Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 292

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Vạn Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 20.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quí vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 348, hàng thứ ba từ dưới đếm lên. “Cung kính Tam Bảo, phụng sự sư trưởng”. Bắt đầu xem từ đoạn này.

“Tự khiêm viết cung, tôn nhân chi đức viết kính”. Trước giải thích ý nghĩa hai từ cung kính. Tất cả pháp thế xuất thế gian, nếu chúng ta muốn học, muốn tu, muốn thành tựu, thì then chốt là ở hai câu này. Chúng ta thật sự có thể làm được tám chữ này, thì tu học pháp thế xuất thế gian, đều không thể không thành tựu. Nói cách khác, những gì chúng ta học tập, đều không thể thành tựu, không có kết quả, vấn đề chính là khiếm khuyết ở hai câu này. Không hiểu cung kính, không biết phụng sự, vấn đề là từ đây mà sinh ra. Tám chữ này nếu làm được rồi, xã hội sẽ hòa giải, thế giới sẽ đoàn kết. Hai câu này nếu không có, xã hội khẳng định sẽ loạn động, hoàn cảnh cư trú chắc chắn tai biến dồn dập. Cho nên hai câu này rất quan trọng, chúng ta không thể không cố gắng học tập.

Đầu tiên là khiêm nhường, không có khiêm nhường tức là ngạo mạn. Ngạo mạn là phiền não nghiêm trọng, làm chướng ngại đức hạnh, chướng ngại học tập. Chẳng những không thể thành tựu công đức, nó còn rất dễ phá hoại công đức, tất cả công đức đều không thể thành tựu, vấn đề sinh ra từ đây. Cho nên khiêm nhường quan trọng hơn so với những thứ khác.

Năm đức của Khổng Tử, nhìn nhận của học sinh đối với thầy, đều thừa nhận thầy chúng ta có năm đức: ôn, lương, cung, kiệm, nhường. Thầy ôn hòa, thiện lương.

Cung kính tức là khiêm tốn, tiết kiệm, nhường nhịn, điều này tất cả bậc thánh hiền đều đầy đủ, chư Phật Bồ Tát không một ai thiếu điều này. Từ đây biết được, trong tự tánh vốn có sẵn năm đức này, thấy được tự tánh thì toàn bộ sẽ hiện ra.

Người học tập thật sự giác ngộ, năm đức này tuy không thể giống như thánh hiền hiện ra trọn vẹn, nhưng trong sinh hoạt thường ngày, có thể nhìn thấy được, nó đều biểu hiện ra ngoài. Người có đức hay không nhìn qua là thấy rõ. Khiêm nhường hay không? Đối với người, sự, vật, có tâm cung kính hay không? Ở đây nêu ra là Tam bảo, Tam bảo là Phật Pháp Tăng, là tự tánh Tam bảo, có thể không cung kính sao?

Biến pháp giới hư không muôn sự muôn vật, đều duy tâm sở hiện, duy thức sở biến, nó có thể tách rời Tam bảo sao? Không có pháp nào có thể tách rời Tam bảo. Tam bảo là tự tánh của nó, đại diện cho Giác Chánh Tịnh. Phật nghĩa là tự tánh giác, giác mà không mê. Pháp nghĩa là tự tánh chân chánh, chánh mà không tà. Tăng là tự tánh thanh tịnh, thanh tịnh mà không nhiễm.

Sau khi đức Phật diệt độ, lấy trụ trì Tam bảo làm biểu pháp, ở phía sau đều có nói đến. Nhìn thấy hình tướng của Tam bảo, nghe thấy âm thanh của Tam bảo, tâm cung kính thừa sự, tự nhiên sẽ khởi lên, nó có tác dụng lớn như vậy.

Ngày nay tác dụng này không còn nữa, do đó Phật pháp suy yếu. Phật pháp suy yếu không cần lo lắng, cần lo lắng điều gì? Cần lo lắng là chúng ta sẽ đọa đường ác. Nói lời không dễ nghe, là chúng ta sẽ đọa địa ngục. Vì sao vậy? Cạo tóc, mặc lên bộ đồ này, là đại diện cho Phật pháp. Phật pháp hưng thịnh, chúng ta được vẻ vang, Phật pháp suy yếu, chúng ta mang tội nghịch. Đó là sự thật, không phải giả.

“Tôn nhân chi đức viết kính”. Nhìn thấy người khác đang hành đạo, phía trước có đọc rồi, “hành Bát Nhã Ba La Mật”, biểu hiện của người này là trí tuệ, là đức tướng, chúng ta nhìn thấy có thể không tôn kính sao? Học tập đều ở trong đời sống hàng ngày. Người có thiện hạnh, thiện ngôn, chính là đối tượng để chúng ta tôn kính. Họ không có thiện hạnh, thiện ngôn, chúng ta cũng nên tôn kính họ. Vì sao vậy? Vì là tôn kính tánh đức của họ. Hiện tại tánh đức của họ bị phiền não chướng ngại, không hiển lộ được. Họ không biết, nhưng chúng ta biết. Phiền não tập khí, không phải là thật.

Bồ Tát Mã Minh nói trong Khởi Tín Luận rất hay: “bổn giác bổn hữu, bất giác bổn vô”. Bổn hữu là vĩnh hằng không mất, bổn vô là có thể trừ bỏ được. Cho nên mười nguyện Phổ Hiền, “sám trừ nghiệp chướng”, đó chính là bất giác, là có thể sám hối trừ bỏ được. Chúng ta tôn trọng bổn tánh của tất cả chúng sanh, không nên để ý tập tánh của họ. Tâm cung kính Tam bảo liền hiện ra trọn vẹn.

Cung kính Tam bảo, thành tựu được chính mình, là chúng ta học Phật thật sự được lợi ích. Như Tổ Ấn Quang nói: “mười phần thành kính, được mười phần lợi ích”. Quí vị đọc kinh, nghe dạy. Nghe dạy là chúng ta nghe giảng dạy, nghe chia sẻ. Những điều này, đối với chúng ta đều là một loại giáo dục, đó là nghe dạy, thật sự nhận được lợi ích. Nếu như không có tâm cung kính, dù quí vị có nghe nhiều, đọc nhiều đi nữa, thì cũng không đạt được lợi ích gì. Nghe như gió thổi bên tai, đọc mà tâm không ở một chỗ, làm sao có thể thành tựu? Từ đó cho thấy, lúc tâm đang tán loạn, không nên đọc kinh, không nên nghe giảng. Vì sao vậy? Vì không đạt được lợi ích. Lúc này nên thế nào? Nên tìm đến nơi không có người, đến nơi yên tĩnh niệm Phật. “Đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”, đối với quí vị sẽ có lợi. Tâm yên tĩnh trở lại, tiếp tục đi đọc kinh, nghe giảng, sẽ khai ngộ. Vì sao có người vừa nghe, vừa đọc liền khai ngộ; có người nghe cả đời, đọc cả đời, đều mơ mơ màng màng không khai ngộ? Đạo lý đều ở chỗ này, không thể không biết.

Thánh nhân thế xuất thế gian dạy dỗ đệ tử, đầu tiên chính là dạy cung kính, dạy lễ kính. Lễ kính và cung kính là cùng một ý nghĩa. Dạy môn này vào lúc nào? Thời xưa là cha mẹ dạy, trẻ con chưa ra đời, lúc còn mang thai, người mẹ cung kính đối với mọi người, đặc biệt là đối với người lớn, với cha mẹ. Đứa trẻ chưa ra đời, nó đã học được rồi. Cho nên khi ra đời, tự nhiên không ai dạy nhưng nó biết cung kính, biết cúi đầu làm lễ. Ảnh hưởng này lớn biết bao!

Cho nên trước đây trẻ con dễ dạy, biết nghe lời, con hiếu cháu hiền. Ngày nay vì sao không dễ dạy? Không phải là không dễ dạy, mà là cha mẹ không dạy nó, hoàn toàn xao nhãng. Khi nó vừa ra đời, ai dạy nó? Truyền hình dạy nó. Trẻ con vừa ra đời liền xem truyền hình, xem đến ba tuổi, cái nó học được có thể không ít. Học được những gì? Bạo lực sắc tình, sát đạo dâm vọng, tất cả đều học được, đương nhiên quí vị không dễ dạy. “Thiếu thành nhược thiên tánh, tập quán thành tự nhiên”. Quí vị sẽ hiểu được, không đơn giản.

Chúng ta lúc nhỏ, cha mẹ chểnh mảng giáo dục điều này. Ngày nay chúng ta hiểu rồi, muốn bù đắp môn này. Nếu như thật sự hiểu rõ tường tận, tâm nguyện học tập mạnh mẽ khẩn thiết, sẽ có hiệu quả. Nếu không phải như vậy, thì rất khó nhận được hiệu quả. Những đạo lý này, chúng ta đều phải hiểu. Bằng không muốn đời này tuy gặp được Phật pháp, mà vẫn trải qua tay không. Gặp được hay không gặp được, cũng giống nhau. Không biết đây là “bảo”. Thế gian cái gì là bảo? Kinh điển mà Phật Bồ Tát lưu truyền lại chính là bảo; điển tích mà Thánh hiền lưu truyền lại chính là bảo, đây là kho tàng quý báu của nhân loại trên toàn cầu. Văn hóa không giới hạn quốc gia, không giới hạn chủng tộc, cũng không giới hạn tôn giáo.

Pháp Hoa Kinh Gia Tường Sớ Nhị nói: “khiêm tốn úy nạn vi cung, thôi kỳ trí đức vi kính”. Đầu tiên là nói đến đức khiêm cung, đây là tánh đức. Người xưa có câu: “học vấn thâm thời ý khí bình”. Nói rõ, người càng có học vấn, thì càng có đức hạnh, càng khiêm nhường, càng có thể kính nhường. Thật sự họ buông bỏ tất cả những tranh chấp, buông bỏ tất cả những cạnh tranh, buông bỏ tất cả những mâu thuẫn, xung đột, những thứ này đều không tìm thấy ở trong tâm của họ. Tâm của họ là một tấm lòng từ bi, hài hòa, từ bi. Đây là có sẵn trong tự tánh, không phải từ bên ngoài, từ bên ngoài sẽ không học được.

Phật Bồ Tát, Thánh hiền, làm hình mẫu cho chúng ta xem. Nhẫn nại thiết tha giảng dạy cho chúng ta nghe, làm cho chúng ta phát huy đức tánh của chính mình. Chúng ta học được rồi, có phải là học họ không? Không phải. Là đức tánh của chính mình phát xuất ra. Họ dùng phương tiện thiện xảo, đem đức tánh của chính chúng ta dắt dẫn ra ngoài, giúp cho chúng ta trừ bỏ chướng ngại. Trên thực tế, trừ bỏ chướng ngại, là họ đem kinh nghiệm họ đã trừ bỏ chướng ngại như thế nào, phương pháp, hiệu quả, nói với chúng ta, cái họ giúp chỉ là đến đây. Chúng ta hiểu rồi, biết rồi, tự bản thân dựa vào phương pháp đó mà làm, thật sự cũng có thể hóa giải chướng ngại của chính mình. Chướng ngại không còn, đức tánh sẽ hiển lộ. Cho nên những giáo viên, thiện hữu giúp đỡ chúng ta, họ có nghĩ rằng họ có công lao không? Không có. Vì sao vậy? Vì chướng ngại là do chính quý vị buông bỏ, tánh đức của chính quý vị tự nhiên hiển lộ ra, với họ không có chút liên quan nào, họ làm sao có thể kể công được! Họ nhìn thấy hoan hỷ, tánh đức của họ hiển lộ ra, của quý vị cũng hiển lộ ra. Họ phá mê khai ngộ, nhìn thấy quý vị cũng phá mê khai ngộ. Hoan hỷ. Cùng chung chí hướng.

Không tính công, cung kính liền hiện ra. Tính công, mình làm được bao nhiêu việc tốt, mình độ được bao nhiêu người, ngạo mạn liền khởi lên. Nhìn thấy người khác làm nhiều hơn mình, làm tốt hơn mình, tâm đố kỵ liền sanh ra. Học tập như vậy, quả báo của họ sẽ đi về hướng ngược lại, không phải là đi về con đường thành Phật, họ đi về con đường đọa lạc, chính bản thân họ không biết. Chỉ nhìn thấy trước mắt, mà không nhìn thấy về sau. Cũng chính là nói, họ không nhìn thấy đời sau này. Phật pháp gọi cái này là ngu si, không trí tuệ. Người có trí tuệ, là thấy trước biết sau. Người có trí tuệ là có thể nhìn thấy quá khứ, nhìn thấy vị lai. Trí tuệ của chúng ta chưa khai mở, thì phải làm sao? Đọc lịch sử, nhìn quá khứ, hấp thụ những kinh nghiệm của quá khứ. Nhìn thấy hiện tượng trước mắt rồi, thì có thể phán đoán dự liệu được vị lai. Người được như vậy cũng là không tệ rồi.

Kinh nghiệm một đời này của chúng ta không đủ để dùng, tất cả những gì nghe được, thấy được trong mấy mươi năm, không thể giúp chúng ta giải quyết những vấn đề trước mắt. Cho nên chúng ta nên quý trọng kinh nghiệm của tổ tiên, trí tuệ của tổ tiên chính là đọc sách.

Điển tịch của Trung Quốc, cống hiến đối với thế giới này rất lớn. Đạo lý này là gì? Phương pháp mà người xưa sử dụng rất xảo diệu. Phương pháp này chính là ngữ và văn tách rời. Truyền đạt tin tức cho đời sau, là dùng văn cổ. Văn cổ vĩnh viễn không đổi, lại không khó học. Quý vị học được văn cổ. Điển tịch xưa ghi chép trong bốn ngàn năm trăm năm, bên trong những điển tịch này, tất cả những ghi chép về trí tuệ, khái niệm, phương pháp, kinh nghiệm, hiệu quả. Là tư liệu phong phú nhất, giúp quý vị giải quyết những vấn đề trong đời sống, quý vị không thể không đọc. Nhất là bộ Quần Thư Trị Yếu, nhưng tư liệu này, giúp quý vị giải quyết vấn đề. Từ những điển tích xưa, đem từng câu từng câu viết ra. Tập trung lại một nơi, quý vị sẽ không phải mất quá nhiều thời gian để xem sách. Ở trong cuốn sách này, những gì quý vị cần đều nằm ở trong đó. Rất thuận tiện, rất có giá trị. Loại giáo dục này là dành cho ai? Dùng cách nói hiện này, là dùng cho toàn dân. Ngạn ngữ nói, nhà nhà đều nên có một cuốn kinh khó đọc. Quý vị không lập gia đình, một mình cô độc. Một mình cũng phải sống trong thế gian phiền não khổ đau, bộ sách này có thể giúp quý vị giải quyết. Giải quyết đời sống của riêng quí vị, giải quyết gia đình quý vị, giải quyết những vấn đề khó khăn mà quý vị gặp về sự nghiệp. Có thể giải quyết những vấn đề của xã hội, giải quyết vấn đề của quốc gia, giải quyết những vấn đề của toàn thế giới. Thật là bảo. Chúng ta xưng kinh Phật là Pháp bảo, những sách này có phải là Pháp bảo chăng? Đúng vậy, đều là Pháp bảo.

Tứ Khố Toàn Thư. Lúc đó bao nhiêu người, thật sự có học vấn, có đức hạnh, đi lựa chọn ở trong tất cả tài liệu sách vở. Loại bỏ những thứ tà tri tà kiến không cần thiết ra rồi, cái có thể nhận lấy đều là phù hợp với chánh tri chánh kiến, tương ứng với tánh đức. Ít nhất là tương ứng với mười hai điều tâm đức: “hiếu để trung tín, lễ nghĩa liêm sỉ, nhân ái hòa bình”. Không tương ưng với mười hai từ này, thì không thu nhận vào. Cho nên những điển tích này có thể xưng là bảo. Đạo lý là ở chỗ này.

Một người biết khiêm nhường, tâm cung kính sẽ khởi lên. Một người sợ khó, điều gì khó? Khó làm người, khó làm người tốt. Khó, quí vị có thể làm được mới đáng quý. “Nan năng khả quý”, quí vị có thể làm được. Khó làm Thánh hiền, khó làm Phật Bồ Tát. Biết khó, bản thân liền khiêm nhường, không dám ngạo mạn, không dám có thái độ khinh thường, tâm cung kính tự nhiên sanh khởi.

“Thôi kỳ trí đức”. Thôi là đẩy cao. Người khác có trí tuệ, có đức hạnh, chúng ta nên kính trọng họ. Lấy ví dụ Tam bảo trong kinh.

Tam bảo: tất cả chư Phật, là Phật bảo, là tất cả những ai chứng đắc Phật quả. Cũng chính là nói, họ buông bỏ toàn bộ những chướng ngại trong tự tánh, tự tánh không có chướng ngại, tánh đức trọn vẹn hiển lộ ra ngoài, không có chút mảy may khiếm khuyết, người này gọi họ là Phật. Phật là giác ngộ, hoàn toàn giác ngộ. Là ai? Là tánh đức của chính mình. Nếu như chúng ta đem chấp trước phân biệt vọng tưởng, khởi tâm động niệm đều buông bỏ hết, thì quí vị chính là Phật. Chỉ cần buông bỏ, tánh đức liền hiện ra, nó không còn chướng ngại. Chướng ngại là bất giác, tự tánh của quí vị là bổn giác. Phật pháp nói bổn giác, tổ tiên của chúng ta gọi là bổn thiện, nhân tánh bổn thiện, nhân chi sơ tánh bổn thiện. Bổn thiện và bổn giác là cùng một ý nghĩa. Thiện này không phải là thiện của thiện ác, điều này chúng ta không thể không biết.

Khi quí vị thật sự hiểu rõ rồi, mới biết Phật pháp không thể không học. Học Phật là vì cái gì? Là vì khôi phục bản tánh của chính mình, bản tánh của chính mình tức là Phật. Khôi phục được một nửa, chưa hoàn toàn khôi phục hết, gọi đó là Bồ Tát. Khôi phục một phần nhỏ, một phần nhỏ đức tánh thật sự hiển lộ, đây gọi là A La Hán. Cho nên kinh Phật xưng là nội điển, Phật pháp xưng là nội học, không phải hướng ra ngoài, mà là hướng vào trong. Nội chính là quí vị hoàn toàn có sẵn, là trí tuệ của quí vị, đức năng, tướng hảo của quí vị, tất cả vốn đã có đầy đủ trong tự tánh.

Đức Phật nói rất hay: “ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm”. Tất cả pháp là do tự tâm biến hiện ra. Ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm. Lấy nằm mộng ra làm ví dụ sẽ dễ hiểu hơn. Những gì xảy ra trong giấc mộng, đều là do tâm biến ra. Lúc nằm mộng, trọn cả tâm chúng ta biến thành cảnh mộng, trọn cả cảnh mộng chính là tự tâm, một đạo lý như nhau.

Ngày nay, biến pháp giới hư không giới muôn sự muôn vật, đều là chân tâm của chúng ta biến hiện ra. Quí vị muốn hỏi tự tâm của chúng ta ở đâu? Chân tâm của chúng ta ở nơi nào? Chính là cảnh giới này, do tự tâm biến ra. Bên ngoài tự tâm không có cảnh giới. Bên ngoài cảnh giới không có tự tâm. Tâm cảnh là một, tâm cảnh không hai. Đây là quí vị thật sự rõ ràng, thật sự giác ngộ rồi.

Tất cả giáo pháp đức Phật nói, là Pháp bảo. Những gì chúng ta ngày nay đọc được, xem được. Phật Thích Ca Mâu Ni khi còn tại thế, 49 năm dạy học, tất cả lưu lại, đó là giáo pháp. Dùng văn tự ghi chép lại, biên thành sách, lưu truyền cho đời sau. Ở trung quốc gọi là Đại Tạng Kinh. Nội dung bên trong chẳng những bao gồm những kinh mà đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nói, mà còn bao gồm tâm đắc học tập của chư vị đại đức tổ sư hai ngàn năm này. Chú giải kinh luận cũng có, luận văn chia sẻ với chúng ta cũng có, đây đều là Pháp bảo.

Phật giáo truyền đến Trung Quốc hai ngàn năm rồi. Trên lịch sử ghi chép, chính là do quốc gia phái đặc sứ đi đến tây vực nghinh thỉnh. Hoàng đế phái đặc sứ, mời họ đến Trung Quốc. Đông Hán, Vĩnh Bình năm thứ mười, công nguyên năm 67. Đến nay chúng ta tính là tây nguyên, cũng chính là công nguyên năm 67, đến năm 2067, hơn hai ngàn năm. Hơn hai ngàn năm nay, người Trung Quốc y theo Phật pháp tu học, người được thành tựu rất nhiều. Chúng tôi trong lúc giảng giải, chia sẻ cùng quý vị. Chúng ta chỉ là ước tính, chứ không có con số thật sự nào để thống kê. Ước tính minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, các tôn phái cộng lại, chúng ta có lí do để tin rằng, vượt qua hơn ba ngàn người. Đây là bảo！Những người này là người có duyên. Thế nào là người có duyên? Là gặp Phật pháp rồi, nắm chắc cơ hội đó, cắt cũng không rời, y giáo phụng hành đều được thành tựu. Người không thành tựu thì sao? Cái tật vẫn là không buông bỏ tập khí phiền não của chính mình. Cho mình là đúng, cho mình là thông minh, không chịu y giáo phụng hành. Biết cái này tốt, cũng muốn học tập, nhưng lại không y theo phương pháp, trình tự của nó, cho nên uổng phí một đời.

Phương pháp rất đơn giản, cùng với những gì tổ tiên nói đều giống nhau. Người xưa đời đời tương truyền, chỉ một từ “chuyên” này. Dạy và học đều phải chuyên, chuyên là có thể thành tựu. Vì sao vậy? Vì chuyên tâm là định. Không chuyên, tâm là động, là loạn, chuyên tâm chính là định. Cho nên thành tựu pháp thế xuất thế gian, quyết định không tách rời ba nguyên tắc giới định tuệ. Ba nguyên tắc này ở trong Phật pháp nói, không chỉ là Phật Thích Ca Mâu Ni dạy. Phật Thích Ca Mâu Ni nói cho chúng ta biết, khắp hư không pháp giới, thành tựu của tất cả chư Phật Như Lai, đều là nương vào giới định tuệ.

Giới là gì? là thủ pháp. Nhất định cần tuân thủ phương pháp này.

Định, tâm của quý vị là định, không phải là tán loạn. Tâm tán loạn không thể thành tựu. Mục đích học tập là gì? Là khai trí tuệ. Định là có thể khai trí tuệ, bất định sẽ sanh ra phiền não.

Trong vấn đề này Đức Phật dùng ví dụ rất hay, lấy nước làm ví dụ. Nước nếu không định nó sẽ dấy sóng, sóng dấy lên nó sẽ không soi thấy. Nếu như nó tĩnh lặng, nó giống như một mặt gương, tất cả cảnh quang bên ngoài đều phản chiếu vào trong, rất rõ ràng. Cho nên Phật lấy tâm ví dụ cho nước, nước cần trong sạch, không nên nhiễm ô. Nước nên định, không nên chao động. Cũng chính là tâm cần thanh tịnh, không được dao động. Chuyên một môn tâm là định, hai môn, ba môn tâm sẽ bị động, quý vị không khai được trí tuệ. Đây là lời dạy dỗ của cổ thánh tiên hiền, lời dạy dỗ của Phật Bồ Tát, là một nguyên lý rất quan trọng, quý vị không thể không tuân thủ.

Quý vị không tuân thủ, quý vị cứ thử xem, quí vị có thể nghĩ ra được một biện pháp nào tốt hơn, vượt qua được dạy bảo của đức Phật không? Bao gồm cả những thứ ngày nay nói về phương pháp khoa học, không có biện pháp, thực sự không thể tìm ra biện pháp thứ hai. Cho nên trong giáo lý đại thừa nêu ra, “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Nhưng chư vị nhất định nên biết, sau khi khai trí tuệ, là sẽ phát sanh một hiệu quả. Hiệu quả gì? Gọi là xúc loại bàng thông. Xúc là quí vị tiếp xúc, quí vị vừa tiếp xúc, quí vị liền thông đạt. Không cần học, quý vị liền hiểu rõ, liền thông đạt. Vì sao vậy? Vì tất cả pháp là do tự tánh biến hiện. Quí vị thấy được tánh, là quý vị có thể biết được tánh của tất cả các pháp. Tức là hoàn toàn rõ ràng, thông đạt được hết. Chúng ta học tập chính là hy vọng, đối với pháp thế xuất thế gian, tất cả đều thông đạt được, giống như Phật Bồ Tát. Phật Bồ Tát học như thế nào? Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, học được từ như vậy. Chúng ta không tin, nên khi vừa bắt đầu liền học rộng nghe nhiều. Vậy thôi xong, hại chết quí vị rồi.

“Tùy kỳ giáo pháp nhi tu nghiệp giả. Tăng bảo dã”. Xem từ đoạn này. Tăng bảo không nhất định là người xuất gia, không có nói người xuất gia. Tùy thuận giáo pháp của Phật, người thật sự làm theo, người đó là Tăng bảo. Tăng bảo chân chánh là gì? Là thật thà, biết nghe lời, chịu thực hành. Trong nhà Phật đây mới thật sự là Tăng bảo. Không phân biệt nam nữ già trẻ, không phân biệt tại gia hay xuất gia, tất cả đều không phân biệt. Quí vị chỉ cần thật thà, biết nghe lời, chịu thực hành, quí vị chính là Tăng bảo chân chính.

Ý nghĩa của Tăng là đoàn thể, trong Phật pháp nói về “chúng”, là đoàn thể. Tăng là đệ tử Phật, ý của nó là sáu căn thanh tịnh, không nhiễm chút bụi trần, tùy thuận giáo pháp của thầy. Thầy giáo dạy quí vị, đem phân biệt chấp trước vọng tưởng, tất cả đều buông bỏ, tâm của quí vị liền khôi phục thanh tịnh bình đẳng giác. Cho nên tịnh mà không nhiễm chính là Tăng bảo; chánh mà không tà chính là Pháp bảo; giác mà không mê chính là Phật bảo. Trong nhà Phật xưng đây là Tam bảo.

Sau khi Phật diệt độ, ở tại thế gian, xưng là trụ trì tam bảo. Khi đức Phật còn tại thế, Phật Pháp Tăng tam bảo như trước đã nói. Tiêu chuẩn là như vậy. Đức Phật không còn tại thế, sau khi Phật diệt độ, có trụ trì tam bảo. Trụ trì tam bảo là biểu pháp, là nhắc nhở chúng ta học tập.

“Mộc Phật họa tượng, Phật bảo dã”, tượng Phật khắc bằng gỗ, tượng Phật đắp bằng đất, tượng Phật đúc bằng vàng, tượng Phật chạm bằng đá, tượng Phật bằng tranh vẽ, đều được. Nhìn thấy tượng Phật, xưng là Phật bảo. Vì sao gọi nó là Phật bảo? Cung phụng tượng Phật, từng giờ từng khắc nhắc nhở chính mình. Nhìn thấy tượng, liền nghĩ đến những dạy bảo của đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi còn ở đời, liền nghĩ đến hình ảnh cả cuộc đời của Ngài. Thật sự vì chúng ta mà thị hiện trì giới thọ khổ. Trước lúc lâm chung, hai câu nói sau cùng Ngài dạy chúng ta: “lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy”. Cả đời Ngài làm ra, quí vị có thể không tin sao?

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lìa gia đình từ năm mười chín tuổi, là biểu diễn môn học khổ hạnh. Dùng sức lực, hành động từ thân thể để dạy chúng ta, đây là thân giáo, không phải ngôn giáo. Không phải chỉ làm vài ngày cho chúng ta xem, không phải làm vài tháng, mà là làm cả đời. Giảng kinh dạy học suốt bốn mươi chín năm, nếu như từ mười chín tuổi bắt đầu tham học, cộng thêm mười hai năm, là tròn một giáp. Người Trung Quốc nói một giáp là sáu mươi năm, chúng ta tính tròn số sáu mươi năm. Trải qua sáu mươi năm sống đời Tăng khổ hạnh, từ bi đến cực điểm rồi.

Ngài không phải không thể trải qua đời sống thoải mái đầy đủ, gia đình Ngài là quốc vương, cung cấp được. Trong quá trình dạy học, mười sáu vị vua lớn ở Ấn độ đều là đệ tử của Ngài. Nếu Ngài muốn xây dựng một đạo tràng, chỉ cần Ngài gật đầu, người ta liền làm xong ngay, bản thân không cần lo lắng. Vì sao không xây dựng? Vì sao lại bằng lòng trải qua đời sống du mục? Trong này có tồn tại một đạo lý rất lớn. Biểu diễn cho chúng ta xem, chúng ta nên biết xem. Buông bỏ vạn duyên. Đối với thế giới này, một chút vướng mắc cũng không có. Không có vướng mắc, chính là không có ưu tư, không có phiền não. Tuy có một đoàn thể rất lớn, chúng ta tưởng tượng, một đoàn thể không thể ít hơn ba ngàn người, không tổ chức. Điều đó nói rõ, đức Phật ở trong tăng đoàn, một chút cũng không lo lắng. Mỗi ngày Ngài làm gì? Mỗi ngày chỉ là dạy học, chính là giảng kinh, dạy học. Ngạn ngữ trong nhà Phật có nói: “sư phụ dẫn vào cửa, tu hành ở mỗi người”. Lúc thầy giáo dạy học, quí vị đều đến nghe giảng, sau khi nghe xong, tu hành là chuyện của quí vị. Không ai quản quí vị. Học tập với đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đời sống hoàn toàn giống nhau. Mỗi ngày ra ngoài khất thực, ngủ dưới cây một đêm, ba y một bình bát. Quí vị không tuân thủ, quí vị sẽ không thể gia nhập vào tăng đoàn của Ngài. Gia nhập vào tăng đoàn của Ngài, nhất định phải trải qua đời sống như vậy. Mỗi ngày không có chuyện gì, chính là học tập. Thật sự như người xưa nói: “sống đến già, học đến già, học không hết”. Câu nói này, rất thích hợp dùng trong tăng đoàn của đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Họ là thật sự làm.

Chúng ta nên học tập, chúng ta cần phải hiểu được. Chúng ta không thành tựu, làm sao có thể xứng đáng với Phật Thích Ca Mâu Ni? Ngay hôm nay, chúng ta thật sự thành tựu, thành tựu cuối cùng là vãng sanh Cực Lạc thế giới, thân cận Phật A Di Đà. Phật A Di Đà chính là bổn tôn của Phật Thích Ca Mâu Ni. Phật Thích Ca Mâu Ni chính là hóa thân của Phật A Di Đà.

Đức Phật ở trong kinh điển, rất nhiều lần khuyên chúng ta niệm Phật, cầu vãng sanh Cực Lạc thế giới. Con đường này là nhanh nhất, thỏa đáng nhất, đơn giản nhất, dễ dàng nhất, đáng tin cậy nhất. Đồng thời thành tựu thù thắng nhất, không thể nghĩ bàn. Đặc biệt là trong hoàn cảnh xã hội hiện nay của chúng ta, xã hội loạn động bất an. Người sống trong thế giới này không có cảm giác an toàn. Quí vị xem, khổ biết bao.

Tần suất thiên tai của trái đất không ngừng tăng lên, những tình trạng hiện thực này, chúng ta nhìn tường tận rõ ràng rồi, tâm xuất ly tự nhiên liền sanh khởi. Chúng ta cần tìm được một hoàn cảnh an định để học tập. Nơi nào an định nhất? Thế giới Cực Lạc an định nhất. Chúng ta phải di dân đến thế giới Cực Lạc, không nên tiếp tục làm gì khác. Làm những chuyện khác, nói cho chư vị biết, không còn kịp nữa rồi. Đây là sự thật, không phải giả dối.

“Tam tạng chi văn cú, Pháp bảo dã. Thế phát nhiễm y giả, Tăng bảo dã”. Đây là trong trú trì tam bảo. Pháp bảo là kinh điển. Xuống tóc nhượm áo gọi là Tăng bảo. Xuống tóc nhượm áo chính là học sinh, học sinh là người tùy thuận theo giáo pháp mà tu nghiệp, đây chính thật là Tăng bảo. Nếu như xuống tóc nhượm áo, mà không tuân theo sự chỉ dạy của kinh điển, Phật không thừa nhận quí vị là Tăng bảo. Bản thân chúng ta nên biết, khoác lên danh Tăng bảo, Phật Bồ Tát không thừa nhận. Thế nào mới thừa nhận? Y giáo phụng hành, Phật sẽ thừa nhận. Y giáo điều gì? Pháp môn Tịnh độ, chính là y theo lời dạy trong kinh Vô Lượng Thọ. Những gì trong kinh Vô Lượng Thọ dạy, chúng ta đều làm được rồi, thì thật sự là đệ tử Phật. Hơn nữa trong kinh Vô Lượng Thọ, hai bộ phận quan trọng nhất, chúng ta chọn ra để làm thời khóa tụng sớm tối. Tinh túy của Tịnh tông chính là bốn mươi tám nguyện, phẩm thứ sáu. Chúng ta chọn phẩm kinh văn này ra làm thời khóa tụng sáng, ngày ngày nhắc nhở bản thân, ta có nhớ hay không? Ta có y giáo phụng hành hay không? Di Đà phát thệ nguyện, ta có phát nguyện này hay không? Mỗi ngày đọc kinh văn, mỗi ngày tự bản thân phát nguyện này. Phát bốn mươi tám nguyện này, chính là tâm vô thượng bồ đề. Điều này không thể không biết.

Thời khóa tụng kinh tối, chúng ta đọc từ phẩm thứ ba mươi hai đến phẩm thứ ba mươi bảy. Nội dung sáu phẩm kinh này là đoạn ác tu thiện, là trong kinh Vô Lượng Thọ giảng về giới luật. Nội dung là ngũ giới thập thiện, nói rất tường tận. Chúng ta hôm nay, trong một ngày sinh hoạt này có phạm hay không? Chúng ta có làm những thiện hạnh hay không? Những việc bất thiện chúng ta có sửa đổi hay không? Điều này phải thật sự làm mới được.

Thật sự thuận theo giáo pháp của Phật mà tu nghiệp. Tu là chỉnh sửa, nghiệp là tạo tác. Đức Phật dạy chúng ta làm gì, nhất định phải làm cho được. Đức Phật dạy chúng ta không được làm gì, quyết định không được vi phạm. Vì sao đọc mỗi ngày mà làm không được? Làm không được, tôi nói khó nghe một chút, trước đây tôi thường nói, tôi nói như thế nào? Thời tụng kinh sáng, là sáng sớm đi gạt Phật Bồ Tát một lần, thời tụng kinh tối lại đi gạt họ thêm một lần nữa. Một ngày gạt hai lần, ngày ngày gạt họ. Quí vị còn có thể vãng sanh sao? Quả báo của quí vị ở chỗ nào chính mình tự biết rõ- địa ngục A Tỳ. Ngày nay chúng ta đối diện không phải là Phật thật, là đất nặn gỗ tạc cúng cúng ở đó. Quí vị mang tâm này đi gạt họ, sáng sớm gạt một lần, tối đến gạt một lần. Còn cho rằng bản thân tu công tích đức, làm gì có đạo lý này? Chúng ta xuống tóc nhượm áo, có nên nên làm việc này hay không? Đối với kinh giáo, có chăm chỉ học tập hay không? Nên nhớ, khi đức Thế Tôn còn tại thế, suốt bốn mươi chín năm, không có ngày nào là không giảng kinh, đại chúng ở một chỗ đều học tập. Trong lúc học tập có thảo luận nghiên cứu, đó chính là ngày nay chúng ta nói chia sẻ. Chia sẻ học tập làm như thế nào để có thể đem những dạy dỗ của Phật, áp dụng vào đời sống, áp dụng vào xử sự đối nhân tiếp vật. Nó là giáo dục, giáo dục của Thánh hiền, giáo dục trở về tự tánh, giáo dục hướng đến cái thiện.

Chúng ta đối đãi với Pháp bảo như thế nào? Chúng ta đối đãi với Tăng bảo như thế nào? Trụ trì ở thế gian, làm tấm gương tốt cho người thế gian. Ngày nay bốn chúng tại gia xuất gia của nhà Phật, đối với xã hội làm được những gì?

Giới luật cơ bản sao nhãng rồi, giới luật cơ bản là ngũ giới thập thiện. Học Phật, nên bắt đầu học từ việc nhận biết đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Sau khi nhận biết, thật sự phát tâm học, chính là bắt đầu từ mười nghiệp thiện. Ngày nay mười nghiệp thiện, đối với chúng ta mà nói, sao mà khó khăn. Nguyên nhân ở chỗ nào? Nguyên nhân là chúng ta không có nền tảng. Nền tảng là gì? Nho gia là Đệ Tử Quy, Đạo gia là Cảm Ứng Thiên. Điều này ở quá khứ vào triều đại nhà Đường, đại khái khoảng một ngàn bốn trăm năm trước. Cũng chính là bắt đầu từ lúc đó cho đến nay, một ngàn bốn trăm năm. Chúng ta không học tiểu thừa, mà dùng Nho, Đạo thay thế cho tiểu thừa. Nho Thích Đạo ba tôn giáo dung hòa lại thành một, kết cấu thành văn hóa truyền thống Trung Quốc. Cho nên bất luận là tại gia hay xuất gia, học Phật đều có thành tựu. Trong số cư sĩ tại gia, cũng có khai ngộ, chứng quả, thật sự là Tăng bảo.

Ngày nay đệ tử xuất gia tại gia trong nhà Phật, xao nhãng với nền tảng căn bản. Cho rằng đây là những giới nhỏ, ta học kinh giáo là được rồi, chểnh mảng với giới luật.

Kinh giáo có bốn môn: giáo- lý- hành- quả. Văn tự kinh điển là giáo kinh, là sách giáo khoa. Trong sách giáo khoa có rất nhiều lí luận căn cứ, đây là lý kinh. Quan trọng nhất của học tập chính là hành, ta làm như thế nào, đó chính là tu hành. Tu hành rất là quan trọng, đem những tư tưởng sai lầm của chúng ta, quan niệm sai lầm, ngôn luận sai lầm, hành vi sai lầm, y theo tiêu chuẩn của kinh điển, y theo tiêu chuẩn của Thánh hiền, đem nó chỉnh sửa trở lại, gọi là tu hành. Thành quả sau khi chỉnh sửa, gọi đó là quả kinh, chính là những gì quí vị đạt được. Sau khi tu hành thành tựu, những gì quí vị đạt được, đấy là quả.

Quả, trong Phật pháp nói có ba loại, thấp nhất là A La Hán, trên nữa là Bồ Tát và Phật. Ba loại này là danh xưng của học vị. Quí vị đạt được học vị nào. “Mười năm đèn sách, nhất cử thành danh”. Tu hành mười năm, cắt cũng không bỏ, quí vị đạt được quả vị nào? Quá khứ thật là có chứng A La Hán quả, có chứng Bồ Tát, có chứng được Phật quả. Tôi nói với quí vị, ước lượng hai ngàn năm nay, chứng được Phật quả, ít nhất có trên ba ngàn người, đó là Bồ Tát và A la Hán không nằm trong giới hạn này. Chúng ta nói ở đây là đại triệt đại ngộ, đại khai viên giải, lý là nhất tâm bất loạn, chính là chứng Phật quả.

Trong nhà Phật dạy học là có mục tiêu, không phải là không có mục tiêu, có phương hướng. Quí vị muốn hỏi nên bắt đầu từ đâu? Chính là từ hai câu này, quí vị tin không? “Cung kính tam bảo, phụng sự sư trưởng”. Sư trưởng chưa khai ngộ, ngũ giới thập thiện sư trưởng không làm được, ta nên cung kính họ hay không? Ta cần phụng sự họ hay không? Đại sư Trí Giả có nói qua một câu danh ngôn, rất đáng để chúng ta phản tỉnh sâu sắc. Đại sư nói: “nói được làm không được”. Pháp sư đó giảng kinh, họ nói được, nhưng bản thân họ không làm được. Nhưưng những gì họ nói, không trái lại với ý của Phật. Cũng chính là thầy Lý, dạy tốp học sinh chúng tôi. Chúng tôi làm không được, muốn làm, nhưng phiền não tập khí quá nặng, làm không được, làm sao dám giảng kinh? Phương pháp Thầy giáo dạy cho chúng tôi, là giảng chú giải của người xưa, chú giải không nói sai. Chú giải sai thì họ chịu trách nhiệm, ta không phải chịu trách nhiệm.

Lần này chúng ta học kinh Vô Lượng Thọ, thầy giáo của chúng ta là ai? Là Hoàng Niệm Tổ lão cư sĩ, tôi hoàn toàn y theo chú giải của ông. Bản thân chúng tôi là đang học tập, trên bục giảng cùng với học sinh ở một chỗ chia sẻ, ông là thầy giáo của chúng ta. Đừng hiểu lầm, tôi không phải thầy giáo, tôi là trợ giáo. Tôi giảng kinh Hoa Nghiêm, tôi y theo chú sớ, sớ sao của đại sư Thanh Lương, thầy giáo là đại sư Thanh Lương. Tôi giảng kinh A Di Đà, y theo sớ sao của đại sư Liên Trì, thầy giáo là ngài Liên Trì. Y theo Yếu Giải của đại sư Ngẫu Ích, thầy giáo là đại sư Ngẫu Ích. Trước giờ chúng tôi không dám lấy thân phận thầy giáo ngồi trên bục giảng. Từ lâu tôi vẫn thường nói, thầy giáo ở đâu? Thầy giáo phía dưới bục giảng. Quí vị ngồi ở phía dưới đều là thầy giáo của tôi, tôi là học sinh. Tôi là học sinh đang ở nơi này làm báo cáo học tập, mời thầy chỉ giáo, mời thầy dạy dỗ. Đời này tôi học được, trên bục giảng là học sinh, dưới bục giảng là giám học của tôi, là thầy giáo của tôi. Quí vị thúc dục tôi chăm chỉ, quí vị không thúc dục, tôi sẽ giãi đãi buông thả, vĩnh viễn là tâm thái như vậy. Tám mươi lăm tuổi, tôi mỗi ngày đọc chú giải của Niệm lão, một ngày tôi dành bốn giờ đồng hồ rất chăm chỉ. Tra tự điển, tra tài liệu tham khảo. Tám mươi lăm tuổi còn làm học sinh, không có nghỉ ngơi. Vì ai vậy? Vì chính mình, cũng là vì mọi người. Chú giải này quá hay, có thể cứu vớt xã hội hiện thực trước mắt, có thể cứu vớt chúng sanh khổ nạn trong chín ngàn năm thời mạt pháp. Cho nên tên là bảo. Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo.

Căn cứ Bảo Tánh Luận, tổng cộng có sáu nghĩa. “Bảo” có sáu ý nghĩa. Một là thế gian hy hữu. Đây là thật không phải giả. Kinh Phật là hy hữu của thế gian. Bản hội tập của Hạ Liên Cư lão cư sĩ, là hy hữu trong hy hữu. Cuốn sách này trước khi chưa hội tập thành công, viết về kinh Vô Lượng Thọ không có sách hay, phải đọc hết năm loại nguyên bản dịch, rất phiền phức, cũng rất phân tâm. Năm cuốn sách phiên dịch không giống nhau, còn có rất nhiều vấn đề. Cuối cùng chúng ta nên y theo cuốn nào? Cho nên kinh này có nhu cầu tất yếu phải hội tập.

Sớm nhất là thời Tống, Vương Long Thư cư sĩ hội tập lần thứ nhất. Lấy thân phận, địa vị của ông, cho đến tu dưỡng Nho học, Phật học mà nói, năm loại sách nguyên dịch, ông chỉ xem có bốn loại. Đường dịch Bảo Tích Kinh Vô Lượng Thọ Hội, cuốn sách này Vương Long Thư cư sĩ chưa xem. Cho nên cuốn hội tập của ông, chỉ là tập hợp của bốn loại nguyên bản dịch. Vậy thì không hoàn chỉnh, thiếu một loại. Trong kinh Bảo Tích Vô Lượng Thọ Hội có những kinh văn, trong bốn cuốn sách kia không có. Sau khi cuốn sách của Vương Long Thư ra đời, ở Trung Quốc rất nhiều người học kinh Vô Lượng Thọ đều sử dụng cuốn sách của ông, cuốn sách này được thu thập trong Long Tạng.

Hoàng đế Càn Long đối với văn hóa rất xem trọng. Viết một bộ Tứ Khố Toàn Thư, ông đặc biệt tôn trọng Phật giáo, không bỏ vào trong Tứ Khố Toàn Thư, mà biên tập riêng một bộ Đại Tạng Kinh, Càn Long Đại Tạng Kinh. Đạo giáo đều viết vào trong Tứ Khố, chỉ có Phật giáo là ông đặc biệt tôn trọng, thật là thế gian hy hữu.

Chúng ta sinh ra trong thời đại này là hợp lúc, điều hy hữu chúng ta có được rồi. Chú giải này càng hy hữu, Niệm Lão tự mình nghe thầy dạy, ông là học trò của Hạ Liên Cư lão cư sĩ, tự mình nghe giảng, tiếp nhận dạy dỗ của thầy. Thầy bảo ông vì bộ kinh này viết một bộ chú giải, thật là hiếm có. Chú giải này, chúng ta xem những phụ lục phía sau, ông tham khảo một trăm chín mươi ba loại tài liệu. Thật là dụng tâm, khẳng định được Tam bảo gia trì. Nhiều tài liệu như vậy từ đâu mà có? Chúng ta tìm đều không tìm thấy, vì sao lúc ông viết chú giải, những tài liệu tham khảo này, ông đều thấy được? Tôi đến Bắc kinh đi thăm ông, xem thư phòng rất nhỏ của ông, xếp từng chồng lớn những thư tịch, không phải Phật lực gia trì thì không thể được. Cho nên chúng ta cần sanh tâm hy hữu, thọ trì bộ pháp bảo này.

Thứ hai là ly cấu. Bên trong Phật Pháp Tăng là thanh tịnh thanh bạch, không có chút mảy may nhiễm ô nào.

Thứ ba là thế lực. Hiện nay khoa học gọi là năng lượng, nó có năng lượng cao. Ngày nay chúng ta cũng có gọi là từ trường. Những nơi nào có kinh điển, quí vị có thể phát hiện, khi quí vị vào nơi này, nơi này chứa Tạng kinh, quí vị sẽ cảm thấy nơi đó rất ấm áp, nhu hòa, phấn khởi. Quí vị có thể cảm nhận được những điều này, cảm thấy nơi này rất là an toàn. Những phiền não, ưu tư, vướng mắc của quí vị, đến nơi này thì tự nhiên hình như không còn nữa. Vì sao vậy? Vì những kinh điển này đều là Phật Bồ Tát thánh hiền, trí tuệ của họ kết tinh ở chỗ này. Năng lượng có thể không tốt sao?

Con người ngày nay, mọi người đều giàu lên. Có không ít người thỉnh một bộ Đại Tạng Kinh, để ở trong nhà cúng dường. Có đạo lý không? Có đạo lý. Tuy họ không xem, nhưng khi đặt ở trong nhà, từ trường sẽ không giống nhau. Đối với kinh điển này càng cung kính, thì năng lượng từ tường sẽ càng lớn. Nếu như quí vị còn thường mở ra xem, đọc tụng, thì lực gia trì sẽ càng lớn hơn. Nó thật sự có thể che chở cho cả nhà quí vị, bình an, hòa hợp, hạnh phúc. Đây không phải là mê tín, điều này có căn cứ của khoa học.

Thứ tư là năng trang nghiêm thế giới. Thù thắng nhất chính là tôi vừa mới nói trang nghiêm của từ trường. Người xưa gọi là bầu không khí.

Thứ năm là tối thượng. Trong tất cả pháp thế gian, Tam bảo ở trên cao nhất, nó là chánh giác. Không có mảy may tà tri tà kiến tà niệm nào. Nói cách khác là thuần tịnh thuần thiện. Trong Đại Học gọi là: “chỉ ư chí thiện”. Người xưa có câu: “thế gian hảo ngữ Phật thuyết tận”. Những lời nói tốt đẹp ở thế gian, trong kinh Phật đều nói hết rồi.

Thứ sáu là bất biến. Vĩnh hằng không thay đổi. Vì sao vậy? Vì tư duy ngôn hành của nó đều tương ưng với tánh đức. Đều là của tánh đức tự nhiên phát ra. Đầy đủ sáu ý nghĩa này, được xưng là bảo. Phật có đủ sáu ý nghĩa này, Pháp cũng có sáu ý nghĩa này. Tăng là người chịu thực hành.

“Tùy kỳ giáo pháp nhi tu nghiệp giả”. Câu này chính là những gì hiện tại chúng ta đang nói, thật thà, biết nghe lời, chịu thực hành. Bất luận là tại gia hay xuất gia, nam nữ già trẻ, chỉ cần phù hợp điều kiện này, thì họ thật sự là bảo. Vì sao vậy? Vì họ đầy đủ sáu ý nghĩa trong Bảo Tánh Luận.

Trụ trì tam bảo là biểu pháp, quí vị không cần hỏi họ có phải thật thực hành hay không. Điều này không cần lo lắng, không có liên quan với mình. Chúng ta nhìn thấy tượng Phật, nghe thấy danh hiệu Phật, là có thể nhắc nhở bản thân giác mà không mê, nhắc nhở ta. Nếu như không có ai nhắc nhở sẽ quên mất, một khi quên là mê rồi. Có người nhắc nhở, chúng ta sẽ giác ngộ. Tác dụng của nó là điều này, không phải là mê tín.

Pháp bảo là kinh điển, nghe đến tên kinh điển, nhìn thấy kinh điển, lập tức nhắc nhở bản thân chánh mà không tà. Tâm nên chánh, hành vi nên chánh. Tâm tương ưng với những gì kinh luận nói, hành tương ưng với những gì giới luật nói.

Nhìn thấy người xuất gia, nhất định nên tôn kính họ, hành lễ với họ. Họ trì giới hay không, không liên quan với chúng ta. Ta chỉ cần nhìn thấy hình tướng này, họ nhắc nhở ta tịnh mà không nhiễm. Sáu căn thanh tịnh, không nhiễm chút bụi trần. Là họ nhắc nhở ta rồi. Đây chính là điểm tốt của họ đối với ta.

Nhắc nhở ta lục hòa kính, qua lại cùng với bất kỳ ai, ta đều cần tu hòa, cần tu kính. Không yêu cầu người khác hòa với ta, cũng không yêu cầu người khác tôn kính ta. Ta cần hòa thuận với họ, tôn kính họ. Lục hòa kính là thành tựu như vậy. Hy vọng người khác đối với ta như thế này như thế kia, đó là ngoài tâm cầu pháp. Trong nhà Phật gọi ngoài tâm cầu pháp là ngoại đạo. Phật pháp là cầu từ nội tâm, không phải cầu từ bên ngoài.

Phật từng câu từng chữ là dạy một mình ta, không phải dạy người khác. Tôi tiếp nhận là của tôi, quí vị tiếp nhận là của quí vị, họ tiếp nhận là của họ, người không tiếp nhận thì không có phần. Thật sự tiếp nhận, y giáo phụng hành, thì họ chính là Tăng bảo. Chúng ta cung kính đối với người tiếp nhận, đối với người không tiếp nhận cũng nên cung kính. Đạo lý này không thể không hiểu.

Cung kính Tam bảo, bảo là nói từ tánh, chứ không phải nói từ hình tướng. Phía sau nói trụ trì tam bảo mới là nói về hình tướng. Hình tướng là biểu pháp. Biểu pháp vẫn là kính tánh đức.

Phật nghĩa là giác tri. Pháp nghĩa là pháp quỹ. Tăng nghĩa là hòa hợp.

“Cung kính Tam bảo, khâm ngưỡng kỳ đức dã”. Ý nghĩa câu nói này rất sâu rộng. Đây là đơn giản giới thiệu cho chúng ta định nghĩa của Tam bảo. Phật là giác ngộ, là trí tuê, vô sở bất tri, vô sở bất năng. Nói như thế không phải là tán thán, mà là sự thật. Chỉ cần quí vị minh tâm kiến tánh, quí vị sẽ biết được, quí vị sẽ hiểu rõ.

Pháp nghĩa là pháp quỹ. Quỹ là quỹ đạo, chính là con đường. Ngày nay chúng ta nói về nguyên lý, nguyên tắc, là ý nghĩa này. Nó là con đường, là phương hướng, quí vị bắt buộc phải tuân thủ. Phép tắc này là quá khứ hiện tại, tất cả Bồ Tát thành Phật, đều là y theo phương pháp này mà đi. Quí vị không y theo phương pháp này, muốn mở tiếp một con đường khác, rất khó khăn. Quí vị có thể thử xem, quí vị sẽ không thành công. Quí vị thất bại rồi, muốn quay đầu lại sẽ không còn kịp, quí vị đã rớt lại phía sau người khác rồi. Con đường của họ mở, quí vị bước đi rất vững vàng. Thật sự con đường dành cho quí vị đi, là một con đường tắt. Phật Bồ Tát không gạt người, Phật Bồ Tát tuyệt đối không khiến quí vị đi con đường cong vạy. Đây là trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật.

Tăng nghĩa là hòa hợp. Chính là lục hòa kính mà chúng ta nói. Quí vị liền hiểu được, bất hòa là không phải Tăng. Chúng ta có cùng với tất cả chúng sanh hòa hợp hay không? “Kiến hòa đồng giải”, họ không biết, ta biết. Tất cả chúng sanh, chư Phật Bồ Tát, khắp pháp giới hư không, là cùng đồng một thể sinh mệnh. Đều là từ trong một thể tự tánh thanh tịnh viên minh biến hiện ra, cho nên cần hòa thuận. Họ không biết, ta biết. Họ không hòa với ta, ta hòa với họ. Không cần biết họ tiếp nhận hay không tiếp nhận. Ta biết chúng ta là một thể, họ không biết. Họ muốn tranh thì cho họ tranh, họ muốn lấy cũng cho họ lấy. Vì sao vậy? Một thể mà. Vĩnh viễn hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, là đúng rồi.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 292

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 292 PAGE 1

Tập 293

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Vạn Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 20.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quí vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 349, hàng thứ 3, bắt đầu xem từ câu cuối.

“Cung kính tam bảo, khâm ngưỡng kỳ đức dã”. Không thể nói hết đức của Tam bảo. Sáu ý nghĩa trong Bảo Tánh Luận, đã vì chúng ta hiển thị ra. Phụng là tôn sùng phụng dưỡng. Sự là phục dịch. Phụng sự là cung kính, dưỡng dục, hầu hạ. Điều này ở thời xưa không chỉ là nói suông, mà thực sự đều thực hiện được, Phật pháp đối với thầy giáo thì càng tôn trọng hơn. Chư vị xem Lễ Ký của pháp thế gian, xem những ghi chép bên trong của Luận Ngữ, quí vị sẽ hiểu rõ được. Thời xưa, thầy trò giống như cha với con.

Giáo dục. Chúng tôi trong lúc giảng dạy, cũng đã từng báo cáo với chư vị, thời đại của Nghiêu Thuấn, bốn ngàn năm trăm năm trước, đời sống của nhân dân, đời sống vật chất đều không có vấn đề gì, chính trị thanh minh. Trong sách cổ Trung quốc nói: thời tam hoàng lấy đạo trị quốc. Ngũ đế là lấy đức trị quốc. Đến thời tam vương, tam vương là Hạ Thương Chu, lấy nhân trị quốc. Xuân thu chiến quốc nói nghĩa khí, lấy nghĩa trị quốc. Nhà Tần thống nhất Trung quốc, 15 năm sau mất nước, nhà Hán giành được thiên hạ. Từ nhà Hán đến thời nhà Thanh là lấy lễ trị quốc. Đây là những gì của người xưa nói về đạo đức nhân nghĩa lễ. Lễ nếu như không có, thì thiên hạ sẽ đại loạn. Ngày nay chúng ta nhìn thấy rồi, lễ không còn. Bất kể là dùng phương pháp gì, cũng không trị được quốc gia, xã hội vĩnh viễn không có thể phục hồi hòa bình an định. Nếu như muốn hòa bình an định, vẫn phải tìm lại được lễ. Tìm lại như lúc trước thì quá cao, tìm không được. Tìm lại được lễ chắn chắn có hiệu quả, cũng có thể trị được cả thiên hạ.

Cổ thánh tiên vương của chúng ta, dùng Phật pháp mà nói, thì tâm của họ thanh tịnh, không có dục vọng. Thật sự không tranh không cầu, luôn nghĩ về phước lành của nhân dân, họ không nghĩ đến bản thân, mà nghĩ cho nhân dân. Nhân dân đủ ăn đủ mặc, đời sống vật chất đầy đủ. Nếu như không có giáo dục, con người và cầm thú sẽ không khác gì nhau. Cho nên vua Nghiêu, chính thức thiết lập trong chính phủ một quan viên quản lý giáo dục. Người này trong Thượng Thư có viết, trong Sử Ký cũng có viết, tên gọi là khế, lấy khế làm tư đồ. Tư đồ chính là quản lý giáo dục, đồ là học sinh, việc dạy học do người này quản lý. Đồng thời đem chức vị này đặt phía dưới trủng tể, trủng tể là tể tướng, giống như ngày nay là thủ tướng. Bộ môn giáo dục này đặt dưới thủ tướng một bậc. Sau này gọi là sáu bộ, bộ giáo dục đặt ở số một. Thủ tướng nếu bận việc không thể giám soát, nghĩa là khi ông không thể xử lý công vụ, thì sẽ có bộ trưởng bộ giáo dục thay thế xử lý. Cho nên chúng ta hiểu được, chính trị của thời xưa, tất cả đều là vì phục vụ giáo dục, đem giáo dục đặt ở vị trí số một. Cho nên cai trị được xã hội quốc thái dân an, nhân dân thật sự hạnh phúc mỹ mãn.

Xã hội ngày nay thì hoàn toàn trái ngược, giáo dục đặt ở sau cùng. Đồng thời nội dung giáo dục hoàn toàn bị biến chất, đem kinh tế đặt lên hàng đầu, vấn đề này Mạnh tử rất phản đối. Mạnh tử cách chúng ta hai ngàn năm trăm năm, Mạnh tử nói với Lương Huệ Vương: “lợi thị nhân chi tất tranh”. Nếu như con người tranh đấu qua lại, xã hội này còn chấp nhận được sao? Cho nên ông nói: “thượng hạ giao chinh lợi, kỳ quốc nguy hỉ”.

Ngày nay nguyên cả thế giới, quí vị xem có quốc gia nào trên thế giới, là không đem kinh tế đặt lên hàng đầu, có người nào không tranh lợi? Hiện nay là cổ vũ mọi người tranh lợi, cái này không cần phải cổ vũ, cũng đã toàn tâm toàn lực tranh giành rồi, cổ vũ nữa thì chịu sao thấu? Giáo dục trong trường học, từ trường nầm non đã dạy cạnh tranh, xã hội làm sao có thể không loạn? Tại nạn làm sao có thể không khởi lên?

Con người ngày nay không đọc sách thánh hiền, đều cho rằng những loại tâm thái hiện hành này là chánh tri chánh kiến, là hành vi chính đáng. Những gì người xưa nghiêm khắc ngăn cấm, ngày nay đều xem nó làm hành vi chính đáng. Người xưa nói hiếu để trung tín, lễ nghĩa liêm sỉ, con người ngày nay đều không cần nữa. Nói những cái này quá cũ kĩ, cần nên vứt bỏ, đó đều là những lời nhảm nhí. Đem dạy dỗ của thánh hiền, thật sự xem như cặn bã.

Khoa học nước ngoài nói cho chúng ta biết, lúc khoa học phát triển đến cực điểm, thì nhân loại sẽ hoại diệt. Ngày nay nhìn thấy như vậy, cũng không khác gì nhiều. Khoa học cho chúng ta biết, trên địa cầu này, đại khái khoảng năm sáu mươi ngàn năm trước, công nghệ khoa học cũng rất phát triển, Atlantis bị chìm xuống đại tây dương, đây là đại tai nạn. Các nhà khoa học thời cận đại nói cho chúng ta biết, tương lai Atlantis sẽ nổi lên lại. Sau khi Atlantis nổi lên, Âu châu sẽ chìm xuống đáy biển. Cho nên hiện nay con người cũng vừa thích thú chờ xem Atlantis sẽ nổi lên, vừa lo sợ Âu châu chìm xuống. Lúc đó cũng chính là lúc khoa học phát triển đến trình độ cao, người ta không tin luân lý đạo đức, chỉ biết mưu tính tranh lợi, hưởng lạc hết mình. Hưởng lạc gì? Hưởng năm dục sáu trần, họ hưởng những thứ này. Trước mắt xã hội này rất giống như ngày tận thế của Atlantis, tình cảnh rất giống nhau. Cho nên nguyên tố căn bản của nguyên nhân này chính là xao nhãng giáo dục. Chúng ta xem đoạn kinh văn này, cảm xúc rất sâu sắc.

Bên dưới nói đến sư. “Sư giả, giáo ngã dĩ đạo giả”. Đạo là đạo lý. Người sống trên vũ trụ có đạo lý. Trưởng là đức hạnh, hoặc vai vế, hoặc tuổi lớn hơn ta, đây đều là trưởng. Chúng ta nên biết tôn kính, đây là phụng sự sư trưởng. Thầy tức là thầy giáo, trưởng chính là lớp lớn.

Tỉnh Am sư Khuyến Phát Bồ Đề Tâm Văn. đoạn này rất quan trọng. Đây là đoạn ghi chép Phát Bồ Đề Tâm Văn của Tỉnh Am đại sư. “Nếu không có thầy giáo thế gian, sẽ không biết lễ nghi. Nếu không có thầy giáo xuất thế gian, sẽ không hiểu Phật pháp”. Cha mẹ sanh ta ra, nền tảng giáo dục là cha mẹ, mà quan trọng nhất trong giáo dục chính là học theo thầy. Từ nhỏ nhìn thấy cha mẹ, đối đãi với cha mẹ của họ như thế nào. Cha mẹ ở trong gia đình, hiếu thuận với cha mẹ của họ. Mẹ hiếu thuận với cha mẹ chồng, làm ra hình ảnh như vậy, đó chính là giáo dục con cái. Đây là một môn học rất quan trọng trong giáo dục con người. Phụ nữ gánh vác được trọng trách là giúp chồng dạy con. Trong nhà quí vị có thế hệ sau hay không đều dựa vào phụ nữ.

Con người bây giờ không hiểu, có rất nhiều người hiểu lầm, đặc biệt là thành phần tri thức, cho rằng thời xưa phụ nữ đều bị ngược đãi, bị xem thường. Sai rồi! Quí vị học cổ lễ của Trung quốc quí vị sẽ rõ. Chồng có thể coi thường vợ sao? Họ thay quí vị nuôi dạy thế hệ sau, quí vị có thể không cảm ơn sao? Quí vị có thể không tôn trọng sao? Con cái của quí vị là người tiếp thừa cho tổ tông của quí vị, quí vị có thể không tôn trọng họ sao? Quí vị có thể không chăm sóc họ sao? Bản thân quí vị là người tiếp thừa cha, con trai quí vị là người tiếp thừa của quí vị. Bất hiếu có ba điều, vô hậu lớn nhất. Nói cách khác, không tôn trọng đối với vợ của mình, không tôn trọng đối với con cái của mình, gọi đó là đại bất hiếu. Quí vị có lỗi với cha mẹ quí vị, có lỗi với tổ tông của quí vị, điều này có trong lễ xưa của Trung quốc. Sau khi chúng ta đọc rồi mới biết được, phụ nữ ở thời xưa nhận được sự tôn trọng, họ có địa vị rất cao quí.

Trong lịch sử, người ta nói đến nhà Chu, triều đại nhà Chu, tám trăm năm triều đại nhà Chu, dài nhất trong lịch sử Trung quốc. Nền tảng tám trăm năm là do ai tạo nên? Do ba người phụ nữ. Thái Khương, Thái Nhậm, Thái Tự, ba người phụ nữ, họ làm hết trách nhiệm mà họ nên làm. Họ dạy con trai là Văn Vương, Võ Vương, Chu Công, đều là đại thánh nhân trong mắt Khổng Tử. Ba bà mẹ nhà Chu đều có chữ Thái, quí vị xem Thái Khương, Thái Nhậm, Thái Tự. Cho nên về sau, người chồng gọi vợ của mình là thái thái, hai từ thái thái này rất tôn quí. Đó chính là nói, quí vị đối xử với vợ của quí vị, nên đối xử như triều đại nhà Chu, Thái Khương, Thái Nhậm, Thái Tự, là mẹ của thánh nhân, nên đối xử giống như vậy. Đứa trẻ mà họ sanh, họ dạy, đều là bậc đại thánh hiền. Biết luân lý, hiểu lễ nghi, tôn sư trọng đạo, đây là do cha mẹ dạy, đặc biệt là người mẹ.

Người xưa bảy tuổi đi học, trẻ con nếu thông minh lanh lợi, sáu tuổi là có thể đi học, đi học thì thầy giáo dạy. Cho nên thầy giáo là tiếp tục sự giáo dục từ gia đình. Trước kia trường học là gia đình học, là chế độ đại gia đình. Năm thế hệ cùng ở một nhà không có phân chia, cho nên con em trong gia đình rất đông. Mời thầy giáo đến tại nhà mở lớp học, thầy giáo sẽ đón lấy trách nhiệm của người mẹ. Thân hành ngôn giáo, tự bản thân cần làm tấm gương cho học trò xem. Học trò và thầy giáo sinh hoạt ở cùng một nơi, bảy tuổi đã không sống cùng bố mẹ, mà ở cùng với thầy giáo, thầy giáo phụ trách dạy dỗ. Dạy cái gì? Quan trọng nhất là dạy giáo dục về luân lý đạo đức, không phải dạy quí vị đọc sách, đọc sách là phụ thêm. Đọc sách là gì? Đọc sách là nền tảng trong học thuật. Chỉ dạy quí vị đọc, không giảng ý nghĩa. Dạy đọc câu, bảo quí vị đọc, học thuộc, một ngày cần học thuộc bao nhiêu chữ. Người thượng căn, thông minh, trí nhớ tốt, tiêu chuẩn là bảy trăm chữ, một ngày phải học thuộc bảy trăm chữ. Làm sao có thể do lường được trình độ của học sinh? Để học sinh thử xem, quí vị chọn trước bài văn bảy trăm chữ bảo họ đọc, đọc mười lần là có thể đọc thuộc lòng, họ có năng lực như vậy. Nếu như đọc mười lần không thuộc được, thì giảm bớt hai trăm chữ còn năm trăm chữ, đây là tiêu chuẩn trình độ bậc trung, năm trăm chữ cũng đọc mười lần. Nếu như mười lần vẫn không thuộc được, thì tiếp tục giảm bớt còn ba trăm chữ, ba trăm học không thuộc, thì là yếu hơn một chút. Vẫn tạm được, học thuộc một trăm, hai trăm chữ, tức là đọc mười lần, đọc mười lần là quí vị có thể thuộc lòng, là có thể nhớ được. Sau khi học thuộc, thầy giáo sẽ đốc thúc quí vị, bảo quí vị đọc thuộc làu một trăm lần, quí vị sẽ không quên. Mỗi ngày ôn lại một lần, ngày hôm nay đi học, đem những gì học ngày hôm qua, đọc thuộc lòng một lần cho thầy giáo nghe, rồi học tiếp cái mới, cách tính là như vậy. Căn tánh của học sinh là đánh giá từ chỗ này, cho nên trình độ của mỗi người không giống nhau. Chương trình học của mỗi người cũng không hoàn toàn giống nhau, tiến độ cũng không như nhau. Rất thiết thực. Sau khi học thuộc lòng, một đời quí vị cũng không quên. Đến tám mươi, chín mươi tuổi, quí vị viết văn chương, nói chuyện, dẫn cứ kinh điển đều thuận miệng nói ra, không cần tra tài liệu, đều thuộc rất kỹ. Học sinh là huấn luyện như vậy mà ra, thầy giáo đương nhiên cũng như vậy mà huấn luyện ra. Cho nên trong tiểu học chỉ chú trọng học thuộc lòng, từ bảy tuổi đến mười hai tuổi. Giống như ngày nay học tiểu học sáu năm, bảy tuổi đến mười hai tuổi. Đem cái cần học thuộc lòng, có lúc là cha mẹ chỉ định một số chương trình, có những cái là thầy giáo chỉ định. Thầy giáo nhất định thương lượng cùng với cha mẹ, bảo quí vị học thuộc lòng những thứ gì.

Giảng giải là ở đại học, trước kia không có trung học, gọi là thái học. Quí vị học giỏi, thì mười ba tuổi lên thái học. Lên thái học là tuổi từ mười ba đến mười lăm. Lên thái học, thầy giáo sẽ đem những kinh điển mà trước đây quí vị đã thuộc, giảng giải cho quí vị nghe. Lúc giảng giải không dùng sách. Vì sao? Vì đều đã thuộc rồi. Ví dụ thầy giáo nói câu: “nhược vô thế gian sư trưởng”, mọi người đều thuộc rất kỹ, đều biết được ở trong bộ sách nào. Trang thứ mấy, hàng thứ mấy đều biết được.

Quí vị nếu nói người Trung quốc không hiểu khoa học là giả dối, sách cổ của Trung quốc, khắc cái bản này nó là cố định, nó không có tiêu điểm phù hiệu. Một hàng hai mươi chữ, một mặt mười hàng. Cho nên bất cứ là in sách ở nơi nào, đều là giống nhau. Quí vị nói trang thứ mấy, hàng thứ mấy, tất cả đều giống như nhau. Đây là khoa học. Dấu chấm câu là lúc thầy giáo dạy bài, thầy giáo sẽ làm dấu. Từng câu từng câu dùng bút đỏ đánh dấu cho quí vị, một đoạn làm một dấu. Cho nên lúc giảng giải không cần dùng sách nữa. Lên thái học không cần phải mang cặp sách nặng như vậy. Sáu năm, mỗi ngày học thuộc lòng, mỗi ngày học một ít, tích lũy lại sẽ rất phong phú.

Thế hệ này của chúng ta thật đáng thương, không có học qua. Đại khái là thế hệ cha mẹ của chúng ta đã sao nhãng rồi. Đại khái thời tằng tổ của tôi, có tiếp nhận phương thức giáo dục này. Thế hệ này của quí vị, chính là cha mẹ thời cao tổ. Cho nên truyền thống giáo dục của Trung quốc, bị mất đi ít nhất đã năm thế hệ. Con người hôm nay lạ lẫm đối với cổ tích như vậy, không thể quở trách họ.

Lời Phật nói rất hay: “tiên nhân bất thiện, bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả, thù vô quái dã”, không thể quở trách con người thời nay. Con người ngày nay, dù họ làm việc xấu như thế nào, cũng đều nên thông cảm cho họ. Vì sao? Vì không đọc qua sách, nên họ không hiểu; không có trí tuệ, họ ngu dốt. Không nhận thức thật giả, chánh tà, đúng sai, thiện ác, họ không biết. Thật là mê hoặc, điên đảo, tạo ra vô lượng vô biên tội nghiệp, quí vị làm sao có thể quở trách họ?.

Văn hóa Trung quốc suy yếu, nguyên nhân đương nhiên là do Từ Hi thái hậu, Từ Hi thái hậu đối với bậc thánh hiền không tôn trọng. Trên làm dưới theo, người lãnh đạo đất nước không tôn trọng, phía dưới người người liền tùy tiện. Nguyên nhân suy yếu là bắt đầu từ chỗ này. Từ Hi thái hậu cách chúng ta ngày nay hơn hai trăm năm. Sau khi nhà Thanh mất nước, không còn nói đến văn hóa truyền thống. Muốn làm gì? Năm bốn vận động, văn hóa mới, xô đổ tiệm Khổng gia, phủ nhận truyền thống văn hóa. Xã hội ngày hôm nay động loạn, những người này cần chịu trách nhiệm hay không? Văn hóa xưa nếu không phục hưng, thì xã hội này vĩnh viễn không thể hòa bình, đồng thời thật sự sẽ có nỗi lo diệt chủng mất nước. Nước nhà không cần nữa, ta đi ra nước ngoài, có thể chạy thoát được không? Người không học Phật thì không biết, người học Phật biết được nhân quả chạy không thoát. Quí vị làm ra tội nghiệp quá nặng, quí vị đến bất kỳ nơi nào, đều không thể sống được, nhân quả nghiệp báo một chút cũng không sai. Câu đầu tiên trong Thái Thượng Cảm Ứng Biên nói rất tường tận rõ ràng: “thiện ác chi báo, như ảnh tùy hình”. Đi theo quí vị, quí vị không có nơi nào để chạy. Nếu muốn không thọ quả báo, thì không nên tạo ác nghiệp.

Chúng ta đọc đến đoạn kinh văn: “nhược vô thế gian sư trưởng, tắc bất tri lễ nghi”, đây là sự thật. Tôi đến Đài loan, hai mươi sáu tuổi theo thầy Phương Đông Mỹ học triết học. Ông đem triết học trong kinh Phật giới thiệu cho tôi. Từ trước chúng tôi đối với Phật giáo có hiểu lầm rất lớn, cho rằng nó là tôn giáo, là mê tín, cho rằng không có gì để nắm bắt. Sau khi học với thầy Phương, trong triết học khái luận, nói đến mục triết học Phật giáo, ông nói rất tường tận. Nói cho tôi biết Phật Thích Ca Mâu Ni, là một nhà triết học vĩ đại nhất trên thế giới. Điều này từ trước giờ chưa từng nghe qua. Triết học trong kinh Phật, là triết học tối cao trên toàn thế giới, học Phật là hưởng thụ lớn nhất của đời người. Chỉ cho tôi con đường này. Về sau không lâu, cùng năm đó, đại khái cách nửa năm sau, tôi quen biết Chương Gia đại sư, đây là bậc thầy xuất thế. Đại sư dạy tôi đọc truyện của Phật Thích Ca Mâu Ni, làm quen với Phật Thích Ca Mâu Ni, rất quan trọng. Tôi ở Đài loan một mình, bạn bè thân thuộc đều không có, không ràng buộc vướng mắc. Chương Gia đại sư khuyên tôi xuất gia, cho nên xuất gia là đại sư thay tôi lựa chọn, lựa chọn con đường này, dạy tôi học Phật Thích Ca Mâu Ni.

Trước kia thầy Phương nói, tôi ấn tượng rất sâu sắc, học Phật là hưởng thụ lớn nhất của đời người. Hưởng thụ lớn nhất, không phải là có địa vị ở trên xã hội, cũng không phải có tiền của. Hưởng thụ lớn nhất là gì? Là ngày ngày được an vui. Khổng tử nói: “học nhi thời tập chi, bất diệc thuyết hồ”. Phật nói: “pháp hỷ sung mãn, thường sanh hoan hỷ tâm”. Người xưa thường nói: “quân tử ưu đạo bất ưu bần”. Vui ở đâu? Vui ở trong đạo lý. Cái này cùng với nghèo giàu, sang hèn không một chút liên can. Cho nên thế xuất thế gian, những gì bậc đại thánh hiền truyền lại là minh lý. Quí vị hiểu được đạo lý, đây mới đáng quý. Tôi theo thầy Lý học Nho, học Phật. Theo Chương Gia đại sư, Phật pháp do Chương Gia đại sư sắp đặt căn bản cho tôi, ba năm. Không có gốc rễ không được.

Sứ mệnh một đời, trong Phật pháp nói, “tục Phật huệ mạng, hoằng pháp lợi sanh”. Một đời làm sự nghiệp này, đây chính là sự nghiệp của Phật Thích Ca Mâu Ni. Sứ mệnh đối với thế gian pháp, là vì tuyệt học của thánh hiền, vì thiên hạ khai thái bình. Thái bình thịnh vượng từ đâu mà có? Từ nơi trí tuệ, học vấn, kinh nghiệm của thánh hiền mà có.

Nói tóm lại, Phật pháp của chúng tôi là tiếp nhận từ Chương Gia đại sư, Nho giáo là tiếp nhận từ nơi thầy Lý. Giống như là thi chạy tiếp sức, đoạn đường của tôi chạy xong rồi, cây gậy của tôi nên giao cho thế hệ tiếp theo. Có người tiếp nhận hay không? Có. Đón nhận gậy của tôi, có không ít người! Có rất nhiều người tôi vẫn chưa gặp mặt. Họ học từ đĩa CD, học từ mạng internet, học từ vệ tinh, thật sự có thành tựu. Chúng tôi nhận được tin tức này, hoan hỷ vô cùng.

Dùng vệ tinh dạy học, là do thầy Phương Đông Mỹ nói cho tôi biết. Năm đó nói với tôi, tôi không dám tưởng tượng. Cái này tiêu tốn rất nhiều tiền bạc, chúng tôi làm gì có phước báo đó, làm gì có sức mạnh này? Không ngờ rằng trong tín chúng lại có những vị họ đến đầu tư, phần mềm do chúng tôi cung cấp, tất cả thiết bị do họ đầu tư, chúng tôi không lo lắng. Dùng mạng internet, chúng tôi dùng mười mấy năm, gần hai mươi năm. Dùng vệ tinh, bắt đầu từ nguyên đán năm 2003, đến nay là chín năm rồi. Thật sự rất nhiều người từ trên vệ tinh, mạng internet, mỗi ngày chúng ta cùng ở một nơi cộng tu, pháp hỷ sung mãn.

Trước mắt chúng ta gần như có thể xây dựng một trường học không trung, tôi tin nhiều nhất là hai năm sau, chúng ta dùng vệ tinh và mạng internet, người có thể dạy học, tôi ước tính có khoản mười người. Người tại gia nhiều, những người này họ thật sự làm, thật học, thật làm. Không những rất chắc chắn với những gì đã học, họ còn có kinh nghiệm áp dụng trong đời sống. Tôi đã nói rất nhiều năm rồi. Xã hội ngày nay tuy là động loạn, tai nạn dồn dập, nếu như có thể có mười hai mươi giáo viên giỏi. Mỗi ngày dùng truyền, dùng mạng internet để dạy học, người trên toàn thế giới đều có thể xem được. Đây là một nội dung lành mạnh trong tiết mục truyền hình. Là chánh pháp. Dạy về thánh hiền truyền thống, dạy về giáo dục tôn giáo. Mỗi ngày hai mươi bốn giờ đồng hồ phát không ngừng, mọi người đều biết đài này, nhiều người xem, tâm người ta từ từ chuyển biến, sẽ quay đầu lại. Chúng ta tin rằng tà không thể thắng chánh. Chúng ta tin là tánh người vốn là thiện, chính là do không có ai dạy dỗ. Thật sự có người đến dạy dỗ, khôi phục an định hòa bình xã hội sẽ không phải là việc khó.

Năm xưa chúng tôi ở trấn nhỏ Thang Trì, làm ba năm thí nghiệm, chứng minh việc này có thể thực hành được, có thể làm được. Không có ba năm thí nghiệm này, bản thân chúng tôi không dám có niềm tin. Người khác hoài nghi, bản thân chúng tôi cũng hoài nghi. Thông qua thí nghiệm này thành công, nghi ngờ của chúng tôi hoàn toàn không còn nữa.

Trước đây Chương Gia đại sư nói với tôi: “Phật thị môn trung, hữu cầu tất ứng”. Mấy tháng trước, thật sự là tôi mỗi ngày đều cầu xin, Quần Thư Trị Yếu của Đường Thái Tông, Quốc Học Trị Yếu của đầu năm dân quốc, hai thứ này tuyệt bản rồi. Trải qua hơn tám mươi năm động loạn, cái này còn có sao? Còn có thể tìm được sao? Không ngờ được có đồng tu tốt bụng, ở trên mạng internet nghe tôi nói hai bộ sách này, thật sự tìm lại được. Quần Thư Trị Yếu tôi gởi cho nhà sách Thế Giới, nhờ họ in 10 ngàn bộ. Sách đã in xong rồi, tháng tư là giao 10 ngàn bộ sách này. Tiếp tục in Quốc Học Trị Yếu. Tôi tin là bản in Quốc Học Trị Yếu, sẽ tốt hơn bản in Quần Thư Trị Yếu, vì họ có kinh nghiệm rồi.

Tài liệu có rồi, ai đi đọc? Ai phát đại bồ đề tâm? Đại bồ đề này không phải là tâm bồ đề trong Phật giáo nói, tôi mượn dùng danh từ này. Người nào thật sự phát tâm, kế thừa tuyệt học của thánh hiền? Quí vị phát tâm gánh vác đem truyền thống văn hóa vực dậy, đây là sự nghiệp của thánh hiền. Phát tâm như vậy, chính là thánh nhân, là hiền nhân.

Phát bồ đề tâm trong Phật giáo, là đem sự nghiệp của Phật Thích Ca Mâu Ni tiếp tục truyền thừa, cho mãi đời sau. Quí vị nhìn thấy rồi, Hạ Liên Cư gánh vác sứ mệnh, hội tập kinh Vô Lượng Thọ, đem sự nghiệp này làm thành công rồi. Trước đó có ba người đã làm, nhưng làm không được tốt lắm. Cư sĩ Vương Long Thư đời Tống, cư sĩ Ngụy Mặc Thâm, năm Hàm Phong đời Thanh. Còn có cư sĩ Bành Tế Thanh thời đại Càn Long, bản thân ông làm là hạn chế, không thể tính là một bản hoàn thiện. Sự nghiệp này của cư sĩ Hạ Liên Cư còn gì bằng, đây là tục Phật huệ mạng, chánh pháp cửu trụ. Lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ hoàn thành bộ chú giải này, là sự nghiệp bất hủ. Họ đến thế giới này là để làm gì? Chính là để làm việc này, khi việc này đã làm xong rồi, họ ra đi.

Chúng tôi có duyên, lúc tuổi già gặp được. Khi chú giải này vừa hoàn thành không lâu, chúng tôi được gặp mặt nhau. Trong những năm đó, mỗi năm tôi đều đến Bắc kinh một hai lần, chủ yếu là thăm Hoàng Niệm Lão. Hôm nay chúng ta ở một nơi, đem chú giải này ra tham khảo đào sâu, tường tận. Chúng ta cùng nhau học tập, công việc này là tục Phật huệ mạng. Chúng ta lưu thành đĩa CD hoàn chỉnh, phát trên vệ tinh, chuyển giao lên mạng internet. Bạn hữu cùng chí hướng trên toàn cầu, chúng ta đều cùng nhau học tập.

Chúng tôi hy vọng một hai năm sau, phòng học này của chúng ta cần mở rộng, không phải mở rộng thiết bị phần cứng của chúng ta, mà là chương trình học của chúng ta. Hy vọng thấp nhất, là mỗi ngày chương trình học của chúng ta có được tám tiếng đồng hồ. Gồm Phật học, Nho học, Đạo học, còn có tôn giáo học. Chúng ta toàn tâm toàn lực, hướng về mục tiêu này mà làm. Chúng ta đối với xã hội, đặc biệc là xã hội thiên tai dồn dập này, làm ra một chút cống hiến thật sự. Đây là năng lực của chính chúng ta, có thể làm được.

Học viện thật sự mở trường học, chúng ta ra nước ngoài mời giáo viên giỏi, mời họ đến nơi đây dạy học, dạy học từ xa. Phòng học của chúng ta sẽ là phòng thu hình, đồng bộ phát ra toàn cầu. Đĩa CD lưu lại, có thể giúp cho tất cả các nơi. Họ muốn chọn theo phương thức của chúng ta, khu vực nhỏ, hoặc là dùng mạng internet, hoặc là dùng vệ tinh đều tốt, đĩa CD chúng ta sẽ đáp ứng. Chúng ta đem văn hóa truyền thống, Phật học đại thừa, giáo dục tôn giáo đẩy rộng ra toàn thế giới. Đây là việc tốt, là việc chúng ta nên làm.

Ngoài giảng kinh dạy học ra, tất cả những hoạt động khác chúng ta đều không tham gia. Chuyên tâm đọc sách, mỗi ngày đọc sách bốn giờ đồng hồ, đến lớp bốn giờ đồng hồ. Đây là điều thầy Phương nói: hưởng thụ lớn nhất của đời người. Cho nên ân đức đối với thầy giáo, vĩnh viễn không quên. Đối với công đức của hộ pháp, vĩnh viễn không quên. Không có thầy giáo, chúng ta sẽ không biết phương hướng. Không có hộ pháp, con đường này của chúng ta sẽ rất gian nan, đi không được. Thật sự cần có người bên cạnh, cần có người giúp đỡ.

“Bất tri lễ nghi, tắc đồng ư dị loại”. Đây là người xưa nói, người không hiểu được đạo đức, nhân, nghĩa, lễ, thì cùng với súc sanh có khác gì nhau?

“Bất giải Phật pháp, tắc hà dị tục nhân”. Chúng sanh của sáu đường luân hồi. Hiểu được Phật pháp có thể giúp chúng ta vượt thoát luân hồi. Luân hồi là thật, không phải là giả. Mở rộng không gian sống của chúng ta. Không hiểu Phật pháp, quí vị đời đời kiếp kiếp sẽ sống trong sáu đường luân hồi, làm việc này. Sau khi thông đạt Phật pháp, không chỉ vượt thoát khỏi sáu đường luân hồi, mà còn vượt thoát mười pháp giới. Không gian sống của chúng ta biến thành cái gì? Khắp pháp giới hư không, đều là không gian sống của chúng ta. Sau khi học Phật mới biết được, sanh mệnh là vĩnh hằng, là bất diệt. Người thế gian nhìn thấy sanh diệt, là thân thể, là thân thể vật chất có sanh diệt, linh tánh không có sanh diệt. Thân thể không phải ta, linh tánh mới là ta. Đây là một chuyển biến rất lớn. Không nên tiếp tục chấp trước thân này là ta. Không nên tiếp tục chấp trước hoàn cảnh nhỏ này là của ta sở hữu. Không phải. Ta còn không có, làm gì có cái ta sở hữu. Tâm lượng của quí vị sẽ mở ra. Thật giống như trong kinh nói: “tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”. Quí vị xem, quí vị tự tại biết bao, vui sướng biết bao?

Đối với ân của thầy giáo, nhất định không được quên. Vong ân phụ nghĩa, bất hiếu mẹ cha, quả báo đều ở trong ba đường ác. Những điều này đều là sự thật. Cho nên “sư trưởng ân trọng, cố ưng phụng sự”. Thời xưa, học sinh chăm sóc đời sống cho thầy giáo. Thầy giáo tuổi lớn rồi, trong nhà nếu ít người, không mướn được người làm, thì ai đi làm lao dịch? Học sinh, “hữu sự đệ tử phục kỳ lao”.

Chúng ta đọc trong Luận ngữ, thấy có ghi chép. Học trò của Khổng Phu tử, đều ở bên cạnh chăm sóc thầy. Xã hội ngày nay không giống vậy, đến cha mẹ họ còn không chăm sóc, thầy giáo là cái gì? Những câu nói này, là của thầy Lý nói với tôi. Cho nên thầy Lý rất giỏi, thông tình đạt lý. Đối với tâm thái của con người hiện tại, hiểu được rất thấu suốt, ông không cần người chăm sóc. Chín mươi lăm tuổi, vẫn tự nấu cơm, tự giặt quần áo. Nói lên điều gì? Khỏe mạnh. Tôi còn khỏe mạnh, tôi không cần người chăm sóc, tôi tự có thể chăm sóc cho mình. Năm đó chín mươi lăm tuổi, có hai người học trò, hai chị em phát tâm chăm sóc cho thầy. Mọi người chúng tôi yêu cầu thầy tiếp nhận, thầy mới chịu nhận lời, hai người này cùng ở chung với thầy. Chín mươi bảy tuổi, ông mất rồi. Ông vốn dĩ có thể chưa mất, chúng tôi ước tính thầy ít nhất cũng có thế sống đến một trăm hai, một trăm ba mươi tuổi, điều này rất có khả năng. Nhưng vì sao lại đi nhanh như vậy? Nói cho chư vị biết, trúng độc thức ăn, đây cũng là chủ quan của thầy, chúng tôi không dám. Chủ quan của thầy là gì? Thầy là bác sỹ giỏi, cho rằng cái gì? Trúng độc này, ta có thể dùng thuốc giải giải nó. Trước kia có gặp một lần, đúng là ông dùng thuốc giải giải được, không có chuyện gì. Đại khái trải qua gần một năm, lại gặp một lần nữa. Đúng là quá lớn tuổi, có thể do công việc nhiều, cũng mệt mỏi. Lúc đó người ta tặng một tô mì cho ông ăn, mì này là mì sợi, mì sợi khô. Mì sợi khô nhất định đều có thuốc chống mốc, khẳng định đều có. Nếu như mì sợi khô, để thời gian quá lâu, hết hạn rồi, thì không được ăn. Trong nhà Phật chúng ta, hết hạn đem bỏ đi thì gây tội, nên cũng phải ăn. Ăn lần này, sanh ra chuyện.

Tôi mấy lần đến Đài trung thăm thầy, lần nào đến thầy cũng đều căn dặn tôi, ăn đồ ăn nên cẩn thận, không nên đi ra quán ăn. Câu nói này ít nhất nói với tôi mười lần rồi, tôi ấn tượng rất sâu. Thầy biết thức ăn trong quán không sạch sẽ. Quí vị nếu thử vào nhà bếp xem, quí vị sẽ biết. Nhắc nhở tôi.

Cho nên ân đức của thầy giáo rất lớn, đặc biệt là ở thời đại hiện tại này, mọi người đều bất hiếu với cha mẹ, một mình quí vị có thể có hiếu với cha mẹ. Mọi người đều không tôn trọng sư trưởng, quí vị có thể tôn trọng sư trưởng. Quí vị làm tấm gương cho người khác xem, ảnh hưởng đến người khác, công đức này rất lớn.

“Sư trưởng ân trọng, cố ưng phụng sự”. Mật tông lấy cung kính thượng sư làm giới căn bản. Trong hiển giáo là tam quy, quy y Phật, qui y Pháp, quy y Tăng. Trong mật giáo là tứ quy, điều đầu tiên của họ là quy y thượng sư, thượng sư đặt ở số một. Có lý hay không? Có lý. Nếu không có thượng sư, quí vị làm sao có thể biết được Phật Pháp Tăng tam bảo? Quí vị biết được Phật Pháp Tăng tam bảo, là do thượng sư dạy cho quí vị, thứ nhất cần cảm ơn thầy giáo. Cách làm này của Mật tông, nếu như chúng ta đi đến Nhật bản tham học, quí vị có thể nhìn thấy Phật giáo của Nhật bản. Phật giáo Nhật bản, tôn trọng đối với tổ sư hơn cả tôn trọng đức Phật. Điện thờ tổ sư rất trang nghiêm, điện thờ Phật Bồ Tát là hạng hai. Có lý. Tôi làm sao biết Phật? Thầy giáo giới thiệu. Chúng ta đối với tôn sư trọng đạo, thời xưa Trung quốc mạnh hơn người Nhật bản. Hiện nay Trung quốc không bằng Nhật bản. Chúng ta không thể không giác ngộ.

“Nhất thiết cúng dường công đức trung, cúng dường thượng sư tối vi thắng”. Đây là trong Mật giáo nói. Cho thấy phụng sự sư trưởng, thật là việc cần làm của tu hành. Ấn Quang đại sư ở trong Văn Sao nói rất nhiều. Hiếu thân tôn sư, là căn bản lớn của học vấn thế xuất thế gian. Nếu như không có hiếu thân, không có tôn sư. Phật Bồ Tát có lại cứu quí vị cũng không được, quí vị không có được. Có thể có được, là thật sự có thể hiểu được.

Đây là trước kia thầy Lý thường nói với chúng tôi. Ông nói: quí vị xem ngữ lục của tông môn. Hòa thượng, hòa thượng là thân giáo sư, thường nhắc đến là: anh biết không! “Biết không” này là ý gì? Là quí vị có thể lãnh hội được ý nghĩa trong ngôn ngữ, văn tự không? Chính là trên bài kệ khai kinh nói: “nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa”. Nghĩa chân thật của Như Lai, quí vị có thể lãnh hội không? Quí vị có thể hiểu được không? Đó mới gọi là hội. Dùng phương pháp nào để thể hội? Chân thành cung kính. Cho nên Ấn tổ nói: một phần chân thành cung kính, là quí vị có thể lãnh hội được một phần. Chân thành cung kính hai phần, là quí vị có thể lãnh hội được hai phần. Chân thành cung kính mười phần, là quí vị có thể lãnh hội được mười phần. Không có chân thành cung kính, thì cái gì quí vị cũng không thể lãnh hội được. Quý vị ở trong ngôn ngữ nghe không hiểu, trên văn tự xem cũng không hiểu. Có tâm chân thành cung kính, mới có thể nghe được âm thanh ngoài ngôn ngữ. Đây chính là người ta thường nói là chỗ ngộ. Đọc tụng, nghe giảng không có chỗ ngộ, đều không tính. Làm sao mới có chỗ ngộ? Nhất định là cần có tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh chính là thành tâm. Quí vị xem Tăng Quốc Phiên tiên sinh, trong Đọc Thư Bút Ký đối với “thành” viết một định nghĩa. Cái gì là thành? Một niệm không sanh gọi là thành. Đây là Tăng Quốc Phiên tiên sinh nói, cùng với Phật pháp nói hoàn toàn giống nhau. Không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, đây gọi là thành. Khởi tâm động niệm suy nghĩ lung tung, sao gọi là thành được? Không có thành ý, cái gì quí vị cũng không có được.

Cho nên ngộ nhất định là đến từ tam muội, tam muội chính là tâm thanh tịnh. Đây là nói đến “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Nhất môn thâm nhập là giới, trường thời huân tu là định. Định có thể khai trí tuệ, trí tuệ khai rồi, cho nên nghe một ngộ ngàn. Đó gọi là biết. Thông một kinh, tất cả kinh đều thông. Đó gọi là biết, quí vị thật sự biết rồi.

Thiền tông Lục tổ Huệ Năng, ở trong phòng phương trượng của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn, nghe Ngũ tổ giảng kinh Kim Cang. Chúng ta biết là Ngài không biết chữ, nên chắc chắn không dùng kinh. Giảng đại ý kinh Kim Cang. Giảng đến câu “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, Ngài liền đại triệt đại ngộ. Đó là gì? Biết rồi. Phía sau có cần nói không? Không cần nói, hoàn toàn thông rồi. Không chỉ thông kinh Kim Cang, khi Ngài chạy nạn, nghe tỳ kheo ni Vô Tận Tạng đọc kinh Đại Niết Bàn, Ngài vừa nghe liền hiểu được. Người đó đọc, Ngài ở bên cạnh nghe. Đợi sau khi cô ấy đọc xong, Ngài đem ý nghĩa giảng cho cô ấy nghe. Tỳ kheo ni Vô Tận Tạng rất ngạc nhiên, giải thích quá hay, trước giờ chưa từng nghe. Nâng cuốn kinh hướng về phía Ngài thỉnh giáo. Đại sư Huệ Năng nói, tôi không biết chữ, cô không cần cầm cuốn kinh đưa cho tôi. Cô ấy nói, không biết chữ, làm sao Ngài có thể hiểu nhiều như vậy? Điều này và văn tự không liên quan gì với nhau. Đây là tâm của Ngài và tâm của Phật thông với nhau, không có chướng ngại. Tất cả kinh của Phật nói, Ngài đều không có chướng ngại. Thông như thế nào? Do thiền định mà thông.

Sau đó chúng ta mới hiểu được, chúng ta tu học. Then chốt của tu học là ở chỗ nào? Chính là ở định. Định là then chốt của người tu hành, là trọng tâm của người tu hành. Chỉ cần được định là họ có thể khai ngộ. Nếu họ khai ngộ rồi, tất cả đều sẽ rõ ràng, đều thông đạt. Đạo lý chính là ở chỗ này, quí vị không thể không biết.

Sau đó quí vị mới biết được, trì giới quan trọng biết bao. Quí vị không trì giới, quí vị không thể có định. Trì giới chính là giữ quy củ, quí vị mới có thể có định, định có thể khai trí tuệ, có trí tuệ liền giải quyết được vấn đề. Cho nên phụng sự sư trưởng, thật là nhiệm vụ cần thiết của người tu hành. Ân đức của sư trưởng, vĩnh viễn không quên.

Tổ đình của Phật giáo Nhật bản, quí vị thử vào xem điện thờ tổ sư của họ, bên trong thờ cúng những đại đức thời Tùy Đường Trung quốc. Ở Trung quốc không nhìn thấy, nhìn thấy ở Nhật bản. Đặc biệt rất nhiều tượng của Thiện Đạo đại sư, tượng của Trí Giả đại sư cũng rất nhiều. Đây là hai vị thầy mà người Nhật bản tôn kính nhất.

Hội Sớ nói: “thử phụng sự sư trưởng trung, hàm nhiếp hiếu dưỡng phụ mẫu chi cú. Sư giả xuất thế đại bổn, phụ mẫu thế gian phước điền. Bồ Tát tất tu cung kính phụng trì cố. Thử thuyết diệc hữu sở cứ, như quán kinh vân, hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”.

Không nên cho rằng, trong kinh này không nhắc đến hiếu dưỡng cha mẹ, chỉ có nhắc đến phụng sự sư trưởng. Bên trong này, nhất định có hiếu dưỡng cha mẹ. Hiếu dưỡng cha mẹ là căn, phụng sự sư trưởng là bổn, giống như một cái cây. Trên cái cây, thân cây chính là bổn, phía dưới thân cây là căn. Không hiếu dưỡng cha mẹ, thì không thể nào tôn kính sư trưởng. Bất hiếu với cha mẹ, mà tôn kính sư trưởng, đó là giả không phải thật.

Con người cần biết ơn trả ơn, người như thế mới có phước. Không biết ơn không trả ơn, người như thế không có phước. Bản thân đời này tuy là đại phú đại quý, sau khi chết rồi, có phần trong ba đường ác.

Câu phía sau: “vô hữu hư ngụy siểm khúc chi tâm”. Hư là hư vọng không thật. Ngụy là trá hiện trá tướng. Siểm là nịnh nọt, đón nhận ý của người mà phát ra lời đó, thường gọi là a dua nói theo. Khúc là không ngay thẳng, là sai trái, là tà. Đây là giải thích từ ngữ.

Nó đối với tánh đức hoàn toàn trái ngược nhau, chúng ta cần nên cách xa. Không nên có tâm như vậy, không nên có ý niệm như vậy. Vô hữu, nghĩa là tất cả đều buông bỏ. Tâm của chúng ta nên chân thật, chân thành. Chân là không phải giả, thành là không phải hư ngụy, hư vọng tức là không thật. Tâm bồ đề là lấy chân thành làm thể, nó khởi tác dụng gồm tự thọ dụng và tha thọ dụng. Tự thọ dụng là thanh tịnh bình đẳng chánh giác. Tha thọ dụng, là quí vị dùng tâm như thế nào đối đãi với người khác.

Tâm bồ đề là đại từ đại bi, “vô duyên đại từ, đồng thể đại bi”. Từ bi, một số người chúng ta gọi là tình thương. Phật pháp vì sao không dùng từ thương yêu? Trong suy nghĩ của một số người, bên trong thương có tình, có chấp trước, có tình chấp. Từ bi là thương yêu. Từ bi là lấy nền tảng lý trí của trí tuệ, không phải là tình chấp, tức là không phải làm việc bằng cảm tình, nó là trí tuệ chân thật. Ái ở trong trí tuệ chân thật gọi là từ bi, ái ở trong a lại da thức mới gọi là tình thương. Nói về hình tướng thì giống nhau, nhưng căn nguyên thì không giống nhau. Một cái là xuất phát từ tự tánh, một cái là xuất phát từ a lại da. Chúng ta nói đơn giản là, ái của lý trí gọi là từ bi. Trong từ bi có mang theo cảm tình gọi là ái, cái này mọi người sẽ dễ hiểu.

Cho nên mới hiểu được, trong Phật pháp yêu thương đối với tất cả chúng sanh, quan tâm đối với tất cả chúng sanh, chăm sóc, giúp đỡ, nền tảng đều là từ trí tuệ chân thật, nó không phải là làm việc bằng cảm tình, cho nên nó có thể vĩnh hằng không thay đổi. Tình yêu sẽ biến đổi. Quí vị xem, nam nữ yêu thương nhau rồi kết hôn. Buổi sáng kết hôn, buổi chiều liền ly hôn, đây là yêu cái gì? Trò chơi của trẻ con! Chuyện này là có thật. Cho nên nó không phải là thật. Nếu như trong Phật pháp thì là thật, là vĩnh hằng bất biến.

Ngụy là giả tướng, trá hình giả tướng, không phải chân thật. Siểm mị, chúng ta thường gọi là người dua nịnh, nói theo chiều gió, mua vui cho người khác, đây gọi là a dua nói theo. Khúc là quanh co không ngay thẳng, là sai trái, là tà, tà là bất chánh. Chúng ta nói tà tri tà kiến, tà thuyết tà hành. Bên trong khúc có ý này. Những điều này đều trái lại với tánh đức, những tâm hành này đều là đang tạo ác nghiệp. Đây không phải là thiện nghiệp, là đang tạo ác nghiệp. Những chiêu cảm của ác nghiệp là ác báo. Cho nên không có hư ngụy, siểm ngụy, siểm khúc, tức là tâm ngay thẳng, không lỗi.

Khoa học hiện đại, dạy cho chúng ta cách ứng phó thiên tai. Phương pháp này là dạy cho chúng ta thay đổi tâm thái, rất có đạo lý. Dự đoán năm 2012 sẽ có thiên tai đến, chúng ta dùng phương pháp gì để đối phó? Họ dạy cho chúng ta “bỏ ác làm thiện”. Ở đây cái hư, ngụy, xiểm, khúc chính là ác, những tâm niệm này nhất định cần phải bỏ nó đi.

Cái gì là thiện? Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng là thiện. Hai từ sư trưởng là hai việc khác nhau, cần nên biết. Sư là thầy giáo, trưởng là bậc lớn. Tuổi lớn hơn mình, thân phận cao hơn mình, đức hạnh, học vấn cao hơn mình. Đều xứng đáng cho ta tôn trọng, xứng đáng cho ta làm theo. Đây gọi là phô bày cái thiện. “Cải tà quy chánh, đoan chánh tâm thái”. Quí vị xem, cùng với những gì Phật pháp nói không khác gì nhau.

Như trong Tịnh Ảnh Lục nói: “vô hữu hư ngụy, xiểm khúc chi tâm, minh ly tâm quá”. Nguyên nhân của sai lầm là sai lầm của tâm. Cũng chính là nói, chúng ta nghĩ sai, nhìn sai. Vì tư tưởng sai lầm, cách nhìn sai lầm mới dẫn đến như vậy. Ngôn ngữ, hành vi của chúng ta sai lầm, chúng ta làm sai. Những sai lầm này chiêu cảm được chính là ác báo, là khổ báo.

Hôm nay chúng ta sống trong thế gian đau khổ này, khổ của thiên tai nhân họa. Nguyên nhân của khổ, phải cần nên biết. Là do tâm lý sai lầm của chính bản thân chúng ta, do ngôn ngữ, hành vi sai lầm mà dẫn dắt đến. Bao gồm cả những gì con người ngày nay nói là tai hại tự nhiên, cũng không ngoại lệ.

Giới khoa học thường nhắc nhở chúng ta, xã hội của thế giới ngày nay, bày ra trước mặt rất nhiều nguy cơ, chỉ cần một xúc tác là lập tức phát khởi. Nguy cơ tiền tệ, nguy cơ lương thực, nguy cơ năng lượng, nguy cơ nguồn nước. Từ đâu mà có? Là từ tư tưởng, ngôn hành sai lầm của chúng ta mà tạo ra, không phải là có sẵn trên địa cầu này. Sợ nhất là nguy cơ lương thực và nguy cơ nguồn nước. Người đến rồi không có thức ăn, không có nước uống, làm thế nào? Sẽ phát sinh hay không? Giới khoa học không ngừng nhắc nhở cho chúng ta, vì là mặt đất bị nhiễm ô rồi. Ngoài những thứ mọi người đã biết rõ, như thuốc trừ sâu, phân bón, còn có một số phế liệu do ngành công nghiệp thải ra. Bên trong có rất nhiều chất, có tổn hại nghiêm trọng đối với sức khỏe con người. Rất nhiều loại. Những thứ này phân tán khắp mặt đất, lương thực mọc lên bên trong hàm chứa nó. Gạo. Ăn những loại lương thực này thời gian dài, sẽ bị rất nhiều thứ bệnh kì quái. Những bệnh này hiện tại chưa có thuốc chữa trị.

Tôi nhìn thấy một bản tin, gọi là thống thống bệnh, xương cốt toàn thân đau nhức, tối đến không thể ngủ được, kiểm tra không tìm thấy nguyên nhân của bệnh. Sau cùng kiểm tra ăn uống, đem gạo đi xét nghiệm, phát hiện ra trong thức ăn có thuốc trừ sâu. Cho nên đất bị nhiễm độc rồi, ngũ cốc, nông sản mọc lên đều mang mầm độc.

Kinh Vô Lượng Thọ nói: “uống đắng ăn độc”. Ở xã hội ngày nay, đức Phật nói không hề sai. Chúng ta đang uống đắng ăn độc. Chúng ta thật may mắn, là ngay trong đời này gặp được Phật pháp, gặp được đại thừa, gặp được kinh Vô Lượng Thọ, gặp được Phật A Di Đà, may mắn hơn tất cả những gì khác. Nếu như thật sự giác ngộ, thật sự rõ ràng rồi, thì ngay trong đời này chúng ta nên buông bỏ tất cả, nhất tâm niệm Phật cầu sanh tịnh độ. Đây là người thật sự giác ngộ, là hàng thượng thượng căn. Quả thực đại tai nạn hiện ra trước mặt, thì chúng ta có chỗ tốt hơn để đi, di dân đến thế giới cực lạc. Đây không phải là chết, công phu niệm Phật của quí vị thành tựu rồi, nói đi là đi. Gởi tin tức cho Phật A Di Đà, Ngài liền đến tiếp dẫn quí vị. Chúng ta chỉ vừa có ý niệm tôi muốn đi, Phật sẽ đến ngay. Tin tức này thông suốt không chướng ngại.

Chúng ta ở thế giới này, bất luận là còn bao nhiêu thời gian, chúng ta quyết định bỏ ác tu thiện, quyết định tích trữ công đức. Một câu danh hiệu này đầy đủ tất cả, thật lòng trì niệm danh hiệu, trong tâm không hoài nghi, không có tạp niệm. Từng tiếng niệm Phật đều là đoạn ác, từng tiếng niệm Phật đều là tu thiện, từng tiếng niệm Phật đều là tích đức. Việc gì cũng làm được viên mãn. Thật sự thành công. Đạo lý, bộ kinh Vô Lượng Thọ này nói rất thấu suốt. Đời này chúng ta nương tựa bộ kinh này, nương tựa danh hiệu này, mọi vấn đề đều được giải quyết, không nên tiếp tục làm những việc ngu xuẩn.

Nhiều năm nay tôi đã giảng rất nhiều kinh. Lúc trước có nghi vấn đối với tịnh tông. Từ sau lần đầu tiên giảng kinh Hoa Nghiêm, tuy chưa giảng hết, chỉ mới một nửa. Tứ thập Hoa Nghiêm và Bát thập Hoa Nghiêm mỗi loại chỉ giảng được một nửa, đối với tịnh độ đã có sự hiểu biết. Sau này giảng kinh tuy cũng không ít, nhưng đều là giảng về tịnh độ, hoàn toàn hướng về cực lạc. Chúng ta chỉ có một phương hướng, một mục tiêu, kiên trì không từ bỏ, ngay đời này quyết định sẽ thành tựu.

Kinh Duy Ma phẩm Phật Quốc nói: “trực tâm thị Bồ Tát tịnh độ”. Trực tâm là thể của tâm bồ đề. Trong Khởi Tín Luận nói ba loại tâm, trực tâm, thâm tâm và đại bi tâm. Trong Quán Kinh nói ba loại tâm, chí thành tâm, thâm tâm và hồi hướng phát nguyện tâm. Chúng ta đem kinh luận hợp lại xem, sẽ hiểu rõ ràng ý nghĩa. Trực tâm chính là tâm chí thành, chí thành là chân thành đến cực điểm. Trong Quán Kinh nói, tâm chí thành đến cực điểm, là thể của của tâm bồ đề, cũng chính là trực tâm trong Khởi Tín luận. Thâm tâm, người xưa chú giải là hiếu thiện hiếu đức. Tôi nói về thâm tâm này, tôi trực tiếp dùng đề kinh của chúng ta. Thâm tâm, thế nào gọi là thâm tâm? Là tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng và tâm giác ngộ. Thanh tịnh bình đẳng giác, là tự thọ dụng của thâm tâm. Tâm chân thành đối với bản thân, chính là thanh tịnh bình đẳng giác. Quên mất thanh tịnh bình đẳng giác, là quí vị không dùng tâm chân thành đối với chính mình. Tâm chân thành đối với bản thân, chính là thanh tịnh bình đẳng giác. Tâm chân thành đối với người khác, là một lòng từ bi. Cho nên trực tâm là tịnh độ của Bồ Tát.

“Triệu Công chú viết”. Đây là Tăng Triệu đại sư, kinh Duy Ma ngài chú giải, “trực tâm giả, vị chất trực vô siểm, thử tâm nãi thị vạn hạnh chi bổn dã”. Căn bản lục độ vạn hạnh của Bồ Tát chính là trực tâm. Cho nên trực tâm là đạo tràng, là tịnh độ. Tăng Triệu đại sư dùng chất trực vô siểm, vô siểm chính là không hư ngụy, không tà khúc. Cho nên dùng đề kinh để nói sẽ dể hiểu hơn. Nếu như chúng ta thật sự phát tâm bồ đề, phát tâm bồ đề chính là thanh tịnh bình đẳng giác. Tâm của quí vị luôn luôn giữ được thanh tịnh bình đẳng giác, niệm niệm không rời Phật A Di Đà. Quí vị nghĩ xem, quí vị có thể không có cảm ứng với Phật A Di Đà sao? Có cảm ứng với Phật A Di Đà rồi, bất luận là đại tai đại nạn gì hiện ra trước mặt, một chút cũng không liên can với quí vị. Quí vị đối với chúng sanh khổ nạn trong thế giới này, có tâm lân mẫn, tự mình nên đi đến thế giới cực lạc. Thiên tai là do nghiệp báo của tất cả chúng sanh tạo ra. Tâm Phật chúng sanh tam vô sai biệt. Phật Bồ Tát cũng không cứu được, là do nghiệp lực của chính quí vị biến hiện ra, không phải gì khác.

Tam giới là giả không phải thật. Trong Vĩnh Gia Chứng Đạo Ca nói rất hay: “mộng lý minh minh hữu lục thú, giác hậu không không vô đại thiên”. Lục đạo là gì? Giống như giấc mộng, trong mộng có cảnh giới của sáu đường. Sau khi tỉnh mộng, sẽ không còn thấy cảnh giới này. Con người thế gian chịu khổ nạn hết rồi. Chịu hết rồi thì sẽ như thế nào? Họ sẽ giác ngộ. Họ không muốn tiếp tục chịu khổ nạn, họ muốn quay đầu, lúc này là duyên đã thành thục, quí vị đến để độ họ. Quí vị dạy họ, họ có thể đón nhận. Quí vị nói với họ, họ hiểu được.

Phật Bồ Tát giúp đỡ tất cả chúng sanh, là quán cơ thuyết giáo. Cơ duyên không thành thục, quí vị có đến cũng không làm được gì. Quí vị đến sai rồi, họ không thể đón nhận, họ không thể tin mà lại còn muốn hủy báng. Đó là làm tăng thêm tội nghiệp cho họ. Vì sao lại giúp họ đi hủy báng Phật pháp tăng? Nhân từ sẽ mất đi. Khi không thể đón nhận, thì không nên tiếp tục nhắc đến. Họ có thể đón nhận một phần, thì giảng cho họ một phần. Có thể tiếp nhận hai phần, thì giảng hai phần.

Ngày nay chúng ta gặp được đại thừa. Cái gì là số một? Vô Lượng Thọ là số một. Tu pháp môn nào là số một, niệm Phật A Di Đà là số một. Có được tất cả. Trong tâm của quí vị lo lắng, sợ hãi, bất an, hoài nghi, quét một cái là sạch sẽ. Quí vị sẽ được tự tại, được đại an ổn.

Trong đời sống thường ngày có phương hướng, có mục tiêu, niệm niệm thông với Phật A Di Đà. Ở chỗ nhất tâm. Không được có hai ý, hai ý sẽ phá hoại nhất tâm của quí vị. Nhất tâm rất đáng quý. Đức Phật nói: “chế tâm nhất xứ, vô sự bất biện”. Hôm nay tôi chế tâm nhất xứ là thế giới tây phương cực lạc, thân cận Phật A Di Đà, quyết định sẽ mãn nguyện, quyết định sẽ thành tựu. Chúng ta dùng cái tâm này, ngày nay tu tịnh độ, ngày nay sẽ tương ưng; ngày ngày tu tịnh độ, ngày ngày sẽ tương ưng.

Vẫn còn một khoảng thời gian ở thế gian này, tùy theo nhân duyên mà tự hành hóa tha. Thực tế mà nói, tự hành chính là hóa tha, hóa tha chính là tự hành, tự tha không hai. Cái tâm này chính là căn bản của những gì ngày hôm nay chúng ta tu hành.

Triệu công nói lấy tâm chất trực vô siểm làm căn bản của vạn hạnh. Lời nói tận đáy lòng, xin đừng sơ xuất. Câu nói này nói rất trọng yếu, rất khẩn thiết. Nói cách khác, ngày nay chúng ta xử sự đối nhân tiếp vật, cần nên dùng tâm chân thành, không được có một chút giả dối nào. Họ giả dối đối với ta là đúng, là hiển nhiên. Vì sao vậy? Vì họ là phàm phu, họ là chúng sanh trong lục đạo. Ngày nay ta cũng dùng tâm giả dối đối đãi với họ, không phải là ta cũng giống như họ sao? Vậy mong cầu của chúng ta không có phần ở thế giới cực lạc, đi không được.

Bây giờ trong tâm chúng ta cần có tín tâm, cần thật sự có cách nghĩ như vậy. Cách nghĩ này là thật sự không phải giả dối, tôi là người của thế giới cực lạc, tôi là đệ tử của Phật A Di Đà, tôi không phải là người trong lục đạo, ở trong lục đạo thêm mấy ngày là đi rồi. Điều này chắc chắn không phải là hư vọng, chắc chắn là sự thật.

Hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 293

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 293 PAGE 1