩnh hằng bất diệt, thanh tịnh bất nhiễm.
Đại sư Huệ Năng minh tâm kiến tánh thấy được, ngài thấy được, và dùng năm câu nói để hình dung nó, miêu tả nó. Câu thứ nhất: “vốn tự thanh tịnh”, tự nhiên vốn thanh tịnh như thế, xưa nay chưa từng ô nhiễm. Câu thứ hai: “vốn không sanh diệt”, quả thật không có sanh diệt, sanh diệt là hiện tượng dao động. Hay nói cách khác, trong pháp thân vô vi không có hiện tượng dao động. Chúng ta từ câu thứ tư của đại sư Huệ Năng có thể chứng minh. Câu thứ ba ngài nói: “vốn tự đầy đủ”. Câu thứ tư nói: “vốn không dao động”, nó là bất động. Hay nói cách khác, toàn thể vũ trụ đều là tướng động, là một trạng thái động. Nhưng vô vi pháp thân là trạng thái tĩnh, nó bất động. Động và tĩnh không chướng ngại nhau, tĩnh không chướng ngại động, động cũng không chướng ngại tĩnh.
Hiện tượng này ngày nay chúng ta có thể nhìn thấy qua màn hình ti vi, ta ví màn hình ti vi là pháp thân vô vi, nó bất động. Màn hình nhất định không động, không phải tướng động. Nhưng tướng động trong kênh truyền hình là không gián đoạn, từng giây từng phút đều không gián đoạn. Hình tướng trên màn hình điện ảnh là dao động, tần suất một giây có 24 lần, tần suất ti vi đương nhiên nhanh hơn điện ảnh. Hiện nay điện ảnh đã dùng kỷ thuật số, so với ngày xưa nhanh hơn nhiều, càng nhanh càng thật. Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta, tần suất này, một giây chấn động của nó là 1600 triệu lần. Tần suất cao như thế, chúng ta không nhìn thấy được hiện tượng của tần suất này. Các nhà khoa học chứng minh cho chúng ta thấy, cái gọi là hiện tượng vật chất_cũng nghĩa là nói, mắt tai mũi lưỡi thân của chúng ta có thể cảm nhận, đây đều là hiện tượng vật chất.
Thanh hương vị xúc, những hiện tượng này từ đâu mà có? Toàn là ý niệm, tâm niệm làm cơ sở của chúng, rất nhanh chóng. Huyễn tướng do vô số ý niệm tích lũy sanh ra, huyễn tướng này chính là sắc thanh hương vị, xúc cũng bao hàm trong đó. Ý có thể giác pháp, pháp là hiện tượng tinh thần. Bây giờ chúng ta dần dần hiểu được, câu thứ tư đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”. Nói tóm lại, chính là nói tự nó có, vốn đầy đủ. Đầy đủ gì? Đầy đủ tất cả pháp. Tất cả pháp quy nạp thành ba loại, trí tuệ, đức năng, tướng tốt. Ngày nay giới khoa học cũng phát hiện, giữa vũ trụ chỉ có ba loại, họ nói là năng lượng, tin tức, vật chất. Trí tuệ, phải chăng giới khoa học gọi là tin tức? Năng lượng, trong Phật pháp cũng gọi là năng, gọi là đức, đức năng. Hiện tượng vật chất đó là hoàn toàn tương đồng, cảnh giới tướng của a lại a, hiện tượng vật chất.
Đại sư Huệ Năng nói: “vốn tự đầy đủ”, chính là những thứ này có thể sanh ra vạn pháp. Nếu vạn pháp không phải vốn tự đầy đủ, vạn pháp đâu ra? Vốn tự đầy đủ, những pháp này thật kỳ lạ, vì sao vậy? Vì nó khiến chúng ta sanh ra hiện tượng, hiện tượng này là vô số vô lượng vô tận, không có số lượng, khiến chúng ta sanh ra những hiện tượng này. Chúng ta không dễ lý giải, cần phải có một số lượng, dù nhiều cũng có điểm dừng. Nó không có biên tế, “kỳ đại vô ngoại, kỳ tiểu vô nội”, không có biên tế, không tìm thấy biên tế, cũng tìm không thấy trung tâm. Hiện tượng này, Đức Phật dùng một câu nói rõ ràng về nó, gọi là không thể nghĩ bàn, chỉ có chứng mới biết. Quý vị chưa chứng, nói với quý vị thế nào cũng không thể lãnh hội được.
Chứng như thế nào? Buông bỏ là chứng được, buông bỏ gì? Buông bỏ khởi tâm động niệm. Đầu tiên là nhất niệm bất giác, a lại da xuất hiện. Vẫn là cách này, buông bỏ nhất niệm bất giác, buông bỏ là nhất niệm giác. Nhất niệm giác a lại da không còn, a lại da chính là vô vi pháp thân, thay đổi rồi. Hay nói cách khác, khi nhất niệm này khởi tự tánh sẽ mê, mê biến thành a lại da. A lại da tức là tự tánh, tự tánh tức là a lại da.
A lại da trong Pháp tướng tông gọi là chân vọng hòa hợp, chân vọng nhất như, chân vọng không hai. Nhưng bên thật là đại bát niết bàn, bên vọng là năng sanh vạn pháp, hình như không giống nhau, nhưng thực tế không hai, vì sao vậy? Vì sanh mà không sanh, không sanh mà sanh. Những huyễn tướng này quả thật giống như giấc mộng vậy, tướng không thể nói nó không có, nhưng cũng không thể nói nó có. Hết thảy mọi hiện tượng cũng không ngoại lệ, tuyệt đối đừng cho rằng tướng này là thật. Lục đạo chúng sanh mê muội, mê quá sâu, mê gì? Chính là coi những huyễn tướng này là thật, không biết nó là giả.
Chúng ta xem ti vi, xem điện ảnh, khi nào thật sự từ xem mà giác ngộ, xem mà thấu triệt, thấu triệt điều gì? Là giả, không phải thật. Ta có thể thưởng thức nó, không được khống chế, không được chiếm hữu nó, không thể có đạt được nó. Đúng vậy, tất cả các hiện tượng trên màn hình, biến hóa đa đoan, như tổng kết của Kinh Bát Nhã: “tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”.
Từ đây đã thấu triệt, giác ngộ, khi quay đầu, chúng ta thấy, sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, tất cả pháp này, Đức Phật nói, trong Kinh Đại Bát Nhã nói, tất cả pháp này đích thực là vô sở hữu. Có mà không có, không có mà có. Tướng có- tánh không, sự có- lý không. Nói thật với quý vị, sự lý đều không, tánh tướng cũng không, tức khế nhập vô vi pháp thân. Theo thuật ngữ Phật giáo, ta chứng được vô vi pháp thân, chứng được vô vi pháp thân là Diệu giác quả vị. Nghĩa là đã đoạn tận vô thỉ vô minh, cũng đoạn tận tập khí vô thỉ vô minh. Đoạn vô thỉ vô minh tức chứng được pháp thân, trong kinh giáo nói phá một phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân. 41 phẩm vô minh, đoạn tận 41 phẩm vô minh chính là Diệu giác quả vị, Diệu giác quả vị là sự chứng đắc viên mãn.
41 vị Bồ Tát là phần chứng, chứng được từng phần từng phần, chứng ở đâu? Ở cõi thật báo, không phải lục đạo, cũng không phải trong mười pháp giới. Bồ Tát trong cõi thật báo, chúng ta gọi là pháp thân đại sĩ, thực tướng họ chứng được không phải cứu cánh viên mãn, quả vị Diệu giác mới cứu cánh viên mãn. Tuy không viên mãn, họ đã chứng được bốn loại vô ngại. Trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là lý vô ngại, sự vô ngại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại.
Hoàn cảnh sinh hoạt trong cõi thật báo ở thế giới Cực Lạc, rốt cuộc là như thế nào? Chúng ta có thể lãnh hội được từ 53 lần tham bái trong Kinh Hoa Nghiêm, trong 53 lần tham bái miêu tả, chính là tình hình sinh hoạt của pháp thân Bồ Tát. 53 vị Bồ Tát tượng trưng 41 phẩm vô minh, đó là phá tập khí vô minh.
Sơ trụ Bồ Tát phá được vô minh, 41 phẩm tập khí vô minh chưa đoạn được phẩm nào. Đoạn một phẩm tập khí, họ nâng cao lên một bậc, sơ trụ họ nâng cao lên nhị trụ, đoạn thêm một phẩm họ lên tam trụ. Nếu đoạn được mười phẩm, họ từ thập trụ lên đến thập hạnh, đoạn thêm mười phẩm, từ thập hạnh lên đến thập hồi hướng. Tiếp tục đoạn thêm mười phẩm, họ lên đến thập địa. Đoạn thêm mười phẩm nữa, họ chính là Đẳng giác Bồ Tát. Đẳng giác Bồ Tát lưu lại là sau cùng, một phẩm cuối cùng tập khí rất nhẹ, nếu đoạn tận tập khí còn lại này, họ là Diệu giác vị, lúc này cõi thật báo trang nghiêm không còn. Như trong Kinh Bát Nhã nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, hoàn toàn tương hợp. Cõi thật báo có tướng, đoạn tận tập khí vô minh, tướng không còn. Do đây có thể biết, cõi thật báo trang nghiêm từ đâu mà có? Là do tập khí vô minh mà hiện ra. Vô minh không còn, nghĩa là không còn khởi tâm động niệm, họ vẫn còn tập khí khởi tâm động niệm.
Trong đời này chúng ta học tập đại thừa, tuy không khai ngộ, đây là giải ngộ. Trong kinh điển Đức Thế Tôn giảng giải, nói rõ, chúng ta có thể nghe hiểu, có thể lãnh hội được, có thể khẳng định không hoài nghi, điều này thật khó được. Nó giúp ta điều gì? Giúp ta buông bỏ. Nếu không hiểu chân tướng sự thật, rất khó buông bỏ. Hiểu rõ chân tướng sự thật mới biết những thứ này là giả, không phải thật. Đừng cho là thật, coi nó là thật là một sai lầm quá lớn. Cho nó là thật tức còn trôi lăn trong luân hồi, không xem nó là thật có thể buông bỏ, có thể sanh về thế giới Cực Lạc.
Chúng ta niệm Phật tu Tịnh độ, cầu vãng sanh thế giới Cực Lạc, rốt cuộc có vãng sanh được không? Vấn đề không phải do Phật A Di Đà, bên ngài không có vấn đề, vấn đề ở bản thân chúng ta. Đặc biệt pháp môn này gọi là đới nghiệp vãng sanh, điều này giúp ích rất lớn cho chúng ta. Phiền não dễ đoạn, tập khí khó đoạn. Khi chưa học Phật ăn thịt, khi học Phật không ăn thịt, nhưng đôi lúc cũng nghĩ đến. Đó chính là tập khí, ý niệm vẫn còn. Ý niệm đều đoạn tận, thấy mà không thấy, như vậy mới đoạn tận hoàn toàn.
Quý vị thử nghĩ xem, tài sắc danh thực thùy, ta có bao nhiêu tập khí? Tập khí đó nặng chừng nào? Công phu thật sự là gì? Làm cho tập khí ngày càng nhẹ hơn, mỗi năm một nhẹ hơn. Đến khi có một chút vững chắc, đó là khi nào? Lúc tập khí không còn khởi hiện hành, dù bày ra trước mặt cũng không sao. Đây là nhìn thấu, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, nhất định bất khả đắc.
Trong bất kỳ cảnh duyên nào đều tâm bình khí hòa, trí tuệ tự nhiên, không sanh phiền não. Phiền não là sanh khởi, trí tuệ không phải sanh khởi, vốn là trí tuệ. Nếu trí tuệ sanh khởi, sự sanh khởi đó lại biến thành phiền não. Đó không phải trí tuệ chân thật, trí tuệ chân thật không cần sanh, bản thân nó chính là trí tuệ, toàn thể vũ trụ là trí tuệ, muôn sự muôn vật đều là trí tuệ. Làm sao biết? Hiện nay các nhà khoa học nói rằng, tin tức là tự nhiên, không phải tạo ra, vốn đã có. Thật ra khi tự tánh chưa khởi tác dụng, là kiến văn giác tri, có. Khi mê thì sao? Khi mê biến thành thọ tưởng hành thức, không mê là kiến văn giác tri. Kiến văn giác tri rất rõ ràng minh bạch, không có lấy hay bỏ, không có khởi tâm động niệm, tự nhiên như thế. Thọ tưởng hành thức là khởi tâm động niệm, sai biệt là ở đây. Đây là sự sai biệt giữa mê và ngộ, là sai biệt giữa trí tuệ và phiền não.
Chúng ta thấy càng rõ ràng, mới có thể buông bỏ thật sự. Sau khi buông bỏ được tự tại, tùy duyên, tùy duyên diệu dụng, diệu dụng nghĩa là không chấp trước. Đây là thật tướng các pháp, thật tướng các pháp chính là pháp tánh. Tánh đều từ thể mà nói, trong triết học là từ bản thể mà nói. Thể tánh của tất cả pháp, tất cả pháp là hiện tượng, thể tánh của nó là vô vi pháp thân, là thật tướng, chân tướng của vạn pháp, cũng gọi là pháp tánh, “pháp tánh tức là chân như”, pháp tánh thường nối liền với chân như. Pháp tánh chính là chân như, chân như chính là pháp tánh. Hai chữ chân như đem pháp tánh và pháp tướng, thậm chí là khởi dụng của pháp đều bao hàm hết trong đó, thể tướng dụng. Tướng như thể của nó, dụng như tướng của nó. Thể tướng dụng nhất như, thể tướng dụng không thể tách rời.
Bên dưới nói về nhất như: “Chân như tức là nhất như”, đây là nói đến dụng. “Di Đà từ Như Lai sanh”. Như Lai là tự tánh, Như Lai nghĩa là vô vi pháp thân, Di Đà từ tự tánh sanh ra. “Thị hiện báo ứng hóa vô số thân”, giới thiệu cho chúng ta biết Phật A Di Đà từ đâu mà có? Phật A Di Đà từ tự tánh sanh ra, nghĩa là tự tánh hiện. Ngài hiện báo thân ở cõi thật báo, hiện ứng hóa thân trong mười pháp giới. Ứng đây là gì? Ứng là chúng sanh có cảm, báo thân của Phật liền có ứng. Cảm thời gian dài là ứng thân, sự thị hiện này không khác người nhân gian, cũng đầu thai, cũng sanh ra, gọi là bát tướng thành đạo, đây gọi là ứng thân. Hóa thân là đột nhiên ta nhìn thấy họ, họ giúp chúng ta, làm xong việc là biến mất, có tìm cũng không thấy, không biết họ đi đâu, đây là hóa thân.
Như hòa thượng Hư Vân từ phương nam đến Ngũ Đài Sơn, ngài đi như thế nào? Ba bước một lạy. Quý vị thử nghĩ xem, một ngày ngài đi được mấy dặm đường? Ba bước một lạy, lạy ba năm mới đến Ngũ Đài Sơn. Thời gian ba năm dài như thế, không tránh khỏi bệnh hoạn. Đặc biệt là đến những nơi hẻo lánh, xung quanh không có người, lúc này sanh bệnh thì sao? Ngài cầu Phật Bồ Tát gia hộ, Phật Bồ Tát thật sự cũng chăm sóc ngài. Sự thị hiện này là giáo hóa chúng sanh, dạy gì? Giáo hóa chúng sanh cung kính đối với Phật Bồ Tát, tâm cung kính có thể cầu được Phật pháp. Không có tâm cung kính, Phật Bồ Tát đến truyền pháp cho ta, cũng không đạt được lợi ích, vì ta không có tâm cung kính. Pháp thế xuất thế gian, đều cầu được từ trong sự cung kính. Dạy kính, dùng phương pháp này dạy mọi người tôn sư trọng đạo. Chúng ta phải hiểu được khổ tâm của ngài. Khi sanh bệnh, gặp được một người ăn xin chăm sóc ngài, chăm sóc suốt mười mấy ngày, đến khi ngài lành bệnh. Người ăn xin này rất đáng nể, ra bên ngoài xin được ít thức ăn đem về cho ngài ăn, vào trong núi tìm ít cỏ thuốc trị bệnh cho ngài. Khi lành bệnh, ngài hỏi người ăn xin, ông tên gì? Nhà ở đâu? Ông ta nói tên ông là Văn Kiết, văn trong từ văn chương, kiết trong từ kiết lợi. Ông tên là Văn Kiết, ở trên Núi Ngũ Đài. Thầy đến Ngũ Đài Sơn mọi người đều biết tôi.
Ông ta ra đi, đến nơi khác xin ăn, không thấy nữa, hòa thượng tiếp tục tam bộ nhất bái. Đại khái lạy thêm hơn một năm nữa, trên đường lại sanh bệnh, lần này cũng gặp ông ta. Hai lần, hai lần trên đường mang bệnh nặng, đều là ông ta giúp đỡ. Cho nên hòa thượng rất cảm ân, đến Ngũ Đài sơn hỏi thăm, mọi người có biết có người ăn xin tên Văn Kiết? Mọi người nói với hòa thượng, đó là Bồ Tát Văn Thù, hóa thân. Khi cần ngài lập tức đến, làm xong việc ngài ra đi, không thấy nữa. Cảm ứng không thể nghĩ bàn! Hóa thân này, quý vị xem đến chăm sóc hòa thượng mười mấy ngày, chăm sóc đến khi lành bệnh có thể đi tiếp mới đi. Trong niên phổ của hòa thượng Hư Vân có ghi chép câu chuyện này, là hóa thân.
Tôi từng gặp một lần, thời kỳ kháng chiến tôi học ở Quý Châu. Lúc đó là trường trung học quốc lập đệ tam, hiện nay là trường trung học Đồng Nhân Đệ Nhất Quý Châu, là trường cũ của chúng tôi. Vợ của hiệu trưởng Chu Bang Đạo, sư mẫu của chúng tôi_sau khi kháng chiến thắng lợi, trường học giải tán, giao cho tỉnh Quý Châu, do chính phủ địa phương chịu trách nhiệm. Chúng tôi đều rời trường học trở về nhà, đều là học sinh lưu vong. Gia đình hiệu trưởng ở tại Nam kinh, nhà của thầy ở Nam Kinh, tôi có đến. Khu vườn rất lớn, đúng là sân vườn thanh vắng. Qua khỏi cửa lớn là sân vườn, qua cửa thứ hai là giếng trời, như tứ hợp viện vậy, giếng trời. Qua cửa thứ ba mới đến nhà ở của thầy, phải thông qua ba lớp cửa, đi một đoạn đường rất dài. Sư mẫu nói với chúng tôi, một hôm bà ở trong nhà, có vị hòa thượng vào trong nhà hóa duyên. Bà hỏi ông từ đâu đến? “Từ Cửu Hoa Sơn đến”. Hỏi ông cần gì? Cần năm cân dầu thơm. Bà không cho, lúc đó chưa tin Phật!
Sư mẫu là một người rất tốt, rất từ bi, có lòng yêu thương, yêu thương chăm sóc học trò hơn cả con cái mình. Ở trong trường nhiều năm như thế, bà chăm sóc học sinh rất chu đáo. Con cái không quan tâm bằng, học sinh đứng đầu. Bởi vậy học sinh chúng tôi đối với sư mẫu, giống như đối với mẹ mình vậy. Đối với hiệu trưởng như đối với cha mình, tình cảm rất thâm sâu.
Sư mẫu không cúng dường ông năm cân dầu thơm, không cúng dường vị hòa thượng liền ra đi. Sau khi hòa thượng đi rồi, bà đột nhiên nghĩ lại, bà nói kỳ lạ thật, sao hòa thượng vào được. Nhà này có ba lớp cửa, cửa lớn không mở, khi đi cửa cũng không mở, sao không thấy người đâu? Suốt bao nhiêu năm không giải đáp được mối hoài nghi này.
Sau khi đến Đài Loan đều ở tại Đài Trung, thầy Lý giảng kinh tại Đài Trung, rồi quen biết từ đó. Bà thỉnh giáo thầy Lý, kể lại câu chuyện này. Thầy Lý nói, vị hòa thượng đó là hóa thân của Bồ Tát Địa Tạng, bà rất hối hận vì không cúng dương năm cân dầu thơm cho ngài, đây là hóa thân.
Quý vị xem, hóa thân này nói cho ta biết, đến đi không có dấu tích, không gõ cửa nhà quý vị. Khi đến ba lớp cửa không mở, ngài đến bằng cách nào? Khi đi cả ba lớp cửa cũng không mở, ngài đi ra bằng cách nào? Mà khi gặp mặt nói chuyện, thời gian cũng khá lâu, tuyệt đối không phải ảo giác.
Văn Kiết hóa thân đến mười mấy ngày. Hóa thân của Bồ Tát Địa Tạng chưa đến nửa tiếng. Bồ Tát, Địa Tạng là Đẳng giác Bồ Tát, đương nhiên trú trong cõi thật báo trang nghiêm, có nhân duyên với vợ thầy Chu, cho nên ngài có cảm có ứng. Từ đó về sau, mỗi ngày bà tụng một bộ Kinh Địa Tạng, tâm địa thanh tịnh, nhất tâm niệm Phật.
Bà trì nước đại bi rất có cảm ứng, ở Đài Loan rất nhiều người biết, nước đại bi của bà có thể trị lành bệnh. Bà niệm Phật vãng sanh, sau khi vãng sanh, hỏa thiêu có hơn 300 viên xá lợi. Đây là cư sĩ tại gia, thật không thể nghĩ bàn! Lúc đó chúng tôi chưa gặp Phật pháp, không tin, nghe bà kể giống như nghe chuyện thần thoại vậy. Nhưng chúng tôi biết, thầy và sư mẫu đều là người chân thật, tuyệt đối không có vọng ngữ. Chỉ cảm thấy điều này rất hy hữu, không cách nào, không thể giải thích được. Thật có việc này, không thể giải thích được, về sau học Phật mới hiểu.
Cho nên báo ứng hóa vô số thân, là từ tự tánh biến hiện ra. Nói vô vi pháp thân biến hiện ra cũng được. Nói thật tướng và pháp tánh biến hiện ra cũng được. Danh từ thuật ngữ không giống nhau, ý nghĩa hoàn toàn tương đồng.
“Cho nên biết trí tuệ chân thật tức là chân như”. Đặc biệt là báo thân, ứng hóa thân, đây là có cảm có ứng. Bây giờ nói chúng ta đến thế giới này, chúng ta mê, mê trong lục đạo. Trong lục đạo xả thân thọ thân là do nguyên nhân gì? Vẫn là do cảm ứng. Chúng ta có nhân duyên với cha mẹ, không có duyên không có cảm ứng, có duyên liền có cảm ứng.
Đức Phật nói có bốn loại nhân duyên, báo ân, báo oán, đòi nợ, trả nợ. Quá khứ không biết đời nào, kết bốn loại nhân duyên này với quý vị. Đến báo ân, làm con hiền cháu thảo, không cần yêu cầu, họ tự nhiên hiếu thuận. Vì sao vậy? Vì trong đời quá khứ quý vị tốt với họ, đời này đến báo đáp. Đứa trẻ này rất dễ dạy, rất nghe lời, rất hiếu thuận.
Nếu là báo oán, đứa trẻ này cũng rất lanh lợi thông minh dễ thương, nhưng không biết nghe lời, luôn làm trái ý mình. Nếu dùng ân trọng đối đãi chúng, sự oán hận của chúng hóa giải được đôi chút. Còn như hung dữ với chúng, không biết cách dạy dỗ, vậy thì rất rắc rối, chúng ghi hận trong lòng. Vốn đã có oán hận, bây giờ đối với chúng không tốt lại càng thêm oán hận, sẽ khiến cho quý vị người mất nhà tan, họ đến để báo oán.
Ta nợ họ của cải, dù sau này kiếm tiền nhiều đến mầy đều là của họ. Họ chăm sóc quý vị, đem đến cho quý vị đời sống vật chất rất đơn giản, rất ít, chỉ đủ sống là được. Quý vị có thể ăn no, mặc ấm, thêm căn nhà để che mưa che nắng là đủ, không có tâm cung kính. Đây là gì? Họ đến đòi nợ, là con quỷ đòi nợ. Nếu nợ không nhiều lắm, ba tuổi, năm tuổi là ra đi, chết yểu, nợ đòi xong. Nợ nhiều quá, nuôi chúng đến tốt nghiệp đại học, lấy được học vị tiến sĩ thì ra đi. Họ chưa kiếm tiền nuôi quý vị, vừa trả hết thù họ ra đi.
Trả nợ, khi họ đến_tôi vừa nói là trả nợ. Họ có thể nuôi dưỡng quý vị, nếu nợ nhiều họ chăm sóc cuộc sống của quý vị rất chu đáo, nhưng không có lòng hiếu thuận, không có tâm cung kính. Nếu nợ ít, họ chăm sóc quý vị như người ở trong nhà vậy. Chúng tôi từng thấy trường hợp này. Con trai làm chức lớn, có địa vị, cha mẹ không ở cùng, ở một ngôi nhà nhỏ khác. Có một người ở chăm sóc họ, cuộc sống rất đơn giản, giống như đối với người nhà mình vậy. Một tháng cung cấp cho họ một ít tiền sinh hoạt, rất khổ!
Báo ân, báo oán, đòi nợ, trả nợ chính là bốn mối quan hệ này. Cha mẹ là mối quan hệ này, anh em chị em cũng là mối quan hệ này, thân thích bằng hữu cũng là mối quan hệ này. Hiểu rõ đạo lý này, đây là nhân duyên trong lục đạo, là cảm và ứng trong lục đạo. Khi hiểu rõ ràng, phải dùng tâm chân thành, tâm nhân hậu đối đãi người khác. Nhân hậu với người khác chính là nhân hậu với mình, không có gì thiệt thòi cả. Ta có thể quên mình vì người, thì đời nay hoặc kiếp sau sẽ có người xả thân vì mình, quả báo mà! Bởi thế chúng ta khởi tâm động niệm trong tâm phải có cảnh giác, ta khởi tâm gì, nói những gì, đối đãi người khác như thế nào, biết rằng tương lai người ta đối đãi với mình cũng như vậy, không sai chút nào.
Sau khi học Phật, không giống trước. Học Phật, nhờ oai thần của Phật pháp gia trì, bản thân tinh tấn tu học, thay đổi tất cả những vấn đề về báo ân, báo oán. Thay đổi như thế nào? Làm bạn đồng tu, chúng ta đều là đồng học, hóa giải tất cả những chuyện trước đây. Hóa giải chấm dứt mọi thứ, nhất tâm nhất ý cùng nhau đồng tâm đồng đức tu hành. Mục đích là gì? Mục đích là không tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo.
Cho nên khi con cái còn trẻ, nếu hiểu rõ phát tâm xuất gia, cha mẹ hoan hỷ. Biết như thế nào? Một đứa con thành Phật, chín đời sanh lên cõi trời. Trong nhà mình có một người tu hành thành tựu_quý vị xem trong Kinh Địa Tạng, bà la môn nữ, cô gái Quang Mục tu hành thành tựu, gia thân quyến thuộc đều được lợi ích. Tuy mẹ tạo tội đọa địa ngục, vừa nghe nói là mẹ của Bồ Tát, lập tức đưa bà đến trời Đao Lợi. Điều này chứng minh câu ngạn ngữ nói: “một người con thành Phật, chín họ sanh thiên”. Quang Mục thấy mẹ sanh lên cõi trời Đao Lợi, tổ phụ mẫu, tằng tổ phụ mẫu, cao tổ phụ mẫn, lên trên chín đời đều hưởng được lợi ích. Phước báo này lớn biết bao! Đây là phước báo chân thật, không phải nhân gian, phước báo nhân gian là giả, rất ngắn ngủi. Mà mình không có phước báo để hưởng phước này, tai họa lập tức đến, vì thế không phải phước báo của mình, ngày xưa người đọc sách tuyệt đối không dám nhận, vô duyên vô cớ mời họ đi làm quan, cho của cải, họ không dám. Vì sao vậy? Trong lòng họ tự biết, vô công hưởng lộc đằng sau chắc chắn có họa hoạn. Không phải bệnh nặng thì cũng gặp tai họa bất ngờ, vậy họ cần để làm gì? Người có học, người hiểu đạo lý, suốt đời chỉ cầu bình an mà thôi. Bình an chính là phước. Gia đình sum vầy, xóm làng hòa thuận, đó là hạnh phúc thật sự. Quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, gia đình như vậy mỹ mãn biết nhường nào. Họ không cầu địa vị hư vinh cao, không ngưỡng mộ những thứ đó, của cải đều không để trong tâm. Chỉ cần ngày ngày ăn nó mặc ấm, an cư lạc nghiệp, đây là hiện tượng của thái bình thạnh thế.
Chúng ta học Phật càng hiểu rõ những điều này, người học Phật không những không lãng phí, mà còn biết tiết kiệm, suốt đời sống có quy củ. Phật dạy hàng đệ tử bốn giới trọng. Trước đây khi thầy giảng kinh thường nhắc nhở chúng tôi: “Không làm quốc tặc, không hủy báng quốc chủ”. Không làm quốc tặc, nghĩa là tuyệt đối không được làm điều tổn hại đến quốc gia, tổn hại đến xã hội đại chúng. Không hủy báng quốc chủ, quốc chủ ngày nay gọi là người lãnh đạo. Người lãnh đạo từ trung ương, đến các giai cấp tỉnh huyện xã thôn, trưởng thôn là quốc chủ của một thôn. Quốc chủ là người lãnh đạo các đơn vị hành chính, dù họ làm không tốt, dù họ làm việc sai, cũng không được hủy báng họ, đây là đệ tử Phật. Họ làm sai, tự nhiên có quốc pháp trừng phạt họ, đệ tử Phật hủy báng là phạm giới. Phật pháp, “từ bi vi bổn, phương tiện vi môn”, phải nhớ điều này. Bất kỳ ai có sai lầm đều không được hủy báng, nuôi dưỡng điều gì? Nuôi dưỡng nhân đạo của mình.
Có thể khuyên người khác, khuyên người phải biết lễ nghĩa. Không được có mặt người thứ ba, quý vị có thể khuyên người. Chúng ta thường nói, phải giữ thể diện cho đối phương, như vậy đối phương sẽ cảm kích. Nếu phê bình họ trước đại chúng, đó là kết oán thù. Oán thù này, kết thù thì dễ, hóa giải rất khó. Ngôn ngữ còn không được, làm sao có thể có hành vi?
Hai giới nặng khác: “Không trốn thuế quốc gia”. Dân nộp thuế cho quốc gia là nghĩa vụ, cần nộp bao nhiêu thì phải nộp bấy nhiêu, không được trốn thuế. Trốn thuế là phạm giới trộm cắp, đây là trộm của quốc gia, tội này rất nặng nề. Sao ta có thể trộm tài sản của quốc gia?
Thứ tư: “Không phạm quốc chế”. Quốc chế là luật pháp của quốc gia, tuyệt đối không được phạm pháp. Đệ tử Phật chơn chánh phải biết tuân thủ. Cuộc sống dù nghèo, dù khổ đến đâu cũng không được phạm giới, nhất định tuân giữ giáo giới của Như Lai, cải thiện đời sống của mình. Đức Phật nói, muốn có tài sản thì tu bố thí, bố thí của cải được của cải, bố thí pháp được thông minh trí tuệ, bố thí vô úy được mạnh khỏe sống lâu. Quý vị cần ba thứ này đều có thể đạt được, Đức Phật đã dạy chúng ta như vậy, rất có hiệu quả.
Khi tôi mới học Phật, trước khi chưa xuất gia, đại sư Chương Gia dạy tôi, suốt đời y giáo phụng hành. Cả ba quả báo đều đạt được, ba loại của báo này của tôi không phải trời sanh. Lúc trẻ, xem tướng bói toán, tôi cũng trải qua rất nhiều, mọi người nói đều gần giống nhau, người có số khổ. Số không có của cải, thọ mạng rất ngắn, sống không quá 45 tuổi. Là thật, không phải giả.
Tôi học Phật, đại sư Chương Gia dạy những điều này, tôi đều y giáo phụng hành, siêng năng nỗ lực thực hành. Vì tôi biết thọ mạng của mình không dài, tôi biết điều này không phải mê tín, là mấy đời trong gia đình tôi. Trước tổ phụ thì không biết, tổ phụ tôi 45 tuổi ra đi, bác là anh của ba tôi cũng 45 tuổi chết, ba tôi cũng 45 tuổi chết, trong gia đình tôi thấy ba người này chết năm 45 tuổi. Cho nên người ta nói tôi sống không quá 45 tuổi, tôi rất tin, chắc là di truyền.
Đại sư Chương Gia dạy tôi học theo Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Thầy Lý khuyên tôi học giảng kinh dạy học. Đến sau này tôi mới hiểu, trong số đồng học ít nhất có sáu bảy người, bao gồm cả tôi trong đó, tướng rất yểu, nghĩa là đoản mệnh. Thầy tuổi tác lớn trải nghiệm nhiều, khi theo thầy học tôi 31 tuổi, thầy 70 tuổi. Lớn hơn tôi 39 tuổi, thuộc hàng tổ phụ. Thầy thường nói, người có tướng đoản mệnh phát tâm ra giảng kinh_phước báo giảng kinh lớn nhất, họ được Tam bảo gia trì. Bất luận là công đức gì, không có công đức nào lớn hơn công đức giảng kinh, vì giảng kinh là gì? Đầy đủ cả ba loại bố thí. Thứ nhất là tài bố thí, thân thể là tài, bố thí nội tài. Tôi dùng thân thể mình, dùng sức lực mình, dùng tinh thần của mình, dùng trí tuệ của mình. Quý vị thấy bố thí rất nhiều thứ, bố thí cho thính chúng, đây là tài bố thí được giàu có.
Giảng kinh, kinh là Phật pháp, bản thân phải siêng năng chuẩn bị, còn phải nỗ lực học tập, không học không nói được gì. Siêng năng học tập, nỗ lực dạy học, dạy học lâu dài khai trí tuệ, trong này tự nhiên bao gồm bố thí vô úy. Phật pháp đem đến cho chúng ta trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật, chân thật rốt ráo, khiến ta hiểu thấu đáo về cuộc nhân sinh này. Nói với chúng ta, Phật pháp nói với chúng ta lời chân thật, con người không có sanh tử. Đối với vấn đề sanh tử ta không còn sợ hãi, không còn kinh sợ, đây là bố thí vô úy.
Tiếp xúc Tịnh độ tông lại càng tuyệt vời, Tịnh độ là gì? Tịnh độ là vô lượng thọ. Bây giờ chúng ta học Tịnh độ, tức đang đi trên con đường vô lượng thọ. Vãng sanh thế giới Cực Lạc không phải chết rồi mới đến, phải biết điều này. Chết rồi mới đến, điều này không đáng tin lắm, bình quân không nhiều. Con người sau khi chết, đa phần đều đi vào lục đạo. Trung ấm được độ, có, nhưng rất ít.
Thứ nhất, bản thân ta phải có nhân, nhân nghĩa là đời trước từng tu tập pháp môn này. Có nhân duyên sâu sắc với pháp môn này, ta cũng thật sự muốn vãng sanh. Khi lâm mạng chung vẫn còn vướng mắc không buông bỏ, vậy là không đi được, lại trôi lăn trong luân hồi. Lần này gặp được, hiểu rõ ràng thông suốt, khi ở trung âm, trung ấm rất khổ bản thân cũng thưởng thức được, buông bỏ triệt để. Có một số người siêu độ, hồi hướng cho mình, ta thật sự tiếp thu, thật sự tham dự, được, có thể được độ. Điều này không phải ai cũng làm được.
Người thật sự vãng sanh, khi lâm chung thấy được Phật, khi lâm chung họ không mê hoặc, nói với mọi người, tôi thấy Phật A Di Đà đến, người khác không thấy. Phật đến tiếp dẫn tôi, đi theo Phật có những ai, có người quen, cũng có người không quen, cùng đi với Phật đến tiếp dẫn. Đây là thật, tuyệt đối không phải giả. Hiện tượng này, nói cho chư vị biết, mỗi người đều có thể làm được. Chỉ cần chúng ta không còn lưu luyến đối với thế gian này, điều này quan trọng hơn bất kỳ điều gì. Nếu còn chút tham luyến đối với thế gian này, vậy là không đi được! Đối với thế gian này không có gì đáng cho ta tham luyến, bao gồm Phật pháp cũng không được tham luyến. Trong cuộc sống hằng ngày nhất định phải học Bồ Tát: “làm mà không làm, không làm mà làm”, trong 24 tiếng đồng hồ giữ được tâm thanh tịnh của mình, đừng để nhiễm ô, mới chắc chắn được vãng sanh.
Phật dạy chúng ta tùy duyên, tùy duyên diệu dụng, đừng phan duyên. Nhân duyên chưa thuần thục tuyệt đối không được miễn cưỡng, nhân duyên thuần thục thuận theo tự nhiên, không hề có ý của riêng mình.
Ngày nay công đức hoằng pháp giảng kinh dạy học, đều lớn hơn so với bất kỳ thời đại nào trong quá khứ, vì sao vậy? Vì ngày xưa là thời đại thái bình, nhân tâm thuần hậu, cuộc sống đều rất hạnh phúc, xã hội an định, thiên hạ thái bình, đều hiểu biết luân lý đạo đức. Người giảng kinh dạy học nhiều, lại rất phổ biến, không hiếm. Hay nói cách khác, có mình cũng được, không có mình cũng không sao. Bây giờ không có, có một người đều rất quý. Nói không được hay, không hay cũng rất quý, không có người giảng!
Ngày xưa người giảng kinh dạy học rất nhiều, Chư Phật Bồ Tát đều phải quan tâm, bận rộn vô cùng. Ngày nay chỉ có một người, tất cả Chư Phật Bồ Tát đều tập trung vào quý vị, đều đến phù hộ, gia trì quý vị. Người giống như tâm này, tâm giống với lý này, đạo lý này không khó hiểu.
Ngày nay chúng ta đi theo con đường này, phục vụ cho ai? Vì chánh pháp cửu trụ. Vì chánh pháp cửu trụ, chính là phục vụ cho tất cả Chư Phật Như Lai, ai ủng hộ chúng ta? Chư Phật Như Lai ủng hộ chúng ta. Phục vụ cho tất cả chúng sanh khổ nạn, trên báo ân Phật, dưới tế độ chúng sanh.
Làm sao để mở rộng việc giảng kinh dạy học có hiệu quả? May mắn vào thời đại này, các nhà khoa học phát minh những công cụ này. Nếu chúng ta dùng nó, như mạng internet, truyền hình vệ tinh, CD. VCD rất tiện lợi, lưu thông với số lượng lớn, không cần đến đạo tràng. Thật sự muốn học, trên mạng internet, trong CD, trên truyền hình vệ tinh đều có thể học được, đều có thể thành vô thượng đạo. Không nhất định phải ở trước mặt, ở trước mặt trái lại khó khăn, vì sao vậy? Vì họ phát sanh tình chấp không phải rất phiền phức ư? Trong ti vi rất tốt, tắt ti vi là hết, không còn nữa, mở ra liền xuất hiện. Quý vị xem, giống như hóa thân vậy. Tôi biết, có rất nhiều người nói với tôi, thật sự học thành, có thành tựu. Đến nay chúng ta vẫn không biết, không thông qua tin tức, thật sự thành tựu. Dùng phương pháp này quảng độ chúng sanh.
Bất luận hiện tại, bất kể trên ti vi hay trên mạng internet, chúng ta đều đi về một phương hướng là thế giới tây phương Cực Lạc, một mục tiêu là thân cận Phật A Di Đà. Không còn lưu luyến thế gian này, khi nào đi cũng được. Quý vị muốn hỏi tôi khi nào vãng sanh? Tôi không biết, quả thật tôi không biết. Trước đây thầy dạy tôi, khuyên bảo tôi, chỉ cần con phát tâm, siêng năng học tập hoằng pháp lợi sanh, đời này Phật Bồ Tát đã sắp xếp hết cho con. Vì thế khi nào tôi đi, Phật Bồ Tát biết, khi nào đi các ngài đến đón. Nếu cần tôi ở thêm vài ngày, tôi ngoan ngoãn ở thêm vài ngày, không có gì gấp gáp. Phật Bồ Tát sắp xếp sẵn, bản thân không cần lo lắng, tâm an lý đắc. Hiểu rõ đạo lý, tâm sẽ an định. Nơi nào nhân duyên thuần thục thì đến nơi đó, đừng miễn cưỡng.
Chúng ta gọi đây là thị hiện. “Di Đà thị hiện báo ứng hóa vô số thân. Cho nên biết trí tuệ chân thật tức chân như, thật tướng, tự tánh, Phật tánh, tự tánh thanh tịnh tâm...Tất cả đều giải thích là chiếu dụng lý thể”. Chiếu dụng là cảm ứng, chúng sanh có cảm, Phật quang liền chiếu soi. Phật quang chiếu soi, nhất định cảm ứng hiện tiền.
Ở trước chúng ta đã học về cảm ứng, trong kinh điển đại thừa nói có bốn loại lớn. Như ở trước chúng ta nói, hòa thượng Hư Vân gặp Bồ Tát Văn Thù hiện thân làm người ăn xin tên Văn Kiết. Vợ của thầy Chu gặp Bồ Tát Địa Tạng, vị tỳ kheo trên Cửu Hoa Sơn. Họ có thể hiện thân, đây là hiển, hiển ứng, hiển cảm hiển ứng.
Loại thứ hai là minh cảm hiển ứng, hòa thượng Hư Vân là hiển cảm hiển ứng. Ngài bị bệnh không ai chăm sóc, đây là hiển cảm hiển ứng. Chu sư mẫu gặp Bồ Tát Địa Tạng, bà không có cầu, đây là minh cảm hiển ứng. Bà với Bồ Tát Địa Tạng nhất định có nhân duyên rất sâu dày, đến một lúc nào đó Bồ Tát sẽ hiện hình, minh cảm hiển ứng.
Còn có hiển cảm minh ứng, minh cảm minh ứng, vấn đề này rất nhiều. Có ứng thật, nhưng chúng ta không cảm nhận được, hình như làm việc tất cả đều rất thuận lợi, vốn là không thể, sao nay lại rất thuận lợi? Phật Bồ Tát âm thầm giúp chúng ta. Cảm ứng có bốn loại, trong tâm chúng ta có cầu Phật gia hộ, mọi việc rất thuận lợi, đây là hiển cảm minh ứng. Còn như không cầu Phật Bồ Tát, gặp vấn đề hình như rất khó khăn, nhưng vượt qua dễ dàng, là minh cảm minh ứng.
Đây là lý thể, lý thể tức là tự tánh thanh tịnh tâm, lý thể chính là chân như, là trí tuệ chân thật, đây là chiếu dụng.
“Nói tóm lại, minh tâm kiến tánh là bản thể sáng suốt, thấu triệt điều này”, câu này rất quan trọng. “Thấu triệt điều này, an trú như như”. Thấu triệt, thông đạt lý này, tâm họ an định, tâm không bị cảnh giới bên ngoài xoay chuyển. Nghĩa là nói, không có cách nào dụ dẫn thất tình ngũ dục của chúng ta phát khởi ra, vì tâm ta an định. Nếu không có công phu này, khởi lên một chút sóng gió, thất tình ngũ dục lập tức phát tác. Thuận theo tâm mình, hoan hỷ không thể tả hết. Không thuận tâm mình, lập tức nổi sân si. Làm sao có thể trong thuận cảnh, gặp thuận cảnh và thiện duyên đều như như bất động, tổn thương nghiêm trọng vẫn như như bất động?
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni làm Nhẫn Nhục tiên nhân, bị vua Ca Lợi cắt thân thể, không động tâm, an trú như như. Ai được lợi ích? Nhẫn Nhục tiên nhân được lợi ích. Thân thể bị giết, linh tánh được nâng cao, ngài nâng cao đến cảnh giới Phật. Giống như khảo hạch vậy, ngài khảo hạch được thông qua, đạt điểm tối đa.
Thuận cảnh hay nghịch cảnh đều đang thử thách chúng ta, khi gặp thuận cảnh tâm sanh tham luyến hoan hỷ, coi như xong, không đạt tiêu chuẩn. Nghịch cảnh hiện tiền, khởi tâm sân hận cũng xong. Gọi là “nhất niệm sân tâm khởi, bát vạn chướng môn khai”, lập tức đọa lạc. Bởi vậy hủy báng cũng được, sỉ nhục cũng được, dù tổn thương thế nào đi nữa ta đều như như bất động, đối phương tạo nghiệp rất nặng. Đối với một người tốt, thiện nhân, người có tu hành, cần phải tôn trọng, đó là tu phước. Nếu không lễ phép với họ, là tạo tội nghiệp.
Kết tội nghiệp có hai cách, loại kết tội thứ nhất là tánh tội. Ta không nên làm như vậy, làm như vậy là có tội. Loại kết tội thứ hai là gì? Là để người khác nhìn thấy, khiến họ không tin chánh pháp, không tin người tốt. Như vậy là đoạn thiện căn của người, đoạn tuệ mạng của người, kết tội từ đây. Nếu là một người học Phật càng không nên, vì sao vậy? Khi người ta thấy quý vị có hành động đó, nghĩ rằng người học Phật là như vậy, không cần học nữa, đừng học theo, chặt đứt ý niệm học Phật của người. Đây là đoạn tuệ mạng của người, cần phải chịu trách nhiệm.
Thị hiện của Nhẫn Nhục tiên nhân khiến người nhìn thấy, người tu hành chơn chánh. Quý vị xem, chúng ta không làm được, ngài làm được. Không hề oán hận, không hề sân hận, từ bi đến như thế. Cho nên kết tội trên mọi phương diện.
Chúng ta thấy xã hội ngày nay, quý vị quan sát tường tận người trên thế giới hiện nay, họ khởi ý niệm gì? Khởi tâm động niệm là gì? Ngôn ngữ của họ ra sao? Tạo tác của họ như thế nào? Kinh Địa Tạng nói rằng: “Không có gì không phải nghiệp, không có gì không phải tội lỗi”. Như vậy mới biết, họ đáng thương biết bao, tiền đồ của họ là ba đường ác. Quả là đáng thương, đúng là khổ, sao ta có thể oán hận họ? Vì sao họ làm như vậy? Vì mê hoặc. Mê đắm trong thất tình ngũ dục, mê quá sâu nặng. Chúng ta phải hiểu đạo lý này.
Nhìn thấu, xem nhẹ thất tình ngũ dục, công phu này rất khá. Không có thời gian học tập lâu dài, họ không làm được. Mà học tập đáng quý nhất là không được gián đoạn, một ngày nỗ lực, mười ngày giải đãi, nó không khởi tác dụng.
Xã hội này là một bể nhuộm lớn, bể nhuộm rất nghiêm trọng, mình có thể không bị nó ảnh hưởng chăng? Khiến chúng ta nghĩ đến phương pháp dạy học của cổ nhân: “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Tám chữ này có thể cứu người thế gian hiện nay. Cho dù học Phật cũng không được học tạp, cũng không được học nhiều. Học nhiều dễ phân tâm, tâm không chuyên nhất, không chuyên nhất dễ bị cảnh giới bên ngoài ảnh hưởng. Nhất định phải thâm nhập, nhất định phải chuyên, chính là ở đây nói “thấu triệt”. Nếu không thâm nhập sao có thể thấu triệt? Học mười bộ kinh muốn thấu triệt, không bằng học một bộ kinh mà thấu triệt. Một bộ kinh dễ thấu triệt, mười bộ kinh không dễ thấu triệt, vì sao vậy? Vì bị phân tâm, không đủ tinh chuyên. Huống gì hiện nay sức mạnh chúng ta rất yếu kém, không kiên cường, dùng vào một môn dễ thấu triệt, có chút hy vọng. Ba môn, bốn môn, năm môn, sáu môn không hy vọng, học như vậy là sao? Chỉ học được cái vỏ bên ngoài, không mang đến lợi ích. Vì sao gọi là không có lợi ích? Vì không chống cự nổi sự ô nhiễm bên ngoài, đúng là không hữu ích. Gặp việc xứng tâm vừa ý còn khởi tham luyến, gặp chuyện không như ý còn khởi sân nhuế, đúng là không hữu ích. Hữu ích là có thể hàng phục phiền não, thất tình ngũ dục hiện tiền có thể khắc phục nó, giữ được tự tánh tâm thanh tịnh, không bị bên ngoài làm dao động. Công phu thật sự, bản lĩnh thật sự.
Chúng ta nghĩ xem, “thấu triệt điều này”, điều này nghĩa là pháp môn này, đạo lý này, vấn đề này. Chỉ có thấu triệt mới có thể an trú như như, sống cuộc đời như Bồ Tát trong cõi thật báo ở thế giới Cực Lạc, đây chính là trú trong trí tuệ chân thật. Người trú trong trí tuệ chân thật không nhất định giàu có, đây là nói lời chân thật với quý vị. Không nhất định có địa vị hiển hách trong xã hội, có thể là một kẻ bình dân, miễn cưỡng duy trì ngày ba bữa. Tâm địa an tường, vô ưu vô lo, không có vướng bận, nhất tâm niệm Phật chuyên cầu Tịnh độ. Đây là trú trong trí tuệ chân thật. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, tất cả đều được đại viên mãn, đạt được cứu cánh viên mãn chân thật, đây gọi là trí tuệ chân thật.
Khiến chúng ta nhớ lại câu chuyện hòa thượng Đàm Hư kể, câu chuyện này ghi chép trong Ảnh Trần Hồi Ức Lục. Câu chuyện kể về Chùa Cực Lạc ở Cáp Nhĩ Tân Hắc Long Giang, có một người xuất gia ở Chùa Cực Lạc vãng sanh, pháp sư Tu Vô. Câu chuyện này xảy ra vào đầu năm dân quốc. Vị xuất gia này không biết chữ, không được học hành, trước khi xuất gia ông làm thợ hồ, rất khổ. Cũng do cảm nhận nhân sinh quá khổ, sau đó xuất gia. Vì xuất gia mà không biết gì cả, sau khi xuất gia ở trong chùa làm công quả, làm những công việc nặng nhọc, làm những việc người khác không muốn làm. Chỉ niệm rốt ráo một câu A Di Đà Phật, ngoài ra sư đều không biết gì. Từ sáng đến tối chỉ A Di Đà Phật, A Di Đà Phật, A Di Đà Phật. Lúc đó đệ tử của hòa thượng Đế Nhàn là thầy Đàm Vân, pháp duyên của thầy Đàm Hư rất thù thắng, người Đông bắc. Thầy xây dựng Chùa Cực Lạc ở Cáp Nhĩ Tân, khi Chùa Cực Lạc xây xong, cung thỉnh hòa thượng Đế Nhàn đến truyền giới một lần, lần đầu tiên Chùa Cực Lạc truyền giới. Nhờ truyền giới, khiến Chùa Cực Lạc này nổi tiếng khắp nơi, đạo tràng hưng thịnh. Giới đàn cần người làm công quả, cho nên sư Tu Vô đã đến, ở giới đàn, giới đàn hình như khoảng hai ba tháng, thầy đến làm công quả phục vụ giới đàn. Tri sự tức giám viện là thầy Định Tây_về sau họ đều đến HongKong. Hỏi sư Tu Vô, sư có thể làm gì? Sư Tu Vô nói mình có thể chăm sóc bệnh nhân, liền giao công việc này cho sư. Trong thời kỳ mở giới đàn khó tránh khỏi, điều này chắc chắn có, thường có những giới tử bị bệnh nhẹ như bị gió, cảm, sốt, cần có người chăm sóc. Sư Tu Vô nhận trách nhiệm này, sư Tu Vô. Ở được mười mấy ngày sư đến tìm hòa thượng, tìm pháp sư Đàm Hư, tìm thầy tri sự xin nghỉ. Pháp sư Đàm Hư có tu dưỡng, là một người có học vấn, giảng kinh dạy học có tu dưỡng, không trách cứ gì sư. Đến đi tự do, sư có việc muốn đi thì cứ đi. Nhưng thầy Định Tây không có được công phu tu dưỡng như hòa thượng, liền mắng sư Tu Vô một trận, sao thầy không có định lực gì vậy? Giới đàn chỉ có hơn hai tháng, nay mới ở được mười mấy ngày, phát tâm đến đây bây giờ lại muốn đi, trách mắng sư Tu Vô. Kết quả sư Tu Vô nói, bạch hòa thượng, không phải con đi nơi khác, mà con vãng sanh thế giới Cực Lạc. Hai vị hòa thượng nghe xong ngẩn người, thầy biết trước giờ chết ư? Đúng vậy. Họ hỏi, còn khoảng bao lâu? Không quá mười ngày, nhờ chùa chuẩn bị cho sư 200 cân củi, chuẩn bị hỏa thiêu. Thầy Định Tây nghe thế, trước giờ chưa từng gặp trường hợp này, không đơn giản, thật khó được! Cũng rất hoan hỷ, đang trong thời kỳ mở giới đàn, có người vãng sanh thế giới Cực Lạc, biết trước giờ chết, đây là tướng lành. Làm chứng cho mọi người, niệm Phật là thật, không phải giả.
Đến ngày thứ hai, sư Tu Vô lại đến tìm hòa thượng, nói với hòa thượng rằng, ngày mai con đi, hôm nay nhanh chóng chuẩn bị. Thầy Định Tây liền giúp sư, chuẩn bị một gian phòng. Sư lại thỉnh cầu tìm vài người, đến trợ niệm đưa sư vãng sanh. Vừa tuyên bố tin tức này, liền có mười mấy người, tự động phát tâm đến trợ niệm cho sư. Khi đi rất an tường không bệnh hoạn, một người sống mạnh khỏe như vậy. Khi đến giờ, sư để cho mấy vị đồng tu trợ niệm này, mọi người cùng niệm Phật A Di Đà tiễn sư vãng sanh.
Những người trợ niệm nói, trước đây chúng tôi chỉ nghe nói chứ chưa từng chứng kiến. Biết trước giờ chết, tự tại vãng sanh như thế này, hôm nay chúng tôi mới tận mắt chứng kiến. Ít nhất sư cũng lưu lại cho chúng tôi vài bài thơ, để lại vài bài kệ, để chúng tôi làm kỷ niệm. Sư Tu Vô nói tôi xuất thân thô hèn, không được học hành, cũng không hiểu kinh giáo. Tôi cũng không biết làm thơ, cũng không biết nói kệ. Nhưng quý vị đã nói thế, tôi có một câu nói nhắn nhủ với mọi người: “nói mà không thực hành không phải là trí tuệ chân thật”. Để lại câu nói này cho mọi người làm kỷ niệm. Quý vị thử nghĩ về câu nói này, rất có đạo lý!
Quý vị học kinh giáo, nói rất hay, nhưng bản thân không thực hành, đây không phải là trí tuệ chân thật. Lời sư Tu Vô nói tương ưng với trong kinh này nói, trí tuệ chân thật mới thật sự đem lại lợi ích. Mọi người niệm Phật chưa đến một khắc thì sư ra đi, sau khi hỏa thiêu lưu lại xá lợi, đều thờ tại Chùa Xá Lợi.
Sau này hòa thượng Đàm Hư ở phương nam, ở HongKong, những năm sau này đều ở tại HongKong, cũng vãng sanh tại HongKong. Trong lúc giảng kinh, tổ chức Phật thất Phật sự, ngài thường nhắc lại câu chuyện này để khuyến khích mọi người. Đây là niệm Phật thành tựu, nước chảy thành sông.
Trong đời ngài tận mắt chứng kiến người niệm Phật vãng sanh, đều là người thật thà, rất giữ quy củ. Tâm địa rất thanh tịnh, có thể chịu khổ, việc người khác không chịu làm họ đều làm. Người thành tựu đều như vậy. Người khéo léo nhanh nhẹn không có ai thành tựu. Bởi vậy thật thà, nghe lời, thực hành, không có ai không thành tựu. Đến Chùa Cực Lạc tham quan, đừng quên đảnh lễ tháp sư Tu Vô.
Bên dưới nói: “Rốt ráo chân thật là pháp thân đức”, đây là phối hợp với tam đức. “Lợi ích chân thật là giải thoát đức, trí tuệ chân thật là bát nhã đức. Ba loại chân thật trong kinh này, cũng tức là niết bàn tam đức”. Niết bàn là minh tâm kiến tánh, minh tâm kiến tánh thì ba đức này đều hiện tiền, tất cả đều chứng được.
Chân thật rốt ráo là lý thể, tự tánh. Trí tuệ chân thật là bát nhã đức. Lợi ích chân thật là giải thoát đức, được đại tự tại. Đoạn tận tất cả tập khí phiền não, thoát ly lục đạo, thoát ly mười pháp giới, sau cùng thoát ly cõi thật báo trang nghiêm, trở về với chân thật rốt ráo. Chân thật rốt ráo chính là vô vi pháp thân.
Chúng ta không phải hàng thượng thượng căn, thì đi theo con đường thế giới phương tây như sư Tu Vô. Như ở trước từng nói với chư vị, cũng là hòa thượng Đế Nhàn nói, người thợ rèn niệm Phật ba năm đứng vãng sanh.
Đạt được tam đức của niết bàn, tức là đạt được Diệu giác Phật quả. Ba đức này, ba loại chân thật này là tam đức.
“Như chữ y, ba chấm”, đây là tiếng Phạn, tiếng Phạn có chữ này, chính là ba chấm. Ba chấm của hình tam giác, phát âm là y. Ba chấm này thiếu một đều không được, sẽ không thành chữ này. Người xưa nói đứng như chiếc đỉnh ba chân, đỉnh cũng là ba chân.
“Không hợp không lìa, không ngang không dọc, tức một tức ba, tức ba tức một”. Một tức là ba, ba tức là một, nói rõ ba loại chân thật là một mà ba, ba mà một. Tam đức mật tạng cũng là một mà ba, ba mà một, không thể tách rời. “Trong kinh này trước tiên là đối với diệu hạnh, đầu tiên nói trú chân thật tuệ”. Câu này rất quan trọng, “như câu vẽ rồng điểm mắt vậy”. Điều này đang nói với chúng ta vấn đề gì? Phải tinh tấn tu hành, phải khai phát trí tuệ. Muốn khai phát trí tuệ, nhất định phải đoạn tận tập khí phiền não. Không đoạn tận tập khí phiền não, tức là không có trí tuệ chân thật, dù khổ tu như thế nào cũng không thật sự thực hành. Chỉ có trí tuệ chân thật mới chịu được sóng to gió lớn, như như bất động. Không có trí tuệ chân thật, chỉ một gợn sóng hay làn gió nhẹ, cũng đủ khiến tâm ta tán loạn, tập khí phiền não đều hiện tiền.
Điều này chứng minh trí tuệ rất quan trọng, cũng là nói rõ Bồ Tát Pháp Tạng kiến lập thế giới tây phương Cực Lạc_48 nguyện là kế hoạch của ngài, là lý tưởng của ngài, hoàn toàn kiến lập theo lý tưởng này, kiến lập thành công. Dõng mãnh tinh tấn là đương nhiên, trong dõng mãnh tinh tấn là trú chân thật tuệ, ngài đã thành công. Nếu không trú trong trí tuệ chân thật, tu hành năm kiếp cũng không thành công. Không có trí tuệ chân thật, dù tu như thế nào, tu giỏi đến đâu cũng không ra khỏi mười pháp giới. Ta có năng lực ra khỏi luân hồi lục đạo, không vượt thoát mười pháp giới, ra khỏi mười pháp giới cần có trí tuệ chân thật. Vượt thoát luân hồi lục đạo vẫn cần đến trí tuệ chân thật, ít phần trí tuệ chân thật, không phải quá nhiều, nhưng phải có một ít. Không có ít phần không thoát khỏi luân hồi lục đạo, vì sao vậy? Vì có tham luyến đối với luân hồi lục đạo.
Tham luyến này cụ thể chính là thất tình ngũ dục. Thất tình là hỷ nộ ai lạc ái ác dục. Ngũ dục là tài sắc danh thực thùy, ta còn tham luyến những thứ này. Đạt được thì hoan hỷ, mất đi thì sợ hãi. Vì những thứ này mà tâm không an định, suy tính thiệt hơn. Đạt được lại sợ mất đi, chưa đạt được thì nghĩ mọi cách để có được, được rồi lại sợ mất. Suy tính thiệt hơn, khổ não vô cùng.
Bên dưới nói: “Trú chân thật tuệ, tức nhập nhất pháp cú, nhất pháp cú là trí tuệ chân thật vô vi pháp thân”. Câu này trong nói Vãng Sanh Luận. Niệm Lão chú giải bộ kinh này, trích dẫn câu này nhiều nhất, mấy mươi lần. Vì thế chúng ta không cần cố tình nhớ nó, tự nhiên thuộc làu. Trích dẫn mấy mươi lần, nghĩa là câu này rất quan trọng, không phải rất quan trọng sẽ không diễn thuyết nhiều lần như thế. Nhiều lần diễn thuyết, đó chính là pháp môn vô cùng quan trọng.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Hết tập 275
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 275 PAGE 1
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
