Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 472/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Tập 554

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 23.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 721 hàng thứ tư, bắt đầu xem từ đoạn giữa, hàng thứ tư.

“Lại biết cùng tận đối với các pháp môn, nên gọi là đại thừa quảng trí”, bắt đầu xem từ câu này. “Nên có thể khế nhập căn cơ của hết thảy chúng sanh, đều được độ thoát”, đây là thứ ba, “đại thừa quảng trí”, ở trước chúng ta học đến đây.

“Đại thừa quảng trí là chuyển thức thứ bảy thành bình đẳng tánh trí”, trí tuệ này hiện tiền. Thật ra bốn trí, năm trí đều là trí tuệ bát nhã vốn đầy đủ trong tự tánh. Tất cả Như Lai chứng được, tất cả chúng sanh vốn đầy đủ, vốn đầy đủ, chỉ là hiện nay bị phiền não làm chướng ngại, nó không khởi tác dụng. Trên thực tế nó vẫn khởi tác dụng, tác dụng đã biến chất, biến thành gì? Quý vị xem Vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí biến thành A lại da, bất tư nghị trí biến thành tiền ngũ thức, đại thừa quảng trí biến thành Mạt na, nó đã biến chất. Nó vẫn khởi tác dụng, khởi tác dụng tương phản, không phải chánh dụng, gọi là tà. Biến thành những thứ này, biến thành vọng tưởng phân biệt chấp trước.

Nếu trí tuệ này hiện tiền, đó chính là đối với tất cả pháp môn, đối với các pháp môn, đối với tất cả pháp của thế xuất thế gian, không có điều gì không biết, biết khắp cùng tận. Cùng là thấu thiểu triệt để, không có chút nghi hoặc nào, nên gọi là đại thừa quảng trí. Khi trí tuệ này khai, có thể khế nhập căn cơ của tất cả chúng sanh. Thế gian này, bất luận là chúng sanh trong đường nào, đều có năng lực cứu độ họ, có năng lực giúp họ phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui, đây gọi là đều được độ thoát.

“Như Lai đại từ đại trí”, Như Lai là từ tánh mà nói. Cổ nhân thường nói: “tánh người vốn thiện”. Trong đại thừa Phật pháp thường nói: “tất cả chúng sanh vốn là Phật, vốn thành Phật”, hiện nay vì sao biến thành như vậy? Vốn là vô sở bất tri, vô sở bất năng, hiện nay biến thành vô tri vô năng. Điều này trong Phật pháp đại thừa nói rất rõ ràng. Chúng ta là bị vọng tưởng phân biệt chấp trước, ba loại phiền não này che mất tự tánh, khiến tác dụng của tự tánh biến chất, kiến văn giác trí biến thành thọ tưởng hành thức, như vậy là sai. Vốn không có thọ tưởng hành thức, chỉ có kiến văn giác tri. Trong thọ tưởng hành thức có cái ta, trong kiến văn giác tri không có cái ta.

Chư Phật Bồ Tát đại từ đại bi, đại trí đại đức, đối với những người có duyên. Có duyên là có thể tin, có thể hiểu, có thể hành, có thể chứng, đây chính là có duyên với Phật. Chỉ cần có duyên, Phật nhất định giúp họ, cho nên đều chuyên chở họ đưa vào niết bàn. Niết bàn là đại viên mãn, chúng ta chứng được quả Phật cứu cánh, trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là Diệu giác Như Lai, Phật có thể giúp chúng ta.

Có thể khiến chúng sanh niệm Phật đều sanh Tịnh độ, đây là giúp chúng sanh có duyên chứng được quả Phật ngay trong đời này. Phương pháp tối thắng nhất, phương pháp nhanh chóng nhất, phương pháp ổn định nhất, phương pháp dễ dàng nhất, không gì qua vãng sanh Tịnh độ. Vãng sanh Tịnh độ, có thể nói là tất cả đều viên mãn.

Lại thế giới này phi hữu biên phi vô biên, cũng tuyệt tứ cú, tứ cú là vọng tưởng, nghĩ này nghĩ nọ, nghĩ trước nghĩ sau. Bất luận ta nghĩ điều gì, đều là sai lầm, vì sao vậy? Vì chân tánh là thanh tịnh tịch diệt, tiếng Phạn gọi là niết bàn, dịch thành tiếng Trung nghĩa là thanh tịnh tịch diệt. Trên đề kinh này là: Thanh tịnh bình đẳng giác, đây nghĩa là niết bàn. Hiện nay chúng ta thử nghĩ xem, chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác là nhiễm ô, là bất bình, là mê hoặc điên đảo, nên hoàn toàn trái ngược với thanh tịnh bình đẳng giác. Điên đảo 180 độ, đây chính là phàm phu lục đạo.

Ngày nay chúng ta tiếp thu giáo dục Phật giáo, mục đích là gì? Là từ điên đảo khôi phục lại hình dáng nguyên trạng. Giáo dục Phật giáo rất viên mãn, khôi phục đến thuần tịnh thuần thiện. Cho nên Phật khiến chúng sanh rời tú cú, phải buông bỏ tứ cú. Tứ cú chính là “thị phi”, hai câu này là đối lập. “Thị thị phi phi, phi thị phi phi”, tất cả những ý niệm sai lầm, phân biệt chấp trước, không rời tứ cú này. Tứ cú diễn biến là vô lượng cú, toàn là lời không có giá trị. Chúng ta có cách nào rời nó được chăng? Không có cách nào, muốn rời nhưng không rời được. Bởi thế Tịnh tông có một phương pháp tuyệt diệu, là dạy ta niệm Phật A Di Đà, đừng niệm thị phi nhân ngã. Tất cả mọi ý niệm đều quy về Phật A Di Đà.

Phật A Di Đà là tiếng Phạn, dịch thành tiếng Trung nghĩa là vô lượng giác. A dịch là vô, Di Đà dịch là lượng, Phật dịch là giác, nên Phật A Di Đà nghĩa là vô lượng giác. Ngày ngày niệm vô lượng giác, trở về vô lượng giác, như vậy là đúng. Phương pháp này quả thật là vô cùng vi diệu. Bởi thế rời vọng tưởng phân biệt chấp trước, cũng chính là rời tứ cú, đây gọi là độ. “Thật ra phi độ phi bất độ”, độ cũng là giả danh mà thôi. Nếu chấp trước có độ thật là sai, lại rơi vào chấp trước. “Phi tận phi bất tận”, đây là độ tận chúng sanh, tận và bất tận đều không cần nghĩ đến nó, cũng đừng nghĩ đến độ và bất độ. Về sự thật sự đã làm, trong lòng không lưu lại dấu vết nào. Điều này rất hay, gọi là diệu dụng.

Trong Hoàn Nguyên Quán dạy chúng ta “tùy duyên diệu dụng”, đó là Phật Bồ Tát, phàm phu chúng ta không làm được, phàm phu chúng ta là tùy duyên cũng tùy biến. Nên từ vô lượng kiếp đến nay mãi trôi lăn trong vòng sanh tử luân hồi trong lục đạo, đây chính là tùy duyên tùy biến. Phật Bồ Tát rất hay, tùy duyên không tùy biến, mới có thể giúp người khác, bản thân mới không bị ảnh hưởng.

Chúng ta xem đoạn tiếp theo: “Thứ tư, bất liễu vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí”, điều này ở trước chúng ta đã học, đây là chuyển A lại da thành đại viên cảnh trí, đây cũng là căn bản của bốn loại trí, đều từ trong trí này mà biến hiện ra. Ở trước nói bất tư nghị trí, bất khả xưng trí, đại thừa quảng trí, đều từ đây mà sinh ra.

“Nghi Phật không được nhất thiết chủng trí”, câu này vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí cũng gọi là nhất thiết chủng trí. Như Lai chứng được, A la hán chứng được là nhất thiết trí. Bồ Tát chứng được là đạo chủng trí. Như Lai chứng được chính là A la hán và Bồ Tát hợp lại, chứng được viên mãn, gọi là nhất thiết chủng trí, trong kinh này gọi nó là vô đẳng vô luân. Vô đẳng là tiểu thừa, tiểu thừa với ngài không tương đẳng. Vô luân là Bồ Tát, Bồ Tát và ngài cũng không đồng loại. Ngài là trí tuệ tối thượng thù thắng, trí tuệ cứu cánh viên mãn. Đây là nhất thiết chủng trí mà Như Lai chứng được.

Thông thường các Tôn giáo khác đều tán thán thần, khen ngợi thượng đế. Nói họ là vô sở bất tri, vô sở bất năng, toàn tri toàn năng. Trong Phật pháp gọi là nhất thiết chủng trí, trong Kinh Vô Lượng Thọ gọi là vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí, đây là một vấn đề. Họ không hiểu, không thấu triệt, không thông suốt, có hoài nghi.

“Nên mới nghi”, hoài nghi Phật không có trí tuệ này. “Đối với pháp môn niệm Phật vãng sanh không thể chánh tín”, nhưng họ vẫn niệm, cũng cầu vãng sanh. Chỉ chẳng qua cho rằng Phật không thể có trí tuệ, chính là sự nghi ngờ này, rất thâm sâu, không buông được. Nên vãng sanh thế giới Cực Lạc sanh đến biên địa nghi thành, cũng gọi là thai sanh.

Ý của đại sư Nguyên Hiểu, đại sư Nguyên Hiểu là người Hàn quốc, đến Trung quốc tham học vào thời nhà Đường. Sau khi về nước, là tổ sư khai sơn Tịnh độ tông Hàn quốc. Ý của ngài như vậy trí Phật, chỉ nên tín ngưỡng, không thể so sánh đo lường. Tâm thái này là chính xác, đối với những gì Phật Bồ Tát nói, chúng ta nên kính ngưỡng tin tưởng, không nên hoài nghi, không nên so sánh. Có thể thành tín những gì Phật nói, đối với chúng ta nhất định có lợi ích. Nếu hoài nghi, nếu so sánh, nhất định sẽ tạo thành chướng ngại cho chúng ta.

Học tập giáo huấn của thánh hiền, học tập kinh điển của Phật Bồ Tát, chắc chắn không tương đồng với học thuyết của thế gian, vì sao vậy? Vì người thế gian trí tuệ chưa khai. Sở học của họ là tri thức, tri thức có thể hoài nghi. Đây là khoa học ngày nay, khoa học là tri thức không phải trí tuệ. Tri thức có thể giải quyết vấn đề cục bộ, mà còn có hậu di chứng, trong xã hội ngày nay mọi người đều có thể nhìn thấy. Trí tuệ giải quyết vấn đề, nó có thể giải quyết một cách viên mãn, không có di chứng về sau.

Lý luận này của các bậc thánh hiền, đã thực nghiệm ở Trung quốc suốt mấy ngàn năm không có vấn đề gì. Hiện nay Trung quốc đã xảy ra vấn đề, là do không cần đến nó nữa! Dùng lý luận người phương tây làm thực nghiệm, nên có vấn đề. Như ông Đạo Thạnh Hòa Phu người Nhật nói, khái niệm về quản lý kinh tế của người phương tây hay, vì sao có bão táp trong ngành kinh tế? Còn phương pháp của các bậc tổ tông chúng ta, nếu quý vị dùng nó để kinh doanh kinh tế, mấy ngàn năm chưa nghe nói từng phát sinh bão táp về kinh tế lần nào, một lần cũng chưa từng nghe. Ông Đạo Thạnh Hòa Phu cũng là xí nghiệp kinh doanh, 50 năm chưa có khi nào không lời, mỗi năm đều kiếm được tiền, người Nhật gọi ông là thánh trong kinh doanh. Ông ta nói, phương pháp và lý niệm này là học được của các cổ nhân từ hai ba ngàn năm trước, rất có đạo lý! Hiện nay rất nhiều người học tập theo ông, ông thật sự làm ra thành tích cho mọi người xem. Quý vị nói những thứ này của chúng tôi, mấy ngàn năm trước, thời đại phong kiến, lạc hậu. Nhưng ngày nay ông vận dụng trong xí nghiệp của mình, ông đã thành công. Chứng minh các bậc tổ tông, họ là trí tuệ, không phải tri thức, trí tuệ vĩnh viễn bất biến. Bất luận dùng trên phương diện nào, dùng tu thân cho bản thân, quý vị mạnh khỏe trường thọ, thông minh trí tuệ. Quý vị học được những thứ này, dùng vào trong gia đình, cả nhà hòa thuận, hạnh phúc mỹ mãn. Dùng trong xí nghiệp, xí nghiệp của ông phát huy thành tựu. Dùng trong trị nước, trường trị cửu an, thiên hạ thái bình. Lý niệm và phương pháp của Thánh hiền vượt qua được khảo nghiệm. Trong lịch sử 5000 năm của Trung quốc, trong 5000 năm hình như cũng có xảy ra loạn lạc, thay đổi triều đại. Đó không phải là lý niệm có vấn đề, không phải phương pháp có vấn đề, mà do các hoàng đế cuối đời không tuân thủ giáo huấn của tổ tông. Họ đã sơ suất và thay đổi nó, nên xảy ra vấn đề. Nếu vĩnh viễn không thay đổi, mãi mãi tuân thủ_Trước đây thầy Phương Đông Mỹ nói với tôi: Ông nói, nếu con cháu thời nhà Chu, đều tuân thủ Chu Lễ, Chu Lễ là đại điển trị quốc thời nhà Chu, giống như hiến pháp ngày nay vậy. Nếu như đời này qua đời khác đều tuân thủ, hiện nay Trung quốc vẫn là thời nhà Chu. Quý vị không cần nó, mới thay đổi triều đại. Sau khi hoàng đế tiếp theo lấy được chính quyền, vẫn tuân thủ phương pháp của cổ nhân. Nếu họ không tuân thủ, mất nước rất nhanh. Đến cuối thời nhà Thanh, nhà Thanh mất nước, Dân quốc thay vào, cũng không tuân thủ, xã hội động loạn. Nếu như tuân thủ giáo huấn của người xưa, sao xảy ra động loạn được! Tuân thủ giáo huấn của tổ tông, lại xuất hiện một thái bình thịnh thế. Ảnh hưởng này rất lớn, sẽ ảnh hưởng trên toàn thế giới, mỗi quốc gia trên toàn thế giới đều đến học tập. Giống như Chu Văn Vương trong thời cổ đại, được mọi người tôn xưng làm thiên tử. Người lãnh đạo đất nước này, ngày nay cũng được toàn thế giới tôn xưng là thiên tử. Từ kinh nghiệm 50 năm của Đạo Thạnh Hòa Phu chúng ta nhìn thấy được, trí tuệ và tri thức khác nhau.

Bây giờ nói làm sao để cung kính, tín ngưỡng, chúng ta làm sao để ngưỡng mộ tin tưởng họ? Như Khởi Tín Luận nói: “Tất cả cảnh giới vốn là nhất tâm, lìa sự nhớ nghĩ”, đây là từ trên căn bản mà nói. Chư vị học Phật, đây là nguyên tắc chỉ đạo cao nhất Đức Phật đã dạy cho chúng ta. Chúng ta cần phải biết tất cả cảnh giới, đây là nói toàn thể vũ trụ: Cảnh giới vật chất, cảnh giới tinh thần, cảnh giới tự nhiên đều lìa sự nhớ nghĩ. Trong này không có nghĩ, không có nhớ. Tưởng là tưởng tượng, niệm là vọng niệm, đều không phải thật.

Bên dưới giải thích, lấy cảnh giới vọng kiến của chúng sanh, nên tâm có phân tề, phân tề là phân biệt. Lấy vọng khởi nhớ nghĩ, không gọi là pháp tánh, pháp tánh là gì? Chân tướng sự thật. Vì ta vọng khởi nhớ nghĩ, trái với chân tướng sự thật. Nên không thể quyết liễu, quyết là quyết đoán, liễu là thấu triệt. Đây là phàm phu thấy sai, nghĩ sai về chân tướng dự thật, do đó nói sai, làm sai. Vậy phải làm thế nào? Quý vị xem chư Phật Như Lai xa lìa kiến tướng. Phật Bồ Tát không giống với tư duy của chúng ta, hoàn toàn không tương đồng với tâm thái của chúng ta. Họ không đem những kiến tướng tư duy này để ở trong lòng, trong tâm họ không có những thứ này, nên tâm họ chân thật, tâm họ rộng lớn, “tâm bao thái hư lượng châu sa giới”. Chính là ở đây nói “vô sở bất biến”, đây là chân tâm, tâm lượng nhỏ là vọng tâm. Nên nhớ điều này, chân tâm chắc chắn là ôm trọn hư không, ôm trọn pháp giới. Là chân tâm của chính mình, là tâm lượng vốn có của chính mình.

Hiện nay thấy người này thích, thấy người kia gét, biến tâm lượng rộng lớn của quý vị thành nhỏ nhen, một hai người cũng không thể bao dung. Thậm chí tâm lượng nhỏ, nhỏ đến mức độ nào? Đến mình cũng không thể bao dung được mình, một mình ngồi đó sanh buồn phiền, mình đấu tranh với chính mình, có hạng người này. Quý vị nói có đáng thương chăng!

Trong kinh Phật thường dùng ví dụ, tâm lượng chúng ta giống như biển lớn vậy. Người hiện nay tâm lượng như thế nào? Như bọt nước trong biển lớn, họ cho rằng bọt nước đó là chính mình, không cách nào đột phá khỏi bọt nước đó, chúng sanh trong lục đạo đích thực như vậy. Nếu phá được bọt nước, mới hiểu được cả biển lớn mênh mông này đều là ta.

Đức Phật hiểu rõ, ngài dạy chúng ta phải mở rộng tâm lượng, đây cũng là phương pháp hay. Mở rộng tâm lượng hết sức, đột phá luân hồi lục đạo, sẽ vượt thoát luân hồi lục đạo. Phóng to hơn nữa, đột phá mười pháp giới, quý vị sẽ thành Phật. Đây là hoàn toàn dùng tâm lượng rộng lớn đều có thể thành tựu. Nên tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn, mỗi pháp môn đều thành vô thượng đạo. Sau khi mở rộng tâm lượng trời cao đất rộng, không bị câu thúc trong một trái đất nhỏ này, không gian hoạt động vô cùng lớn lao! Chẳng những không gian đột phá, mà thời gian cũng đã đột phá. Thời gian đột phá, quý vị có thể trở về quá khứ, có thể đi vào vị lai, nên trí tuệ này khai mở. Quá khứ, hiện tại, vị lai, thử giới, tha phương vô sở bất tri, vô sở bất năng. Năng lực được khôi phúc, năng lực của sáu căn phục hồi.

“Tức là tánh của các pháp”, tự tánh của tất cả pháp. Tu học Phật pháp đại thừa, mục đích sau cùng là minh tâm kiến tánh. Khi đã minh tâm kiến tánh là lấy được học vị Phật đà. “Tự thể hiển lộ chiếu soi tất cả pháp vọng tưởng”, chúng sanh trong mười pháp giới sai lầm, dùng sai tâm, chỗ nào sai, ta đều biết hết. Chiếu là tự thể, là tự tánh, là kiến văn giác tri vốn đầy đủ trong tự tánh. Kiến văn giác tri không phải là hiện tượng vật chất, nó là hiện tượng gì? Nó là hiện tượng tự nhiên. Khi mê, ngày nay chúng ta gọi là hiện tượng tâm lý, không phải vật lý, là tâm lý. Giác ngộ, khi giác ngộ gọi nó là hiện tượng tự nhiên, nó nâng cao lên.

Kiến văn giác tri ở đâu? Không nơi nào không có, không lúc nào không có. Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta, có hiện tượng vật chất là có hiện tượng tinh thần, tinh thần và vật chất vĩnh viễn không tách rời nhau. Dù vật chất nhỏ đến đâu, một hạt nguyên tử, một điện tử, hiện nay giới khoa học nói là lượng tử, càng nhỏ hơn, đều đầy đủ thọ tưởng hành thức. Trong lục đạo, chúng ta mê, chúng ta mê nên thấy nó là thọ tưởng hành thức. Khi giác ngộ, Phật Bồ Tát thấy nó là kiến văn giác tri. Những hiện tượng này thay đổi theo tâm chúng ta. Chúng ta giác nó cũng giác, chúng ta mê nó cũng mê.

Nếu thật sự lãnh hội, thật sự minh bạch đạo lý này, mới biết được ngày nay thiên tai trên địa cầu cứu được! Vì sao vậy? Cảnh tùy tâm chuyển, ý niệm chúng ta chuyển, vấn đề liền được giải quyết. Thiên tai từ đâu đến? Thiên tai là hiện tượng vật chất, từ đâu đến? Từ ý niệm, chúng ta có ý niệm bất chánh, ý niệm sai lầm, năm chữ tham sân si mạn nghi. Quan sát tường tận thế giới ngày nay xem người nào không có? Không có là người bình thường, có là người bất bình thường, vì sao vậy? Vì trong tự tánh không có tham sân si mạn nghi, trong tự tánh không có sát đạo dâm vọng, trong tự tánh không có thiên tai.

Tham sân si mạn nghi là nhân của tất cả bệnh, oán hận não nộ phiền là duyên của tất cả bệnh, sát đạo dâm vọng, nhân duyên hợp lại gọi là tạo nghiệp, sát đạo dâm vọng là ác nghiệp. Giải quyết quả báo do ác nghiệp này chiêu cảm, đối với thân thể mình mà nói, thân thể này có bệnh, tất cả đều đối ứng. Sân nhuế chiêu cảm là bệnh gan, tham lam chiêu cảm là bệnh thận. Phiền não nào nặng, thì nơi đó trong lục phủ ngũ tạng của chúng ta dễ sanh bệnh, chiêu cảm ra bên ngoài, sơn hà đại địa. Quý vị xem, ý niệm của chúng ta làm cảm nhiễm sơn hà đại địa. Tham tâm chiêu cảm nên lũ lụt; sân nhuế chiêu cảm nên núi lửa phun trào, nhiệt độ địa cầu tăng cao; ngu si chiêu cảm nên gió bão, gió lốc, gió cuốn đều thuộc gió bão; ngạo mạn chiêu cảm nên động đất; ngu si chiêu cảm đất đai lỏng lẻo, đất rất dễ chìm xuỗng, sụp xuống. Núi cao rất dễ đổ xuống, nên núi lở đất chìm là hoài nghi. Người ở khu vực này phổ biến đều có tham sân si mạn nghi, tâm trạng không ổn định. Oán hận não nộ phiền thường phát tác, làm những chuyện sát đạo dâm vọng, nơi đây dễ bị gặp nạn. Bởi thế thiên tai không phải tự nhiên, là tự làm tự chịu! Thay đổi được chăng? Được, chỉ cần mọi người giác ngộ, buông bỏ tham sân si mạn nghi, nỗ lực học nhân lễ nghĩa trí tín. Học ngũ giới của Phật: Không sát sanh, không trộm cắp, không tà hạnh, không vọng ngữ, không uống rượu, học những điều này. Học ngũ giới thập thiện, thiên tai sẽ không còn, sẽ được hóa giải.

Người ở nơi nào giác ngộ, thật sự quay đầu là bờ, không còn tạo ác nghiệp. Khi thiên tai ập đến, địa cầu đều chìm xuống đáy biển, nơi này của họ bình yên, biến thành một đảo nhỏ. Trên đảo thần tiên ở, những người này trở thành thần tiên, thật như vậy. Nên tự thể hiển lộ chiếu soi tất cả pháp vọng, có đại trí dụng, vô lượng phương tiện.

Ứng hiện tùy các chúng sanh để được giải thoát, đều có thể khai thị vô lượng nghĩa của các pháp, nên được gọi là nhất thiết chủng trí. Đức Phật có thể hằng thuận chúng sanh, quý vị thật sự muốn quay đầu, không muốn tiếp tục làm những việc sai lầm, Phật Bồ Tát sẽ đến dạy quý vị. Nhưng ngày nay quay đầu được chăng? Rất khó, quá khó! Vì sao vậy? Vì mọi người không tin. Quý vị nói như vậy không sai, là do cổ nhân nói, cổ nhân không có tri thức khoa học, cổ nhân nghĩ ra những điều này là sai. Họ nghĩ như thế, như vậy thì không còn cách nào khác. Đợi đến khi đại thiên tai giáng xuống, chết cũng chưa giác ngộ, họ chưa buông bỏ thành kiến. Họ tin khoa học, không tin thánh hiền. Cho đến khi địa cầu diệt vong, họ vẫn không tin, người như vậy tiếp tục ngụp lặn trong luân hồi. Nhiều đời nhiều kiếp sau, chịu hết cái khổ trong luân hồi, muốn quay đầu, không muốn tiếp tục chịu khổ, ý niệm này sanh khởi họ sẽ được cứu, có cảm ứng với Phật Bồ Tát. Phật Bồ Tát sẽ đến giúp họ, đến giáo hóa họ. Đây là nhất thiết chủng trí của Như Lai quả địa, cũng chính là kinh này nói vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí.

Vô sở kiến cố, vô sở bất kiến, như vậy là đối trị loại nghi hoặc thứ tư. Nghi hoặc gây ra thiên tai khủng khiếp hơn sát đạo dâm vọng, và tham sân si mạn. Ngày nay chúng ta gặp phải vấn đề này, đặt ngay trước mắt chính là hoài nghi. Hoài nghi là khoa học nói với chúng ta, ngày nay chỉ có giới khoa học hiện thân thuyết pháp, người trên địa cầu mới được cứu. Hiện nay giới khoa học có quay đầu, nhân số không nhiều, chưa tạo nên ảnh hưởng lớn lao, nhưng đích thực có số ít quay đầu.

Chúng ta xem tiếp đoạn sau, trong Tông Yếu đại sư Nguyên Hiểu lại nói, Vô Lượng Thọ Kinh Tống Yếu do đại sư Nguyên Hiểu trước tác. “Nếu người không quyết như bốn nghi vậy, tuy sanh nước này, mà ở biên địa. Như có người này, tuy chưa hiểu rõ về cảnh giới của bốn trí như trước đã nói, mà có thể tự khiêm tốn, tâm nhãn chưa khai, ngưỡng mộ tôn sùng Như Lai, một mực tín phục. Hạng người như vậy, tùy theo phẩm hạnh của họ, vãng sanh nước này, không ở biên địa”.

Đoạn này nói với chúng ta, vãng sanh thế giới Cực Lạc, phẩm vị cao hay thấp, tín tâm là then chốt vô cùng quan trọng. Hoàn toàn minh bạch, hiểu rõ, tin thật, điều này chúng ta không làm được, chúng ta không có năng lực này, đó là hạng người nào? Pháp thân đại sĩ, họ có thể làm được.

Như Phật giáo Trung quốc, tổ sư của các tông phái thời cổ đại, họ thật sự khai ngộ, hiểu rõ vấn đề này và thật sự tin tưởng. Người thường không đến được địa vị này, đặc biệt là hàng phàm phu hiện tại như chúng ta. Chúng ta cầu vãng sanh, đối với kinh giáo của Phật tuyệt đối không nghi hoặc, bất luận là hiểu hay không, đều không nghi hoặc. Chúng ta dựa vào đâu để tin? Dựa vào đại lý trong kinh điển đại thừa, tất cả pháp là tâm hiện thức biến. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Chỉ có tâm hiện, không có thức biến là cõi thật báo trang nghiêm của Chư Phật Như Lai. Có tâm hiện lại có thức biến, là mười pháp giới y chánh trang nghiêm. Chúng ta hoàn toàn tiếp nhận tư tưởng này, đây là thật tướng các pháp mà trong kinh đại thừa nói_Chân tướng của tất cả pháp.

Hiện nay Phật và pháp thân Bồ Tát, trong kinh nói 41 vị pháp thân đại sĩ, họ đã kiến tánh. Họ rất rõ ràng, rất thấu triệt về bốn loại trí này, không có hoài nghi. Pháp thân Bồ Tát trở xuống chưa đạt trình độ này, dưới pháp thân Bồ Tát là gì? Mười pháp giới, Phật trong mười pháp giới cũng không được, chưa kiến tánh. Người chưa kiến tánh, đối với Phật Bồ Tát chỉ có ngưỡng mộ tin tưởng, một lòng tin tưởng. Họ đã khai ngộ, họ đã kiến tánh, như vậy còn sai ư?

Chúng ta dựa vào điều này để kiến lập tín tâm, không chút hoài nghi đối với họ, tinh tấn học tập theo họ. Mà đạo lý này Phật pháp nói rất rõ ràng, rất minh bạch. Nếu muốn kiến tánh, chỉ cần buông bỏ ba thứ như vọng tưởng phân biệt chấp trước, sẽ kiến tánh. Phật không gạt người, cũng không nói minh tâm kiến tánh là lợi ích của riêng ngài, người khác không làm được. Đức Phật không nói như thế, ngài nói mỗi người đều có thể làm được, nói thật rõ ràng, thật minh bạch. Buông bỏ chấp trước, không còn chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, liền chứng được A la hán, vượt thoát luân hồi lục đạo.

Tiếp tục buông bỏ phân biệt, buông bỏ khởi tâm động niệm, tức là kiến tánh, vượt thoát mười pháp giới. Mười pháp giới không còn, liền nhập vào nhất chân pháp giới, chính là cõi thật báo trang nghiêm, tự nhiên được đi vào cảnh giới đó. Giống như tỉnh dậy sau giấc ngủ, lại trở về cảnh giới hiện thực, cảnh giới hiện thực là cõi thật báo.

Ngày nay chúng ta ở trong lục đạo, mười pháp giới là mộng, lục đạo là mộng trong cảnh mộng. Chỉ cần chúng ta có tâm thành kính đối với Phật Bồ Tát, như vậy là chúng ta có duyên với Phật Bồ Tát. Phật độ người có duyên. Chỉ cần chúng ta có thành kính, chúng ta sẽ có duyên. Chúng ta đối với những điều thâm áo trong kinh điển cũng không hoài nghi, tôi tin.

Lúc nào phá nghi? Đến thế giới Cực Lạc nhất định phá nghi, sẽ tin thật. Thế giới này chúng ta không kiến tánh được. Cũng chính là nói, thật sự chúng ta không buông nổi phân biệt chấp trước, khởi tâm động niệm. Không buông được cũng chẳng sao, Tịnh độ tông có một phương pháp giúp chúng ta vãng sanh. Chưa buông bỏ tập khí phiền não, được! có thể mang theo. Đó chính là phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm Phật A Di Đà, điều này có thể làm được. Mọi lúc mọi nơi nhất định phải cảnh tỉnh trong tâm niệm Phật, miệng không niệm không sao, trong tâm thật sự có Phật A Di Đà, niệm niệm không bỏ, người như vậy chắc chắn vãng sanh.

Đây chính là ở dưới nói “như có người này”, chỉ hạng người chúng ta. Tuy không hiểu, chưa thấu triệt bốn loại trí tuệ đã nói ở trước, nhưng có thể tự khiêm, khiêm tốn, có thể cung kính. Tâm nhãn chúng ta chưa khai phát, chưa thấy đạo, trí tuệ chưa khai, nhưng kính ngưỡng tán thán Như Lai. Phật và pháp thân Bồ Tát đã buông bỏ, họ minh tâm kiến tánh, những gì họ nói tuyệt đối không vọng ngữ, tôi không hiểu cũng nên tin tưởng. Xưa nay đều tín phục như vậy, tạm thời buông bỏ nghi hoặc của bản thân, tôi tin. Người như vậy phát tâm, phát tâm bồ đề, nhất hướng chuyên niệm, tùy theo phẩm hạnh của họ, phẩm loại tu hành cũng có sai biệt, vãng sanh nước này, không ở biên địa. Đến thế giới Cực Lạc, có người sanh vào cõi đồng cư, có người sanh vào cõi phương tiện hữu dư, có người sanh vào cõi thật báo, không sanh vào biên địa. Sanh vào biên địa, là một loại khác, cửu phẩm không nhiếp thọ, không có họ trong tam bối cửu phẩm. “Vì vậy không nên vọng sanh nghi hoặc”, câu này vô cùng quan trọng. Đối với cảnh giới thâm sâu trong kinh điển nói, nhất định phải tin, không được hoài nghi. Hoài nghi, sau khi ta vãng sanh, liền sanh vào biên địa nghi thành, phải mất thời gian 500 năm, mới có thể nhập phẩm vị.

Bên dưới là lời của Hoàng Niệm Tổ: “Luận này vô cùng tinh yếu”, tinh là tinh hoa, yếu là trọng yếu. Mấy câu trong Tông Yếu của đại sư Nguyên Hiểu vô cùng thấu đáo, vô cùng quan trọng. “Nếu có thể tin vào các trí của Như Lai”, đây là trong kinh nói đến năm loại trí của Như Lai. Nếu có thể tin, không hoài nghi, tuy không biết đến năm loại trí này, cũng có thể được coi là thượng căn lợi trí. “Nếu như chưa thể tin được”, thực sự chưa tin, “nhưng có thể hư tâm khiêm tốn”, con người nếu có thể khiêm tốn, có thể cung kính. “Cung kính tín ngưỡng các trí”, cung kính tín ngưỡng năm loại trí tuệ này, không phải tin thật. Tôi chỉ là vô cùng kính ngưỡng đối với chư Phật Bồ Tát, những gì Phật Bồ Tát nói không dám hoài nghi, tuy chưa hiểu lắm. Tin như vậy gọi là cung kính tín ngưỡng. Cũng giống như ở trong trường, học sinh tín ngưỡng thầy giáo.

Như vậy “cũng được vãng sanh, không đọa nghi thành”, vì sao không đọa vào nghi thành? Vì họ không hoài nghi, họ không biết, cũng không hoài nghi. Đọa vào biên địa nghi thành, họ không biết, và nghi ngờ. Không biết không hoài nghi, hai người này khác nhau.

“Người tu hành tịnh nghiệp nói lặp lại ba lần”, nhưng người thật sự tu học Tịnh độ ít nhất phải đọc đoạn này ba lần. Nghĩa là quý vị cần phải nhớ, thể hội một cách sâu sắc “khiêm tốn tín ngưỡng” rất quan trọng, vì sao vậy? Vì có thể khiêm tốn, có thể tín ngưỡng, nhất định vãng sanh Tịnh độ.

Cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh, ở thế giới Cực Lạc được oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì. Trí tuệ, thần thông, đạo lực, tướng hảo của quý vị ngang bằng với Bồ Tát A Duy Việt Trí. Công đức lợi ích này rất lớn!

Đời này chúng ta được thân người, được nghe Phật pháp, gặp được đại thừa, gặp được Tịnh độ, lại gặp được bản hội tập của cư sĩ Hạ Liên Cư, gặp được hội tập kinh chú của cư sĩ Hoàng Niệm Tổ. Kinh là lấy kinh để chú giải, để giải thích kinh. Chú là các bậc tổ sư đại đức chú giải bộ kinh này. Chú giải này của Hoàng Niệm Tổ là dùng phương thức hội tập, trong cuốn sách này dẫn chứng hơn 190 loại sách. Nên khi đọc cuốn sách này, học cuốn sách này, đồng nghĩa nói học được tất cả các pháp môn đại thừa, đều ở trong bộ kinh điển này.

“Nếu có chúng sanh, đối với các trí này nghi hoặc không tin, do tin tội phước, tu tập điều thiện, nguyện sanh nước này, là sanh vào hành cảnh của biên địa”. Đây là những người tốt, là người thiện, không phải người xấu, chỉ là có một ít hoài nghi đối với kinh giáo, không tin. Nhưng họ vẫn tin tội phước. Tội phước là gì? Chính là nhân quả báo ứng. Thiện có thiện quả, ác có ác báo, họ tin vào điều này. Nên họ cũng trì giới niệm Phật, cầu sanh Tịnh độ. Khi lâm chung họ được vãng sanh chăng? Được, nhưng ở biên địa nghi thành, không ở trong chín phẩm. Sanh vào biên địa là những hạng người này.

Tội phước, là các tội như ngũ nghịch thập ác, ngũ giới thập thiện là phước. Nên pháp thế xuất thế gian, câu đầu tiên trong Tịnh Nghiệp Tam Phước nói rất rõ ràng: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Nếu con người bất hiếu, bất hiếu cha mẹ, lừa thầy phản đạo, đây là trọng tội! Tội này tương lai đi về đâu? Địa ngục vô gián, cũng gọi là địa ngục A tỳ.

Chúng ta xem ngày nay, người trong xã hội này, có mấy người hiếu thuận cha mẹ, có mấy người tôn sư trọng đạo? Hay nói cách khác, có mấy người không đọa vô gián địa ngục? Trong tâm chúng ta sẽ rõ ràng minh bạch, sau khi thật sự hiểu rõ, trí tuệ của ta tự nhiên khai phát một chút. Quý vị nên biết, xã hội ngày nay, độ bản thân là thật, độ bản thân là quan trọng nhất. Nói độ người khác, đó là tùy duyên, đến Phật cũng không độ người không có duyên, dù tâm từ bi chúng ta lớn cũng vô dụng. Quý vị muốn độ họ, họ không nghe lời, trong tình trạng này người học Phật chỉ có tùy duyên. Trong tùy duyên nếu học đến diệu dụng, hay! Như vậy quý vị là Bồ Tát.

Diệu dụng là gì? Thân tâm thanh tịnh, không nhiễm chút bụi trần, đây là diệu dụng. Tùy duyên mà không bị duyên bên ngoài ảnh hưởng, có thể giữ được thanh tịnh bình đẳng giác của chính mình, có thể giữ được ngũ đức của mình. Ngũ đức là gì? Chính là ngũ giới trong Phật pháp, trong truyền thống văn hóa chính là ngũ thường: nhân lễ nghĩa trí tín. Không trái với năm chữ này gọi là diệu dụng, điều này rất khó, quả thật trong ngàn vạn người mới tìm được một người, không bị chuyển theo cảnh giới bên ngoài.

Chúng ta xem tiếp phần sau: “Không thể kính tin Phật trí, vẫn còn tin tội phước nhân quả, thường tu lễ Phật niệm Phật, cầu sanh Tịnh độ”. Tốt, họ thực hành, tu tập không tệ. Vì niệm Phật là căn bản của các điều thiện, nên gọi là tu tập thiện bổn, thiện bổn chính là niệm Phật. Điều thiện của việc niệm Phật, không nhiều người biết được điều này. Thiện mà người niệm Phật tu được, là đại thiện cứu cánh viên mãn, bất cứ thiện pháp nào của thế xuất thế gian đều không sánh được với điều này.

Quý vị thử nghĩ xem, niệm câu Phật hiệu này có thể thành Phật, thành Phật gì? Thành Phật giống như Phật A Di Đà vậy. Phật A Di Đà là Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương, không ai sánh được với ngài. Người niệm Phật hoàn toàn tương ưng với Phật A Di Đà, không có gì khác, trong tâm chỉ có Phật A Di Đà. Phật A Di Đà tức là tâm tôi, tâm tôi tức Phật A Di Đà. Tâm là Phật A Di Đà, thân đương nhiên cũng thế. Thân tâm đều là Phật, vậy lời nói và hành vi có thể khác với Phật Di Đà được sao? Đã viên mãn, toàn là cảnh giới của Phật A Di Đà, đây gọi là người niệm Phật chơn chánh.

Người niệm Phật không thâm nhập bộ Đại Kinh Giải này, cho nên tuy niệm Phật, nhưng đối với đạo lý niệm Phật, tâm thái niệm Phật, phương pháp niệm Phật, còn rất nhiều đều không biết. Sở dĩ niệm Phật thoái tâm, niệm Phật có hoài nghi, tạo ra cho bản thân không ít khó khăn.

Đức Thế Tôn biết, nên khi ngài còn tại thế, nhiều lần tuyên giảng bộ Kinh Vô Lượng Thọ này rất tường tận cặn kẽ, giới thiệu thế giới Cực Lạc cho những chúng sanh có duyên. Hiểu rõ ràng minh bạch, quý vị sẽ biết niệm. Thật sự biết niệm, sẽ giống như mật tông, tức thân thành Phật. Còn nhanh hơn mật tông, còn ổn định hơn mật tông, rất đáng tin cậy.

Tôi nói thêm một ví dụ đơn giản để quý vị hiểu hơn, đọc thuần thục bộ Kinh Vô Lượng Thọ này, hoàn toàn hiểu rõ lý trong Kinh Vô Lượng Thọ. Trong Kinh Vô Lượng Thọ dạy chúng ta làm việc, quý vị thông đạt vô ngại, có thể đem lý của Kinh Vô Lượng Thọ, biến thành tư duy, kiến giải của chính mình. Đem tất cả sự trong Kinh Vô Lượng Thọ biến thành hành vi trong cuộc sống của mình. Quý vị hiện tại là Phật A Di Đà, nơi mà quý vị sống là thế giới Cực Lạc, đây là thật, không phải giả.

Thiền sư Trung Phong nói: Tâm tôi tức Phật A Di Đà, Phật A Di Đà tức là tâm tôi; đây tức Tịnh độ, Tịnh độ tức là đây. Không phải là lời giả dối. Những gì ngài nói là hoàn toàn chính xác, là chân tướng sự thật. Nên niệm Phật là căn bản của các điều thiện. Ở đây Đức Phật khuyên chúng ta học tập thiện bổn, chính là thật thà niệm Phật.

“Như những người này, tin phước không tin trí, tin sự mà mê lý”. Đây là nói người sanh vào biên địa nghi thành, tin sự nhưng không hiểu rõ lý. Tin thế giới tây phương Cực Lạc có phước báo lớn, nhưng đối với trí tuệ của Phật hoài nghi, nên đọa vào nghi thành. Vấn đề này đã giải quyết cho chúng ta. Còn có một loại nghi hoặc, không nghi hoặc trí tuệ của Phật, nhưng nghi hoặc bản thân.

Chúng ta xem đoạn kinh văn này: “Phục hữu chúng sanh, tích tập thiện căn, hy cầu Phật trí, phổ biến trí, vô đẳng trí. Oai đức quảng đại, bất tư nghị trí, ư tự thiện căn, bất năng sanh tín- hoài nghi của họ là đây - Cố ư, vãng sanh thanh tịnh Phật quốc, ý chí do dự, vô sở chuyên cứ. Nhiên do tục niệm bất tuyệt, kết kỳ thiện nguyện vi bổn, tục đắc vãng sanh”. Họ cũng sanh đến biên địa nghi thành, ở đây nói ra vì sao họ sanh đến biên địa nghi thành.

Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Tổ: “Ở trên là một hạng người tu hành khác sanh vào biên địa”, hành là tu hành, người tu hành “tín tha”. Tha là Phật A Di Đà, là Đức Thế Tôn, không tin bản thân. So sánh hạng người trên “đều là niềm tin chưa đầy đủ”, lòng tin có vấn đề.

“Tín có lục tín”, trong Yếu Giải Ngẫu Ích đại sư nói: Tin sự, tin lý, tin tự, tin tha, tin nhân, tin quả. Đầy đủ lục tín, mới gọi là đầy đủ tín. Sáu loại tín đều đầy đủ, tín tâm của quý vị viên mãn, tín tâm của quý vị đầy đủ. “Bổn loại”, là loại ở trên nói. “Người tu hành biết cầu trí Phật”.

“Đoạn văn bên dưới, phổ biến trí, vô đẳng trí, oai đức quảng đại bất tư nghị trí”, họ biết cầu trí tuệ. Trong chú giải nói với chúng ta, đoạn văn bên dưới phổ biến trí...và ba trí, tương đương với bốn trí ở trước. Miễn cưỡng nói rằng: Oai đức quảng đại bất tư nghị trí, tương đương với bất khả xưng trí và bất tư nghị trí ở trước. Phổ biến trí tương đương với đại thừa quảng trí, bình đẳng phổ biến chuyên chở tất cả hữu tình, hết thảy đều đến vô thượng bồ đề. Vô đẳng trí là cách gọi đơn giản của vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí. Các trí ở trước xem trong Ngụy Dịch, ngày nay phổ biến trí được thấy trong Đường Dịch. Dịch là mở đóng khác nhau, đây là người phiên dịch. Bút văn có khác, do đó tên của trí có chênh lệch. Nhưng hai bản dịch là chỉ các trí, nhưng thật sự không khác nhau. Chỉ là danh từ khác nhau, khai hợp khác nhau, ý nghĩa đều tương đồng. Có thể biết tin cầu, nên gọi là hy vọng cầu trí Phật, có thể tin tha Phật, nhưng đối với tự Phật không thể sanh tín. Do đó tôn chỉ của tâm thị Phật còn có nghi, là sai lầm lớn. Vấn đề này chúng ta có chăng? Thị tâm thị Phật, thị tâm tác Phật, và những điều trong Kinh Hoa Nghiêm nói: Tất cả chúng sanh vốn là Phật, có tin tưởng chăng? Không tin điều này, trên con đường học đạo Bồ đề của chúng ta, nhất định gây nên rất nhiều chướng ngại. Đây là điều Phật Bồ Tát không muốn nhìn thấy. Đều do mình ngu si, tự mình gây phiền phức cho mình, tự mình không nhận ra mình, mê quá sâu!

Đoạn bên dưới là giải thích vấn đề này của chúng ta. Vô Lượng Thọ Khởi Tín Luận là trước tác của cư sĩ Bành Tế Thanh, ông có giải thích tường tận đối với vấn đề này. Điều này đối với người học Phật của chúng ta mà nói, đoạn giải thích của ông vô cùng quan trọng.

Luận này nói rất tường tận, Luận nói: Cần hiểu trí Phật cho đến thắng trí, gọi là tin thật, chúng ta không hiểu trí Phật, năm loại trí tuệ của Phật đều không hiểu, đây không phải là chân tín. Bên dưới ông nói: “Lấy nhất thiết trí không rời tự tâm, vô ngã, vô ngã sở”, ngã là giả, bất khả đắc. Vì sao nói là vô ngã, vô ngã sở?

Chúng ta cũng rất may mắn, từ lâu chúng ta đã đọc được đối thoại của Thế Tôn và Bồ Tát Di Lặc, phải thường để điều này trong lòng, vì sao vậy? Vì không có ngã, không có ngã sở, tất cả vạn pháp đều không có. Tất cả vạn pháp từ đâu mà có? Từ nhất niệm, một giây có bao nhiêu niệm? 1600 triệu, cái gì là thật? Nhất niệm đó là thật, nhất niệm này xuất hiện y chánh trang nghiêm của biến pháp giới hư không giới, đều là nhất niệm này biến hiện ra. Nhất niệm này là nhất niệm của chính mình, không phải của người khác. Trong một giây có 1600 triệu ý niệm, chỉ có một niệm, một niệm lập tức qua đi, không còn nữa. Nhất niệm thứ hai không phải là nhất niệm trước đó, niệm niệm tương tục, mỗi niệm đều là độc lập. Là tương tự tương tục, không phải thật sự tương tục. Thật tương tục, niệm sau chính là nhất niệm trước đó, gọi là tương tục, nhất niệm ở sau không phải là nhất niệm trước.

Tiến sĩ Giang Bổn Thắng người Nhật làm thí nghiệm nước, có thể hiểu rõ về chân tướng sự thật này. Nếu niệm sau giống với niệm trước, ở trong phòng thí nghiệm quý vị thấy nước kết tinh là hai cái tương đồng, hoàn toàn tương đồng không có chút sai khác nào. Vì sao ông làm thí nghiệm mười mấy năm, mà không thấy hai cái nào tương đồng? Điều này chứng tỏ mỗi niệm đều không tương đồng, nghĩa là na ná như nhau, tuyệt đối không có hoàn toàn tương đồng. Bởi thế niệm là giả, niệm không phải thật. Nếu niệm là thật, niệm niệm sẽ tương đồng, niệm là giả.

Tướng, tướng do niệm sanh, tùy ý niệm sanh. Vậy quý vị nên biết, niệm năng sanh không giống nhau, tướng sở sanh làm sao tương đồng được? Tướng là hiện tượng vật chất, hiện tượng vật chất cũng là mỗi niệm khác nhau, tất cả đều không có, vô ngã, vô ngã sở. Sau khi hiểu được chân tướng sự thật phàm thánh nhất như, chung một trí này. Ở trước nói năm loại trí này, Phật có, đây là trí tuệ bát nhã vốn tự đầy đủ trong tự tánh. Phật có, tất cả chúng sanh đều có, không có gì hy hữu, điều này chúng ta dùng tâm như thế nào để đối đãi? Tâm bình đẳng, tâm bình đẳng là thật.

Hoàn toàn tin vào tự tâm đầy đủ nhất thiết trí, vốn là thành Phật. Không đối với tâm bên ngoài, có tâm khác tin Phật. Hồi hướng như vậy, gọi là duy tâm Tịnh độ, liền được thấy Phật, liền nghĩa là vô cùng nhanh chóng. Quý vị sẽ tương ưng với Phật, thấy Phật chính là thành Phật. Nếu không phải Phật, không thấy được Phật, không phải Bồ Tát, không thấy được Bồ Tát.

Duy tâm Tịnh độ là thật, đây là từ trên lý mà nói. “Duy tâm Tịnh độ, tự tánh Di Đà”, thật sự Di Đà và chính mình là nhất thể, tuyệt đối không phải giả, mình thật sự là Di Đà, không ai tin. Quý vị phải tin rằng, ta niệm Di Đà là niệm tự tánh Di Đà. Ta cầu thấy Phật A Di Đà là tự tánh Phật A Di Đà, tất cả pháp toàn là tự tánh. Tự tánh Phật Thích Ca Mâu Ni, tự tánh Phật Tỳ Lô Giá Na, tự tánh Lô Xá Na Phật. Phật và Phật như vậy, biến pháp giới hư không giới không có pháp nào không như vậy, nên pháp pháp đều như vậy, pháp pháp đều là tự tánh.

Chúng ta xem Ngũ Đăng Hội Nguyên, nếu có tâm thái này, Ngũ Đăng Hội Nguyên sẽ nhìn ra manh mối, quý vị xem sẽ hiểu. Nếu như không có tâm thái này, xem Ngũ Đăng Hội Nguyên sẽ chẳng hiểu được gì, không biết họ nói gì. Nên nhất định phải khẳng định Tịnh tông trong đại thừa pháp là đại thừa.

Phàm thánh nhất như, vạn pháp nhất thể, cùng có trí này, hoàn toàn tin tự tâm đầy đủ nhất thiết trí, vốn thành Phật, phải có quan niệm này, chúng ta sẽ không bị đọa lạc, không làm sai việc. Chúng ta thật sự khẳng định, tất cả chúng sanh vốn là Phật. Tôi vốn là Phật, quý vị vốn là Phật, họ cũng vốn là Phật, sanh khởi tâm cung kính đối với tất cả pháp, tâm ngạo mạn tự nhiên hạ thấp. Còn tôi mạnh hơn họ, họ không bằng tôi, ý niệm này là ý niệm luân hồi, là ý niệm sai lầm, tất cả đều sai. Nhập vào cảnh giới này, tánh đức của tự tánh hiện tiền, thanh tịnh bình đẳng giác hiện tiền, đại từ đại bi hiện tiền. Nếu đối với tự tâm các trí, do dự đình trệ nghi hoặc, đối với chân tướng sự thật còn chút nghi hoặc, như vậy phải làm sao? Không tránh khỏi ngoài tâm thấy Phật, ngoại tâm có thể thấy Phật chăng? Không thấy được, vì ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp vô tâm. Sáu căn chúng ta tiếp xúc với cảnh giới lục trần, toàn là tự tánh biến hiện ra, tâm hiện thức biến. Chân tâm của mình, A lại da của mình biến hiện ra.

Phải nhớ câu nói này của Đức Phật: “Ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm”, tâm hiện tất cả tướng, tất cả tướng chính là tâm. Ví dụ của cổ nhân quá hay: “dùng vàng làm vật dụng, mọi vật dụng đều là vàng”, chính là nói đến ý này. Nếu thẩm thấu được điều này, xem Ngữ Lục của Thiền tông có thể cảm nhận được mùi vị của nó. Nếu có nghi thì không nhìn thấy được, không thấy được chân tướng. Mang theo nghi là gì? Phàm phu tri kiến, quý vị tưởng rằng ngoài tâm có Phật.

Tuy tu các thiện, thừa nguyện vãng sanh, không được thấy Phật, nên không khế nhập vào Phật trí, như vậy là sanh vào biên địa nghi thành.

Như Lai Bất Tư Nghị Cảnh Giới Kinh nói: “Tất cả chư Phật trong ba đời đều không sở hữu, chỉ nương vào tự tâm. Bồ Tát nếu có thể hiểu được Chư Phật và tất cả pháp, đều do tâm lượng, được tùy thuận nhẫn, hoặc vào sơ địa. Xả thân nhanh chóng sanh vào thế giới Diệu Hỷ, hoặc sanh vào trong cõi Phật Cực lạc tịnh”.

Đoạn này trong Kinh Như Lai Bất Tư Nghị Cảnh Giới nói rất hay, đây đều là Thế Tôn nương vào chân đế mà nói. Nói lời thật, không phải giả dối. Phật nương nhị đến nói pháp, ngoài chân đế ra còn có tục đế. Tục đế là tùy thuận tri kiến phàm phu chúng ta mà nói, như vậy sẽ dễ hiểu. Tùy thuận chân đế chính là những gì thấy được trong cảnh giới của họ, rất nhiều điều chúng ta không hiểu, nên cũng không dám tin.

Ba đời là quá khứ, hiện tại, vị lai. Nhất thiết là mười phương, tất cả chư Phật trong ba đời mười phương đều không sở hữu, từ đâu đến? Chỉ nương vào tự tánh, tâm chính mình hiện ra. Không những chư Phật, tất cả pháp, tất cả pháp trong biến pháp giới hư không giới, đều là tâm hiện thức biến. Lìa tự tâm, tất cả pháp đều không còn, đây là chân tướng sự thật. Pháp thân đại sĩ, Chư Phật Như Lai tự thân chứng đắc. Bồ Tát Di Lặc nói, Nhất niệm chính là pháp giới viên mãn, chúng ta nói nhất niệm là biến pháp giới hư không giới, nhất niệm chính là biến pháp giới hư không giới, niệm niệm đều là biến pháp giới hư không giới. Nên biến pháp giới hư không giới là giả không phải thật, tùy theo niệm này mà thay đổi.

Ngày nay thế giới thiên tai dồn dập, nếu như hiểu được đạo lý này, trong ý niệm chúng ta hóa giải được tất cả thiên tai, thiên tai không còn nữa. Chúng ta muốn hỏi thiên tai có xuất hiện chăng? Có, vì sao vậy? Vì mỗi người đều đang nghĩ đến thiên tai, tâm họ chỉ hiện thiên tai. Nếu như mỗi người đều niệm Phật A Di Đà, thiên tai sẽ không còn, vì sao vậy? Quý vị xem, chúng ta làm báo cáo về thiên tai từ tin tức khắp nơi đưa về, hóa giải như thế nào? Toàn là niệm Phật, tin tức này đáng tin cậy chăng? Đáng tin, vì sao vậy? Vì sau cùng trở về niệm Phật, đó là điều rất đáng tin cậy, đó không phải giả. Trở về các pháp môn khác không đáng tin, đó không phải thật, đều dùng phương pháp này để giải quyết.

Có thiên tai hay không, chúng ta có cần biết chăng? Không cần thiết, không cần quan tâm đến. Trong tâm đừng nghĩ đến điều này, đừng chú ý đến điều này, chỉ chú ý đến Phật A Di Đà. Mỗi niệm không rời Phật A Di Đà, mọi vấn đề đều được giải quyết, đây là trí tuệ. Cần gì phải hỏi thiên tai ra sao, thiên tai lớn hay nhỏ, chết bao nhiêu người, những nơi nào có thiên tai, hỏi để làm gì? Hoàn toàn không có ý nghĩa. Khi nào phát sanh thiên tai, đều không cần. Không sao, một câu A Di Đà Phật mọi vấn đề đều được giải quyết. Càng nhiều người hiểu được đạo lý này càng tốt, tâm có thể chuyển cảnh giới, vì tất cả pháp đều không có sở hữu, chỉ nương vào tự tâm. Chỉ cần tâm chúng ta vừa chuyển, cảnh giới liền biến đổi theo. Đây là chân lý, có bằng chứng rõ ràng ở trong kinh điển đại thừa.

Cho nên Bồ Tát nếu có thể hiểu được chư Phật và tất cả pháp, đều do tâm lượng, đích thực tất cả pháp không lìa tâm lượng. Tâm lượng lớn, pháp giới sẽ lớn; tâm lượng nhỏ, pháp giới sẽ nhỏ. Chư Phật Như Lai ứng hóa ở thế gian “tùy chúng sanh tâm ưng sở tri lượng”, trong Kinh Lăng Nghiêm nói như thế, nên Bồ Tát được tùy thuận nhẫn. “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, là Bồ Tát Phổ Hiền nói. Tứ đức trong Hoàn Nguyên Quán quốc sư Hiền Thủ nói với chúng ta: “Tùy duyên diệu dụng”, tùy duyên chính là tùy thuận nhẫn, diệu dụng chính là nhẫn. Nhẫn điều gì? Không khởi tâm không động niệm, tùy duyên, nhưng không khởi tâm không động niệm, diệu dụng!

“Hoặc vào sơ địa”, biệt giáo sơ địa, viên giáo sơ trú. “Bỏ thân mau chóng sanh vào thế giới Diệu Hỷ”, hoặc là sanh vào thế giới Cực lạc của Phật A Di Đà, “trong cõi Phật Cực Lạc tịnh”, đây đều là nước Cực Lạc trong Phật pháp nói.

Tức là hiểu được tâm lượng, không liên quan đến lộ trình. Lộ trình là gì? khoảng cách, nói cho quý vị biết, không có khoảng cách. Cõi nước mười phương ở đâu? Chính là nhất niệm này, nhất niệm này chính là nhất niệm ngay lúc này. Không chỉ niệm trước, cũng không chỉ niệm sau, chính là niệm ngay bây giờ. Ngay bây giờ có niệm này, tức là có sanh khởi huyễn tướng của hư không pháp giới. Nếu như dập tắt niệm này, huyễn tướng hư không sẽ không còn.

Thiền tông gọi là đập nát hư không, nó có thể khiến hư không vỡ nát, pháp giới diệt tận, đó là gì? Nhất niệm không sanh tức không còn, chỉ cần có thể đoạn tận nhất niệm thì không còn nữa.

Ngày nay chúng ta thấy nó tồn tại, chính là ý niệm tương tợ tương tục, nó liên tiếp. Như chúng ta xem fiml, chúng ta biết trước đây film làm bằng cuộn băng nhựa, đoạn phim, từng ô từng ô vậy. Nếu lập tức tắt đoạn film, sẽ không còn nữa, trên màn hình không còn gì cả, chỉ một mảng sáng. Ngoài ánh sáng ra không còn gì nữa, thật vậy. Nếu đoạn niệm này, cảnh giới gì xuất hiện? Chính là một ánh quang minh, gọi là thường tịch quang xuất hiện. Trong thường tịch quang không có gì cả, trong Phật pháp gọi nó là đại quang minh tạng, xuất hiện điều này. Đây là tự tánh, tự tánh vốn là như vậy.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết Tập 554

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 554 PAGE 7

Tập 555

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 23.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, chúng ta bắt đầu xem từ trang 723, hàng cuối cùng. Như Lai Bất Tư Nghị Cảnh Giới Kinh, bắt đầu xem từ đây.

“Nói: tất cả chư Phật trong ba đời, đều không có sở hữu, chỉ nương vào tự tâm. Bồ Tát nếu có thể hiểu Chư Phật và tất cả pháp, đều do tâm lượng, được thùy thuận nhẫn”.

Chúng ta xem câu này, ý câu này rất thâm sâu, đức Thế Tôn tùy thuận chân đế mà nói. Đây là cảnh giới Chư Phật, không phải cảnh giới phàm phu. Đầu tiên nói với chúng ta về ba đời, tất cả chư Phật trong ba đời mười phương đều không sở hữu, hoàn toàn phủ định. Đây là điều khiến người khác giật mình, học Phật suốt mấy mươi năm, Phật không có, trong các Tôn giáo khác không có cách nói này. Nhưng đây là thật, không phải giả.

Phật từ đâu mà có? Do tâm hiện thức biến, đạo lý này phải hiểu. Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến. Tâm là tâm của chính mình, thức là thức của mình. Tâm của mình và tâm của tất cả chúng sanh là một, chân tâm không có hai, toàn thể vũ trụ là do chân tâm biến hiện ra. Hiểu được chân tướng sự thật sẽ biết, biến pháp giới hư không giới với chính mình có mối liên hệ gì? Nhất thể, một cái tâm, cùng một tâm tánh biến hiện ra.

Thập pháp giới mê mất chân tâm, đều dùng vọng tâm, vọng tâm là A lại da, A lại da mọi người đều có. Chân tâm lớn bao nhiêu, A lại da cũng lớn chừng đó, nhưng nó mê! Không giống là gì? Bất đồng chính là Mạt na thức, Mạt na thức chấp trước cái ta. Mạt na thức có tôi, có bạn, có anh ta, không giống nhau. Nên trong kinh Đức Phật thường dùng chân tâm ví như biển lớn, trong biển lớn thanh tịnh, không có ô nhiễm, không có sóng, lúc này gọi là chân tâm. Bị nhiễm ô, dậy sóng, bọt nước gọi là vọng tâm. Chân vọng là nhất thể. Trong vọng tâm nổi bọt nước, Phật dùng điều này làm ví dụ, bọt nước này chính là cá thể của cá nhân mỗi người. Chấp trước kiên cố bọt nước này là chính mình, không biết biển lớn là chính mình, không biết tất cả bọt nước trong biển lớn vẫn là chính mình, không biết. Chúng sanh trong mười pháp chính là cảnh giới này. Nếu bọt nước bị bể, mới biết cả biển nước mênh mông này nà chính mình. Bọt nước bị bể là gì? Đã buông bỏ ngã chấp và pháp chấp, buông bỏ hai thứ này là thành Phật. Cách nhìn nhận, suy nghĩ đối với tất cả pháp không có gì khác với Chư Phật Như Lai. Chúng ta biết cả biển lớn này là chính mình, tất cả bọt nước trong biển lớn cũng là chính mình, là mình trong trạng thái mê xuất hiện hiện tượng này. Bọt nước không chướng ngại biển lớn, biển lớn cũng không chướng ngại bọt nước.

Chân tâm tuy là không tịch không có gì cả, không chướng ngại sự sinh diệt của tất cả pháp, không trở ngại. Sự sanh diệt của tất cả pháp, cũng không làm chướng ngại tâm thanh tịnh. Nên đích thực là sự lý vô ngại, sự sự vô ngại. Điều này không phải là hy hữu, không phải là thần thông, pháp vốn như vậy, tất cả pháp vốn là như vậy, đây là chân tướng.

Bồ Tát nếu có thể hiểu được Chư Phật và tất cả pháp, đều do tâm lượng, trong Kinh Lăng Nghiêm nói: “Tùy tâm ứng lượng”. Có thể làm được tùy theo tâm chúng sanh mà biến hiện ra như thế, người này được tùy thuận nhẫn. Họ ở thế gian này không mê, đích thực tâm của họ như trên đề kinh này nói: Tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác, giác mà không mê. Chúng sanh mê, họ không mê.

Chư Phật Bồ Tát ứng hóa ở thế gian chính là như ở đây nói, họ có thể hòa đồng với chúng sanh, cùng nhau chung sống. Tất cả đều tùy thuận chúng sanh, nhưng tâm họ không để lại dấu ấn, vì sao vậy? Họ dùng chân tâm, chân tâm chính là ở đây nói: Họ dùng bốn loại trí, trong kinh nói năm loại trí. Cách nói thông thường là bốn loại trí, chuyển bát thức thành tứ trí. Chúng ta phàm phu không biết, không cách nào phát giác được nó. Chúng ta dùng bát thức, họ dùng tứ trí, không có chút chướng ngại nào, được thùy thuận nhẫn. Thật ra nhẫn này là trí, là định.

Khi Đức Thế Tôn còn tại thế, phàm phu chúng ta thấy ngài không khác gì mình, mỗi ngày dậy sớm nhập định, sau khi xuất định giảng kinh dạy học. Đây đều là làm cho học trò xem, làm gương cho học trò, phải để họ giống như Phật vậy, vĩnh viễn duy trì thanh tịnh bình đẳng giác. Thói quen sinh hoạt trong Tăng đoàn, 10 giờ tối nghỉ. Họ nghỉ ngơi là giữa đêm, Ấn độ tính thời gian gọi là ngày đêm sáu thời. Ban ngày phân nó thành ba thời, gọi là sơ nhật phân, nhật là mặt trời, sơ nhật phân, trung nhật phân, hậu nhật phân. Một thời là bốn tiếng, buổi sáng từ 6 giờ đến 10 giờ là đầu ngày, đây là thời thứ nhất; 10 giờ đến 2 giờ là giữa ngày, thời thứ hai; 2 giờ đến 6 giờ chiều là cuối ngày. Buối tối từ 6 giờ đến 10 là đầu buổi tối; 10 giờ tối đến 2 giờ khuya là giữa đêm; 2 giờ đến 6 giờ sáng là cuối đêm, nó phân chia như vậy. Bởi thế ngày đêm sáu thời.

Người Trung quốc dùng 12 giờ, dùng tý sửu dần mão. Một giờ của Ấn độ là Trung quốc hai giờ. Hiện nay chúng ta dùng giờ của nước ngoài, người phương tây chia một ngày thành 24 tiếng, nên chúng ta gọi là tiểu thời, tiểu từ đâu mà có? Nó nhỏ hơn Trung quốc, nhưng thời gian của Trung quốc nhỏ hơn Ấn độ, Ấn độ một giờ hiện tại là bốn giờ. Cho nên nửa đêm ngủ nghỉ, thời gian ngủ là nửa đêm, chính là nghỉ ngơi. Họ ngủ nghỉ đều là ngồi thiền, ngày nay chúng ta gọi là không nằm xuống. Nên 10 giờ nghỉ, 2 giờ dậy, dậy làm gì? Dậy vẫn là ngồi thiền, như đây là tu thiền công, tu thiền định, chỉ cho phép công phu tốt. Đích thực họ không ngủ, người mới học ngủ được bốn tiếng. Phàm thánh ở cùng nhau hòa thuận.

Đức Thế Tôn cũng biểu diễn như thế cho chúng ta thấy. Giảng kinh dạy học khoảng sau giờ buổi sáng khi thức dậy, chúng ta tin rằng khoảng sáu bảy giờ, lúc này là dạy học. Học xong mọi người cùng đi khất thực, người xuất gia ăn cơm nhất định trước giờ ngọ, sau giờ ngọ không ăn. Thông thường nơi ở cách nơi khất thực, khất thực ở nơi thị trấn hay thành phố nhỏ, nơi có người ở. Thành thị, xóm làng, thôn trang, đây là nơi đi khất thực.

Đến nhà người khất thực, cho bao nhiêu tốt bấy nhiêu. Một bát cơm không thể một nhà cúng dường, nên Đức Phật cho phép hàng đệ tử khất thực bảy nhà, không được quá bảy nhà. Bảy nhà không khất thực được, không được đến nhà thứ tám, đến nhà thứ tám là tham tâm, nên họ có quy định. Một nhà đủ thì không đến nhà thứ hai, không đủ mới đi tiếp nhà khác. Khất thực xong, không phải khất thực xong là dùng. Trở về, về đến đạo tràng, đem tất cả thức ăn để vào một nơi, rồi chia ra cùng ăn, bình đẳng! Vì có người khất thực được thức ăn ngon, có người thức ăn không ngon, nên khi trở về mọi người phân chia bình đẳng.

Đoàn thể này không nhỏ, 1255 người, thêm Đức Thế Tôn là 1256 người. Đoàn thể này sống một cuộc sống như vậy, nên được tùy thuận nhẫn, hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Phàm phu đối với điều này rất khó khăn, vì sao vậy? Đều có tư tâm. Sống trong đời sống này, khiến tư tâm chúng ta bị mài sạch, khiến mỗi niệm ta đều nghĩ đến đoàn thể, không nghĩ đến cá nhân, không có cái tôi. Sống trong này không có quan niệm về cái tôi.

Là quan niệm gì? Đoàn thể này là nhất thể. Không phải một nhà, một nhà vẫn còn xa xôi, thân thể mỗi người khác nhau, phải vứt bỏ, buông bỏ, xả bỏ quan niệm sai lầm này. Đoàn thể này là nhất thể, từ nhất thể này mở rộng ra, biến pháp giới hư không giới và chính mình là nhất thể. Quý vị xem, hoàn toàn thể hiện trong đời sống hằng ngày.

Công phu tu hành, nếu đến sơ địa của Biệt giáo, nghĩa là sơ trú của Viên giáo, trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là sơ trú. Bồ Tát sơ trú, đích thực đã buông bỏ khởi tâm động niệm, trong cuộc sống hằng ngày, xử sự đối nhân tiếp vật không khởi tâm, không động niệm. Buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước tự nhiên không còn, đây là gì? Đây là Bồ Tát. Đây không phải là Thanh văn, Duyên giác, đây là pháp thân Bồ Tát.

Cho nên bỏ thân họ có thể đến thế giới Diệu Hỷ. Nhanh chóng sanh vào đó, rất nhanh. Sau khi xả bỏ thân này, họ liền đến thế giới Diệu Hỷ, thế giới Diệu Hỷ là cư sĩ Duy Ma Cật. Chúng ta biết, đương thời đồng thời xuất hiện hai vị Phật, người thường chỉ biết Đức Phật Thích Ca. Ngài là người xuất gia, cư sĩ Duy Ma Cật là tại gia. Trong kinh ghi chép rất rõ ràng, cư sĩ Duy Ma là Phật tại gia, địa vị hoàn toàn bình đẳng với Đức Thế Tôn, không có chút sai biệt nào.

Cư sĩ Duy Ma giảng kinh, quý vị xem, hàng đệ tử Phật như: Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, A Nan đều đến nghe. Lễ tiết hoàn toàn giống với Phật Thích Ca, đảnh lễ cư sĩ Duy Ma ba lạy, đi nhiễu bên phải ba vòng. Điều này chứng tỏ, thành Phật không nhất định phải xuất gia. Xuất gia nghĩa là gì? Xuất gia là cầu cho bản thân tu học ít phiền não, xuất gia tu hành tốt hơn tại gia. Trong nhà có rất nhiều tình chấp rất khó buông bỏ, là vì vấn đề này.

Từ trên phương diện này chúng ta nghĩ, công phu tu hành của người tại gia cao hơn người xuất gia, vì sao vậy? Người xuất gia phải xa rời tình chấp, phải buông bỏ tình chấp, người tại xa không rời tình chấp mà không có tình chấp, công phu thật! Đó không phải giả, tâm địa vĩnh viễn là thanh tịnh bình đẳng giác. Cư sĩ Duy Ma chính là đến từ thế giới Diệu Hỷ.

Trong Kinh Duy Ma nói, Đức Phật nói với ngài Xá Lợi Phất: Có một cõi nước Phật gọi là Diệu Hỷ, thế giới Diệu Hỷ có một vị Phật gọi là Vô Động, nghĩa là Bất Động. Cư sĩ Duy Ma là Bất Động Như lai, đã viên tịch ở đó, đến thị hiện ở thế giới này của chúng ta. Nói như vậy, cư sĩ Duy Ma cũng là đã thành Phật từ lâu xa về trước, đến thế gian này dùng thân cư sĩ để độ chúng sanh. Đức Thế Tôn là dùng thân Phật, cần dùng thân Phật để độ thoát, liền hiện thân Phật mà vì đó nói pháp. Duy Ma là cần dùng thân cư sĩ để độ thoát, liền hiện thân cư sĩ mà vì đó nói pháp.

Đây là hai vị Phật, đồng thời lại thể hiện một sự thật cho chúng ta thấy, đó chính là Phật pháp là sư đạo, sư đạo tức thầy là lớn nhất. Cư sĩ giảng kinh thuyết pháp, ở trên đài giảng kinh họ là thầy. Bồ Tát cũng được, Thanh văn cũng được, Duyên giác cũng được, ta ở dưới nghe kinh là học sinh. Như vậy lễ tiết ta đối với thầy cũng giống như đối với Phật Thích Ca vậy. Bởi thế hàng đệ tử Thanh văn, đệ tử Bồ Tát của Thế Tôn thấy cư sĩ Duy Ma, đều hoàn toàn giống như thấy Đức Phật vậy.

Người xuất gia không có tâm ngạo mạn, không được nói tôi xuất gia là cao hơn người một bậc, không được như vậy, đây là sai lầm vô cùng lớn. Người xuất gia càng phải khiêm tốn, càng nên cung kính, vì sao vậy? Quý vị làm tấm gương tốt cho đại chúng xã hội, sao ta có thể cống cao ngã mạn? Thế nên Phật Bồ Tát độ hóa chúng sanh dùng rất nhiều phương tiện thiện xảo.

Trong hàng đệ tử, đệ tử tại gia và xuất gia, cũng có không ít vị là cổ Phật tái sanh. Có một vài vị Đức Phật nói ra thân phận, chưa nói ra lại càng nhiều hơn. Các cư sĩ hộ pháp cũng có Phật Bồ Tát tái sanh, cổ kim trong ngoài không có gì khác.

Người tu hành chơn chánh, đích thực giống như ngài Huệ Năng vậy. Suốt đời luôn khiêm tốn, luôn tôn trọng, kính trọng tất cả chúng sanh. Vì sao vậy? Vì tất cả chúng sanh vốn là Phật. Chư Phật Bồ Tát thập pháp giới y chánh trang nghiêm, toàn là duy tâm sở hiện, duy thức sở biến, đích thực là cùng một thể.

Vì sao phải khiêm tốn? Để giúp người chưa giác ngộ, người chưa quay đầu, chúng sanh chính là Phật. Khi mê gọi là chúng sanh, giác ngộ gọi là Phật, là một không phải hai. Đây gọi là trí tuệ chân thật, từ bi chân thật. Hoặc là họ sanh đến Tịnh độ của Phật A Di Đà ở thế giới Cực Lạc, giúp Phật giáo hóa chúng sanh. Thị hiện làm đệ tử Phật, thị hiện làm hộ pháp của Phật.

Tiếp theo nói là hiểu được tâm lượng, không liên quan đến lộ trình. Tâm lượng là một, biến pháp giới hư không giới là một, tâm ôm trọn cả hư không pháp giới. Tâm tồn tại mọi lúc mọi nơi. Tâm ở đâu? Trong Thiền tông, khi thầy khảo nghiệm học trò thường đưa ra vấn đề này, tâm ở đâu? Tâm hình dáng như thế nào? Quý vị chỉ ra xem. Người hiểu tùy tiện lấy một pháp, hòa thượng gật đầu ấn chứng cho họ, đây gọi là truyền pháp.

Trước Lục tổ dùng y bát để truyền, sau Lục tổ không dùng y bát, chỉ ấn chứng: Tôi chứng minh cho ông, ông đã khai ngộ. Đây cũng chính là nói Phật pháp trọng thực chất không trọng hình thức. Hình thức không quan trọng, thực chất mới quan trọng.

Hiểu được tâm lượng, không liên quan đến lộ trình, cũng chính là ngày nay chúng ta nói vượt khỏi tầng không gian, thời gian và không gian đều không tồn tại. Tất cả công đức, đầy đủ thành tựu, đầy đủ thành tựu chính là thành tựu viên mãn. Nên biết có quyết định, mới có thể quyết định tín.

Ở trên nói điều này, nếu chúng ta thật sự có thể lãnh hội được, đây là trí tuệ chân thật, bởi thế tín tâm rất khó! Trong đại thừa Phật pháp, quý vị xem thập trụ Bồ Tát, sơ trụ gọi là phát tâm trụ, tâm này là gì? Tâm bồ đề. Nếu như thật sự phát tâm bồ đề, người này sẽ vượt thoát mười pháp giới.

Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Khởi tâm động niệm tương ưng với 10 chữ này; không khởi tâm không động niệm cũng tương ưng với 10 chữ này, người này chính là Viên giáo sơ trụ Bồ Tát. Thập trụ chúng ta đã học trong Kinh Hoa Nghiêm, công đức không thể nghĩ bàn. Bồ Tát sơ phát tâm trụ, viên giáo, sẽ có năng lực giống như Như Lai, giáo hóa chúng sanh có duyên, cần lấy thân gì được độ thoát, liền có thể hiện ra thân đó. Hiện thân thuyết pháp không phải vì chính mình, vì sao vậy? Vì chính mình đã không khởi tâm không động niệm, nếu như còn khởi tâm động niệm, họ không phải là sơ trụ.

Vị trí của họ ở đâu? Họ ở trong thập tín vị, Bồ Tát của đệ thập tín trong thật tín vị, đệ thập tín. Đệ thập tín chính là Phật pháp giới trong mười pháp giới. Đệ cửu tín là Bồ Tát pháp giới, họ vẫn còn khởi tâm động niệm. Không có phân biệt chấp trước, nhưng còn khởi tâm động niệm. Không khởi tâm không động niệm, họ liền thoát ly mười pháp giới, họ ở tại nhất chân pháp giới, chính là cõi thật báo trang nghiêm của Chư Phật Như Lai.

Như trong Phẩm Phổ Môn nói: Họ khởi tác dụng cảm ứng đạo giao đối với tất cả chúng sanh có duyên khắp biến pháp giới hư không giới, chúng sanh có cảm, họ liền có ứng. Chúng sanh hy vọng được thấy thân Phật họ liền hiện thân Phật, hy vọng thấy thân Bồ Tát họ liền hiện thân Bồ Tát. Nếu chúng sanh muốn thấy Phật A Di Đà, họ có thể hiện thân Phật A Di Đà. Tôi muốn thấy Bồ Tát Quán Âm, họ có thể hiện thân Bồ Tát Quán Âm.

Cho nên biến pháp giới hư không giới, trên từ Chư Phật Như Lai, dưới đến cây cỏ hoa lá, sơn hà đại địa, không nơi nào không hiện thân, không lúc nào không hiện thân. Là bản thân tâm hiện thức biến, lìa tâm thức không có pháp nào khả đắc, phải hiểu đạo lý này. Đây là trí tuệ, quyết định trí. Phải thấu triệt chân tướng sự thật này, đây là thật tướng các pháp, phải quyết định tín.

Có quyết định tín, mới quyết định vãng sanh, đây là nói đến vãng sanh, tức quyết định sanh. Cẩn thận đừng dùng tâm nghi hoặc mà mất lợi lớn. Phải thật cẩn thận, không được có tâm hoài nghi, dùng tâm nghi hoặc sanh đến thế giới Cực Lạc là sanh vào biên địa nghi thành, như vậy là sai lầm. Quý vị thấy đoạn khai thị này quan trọng biết bao.

Nên biết tin Phật không tin bản thân, vẫn là thiếu trí tuệ, trí tuệ có khiếm khuyết, không viên mãn. Không có quyết định trí, tức không có quyết định tín, nên ý chí do dự, không biết căn cứ vào đâu. Hiện nay học Phật, bao gồm chúng ta trong đó, chúng ta thử suy nghĩ về tám chữ này, phải chăng là đang nói chính mình? Chúng ta tin Phật, không phải không tin, nhưng do dự có hoài nghi. Có hoài nghi Phật chăng? Có, có hoài nghi bản thân chăng? Có.

Tín nguyện không kiến cố, không biết y cứ vào đâu, nhưng vẫn có thể niệm Phật tương tục. Lấy sức niệm Phật và sức phát nguyện, là phát nguyện cầu sanh Tịnh độ. Nên vẫn có thể vãng sanh, nhưng vãng sanh vào trong biên địa, không sánh bằng hạ phẩm hạ sanh. Hạ phẩm hạ sanh đến thế giới Cực lạc, họ chính là Bồ Tát A Duy Việt Trí, được oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì. Hay nói cách khác, họ có năng lực cảm ứng với chúng sanh có duyên trong mười pháp giới. Chúng sanh có cảm, họ liền có ứng. Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc vô cùng thù thắng!

Ngày nay chúng ta đích thực là tín nguyện không kiên có, không biết y cứ vào đâu. Làm sao để giúp chúng ta tín nguyện kiên định, y cứ chuyên nhất? Đức Thế Tôn suốt đời giảng kinh thuyết pháp, là vì điều này. Cần phải đoạn nghi mới có thể sanh tín. Đức Phật nói rất rõ ràng minh bạch về lý sự, nhân quả, tánh tướng. Nếu giác ngộ tất cả những điều này thì vấn đề của quý vị đã được giải quyết, không còn nghi hoặc. Trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, nếu thích pháp môn nào, thì thâm nhập một môn, huân tu lâu dài, đây chính là chuyên nhất. Nơi mà ta nương tựa tu hành cần phải chuyên nhất.

Ngày nay Đức Thế Tôn, Phật A Di Đà, trong bộ kinh này trực tiếp dứt khoát khuyên chúng ta, đối với bộ kinh này phải có tín nguyện kiên định, phải nhận định bộ kinh này là nơi y cứ tu hành của chúng ta, suốt đời nhất định không thay đổi. Một bộ kinh, một câu Phật hiệu, có thể giúp chúng ta ngay trong đời này vững vàng đi về thế giới Cực Lạc. Như vậy chúng ta không uổng công học tập, đời này được thân người chúng ta không uổng phí khi đến cõi người. Tất cả pháp thế xuất thế gian đều do ta gặp được nhân duyên, mà sanh khởi những hiện tượng này.

Ở trước từng nói với quý vị: Nhân, mọi người là bình đẳng, nhân của mười pháp giới đều có. Chúng ta nói trong A lại da thức, có chủng tử Phật, có chủng tử Bồ Tát, có chủng tử của Thanh văn, Duyên giác, có chủng tử trời, có chủng tử người, cũng có chủng tử của địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, mỗi người đều có. Nhưng chủng tử nào khởi tác dụng trước, đây chính là duyên. Cho nên trong đời này của chúng ta, thậm chí nói là trong một ngày, từ sáng đến tối, tâm chúng ta không định, vì sao vậy? Duyên bên ngoài quá nhiều. Nơi này có giảng kinh, đến nghe thử cũng không tệ, đây là gì? Duyên của Phật, chủng tử của Phật, duyên của Phật. Nghe giảng xong, người bạn bên kia mời đi ăn cơm, thích ăn món này món kia, chủng tử tham ăn lại hiện hành. Bởi thế trong một ngày, quý vị biết rất nhiều chủng tử trong A lại da, khi gặp được duyên đều khởi tác dụng.

Cho nên quý vị không biết phải y cứ vào đâu, ý chí do dự không quyết đoán. Một ngày như vậy, ngày ngày cũng như vậy. Sống suốt mấy mươi năm, mỗi năm đều như vậy. Như vậy quý vị phải nghĩ đến, hơi thở này không trở lại, tôi sẽ đi về đâu? Sau cùng vẫn là gặp duyên khác nhau. Người khi lâm mạng chung, duyên đó càng phức tạp, vì sao vậy? Oán thân trái chủ từ vô lượng kiếp đến nay đều vây quanh chúng ta, đều đang dụ dỗ ta, chỗ người này tốt, chỗ người kia tốt, rốt cuộc đi đâu tốt? Đức Phật dạy: “cái nào mạnh thì cái đó dẫn đi”. Trong tập khí phiền não của quý vị mạnh nhất, nhất định đi theo nó trước. Như vậy chúng ta nói đến ý niệm, ý niệm của Phật có đủ mạnh chăng. So sánh thử xem, so với ý niệm tham tài của chúng ta xem, sức mạnh nào lớn? Sức mạnh tham sắc, sức mạnh tham danh lợi, quý vị so sánh thử xem sức mạnh nào lớn nhất, quý vị sẽ đi theo nó. Sức mạnh của tham mạnh, đi theo đường quỷ. Sức mạnh của ngu si mạnh nhất, đi về đường súc sanh. Sức mạnh sân nhuế mạnh nhất, đi vào đường địa ngục. Không dễ vào cõi người, cõi người ý niệm nào mạnh? Ý niệm ngũ giới thập thiện mạnh, như vậy không mất thân người.

Người xưa dạy chúng ta, ngàn vạn năm nay dạy chúng ta cương lĩnh và nguyên tắc chung: Ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức. Sức mạnh này lớn nhất, đa phần được sanh cõi trời, sanh vào trời dục giới. Những điều này chúng ta cần phải hiểu, khi biết rồi chúng ta phải cố gắng bồi dưỡng nó. Buông bỏ những nơi ta không muốn đến, không muốn vào đường ngạ quỷ, buông bỏ tham. Không muốn vào đường địa ngục, buông bỏ sân nhuế. Không muốn vào đường súc sanh, buông bỏ ngu si. Không muốn vào đường A tu la, la sát, phải buông bỏ ngạo mạn. Vì sao vậy? Những tập khí này không giỡn chơi được, nếu không khống chế được nó, một niệm sau cùng nhất định bị nó kéo đi. Chúng ta phải đặc biệt nuôi lớn sức mạnh của Đức Phật. Đây chính là nói niệm Phật quan trọng, đọc kinh quan trọng.

Kinh Vô Lượng Thọ không dài, đọc thuần thục, đọc một lần khoảng bốn năm mươi phút, mỗi sáng sớm thức dậy đọc một lần. Trước giờ ngủ mỗi tối có thể đọc một lần Kinh Di Đà, Kinh Di Đà ngắn, không đọc Kinh Di Đà cũng được. Khi chúng tôi thành lập Tịnh Tông Học Hội đã đặt ra thời khóa sáng tối, thời khóa sáng tối của Tịnh tông. Thời khóa tối chúng tôi chọn phẩm thứ 32 đến phẩm 37, sáu phẩm kinh Vô Lượng Thọ, áp dụng sáu phẩm này vào thời kinh tối. Tụng xong sáu phẩm này đến niệm Phật, nuôi dưỡng thành thói quen!

Trong cuộc sống hằng ngày, cổ nhân thường nói: Xử sự đối nhân tiếp vật phải dựa vào lương tâm. Dựa vào lương tâm sẽ không mất thân người, đời sau vẫn được thân người, tốt thì đi lên cõi trời. Chúng ta muốn đến thế giới Cực Lạc, đó chính là nói đừng rời Phật A Di Đà, đừng quên ngài. Từ sáng đến tối không được rời xa kinh kệ, không rời xa danh hiệu Phật. Cần nghe kinh chăng? Do chính bản thân ta. Tín nguyện ta chưa kiên cố, y cứ không chuyên nhất, cần phải nghe kinh, nghe kinh có thể sửa đổi được khuyết điểm này, vì sao vậy? Vì đã hiểu, đã rõ ràng, tâm chuyên nhất, không thay đổi, tuyệt đối không lãng phí thời gian. Tôi đem tất cả thời gian, tinh lực đều dùng vào bộ kinh này, đều dùng trên câu Phật hiệu này, như vậy chắc chắn được sanh Tịnh độ. Bởi vậy đoạn khai thị này vô cùng quan trọng.

Chúng ta xem tiếp đoạn kinh văn sau: “Thị chư nhân đẳng, dĩ thử nhân duyên, tuy sanh bỉ quốc, bất năng tiền chí, vô lượng thọ sở. Đạo chỉ Phật quốc giới biên, thất bảo thành trung, Phật bất sử nhĩ, thân hành sở tác, tâm tự thú hướng”. Sanh vào biên địa không phải Phật dạy chúng ta đến, do ta tự đến. Là tâm nghi hoặc của ta, dẫn dắt ta đến đi đến đó. Phật đại từ đại bi sẽ không làm những điều này. Nhưng biên địa thì sao? “Diệc hữu bảo trì liên hoa”, hồ sen bảy báu. “Tự nhiên thọ thân”, không phải thai sanh thật sự. “Ẩm thực khoái lạc, như Đao lợi thiên, ư kỳ thành trung, bất năng đắc xuất”, thành trung này là gì? Chính là hoa sen, hoa sen chưa nở, ta không ra được. “Sở cư xá trạch tại địa, bất năng tùy ý cao đại”, nhà chúng ta sống ở trên mặt đất, không phải ở không trung. “Ư ngũ bách tuế, thường bất kiến Phật, bất văn kinh pháp, bất kiến Bồ Tát, Thanh văn thánh chúng”, khổ chính là vì điều này. “Kỳ nhân trí tuệ bất minh, tri kinh phục thiểu, tâm bất khai giải, ý bất hoan lạc, thị cố ư bỉ, vị chi thai sanh”, thai sanh này là hình dung họ có khổ, có nạn, không phải thai sanh thật sự.

Đoạn kinh văn này giảng rất rõ ràng về tình trạng sinh hoạt của người ở biên địa. Thực tế mà nói cũng không tệ, rất khó được, chỉ là mất một thời gian, thời gian này không dài. Thọ mạng của thế giới Cực lạc là vô lượng thọ, thời gian 500 năm rất ngắn. Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Tổ:

“Thị chư nhơn đẳng”, chỉ ở trên nói đến hai hạng người vãng sanh về biên địa. Hai hạng người này, hạng thứ nhất là không tin trí tuệ của Phật, hạng thứ hai là không có lòng tin đối với bản thân. Hai hạng người này lấy nhân duyên này, lấy nhân tu thiện niệm Phật, phát nguyện cầu sanh Tịnh độ, chiêu cảm sanh về biên địa của cõi nước này, nghĩa là sanh về thế giới tây phương Cực Lạc. Biên địa, nghi thành, thai sanh đều là ví dụ. Tất cả đều ở trong ao sen bảy báu, nhưng hoa sen không nở, không thấy được Phật Pháp Tăng, không thấy được Tam bảo. Hoàn cảnh họ sống cung điện bảy báu, ao sen bảy báu, niềm vui giống như ở cõi trời Đao lợi. Ở trước cũng có đề cập đến, giống như Trời đao lợi, Trời dạ ma. Người ở cõi Trời dạ ma còn an vui hơn Trời đao lợi. Và quả vị mãi mãi không bị thoái đọa, họ vĩnh viễn không thoái chuyển, không thoái về cõi Ta bà để tiếp tục trôi lăn trong luân hồi lục đạo, không như thế, không tệ. Sanh biên địa không tệ, rất khó được.

Lại vì lỗi nghi hoặc, mà phải dừng lại ở biên giới nước Phật, ở trong thành này không được ra khỏi, suốt 500 năm không được thấy nghe đến Tam bảo. Đây là điều sanh đến thế giới Cực Lạc, cảm thấy không được như ý mình muốn, những khổ nạn họ phải chịu chính là như vậy. Những điều này do tâm tạo ra, nghiệp lực dẫn dắt, không do ai khác. Ba câu này chúng ta phải ghi nhớ, chúng ta đang luân hồi trong lục đạo cũng là tình hình này. Chúng ta đầu thai vào đường nào trong lục đạo là do tâm sở tạo, nghiệp lực dẫn dắt, không do ai khác. Quý vị đến cõi nào không phải do người sắp xếp, toàn là do nghiệp lực của mình. Bởi thế những lời trong kinh nói là chính xác, không sai chút nào - “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm là chân tâm, sanh khởi hiện tượng chắc chắn là chân tâm. Hiện tượng thiên biến vạn hóa, đó là ý niệm của chúng ta, ý niệm chính là nghiệp lực, nó đang dẫn dắt ta, ta đi vào đường nào.

Bởi vậy, thật sự hiểu rõ ràng, minh bạch, quý vị sẽ không oán trời trách đất, tất cả đều là tự làm tự chịu. Người thế gian không biết, hoàn toàn mê hoặc điên đảo, có điều gì không được như người khác liền oán trời trách đất, đây là sai lầm triệt để.

Bên dưới nói càng hay: “Phật không như vậy”, không phải Phật muốn quý vị đến biên địa, không phải. Những gì tâm hành tạo nên, tâm tự hướng đến, đây là thật. Là do thân tâm và hành vi của quý vị tạo ra những nghiệp nhân, quả báo dắt chúng ta đi đến nơi này. Đều do tâm chúng ta cảm ứng nên cảnh giới hiện tại.

Giống như Kinh Hoa Nghiêm nói: “nên quán pháp giới tánh, tất cả do tâm tạo”, tâm chính là thể tánh. Tất cả vạn pháp khắp biến pháp giới hư không giới, thể tánh của nó là gì? Là do tâm mình tạo. Tâm này, chân tâm, vọng tâm đều hợp lại một nơi, dùng một câu chính là “tâm hiện thức biến”.

Tâm sanh các pháp đều sanh, địa ngục, thiên đường, Tịnh độ, cõi Phật đều là tự tâm sở hiện. Nơi thân hướng đến, đều do nghiệp của mình dẫn dắt. Nghiệp do tâm sanh, nên gọi là tâm tự hướng đến. Không ai khống chế quý vị, không ai thao túng quý vị, bất luận ta thọ thân gì, bất luận ta ở đường nào, đây là chân lý. Chúng ta ở mọi lúc mọi nơi nhìn thấy tất cả mọi người, con người có giàu nghèo sang hèn, do đâu mà có? Nghiệp lực bản thân hiện ra. Đời này ta phú quý hay bần tiện, do nghiệp chúng ta khác nhau. Tạo hóa không trêu người, tạo hóa đại công vô tư, chúng ta thật sự không biết nên tự làm tự chịu.

Kinh này đem đến lợi ích rất lớn cho chúng ta, giải thích rõ những vấn đề này cho chúng ta. Chúng ta muốn tốt, tâm thiện sẽ tốt, tâm thiện này chính là ý niệm, ý niệm thiện sẽ tốt, ý niệm bất thiện là không tốt.

Người thế gian tham tài, tham danh, tham lợi, Phật không phản đối. Quý vị có phương pháp đúng đắn, nếu dùng sai phương pháp sẽ gây ra phiền phức cho quý vị. Phương pháp chính xác, Phật nói rất rõ ràng: Quý vị muốn được của cải nên tu tài bố thí, thật sự có thể đạt được, càng thí càng nhiều, càng nhiều càng thí. Không nên để dành, để dành mất đạo, để dành là sao? Tăng trưởng tâm tham, đây không phải việc tốt, như vậy là kết duyên với đường ngạ quỷ. Nếu có của, nên làm bố thí lớn, nếu có thể bố thí một quốc gia, quả báo của quý vị là quốc vương. Nếu có thể bố thí một địa cầu, quả báo của quý vị là chuyển luân thánh vương, vì sao không làm như vậy? Số mạng có của, có vứt bỏ cũng không được, bố thí hết nó lại có, có lại còn nhiều hơn số quý vị bố thí.

Tôi học Phật 60 năm, kinh nghiệm này rất phong phú, là thật không phải giả. Phương pháp này 60 năm trước đại sư Chương Gia dạy tôi. Số mạng tôi không có của cải, thông thường người ta xem tướng, con người có kho của cải. Kho của tôi trống không, không có gì cả, nguyên nhân là gì? Trong đời quá khứ không tu bố thí tài. Cũng may, còn có chút trí tuệ, trí tuệ là gì? Trong đời quá khứ tu bố thí pháp, không tu bố thí tài, đại sư hiểu rõ nên dạy tôi cách này.

Hoằng pháp lợi sanh không tách rời tài phú, không có tài lực làm sao hoằng pháp? Nhưng từ nhỏ đối với tài phú tôi không để trong lòng, không có khái niệm này, không thích nó. Đại sư dạy tôi tu bố thí tài, tu bố thí pháp và tu bố thí vô úy, tôi mới biết được trong Phật pháp có những điều này, đúng là “đệ tử Phật môn, có cầu tất ứng”. Tôi tiếp nhận và đã thực hành, khi làm thật sự có hiệu quả. Sau khi xuất gia học Phật, tôi học theo ngài Ấn Quang. Lúc tổ sư Ấn Quang còn tại thế, mười phương cúng dường, ngài làm một việc là in kinh bố thí. Ngài chỉ làm việc này, không làm gì khác. Quả thật, tín nguyện ngài rất kiên định, y cứ rất chuyên nhất, ngài đã làm việc tốt như vậy. Lúc đó ngài còn tự thành lập một xưởng in ấn, gọi là hoằng hóa xã, tại Chùa Báo Quốc ở Tô Châu. Tự mình thành lập một xưởng in ấn, những bản và sách ngài in hiệu đính vô cùng kỹ lưỡng, rất ít chữ sai, gọi là bản tốt. Nên sách do Hoằng hóa xã xuất bản, mọi người đều rất có niềm tin. Khi Ngài Ấn Quang viên tịch, hoằng hóa xã cũng không còn.

Trong đời chúng tôi cúng dường không nhiều như vậy, mở nhà in ấn chúng tôi không đủ kinh phí. Cũng may hiện nay thuật in ấn vô cùng phát triển, nơi nào in tốt tôi đưa đến đó in. Do kỷ thuật tiến bộ, giá thành hạ thấp, trong đời này những kinh luận sách hay mà tôi in, nhiều hơn đại sư Ấn Quang, tôi học được ngài phương pháp này. Có thiên tai cũng cần cứu tế, ngài Ấn Quang cũng đã làm, tiền từ đâu ra? Rút ra một ít từ trong khoản in kinh để cứu tế, tôi cũng học được điều này. Khách chủ nhất định phải phân một cách rõ ràng, chủ yếu là bố thí pháp, tôi cũng thực hành bố thí vô úy, giúp những người già yếu nghèo khổ. Khi gặp nên quan tâm họ, giúp đỡ họ.

Hai câu kinh văn này trong Kinh Hoa Nghiêm, cũng được dẫn chứng rộng rãi, đương nhiên hai câu này vô cùng quan trọng, chúng ta phải thường quán như vậy: “Nên quán pháp giới tánh”, thể tánh của vạn pháp là tâm. Chân tâm năng hiện, vọng tâm năng biến, chân tâm hay vọng tâm đều là tâm của chính mình.

Nên tâm sanh các pháp cũng sanh, địa ngục, thiên đường, Tịnh độ, cõi nước Phật đều là tâm mình hiện ra. Ngũ nghịch, thập ác, địa ngục, thập thiện_truyền thống luân lý đạo đức mà cổ thánh tiên hiền dạy chúng ta, đây là sanh lên cõi trời; niệm Phật sanh về Tịnh độ. Y theo những kinh luận Phật dạy để tu hành đều đến cõi nước Phật, không phải chỉ tu pháp môn Tịnh độ, thành tựu đều ở thế giới Hoa Tạng. Nên đều là tự tâm sở hiện, không có một pháp nào không phải tự tâm sở hiện.

Bởi vậy trong Hệ Niệm Pháp Sự của thiền sư Trung Phong nói: “Tâm ta tức Phật A Di Đà, Phật A Di Đà tức là tâm ta. Ở đây tức Tịnh độ, Tịnh độ tức ở đây”. Lời này là thật không phải giả, nó nói lên điều gì? Tự tâm sở hiện, tâm hiện pháp giới. Trong pháp giới chúng ta mê mất tự tánh, nếu như giác ngộ, vấn đề hoàn toàn được giải quyết. Còn như không thể hoàn toàn giác ngộ, ở trong lục đạo, trong mười pháp giới, đây là gì? Đều do nghiệp của mình dẫn dắt, tự mình tạo ra nghiệp lực dắt dẫn chúng ta đi.

Trong kinh Phật dạy rằng: Tất cả chúng sanh có hai loại nghiệp. Một là dẫn nghiệp, chính là ở đây nói nghiệp dẫn dắt đi, dẫn dắt quý vị đến một đường nào đó để thọ sanh. Quý vị đi đến một đường nào đó, đây gọi là dẫn nghiệp. Dẫn nghiệp không ngoài ngũ giới thập thiện, đưa chúng ta đến một đường. Ví dụ chúng ta đến cõi người, người giàu nghèo sang hèn không giống nhau, tình hình sức khỏe mỗi người không giống nhau, thọ mạng dài ngắn cũng khác nhau. Đây là nguyên nhân gì? Đây gọi là mãn nghiệp, mãn của viên mãn. Mãn nghiệp từ đâu mà có? Mãn nghiệp đa phần như trong Kinh Phật nói là nhờ bố thí mà có. Chúng ta nói tương ưng với sáu ba la mật của Bồ Tát: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, từ đây mà có. Sau khi được thân người, ở nhân gian mọi thứ khác nhau. Trong này quan trọng nhất là giáo dục, nếu không có giáo dục, khi hưởng phước ở nhân gian, họ tạo ra rất nhiều sai lầm.

Trong đời quá khứ tu không tệ, đời này được hưởng phú quý. Nhưng đời này được phú quý, hưởng phú quý sẽ mê hoặc lại tạo nghiệp. Phước hưởng hết tội báo này hiện tiền, lại đọa lạc, khổ không kể xiết! Hiện nay vì sao vậy? Không còn giáo dục thánh hiền, giáo dục của Phật pháp cũng không còn. Nếu giữ được hai nền giáo dục này, đời này qua đời khác được phú quý. Nếu giữ được quý vị không ngừng nâng cao, không bị đọa lạc xuống dưới. Nếu lơ là hai nền giáo dục này, chắc chắn bị đọa lạc. Vấn đề này rất nhiều, chúng ta không thể không cẩn thận, không thể không sợ hãi.

Con người tuyệt đối không phải nói chết rồi là hết, những lần giảng trước đây tôi thường nói: Người đã chết rất đáng lo ngại, phiền phức rất lớn. Nhân khi hơi thở vẫn còn, ta có thể thay đổi tình trạng trong đời sau của mình, khi đã chết cơ hội không còn, như vậy thì chỉ có chịu quả báo.

Cho nên nghiệp do tâm sanh, nghiệp là tạo nghiệp, thiện nghiệp ác nghiệp, tâm là tâm thiện tâm ác. Đạo đức nhân lễ nghĩa là tâm thiện, tham sân si mạn nghi là tâm ác. Tâm thiện tạo nghiệp thiện, tâm ác tạo nghiệp ác. Đây là tâm tự hướng đến.

Sanh vào biên địa, cũng là tự nhiên thọ thân trong ao sen báu”. Đây là quý vị đến thế giới Cực Lạc. Cho nên không phải thai sanh của thế gian. Nói đến thai sanh là ví dụ, không phải thai sanh thật sự, đến thế giới Cực Lạc không có thai sanh, sanh biên địa cũng là hoa sen hóa sanh. Điều này nhất định phải biết. Cuộc sống an vui, như Trời đao lợi, nhưng ở trong thành, thành này chính là hoa sen, hoa sen không nở, họ cũng không thể xuất ly.

Nơi họ ở là đất bằng phẳng, không thể bay lên hư không, càng không thể tùy ý cao lớn, càng có thâm ý của nó, đây là điều phiền phức nhất. Nghĩa là trong 500 năm không được thấy Phật nghe pháp. 500 tuổi, căn cứ Hán Dịch là thời gian 500 năm, trong kinh nói thời gian, lại không nói nước này. Nên thời gian ở đây là chỉ nơi Thế Tôn nói pháp. Cảnh Hưng nói: 500 năm tức số năm ở đây, tức là chỉ 500 năm của người thế gian. Câu sau này rất quan trọng. Nhưng cũng không nhất định là 500 năm của thế gian này. Vì sao vậy? Khi nào họ hiểu, không còn mê hoặc, lập tức rời khỏi biên địa, liền ra khỏi đó. Những điều này đều có ví dụ để có thể vịn theo, quan trọng là thật sự quay đầu.

Chúng ta hiện nay, người bây giờ niệm Phật vãng sanh, tôi tin rằng người sanh biên địa nhiều hơn, vì sao vậy? Vì người bây giờ căn tánh đa nghi, hoài nghi Phật, hoài nghi bản thân, đây là điều rất bình thường, vấn đề này có một chút chướng ngại. Không như cổ nhân, cổ nhân đối với người không hoài nghi, không hoài nghi cổ thánh tiên hiền, cổ nhân tin rằng người người đều là người tốt. Hiện nay con người không tin người là người tốt, cho rằng mọi người đều tự tư, đều có tham sân si mạn.

Mấy ngàn năm trước các bậc tổ tông dạy chúng ta: Tánh người vốn thiện. Trong Tam Tự Kinh, câu đầu tiên: “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện”. Điều này người phương tây không tin, người phương đông tin. Trong kinh Đức Phật nói rằng: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”, câu này một số người không tin, ai tin? Bồ Tát tin, tiểu thừa đều không tin. Tín tâm là cơ sở, là căn bản của pháp thế xuất thế gian, người không tin tức không thể đứng vững.

Trong thời đại bây giờ, nền móng của chúng ta bị lung lay, đánh mất đức tin, nên pháp thế xuất thế gian của thánh hiền cũng đều mất hết, đây là điều vô cùng đáng sợ. Vì không có giáo huấn của thánh hiền, người trên con đường của nhân sinh là một mảng đen tối, không biết như thế nào mới thích hợp. Đó là tùy theo ham muốn của mình, tùy ý muốn làm gì thì làm, phiền phức này rất lớn. Nghiệp gì họ cũng dám tạo, khi quả báo hiện tiền hối hận không kịp, quả thật là gặp đại nạn! Những nghiệp nhân quả báo này ở ngay trước mắt, chỉ cần ta bình tĩnh, có thể nhìn thấy một cách rõ ràng minh bạch.

Trong thời loạn thế này, được thân người còn có thể nghe Phật pháp, còn có thể học Tịnh độ, biết niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Đây là điều may mắn lớn trong sự bất hạnh! Thế nào mới có thể thành tựu công đức? Thứ nhất phải hạ thấp dục vọng bản thân, tâm thanh tịnh liền hiện tiền. Một điều kiện quan trọng nhất để vãng sanh Tịnh độ, chính là tâm tịnh tức cõi Phật tịnh, đây là mấu chốt của việc vãng sanh. Nếu tâm địa thanh tịnh, một niệm mười niệm đều có thể vãng sanh. Tâm không thanh tịnh, một ngày 10 vạn tiếng niệm Phật cũng không đáng tin cậy.

Các bậc cổ đức xưa nay nói: “Miệng niệm Di Đà tâm tán loạn”, trong tâm vẫn suy nghĩ bậy bạ, vẫn còn tạp niệm, “hét hư cổ họng chỉ uổng công”, không tương ưng! Cho nên tâm thanh tịnh là đệ nhất. Con người chỉ cần có tâm thanh tịnh, trong tâm thanh tịnh sanh tín đức, quý vị sẽ thật sự tin. Có do dự, có hoài nghi, đều là tâm không thanh tịnh, tâm bị nhiễm ô. Nhiễm ô lớn nhất là gì? Chính là dục vọng, nếu có thể xả bỏ dục vọng, tâm thanh tịnh liền xuất hiện. Khi tín đức xuất hiện, là có nền móng của thiện pháp thế xuất thế gian. Quý vị sẽ tin vào luân lý đạo đức, tin vào nhân quả báo ứng, tin vào giáo huấn của thánh hiền, tin vào kinh điển của Phật Bồ Tát. Trong đời này quý vị sẽ không lạc mất phương hướng. Niệm Phật cầu sanh Tịnh độ là chắc chắn vãng sanh, điều này thật sự đã giải quyết tất cả mọi vấn đề của chúng ta từ vô thỉ kiếp đến nay. Đến thế giới Cực Lạc, không được thấy Phật nghe pháp là điều khổ đau nhất. Trong kinh điển chúng ta đã thấy được, Phật A Di Đà ngày ngày giảng kinh thuyết pháp. Không những Phật thuyết pháp, chim chóc ở thế giới Cực Lạc do Phật Di Đà biến hóa cũng thuyết pháp. Cây cỏ hoa lá thuyết pháp, nước chảy trong ao thất bảo thuyết pháp, không có gì không thể thuyết pháp. Hoàn cảnh học tập thù thắng này, không tìm thấy trong cõi nước của tất cả chư Phật. Cho nên đến thế giới Cực Lạc thành tựu rất nhanh, ngày ngày đang học tập, từng giờ từng phút đều không bỏ qua. Cho nên con người là học mà được tốt, Phật Bồ Tát cũng là dạy mà ra. Có Phật A Di Đà, có Chư Phật Như Lai, có chư đại Bồ Tát dạy. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc đều là đi cầu học, tốt nghiệp ở đó là thành Phật, thật sự đạt được cứu cánh viên mãn. Thành Phật, tất cả trí tuệ, đức tướng trong tự tánh đều hiện ra, trong kinh điển đại thừa Đức Phật đều nói như vậy.

Ngài Huệ Năng đã chứng minh điều này cho chúng ta, tự tánh vốn đầy đủ vô lượng trí tuệ. Đừng cầu trí tuệ ở bên ngoài, kiến tánh sẽ đạt được tất cả. Vô lượng đức hạnh, vô lượng tài nghệ, vô lượng tướng hảo. Tướng hảo ngày nay chúng ta gọi là phước báo, được khôi phục hoàn toàn, không cầu ở bên ngoài. Hiện nay chúng ta đối với thế giới Cực Lạc, đại khái đã thấu hiểu được vài phần. Mọi thứ ở thế giới Cực Lạc không có ai thiết kế, không cần nhân công, hoàn toàn tự nhiên. Điểm này khi chúng ta mới học có hoài nghi, hoàn toàn tự nhiên. Muốn ăn gì thứ đó ở ngay trước mắt, muốn mang áo quần, áo quần có sẵn trên thân, điều này là thật ư?

Trong kinh điển đại thừa chúng ta thấy được, cõi dục giới, khoảng cách chúng ta không xa. Tầng trời thứ năm Hóa lạc thiên của cõi dục chính là như vậy, thế giới đó hoàn toàn do biến hóa ra. Giới khoa học biết được đạo lý này, nhưng không biết làm thế nào mới có thể biến nó thành sự thật. Họ biết vật chất và năng lượng là một vấn đề, vật chất có thể biến thành năng lượng, năng lượng có thể biến thành vật chất. Nếu điều này tùy theo tâm ưa muốn của mình, vậy thì thế giới Cực Lạc sẽ làm được, tôi muốn biến thành gì thì nó liền biến thành điều đó. Năng lượng là biến pháp giới hư không giới, khắp nơi đều có. Tôi dùng năng lượng biến thành y phục, biến thành thực vật, biến thành cung điện, biến thành lầu các, có thể tùy theo sở thích của mình. Bom nguyên tử cũng căn cứ đạo lý này mà phát sinh, là biến vật chất thành năng lượng, đây là luận lý của bom nguyên tử. Nhưng làm sao biến năng lượng thành vật chất thì họ không biết, không có cách nào. Tầng trời thứ năm cõi dục biết, họ làm được. Hay nói cách khác, khoa học kỷ thuật của đệ ngũ thiên trong cõi dục, nhân gian chúng ta thua xa. Phước báu trời thứ sáu càng lớn hơn, họ muốn thứ gì, ý niệm vừa khởi lên đệ ngũ thiên liền biết, đệ ngũ thiên biến hóa ra để cúng dường, đến biến hóa họ cũng không cần biến.

Tôi nhìn thấy điều này, liền nghĩ đến thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc ai biến hóa ra? Không phải trời hóa lạc biến, mà là Phật A Di Đà biến hóa ra. Chúng ta đến thế giới Cực Lạc, tất cả nhu cầu cần thiết, Phật A Di Đà đều biến hóa ra để cúng dường chúng ta. Bản thân chúng ta là phàm phu, không có năng lực này. Phật A Di Đà ở đó bố thí cúng dường, mỗi người đến thế giới Cực Lạc ngài đều cúng dường, hưởng thụ vật chất không thiếu thứ gì. Đây là Phật A Di Đà tu tài bố thí. Ngày ngày Phật A Di Đà giảng kinh thuyết pháp là tu pháp bố thí. Đến được thế giới Cực Lạc, mỗi người đều là vô lượng thọ, đều là thân kim cang bất hoại, đây là cúng dường vô úy của Phật A Di Đà. Ba loại bố thí đạt đến cứu cánh viên mãn, điều này chúng ta phải tin.

Chúng ta nghĩ đến phước báo của thiên nhân đệ lục thiên, mới biết đến thế giới Cực Lạc, chúng ta sẽ giống thiên nhân đệ lục thiên vậy. Ý niệm chúng ta vừa sanh khởi, Phật A Di Đà biết ngay, những thứ quý vị cần lập tức ở ngay trước mắt. Ân đức của Di Đà lớn lao biết bao! Làm sao để báo ân Phật A Di Đà? Tinh tấn tu hành, thành Phật chính là báo ân ngài. Thành Phật ở thế giới Cực lạc, nhất định giống Phật A Di Đà vậy. Phật A Di Đà là tấm gương, là điển hình cho chúng ta, chúng ta thành Phật phải giống như Phật A Di Đà vậy. Như ở trước chúng ta đọc đến A Xà vương tử, họ nghe Đức Phật giới thiệu về thế giới Cực Lạc, trong tâm họ nghĩ hy vọng tương lai được vãng sanh về Cực Lạc. Ở thế giới cực lạc thành Phật, giống như Phật A Di Đà vậy. Những người này khởi tâm động niệm, Đức Thế Tôn đều biết, ngài liền chứng minh cho họ không cần họ nói. Ngài chứng minh cho họ, tương lai nhất định được mãn nguyện.

Cho nên 500 năm này, chứng minh 500 năm này không thể nghe Phật pháp, học tập gián đoạn, đây là điều bi ai nhất. Như vậy chúng ta ngày nay học tập thường gián đoạn, chúng ta không cảm nhận được đây là mê hoặc. Người thật sự giác ngộ, sao đành lòng lãng phí thời gian? Người sanh biên địa nghi thành, khi nào giác ngộ, khi nào nhập phẩm, họ sẽ rời khỏi đó. Nên nói cũng không định chắc 500 năm của thế gian này. Phẩm vị ở thế giới Cực Lạc số nhiều vô lượng, tam bối cửu phẩm là phần lớn, trong mỗi phẩm vẫn còn vô lượng phẩm. Biên địa sai biệt cũng là vô lượng vô biên.

Như trong Quán Kinh hạ phẩm hạ sanh, ở trong hoa sen hết 12 đại kiếp, hoa sen mới nở, đây là thời gian dài. Đây là thời gian dài nhất, 12 đại kiếp hoa sen mới nở. Lại như Viên Trung Lang thời nhà Minh, chính là cư sĩ Viên Hoằng Đạo. Ông trước tác Tây Phương Hợp Luận, công đức này rất lớn! Vãng sanh biên địa, nhưng trí tuệ thù thắng, không bao lâu được thấy Phật nghe pháp. Thời gian rất ngắn, họ xa lìa biên địa, trong Tịnh Độ Hiền Thánh Lục có, trong Vãng Sanh Truyện cũng có- Viên Hoằng Đạo. Như 41 phẩm trong kinh nói: Nếu chúng sanh này, biết được gốc tội này, sau đó được ra khỏi. Quý vị thấy, những chúng sanh này biết được bản thân mình sai ở đâu, họ liền được ra khỏi. Biết sai sẽ sửa, đây gọi là chân sám hối. Nên biết sám hối đoạn nghi, là mấu chốt để thoát ly. Một là sám hối, hai là đoạn nghi, tôi không còn nghi hoặc nữa, tôi đã sai. Thời gian không phải là định sẵn, thời gian không nhất định, có sớm có trễ.

Chúng ta xem tiếp đoạn bên dưới: Người này, chỉ người sanh vào biên địa, trí tuệ không sáng suốt, ngu si vô trí, đây là trí tuệ không sáng suốt. Lại ít biết về kinh điển, đối với kinh điển đại thừa, biết được không nhiều, đây là nguyên nhân thứ hai. Thứ ba là tâm không khai mở, cấu nhiễm sâu nặng, nên không thể tâm khai ý giải. Thứ tư là quá nhiều nghi hoặc, nên không an lạc vui vẻ. Ở đây là kể ra cho chúng ta biết về bốn nguyên nhân sanh về biên địa. Thứ nhất là trí tuệ, ngày nay chúng ta chỉ có tri thức, không có trí tuệ, xã hội hiện nay rất phổ biến. Vì ở trường từ mẫu giáo đến tiến sĩ, là học gì? Tri thức. Trí tuệ không đến từ tri thức, nên tri thức không phải trí tuệ, trí tuệ từ đâu mà có? Các bậc tổ tông hiểu, Đức Thế Tôn hiểu, người Ấn độ hiểu, trí tuệ do tâm thanh tịnh mà có. Tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng sanh trí tuệ. Cho nên dạy học của phương đông, mọi người tuân thủ là tam học giới định tuệ. Giới là phương pháp, trì giới chính là tuân thủ phương pháp, cầu điều gì? Cầu định, nhân giới sanh định. Định chính là tâm thanh tịnh, chính là tâm bình đẳng. Tâm thanh tịnh là định thông thường A la hán chứng được. Tâm bình đẳng là thiền định cao cấp, Bồ Tát chứng được. Sau cùng khai trí tuệ, khai trí tuệ là những gì Phật đạt được, đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh.

Dạy học của phương đông đều đi theo con đường này, người hiện nay không hiểu, người phương tây không hiểu. Là trẻ con, là giáo dục của tiểu học, đây là ngày xưa, không phải bây giờ, hiện nay học phương tây, ngày xưa là tư thục, dạy điều gì? Dạy cách ứng đối quét dọn, nghĩa là làm việc nhà, trừ tâm ngạo mạn của chúng ta. Học lễ phép, học những quy củ trong đời sống hằng ngày, quản giáo vô cùng nghiêm khắc. Sau khi các em học xong, quý vị thấy đi ra rất có quy tắc, giống như người lớn trên thân thể một đứa bé vậy. Nhưng không hoạt bát, sinh động như trẻ em phương tây, không có. Rất có quy cũ, chúng đều như vậy, tâm của những đứa trẻ này là định. Trẻ con người phương tây rất hoạt bát, tâm chúng là động, không giống nhau. Trẻ con từ nhỏ phải học quy củ, đợi lớn lên mới dạy chúng không tiếp thu, chúng đã trở thành thói quen. Khái niệm dạy học của phương đông và phương tây khác nhau. Trẻ em sẽ suy nghĩ bậy bạ, làm sao để khiến chúng không suy nghĩ lung tung? Đọc sách, đọc sách không cần giảng giải, giảng giải chúng lại suy nghĩ lung tung: Câu này nghĩa là gì, câu kia ý là sao. Không giảng giải, chỉ dạy đọc và học thuộc. Trung quốc cũng rất phù hợp nguyên tắc của khoa học. Năng lực của mỗi đứa trẻ khác nhau, tài trí thông minh không tương đồng, tiêu chuẩn là gì? Như đoạn kinh này nói, ở đây chúng ta thấy có năm hàng. Năm hàng quý vị đọc mười lần là thuộc, mỗi ngày quý vị đọc năm hàng. Nếu năm hàng đọc mười lần không thuộc, giảm một hàng, bốn hàng xem như thế nào. Có thể thuộc được bốn hàng, vậy thì mỗi ngày học bốn hàng. Năm hàng vẫn không được thì ba hàng như thế nào, dùng phương pháp này. Mỗi ngày quý vị học thuộc bao nhiêu, là thích hợp với trình độ của mình, cổ nhân có trường hợp này. Trẻ em rất thông minh, trí nhớ tốt, một ngày có thể thuộc 700 chữ. Còn năng lực kém, có thể thuộc khoảng 100 chữ, 100 chữ ở đây khoảng ba bốn hàng, hơn ba hàng một chút. Một ngày quý vị có thể thuộc được 100 chữ. Mười biến đã thuộc, học tiếp 100 biến, 200 biến, dùng phương pháp này dạy chúng ta.

Bởi thế từ sáu bảy tuổi đi học đến 20 tuổi, những điển tịch của các thánh hiền cần phải học thuộc đều thuộc hết, thuộc rất nhuần nhuyễn. Nói với quý vị bộ sách này, ví dụ nói cuốn sách đại học trang thứ mấy, hàng thứ mấy, chữ thứ mấy là chữ gì, họ đều biết hết. Họ thuộc đến mức độ đó.

Sách mà ngày xưa khắc, mỗi trang nhất định là 10 hàng, mỗi hàng 20 chữ, một mặt là 200 chữ, hai mặt một trang là 400 chữ. Bất luận ở đâu khắc sách đều như vậy, nên bất luận là ở đâu xuất bản, nói trang mấy, hàng thứ mấy chắc chắn không sai, đây là khoa học. Sách trung quốc không có chấm phẩy, không có chỗ nào trống. Mỗi hàng 20 chữ, nối tiếp về sau như thế. Khi đọc đánh dấu vào, thầy giáo đánh dấu vào nơi câu, đánh dấu vào mỗi đoạn, dùng phương pháp như vậy, học sinh biết đọc.

Nên sau 13 tuổi vào Thái học_Trung quốc không có trung học, chỉ có tiểu học và đại học. Sau 13 tuổi vào Thái học, trong thái học là giảng giải, thầy giáo giảng giải. Khi giảng giải, tốt! Không cần mang sách, thầy giáo thuộc, học sinh cũng thuộc, khi nói đến đâu trong lòng mọi người đều biết rõ. Nên nghiên cứu thảo luận, giảng giải tường tận ở Đại học, đi học rất vui! Đi học gian khổ là tiểu học, đi học trong tư thục rất vất vả. Về sau giảng giải, thảo luận, chia sẻ, điều này vô cùng thích thú, bởi thế đi học rất vui. Không cần tham khảo tài liệu, tất cả đều đã thuộc. Có đâu như hiện nay, viết một bài luận phải đi khắp nơi tìm tài liệu tham khảo, trước đó không cần, tất cả đều đã thuộc từ khi còn nhỏ. Bởi thế đi học rất vui, giữ quy củ.

Đọc sách là tu định, thuộc sách cũng là tu định, khiến quý vị không suy nghĩ bậy bạ. Ngày ngày nghĩ đến chữ nghĩa trong sách, học thuộc nó, thời gian lâu ngày tâm dần thanh tịnh, thanh tịnh sẽ sanh trí tuệ. Những gì đã học thuộc, không ai dạy cũng tự nhiên hiểu. Những gì cổ nhân nói đều là nói đến kinh nghiệm: “đọc sách ngàn lần, nghĩa nó tự hiểu”. Sách này đọc 1000 lần, quý vị sẽ khai ngộ, tự nhiên sẽ hiểu, vì sao vậy? Tâm đã định, định liền khai trí tuệ, trí tuệ liền thấu triệt, chính là như vậy, không có gì kỳ lạ. Người xưa đọc sách cầu trí tuệ, nhà trường hiện nay đều cầu tri thức, hai vấn đề khác nhau. Chúng ta nhất định phải phân biệt rõ ràng.

Trong đời này của chúng ta không để thời gian qua đi uổng phí, nhất định phải đi theo con đường giới định tuệ này, là con đường mà các bậc thánh hiền đã đi, con đường này tốt đẹp.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 555

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 555 PAGE 2

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.