Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 301

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 24.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 353, hàng thứ năm từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ hai chữ cuối cùng.

“Nhị giả, trang nghiêm nghĩa, dĩ trì giới đức, nhi tự trang nghiêm. Bất thất luật nghi, quỹ phạm nhân thiên, linh chúng khâm ngưỡng quy chỉ, lai thọ giáo hoá. Mộ ngã giới đức, học ngã giới hạnh, tiến tu định tuệ, nhi độ bỉ ngạn”.

Nghĩa thứ hai, ví giới luật như chiếc áo giáp. Nghĩa thứ hai là trang nghiêm. Nghĩa thứ nhất là hộ trì, hộ trì chính mình. Ở trong nhà lửa tam giới này, tự hành trì và hoá độ chúng sanh thì phải làm sao để bảo hộ chính mình.

Trang nghiêm, ý này có nghĩa là cảm hoá chúng sanh. Xã hội hiện nay cảm hoá thật là không dễ, vì khắp xã hội đã mất hết luân thường đạo đức. Chúng ta quan sát và cảm nhận kỹ càng, sẽ thấy tình thân cha con ở xã hội ngày nay không còn nữa. Chỉ thấy thoáng qua, thấy thoáng qua một chút thiên tánh. Đúng là hiện tượng tự nhiên. Trẻ em bây giờ, sáu bảy tuổi đã không nghe lời nữa. Cha mẹ cũng rất khó dạy chúng. Nguyên nhân gì? Quên lãng cội rễ giáo dục. Người xưa thường nói: dạy con từ thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở bo vơ mới về. Dạy con cái phải dạy từ lúc chúng còn nhỏ. Anh hài là mới chào đời, là phải bắt đầu dạy, vì nó chưa bị nhiễm ô, nó còn duy trì được thiên tánh của nó, thiên tánh vốn thiện.

Tất cả những thứ bất thiện đều là nhiễm ô, nhưng mới ra đời chưa bị nhiễm ô. Nếu lúc này sơ suất để nhiễm tánh bất thiện, muốn sửa đổi sẽ rất khó. Vì sao hiện nay nhiều bạn đồng tu đến thăm tôi đều nói với tôi rằng, con cái không dễ dạy. Có rất nhiều vị là thầy giáo đang dạy ở trường cũng nói, học sinh không dễ dạy. Hai câu này 50 năm trước chưa từng nghe qua, không ai than thở như vậy. Năm mươi năm sau, những câu than phiền như vậy ngày nay rất phổ biến. Mỗi gia đình đều có kinh nghiệm đau khổ này. Nguyên nhân là gì? Chính là điều chúng ta vừa nói, “phụ tử hữu thân”. Nhưng đến lúc đứa trẻ mười mấy tuổi thì không thấy nữa, đã không còn. “Phu phụ hữu biệt” cũng không còn. Bây giờ vợ chồng kết hôn rồi ly hôn cũng giống như trò đùa vậy, rất tuỳ tiện. “Quân thần hữu nghĩa” cũng không còn. Quan hệ cấp trên với cấp dưới thời nay là vì lợi, chứ không còn đạo nghĩa. “Trưởng ấu hữu tự” cũng không. “Bằng hữu hữu tín” cũng chẳng còn. Đây là xã hội gì?

Ngũ luân: nhân nghĩa lễ trí tín hoàn toàn không còn. Lễ nghĩa liêm sĩ không có. Hiếu đễ trung tín cũng không. Nhân ái hoà bình chẳng thấy. Đây là thế giới gì? Thế giới như vậy chỉ có các bậc đại thánh đại hiền, chư Phật Bồ Tát ứng hoá đến thế gian này để hoá độ chúng sanh. Không phải người thật sự tái sanh, đã chứng được A Duy Việt Trí Bồ Tát. Được! Họ ở trong nhà lửa tam giới, ba độc thiêu đốt mà không bị ô nhiễm. Không có công lực như vậy thì cho dù từ nhỏ đã tiếp thu được căn bản giáo dục, cha mẹ dạy tốt cũng vô dụng. Từ trong gia đình bước ra ngoài xã hội là đã học điều hư. Xã hội là một hồ nhuộm lớn. Nên ngày nay người ta bất nhân bất nghĩa, vô lễ vô liêm sỉ đều không thể trách cứ họ. Họ tạo ra tất cả những điều bất thiện mà không biết. Họ không biết đó là bất thiện, nên cho rằng như vậy là bình thường.

Ngày nay chúng ta học Phật, trì giới, phải giữ quy củ, thì họ lại coi chúng ta là dị loại, coi chúng ta là không bình thường. Quý vị xem giáo hoá những người như vậy khó biết bao. Trong hoàn cảnh này, nên y giáo phụng hành, lấy đức để cảm hoá người. Không thoái chuyển, vẫn kiên trì. Tôi nghĩ đây đều là A Duy Việt Trí Bồ Tát. Những người chứng A la hán thì không được, trong hoàn cảnh ngày nay họ đều sẽ thoái chuyển.

Cổ nhân nói thấy lợi quên nghĩa, đó là một cách ví dụ. Bây giờ khắp nơi đều như vậy, đó là hiện tượng phổ biến của xã hội. Mưu đồ vị lợi không nghĩ đến hậu quả. Ở thế gian này giáo hoá chúng sanh, có thể không thoái tâm sao? Hầu như là việc không thể. Đó chính là thật sự hiểu được nhân quả. Biết rằng thiện có thiện quả, ác có ác báo. Nhân quả báo ứng không sai chút nào. Có thể bảo hộ chính mình không thoái tâm để tiếp tục siêng năng học tập.

Ngũ luân ngũ thường, tứ duy bát đức của truyền thống văn hoá xưa là giới luật căn bản của thánh hiền, nhất định phải tuân thủ. Chúng ta thấy trong bộ Thượng Thư ngày xưa, vua Nghiêu nói với mọi người: Cuộc sống vật chất của con người đã dầy đủ, y phục ẩm thực sung túc. Chỗ ở, công việc, hoàn cảnh vui chơi đều không thiếu. Nếu không có giáo dục thì người với cầm thú có gì khác nhau? Dạy điều gì? Chính là dạy luân thường đạo đức. Cầm thú không có giáo dục luân thường đạo đức. Người khác với cầm thú chính là đã tiếp thu nền giáo dục luân thường đạo đức. Ngày nay giáo dục luân thường đạo đức của con người không còn nữa. Hành vi con người có lúc còn tệ hơn cầm thú.

Mấy năm trước, khi tôi ở thôn quê, có một con chim chết trong vườn. Thầy Ngộ Khiêm đem nó chôn trong vườn. Thấy một con chim khác có thể là bạn đời của nó, không ngừng đi quanh ở nơi chỗ chôn con chim đó. Đi rất chậm, đi quanh đó suốt ba ngày. Chúng tôi cảm động chảy nước mắt. Con chim này rất có nhân có nghĩa. Người bây giờ không được như nó, chúng ta kính trọng nó. Thật hiếm có! Ba ngày ba đêm đi quanh chỗ đó, có người đến gần nó cũng không bay.

Con chim này, nó làm sao hiểu được luân lý đạo đức? Người học Phật chúng ta biết được, con chim này trong quá khứ là người có học, thời gian dài huân tập tiếp thu luân lý đạo đức. Nên trong A lại da có chủng tử, tuy đầu thai trong súc sanh, nhưng vẫn còn biểu hiện này. Vì sao con người bây giờ không còn nữa? Con người đã bị danh lợi làm mê muội, nên chỉ biết tranh danh đoạt lợi. Hoàn toàn trái ngược với bản tánh vốn thiện. Đây là điều bi ai của xã hội ngày nay.

Thật hiếm có, mấy năm gần đây chúng ta đề xướng luân lý đạo đức, đề xướng truyền thống văn hoá, nhưng đã gặp rất nhiều khó khăn. Kỳ thật có một số ít người giác ngộ, còn đại đa số vẫn không biết. Nếu không có người tiếp tục phấn đấu từ trong gian khổ, thì số ít người giác ngộ này lại lạc mất phương hướng, sẽ sớm bị mê mất. Từ đó quý vị sẽ biết được công việc này khó khăn biết bao! Thật sự có thể lấy giới đức để tự trang nghiêm, thì đây chính là Bồ Tát hạnh. Người này chúng ta có thể nói họ là người tái sanh, họ không phải là người thường. Ở trong hoàn cảnh như vậy mà họ không bị nhiễm ô. Bị nhiễm ô, đó là chuyện rất bình thường. Nói cách khác, đã bị nhiễm ô. Xuất gia cũng không ngoại lệ, xuất gia cũng bị nhiễm ô. Họ không phải là người tái sanh, vị họ không nhẫn chịu được. Trong nhà Phật câu, nhìn được thấu nhưng nhịn không được. Đây là nói công phu nhẫn nhục Ba la mật. Mặc dù biết là sai, nhưng vẫn cứ làm vì không nhịn được. Nên lục ba la mật là Bồ Tát hạnh, không phải hàng phàm phu có thể làm được. Đối với phàm phu có thể giữ tam quy, ngũ giới, thập thiện, Thì chư Phật Bồ Tát đã rất mãn nguyện lắm rồi.

Ngày nay chúng ta nói đến ba nền tảng của Thích Nho Đạo. Có thể thực hành Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp, chư Phật Bồ Tát đã rất vừa lòng rồi, các bậc thánh hiền cũng vừa lòng. Vì sao? Xã hội này mặc dù không đạt được đại đồng thì cũng đạt được tiểu đồng. Thực hiện ba căn bản này chính là phạm vi của tiểu đồng, có thể đạt được trị an lâu dài.

“Bất thất luật nghi, quỹ phạm nhân thiên”. Đây chính là oai nghi hữu tắc. Chính mình thật sự đã làm được, mục đích là gì? Là làm gương cho mọi người trong xã hội, làm để mọi người xem.

“Linh chúng khâm ngưỡng quy chỉ”. Quy là quy y, đến đây theo ta học tập. Đến để tiếp nhận giáo hoá. Quý vị xem, trước là thân giáo. Nếu không tự mình làm thì xã hội ngày nay người ta không tin. Những gì ta nói, ta nói được họ cũng nói được. Người nói thì nhiều, nhưng người làm thì không có. Các bậc thánh hiền, chư Phật Bồ Tát đều không phải dùng lời nói trước, mà các ngài dùng hành động trước. Cho nên diễn thuyết, nghĩa là trước biểu diễn, làm cho ta thấy, sau đó ta hỏi thì sẽ nói, nếu không hỏi thì sẽ không nói. Trong đây có đạo lý của nó. Nếu họ không hỏi mà nói thì chưa chắc họ đã tin, không khéo họ còn sỉ nhục và chỉ trích ta nữa. Nếu họ đến hỏi, đến thỉnh giáo tức là họ có tâm cầu học, lúc này thì nên nói cho họ. Nhất định là trước phải làm được sau mới nói.

Nếu tứ chúng đồng tu ở một nơi, thật sự thực hành được Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp thì thật đáng nể! Thành thị này sẽ được cảm hoá. Bất luận quý vị đi đến đâu, cũng có người đến thân cận thỉnh giáo. Họ tôn trọng quý vị. Vị sao? Bởi người khác không làm được, mà quý vị có thể làm được. Chính là đạo lý này. Họ sẽ ngưỡng mộ, sẽ khâm phục và muốn đến học với quí vị. “Mộ ngã giới đức, học ngã giới hạnh”. Trì giới sẽ biểu hiện ra đức tướng làm cảm động người, họ liền đến theo ta học giới hạnh. Có giới đức trang nghiêm, tiến thêm một bước là tu định tu huệ. Định tuệ có thể tự độ, có thể độ tha. Đây là giới định tuệ tam học_tam vô lậu học.

“Tiền dẫn Viên Giác, chư giới định tuệ cập dâm nộ si câu thị phạn ngữ”. Trong kinh Viên Giác nói như vậy. Ý này rất thâm sâu, ở trước đã nói qua. Giống như trong Trung Quán Luận nói: “nhân duyên sở sinh pháp, ngã thuyết tức thị không”. Thế gian pháp, mười pháp giới y chánh trang nghiêm đều là các pháp do nhân duyên sanh. Chư Phật Như Lai ứng hoá ở thế gian này. Chúng sanh có cảm là nhân, Phật Bồ Tát có ứng là quả, Vẫn là quan hệ nhân duyên, nên Phật pháp do nhân duyên sanh. Nói cách khác, rốt cuộc Phật pháp có hay không? Không có. Vì có thế gian pháp mới có Phật pháp, đối lập mà sanh ra. Thế gian pháp không có thì Phật pháp cũng không có. Nên Đức Phật dạy: “pháp còn phải xả, huống là phi pháp”. Đây chính là dạy chúng ta nhị biên đều phải xả.

Pháp thế gian xả bỏ rồi, trong tâm còn giữ lại Phật pháp. Như vậy là sai. Trong tự tánh thanh tịnh tâm một pháp cũng không có. Không có pháp, thì lấy đâu ra Phật pháp? Ta có sai lầm, thì đức Phật dùng phương pháp để sửa đổi lại, đó gọi là Phật pháp. Nếu không có sai lầm thì sẽ không có Phật pháp. Nên biết rằng dâm nộ si là pháp thế gian, giới định tuệ là pháp xuất thế gian. Tất cả đều là do nhân duyên sanh ra các pháp. Nếu thật sự đã hiểu, thì nhị biên không còn, thì đó chính là phạm hạnh. Hằng thuận chúng sanh, tuỳ hỷ công đức.

Trong xã hội này, bất luận là cảnh giới nào, là thuận cảnh hay nghịch cảnh. Nên tỷ mỷ lãnh hội 53 lần tham bái cầu học của Thiện Tài Đồng Tử. Vì trong 53 vị thiện tri thức này, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, nghịch cảnh thuận cảnh, thuận duyên ác duyên đều có đủ. Quý vị xem Thiện Tài Đồng Tử đã đối phó như thế nào. Đó chính là dùng trí tuệ để đối phó. Thực hành trung đạo, không rời nhị biên, nhị biên bất tức, bất tức bất ly, hành Bồ Tát đạo. Phật pháp và thế pháp thực sự giống như trong kinh Bát Nhã nói. Tất cả pháp, tất cả pháp này bao hàm Phật pháp và thế gian pháp, bao hàm tất cả. “Nhất thiết pháp tất cánh không, vô sở hữu, bất khả đắc”.

“Dữ kim bất thất luật nghi hổ tương chiếu ương, chánh hiển trung đạo, lý sự vô ngại, viên giải viên tu chi diệu hạnh”.

Đây là cảnh giới tứ vô ngại trong kinh Hoa Nghiêm. Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Nhất định phải có định có huệ. Không có định huệ như vậy ta sẽ sai. Trung đạo chính là định huệ ngang nhau, định huệ bình đẳng. Định nhiều huệ ít là không được, định ít huệ nhiều cũng không được. Nhất định phải ngang nhau mới gọi là trung đạo.

“Lý sự vô ngại, viên giải viên tu chi diệu hạnh. Liễu tri giới định tuệ dữ dâm nộ si bình đẳng bình đẳng”. Nhưng tu bằng cách nào? “Nhưng nghiêm trì tịnh giới, bất thất luật nghi. Tuy nghiêm trì luật nghi, quỷ phạm cụ túc, đãn tự tâm thường tịch nhất thiết bình đẳng. Tất vô thủ xả, cánh vô ái tắng, bất kiến dĩ thị, bất đạo nhân phi”.

Đây là tiêu chuẩn đầy đủ. Nếu thật sự làm được như thế để người ta xem. Tứ đức trong Hoàn Nguyên Quan là “tuỳ duyên diệu dụng, oai nghi hữu tắc”. Phải làm, làm một cách tự nhiên như, không hề có chút miễn cưỡng nào. Vì sao? Bởi đã nhập vào cảnh giới. Chư Phật Bồ Tát cũng như vậy, nó vốn là như vậy, làm gì có chút miễn cưỡng nào?

Tiêu chuẩn đầy đủ, làm được tốt như vậy nên tự tâm thường tịch. Tự tâm thường tịch là định. Tiêu chuẩn đầy đủ là giới. Tất cả bình đẳng, không có lấy hay bỏ. Dưới đây nói là huệ, biết được tất cả pháp không rời tự tánh. Trong kinh giáo đại thừa thường nói, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm. Tâm là năng sanh năng hiện, pháp là sở sanh sở hiện. Năng và sở là một không phải hai. Nên tất cả pháp trong biến pháp giới hư không giới với chính mình là quan hệ gì? Luân lý là nói đến quan hệ. Quan hệ gì? Nhất thể. Quan hệ này thân thiết biết bao, không có gì thân hơn điều này. So với “phụ tử hữu thân” còn thân hơn nữa. Phụ tử hữu thân không phải nhất thể, nhưng vạn pháp với chính mình là nhất thể.

Ai biết được nhất thể? Chư Phật Như Lai và pháp thân Bồ Tát, các ngài biết, các ngài đã chứng được, đã nhập vào cảnh giới nhất thể, khẳng định nhất thể, thừa nhận nhất thể. Cho nên hành nhất thể chi hành. Điều này không giống với phàm phu đã mê mất tự tánh. Mê mất tự tánh, nên làm xằng nghĩ bậy. Họ không có trí tuệ, hoàn toàn thuận theo phiền não. Phiền não là gì? Hỷ nộ ai lạc. Họ thuận theo điều này. Tạo ra tất cả nghiệp nên không rời được luân hồi. Cho nên tất cả bình đẳng, không lấy hay bỏ. Không lấy cũng không bỏ, hoàn toàn tuỳ duyên. Tuỳ duyên không lấy hay bỏ nên gọi là diệu dụng. “Cánh vô ái tắng”. Thất tình lục dục được hoá giải không còn nữa. Ái là tham luyến, tắng là sân nhuế, tất cả đều không còn. Đây là tán thán đối với người thiện hạnh thiện. Không còn tham luyến. Đối với người ác làm ác, cung kính nhưng không tán thán, không sân nhuế. Cho dù tổn hại rất nghiêm trọng đối với mình cũng không oán hận. Vì sao? Bởi bất khả đắc.

Thường ghi nhớ, tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc. Không thấy điều hay của mình, cũng không thấy lỗi của người. Thực tế mà nói là không thấy điều phải của mình không thấy sai lầm của người. Tại sao lại phê bình người khác? Vì nhìn thấy sai lầm của họ. Phật Bồ Tát không thấy sai lầm của con người. Con người không có sai lầm, nên sẽ không tìm ra sai lầm của họ. Sát na sanh diệt, làm gì có sai lầm? Nên trong kinh có câu: Mỗi ngày đều là ngày tốt, mỗi giờ đều là giờ lành. Không có phân biệt. Tôi làm tiếp hai câu: Mỗi người đều là người tốt, mọi việc đều là việc lành.

Nếu đứng về mặt bổn tánh mà nhìn, “nhân chi sơ tánh bổn thiện”, sao không phải là người tốt được. Họ không tốt là sau này mới bị nhiễm ô, học điều xấu. Học điều xấu, vậy cái xấu đó là thật chăng? Không phải thật. Điều xấu này muốn tìm nó cũng là bất khả đắc. Chẳng qua là một vài ý niệm bất thiện, tích luỹ liên tục thành một loại huyễn tướng, nên là bất khả đắc. Ngày nay vấn đề này rốt cuộc phát sanh ở chỗ nào? Phát sanh ở chỗ cho giả tướng là thật. Thuận theo ý mình là tham luyến, muốn khống chế, muốn chiếm hữu. Không hợp ý mình thì muốn đuổi nó đi, muốn khai trừ nó. Vấn đề là ở chỗ này. Nguồn gốc của tai họa là phân biệt và chấp trước. Phân biệt chấp trước làm chủ thì phiền phức đấy.

Chư Phật Bồ Tát không có những thứ này. Các ngài đã rời xa tất cả vọng tưởng phân biệt chấp trước. Các ngài không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, nên các ngài nhìn thế gian này mọi người đều là người tốt, mọi việc đều là việc lành. Trong cảnh giới các ngài không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước. Các ngài xử lý mọi việc là dùng trí tuệ không phải là tình thức. Chuyển thức thành trí chính là chuyển tình thức thành trí tuệ. Trí tuệ làm chủ chính là chân tâm làm chủ. Thiên hạ thái bình, vấn đề gì cũng giải quyết được.

Hai câu này chúng ta hiện nay cần nên học tập “Bất kiến kỷ thị, bất đạo nhân phi”. Mình làm nhiều việc tốt, nhưng đó là việc cần nên làm. Vì sao? Bổn thiện mà! Tất cả những điều bất thiện không nên làm. Không nên làm nhưng quý vị vẫn làm, cũng không trách quý vị. Vì sao? Vì mê muội. Mê muội chính là như vậy. Ngộ chính là Phật Bồ Tát, là nhất chân pháp giới. Mê chính là mười pháp giới, là tam đồ lục đạo. Pháp nhĩ như thị.

“Như thị trì giới” là chân thật trì giới. “Như thị tu hành” là hạnh Phổ Hiền. “Như thị tri kiến” mới nhập trung đạo. Đây hạnh Bồ Tát.

Bồ Tát trì giới, Bồ Tát tu hành. Vì sao nói không thấy cái hay của mình? Ta vẫn chưa viên mãn. Công phu của ta còn thiếu sót. Nên cái hay của ta ở đâu? Không có cái hay. Công đức tu hành thật sự đã viên mãn, chứng được quả vị diệu giác, Phật và Phật đạo đồng. Có ai tự cho mình là Phật chăng? Không có. Không có ai tự cho mình là Bồ Tát. Cũng không có ai tự cho mình là Tu Đà Hoàn. Trong kinh Kim Cang nói rõ: Đó là đức Như Lai mượn lời này để khuyến khích mọi người. Không phải Tu Đà Hoàn tự cho là phải.

“Nhược nhân sảo văn bình đẳng chi ý. Tiện mậu xích trì giới vi trước tướng, phỉ báng giới luật”.

Đây là gì? Đây là người cạn cợt, mới phê bình như vậy. Trong quá khứ chúng ta cũng là hạng người này. Lúc mới học luật, coi nhẹ giới luật. Còn nói năng lung tung, giống như rất có đạo lý vậy, phê bình nó. Lúc trẻ tôi nghĩ rằng, việc trì giới này là tập quán sinh hoạt của 3000 năm trước thời Đức Thế Tôn. Là qủy phạm sinh hoạt người Ấn Độ thời đó. Chúng ta là người Trung Quốc thì có lễ nghi của người Trung Quốc. Người Trung Quốc thì có quy phạm sinh hoạt của người Trung quốc. Hơn nữa những quy phạm sinh hoạt này tuỳ theo thời đại khác nhau nên thường xuyên thay đổi. Chúng ta không nên tuân thủ. Lúc tôi còn trẻ kinh luận phải nên học tập, vì lý luận trong kinh điển rất hay khiến người khâm phục.

Giới luật là hành vi. Xưa và nay không giống nhau, trong và ngoài nước không tương đồng. Chúng ta học điều này làm gì? Quý vị xem, lúc đó tôi có những nghị luận này, còn cảm thấy mình nói rất có lý. Không hề cảm thấy mình sai lầm. Nên Chương Gia đại sư dạy tôi, đó là trí tuệ chân thật, là phương tiện thiện xảo. Đại sư rất hiểu tôi nên đã dùng phương pháp xảo diệu như vậy. Mỗi lần tôi về, tiễn tôi ra cửa, đứng trước cửa nói với tôi “giới luật rất quan trọng”. Quý vị xem, chỉ một câu nói này thôi. Mỗi tuần chúng tôi gặp mặt một lần, một tuần nghe một lần suốt ba năm như vậy. Nghe mấy chục lần như vậy nên ấn tượng rất sâu sắc. Ngài đã thị hiện viên tịch, nếu ngài không viên tịch tôi vĩnh viễn sẽ không phản tỉnh.

Ba năm viên tịch. Tôi suy nghĩ ba năm, tôi theo đại sư ba năm, đại sư dạy tôi những gì? Ấn tượng thứ nhất chính là giới luật rất quan trọng, lập tức liền nghĩ đến câu này. Vì sao ngài phải nói câu này? Rõ ràng biết tôi không thích giới luật, vì sao cứ nói lặp đi lặp lại câu này? Nhất định có lý của nó. Nghiên cứu sâu hơn thì đây là pháp xuất thế. Những điều tôi tưởng tượng trong quá khứ là pháp thế gian. Thế gian pháp có hưng suy có cải cách, tuỳ theo thời đại mà cải sửa, nhưng pháp thế gian không thể sửa đổi. Sửa đổi sẽ không ra khỏi thế gian. Đây là điều mà tôi ngộ được đầu tiên. Đối với giới luật không dám coi thường nữa, nhưng đạo lý trong đó vẫn không hiểu. Theo sự khế nhập vào kinh giáo, sau hơn 20 năm mới hoàn toàn hiểu được điều này. Nên tôi đã sưu tập một ít những kinh sách liên quan đến giới luật.

Đối chiếu với xã hội ngày nay mới hoát nhiên đại ngộ, giới luật thật sự rất quan trọng. Phát hiện được sự suy yếu của Phật giáo, nguyên nhân do đâu? Nguyên nhân là chúng ta xem thường giới luật. Bây giờ không có người giảng, không có ai làm gương. Có lẽ cũng có người làm nhưng họ ở trong thâm sơn cùng cốc, chúng ta không tiếp xúc được, không nhìn thấy được. Nhưng đây là nền tảng quan trọng nhất. Học Phật không bắt đầu từ đây chắc chắn không thể thành tựu.

Đối với những lời Ấn Quang đại sư nói: một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích. Đối với những câu nói này của ngài tôi có cảm xúc rất sâu sắc. Trong lúc dạy học, thầy giáo trên bục giảng hết lòng hết dạ để truyền đạt, nhưng học trò có được lợi ích hay không, thì phải xem trong lòng họ có được mấy phần cung kính. Họ đối với kinh giáo, đối với giáo huấn của Thế Tôn không thành kính. Đối với thầy không thành kính, chính là không thành kính đối với chính mình. Như vậy thì điều gì cũng không đạt được. Phật Bồ tát đến dạy bảo cũng vô ích.

Chính họ thật sự có tâm thành kính, thì thầy sẽ không bằng họ. Thầy giảng kinh, họ nghe rồi sẽ khai ngộ, sẽ chứng quả. Còn Thầy giáo chưa chứng quả, cũng chưa khai ngộ. Thầy giáo đọc theo trong kinh văn, theo trong chú giải mà giảng. Học trò nghe rồi hiểu được và đã khai ngộ. Nên người xưa nói “thanh xuất ư lam nhi thắng ư lam”. Đây chính là nói thầy giáo không phải là người rất tài ba, nhưng người học trò theo học lại vượt hơn cả thầy mình. Nguyên nhân là gì? Đó là tâm cung kính chân thành vượt trên thầy mình, nên thành tựu của học trò cũng hơn thầy. Tuy hơn thầy nhưng họ có đức hạnh, nên mặc dù thầy không bằng họ, họ vẫn luôn luôn tôn trọng thầy. Vì sao? Làm để người khác thấy. Đây chính là đức. Khinh mạn thầy là tội rất nặng. Vì ta khiến cho những người khác noi theo, thì sự tôn sư trọng đạo chẳng phải bị quí vị phá hủy sao? Thầy dù không tốt nhưng thầy cũng đã từng dạy ta. Nên vĩnh viễn nhớ ân của thầy, vĩnh viễn nhớ thầy. Làm một tấm gương tôn sư trọng đạo tốt. Đây chính là ta đang thật sự đề xướng hiếu đạo, đề xướng đạo nghĩa đối với thầy. Thật sự làm một tấm gương tốt cho tất cả chúng sanh. Phê bình giới luật chính là phỉ báng Phật pháp, người như vậy rất nhiều. Người giống thái độ của tôi khi mới học trên xã hội này rất nhiều, nhưng không ai dạy.

“Hoặc sảo năng trì giới, tiện tăng ngã mạn, tự tán huỷ tha, xỉ đàm tha nhân quá thất. Thị giai dĩ bệnh vi dược giả dã”.

Người như vậy rất nhiều. Thời xưa đã có rồi, họ trì giới rất nghiêm minh, nhân giới sanh định, nhờ định phát huệ, đây là bình thường. Họ trì giới rất miên mật, nhưng bị sai lệch nên đã đi vào ngõ rẽ. Vì sao? Vì trì giới rất giỏi nên sinh ra ngạo mạn, kêu ngạo. Cho rằng người khác không trì giới, người khác không bằng ta. Ta hơn họ nhiều, họ không được như ta. Ở đâu cũng la người khác phạm giới, phá giới, phê bình người ta. Đây là tự tán thán mình mà huỷ báng người khác. Như vậy là sai.

Người xưa có câu rất hay: “học vấn thâm thời ý khí bình”. Người càng có đạo đức, có tu dưỡng, có học vấn thì tâm bình khí hoà. Cho dù nhìn thấy người khác sai lầm rất lớn, cũng coi như không có việc gì. Từ đây để thấy được sự tu dưỡng. Mình mới trì được chút giới luật, đã tự cho rằng mình quá tài giỏi. Người xuất gia ở thế gian này đều không trì giới luật, tự cho rằng mình thanh cao hơn người khác, như vậy là sai. Người ta trì giới là được định và khai mở trí huệ, họ trì giới lại được ngạo mạn, được phiền não. Đây chẳng phải là quá sai lầm rồi sao? Không trì giới còn được, trì giới như vậy thì đọa vào địa ngục A tỳ. Nên giới định huệ phải đi liền với nhau. Trì giới không được định là không có công phu trì giới, có công phu chắc chắn được tam muội. Có công phu của định chắc chắn khai trí huệ.

Trì giới tu định cuối cùng đều biến thành phiền não. Đó gọi là sai lầm quá lớn! Không phải giới luật sai, mà do dụng tâm sai. Trì giới cũng không sai, mà do tâm trì giới đó sai. Tâm tự tư tự lợi, cống cao ngã mạn. Ý niệm tổn người lợi mình vẫn chưa buông bỏ. Nên người học Phật nhất định phải ghi nhớ, một ngày cũng không được rời xa kinh giáo. Rời kinh giáo sẽ không giữ được chính mình, chắc chắn bị hoàn cảnh ảnh hưởng, chắc chắn bị hoàn cảnh dẫn dắt. Vì hoàn cảnh ngày nay quá phức tạp, sức mạnh mê hoặc quá lớn. Mê hoặc của danh văn lợi dưỡng, mê hoặc của tài sắc danh lợi. Ta có thể chống cự được sao? Ngoài việc hàng ngày nghe kinh, hàng ngày đọc kinh để từng giờ từng khắc cảnh tỉnh mình thì không có cách thứ hai. Nhập thất không được, ở trên núi cũng không được, vẫn là suy nghĩ lung tung. Đặc biệt là hiện nay, núi có cao mấy đi nữa thì vẫn có thể xem được ti vi. Ti vi là ô nhiễm số một. Cho nên cần nương tựa vào thiện tri thức, đừng xa rời thiện tri thức. Đây là sự lựa chọn thông minh nhất.

Thiện tri thức chính là kinh điển. Mở quyển kinh là giống như đối với Phật Bồ Tát. Chúng ta hôm nay mở kinh Vô Lượng Thọ, đối mặt với Đức Thế Tôn, với Phật A Di Đà, đối diện với Chư vị Bồ Tát, với cư sĩ Hạ Liên Cư, cư sĩ Hoàng Niệm Tổ. Giống như mỗi ngày đang sống với họ, như vậy là không sai. Một ngày không nghe kinh, không đọc kinh là như không được gặp họ. Năm ba ngày không gặp thì tâm ta sẽ thay đổi, sẽ bị dao động. Quý vị nghĩ xem có đáng sợ không. Nên kinh điển với danh hiệu Phật A Di Đà là bùa hộ mạng của chúng ta, nhất định không được rời nó.

Suốt 60 năm này tôi có thể giữ được mình chính là nhờ hàng ngày đọc kinh. Không thể không đọc. Vì sao? Bởi hàng ngày phải giảng kinh. Không đọc thì không thể giảng được. Tôi dùng phương pháp này để phá trừ giải đãi biếng nhác. Giải đãi biếng nhác là căn bệnh thường gặp của con người. Làm cách nào để đối trị nó? Phương pháp đối trị chính là lên bục giảng kinh. Hàng ngày giảng kinh, nếu không chuẩn bị đầy đủ thì không sao giảng được. Dùng phương pháp này để ép chính mình. Sáu mươi năm rồi tôi vẫn dùng phương pháp này để ép chính mình. Khi còn trẻ, lúc khoảng ngoài 40 đến ngoài 50 tuổi. Lúc đó khỏe mạnh, một ngày không phải chỉ giảng bốn tiếng. Một ngày hầu như đều là năm sáu tiếng. Tôi nhớ khi đó, một học kỳ hơn 30 tiết học. Ở Mỹ nhiều năm như vậy, vì hoàn cảnh ở Mỹ với Trung Quốc không giống nhau. Công việc rất bận rộn, rất siêng năng. Chỉ có thứ bảy và chủ nhật nghỉ. Họ làm việc một tuần năm ngày.

Chúng tôi ở đó giảng kinh, chỉ có lợi dụng hai ngày này. Thông thường hai ngày này, mỗi ngày giảng ít nhất là sáu tiếng, nhiều nhất là chín tiếng. Buổi sáng ba tiếng, buổi chiều ba tiếng, buổi tối ba tiếng. Lúc đó giảng kinh là đứng giảng chứ không phải ngồi nói. Các bạn đồng học ngồi nghe, còn tôi đứng giảng. Đứng như vậy giảng ba tiếng, giữa giờ nghỉ ăn cơm. Lúc trẻ có sức. Những ngày thường không giảng kinh đã chuẩn bị đầy đủ. Tôi không dùng phương pháp này để ép mình, thì không thể thành tựu được.

Khi chúng tôi học giảng kinh, thầy giáo dặn dò chúng tôi rằng. Giảng kinh không được gián đoạn, gián đoạn sẽ bị thoái chuyển. Một tuần ít nhất phải giảng hai tiếng, thầy quy định cho chúng tôi. Tôi cảm thấy hai tiếng đồng hồ không đủ, tôi sẽ giải đãi, sẽ thoái chuyển. Về sau tôi quy định cho mình, một ngày ít nhất phải giảng hai tiếng. Không thể ít hơn hai tiếng, ngày ngày không gián đoạn. Không có người nghe thì phải làm thế nào? Khi không có ai nghe tôi dùng ghi âm. Lúc đó chưa có quay phim, nhưng có ghi âm, loại máy ghi âm băng đĩa. Tôi mua một cái máy ghi âm, và ngồi đối diện với máy ghi âm giảng. Sau khi giảng xong tôi nghe lại một lần. Đi du lịch cũng không nghĩ, trong khách sạn tôi cũng đối diện với máy ghi âm giảng. Tôi học giảng từ phương pháp ngu ngốc này, nhưng rất có hiệu quả. Nếu không dùng phương pháp này nhất định sẽ bị hoàn cảnh nhiễm ô.

Hơn 50 năm rồi tôi không xem ti vi, không nghe thông tin. Báo và tạp chí đều không xem. Chẳng những không xem những thứ này, mà một số sách thông thường tôi cũng không xem. Có lúc người ta tặng sách cho tôi, cái đầu tiên tôi xem là bản quyền. Thói quen xem sách của tôi, cầm vào cuốn sách việc trước tiên là xem trang bản quyền. Nếu trên mặt sách này ghi sơ hữu bản quyền, nếu in ấn sẽ bị truy cứu. Tôi sẽ không xem cuốn sách này. Nhiều người cảm thấy kỳ lạ. Vì sao pháp sư đọc thấy như vậy thì không xem nữa? Tôi nói người này tâm địa hẹp hòi, tự tư tự lợi. Người có tâm địa hẹp hòi họ có thể viết được điều gì hay chứ? Không cần lãng phí thời gian.

Quý vị xem sách xưa đều ghi là: “không có bản quyền, hoan nghênh in ấn”. Như vậy công đức mới vô lượng. Tâm địa lớn thì phước lớn, tâm lượng lớn thì trí tuệ lớn. Xem sách của những người này chúng ta có thể đạt được lợi ích. Còn tâm lượng nhỏ như vậy xem nó làm gì? Như vậy thì lãng phí thời gian của ta, thời gian rất quý báu. Điển tịch mà cổ nhân để lại, chúng ta xem suốt đời cũng không hết. Chọn ra mấy loại đọc cho nhuần nhuyễn. Sau khi học Phật, hầu như toàn bộ đều là sách Phật. Đặc biệt cần phải đọc bộ sánh tham khảo điển tịch chú sớ của các bậc cổ đức này.

Tôi đến Đài Trung học kinh Lăng Nghiêm với thầy Lý. Trong hai năm tôi sưu tập chú giải kinh Lăng Nghiêm hơn 20 loại. Thầy cũng cảm thấy rất lạ và thật là không thể nghĩ bàn. Thầy nói những thứ này rất tốt, chú tìm nó ở đâu? Đúng như Chương Gia đại sư nói: “Phật thị môn trung hữu cầu tất ứng”. Tâm tưởng sự thành. Tôi nghĩ đến một bộ kinh, là do vị tổ sư nào đó chú giải, thì khoảng một hai tháng sau liền có người đưa đến. Thật không thể nghĩ bàn. Chỉ có một bộ sách tôi nghĩ thời gian dài nhất Trung Quán Luận Sớ là sáu tháng, nửa năm mới đạt được. Đây là thời gian dài nhất, thật sự có cầu tất có ứng, bởi tôi cần tham khảo những cuốn sách này.

Không có ứng đại khái là chư Phật Bồ Tát cho rằng điều này không cần thiết, nên tôi cũng không nghĩ đến nữa. Ngoài những điều này ra thì danh văn lợi dưỡng chưa hề nghĩ đến. Tôi cảm thấy mỗi ngày chỉ cần ăn đủ no, mặc đủ ấm, ngủ ngon như vậy là đã hạnh phúc lắm rồi. Đây chính là điều mà thầy Phương nói: hưởng thụ cao nhất của đời người. Mỗi ngày đều ở chung với chư Phật Bồ Tát, chư vị thánh hiền. Quý nghĩ xem hạnh phúc biết bao! Còn có việc gì hạnh phúc hơn, an vui hơn điều này chăng? Không có. Cho nên sự hưởng thụ tối cao của con người ai cũng có phần, chỉ xem quý vị có đồng ý cầu hay không thôi. Nếu đồng ý thì thật có thể đạt được, bởi vì “Phật thị môn trung hữu cầu tất ứng”.

Chúng ta xem phần sau của đoạn này. Đây không phải là phần cuối cùng, đây là mở đầu của đoạn sau. “Thượng tam đoạn vi Pháp Tạng đại sĩ nghiệm tịnh tự tâm chi đức hạnh. Hạ vi thành tựu chúng sanh chi đức hạnh”.

Thành tựu chúng sanh nhất định trước phải thành tựu chính mình. Chính mình chưa thành tựu mà muốn thành tựu chúng sanh, lời này nói nghe quá xa xỉ. Thực tế mà nói thì đó là điều không thể. Chắc chắn phải trước thành tựu chính mình, mới có thể thành tựu người khác.

Chúng ta xem đoạn ở dưới “Thành tựu chúng sanh. Sở hữu quốc thành tụ lạc, quyến thuộc, trân bảo đô vô sở trước, hằng dĩ bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ lục độ chi hạnh, giáo hoá an lập chúng sanh, trú ư vô thượng chân chánh chi đạo”.

Trong đoạn này, câu trước là tất cả đều không chấp trước. Nói cách khác, tất cả đều buông bỏ.

Đoạn thứ hai bên dưới là “lục độ giáo hoá chúng sanh”. Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Tổ. Tụ lạc tức là thôn lạc, tức là chỉ cho vùng nông thôn ngày nay. Từ đó cho thấy, thời xưa Thế Tôn giảng kinh thuyết pháp thực sự là thời gian ở tụ lạc dài nhất. Còn ở thành thị là những hoạt động lớn hơn, đa phần là quốc vương đại thần, họ phát khởi tổ chức những hoạt động này. Ngày nay chúng ta đều gọi những việc này là hoạt động. Ở nông thôn thị trấn là quy mô nhỏ, số lượng người cũng ít hơn.

Quốc thành, tu lạc, quyến thuộc, trân bảo đều buông bỏ hết. Tình chấp buông bỏ không còn chấp trước. Cảnh giới này A la hán làm được.

Trong chú giải dưới đây nói: “Chấp trước, chấp dã. Hữu sở chấp trước, tắc nan ly xã. Kim vô sở trước, cố giai khả dụng dĩ bố thí”. Đây là thật sự giáo hoá chúng sanh. Nếu không thể xả bỏ thì làm sao giáo hoá được? Giáo hoá chúng sanh, Thế Tôn nói Tứ Nhiếp Pháp. Tứ nhiếp pháp là bốn phương pháp nhiếp thọ chúng sanh.

Thứ nhất Bố Thí “Thử địa bố thí, hằng dĩ bố thí trì giới”. Đây là lục độ, Lục Độ đều là bố thí, đều là bố thí trong Tứ nhiếp pháp. Lục độ của Bồ Tát là phá sáu loại chấp trước của chính mình. Đó là Sáu Ba La Mật. Bố thí trong Tứ nhiếp pháp là lợi ích chúng sanh, giúp đỡ chúng sanh.

Muốn giúp chúng sanh thì trước tiên ta phải buông bỏ tình chấp. “Quốc thành, tụ lạc” ở đây là nói Đức Thế Tôn đã xả bỏ. Ngài là vương tử, nếu không xuất gia thì sẽ làm quốc vương. Nhưng ngài đã xuất gia, không cần vương vị. Đây là buông bỏ quốc thành. Quốc gia này lãnh thổ rất rộng, rất nhiều thành thị tụ lạc. Ngài có quyến thuộc, có trân bảo nhưng đều xả bỏ hết. Sau khi xuất gia, sống cuộc đời khổ hạnh. Ba y một bát, ngày ăn một bữa, đêm nghĩ dưới gốc cây. Ngài sống cuộc sống như vậy. Ngài sống cuộc sống như vậy suốt 60 năm.

Đức Thế Tôn 19 tuổi đã xả ly tất cả để xuất gia. Xả ly này nghĩa là thế nào? Là phiền não chướng, đã buông bỏ phiền não. Những thứ này đều là phiền não. Nhưng 19 tuổi đã buông bỏ phiền não và ra đi cầu học suốt 12 năm. Mười hai năm ngài học được không ít. Đương thời tôn giáo Ấn Độ rất phát triển, nghĩa là giáo dục tôn giáo rất phát triển. Các bậc cao tăng đại đức trong các tôn giáo này, ngài đều đã thân cận học hỏi với họ. Ngoài điều này ra thì triết học Ấn Độ cũng đứng hàng đầu trên thế giới. Các nhà đại triết học này ngài đều thân cận. Trong suốt 12 năm ngài học hỏi được không ít.

Học nhiều như vậy, nhưng chúng ta cũng có thể tưởng tượng được là vấn đề của ngài chưa được giải quyết. Ấn độ cổ, bất luận là tôn giáo hay học phái. Không có ai chẳng coi trọng thiền định. Nên trong kinh Phật nói tứ thiền bát định. Điều này quý vị nên biết, tứ thiền bát định là của Bà la môn truyền lại. Trong kinh Phật nói tứ thiền bát định là của Bà la môn giáo, nhưng tất cả đều phải học hết. Vì nó là nền tảng của thiền định. Sau khi được thiền định, hiện nay gọi là đột phá không gian duy thứ. Trên đến 28 tầng trời, dưới đến địa ngục vô gián trong lục đạo đều là phạm vi hoạt động của chúng ta. Ta đều có thể nhìn thấy, đều có thể tiếp xúc được. Nên cách nói về luân hồi không phải Đức Thế Tôn nói, mà là thời Bà la môn cổ, trước khi Đức Thế Tôn xuất hiện một vạn năm đã nói một cách rõ ràng minh bạch rồi. Phàm là người tu định đều nhìn có thể thấy. Đây không phải là giả, mà là thật.

Cao nhân của các tôn giáo, nhân sĩ trong giới học thuật đều có năng lực này. Đều khẳng định và thừa nhận chân tướng sự thật này_luân hồi. Nhưng luân hồi lục đạo từ đâu mà có? Vì sao có hiện tượng này? Ngoài lục đạo ra còn có thế giới nữa không? Chúng ta tin tưởng sâu sắc rằng, Đức Thế Tôn có tư tưởng này. Ba vấn đề này không ai có thể giải đáp. Giới học thuật không thể giải đáp. Tôn giáo cũng không thể giải đáp. Đức Thế Tôn đem những điều đã học buông bỏ hết, nhập thiền định dưới cội Bồ Đề. Ngài buông bỏ sở học trong mười hai năm, nhập vào thiền định sâu hơn. Vì sao phải buông bỏ sở học 12 năm? Bởi nó là sở tri chướng. Quý vị xem, 19 tuổi buông bỏ phiền não chướng. 30 tuổi buông bỏ sở tri chướng. Cả hai loại phiền não, chướng ngại minh tâm kiến tánh, chướng ngại ta chứng đại bát niết bàn. Buông bỏ những thứ này liền minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật.

Sau khi xuất định là bắt đầu giáo hoá. Ngài đến Vườn Lộc Uyển tìm năm anh em Kiều Trần Như, đều có quan hệ thân thích. Đức Thế Tôn năm 19 tuổi vượt thành xuất gia đi tham học. Phụ thân của ngài phái năm người này đi theo để chăm sóc ngài. Những người này cũng đều tu hành trong vườn Lộc Uyển, nên ngài đến vườn Lộc Uyển để tìm năm người này. Tìm đến và giảng kinh cho họ. Năm người đã tiếp thu, ngài Kiều Trần Như còn chứng quả A la hán. Từ đó Tăng đoàn xuất hiện. Nghe ngài giảng kinh liền chứng quả. Người khác chứng được sơ quả, nhị quả. Kiều Trần Như là hàng lợi căn nên đã chứng tứ quả A la hán. Bắt đầu từ đó cho đến khi niết bàn, suốt 49 năm không ngừng giảng kinh giáo hoá. Đây là ngài đã làm nên tấm gương cho chúng ta xem.

Buông bỏ phiền não chướng và sở tri chướng. Ngài lấy cái gì để giáo hoá chúng sanh? Quý vị xem ngài dùng bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Đây là pháp thế gian. Lục độ này có thể nói cạn cũng có thể nói sâu. Đối với những người thường trong xã hội thì nói cạn, nhưng đối với Thanh văn Duyên giác phải nói sâu hơn. Còn chánh thuyết là đối với Bồ Tát. Nói cách khác, lục độ là điểm tu học chủ yếu của Bồ tát. Còn những hạng người khác đều là dự bị. Nên giảng những điều này đều nghiêng về phương diện luân lý đạo đức. Trong thiền định và trí huệ có giáo dục nhân quả.

Trong chú giải nói “Hữu sở chấp trước, tắc nan ly xã, kim vô sở trước, cố giai khả dụng dĩ bố thí. Ư bố thí hạ, tục giới nhẫn đẳng ngũ độ. Nhân chư độ hàm dĩ vô trước vi bổn”.

Chúng ta biết, Bồ tát tu hành lấy không chấp trước làm căn bản. Ba loại phiền não phải đoạn từ đâu, nghĩa là ba loại này nên buông bỏ loại nào trước? Chúng ta phải biết phiền não từ đâu mà có? Như chúng ta mặc áo quần, thứ nhất mặc là áo trong. Khi chúng ta mê thì mê đầu tiên là vô thỉ vô minh phiền não, đây là tầng ở trong cùng. Từ vô thỉ vô minh mới sanh khởi tiếp trần sa phiền não. Trần sa phiền não cũng ví như bộ áo quần ngoài. Là bộ đồ bình thường mặc bên ngoài. Từ trần sa phiền não tiếp tục sanh khởi kiến tư phiền não, chính là chấp trước. Trong kinh Hoa Nghiêm gọi là vọng tưởng. Thứ nhất là vọng tưởng, thứ hai là phân biệt, thứ ba là chấp trước. Chấp trước là ở ngoài cùng.

Bây giờ chúng ta muốn mở ra, muốn cởi y phục thì nên bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ bên ngoài, không thể cởi từ bên trong trước. Điều thứ nhất cần phải giải quyết đó chính là chấp trước. Khi đoạn được chấp trước mới phá phân biệt. Cuối cùng đến phá vọng tưởng, như vậy mới có thể thành tựu. Nên năm độ ở trước đều là lấy không chấp trước làm nền tảng.

“Thị tức Kim Cang kinh tông chỉ, viễn ly tứ tướng, tu nhất thiết thiện pháp. Cố năng đắc A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề dã”.

Kinh Kim Cang trong Phật giáo Trung quốc, Lục Tổ Huệ Năng khai ngộ từ kinh Kim Cang. Kinh Kim Cang vì sự khai ngộ của ngài mà nổi tiếng, trở thành kinh số một của Phật giáo Trung quốc. Chẳng ai không biết đến Kinh Kim Cang. Trên thực tế Kinh Kim Cang cũng có thể đảm đương danh hiệu Kinh Bát Nhã mà Đức Thế Tôn thuyết suốt 22 năm khi còn tại thế. Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật là một loại trong số đó. Các bậc cổ đức cho rằng, bộ kinh này là đại cương của Kinh Bát Nhã. Hay nói cách khác, kinh Bát Nhã là triển khai từ bộ kinh này. Kinh này là tổng đại cương, nên người thọ trì rất nhiều.

Kinh văn không dài, chỉ có hơn 5000 chữ. Kinh này dạy chúng ta viễn ly bốn tướng. Muốn tu tất cả thiện pháp thì nên bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ chỗ xa rời bốn tướng. Bốn tướng là ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng.

Chúng ta ngày nay đã tu nhiều năm, thậm chí đã tu nhiều kiếp nhưng chưa khai ngộ. Nguyên nhân do đâu? Bản ngã chưa buông bỏ. Như vậy có nghĩa là gì? Là chấp trước chưa buông xả. Chấp trước thân này là ta. Có ngã là có nhân, có nhân thì có chúng sanh. Phạm vi của chúng sanh rất lớn, nó bao gồm cả thế giới. Chúng sanh là hiện tượng do nhân duyên hoà hợp mà sanh khởi. Đối lập với ta là người, cho nên chúng sanh là vũ trụ, thọ giả là thời gian. Những thứ này đều là chấp trước nặng nề của chúng ta, không chịu buông bỏ.

Thọ giả, bây giờ mấy giờ? Đây là thọ giả tướng. Ngày mai làm gì? Thọ giả tướng. Nói về quá khứ vị lai đều là thọ giả tướng. Bây giờ chúng ta gọi là thời gian và không gian. Không gian là chúng sanh tướng, thời gian là thọ giả tướng. Những thứ này đều phải buông bỏ hết. Có hay không có? Đừng quan tâm nó có hay không, chỉ cần không chấp trước là được. Đức Phật không dạy chúng ta phủ định những hiện tượng này, không có. Ngài chỉ dạy buông bỏ chấp trước. Tướng không liên quan gì. Tướng là hư vọng, nó không có thật. ‘Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh”.

Ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả đều là tướng hữu vi. Hữu vi là gì? Có sanh có diệt. Hiện tượng có sanh có diệt gọi là tướng hữu vi. Người có sanh lão bệnh tử. Thực vật như cây cỏ hoa lá có sanh trụ dị diệt. Thế giới, tinh cầu có thành trụ hoại không, đều gọi là tướng sanh diệt, tướng hữu vi. Đối với những hiện tượng này đều không thể chấp trước, nó là hiện tượng tự nhiên. Hiện tượng này là huyễn tướng, huyễn tướng không chướng ngại chân không. Chân không là gì? Là thường tịch quang, tức là tự tánh. Nó hoàn toàn không trở ngại tự tánh.

Ngài Huệ Năng khai ngộ đã nói rất rõ là tự tánh vốn thanh tịnh. Vốn tự thanh tịnh không ô nhiễm. Trong cảnh giới Phật là thanh tịnh. Ở cảnh giới chúng ta cũng thanh tịnh. Ở ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục vẫn là thanh tịnh. Từ trước đến nay chưa từng nhiễm ô. Đây gọi là chân. Chân tánh là chính mình. Thân thể sanh lão bệnh tử này không phải chính mình. Không phải ta nhưng chấp trước cho rằng nó là ta, như vậy là sai lầm! Nên chứng được Tu đà hoàn, Tu đà hoàn là cảnh giới gì? Tu đà hoàn đã làm được vô ngã tướng, vô nhân tương, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng. Đây là địa vị nào? Sơ quả tiểu thừa.

Trong đại thừa kinh Hoa Nghiêm nói. Bồ Tát thập tín vị, thì họ là Sơ Tín vị. Thập tín được ví như tiểu học, tiểu học mười năm. Thì họ là năm thứ nhất, lớp một tiểu học. Vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ giả. Đây là học sinh chính thức của Phật Thích Ca. Lớp một tiểu học là học trò chính thức. Còn chúng ta chưa phá được bốn tướng là chưa vào tiểu học. Chưa vào được lớp một, còn đang học mẫu giáo. Đại khái cũng là lớp mầm của mẫu giáo, còn lớp mầm và lớp lá chúng ta đều không có phần. Chúng ta là lớp mầm của mẫu giáo, mà còn cho rằng mình giỏi thì tiêu rồi, vĩnh viễn không thể nhập môn.

Ngày nay chúng ta đối với danh văn lợi dưỡng có thể buông xả được chăng? Đức Thế Tôn vì sao không kiến lập đạo tràng? Bây giờ chúng ta đã lãnh hội được. Nếu ngài kiến lập đạo tràng có thể có rất nhiều người xuất gia đọa lạc. Vì sao? Bởi họ buông bỏ không được đạo tràng này. Đạo tràng này là đạo tràng của tôi thì quá phiền phức. Buông không được thì không xa rời được, nên sau khi chết thần thức cứ tham luyến đạo tràng này, như vậy phải làm sao? Đạo tràng này, nó không phải như người ta. Nó không có vợ chồng nên không cách nào thác sanh đến chỗ này. Không được làm người, nhưng đạo tràng này có kiến, gián, chuột. Họ sẽ đầu thai làm những con vật này. Là thật chứ không phải giả. Đến khi nào họ buông bỏ mới có thể vượt ra được thân sác sanh này. Nếu không chịu buông thì đời đời kiếp kiếp đều ở trong đạo tràng này.

Phật không kiến lập đạo tràng là có đạo lý, để ta không có lưu luyến, không có chấp trước. Đây là tâm đại từ đại bi của Đức Thế Tôn. Nên ngày xưa mỗi tối ngài đều nghỉ dưới gốc cây. Quy định như thế nào? Một gốc cây chỉ được ở một đêm. Đêm thứ hai phải đến gốc cây khác, không được ở mãi dưới gốc cây này. Sợ sinh tâm tham luyến và thích cây này. Trong cây này có súc sanh ở, tương lai đầu thai trở thành súc sanh. Phàm phu chúng ta không biết, nhưng Chư Phật Bồ Tát rất rõ ràng. Nên các ngài làm gương để chúng ta noi theo. Vì thế bốn tướng chẳng thể không buông xả. Buông bỏ mới có thể tu tất cả thiện pháp. Tất cả thiện pháp này chính là sáu ba la mật mà chúng ta đang nói. Đây là pháp đại thừa mà hàng Bồ Tát tu hành. Bồ Tát thuộc địa vị nào? Là sơ tín vị của thập tín, là Tu đà hoàn của tiểu thừa. Điều này chúng ta chẳng thể không biết.

Bắt đầu từ đây không ngừng nâng cao cảnh giới, nên tương lai họ có thể đạt được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề - Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Câu này là phạn ngữ có thể phiên dịch, nhưng pháp sư phiên dịch kinh tại sao không dịch? Phiên dịch kinh có một thể lệ là năm thứ không dịch. Đây là một trong năm loại đó, gọi là tôn trọng không dịch. Vì sao? Đây là mục tiêu cuối cùng muốn đạt được của người học Phật. Nên có thể phiên dịch chứ không phải khó dịch, mà vì tôn trọng nên không dịch. Nó là mục tiêu chung của người học Phật. Dịch thành chữ Hán có nghĩa là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh giác. Tiếng phạn A Nậu Đa La dịch sang chữ Hán là Vô Thượng. Tam dịch sang chữ hán là Chánh. Miệu là Đẳng, đẳng của chữ bình đẳng, là Chánh Đẳng. Tam là Chánh, Bồ Đề là Giác. Tức là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

A la hán chứng được gọi là chánh giác, chính là Tam bồ Đề. Bồ Tát chứng được là Tam Miệu Tam Bồ Đề, chánh đẳng chánh giác. Đó là quả vị Phật cao nhất, không có cao hơn nữa. Nên thêm vào chữ A Nậu Đa La. A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề là Phật. Tam miệu tam Bồ Đề là Bồ Tát, còn Tam Bồ Đề là A la hán. Danh hiệu là tên gọi bằng cấp trong giáo dục của Đức Phật. Giống như đại học, thạc sĩ, tiến sĩ ở nhà trường hiện nay vậy. Phật là tiến sĩ, Bồ Tát là thạc sĩ. Cuối cùng là tốt nghiệp đại học. Đây là danh xưng của ba cấp bằng. Bằng cấp như thế nào? Ở đây đã nói rõ, A la hán đạt được Tam Bồ Đề, họ đã thành chánh giác. Nên gọi họ là A la hán. Nếu cao hơn nữa đến Chánh đẳng chánh giác, đó chính là Bồ Tát. Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, đây chính là Đức Phật. Là tên gọi của ba cấp bậc.

Chúng ta học Phật là tìm cầu điều này, không phải cầu danh văn lợi dưỡng. Liên quan đến danh văn lợi dưỡng của thế gian đều đọa lạc. Trở lại ngụp lặn trong luân hồi lục đạo. Như vậy là sai hoàn toàn.

Ngày nay chúng ta học Phật, bao nhiêu người bước đến cửa Phật. Bước đến cửa Phật, đốt hương tụng kinh niệm Phật. Hỏi họ đang cầu điều gì? Cầu thăng quan phát tài, cầu bình an. Không phải là cầu những thứ này sao? Trong Lục Tổ Đàn Kinh tôi thấy ngài Huệ Năng không cầu điều này. Lần đầu gặp Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn. Ngũ Tổ hỏi ngài, ông đến cầu điều gì? Con đến cầu làm Phật. Chúng ta chỉ thấy có ngài Huệ Năng, ngài thật sự khác người. Ngài là đến cầu được làm Phật. Ngài không hiểu ngôn ngữ trong Phật pháp. Nếu dùng ngôn ngữ Phật pháp là nói con đến cầu A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Hoặc dùng ngôn ngữ Trung quốc là con đến cầu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Ngũ Tổ thật không bạc đãi ngài, đã thành tựu ngài đạt được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Ngài thật sự thành Phật mới ra đi. “Phật thị môn trung hữu cầu tất ứng”, là thật không phải giả.

Lục ba la mật là đại hạnh tự lợi lợi tha cứu cánh viên mãn của Bồ tát trong đạo Phật, có thể đạt đến niết bàn bỉ ngạn. Niết bàn bỉ ngạn chính là thành Phật, viên mãn thành Phật.

Hết giờ rồi. Ngày mai chúng tôi sẽ giới thiệu với mọi người về sáu ba la mật.

HẾT TẬP 301

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 301 PAGE 1

Tập 302

Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 25.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi xuống. Mời quý vị xem “Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải”, trang 354, hàng thứ ba từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ ba chữ cuối cùng.

“Thử lục độ nãi Bồ Tát cứu cánh tự tha kiêm lợi chi đại hạnh, năng đáo niết bàn bỉ ngạn. Bồ Tát tự hành thử pháp, diệc dĩ thử giáo đạo lợi ích chúng sanh, cố tục vân giáo hoá an lập chúng sanh”. Chúng ta đọc tiếp mấy câu bên dưới. “Hội Sớ thích viết, dĩ đạo thọ tha vi giáo, chuyển ác thành thiện vi hoá. Dẫn đạo chúng sanh an trú chánh đạo, kiến lập đại tâm, cố vân an lập”.

Chúng ta đọc đến chỗ này. Lục ba la mật là sáu phương pháp tu học, là phương pháp tu học của tất cả Bồ Tát. Các ngài y theo phương pháp này để tu, đồng thời cũng lấy sáu phương pháp này để giáo hoá lợi ích chúng sanh.

Nên trong kinh văn này “lục độ chi hạnh giáo hoá an lập chúng sanh”. Lục độ ở trước đã nói rất nhiều. Về sau cũng có rất nhiều chỗ nhắc đến. Ở đây chúng ta đơn giản ôn tập lại một chút. Rất cần như vậy, vì sao? Bởi đây là nòng cốt quan trọng nhất của Bồ Tát hạnh mà chúng ta chưa làm được. Cổ nhân dạy rằng: “Đọc thư thiên biến, kỳ nghĩa tự kiến”. Chúng ta đọc tụng, lắng nghe chắc chắn không đến 1000 lần. Một ngàn lần cũng không gọi là nhiều. Điều này trong Phật pháp gọi là huân tu lâu ngày, chính là nói ý này.

Điều thứ nhất trong lục độ là bố thí. Trong kinh văn nói rất rõ, thường lấy bố thí. Bố thí có ba loại là: tài bố thí, pháp bố thí, vô uý bố thí. Tài bố thí được của cải, của cải có thể nuôi dưỡng thân mạng của chúng ta. Cũng chính là lợi ích về mặt vật chất. Pháp bố thí được trí tuệ, trí tuệ có thể nuôi dưỡng thân huệ mạng của chúng ta, để chúng ta minh tâm kiến tánh. Nói cách khác, đây là lợi ích về mặt tinh thần. Vô uý bố thí là thiện pháp, là việc tốt. Đối xử với tất cả chúng sanh, khi họ đau khổ tận tâm tận lực giúp họ, khiến họ không sợ hải, bình an vượt qua khó khăn. Như vậy gọi là bố thí vô uý. Đặc biệt là con người trước lúc lâm chung, khi đang chịu sự hành hạ của bệnh khổ. Nếu chúng ta có thể giúp họ, để bệnh khổ của họ được giảm nhẹ. Khiến họ cảm thấy an vui, cảm thấy an ủi, cảm thấy có người quan tâm nên họ không còn sợ hãi. Cách bố thí này rất quan trọng, gọi là bố thí vô uý.

Ba việc này chính là quả báo, ba quả báo. Người thế gian ai cũng hy vọng đạt được. Hy vọng thì hy vọng, nhưng chưa chắc có thể đạt được. Đây là cầu bất đắc khổ trong bát khổ. Tôi muốn cầu của cải, muốn cầu thông minh trí tuệ, muốn cầu mạnh khoẻ sống lâu. Muốn cầu khi về già có nhiều con cháu chăm sóc quan tâm. Đây là đại phước báu!

Phước báo từ đâu mà có? Do tu mà có. Quý vị nên biết, phước báo là quả. Có quả tất phải có nhân. Chúng ta không tu nhân thì làm gì có quả báo?

Người xuất gia thời xưa, vào chùa xuất gia. Trước tiên là dạy họ tu phước. Vì sao? Trong Phật pháp thường nói “pháp luân vị chuyển thực luân tiên”. Nếu trong cuộc sống gặp nhiều khó khăn, ngày không đủ ba bữa cơm. Ngày mai ở đâu còn chưa biết, như vậy làm sao có tâm học đạo? Các bạn đồng học có phước báo, nên thiện hữu mười phương hộ trì. Vì thế quý vị không cần lo lắng những điều này. Phước báo thật sự quá lớn. Phước báo của quý vị lớn hơn tôi rất nhiều.

Có thể nói trước 70 tuổi, đến hơn 70 tuổi tôi mới có một đạo tràng nhỏ. Trước 70 tuổi tôi không biết ngày mai mình ở đâu. Thân tâm con người không nơi nương tựa. Lúc trẻ được coi là rất may mắn, có duyên gặp được cư sĩ Hàn. Chúng tôi ở Đài Bắc kiến lập thư viện_Thư viện Hoa Tạng, Cô ấy làm thủ thư, trông coi đại chúng. Chúng tôi sống nương nhau ba mươi năm. Cô ấy qua đời, chúng tôi lại bắt đầu lưu lạc. Lúc trẻ lưu lạc, cô giữ tôi ở lại nhà cô. Cả nhà họ đối với tôi rất tốt, nhưng tâm chúng tôi lại bất an. Trong đầu chỉ nghĩ đến hôm nay không dám nghĩ đến ngày mai, Ngày mai người ta không vui đuổi tôi đi, như vậy là phải ra đi. Cũng may cô ta chăm sóc tôi ba mươi năm mới có thành tựu ngày hôm nay. Sau khi cô ta qua đời chúng tôi lại bắt đầu lưu lạc.

Thời gian ở Singapore lâu nhất, ba năm rưỡi. Rồi sau đó đến đây. Khi đến đây chính phủ tạo điều kiện ưu ái cho chúng tôi. Đồng ý cho chúng tôi lập đạo tràng ở đây. Đây là nhân duyên hy hữu khó gặp. Đạo tràng chúng tôi ở đây thành lập đã được mười năm rồi. Theo lý mà nói thì mười năm rồi. Nhà nho nói 7 năm tiểu thành, 9 năm đại thành. Tiểu thành là quân tử, đại thành là thánh hiền. Trong Phật pháp tiểu thành là được tam muội. Thực sự người bình thường, người thường thật sự siêng năng thì ba bốn năm sẽ được tam muội. Sáu bảy năm có người khai ngộ. Mười năm tôi tin rằng người khai ngộ không ít. Nhưng chúng ta đã lãng quên nên không thể y giáo phụng hành. Lãng phí thời gian, để 10 năm trôi qua, mà tâm chưa được thanh tịnh, sức khoẻ cũng không còn như 10 năm trước nữa. Thân tâm mệt mỏi. Tạp niệm, vọng tưởng chẳng những không giảm đi, mà có thể còn tăng thêm.

Chúng ta cũng đang tu hành, đang tu đạo. Nhưng là tu trong luân hồi lục đạo, không phải Bồ Tát hạnh, mà là phàm phu hạnh. Tự mình cần phải biết. Ba loại bố thí của Bồ Tát, chúng ta đang làm nhưng làm chưa đủ. Tài bố thí: mỗi vị đồng tu, nếu thật sự vì chánh pháp cửu trụ, vị hoá độ chúng sanh, thì nên giúp nhân dân nơi thành thị nhỏ này, hướng về luân lý đạo đức. Giúp nhân dân ở đây đoàn kết thành một nhà, tương thân tương ái, sống với nhau hoà đồng, hợp tác qua lại. Thành thị nhỏ này là tấm gương hoà bình cho cả nước và cho cả thế giới. Chúng ta có đang làm không? Có làm, chẳng phải không làm, nhưng công phu chưa đủ. Nguyên nhân chưa đủ là gì? Chúng ta quên là nên bắt đầu làm từ bản thân mình.

Trong mười năm này, chúng tôi một mặt là công việc lợi sanh. Hiệu quả nhất là bữa cơm chay buổi tối hằng tuần của chúng tôi. Việc này ngay từ ngày đầu tiên khai mạc học viện đã bắt đầu. Ngày đầu tiên khai mạc, đến chỗ này cảm thấy rất xa la. Chỗ này là khu căn cứ nổi tiếng của đạo Cơ Đốc ở Âu Châu, không có các tôn giáo khác. Phật giáo truyền đến đây, rất nhiều người cảm thấy kinh ngạc. Có nhiều người hỏi tôi, sao thầy dám đến đây. Chúng tôi đưa thiệp mời cư dân quanh hai con đường đó đến tham gia lễ khai mạc của chúng tôi, tiếp nhận buổi tiệc của chúng tôi. Chúng tôi trình bày với họ là tổ chức của chúng ta làm những việc gì. Chúng ta vì sao mà đến đây, mục đích và dụng ý đến đây là gì. Toàn bộ đều trình bày với họ.

Chúng tôi tiếp đãi họ bằng tiệc chay. Họ nghe xong đều rất hoan hỷ. Đương nhiên, “thính kỳ ngôn nhi quan kỳ hành”. Chúng tôi nói rất hay, nhưng có phải làm đúng như vậy hay không? Mười năm nay họ đã tương đối khẳng định, đều có thể sanh tâm hoan hỷ. Nền tảng này làm được coi là không tệ. Sau khi ăn cơm xong, có mấy vị đồng tu đến nói với tôi. Họ nói pháp sư, hoạt động này của quý vị có thể tổ chức nhiều hơn không? Mọi người đều rất thích. Tôi nói được, mọi người đã thích ăn chay như vậy, chúng tôi sẽ đáp ứng cơm chay vào mỗi tối thứ bảy hàng tuần. Bất cứ ai cũng có thể đến đây ăn cơm. Suốt mười năm đều như vậy. Buổi tiệc chay vào tối thứ bảy hằng tuần này, chúng tôi sẽ tổ chức mãi không ngừng. Đã kết nhân duyên rất tốt với dân chúng Đồ Văn Ba.

Sự nghiệp từ thiện ở đây, chúng tôi ủng hộ toàn tâm toàn lực. Điều này mọi người đều nhìn thấy. Nên bây giờ người ở đây rất tán thán chúng tôi, họ nói người trong học viện Tịnh Tông đều là người tốt. Chính phủ ủng hộ chúng tôi, nhân dân cũng ủng hộ chúng tôi, thật hiếm có. Hy vọng 10 năm về sau, không thể sơ suất giống như trước. Mười năm về sau nếu không thể thực hành ba căn bản, không thể thực hành lục hòa kinh. Chúng tôi sẽ rất có tội, làm sao xứng đáng với chư Phật Bồ Tát. Làm sao xứng đáng với sự hộ trì của tứ chúng thiện hữu trên toàn thế giới?

Nên nhớ, người xưa có câu rất hay: “Một hạt gạo của thí chủ lớn như núi tu di, đời này không ngộ đạo thì mang lông đội sừng mà trả nợ”. Ngộ đạo của chúng ta chính là vãng sanh tịnh độ. Trước tiên phải nghĩ kỹ, tâm hành hiện nay của chúng ta, thế giới Cực Lạc có hoan nghênh hay không. Khi đức Thế Tôn giới thiệu cho chúng ta, ngài nói rất rõ. Trong kinh Di Đà cũng nói, người ở thế giới tây phương Cực Lạc đều là các bậc thượng thiện nhơn câu hội lại một chỗ. Thế giới Cực Lạc vốn là câu lạc bộ của các bậc thượng thiện nhơn. Nếu chúng ta muốn tham gia, thì phải xem chúng ta có đầy đủ điều kiện thượng thiện hay không? Đây là điều mà tất cả các vị đồng học Tịnh độ tông đều phải biết. Nếu tâm hành bất thiện, dù có niệm Phật A Di Đà cũng vô dụng.

Nếu Phật A Di Đà tiếp dẫn chúng ta đến thế giới Cực Lạc, chúng ta làm loạn ở thế giới Cực Lạc, sẽ làm hỗn loạn xã hội của họ. Phật A Di Đà chắc chắn không làm việc như thế. Nên đến thế giới tây phương Cực Lạc đều phải đầy đủ điều kiện thượng thiện. Chúng ta cũng đã thấy có người một đời làm ác, vì sao lúc lâm chung hiện ra đoan tướng tốt như vậy? Bởi họ phù hợp với điều kiện đó. Một đời làm ác nhưng khi lâm chung biết sám hối. Nghiệp chướng đã tiêu trừ và sau đó không còn tạo nữa. Họ chính là bậc thượng thiện nhơn. Họ đã đầy đủ điều kiện của thế giới Cực Lạc. Nên ngày ngày điều quan trọng nhất là vun bồi điều kiện này. Lục ba la mật cũng là giúp chúng ta vun bồi.

Tài bố thí nuôi dưỡng thân, quả báo là dưỡng thân. Pháp bố thí là nuôi dưỡng tâm, được trí tuệ. Bố uý vô thí là thiện hành, được quả báo là mạnh khoẻ trường thọ. Trong đó mạnh khoẻ trường thọ là quan trọng nhất, khi tuổi già có người phục vụ. Quả báo này là gì? Chúng ta chịu quan tâm đến người già, đồng ý chăm sóc người già. Nhân như thế nào sẽ được quả báo như thế. Nếu chúng ta hiềm ghét và ruồng bỏ người già, đến khi mình già con cháu sẽ ghét mình, đều ruồng bỏ mình. Đó là quả báo hiện tiền. Đến lúc đó tâm cứ bất bình, suốt ngày cư sầu bi khổ não. Như vậy chúng ta lại lưu chuyển trong luân hồi lục đạo. Niệm Phật cầu sanh tịnh độ cũng không thể mãn nguyện. Cần phải hiểu rõ về nhân quả báo ứng.

Học viện chúng ta giúp bệnh viện Đồ Văn Ba mỗi tháng một vạn tiền thuốc. Một năm 12 vạn, không thiếu năm nào. Trung tâm an dưỡng của Cơ Đốc giáo, họ tương đối khó khăn chúng tôi cũng giúp đỡ, kinh phí cũng mỗi tháng một vạn. Một năm 12 vạn. 20 vạn này đều là bố thí vô uý. Quan tâm người bệnh, quan tâm người bệnh nặng sắp vãng sanh. Điều mà chúng tôi thiếu đối với một số người già là chúng tôi không thể quan tâm đến họ được. Chúng tôi rất muốn lập viện dưỡng lão. Sự nghiệp phúc lợi cho người già, chúng tôi xưa nay rất quan tâm. Mỗi khu vực, mỗi quốc gia trên toàn thế giới chúng tôi đều tham quan khảo sát tỷ mỷ.

Phúc lợi của người già ở Âu Châu, so với các khu vực khác trên toàn thế giới thì Âu Châu làm tốt nhất. Điều kiện tiên quyết của Âu Châu là đất rộng người thưa, nên hoàn cảnh cư trú tốt nhất. Nhưng nó thiếu đi cuộc sống tinh thần, thiếu đi sự ấm áp. Người Âu Châu rất tuân thủ pháp luật, điều này đáng được tuyên dương. Pháp luật nếu thêm lễ kính vào, như vậy sẽ rất hoàn mỹ. Hợp tình, hợp lý, hợp pháp. Những năm cuối của người già, đó là thời gian hạnh phúc nhất trong cuộc đời họ. Chúng tôi đã suy nghĩ rất nhiều năm, luôn hy vọng có thể thực hiện được sự nghiệp này. Phật pháp thường nói, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Chỉ cần chúng ta không bỏ ý niệm này thì tâm tưởng sự thành. Hy vọng có ngày sự việc này thật sự thành tựu.

Chúng tôi không có năng lực lập viện dưỡng lão với mô hình lớn, chỉ làm với quy mô nhỏ. Khoảng hai mươi người, năm mươi người. Viện dưỡng lão của họ ở đến mấy trăm người, chúng ta không có năng lực đó. Chúng ta lập một viện dưỡng lão ba đến năm mươi người ở. Làm cho tốt, làm thành một viện dưỡng lão điển hình. Chúng tôi tham quan trung tâm quan hoài của Cơ Đốc giáo_Trung tâm quan hoài lâm chung. Họ chỉ có sáu phòng, đồng thời chỉ có thể chăm sóc được sáu người. Khi tôi đến tham quan họ nói, người ở thời gian dài nhất là ba tháng. Có người ở một tuần là đi, hai ba tuần đi cũng có. Ở đây chỉ có sáu phòng. Họ chuyên môn làm việc an ủi người già sắp lâm chung, khiến họ trước lúc lâm chung tâm tình an vui, có thể cảm thấy ấm áp. Điều này trong Phật pháp nói là khi lâm mạng chung không có sợ hãi, không có âu lo, không có vướng mắc, không có phiền não. Chắc chắn được vào nơi an lành, không bị đọa vào ba đường ác.

Họ tín ngưỡng tôn giáo nhất định được lên thiên đường. Họ niệm Phật thì nhất định được vãng sanh thế giới Cực Lạc. Nếu lâm chung có điều bất bình, nếu có oán hận. Như vậy chắc chắn sẽ bị đọa vào ba đường ác. Nên việc làm của trung tâm này là việc làm của Bồ Tát. Đồng nghĩa với việc đem một người già từ ác đạo đưa đến thiên đường, từ ác đạo đưa đến thế giới Cực Lạc. Quý vị nghĩ xem sự nghiệp này vĩ đại biết bao, thù thắng biết bao. Nên đây là bố thí vô uý.

Giới có luật nghi giới, nhiếp thiện pháp giới, và nhiêu ích hữu tình giới. Ở trước chúng ta đã học qua. Luật nghi giới là tự thiện. Trong nhà Phật nói thiện căn phước đức nhân duyên. Thiện căn chúng ta từ đâu mà có? Thiện căn được trồng từ luật nghi giới. Luật nghi giới nhất định bắt đầu từ Đệ Tử Quy và Cảm Úng Thiên. Giới luật của chúng ta ngày nay là hữu danh vô thực. Nguyên nhân vì đâu? Bởi chúng ta đã mất gốc. Tuyệt đối không nên có phân biệt chấp trước. Đệ Tử Quy là của Nho giáo không phải của Phật giáo. Cảm Ứng Thiên là của Đạo giáo không phải của Phật giáo. Chúng ta phân biệt chấp trước như vậy là sai lầm, là hoàn toàn không hiểu Phật pháp đại thừa. Thật sự thông đạt và hiểu về đại thừa, vậy đại thừa đã nói như thế nào? Biến pháp giới hư không giới là một thể trong một sinh mạng. Là tự tánh thanh tịnh viên minh thể. Từ thể mà nói thì gọi là Phật. Phật tánh. Pháp tánh đều là từ thể mà nói, nên kinh đại thừa nói “tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Chúng ta muốn hỏi, Khổng Tử có phải là Phật không? Lão Tử là Phật ư? Phải, sao lại không phải. Tất cả chúng sanh đều là Phật. Không thể nói Khổng Tử và Lão Tử là ngoại lệ. Họ ứng hoá tại Trung Quốc. Nếu có chúng sanh đáng dùng thân thánh hiền để được độ thoát, thì hiện thân thánh hiền mà vì họ thuyết. Vấn đề này không phải đã giải quyết rồi sao! Ở Ấn Độ, nếu có chúng sanh đáng dùng Phật Bồ Tát để được độ thoát, liền hiện thân Phật Bồ Tát mà vì họ thuyết pháp.

Phật không có thân tướng nhất định nào. Phật không có danh hiệu, Phật không có nói pháp nhất định nào. Chúng ta phải thấu hiểu thông đạt những đạo lý này. Phải thật sự nhận biết Phật pháp mới có thể học Phật. Có phân biệt chấp trước vĩnh viễn không thể vào cửa Phật. Ở trước đã nói với quý vị về tông chỉ Kinh Kim Cang. Viễn ly tứ tướng chính là đã vào cửa Phật. Kinh văn trong Kinh Kim Cang nói rất hay: Tiểu thừa sơ quả Tu Đà Hoàn, Tu Đà Hoàn đã phá bốn tướng. Tu Đà Hoàn tự nói, nếu họ chưa phá bốn tướng thì Đức Thế Tôn không gọi họ là Tu Đà Hoàn. Bản thân Tu Đà Hoàn có thừa nhận phá bốn tướng hay không? Họ không có tâm này. Nếu họ có tâm, tôi đã phá tứ tướng, thì cái tôi đó vẫn chưa phá. Họ chấp trước vẫn có ngã, vẫn có nhân. Họ tuyệt không cho rằng mình đã phá bốn tướng, như vậy mới thật sự phá bốn tướng. Cần phải sự thật hiểu chân tướng này.

Nên luật nghi là tự mình tu thiện, chúng ta đều có thể làm được. Đệ Tử Quy thực hành được, Cảm Ứng Thiên thực hành được, Thập thiện nghiệp thực hành được. Sau đó là Tam quy ngũ giới, Sa di luật nghi, tất cả đều thực hành một cách rất tự nhiên và dễ dàng. Đây mới là đệ tử Phật chân chánh. Nhiếp thiện pháp tăng trưởng bồ đề. Nhiếp thiện pháp giới cũng chính là thập thiện pháp. Trong Giới luật không nói phải hành trì. Chỉ cần đối với chính mình thật sự có lợi ích. Đối với chính mình thân tâm an lạc mạnh khoẻ, giúp mình đoạn ác tu thiện. Trong giới luật không nói cũng nên làm, đây là tăng trưởng bồ đề.

Thứ ba là nhiêu ích hữu tình giới. Đối với tất cả chúng sanh được tốt, có lợi ích. Trong Kinh Phật cũng không nói, nhưng chúng ta gặp được có cần làm hay không? Cần làm. Tôi đưa ra một ví dụ. Có một lần tôi đến Bắc Kinh để phỏng vấn và ở tại khách sạn quốc tế. Tôi từ trên cầu thang đi xuống gặp một vị Phật tử người Mỹ. Ông họ Từ, là Hoa kiều, chúng tôi gặp nhau rất hoan hỷ. Ông ở Mã Lý Lan Châu thường đến Hoa phủ chúng tôi, lúc đó chưa gọi là Tịnh tông học hội, gọi là Hoa Phủ Phật giáo hội. Nên chúng tôi rất thân. Ông nói: ông rất hoan hỷ. Con trai ông hôm nay cưới vợ. Vợ là người Nhật Bản. Hôm nay có rất nhiều khách quý đến chúc mừng. Ông mời Trình Tư Viễn, là phó chủ tịch hội nghị hiệp thương chính trị, mời ông này làm người chứng hôn. Nên có thêm mấy vị bộ trưởng đến tham dự. Đại sứ Nhật Bản, còn có rất nhiều nhà xí nghiệp của Nhật Bản. Đây là một hôn lễ rất thù thắng. Cô dâu và chú rể đều là sinh viên trường đại học Bắc Kinh. Họ là bạn học với nhau. Ông ấy nhìn thấy tôi cũng mởi tôi đi, mời tôi đi làm người chứng hôn. Nên tôi đã ngồi vào bàn người chứng hôn. Tôi cùng ngồi với Trừng Tư Viễn, một tăng một tục. Đây chính là nhiêu ích hữu tình. Những vị quan lớn này bình thường không tiếp xúc đến Phật pháp. Họ thấy tôi hình như cảm thấy rất kỳ lạ. Người chứng hôn nhất định phải nói vài lời, nên tôi biết tôi có thể nói mười phút Phật pháp, đem Phật pháp giới thiệu với mọi người.

Cắt bỏ 0:44:04 Tôi đi bất ngờ nên không chuẩn bị cơm chay, tôi ăn rau trong thức ăn của họ, cũng cầm ly rượu kính ông ta. Ông ta nói Phật giáo sao lại tự tại như vậy? Tôi nói đúng vậy! Chẳng phải Phật giáo không được ăn thịt uống rượu sao? Tôi nói, đúng vậy. Không uống rượu, định nghĩa thật sự không uống rượu là không được uống say. Vì uống say sẽ loạn tánh. Một ly này của tôi không say được, tôi kính mọi người. Mười phút, buổi tiệc này khoảng một tiếng. Mọi người đều rất hoan hỷ, từ trước nay chưa từng nghe đến Phật pháp.

Trong trường hợp này chúng ta tham dự, thì đây là cơ hội độ chúng sanh, là để những người này trồng thiện căn. Đây là nhiêu ích hữu tình. Là biểu hiện rất từ bi của nhà Phật. Đây không phải phá trai, không phải phá giới. Nên trì giới nhất định phải biết tuỳ cơ ứng biến. Ở trong trường hợp nào nên dùng phương thức gì để biểu đạt, không phải vì tự lợi mà vì lợi tha. Đây là một ví dụ.

Tinh tấn cũng có ba. Ở trước chúng ta nhìn thấy áo giáp tinh tấn. Áo giáp tinh tấn là thiện căn phương tiện. Áo giáp là gì? Là giới luật. Một người trì giới, ở trong xã hội này sẽ không bị những gì bất lương của xã hội làm ô nhiễm. Trong suốt mấy mươi năm này của chúng tôi, đã hơn 50 năm. Tôi không xem ti vi, tin tức, tạp chí, báo. Cho đến những sách thông thường tôi cũng không xem. Trong Giới Kinh có quy định, trong mười giới Sa Di cũng có. Thiện căn để bảo hộ chính mình rất quan trọng. Chúng tôi thân cận đều là kinh điển, mỗi ngày không rời xa. Đôi khi có thiện pháp như sách của Nho giáo và sách của Đạo giáo, điển tịch của thánh hiền, sách của các tôn giáo khác. Đây là gì? Đây là nhiếp thiện pháp tinh tấn. Hy vọng chúng ta hiểu được tôn giáo mình, cũng hiểu các tôn giáo khác. Tìm cầu sự đoàn kết của tôn giáo. Tìm cầu hoá giải sự ngộ nhận giữa các tôn giáo, hổ tương học tập, thì vấn đề này sẽ được giải quyết.

Lợi lạc hữu tình, là tu trì vô tận thiện căn. Nhiếp thiện là thiện căn viên mãn. Lợi lạc hữu tình là vô tận thiện căn. Đối với chúng sanh có lợi lạc, đối với chúng sanh có lợi ích.

Thực hành pháp bố thí, chúng tôi ấn tống Địa Tạng Kinh. Mục tiêu của chúng tôi là mười ngàn bộ. Mười ngàn bộ Đại Tạng Kinh đem tặng trên toàn thế giới. Hai năm nay nhà in ấn Thương Vụ tái bản Tứ Khố Toàn Thư, chúng tôi mua 100 bộ. Nhà sách Thế giới nói với tôi, họ muốn tái bản Tứ Khố Hội Yếu. Tôi đặt họ 200 bộ đem tặng trên toàn thế giới. Những lúc này tôi thường nghĩ đến cuốn Quần Thư Trị Yếu của Đường Thái Tông. Thật không ngờ có một vị đồng tu tìm được sách này và gởi cho tôi. Phân lượng của Tứ Khố Toàn Thư lớn như vậy, nên bắt đầu đọc từ đâu? Tôi suy nghĩ đã nhiều năm. Hy vọng đem những tinh hoa hay nhất từ trong Tứ Khố Toàn Thư trích dẫn ra và biên tập thành một cuốn sách. Xã hội hiện nay rất cần điều này. Đây là Giáo huấn của các bậc thánh hiền.

Đầu năm dân quốc, mười năm trước khi tôi ra đời. Các học giả, chuyên gia, chư vị đại đức đương thời cũng đang biên tập sách này. Đã biên tập xong. Dân quốc năm mười chín xuất bản, năm thứ mười sáu hoàn thành, là dân quốc năm thứ mười sáu. Năm dân quốc thứ 16 là năm tôi ra đời. Bộ sách này hoàn thành mất hết mười năm, cách bốn năm sau mới xuất bản, Khi xuất bản sách này tôi được bốn tuổi. Tôi tin rằng những cuốn sách này, số lượng ấn hành nhất định không nhiều, đại khái khoảng 1000 bộ.

Gần 100 năm, xã hội hiện nay rất động loạn. Sách này còn có thể tồn tại chăng? Biết có cuốn sách này nhưng chưa chắc đã tìm thấy. Không ngờ có người tìm được tặng cho tôi. Tôi thấy sách đã cũ rách nhưng không bị mất mát. Số trang hoàn chỉnh, chữ không bị mờ. Tôi cũng đưa cho nhà sách Thế Giới in mười ngàn bộ. Bộ sách này là gì? Bộ sách này là Tứ Khố Nhập Môn. Nếu muốn xem Tứ Khố Toàn Thư thì trước nên xem sách này. Bộ sách này là tinh hoa của kinh sử tử tập. Tất cả có tám cuốn. Tứ Khố Toàn Thư có 1500 cuốn bìa cứng, nhưng bộ này chỉ có tám cuốn. Sau khi xem bộ sách này, đối với Tứ Khố Toàn Thư sẽ có cảm tình, vì đã hiểu biết về nó. Sau đó muốn chuyên nghiên cứu về môn nào, chúng ta đều biết và sẽ tìm được. Đây là chiếc chìa khoá để phục hưng lại nền văn hoá truyền thống xưa.

Bộ Trị Yếu của Đường Thái Tông là bảo điển trị quốc. Làm sao để xã hội an định hoà bình. Làm sao để nhân dân có cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn. Tài liệu gốc của hai bộ sách này đều là Tứ Khố Toàn Thư. Bộ sách của Đường Thái Tông là chú trọng về mặt chính trị. Quốc Học Trị Yếu, trọng điểm của nó là trị học, chính là nghiêng về học vấn. Hai bộ sách này quá hay. Hai bộ sách này là để lớp trẻ trong thời hiện đại có đường để đi, không đến nổi than mình sức yếu không làm được việc muốn làm. Thật có cửa có thể bước vào.

Bộ sách của Đường Thái Tông hôm qua tôi đã nhận được. In xong, gởi trước một bộ để tôi xem. Tôi xem thấy rất hoan hỷ. Quốc Học Trị Yếu khoảng cuối tháng tư có thể xuất bản. Đây là pháp bố thí, là lợi lạc hữu tình tinh tấn. Nhiếp thiện pháp chính là nhiếp thiện tinh tấn, lợi lạc hữu tình tinh tấn. Vừa rồi tôi chưa nói về nhẫn nhục, chúng ta tiếp tục bổ sung vấn đề này.

Nhẫn nhục cũng có ba loại. Thứ nhất là phải “nhẫn oán hại”. Oan gia muốn làm tổn hại mình, cũng phải nhẫn. Họ không vừa ý nên huỷ báng, huỷ nhục, đố kỵ chúng ta, nên họ làm nhiều việc để tổn hại. Chúng ta đều phải nhẫn nhục. Như trong kinh điển nói về Vua Ca Lợi cắt thân của Nhẫn nhục tiên, nhưng tiên nhân đều có thể nhẫn. Chẳng những không có chút oán hận nào, mà còn nói với Vua Ca Lợi, tương lai tôi thành Phật người đầu tiên tôi độ là ông. Nhẫn Nhục Tiên lúc đó chính là tiền thân của Đức Thế Tôn. Khi đức Thế Tôn chưa thành Phật, đang tu Bồ Tát hạnh, tu nhẫn nhục ba la mật.

Sau khi Đức Thế Tôn thành Phật, người đầu tiên được độ là tôn giả Kiều Trần Như. Kiều Trần Như chính là vua Ca Lợi lúc đó. Đức Thế Tôn nói lời đã giữ lời. Không phải nói dối, không phải nói lời dễ nghe, ngài thật sự đã đến độ ông ấy. Đây là gì? Biết được tất cả chúng sanh với mình là nhất thể. Họ không thích tôi đó là ngộ nhận nhất thời, không nên tính toán. Vì họ chưa biết nhiều về tôi, chưa hiểu hết về tôi nên sinh ra ngộ nhận. Lạc mất tự tánh, nên con người xưa nay cứ ham danh lợi, bị dục vọng dẫn dắt.

Chúng ta tin rằng, họ đọc sách thánh hiền, họ có căn cơ. Tại sao còn làm những việc này? Điều này ngày xưa thầy Lý nói với tôi, nhìn thì thấu suốt nhưng không nhẫn nhịn được, nên mới làm những điều này. Lợi ích lớn như vậy để ngay trước mắt. Suốt đời nghèo khó, hiện nay trong chốc lát cho họ tài sản mấy ức. Tâm họ sẽ bị động. Trong hoàn cảnh đó không động tâm, như vậy là đã được định. Chưa được định làm sao không thể động tâm? Nên họ động tâm, họ thay đổi. Nếu đi theo con đường thế tục còn có thể tha thứ, không cần tính toán!

Chúng ta nên học Đức Thế Tôn, đến khi tôi thành Phật tôi sẽ trở lại độ họ. Vì họ có duyên với tôi. Nên trong thuận cảnh thiện duyên không sanh tham luyến, nghịch cảnh ác duyên không sân nhuế. Trong tất cả cảnh giới đều có thể giữ thanh tịnh bình đẳng giác của chính minh. Trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày duy trì thường tuỳ Phật học của mình. Câu này rất quan trọng, đây là nguyện thứ năm của Bồ Tát Phổ Hiền. Thường tuỳ Phật học chính là không rời kinh điển. Mỗi ngày rảnh rỗi đều thích đọc sách, thích nghe kinh, nuôi dưỡng thói quen này. Thói quen này cũng như mỗi ngày ăn cơm uống nước vậy. Mỗi ngày không thể chẳng ăn cơm, không thể chẳng uống nước. Mỗi ngày không thể chẳng đọc kinh Phật, không thể chẳng đọc sách thánh hiền. Như vậy mới thật sự có thể giữ được, không bị ảnh hưởng môi trường bên ngoài. Điều này không làm được thì chắc chắn bị môi trường ảnh hưởng. Chúng ta không khai ngộ, khi chưa khai ngộ nhất định phải hiểu một môn thâm nhập, chỉ học một thứ.

Quý vị nên xem người xưa. Trong Ảnh Trần Hồi Ức Lục của Đàm Hư Pháp Sư có ghi một câu chuyện có thật. Đàm Hư Pháp sư xuất gia khi tuổi trung niên. Khi chưa xuất gia, theo ba người bạn cùng nhau mở một tiệm thuốc bắc. Trong đó có người cư sĩ họ Lưu, về sau cũng xuất gia. Ông Lưu học Phật là thâm nhập một môn và huân tu lâu ngày. Ông ta đọc kinh Lăng Nghiệm, chỉ một bộ kinh này. Đọc được bao nhiêu năm? Đọc được tám năm, tám năm ròng rã đọc Lăng Nghiêm. Thâm nhập một môn, ông là cư sĩ tại gia.

Một hôm buổi trưa ít khách, nên đã ngủ gục trên quầy. Giờ nghĩ trưa ông ta ngủ gục trên quầy và nằm mộng. Giấc mộng này hình như là thật. Trong mộng nhìn thấy hai người đi vào tiệm. Hai người này quen, là bạn. Ngày trước vì vấn đề tiền bạc mà kiện cáo ra pháp đình. Hai người này thua kiện nên thắt cổ tự vẫn. Nên khi thấy hai người này đến trong lòng rất sợ hải, có phải là đến trả thù không? Rốt cuộc thấy hai người này đến, thái độ rất hoà nhã không có gì hung ác cả. Đi đến trước mặt ông ta liền quỳ xuống. Ông Lưu hỏi, các ông đến làm gì? Họ nói, tôi cầu siêu độ. Lúc này tâm ông đã định lại, họ đến để cầu siêu độ. Ông ta cũng rất hối hận, vì dính dáng đến tiền bạc mà khiến hai người họ tự tử, cũng rất đau khổ nên hỏi họ. Các ông muốn tôi siêu độ như thế nào? Họ nói, chỉ cần ông đồng ý là được. Ông ta nói được, tôi đồng ý với quý vị. Hai linh hồn này, bước lên đầu gối ông ta, rồi bước lên trên vai và bay lên trời.

Sau khi hai linh hồn này lên trời, lại có hai người nữa đến. Một phụ nữ dẫn theo một đứa trẻ, nhìn lại thì ra vợ trước của ông dẫn theo đứa con. Họ cũng đã chết. Gặp lại ông liền hỏi, hai người đến làm gì? Cũng là đến cầu siêu độ. Phương pháp giống nhau, chỉ cần ông đồng ý. Được, ông nhận lời. Nhìn thấy hai người này cũng bước lên trên đầu gối rồi bước lên vai và bay lên trời. Ông ta dựa vào năng lực gì để siêu độ người khác? Tám năm ròng đọc Lăng Nghiêm. Thâm nhập một môn huân tu lâu dài, quỷ thần biết ông có bản lĩnh này nên tìm đến cầu xin ông siêu độ. Nếu không thì họ đến tìm làm gì. Vì sao? Bởi tìm cũng vô ích thôi. Điều này chúng ta có thể chứng nghiệm được, tu hành thuần thục một môn công đức lớn biết bao.

Bao nhiêu người xem kinh, nghiên cứu kinh Phật. Nhưng chủng loại rất nhiều, xem rất phức tạp. Xem mấy mươi năm cũng không có công lực này, quỷ thần không tìm ông họ. Thâm nhập một môn, quỷ thần sẽ tìm đến mong giúp họ siêu độ.

Tôi có biết một người, hiện nay người này vẫn còn sống, cũng là mười năm chuyên tu một bộ kinh. Thường có linh hồn tìm ông nhờ siêu độ. Ông siêu độ rất đơn giản, không cần phải tổ chức pháp hội. Có khi niệm danh hiệu Phật, có khi đọc một đoạn kinh để đưa họ đi. Thiện căn sâu dày, sẽ có năng lực đưa họ đến thế giới Cực Lạc. Như vậy mới biết, chuyên tu một môn có sức mạnh lớn như vậy. Nên một môn là chuyên tâm, nhiều môn là tán tâm. Tán tâm muốn thành tựu rất khó!

Đây là đối với oán thân trái chủ. Đệ tử nhà Phật không bỏ một ai. Một ai ở đây không có chú thích ở dưới là trừ những oán thân trái chủ ra, ngài không nói. Không bỏ một ai, chính là oán thân trái chủ đều bình đẳng như nhau. Chỉ cần có duyên thì tự họ sẽ đến tìm, thì phải giúp đỡ họ. Nếu không có năng lực họ sẽ không xuất hiện. Có năng lực họ xuất hiện, chính là đến nhờ giúp họ siêu độ. Chúng ta chỉ cần thành tâm thành kính nhận lời họ. Công đức tu và đạo lực của ta có thể giúp cho họ được siêu sanh.

Loại thứ hai là an thọ khổ, điều này cũng trong nhẫn nhục. Đây là gì? Trong cuộc sống hằng ngày tất cả đều phải nhẫn chịu. Không bị hoàn cảnh ác liệt làm dao động. Ngày xưa người tu hành đa số ở trong núi rừng, vì cảnh thanh tịnh. Đối với những thôn làng lân cận, ít nhất cách nhau đến 30 dặm, nghĩa là khoảng cách khoảng 2 km. Như vậy khi cần mọi thứ cũng rất dễ dàng, nhưng ở đó rất thanh tịnh không có ai làm phiền. Đôi khi trong cuộc sống có thiếu thốn cũng phải nhẫn nại. Có thể chịu nóng, có thể chịu đói, không sợ lạnh nóng. Một lòng hướng đạo. Không quan tâm điều gì và cũng không sợ gì cả. Chỉ cần một bộ kinh Vô Lượng Thọ và một câu Phật hiệu, mỗi niệm cầu sanh tịnh độ. Thân thể này đã buông xả, giao thân này cho Phật A Di Đà, Phật A Di Đà sẽ chăm sóc. Nếu thọ mạng đến, Ngài sẽ tiếp dẫn về tây phương Cực Lạc. Còn như thọ mạng chưa đến, Phật A Di Đà sẽ quan tâm đến sinh hoạt của chúng ta. Nhưng cuộc sống chúng ta không phải giàu có, mà rất thanh bần, chắc chắn sống được. Cuộc sống thanh bần tiêu nghiệp chướng và tăng phước huệ.

Trong Hoằng Nhất Đại Sư Giảng Diễn Tập, có một bài đặc biệt nói với chúng ta về sự tiết kiệm của Đức Thế Tôn, khuyên chúng ta nên học tập. Lãng phí là tổn phước báo, không phải tiêu nghiệp chướng. Phước báo tổi rồi thì tội nghiệp tăng trưởng. Tiết kiệm là tiêu nghiệp chướng, tăng phước đức. Trong cuộc sống hằng ngày cái gì tiết kiệm được thì nên tiết kiệm, không nên lãng phí.

Nên nhớ rằng giới khoa học cảnh cáo chúng ta, địa cầu này trong tương lai không xa, sẽ có nguy cơ về lương thực, nguy cơ về nguồn năng lượng, nguy cơ về nguồn nước. Những thứ này đều trực tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta. Nếu chúng ta tiết kiệm, quen sống cực khổ. Khi khổ nạn này đến, chúng ta không cảm thấy quá khổ. Bình thường sống quá thoải mái quá sung túc, một khi gặp thiên tai liền cảm thấy rất đau khổ.

Chúng ta nghĩ đến tăng đoàn khi Đức Thế Tôn còn tại thế. Ngày ăn một bữa đêm nghĩ dưới gốc cây. Ngày hôm nay đi khất thực, khất thực không được cũng không sao. Ngày đó vẫn tinh tấn tu tập thiền định. Hai ngày khất thực không được cũng không chẳng lo, uống miếng nước trong hồ là được rồi. Không như hiện nay. Hiện nay người đô thị thật như cổ nhân nói được nuông chiều từ bé. Để họ ở ngoài đồng, để trên mảnh đất tự nhiên họ sẽ không sống nổi.

Vấn đề hiện nay thực sự nghiêm trọng hơn ngày xưa rất nhiều. Tôi nhớ lúc nhỏ, khoảng sáu bảy tuổi. Khi bọn trẻ ở nông thôn chơi đùa, nước trong ruộng lúa có thể uống, rất sạch sẽ. Lấy tay vọc lên là có thể uống. Còn có rất nhiều lá cây có thể ăn. Người nông thôn không có gì ăn, nên hái lá cây, hái hoa. Hoa cũng có thể ăn. Bây giờ phiền phức, bây giờ đất đai đã bị nhiễm độc. Thuốc và phân bón, nước thải của công nghiệp. Nguồn nước nhiễm ô, đất đai nhiễm ô. Cho nên không dám ăn, rau dại cỏ dại dám ăn không? Chúng tôi lúc nhỏ dám ăn, nhổ cỏ lên ăn rễ cây cỏ. Rễ cỏ có hương vị rất ngọt. Hiện nay toàn bộ thế giới đã thay đổi.

Trong thời đại này, mình càng phải nên coi trọng đức hạnh của mình. Đi con đường của Phật Bồ Tát, đi con đường của các bậc thánh hiền chắc chắn an toàn, không có sai lầm. An toàn đối với cảnh khổ nạn. Không có thiên tai, thường nghĩ rằng khi có thiên tai, tôi phải làm sao, phải chuẩn bị tâm lý. Để khi thiên tai đến không bị sợ hải, không khiếp sợ.

Thứ ba là tu hành Phật pháp. Tu hành Phật pháp cần thời gian rất dài. Nếu không có nhẫn nhục sẽ tu không thành. Ví dụ như một môn thâm nhập huân tu lâu dài. Không có sức nhẫn nhục có thể làm được chăng? Trong Ảnh Trần Hồi Ức Lục nói về ông Lưu, một bộ kinh Lăng Nghiêm đọc suốt tám năm. Người không có tâm lâu dài, không có kiên trì không làm được! Phân lượng kinh Lăng Nghiêm rất dài, gần tương đương với kinh Pháp Hoa. Một ngày chỉ có thể đọc một bộ. Mới đọc chưa thuần thục cũng cần khoảng bảy đến tám tiếng. Đọc thuần thục rồi, một biến cũng phải cần bốn tiếng. Nếu không kiên trì không làm được điều này. Đây chính là nhẫn nhục.

Không riêng đọc kinh mà niệm Phật cũng như vậy. Câu Phật hiệu này nhìn thì rất dễ, rất đơn giản. Nhưng “đô nhiếp lục căn tịnh niệm tương tục”, chúng ta có thể làm được chăng? Làm được đó là người niệm Phật chân chánh, họ thật có cảm ứng. Đô nhiếp lục căn nói một cách đơn giản là buông bỏ phân biệt chấp trước đối với tất cả pháp trong thế xuất thế gian. Đó chính là đô nhiếp lục căn. Đối với câu Phật hiệu này không hoài nghi không xen tạp. Khi niệm Phật không có tạp niệm. “Nhất thanh Phật hiệu nhất thanh tâm, thanh thanh Phật hiệu thanh thanh tâm”. Tâm và khẩu là một không phải hai. Cách niệm này cổ nhân gọi là, tâm và tâm tương ưng. Một niệm tương ưng một niệm Phật, niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật. Ta với Phật cảm ứng đạo giao.

Niệm được tám, mười năm, sẽ đạt được niệm Phật tam muội. Được niệm Phật tam muội sẽ có oán thân trái chủ đến nhờ siêu độ. Chỉ cần một cái gật đầu họ liền được siêu sanh. Vì sao? Vì ta thật có năng lực, thật có công đức. Họ được ta gia trì, và được vãng sanh

Pháp thứ năm của lục độ là “thiền định”. Thiền định cũng có ba nghĩa. Thứ nhất là “an trú”. Thiền định là điểm tu hành then chốt của Bồ Tát. Vì sao? Bởi sau khi được định thì khai mở trí tuệ và sẽ khai ngộ. Bát nhã là khai ngộ. Các pháp trước đều là giúp ta đạt định. Bố thí là buông bỏ phiền não, buông bỏ tập khí. Trì giới là tu thiện căn cho chính mình. Nhẫn nhục là thành tựu thiện căn. Sau khi tu thiện căn thì phải nương vào nhẫn nhục để thành tựu. Không nhẫn được thì coi như mất hết tất cả. Trong Phật pháp nói là một đốm lửa sân đốt cháy cả rừng công đức. Công đức mà ta tu tập tích luỹ được, một khi sân giận thì công đức đó không còn nữa, đốt cháy sạch hết. Công đức không dễ tu. Nên thông thường người tu là phước đức chứ làm gì có công đức!

Công đức mới có thể liễu sanh thoát tử, phước đức thì không được. Công đức có thể giúp ta được định, nghĩa là an trú. Bất luận làm gì, ví dụ như ta phát tâm chuyên tu một bộ kinh trong mười năm, đây là định. Nếu không có định lực sẽ không làm được. Niệm Phật có người năm ba liền được vãng sanh, đó là nhờ định lực. Không có định lực khi niệm Phật sẽ suy nghĩ lung tung, những chuyện vướng mắc trong lòng quá nhiều. Đó là chướng ngại nghiêm trọng mà ta chưa buông bỏ được. Thật sự buông bỏ là vạn sự tuỳ duyên. Có thì rất tốt, không có cũng tốt, không để trong lòng. Trong tâm chỉ có Phật, chỉ có một câu Phật hiệu. Bất luận làm gì cũng không trở ngại. Pháp môn niệm Phật thù thắng ở chỗ này. Bất luận làm gì tâm cũng đều thanh tịnh. Chuyên tâm làm việc, trong lòng chỉ có một câu Phật hiệu. Ngoài câu Phật hiệu này ra không quan tâm điều gì cả. Điều này có ví dụ nào không? Ví dụ rất nhiều. Quan sát tường tận sẽ biết.

Đàm Hư pháp sư kể chuyện về Tu Vô pháp sư. Câu chuyện này phát sanh ở Hắc Long Giang, tại Chùa Cực Lạc Cáp Nhĩ Tân. Khi Chùa Cực Lạc xây dụng xong, lúc đó Đàm Hư pháp sư còn rất trẻ, khoảng bốn mấy tuổi. Ngài là đệ tử của Hoà Thượng Đế Nhàn, mời hoà thượng đến chùa làm lễ khai quang. Tổ chức đại giới đàn truyền thọ tam đàn đại giới. Trong thời kỳ tổ chức giới đàn rất cần người giúp đỡ công việc, đúng lúc Tu Vô pháp sư đến. Đến xem có việc gì làm không, làm công quả. Tu Vô pháp sư xuất gia, nhưng không biết chữ, nên cũng không nghe kinh giáo. Thời đó giảng kinh rất ít. Cả nước không đến mười vị pháp sư biết giảng kinh, đất nước Trung quốc lớn như vậy, nên cơ duyên nghe pháp rất khó.

Suốt đời xuất gia của Pháp Sư ở trong chúng thường làm những việc nặng nhọc. Ngài tu nhẫn nhục ba la mật. Người khác không chịu, không muốn làm việc nặng thì ngài làm. Phương pháp tu hành của ngài chính là một câu danh hiệu Phật. Thật vậy ngoài câu Phật hiệu ra ngài không có gì cả. Những gì tôi vừa nói ngài đều làm được. Ngài vãng sanh rất tự tại, rất tiêu sái, biết trước giờ đi. Ngài vãng sanh ngay trong thời gian mở đại giới đàn, trong thời kỳ chuẩn bị cho đại giới. Giới tử còn chưa đến tập trung, thì ngài đã xin phép Đàm Hư pháp sư cho nghỉ. Pháp sư rất kinh ngạc, nhưng là người có tu hành nên Đàm Hư pháp sư không trách cứ gì. Thích thì đến giúp, có việc phải đi cũng không sao. Thầy tri sự là Định Tây pháp sư, không có tu như hoà thượng nên gọi ngài lại trách mắng. Giới đàn chỉ có hai tháng, ông nhẫn nại hai tháng cũng không được ư? Cuối cùng Tu Vô pháp sư nói, tôi không phải xin đến nơi khác, tôi sắp bỏ thân này rồi. Hại vị pháp sư này vừa nghe thì ngây người ra. Nhưng đây không phải nói đùa.

Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc là việc tốt, đạo tràng xuất hiện một vị Phật. Hỏi thầy khi nào? Không quá mười ngày. Quý vị xem thông tin ngài vãng sanh đã biết được rồi. Đến ngày thứ hai lại tìm đến Định Tây pháp sư, gặp Định Tây pháp sư ngài nói gì? Ngày mai tôi sẽ đi, mau chuẩn bị hậu sự cho tôi. Đến ngày thứ hai ngài thật sự đi, không hề bị bệnh. Khi khai giới đàn, hoà thượng Đế Nhàn đến, biết được chuyện này ngài rất tán thán. Ai có được năng lực này nói đi là đi? Khi ngài đi cũng để lại cho mọi người câu nói, mọi người nói ngài làm vài bài kệ, vài bài thơ lưu lại cho hậu thế làm kỷ niệm. Ngài nói tôi là người xuất thân thô tục không biết chữ. Tôi cũng không biết làm thơ, cũng không biết làm bài kệ, nhưng tôi có một câu nói với mọi người để làm kỷ niệm cũng được: “Nói được không làm được, không phải trí tuệ chân thật”, để lại chỉ một câu này.

Nói rất hay nhưng chính mình không làm được, đây không phải là thật mà là giả. Câu này được bao người phản tỉnh. Ngài thật đã tu thành công. Ngài không tu gì khác, chính là nhẫn nhục ba la mật. Ngài có thể nhẫn, nhẫn một cách hoan hỷ không hề chối từ bất cứ điều gì. Công việc nặng nhọc thô thiển trong đạo tràng ngài làm hết. Không một lời oán thán hay hối hận. Lần cuối cùng ngài biểu diễn cho mọi người xem, chẳng ai không bội phục, chẳng ai không tán thán. Đàm Hư pháp sư đem câu chuyện này viết trong Ảnh Trần Hồi Ức Lục. Lưu lại tiếng thơm cho muôn đời, để cho hậu thế đều biết đến ngài, đều nên học tập ngài. Nhất định không nên tham muốn hưởng thụ, không nên tham muốn hưởng an nhàn.

Trong Giới Kinh nói, Tỳ kheo thường mang ba phần bệnh. Bệnh đó không phải thật là đau bệnh, mà bệnh đó là bệnh khổ. Chính là trong sinh hoạt hằng ngày, ít nhất phải có ba phần khổ để cảnh tỉnh mình. Điều này chính là ngày nay nói ý thức lo lắng về được mất, chẳng thể không có. Hàng ngày chỉ biết đến hưởng thụ, khi thiên tai đến phải làm thế nào? Khi an nhàn phải nên nghĩ đến lúc đau khổ. Đây gọi là thường mang ba phần khổ. Con người sống trên thế gian nên như thế. Người thống trị quốc gia cũng không ngoại lệ. Khi thiên hạ thái bình an định phải nghĩ đến lúc bị thiên tai, phải nghĩ đến chiến tranh không nên sơ suất coi thường. Nên khai sáng sự nghiệp khó khăn, mà giữ nó càng khó hơn. Thành quả khai sáng sự nghiệp ta có thể giữ được chăng? Sự nghiệp này có thể truyền mãi về sau chăng? Không phải là việc dễ dàng.

Ngày nay chúng ta được một điều là khoa học kỹ thuật phát triển, thù thắng hơn nhiều so với thời thời đại của pháp sư Đàm Hư. Pháp sư Đàm Hư lúc về già ở HongKong, viên tịch ở HongKong. Ngài thường giảng kinh, thính chúng trên dưới 100 người. Người HongKong bận kiếm tiền, nên rất ít nghe kinh. Thời gian tôi giảng kinh ở HongKong rất dài, nên tôi hiểu môi trường ở đó. Người HongKong nghe kinh rất kén chọn, nếu nói không hay họ không đến nghe. Không đến nghe thì thôi, đằng này còn gây phiền phức. Sau khi giảng xong đưa ra vài vấn đề để hỏi, nếu trả lời không được họ làm mất mặt giữa đại chúng. Môi trường ở đó là như vậy. Tôi vốn cũng không biết trước, biết rồi chắc không dám đến HongKong.

Sau khi đến HongKong, pháp sư Sướng Hoài nói với tôi về cảnh giảng kinh của Phật giáo HongKong và cảnh báo trước với tôi. Lúc tôi đến HongKong giảng kinh là 50 tuổi, năm 1977. Chúng tôi từ Đài Loan qua đó. Ông nói, pháp sư ông được coi là lớp trẻ, cũng chưa nổi tiếng, ít người biết đến. Thính chúng ở đây có một số người rất phiền phức, ông nên cẩn thận. Những người này đều là phần tử tri thức, có nghiên cứu Phật giáo, không phải người ngoài vào. Tôi đến giảng kinh Lăng Nghiêm. Đây là một bộ kinh lớn, cũng là bộ kinh mọi người rất thích. Lúc đó HongKong còn có một vị Thủ Lăng Nghiêm Vương là Nhân Hải pháp sư, hơn 90 tuổi. Tôi đến gặp ngài một lần, hình như hai năm sau ngài viên tịch. Suốt đời ngài chuyên nghiên cứu Lăng Nghiêm, chuyên giảng Lăng Nghiêm. Là chuyên gia về kinh Lăng Nghiêm, vậy mà tôi đến đó giảng Kinh Lăng Nghiêm.

Vị hoà thượng này chỉ có 6 người đệ tử theo học. Sáu người đệ tử này rất giỏi. Tiêu chuẩn mà hoà thượng thu nhận đệ tử là phải thuộc kinh Lăng Nghiêm. Chẳng những thuộc kinh văn mà còn phải thuộc chú giải. Ngài chọn chú giải cũng rất kỳ lạ, ngài chọn Lăng Nghiêm Kinh Văn Cú của Ngẫu Ích đại sư. Cả kinh văn và chú giải đều phải thuộc. Không thuộc ngài sẽ không nhận, nên đệ tử của ngài chỉ có 6 người. Thật là bậc cửa quá cao! Đây là một vị thầy tốt. Thật là thầy hay trò giỏi.

Trong số đệ tử của Hoà thượng, có ba người tôi quen. Cũng may lần đó là lần đầu tiên tôi rời Đài Loan, coi như là giảng kinh ở nước ngoài. Giảng đến bốn tháng vẫn chưa gặp phải khó khăn. Những người này cũng thường đến nghe tôi giảng kinh, nhưng không gây phiền phức. Không những thế còn mời tôi ăn cơm, mọi người đàm luận mấy vấn đề trong kinh Lăng Nghiêm. Thật không đơn giản. Gặp phải tình trạng này giảng kinh thật không dễ! Tôi tin rằng có người thích hỏi khó như vậy, chắc chắn sẽ thường gặp. Nếu tự mình chưa thuần thục về kinh giáo, không có công phu học tập thật sự, sẽ không dễ đối phó. Cho nên đầu tiên là phải thâm nhập một môn huân tu lâu dài, nên đem toàn tâm toàn ý an trú trong đó.

Thứ hai có nghĩa là “dẫn phát”. Những gì chúng ta nghĩ đều có thể mãn nguyện. Đây là gì? Cảm ứng của thiền định. Chỉ cần tâm thanh tịnh, thanh tịnh thì những gì ta nghĩ đến thật sự có cầu tất ứng, người thường cầu nguyện khó hiện thực. Như vậy là sao? Bởi tâm tư họ tán loạn. Tâm tán loạn rất khó có cảm ứng, tâm chuyên nhất mới thường có cảm ứng, rất ít khi không có cảm ứng.

Thứ ba là “biện sự”. Biện sự ở đây trong kinh Di Giáo Đức Thế Tôn nói: “chế tâm nhất xứ vô sự bất biện”. Chế tâm một chỗ là thiền định. Ở trước chúng ta học là chỉ tâm nhất xứ, nhưng cùng một ý nghĩa. Chế tâm một chỗ xử lý vấn đề rất dễ, vì tâm của mình không tạp không loạn. Thiền định ứng dụng vào trong công việc, ứng dụng trong sự vật hằng ngày, rất có kết quả. Thiền định không phải là ngồi xếp bằng xoay mặt vào trong vách. Xếp bằng xoay mặt vào vách như vậy nó không khởi tác dụng. Trong kinh giáo đại thừa nói: “na già thường tại định, vô hữu bất định thời”. Đi đứng ngồi nằm đều ở trong định. Mặc áo ăm cơm, đối nhân tiếp vật đều ở trong định.

Cuối cùng là Bát Nhã-Trí tuệ. Trí tuệ cũng có ba loại. Thứ nhất là “gia hạnh”. Giúp ta thâm nhập vào cảnh giới, nâng cao cảnh giới của chúng ta. Thứ hai là “Căn bản trí”. Căn bản trí là vô tri. Bát nhã vô tri đó là căn bản trí. Hậu đắc trí là căn bản trí khởi tác dụng, vô sở bất tri. Bát nhã vô tri vô sở bất tri. Chúng ta nên tu bằng cách nào? Tu căn bản trí trước, không thể tu hậu đắc trí trước. Tu hậu đắc trí trước sẽ không có nền tảng, như vậy hậu đắc trí đó là giả không phải thật. Học rộng hiểu nhiều là hậu đắc trí. Chúng ta học một đời, học mấy chục bộ kinh. Học một hai trăm bộ kinh, thông tông thông giáo. Nên biết rằng ta học đây là tri thức. Ta không có trí tuệ, không có định lực, không có lòng nhẫn nại.

Trong cuộc sống hằng ngày, gặp việc không vừa ý thường hay nổi giận. Điều này chứng tỏ ta không có căn bản trí. Căn bản trí chính là một môn thâm nhập huân tu lâu dài. Chân thật trí tuệ không khởi tác dụng. Quý vị thử nghĩ, giống như Đàm Hư pháp sư nói về ông Lưu, tám năm ròng rả đọc kinh Lăng Nghiêm. Kinh Lăng Nghiêm trong Phật giáo gọi là Lăng Nghiêm khai trí tuệ, Pháp Hoa thành Phật. Những điều này đệ tử Phật đều biết. Ông chuyên đọc một bộ Lăng Nghiêm suốt tám năm. Ông có năng lực gì siêu độ những linh hồn này? Căn bản trí. Khi nó khởi tác dụng chính là hậu đắc trí. Hậu đắc trí là vô sở bất tri. Phải có căn bản trí trước, sau đó mới cầu hậu đắc trí.

Điều này chính là nói, chúng ta khai ngộ một pháp môn, sau đó mới học các pháp môn khác, các kinh điển khác. Đây gọi là học rộng hiểu nhiều, rất dễ dàng, vừa tiếp xúc là thấu suốt là thông đạt. Giống như Huệ Năng đại sư vậy. Căn bản trí là khai ngộ. Tam muội đã thuần thục, liền đại triệt đại ngộ. Tất cả kinh giáo, các pháp trong thế xuất thế gian vừa tiếp xúc liền thông đạt, vừa tiếp xúc liền thấu triệt. Đây gọi là hậu đắc trí. Nên khai trí tuệ, phải hiểu được phương pháp khai trí tuệ, phải hiểu con đường khai trí tuệ. Đó chính là tam học giới định tuệ.

Nên cắm rễ từ trong giới luật. Trồng thiện căn, thiện căn sâu dày. Thiện căn sâu dày là từ trong giới luật mà có. Nhân giới được định. Định chính là thiền định, chính là tam muội. Định này đến một trình độ nhất định sẽ hoát nhiên đại ngộ. Đây chính là hậu đắc trí. Căn bản trí dẫn phát Phật pháp. Trong một bộ kinh chúng ta được căn bản trí, thấy tất cả pháp, nghe tất cả pháp, vừa nghe là thấu triệt. Đây là dẫn, dẫn Phật pháp của ta. Hậu đắc trí thật sự giúp chánh pháp cửu trú. Giúp tất cả chúng sanh học Phật. Chúng ta có năng lực giáo hoá chúng sanh. Chúng ta giáo hoá chúng sanh với Chư Phật Bồ Tát không có gì khác nhau. Cho dù không thể đại triệt đại ngộ, cũng đến giai đoạn đại ngộ.

Ngày xưa thầy Lý dạy tôi, học Phật cần phải phát đại bồ đề tâm. Tâm địa nhỏ không được, phải phát đại tâm. Tu học phải đem mục tiêu đặt vào trong giáo lý. Vì sao? Khi đã thông giáo lý thì tất cả pháp đều thông. Nhưng đây không phải là người thường làm được, mà là bậc thượng thượng căn. Thông lý chính là kiến tánh. Người thường là thượng trung hạ căn. Bậc trung và thượng căn, bất đắc dĩ phải yêu cầu là thông giáo nghĩa. Nghĩa là thông một bộ phận, ví dụ như Tịnh độ tông, tông phái này tôi đã thông nhưng các tông khác vẫn chưa được. Đây là giáo nghĩa. Nếu nói học một bộ kinh chỉ hiểu một bộ kinh, đây là bậc hạ hạ căn. Đối với bộ kinh này thì không sao, nhưng đổi bộ kinh khác thì không hiểu. Người này rất khó dạy. Thầy Lý giảng đạo lý này cho tôi. Tôi hiểu, tôi không phải là bậc thượng thượng căn. Mục tiêu của tôi là giữ vững giáo nghĩa.

Tôi học bộ kinh này, thì những kinh điển liên quan đến bộ kinh này tôi học rất dễ. Còn những phương pháp không liên quan đến bộ kinh này, tôi học rất khó khăn. Ở đây nói lên điều gì? Không phải bậc thượng thượng căn, nên biết căn tánh của mình để chọn pháp môn. Y theo pháp môn mà tu học, có thể nâng cao cảnh giới của mình lên đến hàng thượng thượng căn. Nên kiến lập Phật sự. Phật sự là chánh pháp cửu trú, hoằng pháp lợi sanh.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.