Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 248/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Tập 264

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 04.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 320, hàng sau cùng, bắt đầu xem từ đoạn giữa.

“Thứ hai, như Luận Chú nói, Phật quang minh là tướng trí tuệ, cho nên thân quang minh và trí tuệ nhãn không hai. Trí tuệ nhãn khai, hoàn toàn kiến tánh, thân quang minh lập tức thành tựu”. Đây là nghĩa thứ hai đạt được thân quang minh, trong Luận Chú có một đoạn nói như vậy.

“Phật quang minh là tướng trí tuệ, cho nên thân quang minh và trí tuệ nhãn là một không không phải hai”, cùng một vấn đề. “Trí tuệ nhãn khai, hoàn toàn kiến tánh”, câu này nói rất rõ ràng, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Thành tựu thân quang minh, thân quang minh tức là thân Phật. Thành Phật cũng chính là nói thật sự buông bỏ tất cả vọng tưởng phân biệt chấp trước, tất cả pháp thế xuất thế gian hiện ra ngay trước mắt. Tất cả đều là “phi”, tất cả đều là “thị”, tánh tướng nhất như, sự lý không hai, là cảnh giới như vậy.

Trong Phật giáo đại thừa, người nào, địa vị nào có thể chứng được? Biệt giáo sơ địa trở lên, viên giáo sơ trụ trở lên, trong Kinh Hoa Nghiêm 41 vị pháp thân đại sĩ, họ chứng được. Phật giáo đại thừa, tông môn gọi là minh tâm kiến tánh, giáo môn gọi là đại khai viên giải, Tịnh độ tông gọi là lý nhất tâm bất loạn. Danh xưng khác nhau, cảnh giới hoàn toàn tương đồng, không phải người bình thường có thể chứng được.

Ngày xưa có, quả thật thời kỳ tượng pháp, Phật pháp truyền đến Trung quốc. Thế Tôn diệt độ 1000 năm, Phật pháp truyền đến Trung quốc. 1000 năm trước khi chưa truyền đến Trung quốc, là thời kỳ chánh pháp của Phật, trì giới có thể chứng quả. Thông thường quả vị này đều là chỉ A la hán và Bích Chi Phật.

1000 năm thứ hai là lúc Phật pháp vừa truyền đến Trung quốc, thời tượng pháp, thời kỳ tượng pháp thiền định thành tựu. Lúc đó thiền tông rất hưng thịnh, đạo tràng của Thiền tông khắp toàn quốc.

Thời kỳ mạt pháp 10 ngàn năm, hiện nay đã qua 1000 năm, 10 ngàn năm đã qua 1000 năm đầu tiên. 1000 năm đầu tiên tu thiền khai ngộ rất ít, vẫn còn người được định. Nhưng sau 1000 năm đầu tiên, chưa đến 1000 năm thứ hai, giai đoạn sau cùng của 1000 năm đầu tiên. Trong 100 năm này, chúng tôi từng trải qua, tông môn có một số đại đức như hòa thượng Hư Vân, đều được định, chưa đại triệt đại ngộ. Hòa Thượng Hư Vân sanh lên cõi trời đâu suất, thân cận Bồ Tát Di Lặc. Tương lai nơi Long Hoa Tam Hội, các ngài cũng giống như đệ tử thường tùy của Thế Tôn vậy, thuộc những nhân vật như Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên.

Đức Phật dạy rằng, thời kỳ mạt pháp Tịnh độ thành tựu, người niệm Phật vãng sanh không kể xiết. Từ thời đại Đông tấn, lúc đó là thời kỳ tượng pháp. Đại sư Huệ Viễn ở Lô Sơn Giang Tây, thành lập đạo tràng niệm Phật đầu tiên, niệm Phật đường Đông Lâm, có 123 người đồng tu, mỗi người đều thành tựu. Thời đại đó kinh luận của Tịnh độ không đầy đủ, Tịnh độ tam kinh chỉ có Kinh Vô Lượng Thọ dịch sang tiếng Trung. Kinh Di Đà và Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật_Vãng Sanh Luận thì càng không cần nói, đều chưa dịch sang tiếng Trung. Niệm Phật đường đầu tiên của đại sư Huệ Viễn, hoàn toàn y theo giáo huấn trong Kinh Vô Lượng Thọ tu hành, người người đều thành tựu. Người vãng sanh trước đều theo Phật A Di Đà đến tiếp dẫn người vãng sanh sau. Khi vãng sanh gặp Phật, đều thấy những người đồng tu trong liên xã theo bên cạnh Phật, thù thắng biết bao!

Phật pháp thật sự có sai biệt giữa chánh pháp, tượng pháp và mạt pháp ư? Đức Thế Tôn nói pháp môn bình đẳng, không có cao thấp. Vậy là chúng ta biết, quả thật không có, ba loại sai biệt này là Phật phương tiện nói. Căn cứ vào đâu để nói? Căn cứ vào căn tánh của chúng sanh, điều này chúng ta có thể lý giải. Càng vào thời thượng cổ nhiễm ô càng nhẹ, càng vào thời cận đại nhiễm ô càng nặng. Điều này ngay trong đời chúng ta, chúng ta cũng thể nghiệm ra được.

Lúc tôi còn nhỏ, khoảng mười mấy tuổi, xã hội chưa đến nỗi nào, nhân tâm vẫn còn trung hậu. Thời kỳ kháng chiến, lúc đó quốc gia gặp thảm họa lớn, người Nhật bản phát động chiến tranh xâm lược Trung quốc. Nếp sống xã hội rất thuần hậu. Lúc đó chúng tôi là học sinh lưu vong, mười lăm mười sáu tuổi chưa đủ tư cách làm lính. Chưa đủ tuổi, đi lính phải 18 tuổi trở lên, chúng tôi chưa đủ tư cách làm lính. Thật may mắn, quốc gia thương xót số học sinh lưu vong này, thành lập rất nhiều trường trung học. Vốn quốc gia chỉ thành lập trường đại học, trung học và tiểu học là chính phủ địa phương thành lập. Cho nên lúc đó tỉnh thành lập trường trung học, huyện thành lập trường tiểu học. Không như hiện nay, quý vị thấy xã hội ngày nay, huyện cũng thành lập trường đại học. Trong thời kỳ kháng chiến, chúng tôi học trường trung học quốc lập. Quý vị biết, trường trung học quốc lập toàn là học sinh lưu vong, không có nhà để về. Trường học là nhà, thầy cô giáo chính là cha mẹ, không đơn giản chút nào! Lúc đó chúng tôi đối với trường học có cảm tình rất sâu sắc, đối với thầy cô quả thật giống như cha mẹ, đồng học giống như anh em chị em vậy. Quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Thời gian chạy nạn đi đến một nơi xa lạ, đất khách quê người, nhưng gặp ai họ cũng đều giúp đỡ, đều đồng tình với hoàn cảnh khó khăn của chúng tôi, quan tâm việc ăn ở cho chúng tôi. Không như xã hội bây giờ, hiện nay không còn. Nghĩa là nói lúc đó có nhiễm ô, nhẹ, không nghiêm trọng lắm. Bảy tám mươi năm nay, có thể nói sự nhiễm ô của xã hội ngày càng nghiêm trọng. Cứ quan sát mười năm, mười năm thì rất rõ ràng, khoa học kỹ thuật phát đạt, nhưng đạo đức con người hiện nay không còn nữa. Đây chính là vì sao Phật pháp có chánh pháp, tượng pháp, mạt pháp. Nó căn cứ theo 1000 năm 1000 năm mà nói.

Xã hội hiện tại của chúng ta, cuộc đời của tôi thấy, cứ mỗi mười năm là có sự biến hóa rất lớn. Biến hóa đến nay, sự thay đổi bây giờ không cần mười năm, khoảng ba năm, rút ngắn, ngày càng rút ngắn. Ba năm là có sự thay đổi lớn lao. Thêm một vài năm nữa, tôi tin chỉ cách một năm là có đại biến hóa, rất rắc lớn rồi!

Chúng ta may mắn gặp được Phật pháp, sống trong môi trường Phật pháp, chúng ta cảm thấy môi trường này rất tốt, vì sao vậy? Vì nó khiến chúng ta lúc nào cũng đề cao tính cảnh giức, không thể không tinh tấn tu học. Mức độ thiên tai quá cao, tai hại quá nghiêm trọng, chúng ta không có phước báo lớn. Gặp được pháp môn Tịnh độ, phước báo này không thể nghĩ bàn! Gặp pháp môn này, trong thời đại này, ta tìm ra được một con đường thoát khổ, chính là con đường lìa khổ được vui, con đường này chắc chắn đi đến nơi. Biết khổ nạn, cũng biết phải buông bỏ, phát tâm bồ đề, phát tâm bồ đề là gì? Là tâm thoát khỏi luân hồi lục đạo, vãng sanh thế giới Cực Lạc, đây chính là tâm bồ đề thật sự. Trong tam kinh nhất luận Thế Tôn nói, chúng ta phải siêng năng học tập, để níu kéo tư tưởng suy nghĩ của chúng ta lại. Không còn nghĩ đến lục đạo, quay lại niệm niệm nghĩ đến thế giới Cực Lạc. Bồ Tát Đại Thế Chí dạy chúng ta, nhớ Phật niệm Phật hiện tại tương lai nhất định thấy Phật. Tịnh tông kiến Phật và những gì nói trong đoạn kinh văn này, hoàn toàn tương đồng. Ta thấy Phật, trí tuệ nhãn khai phát, hoàn toàn kiến tánh, được thân quang minh, quả là không thể nghĩ bàn. May mắn hơn nhiều so với tượng pháp và chánh pháp.

Đại sư Ngẫu Ích dạy chúng ta, vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc đừng nghĩ đến phẩm vị. Phàm thánh đồng cư độ hạ hạ phẩm vãng sanh, là tôi rất mãn nguyện rồi, lời này là đại sư Ngẫu Ích nói, thật sự mãn nguyện. Vì sao vậy? Vì đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát, quý vị còn chưa mãn nguyện ư? A Duy Việt Trí Bồ Tát trong Thiền tông chính là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Cũng chính là ở đây nói, trí tuệ nhãn khai, hoàn toàn kiến tánh, đây là A Duy Việt Trí Bồ Tát. Ở tây phương Di Đà Tịnh độ, cõi đồng cư hạ hạ phẩm là đạt được rồi. Không phải công phu đoạn chứng của chính mình đạt được, mà là 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì mà đạt được.

Chúng ta xem tiếp bên dưới: “Thứ ba, như Tư Ích Kinh nói, thân Như Lai, tức là tạng quang minh vô lượng”. Đây nghĩa là gì? Đây là thường tịch quang, thân Như Lai diệu giác quả vị, thân pháp tánh. Cõi tịnh Như Lai trú là cõi pháp tánh. Trong kinh luận đại thừa Thế Tôn nói với chúng ta, thân và cõi là một không phải hai, có tướng chăng? Tướng đó chính là vô lượng quang minh, thường tịch quang. Không có hiện tượng vật chất, cũng không có hiện tượng tinh thần, đến hiện tượng tự nhiên cũng không có, ở đâu? Nó tồn tại mọi lúc mọi nơi. Nếu chứng được, nó ngay tại đây, ngay lúc này, vì sao vậy? Vì thời gian và không gian đều không có, thời gian và không gian là giả. Quý vị xem Bách Pháp Minh Môn Luận sẽ biết, thời gian và không gian được xếp vào trong bất tương ưng hành pháp. Bất tương ưng hành pháp tổng cộng có 24 loại, thời gian và không gian là hai loại trong đó. Thế nào gọi là bất tương ưng? Nói như hiện nay gọi là khái niệm trừu tượng, nó không có sự thật cụ thể, hoàn toàn là khái niệm trừu tượng. Không gian không có, mười phương sẽ không có. Thời gian không có, trước sau cũng không có. Cái gì trước cái gì sau? Không có trước sau, đúng là bình đẳng, quả thật gọi là nhất như.

Như Lai, Như Lai thân là Diệu giác Như Lai. Đẳng giác trở xuống, 41 vị pháp thân đại sĩ có tướng, nghĩa là họ vẫn còn hiện tướng. Diệu giác Như Lai không có hiện tướng, hoàn toàn trong suốt, gọi là đại quang minh tạng. Ánh sáng này nhục nhãn chúng ta không nhìn thấy, phải biết năng lực của nhục nhãn rất có hạn, không nhìn thấy rất nhiều thứ! Ánh sáng này vĩnh hằng bất diệt, nếu thấy được ánh sáng này tức là kiến tánh, thấy thường tịch quang tức đã kiến tánh.

“Nguyện tất cả chúng sanh đều nhờ trí tuệ chân thật mà chứng pháp thân Như Lai”. Trí tuệ chân thật là vốn có trong tự tánh, pháp thân Như Lai cũng là tự tánh vốn có, đây mới thật là cứu cánh viên mãn.

Khi đại sư Huệ Năng khai ngộ đã nói ra năm câu, mỗi câu đều không thể nghĩ bàn, mỗi câu đều là thường tịch quang. Tuy nói năm câu, năm câu là một không phải hai, cho nên nó không thể nghĩ bàn. Người thường như chúng ta rất khó lãnh hội, chỉ lãnh hội được sự thô thiển của vỏ bề ngoài. Ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”, chúng ta có lãnh hội được thanh tịnh chăng? Không lãnh hội được, vì chúng ta chấp tướng. Chúng ta nghe nói đến thanh tịnh, đại khái là không có ô nhiễm. Chúng ta luôn nghĩ đến tính tương đối, nhiễm tịnh là một cặp, ta luôn luôn nghĩ như thế. Không phải vậy, nó không phải nhiễm tịnh, thanh tịnh này không phải thanh tịnh của nhiễm tịnh. Không liên quan đến nhiễm tịnh, nhiễm tịnh đều bất tịnh. “Dâu ngờ tự tánh vốn không sanh diệt”. Nó bất sanh bất diệt, không có sanh diệt, chúng ta không thể tưởng tượng. Ngày nay chúng ta lãnh hội được sự sanh diệt_Vì tần suất quá cao, tốc độ quá nhanh, chúng ta không thể lãnh hội được sanh diệt của nó, cho nên gọi là bất sanh bất diệt, thật ra nó vẫn có sanh diệt. Mà trong tự tánh, nó thật sự không có sanh diệt. Ngay cả Bồ Tát Di Lặc nói, một khảy móng tay là 32 ức 100 ngàn niệm đều không có. Đó là trong tự tánh. Vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp. Vạn pháp sanh như thế nào? Là bất sanh bất diệt sanh ra, bất sanh bất diệt sanh, bất sanh bất diệt diệt, không thể tưởng tượng. Cho nên ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt. Đức Phật nói một câu rất thực: “Chỉ có chứng mới biết”, chỉ có tự mình chứng được mới có thể thấu triệt, chưa chứng thì đều không nói được. Nói còn không nói được, làm sao có thể nghe hiểu? Đâu có đạo lý này! Tông môn gọi là hướng lên trên một bậc. Không thể suy nghĩ luận bàn, không thể dùng tư tưởng, không thể dùng ngôn ngữ, mới thực sự có thể chứng được. Đó gọi là chân như, gọi là tự tánh.

Trong Hoàn Nguyên Quán nói: “tự tánh thanh tịnh viên minh thể”. Minh là quang minh, viên tức là tánh đức viên mãn, nó không thiếu thứ gì. Có khiếm khuyết là không viên mãn, nó không khuyết điều gì cả. Nên nhớ, nó không phải hiện tượng vật chất, không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần, cũng không có hiện tượng tự nhiên. Tám thức 51 tâm sở của chúng ta, đều không đạt được. Buông bỏ tám thức 51 tâm sở, liền thấy được. Tám thức 51 tâm sở là chướng ngại.

Giới khoa học có phương pháp nào để phán đoán được chăng? Không phán đoán được. Buông bỏ liền chứng được, đây là tất cả chúng sanh, cũng chính là trí tuệ chân thật trong tự tánh của mình, mà chứng được pháp thân Như Lai trong tự tánh. Đức Phật nói, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai, pháp thân là đức tướng.

Chúng ta xem tiếp đoạn dưới, câu bên dưới: “Bế tắc chư ác đạo. Ác đạo, trong Kinh Địa Trì nói, đi theo hạnh ác gọi là ác đạo. Tức đi theo con đường hành ác, cũng gọi là ác thú, chính là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh....”

Ác đạo từ đâu mà có? Trong kinh điển đại thừa Đức Phật dạy rằng, tất cả pháp không lìa tự tánh. Như vậy chúng ta biết, ác đạo vẫn là do tự tánh biến hiện ra, duy tâm sở hiện, duy thức sở biến. Duy tâm sở hiện, nếu không có duy thức, đó chính là cõi thật báo trang nghiêm của chư Phật Như lai. Ở đây nói chư Phật Như Lai, chư vị đồng học nhất định phải lãnh hội được, chư Phật Như Lai bao gồm chính mình trong đó. Đức Phật nói rất hay, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Như Lai này không phải Như Lai của chính mình, vậy là Như Lai của ai? Như Lai tức là tự tánh, tự tánh chính là Như Lai, mình và người không hai. Phạm vi của chữ người rất lớn, trên bao hàm tất cả hư Phật Bồ Tát, dưới bao gồm vô tình chúng sanh, tình và vô tình đều bao hàm hết. “Dâu ngờ tự tánh năng sanh vạn pháp”, vạn pháp hoàn toàn bao hàm trong đó, biến pháp giới hư không giới với chính mình cùng một tự tánh. Hay nói cách khác, là cùng một bản thể, đây là danh từ triết học, cùng một thể. Nói cùng một thể, là có lỗi trong ngôn ngữ, chính là nhất thể, biến pháp giới hư không giới với chính mình là nhất thể.

Cõi báo của Phật Bồ Tát, do tâm hiện, vì sao gọi nó là nhất chân pháp giới? Cảnh giới nó hiện ra vĩnh hằng bất biến. Mười pháp giới biến hóa từng sát na, mười pháp giới bao gồm lục đạo. Vì sao biến hóa? Vì thức biến, thức là niệm niệm không trú, niệm trước diệt niệm sau liền sanh, niệm niệm không trú. Ý niệm nhanh đến mức độ nào? Như Bồ Tát Di Lặc nói, chúng ta dùng lời của Bồ Tát Di Lặc. Cách nói của ngài so với khoa học hiện nay, khoa học hiện nay dùng giây làm đơn vị thời gian, chúng ta dùng giây làm đơn vị. Một giây nó có bao nhiêu lần biến hóa? Ít nhất là 1600 triệu! Niệm trước diệt niệm sau sanh, mỗi niệm là một pháp giới. Pháp giới này có giống nhau chăng? Không giống nhau, niệm niệm đều không giống nhau.

Chúng ta thấy cảnh giới tướng, là tướng tương tục của mỗi niệm. Như ta xem phim vậy, phim ngày xưa_phim bây giờ dùng kỷ thuật số, không dễ nhận ra. Cuộn này là film nhựa ngày xưa, đặt vào trong máy chiếu, một giây phát ra 24 tấm, tốc độ của nó có 24 tấm, khi ta nhìn trên màn hình không nhận ra nó là giả. Bây giờ quý vị thử nghĩ xem, nếu giống như cuộn film này, một giây có bao nhiêu tấm? Một giây có 1600 triệu tấm, có thể nhận ra nó là giả chăng? Nó ở ngay trước mắt, chính là sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần. Nó sanh diệt từng sát na, không trú, sát na không trú, đây gọi là chân tướng sự thật. Thông qua tốc độ của film, chúng ta rất dễ lãnh hội được. Trong kinh nói niệm niệm không trú, ta hiểu được điều đó. Quý vị xem loại film đèn chiếu này, từng tấm chiếu lên trên màn hình. Mở ống kính ra, một tấm film chiếu lên màn hình, đóng lại tiếp tục chiếu ra tấm thứ hai. Tấm thứ hai không phải tấm thứ nhất, tấm thứ ba không phải tấm thứ hai, không giống nhau, na ná như nhau. Na ná đó quả thật không thể nghĩ bàn. Quý vị xem sự biến hóa của toàn thể vũ trụ, biến hóa từng sát na. Toàn bộ hệ mặt trời biến hóa, hệ ngân hà biến hóa. Nếu mở rộng đến hư không, vô lượng vô biên tinh cầu đều đang biến hóa, biến hóa quá lớn! Đức Phật dạy chúng ta, tất cả sự biến hóa này đều là giả, không phải thật. Thật thì như thế nào? Thật thì không có biến hóa. Cho nên nói: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Đối với chân tướng sự thật này cần phải hiểu thật triệt để, có thể như như bất động trong cảnh giới này, là công phu không tệ. Vì sao vậy? Vì nó biến ta bất biến, biến là giả, bất biến là thật. Biến hóa không thể quấy nhiễu bất biến, bất biến có năng lực khống chế biến hóa. Trong biến hóa có thiện có ác.

Trong mười pháp giới, có mười loại biến hóa không giống nhau. Cõi trời trở lên, niệm thiện nhiều, niệm ác ít. Cõi người trở xuống, niệm thiện ít, niệm ác nhiều. Đường địa ngục, chỉ có ác niệm không có thiện niệm. Phật pháp giới thì sao? Phật pháp giới chỉ có thiện niệm, không có ác niệm, vấn đề là như vậy. Pháp giới Phật trong mười pháp giới, thiện niệm 100%. Bồ Tát pháp giới 99% thiện niệm, còn có một phần bất thiện. Địa ngục A tỳ 100% ác niệm, không có thiện niệm nào. Như địa ngục bát hàn bát nhiệt, khoảng 99% ác niệm, họ còn có một phần thiện niệm. Nhân gian thiện niệm nhiều hơn bất thiện, nhưng nhân gian ngày nay rất phiền phức. Nhân gian ngày này thiện niệm ngày càng xuống dốc, ác niệm đi lên. Hiện tượng của nhân gian này không còn giống nhân gian nữa. Chúng ta đọc những tác phẩm văn học của cổ nhân, họ miêu tả xã hội thời cổ đại an lành biết bao, gọi là thái bình thạnh thế. Đích thực con người hưởng thụ được hạnh phúc mỹ mãn, hiện nay hạnh phúc mỹ mãn chỉ là hữu danh vô thực. Xã hội thời cổ đại, quả thật thể hiện ra được nét chân thiện mỹ tuệ. Xã hội như thế, cuộc sống như thế rất đáng để người hướng đến, đáng để người ta lưu luyến, hiện nay không còn nữa.

Không cần nói đâu xa, người xưa nói một giáp là 60 năm, 60 năm trước và 60 năm sau của ngày hôm nay không giống nhau, khác nhau hoàn toàn! 60 năm trước, giữa người với người giữ được tình người rất nồng hậu. Con người có tâm đồng tình, có tâm lân mẫn. Con người biết quan tâm đến người khác, đặc biệt những người đáng thương. Biết cách quan tâm, biết cách giúp đỡ họ, bây giờ không còn. Trước đây, 60 năm trước, không hề nghe nói đến có người tự sát, rất ít! Hiện nay hiện tượng tự sát rất nhiều, đến học sinh tiểu học cũng tự sát, đây là thế gian gì vậy! Vì sao họ tự sát? Đối với thế gian này quá thất vọng. Thế gian này chỉ có đau khổ, không có hạnh phúc, không có an vui, nghĩa là sống không bằng chết, họ mới tự sát. Thế giới này về sau, nếu không tìm lại những giáo huấn của chư vị thánh hiền, để thế giới này tiếp tục phát triển như vậy, thì không thể tưởng tượng được!

Thật may mắn, vào thế kỷ trước, tiến sĩ Townenbe hiểu được điều này. Trong tâm chúng tôi rất khâm phục và cảm kích ông ta, ông ta nói rằng, giải quyết vấn đề xã hội của thế kỷ 21, chỉ có học thuyết Khổng Mạnh và Phật giáo đại thừa_Phật pháp đạt thừa cũng có ở đất nước ta. Chúng ta tư duy, nghiền ngẫm tường tận câu nói này, rất có lý, là thật không phải giả. Tư tưởng của chư vị thánh hiền xưa, là một con đường lớn của nhân sinh. Hy vọng thế gian đời này thù thắng hơn đời trước, đời này hạnh phúc hơn đời trước, đời này mỹ mãn hơn đời trước, đây là tư tưởng người xưa. Mà không phải riêng mình hưởng tận phước báo trong một đời, đây không phải là tư duy của người xưa, họ muốn lưu lại phước báo cho con cháu mình, lưu lại cho hậu thế. Đây là cách quan tâm con cháu. Họ lưu lại những gì? Họ lưu lại là trí tuệ, lưu lại phương pháp, là kinh nghiệm, là thành quả họ sáng tạo được từ đời này qua đời khác. Họ lưu lại cho hậu thế thành quả của đại đồng thạnh thế. Chúng ta không thể không biết điều này. Những thứ này đều ghi chép lại trong điển tịch, thù thắng nhất là làm sao để truyền lại? Họ phát minh ra văn tự, phát minh văn cổ, dùng phương pháp này để truyền lại, quá tuyệt diệu! Họ biết ngôn ngữ sẽ có biến hóa, không đáng tin, phát minh văn ngôn, văn ngôn vĩnh viễn không thay đổi. Bất luận ngôn ngữ biến hóa như thế nào, văn ngôn đều không thay đổi. Dùng phương pháp này, đem trí tuệ, phương pháp, kinh nghiệm, thành quả của mình truyền cho hậu thế.

Học tập văn ngôn không khó, đầu năm dân quốc, sách của học sinh tiểu học_trước đây tôi có mười mấy cuốn, bao nhiêu năm nay thường xuyên dọn chỗ ở, bây giờ không biết để đâu, hiện nay chỉ còn hai cuốn. Tôi nghe nói Tịnh tông học hội Hoa Tạng Đài Bắc, đã ấn tống nó. Không cần in nhiều, in khoảng 1000 cuốn, cho những người đồng học có duyên xem thử, không khó. Lúc đó trình độ chẳng qua cũng chỉ là tác phẩm của các em nhỏ khoảng mười tuổi thôi. Ngày nay các em mười tuổi, có viết được như thế chăng? Nếu chịu học, nhất định không thua, không học thì hết cách.

Học thánh hiền, tư duy của thánh hiền, quan sát của thánh hiền, cuộc sống của thánh hiền, phẩm vị của thánh hiền, đây đúng là cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn.

Trong lục đạo rất phức tạp, những gì Đức Phật nói, là chỉ đưa ra cương lĩnh mà thôi, không thể nói tường tận. Con người đích thực có vận mệnh, gia có gia vận, quốc có quốc vận, toàn bộ thế giới có thế vận, rất phức tạp. Vận mệnh này từ đâu mà có? Tự mình tạo nên. Đức Phật phân ra thành hai loại lớn, một loại là dẫn nghiệp, hai là mãn nghiệp.

Dẫn nghiệp là dẫn dắt ta đầu thai vào đường nào đó, chúng ta đến nhân gian, dẫn nghiệp của mình là tương đồng. Nhưng thân thể chúng ta, tình trạng sức khỏe không giống nhau, tướng mạo không giống nhau, nhân duyên trong đời không giống nhau, giàu nghèo sang hèn không giống nhau, đây thuộc về mãn nghiệp.

Đức Phật dạy rằng, bất luận loại nghiệp nào, đều không tách rời ý niệm. Ý niệm có nhiễm tịnh, tịnh niệm sanh Tịnh độ, tức là tứ thánh pháp giới: Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật, bốn tầng trên của mười pháp giới. Tâm địa không thanh tịnh, có tự tư tự lợi, có danh văn lợi dưỡng, có thất tình ngũ dục. Đây là mãn nghiệp của lục đạo chúng sanh, tất cả đều từ tâm tưởng sanh.

Chúng ta hiểu đạo lý này, tự mình có thể thay đổi vận mệnh của mình. Vận mệnh cá nhân có thể thay đổi, vận mệnh gia đình cũng có thể thay đổi, vận nước cũng có thể thay đổi, bao gồm thế vận của toàn bộ thế giới cũng có thể thay đổi. Dùng phương pháp gì? Các bậc tổ tông biết: “kiến quốc quân dân, tu thân vi bổn, giáo học vi tiên”, dựa vào giáo dục. Sau đó nói cho quý vị biết, thánh hiền do dạy mà ra, Phật Bồ Tát cũng do dạy mà ra, tu la hay la sát cũng do dạy mà ra. Xem quý vị dạy như thế nào, mới có thể thay đổi hiện trạng trước mắt. Nếu có tham sân si mạn nghi, liền có địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, bên dưới còn có tu la, la sát, họ đều từ những thứ này biến hiện ra. Nếu như học tập trì giới, thiền định, trí tuệ, lục hòa, lục độ, con đường mình đi là hạnh phúc, là mỹ mãn, đường lớn của nhân thiên thánh hiền! Những thứ này không phải do ai tạo ra cho chúng ta, không phải. Không phải người khác kiến lập, không liên quan đến bất kỳ ai, do ý niệm mình biến hiện ra. Trong giáo lý đại thừa nói không biết bao nhiêu lần rằng: “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Quý vị nghĩ như thế nào, nó liền hiện ra như thế. Nếu muốn đến thế giới Cực Lạc làm Phật, vậy ta phải nghĩ đến thế giới Cực Lạc, nghĩ đến Phật A Di Đà, mới có thể mãn nguyện.

Chúng ta muốn gia đình hòa thuận, xã hội an định, thế giới hòa bình, vậy thì không thể không nghĩ đến luân lý. Luân lý là gì? Là mối liên quan giữa con người với con người, mối quan hệ bình thường. “Phụ tử hữu thân, phu phụ hữu biệt, quân thần hữu biệt, trưởng ấu hữu tự, bằng hữu hữu tín”, đây gọi là mối quan hệ bình thường. Chung sống như thế nào? Áp dụng ngũ thường, tứ duy, bát đức, đây là tiêu chuẩn để giao tế với tất cả đại chúng. Trong Phật pháp là ngũ giới, thập thiện. Thịnh thế trong lịch sử, nhất định xuất hiện ngay trong thời hiện đại.

Con người bây giờ coi trọng pháp trị, người xưa cũng coi trọng, chẳng phải không coi trọng. Họ nói: “pháp là trị chi đoan vậy”, là phương pháp trị nước quan trọng nhất. Nhưng ở sau họ nói thêm một câu, pháp không thể độc lập. Người biết vận dụng, thì pháp sẽ tồn tại, mới có thể phát triển mạnh mẽ. Người không biết vận dụng, thì pháp này diệt vong, hoặc là chỉ có hình thức bên ngoài.

Là ai? Là thánh hiền quân tử, người lãnh đạo quốc gia là thánh nhân. Đại thần, giống như thứ trưởng, bộ trưởng, những người lãnh đạo quốc gia này là hiền nhân. Lớp cán bộ bên dưới là quân tử. Do thánh hiền quân tử vận dụng, pháp này mới đem đến hiệu quả. Nếu người không biết vận dụng, pháp dù tốt đến đâu, cũng chỉ đặt một bên xem chơi, mỗi người hành động theo cách của mình. Xã hội động loạn, nhân dân cực khổ, rất đáng thương!

Cổ nhân lại nói: “Quân tử là nguồn gốc của pháp”. Con người là căn nguyên của pháp, pháp lìa khỏi căn nguyên không thể sinh tồn độc lập, lời này nói rất hay. Trong mắt các bậc cổ thánh tiên vương, thứ họ cầu đầu tiên là cầu hiền. Có hiền nhân quân tử giúp họ trị lý quốc gia, giúp họ chấp pháp.

Thế pháp và Phật pháp giống nhau, đều là đóng lại các đường ác. Câu này với những gì Khổng tử nói trong Luận Ngữ: “300 bài thơ, một lời bao trùm tất cả, gọi là tư vô tà”. Đóng cửa các đường ác tức là tư vô tà. Hay nói cách khác, phàm những gì dẫn dắt chúng sanh vào tà tri tà kiến, những ngôn luận trước thuật này đều phải cấm chỉ. Vì sao vậy? Vì nó đang dẫn dắt, khiến những tập khí chủng tử bất thiện trong A lại da của chúng sanh, đều dẫn dắt ra, thật đáng sợ! Dẫn dắt ra rồi sao? Khiến họ tạo ác nghiệp, tạo sát đạo dâm vọng, gây động loạn cho xã hội.

Khổng tử làm tư khấu ba tháng tại nước Lỗ, ông làm một việc. Đem Thiếu Chánh Mão, trong mắt người thời nay gọi là tài tử, giết chết người này. Vì sao ông giết người này? Nếu là thời đại này, Khổng tử tuyệt đối không dám giết. Ngày nay nói đến nhân quyền, tự do ngôn luận. Thiếu Chánh Mão là người thông minh tuyệt đỉnh, nói năng sắc bén, biện tài vô ngại. Đem những điều bất thiện đều nói thành thiện pháp, đem thiện pháp thánh hiền phê bình không đáng một xu, rất lẻo mép. Hạng người này tồn tại trong xã hội, là khơi nguồn của sự động loạn. Tội danh là gì? Chính là tội danh này, bèn giết ông ta. Xã hội ngày nay tuyệt đối không cho phép làm như thế, ngày nay tự do ngôn luận, tự do xuất bản. Ngày xưa, đế vương đối với ngôn luận và xuất bản, họ có trách nhiệm phải bảo vệ, bảo đảm nền an định hòa bình cho xã hội. Hiện nay người phản đối vấn đề này rất nhiều, nhiều vô kể. Do vậy Phật Bồ Tát không đến, đến đều bị người bài xích. Thánh hiền cũng không đến, ai đến? Yêu ma quỷ quái đều đến, họ thích như thế. Yêu ma quỷ quái đều xuất hiện, xã hội này không tồn tại được lâu, chỉ sợ là phải chịu sự trừng phạt của ông trời. Trừng phạt của trời thông thường gọi là tận thế, thế giới này phải bị hủy diệt sau đó làm mới lại. Đây không phải là điều chúng ta muốn nhìn thấy, như vậy phải làm sao? Chúng ta không ảnh hưởng được đại chúng, tự mình cố gắng tu, còn có vài người cùng chung chí hướng.

Đại sư Huệ Viễn làm gương cho chúng ta, lúc đó ngài có 123 người cùng chí hướng. Thành lập một niệm Phật đường tại Đông Lâm Lô Sơn, cùng nhau tu Tịnh độ. Lấy Hổ Khê làm ranh giới, mọi người không ra khỏi phạm vi đó. Giống như bế quan vậy, sống trong nhà tranh, buông bỏ vạn duyên, nhất tâm niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, người người đều thành tựu.

Chúng ta đối với xã hội có giúp ích gì chăng? Nhất định có, nơi có đạo tràng thánh hiền tồn tại, nơi này mặc dù nhiều người làm điều bất thiện, thiên tai xảy ra cũng không lớn, có thể bình an vượt qua. Vì sao vậy? Vì ở đây có chánh pháp. Không dám nói đến thánh hiền, nhưng có người y theo chánh pháp tu hành. Ngạn ngữ xưa có câu, một người có phước, ảnh hưởng đến cả nhà, mọi người đều hưởng phước của họ. Dù không thể hóa giải thiên tai, nhưng khiến giảm nhẹ rất nhiều, đó là thật. Có câu: “người phước ở đất phước, đất phước người có phước ở”, người này thật sự muốn tu phước.

Chúng ta học Tịnh độ nhiều năm như vậy, trong tâm đã khẳng định, không còn có hoài nghi, nó là pháp môn hàng đầu mà tất cả Chư Phật Như Lai trong ba đời mười phương, độ chúng sanh thành Phật đạo. Chúng ta gặp được, hiểu rõ ràng minh bạch, có nhận thức. Tiếp theo là quyết một lòng, thâm nhập một môn, chắc chắn vãng sanh. Trong thời đại này, sống đời sống đơn giản rất dễ, duy trì không khó. Được ăn no mặc ấm, có một đạo tràng nhỏ để cùng nhau tu học, phước báo này lớn biết bao! Thành tựu vô cùng thù thắng.

Chúng ta xem tiếp: “Ở trên gọi là ba đường ác, cũng có thêm vào tu la, gọi là bốn ác thú”. Các bậc cổ đức có cách nói này, đường thiện thật sự là hai cõi người và trời. “Bế là đóng, cũng có nghĩa là tắc”, bế tắc. “Khiến chư chúng sanh không đọa vào ách nạn ba ác thú hoặc bốn ác thú, là giải thích sơ về đóng lại các đường ác”, đây là nói đơn giản.

Bốn ác thú, nếu thêm vào la sát, cũng đều là ác đạo, yêu ma quỷ quái. Trong ác đạo rất phức tạp, toàn là tà tri tà kiến, tham sân si của chúng sanh tạo thành. Nếu không ngăn chặn những điều này, xã hội vĩnh viễn không an ninh, vĩnh viễn không hòa bình. Vì sao vậy? Vì những ác đạo này tồn tại ở thế gian, quả thật là dùng vô số thủ đoạn phương pháp để mê hoặc chúng sanh, dẫn dắt tất cả tham sân si mạn nghi trong mỗi người ra bên ngoài. Làm tăng trưởng tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng của ta, người bây giờ gọi là cạnh tranh, cạnh tranh, lên thêm nữa là đấu tranh, từ đấu tranh phát triển thành chiến tranh. Đây không phải là đạo lưu chuyển, là con đường tử vong, chúng ta có thể không biết chăng?

Bởi vậy không thể không đọc kinh sách, kinh sách là “sanh sanh chi đạo”.

“Hội Sớ giải thích thêm bước nữa, lục đạo đều là ác đạo”. Hội Sớ là chú giải của bậc cổ đức người Nhật, tức là chú giải Kinh Vô Lượng Thọ. Ngài nói rất hay, lục đạo đều là ác đạo. “Sớ nói, lục đạo tức là những con đường từng lưu chuyển, cho nên gọi là ác đạo”. Đời đời kiếp kiếp lưu chuyển trong đó, nếu tạo thiện nghiệp, sanh vào ba đường lành, hưởng hết phước báo trong ba đường lành, chủng tử ác nghiệp còn sót lại trong A lại da lại khởi hiện hành, như vậy lại đọa vào ba đường ác. Chỉ cần ở trong lục đạo, chắc chắn thời gian ở trong ba đường ác dài, thời gian trong ba đường lành ngắn, nhất định là như vậy. Vì sao vậy? Quan sát từ phương diện nhân quả, chúng ta nói một cách đơn giản, rất nhiều đồng học đều đã đọc Bách Pháp Minh Môn Luận của Tướng tông, trước tác của Bồ Tát Thiên Thân. Bồ Tát Thiên Thân căn cứ Du Già Sư Địa Luận để nói, quy nạp tất cả pháp thành 100 điều, gọi là bách pháp, là phương tiện để dạy hàng sơ học. Trong Du Già Sư Địa Luận nói đến 660 pháp, quá nhiều, không tiện cho hàng sơ học, ngài quy nạp nó thành 100 pháp. Trong 100 pháp này nói về thiện tâm sở và ác tâm sở, tỷ lệ khác nhau quá lớn. Thiện tâm sở chỉ có 11 điều, ác tâm sở có 26 điều. Bởi vậy con người khởi tâm động niệm, niệm ác nhiều, niệm thiện ít, nguyên nhân gì? Vì thiện tâm sở ít, ác tâm sở nhiều. Lại xem nhân duyên bên ngoài, thiện duyên ít. Thiện duyên là giáo huấn của thánh hiền và Chư Phật Bồ Tát, đây là thiện duyên, ít, ngày càng ít. Duyên bất thiện nhiều, bất thiện là gì? Là dạy ta tự tư tự lợi, dạy ta tổn người lợi mình, tranh lợi với người. Nghĩa là nhắc nhở ta nhất định phải tranh, không tranh là không có, đây là sai lầm! Nếu hiểu đạo lý nhân quả, ta sẽ biết tranh không được. Khi số mạng có cuối cùng cũng có, số mạng không có tranh cũng không được. Chúng ta phải tin, số mạng không có, cầu có được chăng? Được, đệ từ nhà Phật, có cầu tất ứng. Nó có đạo lý, vì sao ta cầu được? Đó chính là nói cho ta biết, số mạng có là có như thế nào, số mạng không có là vì sao không có, nói cho quý vị hiểu rõ đạo lý này. Thông thường gọi đây là mãn nghiệp. Số mạng không có của, trong đời quá khứ không tu tài bố thí, cho nên đời này không có của cải. Số mạng không có mà đạt được, họa hại liền theo đến, không phải bệnh hoạn, thì cũng gặp tai nạn, khiến số tiền tài này, tiền tài có được bằng thủ đoạn bất chính, đều tiêu vào đó, quý vị thấy có oan uổng chăng? Nếu đạt được bằng thủ đoạn bất chính, ta không gặp tai họa còn hưởng thụ bình thường, chứng tỏ số mạng quý vị có. Nhưng nếu đạt được bằng phương pháp không chính đáng, khiến của cải vốn có trong số mạng bị giảm mất. Ví dụ số mạng ta có một ức, nếu dùng thủ đoạn bất chính đạt được, chỉ đạt được một nửa. Còn tự cho rằng mình rất giỏi, kiếm được nhiều tiền. Thật ra, so với số mạng mình có thì không đáng, thua thiệt rất nhiều! Cùng một đạo lý, số mạng không có địa vị cao như vậy, nếu ta đạt được địa vị đó, tai họa liền đến. Đã là số mạng có, nhân tâm ổn định, không tranh, biết như thế nào? Không tranh được. Nếu có thể tranh được, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã dạy chúng ta tranh từ lâu, các bậc cổ thánh tiên vương cũng dạy chúng ta tranh. Không tranh được. Làm sao để đạt được? Nhờ bố thí, nhẫn nhường mà đạt được. Càng thí càng nhiều, càng nhường càng thù thắng, quý vị xem hoàn toàn tương phản. Đây là chân lý, đây là chánh đạo.

Làm sao để đạt được địa vị? Nhờ tích đức, tích lũy công đức. Vì xã hội, vì chúng sanh phục vụ. Nếu tích lũy công đức này, địa vị của quí vị sẽ không ngừng đi lên. Có thể ngồi địa vị cao trong xã hội, đều nhờ đức tích tập từ đời trước. Nhiều của cải là nhờ đời trước làm việc bố thí, thông minh trí tuệ là đời trước tu pháp bố thí, nó đều có nhân. Nếu như không có, là do đời trước không tu. Bây giờ tu được chăng? Được, bây giờ tu vẫn không muộn. Chúng ta biết, trẻ tuổi biết tu, lúc lớn tuổi được phước báo. Không cần đợi đời sau, đời này phước báo hiện tiền. Tuy không có địa vị, nhưng trong xã hội này đều được người tôn kính. Đó chính là quả báo ta đạt được nhờ phục vụ đại chúng, không phải mình mong cầu, nó tự nhiên đến.

Trong thời đại này, dân chủ tranh cử, nếu quý vị muốn tham gia tranh cử, nhất định đắc cử. Vì sao vậy? Vì mọi người đều biết, quý vị vì đại xã hội mà phục vụ, vì đại chúng mà phục vụ. Nhân dân đương nhiên muốn chọn quan viên như vậy, chọn lãnh đạo như vậy. Số mạng không có cũng có thể cầu được, đây là cầu một cách chính đáng như lý như pháp, không trái với lý. Pháp thế xuất thế gian đều không lìa lý này, kiết hung họa phước đều không ngoài lý này. Con người phải hiểu lý, làm việc họ mới có nguyên tắc.

Bên dưới nói: “Trong Hội Sớ nói, có căn cứ theo kinh điển”, trong kinh điển có cách nói này. “Ngụy Dịch nói, cắt đứt năm ác thú, lấy tu la phân nhập dư thú, cho nên lục thú trở thành ngũ thú. Kinh nói, ngũ ác thú tức trong Hội Sớ giải thích, lục thú đều gọi là ác thú. Là dùng cách ngăn chặn chư ác thú, tức là đoạn trừ con đường chúng sanh luân hồi trong lục thú, khiến ra khỏi biển sanh tử”. Ý này nói rất sâu sắc!

Lục đạo khổ biết bao, trong kinh điển đại thừa Đức Phật thường nói bát khổ, tam khổ. Bát khổ chuyên nói về dục giới, có sanh, lão, bệnh, tử, cầu bất đắc, ái biệt ly, oán tắng hội, ngũ ấm xí thạnh. Tám loại khổ này, chúng sanh dục giới không ai tránh khỏi. Tuy sắc giới, sắc giới là thiền định, tứ thiền bát định, bát khổ không còn, nhưng họ có hoại khổ. Vô sắc giới, đến nhục thân vật chất họ cũng không cần, có thể nói hoàn toàn là thế giới tinh thần. Do đó họ không có hoại khổ, nhưng họ có hành khổ. Hành khổ nghĩa là, cảnh giới của họ không thể duy trì vĩnh viễn, họ vẫn còn tính thời gian. Khi nào định công mất đi, hoại khổ của họ liền xuất hiện, vẫn không ra khỏi luân hồi lục đạo.

Vấn đề này, mỗi chúng sanh đều đã trải qua. Nếu thật sự gặp được thầy thôi miên cao minh giúp ta thôi miên, khiến ta trở về quá khứ, mấy ngàn năm, mấy vạn năm. Có thể phát hiện được, trước đây ta từng trú trong trời sắc giới, từng trú trong trời vô sắc giới, cũng rất có thể từng làm vua trời. Chưa rời khỏi lục đạo, bất kỳ đường nào trong lục đạo đều đã trải qua. Hiện nay ta quên hết tất cả, không hề hay biết.

Đức Phật nói lục đạo thống khổ, trong Kinh Pháp Hoa nói rất hay, tam giới thống khổ, đây là nói rõ, dục giới có bát khổ, sắc giới có hoại khổ, vô sắc giới có hành khổ. Cho nên ví dụ nói: “Tam giới như nhà lửa”, giống như ta đang ở trong ngôi nhà lửa vậy, bị lửa lớn đốt cháy. Tuy chưa đốt cháy đến thân thể, nhưng cũng không tránh được, không thoát ra được.

Phật Bồ Tát hy vọng giúp lục đạo chúng sanh, vĩnh viễn thoát ly luân hồi lục đạo, đây mới là ý nghĩa ngăn chặn chư ác đạo thật sự. Thoát ly luân hồi lục đạo nói thì dễ lắm! Luân hồi lục đạo hình thành như thế nào? Do kiến tư phiền não biến hiện ra. Đoạn tận kiến tư phiền não, lục đạo tự nhiên không còn. Quả thật giống như giấc mộng vậy, đoạn tận phiền não là ta tỉnh lại. Phiền não chưa đoạn, vĩnh viễn ở trong ác mộng, quý vị nói đáng thương biết bao! Bồ Tát thấy lục đạo chúng sanh gọi là kẻ đáng thương! Rất đáng thương, gọi không thức tỉnh. Chỉ có như thế nào? Chỉ có tiếp tục đợi, đợi đến khi họ chịu hết nổi thống khổ trong lục đạo. Khi nào giác ngộ, không muốn chịu khổ nữa, lúc này Bồ Tát sẽ đến. Ta có một niệm cảnh giác, tôi không muốn tiếp tục trôi lăn trong luân hồi, niệm này là cảm, Phật Bồ Tát liền ứng, cảm ứng đạo giao không thể nghĩ bàn. Nếu chúng ta còn tham luyến đối với lục đạo, muốn thoát khỏi lục đạo, ý niệm lại không kiên cố. Ở trong lục đạo, tham sân si mạn vừa mê hoặc, lập tức khởi hiện hành. Vì thế người học Phật thì nhiều, nhưng ít người thành tựu. Người niệm Phật nhiều, người vãng sanh ít, nguyên nhân chính là đây. Không phải không hiệu quả, là do ta không thắng được sự cám dỗ. Những điều này bản thân phải ngày ngày nỗ lực phản tỉnh, thời kinh tối chính là phản tỉnh. Nhất định phải nhắc nhở mình, vì sao tôi không thắng được sự cám dỗ? Vì sao không buông bỏ được? Không buông bỏ chấp trước nghĩa là không buông bỏ luân hồi, còn muốn trôi lăn trong luân hồi lục đạo. Thật sự không muốn trôi lăn trong luân hồi lục đạo nữa, đối với tất cả pháp, không còn chấp trước tất cả pháp thế xuất thế gian. Chẳng những không chấp trước, tâm phân biệt cũng phải nhạt phai. Tâm phân biệt không nhạt phai, cũng có thể chướng ngại ta ra khỏi lục đạo. Vượt thoát lục đạo, chủ yếu nhất là kiến tư phiền não, phân biệt là trần sa phiền não. Nó thật sự chướng ngại, là chướng ngại ta ra khỏi mười pháp giới. Chúng ta vượt thoát luân hồi lục đạo đến tứ thánh pháp giới, đây là Phật giúp ta viên mãn giai đoạn đầu tiên. Giai đoạn thứ hai là tứ thánh pháp giới, tứ thánh pháp giới là thế giới thanh lương, là Tịnh độ, là một nơi tốt đẹp. Nếu như có ý tham luyến nơi này, không thể ra khỏi mười pháp giới, không thể minh tâm kiến tánh. Rất có thể ta lại mất rất nhiều thời gian ở đây, mới có thể xa lìa.

Gặp được Tịnh độ, đó là vận ta may mắn, đúng là quá may mắn. Pháp môn Tịnh độ là thấu triệt một vấn đề thì tất cả đều thấu triệt. Tôi vượt thoát lục đạo, đồng thời cũng vượt thoát mười pháp giới, sanh đến thế giới Cực Lạc tức là vượt thoát. Điều này có thể không làm ư?

“Nay bản hội tập”, chính là cuốn kinh này. “Phẩm thứ 32 cũng nói, cắt đứt ngũ thú, ác đạo tự nhiên ngăn chặn”. Hay quá! Tự nhiên ngăn chặn, ác đạo tự nhiên không còn. Cơ duyên đời này của chúng ta rất khó được, trong kệ khai kinh nói: “trăm ngàn vạn kiếp khó gặp được”, chúng ta đã gặp được. Cư sĩ Bành Tế Thanh nói: “Là ngày hy hữu khó gặp từ vô lượng kiếp đến nay”, ngày này chúng ta đã gặp được. Nếu có thể trân quý, cuộc đời này ta đã giải quyết được tất cả vấn đề, then chốt là gì? Có thể tin, khó, không dễ chút nào. Có thể tin, tiếp theo là có thể hiểu, có thể giác ngộ, có thể buông bỏ, có thể phát nguyện vãng sanh Tịnh độ. Ta có rất nhiều cái có thể như thế, Phật A Di Đà liền đến tiếp dẫn. Chúng ta không thể không biết điều này, không thể không tinh tấn nỗ lực. Làm bất kỳ điều gì cũng không thoát ly được luân hồi lục đạo, không thể không biết điều này. Chỉ có niệm Phật vãng sanh Tịnh độ thì tất cả đều viên mãn, không trở ngại tâm từ bi của mình. Đến thế giới tây phương Cực Lạc, được 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì, bất kỳ lúc nào cũng có thể đến mười phương thế giới. Giúp chúng sanh có nhân duyên với mình trong quá khứ, ta dều có thể độ họ, ta biết quán cơ. Người này có duyên với ta, bây giờ họ đã thành thục, ta có thể tiếp dẫn họ đến thế giới Cực Lạc. Nếu họ chưa thuần thục, ta có trí tuệ, biết phải dùng phương tiện thiện xảo như thế nào để giúp họ. Giúp họ quay đầu, giúp họ giác ngộ, giúp họ niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, công đức của ta đã viên mãn.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 264

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 264 PAGE 2

Tập 265

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 05.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 321, hàng thứ ba từ dưới đếm lên. “Thông đạt thiện thú môn”, bắt đầu xem từ đây, câu này là kinh văn.

“Thông đạt là thông suốt vô ngại”, không có chướng ngại. “Môn, đầy đủ có hai nghĩa, thứ nhất là sai biệt, hai là thú nhập. Đại Thừa Nghĩa Chương Nhất nói, môn biệt khác nhau, cho nên gọi là môn. Nghĩa là phân môn biệt loại, như bộ môn, môn loại. Lại có thể thông nhập thú nhập gọi là môn”. Ý nghĩa hòa toàn tương đồng với ở trước. “Pháp có vô số sai biệt, tức là có vô số môn, đều có thể khiến người thú nhập niết bàn”. Câu này rất quan trọng, đây là nghĩa của môn, tức là môn nghĩa. “Cho nên chỉ pháp trong kinh là môn”, pháp môn, có tám vạn bốn ngàn pháp môn, vì sao vậy? “Vì mỗi pháp môn đều có thể thông nhập niết bàn”. Đều có thể thông đến niết bàn, cho nên pháp môn bình đẳng, không có cao thấp, chính là ý này vậy.

Môn tuy thông, nhưng căn tánh chúng sanh không tương đồng. Do đó cửa mà người khác đi được, chưa chắc chúng ta cũng đi được. Cửa này chúng ta đi thông suốt, biết đâu người khác đi không thông. Ví dụ Thiền tông là đi cửa giác, thật ra vô lượng vô biên pháp môn, quy nạp đến sau cùng là minh tâm kiến tánh. Chỉ có ba cửa, cửa giác, cửa chánh, cửa tịnh, ba cửa chánh giác tịnh. Trong tám tông phái của Phật giáo đại thừa, có hai tông đi giác môn. Thiền tông đi giác môn, Tánh tông đi giác môn, là những người như thế nào? Là hàng thượng thượng căn, chúng ta gọi là thiên tài, họ có năng lực đi con đường này. Ba căn thượng trung hạ không đi được cửa này, mới biết cửa này rất khó.

Thứ hai là chánh môn, căn tánh thượng trung hạ đều đi được. Đại khái hàng thượng căn có thể đi thông suốt, hàng trung hạ căn cũng có lợi ích, nhưng không thể khế nhập niết bàn. Giống như đi học vậy, từ tiểu học, trung học, đại học, học hành đều không tệ, nhưng chưa tốt nghiệp, tốt nghiệp đó là kiến tánh. Phải hàng thượng căn mới có thể tốt nghiệp, hàng thượng trung hạ căn có thể học đến đại học, một hai năm thì nghỉ, không thể tiếp tục tiến lên nữa.

Thứ ba là tịnh môn, tu tâm thanh tịnh, cũng có thể minh tâm kiến tánh. Đây cũng có hai tông, Tịnh độ tông và Mật tông. Chư vị phải biết, Mật tông cũng tu tâm thanh tịnh, sự thanh tịnh của Mật tông còn thù thắng hơn Tịnh độ. Tịnh độ tông là viễn ly ô nhiễm mà được thanh tịnh, lìa nhiễm tôi được thanh tịnh. Mật tông không phải vậy, Mật tông ở trong nhiễm họ cũng không nhiễm, đó gọi là chân tịnh.

Do đây có thể biết, Mật tông khó hơn Tịnh độ, họ không lìa ô nhiễm, họ có bản lĩnh này. Trong ô nhiễm tâm họ không nhiễm ô, thật thanh tịnh. Nhưng Tịnh độ tông, có công đức siêu việt chánh giác tịnh. Điều này quả thật không thể nghĩ bàn, điều này đúng là không có gì sánh được. Chúng ta học Kinh Vô Lượng Thọ mới biết, đó là đới nghiệp vãng sanh. Sanh đến thế giới Cực Lạc, được 48 nguyện của Phật A Di Đà gia trì. Quý vị muốn hỏi họ, họ sanh đến thế giới Cực Lạc, mang theo một thân tội nghiệp, nhưng họ thật sự đã vãng sanh. Vãng sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc là như thế nào? Quý vị đọc 48 nguyện, đó chính là tình hình họ ở thế giới Cực Lạc, quá thù thắng! Thiền thông, Tánh tông, Tông môn, Giáo môn, đến Mật tông cũng không sánh bằng họ, quý vị mới biết pháp môn này thù thắng vô cùng. Chúng ta gặp được nó, nếu không nắm bắt thật chặt, trong đời này chắc chắn thành tựu, như vậy là sai lầm của chúng ta.

Tôi thường khuyên chư vị đồng học, trong tâm chúng ta chỉ có một vị Phật A Di Đà. Phật A Di Đà tức là tâm tôi, tâm tôi tức là Phật A Di Đà. Trong Hệ Niệm Pháp Sự, thiền sư Trung Phong khai thị cho chúng ta như vậy. Lời này là thật, không phải giả, chúng ta không được xem thường, nó rất quan trọng. Tương ưng với điều này, ở đây tức là Tịnh độ, Tịnh độ tức là ở đây, ý này càng sâu sắc. Khi nào ta chứng được? Trong tâm toàn là Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra dù chỉ một hạt bụi cũng không dính mắc. Quý vị đã nhìn thấy, ngay ở đây nhìn thấy thế giới Cực Lạc. Đây chính là Bồ Tát Đại Thế Chí nói, nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương lai nhất định thấy Phật, không tuyệt vời ư? “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, chỉ có pháp này là thật, nó không phải hư vọng. Ở đây chúng ta phải đặc biệt chú trọng, thú nhập đại niết bàn, đây gọi là pháp môn.

Tứ Giáo Nghĩa Tam, Tứ Giáo Nghĩa có bốn quyển, trong quyển thứ ba nói: “Môn, lấy năng thông làm nghĩa”, nghĩa là thông đạt không có chướng ngại. “Phật giáo sở toàn chánh tứ cú pháp”. Đây chính là tứ pháp, Đức Phật dạy tất cả chúng sanh.

Thứ nhất là giáo pháp, phương pháp dạy học, ngày nay chúng ta gọi là ngôn ngữ văn tự. Ngôn giáo, thân giáo đều thuộc về phương pháp dạy.

Thứ hai là lý pháp, tức là y cứ lý luận trong dạy học, y cứ lý luận gì? Tự tánh thanh tịnh viên minh thể, quốc sư Hiền Thủ nói cho chúng ta biết, đây là y cứ luận lý chư Phật Thế Tôn giảng kinh dạy học, giáo hóa tất cả chúng sanh. Ngày nay chúng ta thường gọi là chân lý, vĩnh hằng bất biến, bất sanh bất diệt.

Thứ ba là hành pháp, hành pháp là phương pháp tu hành. Phương pháp tu hành rất nhiều! Vô lượng hành môn, mỗi pháp môn đều thông đến niết bàn. Pháp môn này khế hợp căn tánh của chúng ta, nghĩa là rất dễ tu, cũng dễ thành tựu. Không khế hợp căn tánh của chúng ta, sẽ cảm thấy rất khó khăn, không dễ tu học.

Nhìn từ trên những nhân duyên này, Tịnh độ quá thù thắng. Tịnh độ đầy đủ điều kiện là đơn giản nhất, gọi là ba tư lương, ba phương pháp tu hành quan trọng. Thứ nhất là ta có thể tin. Thứ hai là muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc, thân cận Phật A Di Đà. Điều kiện thứ ba là chân thành niệm Phật, luôn để Phật A Di Đà trong tâm. Trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, ngoài ra đều không có, như vậy là được. Quý vị xem điều kiện đơn giản như vậy, ba căn thượng trung hạ đều có thể làm được. Gọi là tam căn phổ bị, lợi độn toàn thâu, không có người nào tu Tịnh độ mà không thành tựu. Chúng ta muốn hỏi, bây giờ nhiều người tu Tịnh độ, vì sao người thành tựu ít? Ba điều kiện này không đầy đủ, họ không thể vãng sanh.

Cổ nhân lại thêm vào đây một chữ, gọi là tin thật, nguyện thiết, thực hành. Thực hành là gì? Là y giáo phụng hành! Tin thật, nguyện thiết, thực hành. Ngày nay chúng ta như thế nào? Có tin chăng? Tin, có tin thật chăng? Không thật, sao biết không thật? Có quá nhiều việc phải vướng bận, chưa buông bỏ. Chúng ta học Tịnh độ cần phải biết, thật buông bỏ!

Từ ngày đầu tiên tôi vào cửa Phật, chưa xuất gia, gặp đại sư Chương Gia, năm đó tôi 26 tuổi. Câu đầu tiên đại sư dạy tôi, chính là “nhìn thấu, buông bỏ”. Tôi không hề hoài nghi, tôi tưởng rằng mình đã hiểu, thực tế thì không hiểu, chỉ hiểu một cách đại khái mà thôi. Sư thể nghiệm được từ câu này, ngày càng sâu sắc hơn. Đến nay đã 60 năm, tôi mới biết câu này là chân thật nghĩa.

Chúng ta sống trong thời đại này, thời đại này chúng sanh khổ nạn rất nhiều. Đối với người tu Tịnh độ mà nói, đây là nghịch tăng thượng duyên tốt, vì sao vậy? Vì nó khiến ta không tham luyến đối với thế gian này, dễ buông bỏ.

Đại sư Chương Gia nói rằng, cuộc đời của tôi là Phật Bồ Tát sắp đặt giúp tôi, dạy tôi đừng bận tâm gì cả, tôi nghe lời. Phật Bồ Tát sắp xếp đưa tôi đến Úc châu, ở Úc châu gặp hiệu trưởng đại học Griffith và đại học Queensland. Muốn tôi giúp đoàn kết Tôn giáo, giúp xã hội này hóa giải xung đột, xúc tiến nền an định hòa bình. Việc này cần làm chăng? Làm cũng được, không làm cũng được. Nhưng nhìn thấy rất nhiều chúng sanh khổ nạn, đúng là không tìm được lối ra. Họ có muốn tìm chăng? Muốn tìm, nhưng tìm không ra.

Chúng ta học Phật nhiều năm như vậy, đọc sách cổ không nhiều, biết sơ lược về chỉ thú giáo hóa chúng sanh của chư vị thánh hiền. Hiểu một chút tông chỉ, phương hướng. Tuy hiểu không nhiều, nhưng đối với ngày nay cũng rất đáng quý, dùng nó để giúp thế gian này. Đặc biệt là tôi nhận lời mời của họ, đại diện cho trường tham gia hội nghị hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Tham gia mấy lần, dần dần hiểu được rồi. Nghe được câu nói của tiến sĩ Townenbe người Anh, tôi cảm thấy rất có đạo lý. Truyền thống văn hóa xưa, không những cứu được quốc gia dân tộc mình, còn có thể cứu vãn thế giới, có thể hóa giải mọi xung đột trên toàn thế giới, có thể giúp thế giới trở về với nền hòa bình an định. Chúng ta tận chút sức lực của mình, đến nay tôi cảm thấy công đức viên mãn. Những gì tôi biết đều nói ra, những gì làm được tôi đều làm. Việc sau cùng là in ấn những cuốn sách cổ, tặng cho khắp thế giới, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Bản thân chúng tôi ngừng mọi hoạt động, ngừng tất cả mọi hoạt động trong nước cũng như nước ngoài, chuyên tâm tu tịnh nghiệp, nhất tâm cầu sanh Tịnh độ. Như vậy mới không cô phụ giáo huấn của thầy, không cô phụ tình thương yêu của thầy. Chỉ có vãng sanh mới là phương pháp báo ân chân thật nhất. Chúng ta phải hiểu đạo lý này! Hiểu rồi thì phải thực hành.

Hiện nay thể lực của tôi, mỗi ngày giảng kinh bốn tiếng cũng không thành vấn đề. Kinh Vô Lượng Thọ tôi dự đoán, khoảng tháng 7 tháng 8 năm nay có thể giảng viên mãn, đây là sự công hiến nhỏ nhoi của tôi cho những người học Tịnh độ. Sau khi giảng xong kinh này, nếu tôi vẫn còn ở thế gian, tôi muốn tiếp tục giảng hết Kinh Hoa Nghiêm. Còn có người mời tôi giảng Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Pháp Hoa, sợ rằng điều này tôi lực bất tòng tâm. Hy vọng hiện nay, các vị đại đức trẻ tuổi hãy nỗ lực, trách nhiệm hoằng dương những đại kinh đại luận này, nằm trên đôi vai của quý vị.

Bộ kinh này, một câu sáu chữ danh hiệu này, trực tiếp, nhanh chóng, vững chãi đi đến đại bát niết bàn, là pháp môn hàng đầu trong tất cả pháp môn. Chúng ta đã nhận thức, hiểu rõ, hoàn toàn là sự thật.

Điều thứ tư của tứ cú pháp là quả pháp, quả chính là đại niết bàn. Giáo, lý, hành đều thông đại bát niết bàn. Kinh Hoa Nghiêm là Diệu giác vị.

Quý vị thấy pháp môn này trực tiếp biết bao, đơn giản biết bao, dễ dàng biết bao, vững chắc biết bao, nhanh chóng biết bao, có thành tựu thù thắng như vậy. Ta đã gặp được, nghĩa là phước báo vô cùng lớn lao, người có phước báo lớn nhất trong thế xuất thế gian, mới có thể gặp được. Gặp được nhưng không tin, tin mà không nguyện, có nguyện không chịu hành, chịu hành không đắc lực, đều là chưa đủ phước báo. Người đủ phước báo, như các bà cụ ở nông thôn, họ không biết gì cả, không có gì cả, chỉ niệm rốt ráo một câu Phật hiệu. Khi vãng sanh biết trước giờ chết, đứng vãng sanh, ngồi vãng sanh, rất tiêu sái, rất tự tại, họ đến thế giới Cực Lạc làm Phật. Giáo, lý, hành của họ nhập vào trong quả đại bát niết bàn. Chúng ta khát ngưỡng, chúng ta ngưỡng mộ, lấy họ làm gương, học tập theo họ.

“Người tu hành thông đến lý chân tánh thật tướng”, câu này tức là đại bát niết bàn, cho nên gọi là môn. “Ở sau chính là nghĩa trong kinh này”. Tức là thông nhập, chân tánh là tự tánh, minh tâm kiến tánh. Lý của thật tướng chính là bát niết bàn.

Bên dưới nói: “Thiện thú, thông thường chỉ ba đường lành trong lục đạo”. Đây là cách nói thông thường, ba đường lành. Thiện thú chính là đường lành, ác thú tức là đường ác, đều là chỉ ba đường lành trong lục đạo. “Nhưng ở đây tương phản với nghĩa trong kinh này”, tương phản như thế nào? Ở trước chúng ta đã học. Ở trước đã nói: “Ở trên đã nói lục thú đều gọi là ác thú, cho nên cõi trời người...không thể gọi là thiện thú”. Lục đạo đều bất thiện, mặc dù sanh đến trời sắc giới, trời vô sắc giới, sau khi mạng chung vẫn trôi lăn trong luân hồi. Luân hồi đương nhiên bao gồm ba đường ác, như vậy sao có thể gọi là đường lành?

“Cho nên biết thiện thú môn, không phải hướng đến cửa nhân thiên”. Nhân thiên không phải thiện pháp thật sự, là ở trong lục đạo chịu khổ ít hơn một chút, không phải thuần thiện. “Mà là nơi thượng thiện đều hướng đến, cho nên gọi là thiện thú môn”. Thượng thiện là ai? Trong Kinh A Di Đà Đức Phật dạy rằng, cư dân ở thế giới tây phương Cực Lạc, “là nơi câu hội của hàng thượng thiện”. Vậy chúng ta biết, hàng thượng thiện là người niệm Phật vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, người đó gọi là hàng thượng thiện. Chúng ta có làm được chăng? Được. Tôi thường nói, chỉ cần để Phật A Di Đà trong tâm, ngoài ra đều buông bỏ hết, ta chính là bậc thượng thiện. Tâm chúng ta chỉ có Phật A Di Đà, chỉ có Kinh Vô Lượng Thọ. Kinh Vô Lượng Thọ chính là Phật A Di Đà, Phật A Di Đà chính là Kinh Vô Lượng Thọ.

Chư vị Phật tử tại gia có con cái, quý vị dạy họ tụng Kinh Vô Lượng Thọ, từ nhỏ học thuộc nó, họ chính là bậc thượng thiện. Chúng học thuộc, sau này đến năm mươi mấy tuổi, quý vị khuyên chúng nghe Kinh Vô Lượng Thọ, chúng vừa nghe là hiểu, tự nhiên chúng nhập vào cảnh giới thượng thiện. Quý vị xứng đáng đối với con cái, tương lai con cái thành tựu cảm ân, nhất định phẩm vị của quý vị tăng cao. Đây là giúp tất cả chúng sanh, thành tựu tất cả chúng sanh hướng đến thượng thiện môn, phương pháp tuyệt diệu!

Bên dưới nói rất rõ ràng: “Không phải hướng đến nhân thiên môn, mà là nơi hàng thượng thiện hướng đến, cho nên gọi là thiện thú môn. Như Hội Sớ nói, bồ đề là nơi hàng thượng thiện đi vào, cho nên gọi là thiện thú môn. Gọi là vào pháp môn bồ đề diệu giác, mới là thiện thú môn”. Câu này nói càng cụ thể, vào pháp môn bồ đề diệu giác. Diệu giác là quả vị Phật, cao hơn Đẳng giác, không còn cao hơn. Diệu giác chính là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, đây là chứng nhập quả vị cao nhất của đại thừa, đến quả vị cứu cánh.

Bây giờ chúng ta truy cứu điều này trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, trong vô lượng pháp môn, khó, rất khó. Ta nhận thức nó đã khó rồi, hiểu nó càng khó hơn. Ở đây chúng ta không thể không cảm kích Phật A Di Đà, nếu không phải ngài khai pháp môn Tịnh độ, đời này chúng ta không thể thành tựu. Bất luận ta dụng công như thế nào, nỗ lực ra sao, dõng mãnh tinh tấn, ngày đêm không giải đãi, vẫn không thể thành tựu. Vì sao vậy? Vì chưa trừ sạch tập khí phiền não. Chỉ cần ta quan sát tường tận xung quanh, sau đó quay lại quan sát chính mình, quý vị mới thấy khó khăn, quan sát xung quanh ta mới có thể hiểu được mình. Không biết tập khí phiền não của mình, nó khởi hiện hành khi nào không hay biết, tức là tạo nghiệp. Khởi hiện hành gọi là tạo nghiệp, tạo nghiệp liền có quả báo. Chúng ta thấy bản thân mình khó, thấy người khác dễ. Thấy tập khí phiền não của người khác, quay lại nghĩ đến bản thân, kiểm điểm lại liền phát hiện sai lầm của mình, bằng không khó mà phát hiện được. Người khác tạo tội nghiệp, từ họ chúng ta phát giác ra chính mình, người đó là Bồ Tát thị hiện cho chúng ta thấy, cần phải cảm ân họ. Nếu không nhờ họ thị hiện, làm sao ta phát hiện ra khuyết điểm của mình? Không phải việc đơn giản. Sau khi phát hiện, điều đáng quý nhất là sửa đổi, không sửa đổi cũng vô ích, phát hiện phải lập tức sửa đổi ngay.

Liễu Phàm Tứ Huấn nói rất hay, ngày ngày phát hiện lỗi lầm của mình, ngày ngày có thể sửa đổi lỗi lầm này, ba năm quý vị chính là hiền nhân. Chúng ta dùng cách nói của Nho giáo, ba năm quý vị thành quân tử, bảy năm thành hiền nhân, chín năm thành thánh nhân, đi lên từng bước. Thánh hiền, quân tử đều do dạy mà ra, đều do học mà được. Mỗi người đều có phần, chỉ cần ta chịu thực hành. Mỗi ngày đọc sách thánh hiền là tiếp thu giáo huấn thánh hiền, ngày ngày thấy lỗi lầm của người khác là nhắc nhở chính mình, đều là thầy của mình, bản thân hằng ngày sửa đổi. Con đường học tập của Nho giáo, nếu chúng ta y giáo phụng hành, đúng là ba năm thành quân tử, bảy năm thành hiền nhân, chín năm thành thánh nhân.

Xã hội hiện nay, vì không có thánh hiền, quân tử, nên thế xã hội hỗn loạn vô cùng. Thời thạnh thế là thánh hiền, quân tử tạo ra, thánh hiền quân tử ở đâu? Cầu người chi bằng cầu mình, pháp thế xuất thế gian khó nhất là cầu người. Cổ nhân nói, cầu người khó, lên trời khó, lời họ nói không sai chút nào. Thánh hiền quân tử không cầu người, chỉ cầu chính mình, mình thành tựu mới giúp được người khác.

Chúng ta xem tiếp phần kinh văn bên dưới: “Cánh cửa này chỉ có phát tâm bồ đề, bậc thượng thiện, mới có thể vào đó, mở toang cánh cửa này, cho nên gọi là thông đạt thiện thú môn”. Cánh cửa này, trong bộ kinh này, chính là cánh cửa lớn của thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc là thiện thú.

Thế nào gọi là phát tâm bồ đề? Trong Kinh Di Đà Yếu Giải, đại sư Ngẫu Ích nói rất hay. Thật sự phát tâm cầu sanh Tịnh độ, đây chính là tâm vô thượng bồ đề, người này chính là bậc thượng thiện. Ở đây tôi nói với quý vị càng rõ ràng cụ thể hơn, nếu có thể đọc thuộc Kinh Vô Lượng Thọ, tốt nhất là thuộc lòng. Trên năm sáu mươi tuổi, trí nhớ suy thoái, không cần thuộc lòng. Nếu học thuộc, chỉ cần thuộc phẩm nói về 48 nguyện là được. Người trên 60 tuổi, hy vọng quý vị thuộc làu phẩm này. Người trên 50 tuổi, thời kinh sáng tụng 48 nguyện, thời kinh tối tụng từ phẩm 32 đến phẩm 37, như vậy là được. Trước 50 tuổi, tốt nhất là học thuộc Kinh Vô Lượng Thọ. Kinh Vô Lượng Thọ chính là tâm của chúng ta, tâm chúng ta chính là Kinh Vô Lượng Thọ, tâm này tức là tâm vô thượng bồ đề.

Ta niệm Phật, mỗi câu A Di Đà Phật đều tương ưng với Kinh Vô Lượng Thọ. Một câu Phật hiệu là một bộ kinh, một bộ kinh rút gọn thành một câu Phật hiệu. Tâm là tâm của Phật, nguyện là nguyện của Phật, đức là đức của Phật, hạnh là hạnh của Phật. Xin chúc mừng, quý vị nhất định vãng sanh Tịnh độ, phẩm vị không phải hạ phẩm hạ sanh, ít nhất cũng là thượng tam phẩm vãng sanh trong cõi đồng cư. Quý vị phải biết, thượng tam phẩm là thượng thượng phẩm, thượng trung phẩm, thượng hạ phẩm, thượng bối tam phẩm. Người vãng sanh vào thượng bối tam phẩm, đều biết trước giờ chết, mà còn sanh tử tự tại. Tự tại là gì? Nghĩa là muốn vãng sanh khi nào thì vãng sanh, muốn ở lại thế gian này thêm vài năm cũng đơn giản, không vấn đề gì, họ có công phu như vậy. Trung bối trở xuống không có khả năng đó, thượng bối mới được đại tự tại!

“Cánh cửa của thế giới Cực Lạc mở rộng”, hoan nghênh mọi người trở về, “cho nên gọi là thông đạt thiện thú môn”. Ở sau nói: “mở rộng như thế nào? Tức chỉ có thành tựu cõi Tịnh, pháp môn Tịnh độ phổ nhiếp quần sanh”. Câu này nói quá hay, chỉ cho ta thấy một cách rõ ràng minh bạch. Cánh cửa này là Di Đà pháp môn, Di Đà thành tựu cõi Tịnh phổ nhiếp quần sanh. Ta nghe xong hiểu rõ ràng minh bạch, và thực hành, không hổ thẹn là hàng đệ tử chơn chánh của Phật A Di Đà. Cho nên cánh cửa của nước Cực Lạc vì chúng ta mà mở rộng.

Xem tiếp câu sau: “Vì chúng mở pháp tạng, là nói tiếp theo câu trên”. Ở trên nói: “ngăn chặn chư ác đạo, đều khiến ra khỏi biển sanh tử”. Tức là ra khỏi mười pháp giới, không chỉ ra khỏi luân hồi lục đạo, nên biết rằng họ vượt thoát mười pháp giới, đây là khiến tất cả đều ra khỏi sanh tử.

Tiếp theo nói: “thông đạt thiện thú môn, tất cả đều chứng đến bờ niết bàn”. Chứng bờ niết bàn tức là chứng bát niết bàn, khế nhập thường tịch quang. Những lời này nói không giống nhau, nhưng ý nghĩa hoàn toàn tương đồng. Đây là một vòng tuần hoàn lớn, quả thật quý vị đã trở về điểm xuất phát. Diệu giác là điểm xuất phát, trở về với tự tánh, tự tánh là điểm ban đầu.

“Vì thực hiện nguyện này, trước tiên phải khai thị tri kiến của Phật, cho nên gọi là vì chúng khai pháp tạng”. Đây là nói rõ vì sao nói câu này? Vì sao có câu này? Đều đã nói ra rồi.

“Rộng diễn diệu pháp, khiến chúng ngộ nhập, dẫn về Cực Lạc, cứu cánh bồ đề, cho nên nói rộng bố thí công đức bảo”.

Bên dưới giải thích cho chúng ta: “Chúng, chỉ cho cửu giới chúng sanh, bao gồm Bồ tát, Duyên giác, Thanh văn và tất cả chúng sanh trong lục đạo”, trên thực tế còn bao gồm cả Phật. Đây là nói đến tứ thánh pháp giới, vì sao không nói đến Phật? Bao gồm trong Bồ Tát, vì sao vậy? Vì Phật trong tứ thánh pháp giới chưa kiến tánh, chưa kiến tánh không phải chân Phật. Đại sư Thiên Thai gọi họ là tương tự tức Phật, họ rất giống Phật, không phải thật. Phàm phu chúng ta không nhận ra, pháp thân Bồ Tát có thể nhận ra. Sự khác biệt của phàm phu và Phật là gì? Khác ở chỗ dùng tâm. Dùng chân tâm gọi họ là Phật, dùng vọng tâm gọi họ là phàm phu. Cho nên Bồ tát, Thanh văn, Duyên giác cũng gọi là phàm phu. Trong Phật pháp đại thừa, phàm phu có nội và ngoại. Trong lục đạo gọi là nội phàm, nghĩa là phàm phu bên trong lục đạo. Bên ngoài lục đạo là tứ thánh pháp giới, Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Phật gọi là ngoại phàm, phàm phu bên ngoài lục đạo. Đại thừa nói rất nghiêm khắc. Họ cần phải xả bỏ vọng tâm, dùng chân tâm.

Trong Pháp Tướng Duy Thức nói một cách rõ ràng minh bạch, dễ hiểu, gọi là chuyển bát thức thành tứ trí, bát thức là vọng tâm. Chuyển vọng tâm thành chân tâm, chân tâm gọi là tứ trí. Chuyển thức thành trí đó là Phật thật, không phải là phàm phu. Chuyển bằng cách nào? Pháp tướng tông nói, thức thứ sáu và thứ bảy chuyển về nhân. Chúng ta muốn chuyển thức thành trí, chuyển từ đâu? Chuyển thức thứ sáu và thức thứ bảy. Thức thứ năm và thức thứ tám_Tiền ngũ thức nhãn nhĩ tỷ thiệt thân, tiền ngũ thức và A lại da thức chuyên về quả. Nhân đã chuyển, quả tự nhiên cũng chuyển, đây nói lên điều gì? Dụng công phu chuyển thức, tiền ngũ thức và A lại da thức không dùng công phu được, không thể chuyển được nó. Chỉ có thức thứ sáu và thức thứ bảy. Thức thứ sáu thức thứ bảy là gì? Thức thứ bảy là chấp trước, thức thứ sáu là phân biệt. Sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, không còn phân biệt tức là chuyển thức thứ sáu, không chấp trước là chuyển thức thứ bảy. Chuyển thức thứ sáu gọi là diệu quan sát trí, diệu quan, giáo lý đại thừa gọi là chỉ quán. Chỉ quán chưa từng học, hoàn toàn áp dụng. Chỉ cần trong tất cả cảnh giới, không có tâm phân biệt, tức là diệu quan. Chuyển thức thứ bảy thì sao? Chuyển thức thứ bảy là diệu trí, không còn chấp trước. Tất cả đều không chấp trước là diệu trí, tất cả đều không phân biệt là diệu quan.

Quý vị thấy trong Hoàn Nguyên Quán, sau cùng cung cấp cho chúng ta nguyên tắc tu hành cao nhất, ngũ chỉ lục quán. Ngũ chỉ là diệu chỉ, lục quán là diệu quan. Lục quan chính là chuyển đệ lục ý thức thành diệu quan sát trí, ngũ chỉ tức là chuyển đệ thất mạt na thức thành bình đẳng tánh trí.

Chúng ta dùng phương pháp gì? Chúng ta dùng một câu Phật hiệu, dùng khi nào? Dùng trong thời gian sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, dùng vào lúc này. Vừa khởi tâm, vừa động niệm, liền chuyển nó thành A Di Đà Phật, tuyệt vời! Người học Tịnh tông, diệu chỉ là A Di Đà Phật, dừng lại nơi A Di Đà Phật. Diệu quan cũng là A Di Đà Phật, quán Phật A Di Đà. Quý vị thấy pháp môn này vi diệu biết bao, đơn giản biết bao, vững chắc biết bao, dễ dàng biết bao, thành tựu không có gì sánh bằng. Vừa vãng sanh liền trở thành A Duy Việt Trí Bồ Tát, quá tuyệt đúng không? A Duy Việt Trí trú trong cõi báo, nghĩa là họ ở trong cõi thật báo trang nghiêm. Họ không trú trong lục đạo, cũng không trú trong mười pháp giới. Những đạo lý này chúng ta không thể không biết, không thể không lưu ý điều này. Hiểu rõ ràng minh bạch rồi thì phải thực hành, hiểu rõ ràng minh bạch mà không thực hành, nguyên nhân là gì? Chưa buông bỏ tình chấp, phiền não này thâm căn cố đế. Gốc rễ sâu chừng nào? Từ vô lượng kiếp đến nay, đời đời kiếp kiếp, tình chấp đó đời này nghiêm trọng hơn đời trước, vì thế không ra khỏi luân hồi lục đạo. Gặp Phật A Di Đà, Phật A Di Đà cũng hết cách, đây gọi là tâm Phật chúng sanh, tam vô sai biệt. Ta không chịu buông bỏ tình chấp trong tâm, Phật cũng không giúp được. Ân huệ của Phật đối với chúng ta không có gì khác, chính là giảng kinh thuyết pháp dạy chúng ta. Chúng ta nghe xong giác ngộ, hiểu rõ. Đối tượng giáo hóa của Phật là mười pháp giới, chúng sanh có duyên trong mười pháp giới, có duyên nghe được Phật pháp, có thể tin, có thể hiểu, có thể hành, có thể chứng, họ đạt được lợi ích chân thật.

Giáo dục phổ thế trong Phật pháp là kinh tiểu thừa, nội dung trong đó là pháp thế gian, nói về luân lý, đạo đức, nhân quả, báo ứng, khiến ta hiểu rõ chân tướng sự thật trong luân hồi lục đạo. Nếu như ta thông đạt thấu triệt, có thể thực hành, biểu diễn ra, thông thường gọi đây là thánh hiền thế gian. Cổ đức chúng ta dạy, thánh hiền quân tử là thánh hiền thế gian, họ tu phước tu tuệ tích lũy công đức, đây là việc tốt. Tu dưỡng đạo đức đến trình độ nhất định, rất dễ chuyển phàm thành thánh. Chỉ cần họ chuyển, tuyệt đối không phải tiểu thừa. Nói cách khác họ không chuyển thành A la hán hay Bích Chi Phật. Họ chuyển không phải Phật cũng là Bồ Tát. Hiền nhân quân tử rất khó chuyển, thánh nhân chuyển rất dễ. Theo tôi đây cũng là vì sao chư vị tổ sư đại đức xưa nay buông bỏ tiểu thừa, dùng Nho và Đạo giáo thay thế, có thể là do nguyên nhân này vậy. Nho và Đạo giáo đạt đến thượng tầng, ba bậc thượng trung hạ, đạt đến thượng tầng. Chuyển được chính là Phật Bồ Tát của đại thừa, thù thắng hơn tiểu thừa!

“Khai tức là khai tri kiến Phật, cũng thường dùng nghĩa là khai thị”. Khai là mở, thị là chỉ thị. Trong kinh này nói: “vì chúng khai pháp tạng”, tạng là chỗ cất chứa, trong kho cất giữ bảo tạng vô tận. Chẳng những chúng sanh chưa từng thấy, mà cũng chưa từng nghe, bảo tạng này trong tự tánh vốn đầy đủ.

Đức Phật xuất hiện ở thế gian, không gì khác ngoài mục đích giúp chúng ta mở bảo tạng của tự tánh. Hạng thượng căn vừa nhìn đã hiểu, hàng thượng thượng căn. Hiểu thì sao? Hiểu là đã kiến tánh. Ba căn thượng trung hạ không được, họ nhìn thấy vẫn không biết. Cần phải chỉ thị cho họ, nói rõ mọi thứ cho họ biết, họ thấu hiểu, đây gọi là thị. Nếu không chỉ điểm, không giảng giải rõ ràng cho họ_ví dụ, chúng ta đi tham quan viện bảo tàng Cố Cung, ở đây cất giữ rất nhiều trân bảo, những vật của thời thượng cổ. Quý vị nhìn thấy không sanh tâm hoan hỷ. Thông thường chúng ta thích gì? Thích ngọc khí thời Minh Thanh, ta thấy ở đây bày la liệt, hoan hỷ vô cùng. Để quý vị đi xem đồng hư sắt vụn của ba thời đại Hạ Thương Chu, bày ra ở đó, những thứ này có lợi ích gì? Không biết giá trị đó so với những trân bảo kia nhiều hơn gấp bao nhiêu lần, không biết giá trị! Vì thế cần có người giải thích cho quý vị biết, có người giới thiệu cho ta biết giá trị của những văn vật này, nó có nguồn gốc ở đâu, thuộc niên đại nào. Không có người giảng giải, ta hoàn toàn không biết.

Trong tự tánh chúng ta cất giữ trân bảo, bản thân không biết. Đức Phật là người hướng dẫn, giải thích từng vấn đề, giới thiệu mỗi sự việc cho chúng ta, đây là khai thị.

“Pháp tạng, lại gọi là Phật pháp tạng và lý thể của pháp tánh”. Điều này rất quan trọng, lý thể của pháp tánh. Câu tiếp theo càng quan trọng hơn: “cũng tức là đương nhơn đầy đủ tạng tánh của Như Lai”. Khai pháp tạng, khai cho ai? Khai Phật pháp tạng, Phật là ai? Phật là chính mình, không phải người khác. Kinh Hoa Nghiêm Đức Thế Tôn thường nói: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Đó là khai pháp tạng của Phật Thích Ca, khai pháp tạng của Phật Di Đà, không liên quan đến chúng ta, như vậy là ta khai sai rồi. Chư Phật Bồ Tát đến khai pháp tạng, là khai của chúng ta, đương nhơn tức là chính mình, trực tiếp thừa đương. Là khai tạng tánh Như Lai vốn đầy đủ trong tự tánh mình, hai chữ Như Lai này chính là tự tánh. Đương nhơn vốn đầy đủ tự tánh tạng tánh, ý là như vậy. Tạng tánh của chúng ta không có gì khác với Phật Thích Ca, với Phật Di Đà và với tất cả chư Phật Như Lai. Họ có, mình cũng có. Trong tạng tánh của họ không thiếu một pháp nào, trong Như Lai tạng tánh của mình cũng không thiếu một pháp nào, không có gì khác.

Câu tiếp theo nói: “Pháp tánh hàm chứa vô lượng tánh đức, cho nên gọi là pháp tạng”. Câu này chính là khi đại sư Huệ Năng khai ngộ, câu thứ ba ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”, ngài nói khi khai ngộ. Đâu ngờ tự tánh, nói như bây giờ là không ngờ rằng tự tánh, vốn tự đầy đủ, tức không thiếu thứ gì. Đầy đủ điều gì? Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật nói rất rõ ràng, ngài nói tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai. Câu này hoàn toàn tương đồng với đại sư Huệ Năng nói_vốn tự đầy đủ. Như Lai đem tánh đức, quy nạp vô lượng tánh đức thành ba loại lớn. Loại thứ nhất là trí tuệ, vô lượng trí tuệ. Thứ hai là đức, tức là đức năng, bao gồm ngày nay chúng ta gọi là tài nghệ, cũng là vô lượng vô biên. Thứ ba là tướng hảo, tướng hảo, ngày nay chúng ta gọi là sự tốt đẹp, vẫn là vô lượng vô biên. Quy nạp thành ba loại lớn này, tất cả chúng sanh vốn bình đẳng với Phật.

Đức Phật khai pháp tạng cho chúng ta, khai như thế nào? Chính là tuyên nói đức năng vốn có trong tự tánh với chúng ta, để chúng ta biết rằng chúng ta đều có. Bây giờ chúng ở đâu? Bây giờ vẫn còn, chẳng những còn, mà ngày ngày dùng nó. Phật Bồ Tát dùng nó, quý vị dùng nó, tôi cũng dùng nó. Phật Bồ Tát dùng nó biết nó là báu, chúng ta dùng nó không biết nó là báu, hiểu sai về nó, xem châu báu như đồng hư sắt vụn, gọi là mê mất tự tánh. Biến thành như thế nào? Biến thành không nhận ra giá trị của châu báu. Mê mất trí tuệ, trí tuệ vốn có trong tự tánh trở thành ngu si, trở thành hoài nghi. Vạn đức vạn năng vốn có trong tự tánh, không tin mình có năng lực, cho rằng mình rất vụng về, ngu si, không biết gì. Đây là biến thành gì? Gọi là mất đi lòng tự tin. Không biết tự tánh vốn đầy đủ tướng hảo, rõ ràng nhất là thân thể tôi không tốt, tướng mạo xấu xí, nhiều bệnh nhiều khổ, ngày ngày nghĩ đến điều này. Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, nghĩ gì nó liền hiện ra như thế, tự tánh rất vi diệu. Nghĩ đến vụng về, ngày càng vụng về hơn. Nghĩ đến khổ, ngày càng khổ hơn. Nghĩ mình không được mạnh khỏe, thân thể ngày càng tệ. Như vậy là sao? Từ tâm tưởng sanh. Câu nói này, suốt 49 năm giảng kinh dạy học không biết Đức Phật đã nói bao nhiêu lần, chúng sanh nghe rất quen thuộc, cũng biết nói, nhưng không biết dùng. Nếu biết dùng, họ đã trở thành Phật Bồ Tát, họ không còn là phàm phu. Không biết dùng vẫn là phàm phu, vẫn chịu khổ chịu nạn, vẫn trầm luân trong luân hồi lục đạo, quý vị xem có oan uổng chăng?

Điều đầu tiên Đức Phật đem đến cho chúng ta, không có gì khác, chính là lòng tin. “Niềm tin là mẹ của công đức”. Ta tin Phật cũng vô ích, phải tin chính mình mới có tác dụng. Điều này do đại sư Ngẫu ích nói, trong Kinh Di Đà Yếu Giải đại sư Ngẫu Ích nói về tín nguyện hạnh. Đối với tín ngài đưa ra sáu loại, nói sáu loại tín. Trong sáu loại tín này, thứ nhất là tin chính mình, như vậy mới thật sự được thọ dụng. Nếu không tin mình, sáu loại tín ở sau ta đều không có. Giống như xây nhà lầu vậy, tín thứ nhất là tầng thứ nhất, tín thứ hai là tầng thứ hai. Không có tầng thứ nhất, làm gì có tầng thứ hai, thứ ba? Cho thấy lòng tự tin rất quan trọng. Người đủ lòng tự tin, họ làm việc không có gì không thành công. Người hoài nghi chính mình, chắc chắn họ thất bại. Đầu tiên là tin chính mình.

Thứ hai là tin người, người là ai? Là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, là Phật A Di Đà. Chỉ nói suông tôi tin Phật A Di Đà, tin Phật Thích Ca Mâu Ni, mà không tin chính mình, thì đức Phật cũng hết cách, không giúp gì được chúng ta. Phật không độ chúng sanh không có duyên, thế nào gọi là không có duyên? Người không có lòng tin gọi là không có duyên, người có lòng tự tin tức là có duyên, như vậy tin Phật mới có tác dụng. Người không tự tin mà tin Phật, trong chữ Phật đó không biết đặt bao nhiêu dấu hỏi, không phải tin thật.

Thứ ba là tín lý, thứ tư tín sự, thứ năm tín nhân, thứ sáu tín quả. Tự tha, lý sự, nhân quả không phải giả. Đức Phật dạy chúng ta đều dùng lý luận làm căn cứ, không phải tùy tiện nói, trong Phật pháp ta không tìm ra chút gì gọi là mê tín.

Trước đây thầy Phương giới thiệu Phật pháp cho tôi, thầy nói rằng Phật pháp là triết học cao cấp. Nguyên văn thầy nói là: triết học Phật giáo là triết học đỉnh cao nhất trên toàn thế giới. Chúng tôi đã học suốt 60 năm, mấy năm gần đây thấy báo cáo của các nhà khoa học, chúng tôi có thể nói giáo dục của Đức Phật là khoa học đỉnh cao nhất trên toàn thế giới. Đây là nói đến điểm cứu cánh của Phật pháp, đỉnh cao nhất của khoa học và triết học. Vấn đề nan giải của triết học và khoa học, vấn đề không giải quyết được, đều có trong Phật pháp. Ngày nay giới khoa học đã chứng minh nó, không đơn giản.

Pháp tạng là tánh đức của chính mình. “Pháp tạng lại là giáo pháp mà Như Lai nói, giáo pháp hàm chứa nhiều nghĩa, cho nên gọi là pháp tạng”. Một nghĩa khác của pháp tạng, chính là giáo pháp mà Đức Phật nói. Những giáo pháp này, thông qua hàng đệ tử của ngài, họ chỉnh lý rồi viết thành văn tự, kiết tập thành kinh điển, lưu truyền cho hậu thế. 2000 năm trước bắt đầu truyền đến Trung quốc, trước sau 800 năm, từ Đông Hán đến Bắc Tống, thời gian 800 năm này, bản phiên dịch thành tiếng Trung, kinh điển tiếng Trung, cổ nhân sắp xếp phân loại, biên tập thành một bộ tùng thư, gọi là Đại Tạng Kinh, đây chính là giáo pháp Như Lai nói. Nội dung Đại Tạng Kinh rất phong phú, sum la vạn tượng, cho nên gọi là pháp tạng.

“Nhiều pháp tích tập, cho nên lại gọi là pháp uẩn”. Uẩn có nghĩa là kết tập, rất nhiều thứ hội tập lại một nơi, gọi là pháp uẩn. “Số lượng của nó có tám vạn bốn ngàn”. Tám vạn bốn ngàn không phải là một con số cố định, là Phật phương tiện nói. Tuy phương tiện nói, nó thật sự có tám vạn bốn ngàn điều, không thiếu điều nào. Từ Giáo Thừa Pháp Số, từ Phật Học Từ Điển quý vị đều có thể tra được, đúng là tám vạn bốn ngàn điều. Thực tế thì sao? Thực tế là vô lượng vô biên, không cùng tận, đó là thật. Do đây có thể biết, tám vạn bốn ngàn vẫn là quy nạp của tất cả pháp, quy nạp thành tám vạn bốn ngàn loại.

Phẩm Hiện Bửu Tháp trong Kinh Pháp Hoa nói: “giữ tám vạn bốn ngàn pháp tạng, vì người diễn nói”. Tám vạn bốn ngàn pháp tạng là tượng trưng cho Đại Tạng Kinh, cũng là tượng trưng cho tất cả kinh điển, chính là ý này. Vì người diễn, vì người nói, diễn là biểu diễn, diễn trước, thể hiện ra, làm ra sau đó mới nói, người ta mới tin. Nếu nói được mà không làm được, gây sự hoài nghi cho người khác. Vì thế Phật Bồ Tát thuyết pháp, trước tiên là dùng thân giáo, thân hành sau đó mới đến ngôn giáo, như vậy có thể nhiếp thọ người. Để người khác nghe lời họ nói mà quan sát hành vi của họ, nghe quý vị nói, thấy quý vị thực hành nó, họ tin ngay, đây là thật không phải giả. Nghe họ nói quan sát hành vi của họ, lời nói và hành động không đi đôi với nhau. Người ta nói quý vị là giả, đang gạt người, họ không sanh khởi lòng tin đối với quý vị. Sự khác biệt của thánh hiền quân tử và người bình thường là đây. Thánh nhân, Phật Bồ Tát, họ nhất định là làm trước nói sau, họ chưa nói, làm trước đã. Làm được sau đó mới nói, thánh nhân. Hiền nhân quân tử nói được nhất định làm được, nói mà không làm, cổ nhân nói họ là tiểu nhân, nói được không làm được. Hai chữ tiểu nhân này dùng rất hay, hàm nghĩa rất sâu sắc, không tổn thương người khác. Tiểu nhân là gì? Là trẻ con, trẻ con nói chúng có thể làm được chăng? Chúng mới ba tuổi nói, tôi hiếu thuận cha mẹ, chúng hiếu thuận thật ư? Đến khi cha mẹ già, chúng có hiếu thuận chăng? Không đáng tin! Tiểu nhân chính là ý này, lời trẻ con nói sao ta có thể xem là thật được? Bất luận chúng nói thiện hay nói bất thiện đều chớ cho là thật, gọi là trò đùa. Những ý nghĩa này chúng ta đều phải hiểu. Hai chữ diễn thuyết này có tầm rất quan trọng.

Câu Xá Luận lại nói: “giáo hóa hữu tình, có tham sân...tám vạn phiền não. Vì để đối trị, Thế Tôn nói tám vạn pháp uẩn”. Tám vạn là số lớn, lược bớt số lẻ, kinh điển thường nói tám vạn bốn ngàn. Chúng sanh có tám vạn bốn ngàn phiền não, vì để đối trị phiền não, Thế Tôn nói tám vạn bốn ngàn tế hạnh. Tám vạn bốn ngàn từ đâu mà có? Nói cho chư vị biết, Thập Thiện Nghiệp Đạo chính là mười điều. Phật pháp triển khai mười điều này thành tám vạn bốn ngàn điều, đây là đối với Bồ Tát đại thừa. Đối với tiểu thừa triển khai thành ba ngàn, gọi là 3000 oai nghi. Tiểu thừa chính là 3000 pháp môn, đại thừa có tám vạn bốn ngàn pháp môn. Căn bản chính là Thập Thiện Nghiệp Đạo, quý vị dám xem thường thập thiện này chăng? Cùng một đạo lý, có thể xem thường Đệ Tử Quy chăng? Trong Đệ Tử Quy nói về 113 vấn đề. Thập thiện là nói đến mười điều, triển khai mười điều này có thể biến thành tám vạn bốn ngàn điều. Triển khai 113 điều đó, có thể ít hơn tám vạn bốn ngàn ư? Không thể. Quý vị sẽ biết đây là pháp đại thừa, thánh nhân thế gian cũng không ngoại lệ, gọi là khai hợp. Triển khai ra nó sâu rộng như thế, vi tế như thế, quy nạp lại chỉ có mấy câu, quy nạp lại có thể là một câu. Trong Phật pháp, mười phương ba đời, quá khứ, vị lai, tất cả pháp vô lượng vô biên chư Phật nói, chúng ta dùng một câu nói bao gồm tất cả được chăng? Được. Câu nào? Một câu A Di Đà Phật bao gồm tất cả. A Di Đà Phật là nguyện thứ 18 trong 48 nguyện, triển khai mở rộng nguyện thứ 18 chính là 48 nguyện, triển khai 48 nguyện chính là bộ Kinh Vô Lượng Thọ, triển khai Kinh Vô Lượng Thọ chính là Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, triển khai Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm chính là tất cả kinh. Trái lại, quy nạp tất cả kinh chính là Kinh Hoa Nghiêm, quy nạp Kinh Hoa Nghiêm chính là Kinh Vô Lượng Thọ, quy nạp Kinh Vô Lượng Thọ chính là 48 nguyện, quy nạp 48 nguyện chính là nguyện thứ 18, nguyện thứ 18 chính là A Di Đà Phật. Đây không phải tôi nói, là chư vị tổ sư đại đức thời Tùy Đường nói, công đức Di Đà không thể nghĩ bàn, người bình thường làm sao biết được?

Thời đại Càn Long nhà Thanh, pháp sư Từ Vân Quán Đảnh dạy chúng ta, nếu chúng ta có ngày đó, ngày gặp đại thiên tai, thiên tai này hiện tiền, tất cả kinh pháp đều không cứu được. Pháp sám hối như thế nào, cũng không sám trừ được nghiệp chướng của quý vị. Sau cùng vẫn còn một pháp, chính là “nam mô A Di Đà Phật”, có thể hóa giải thiên tai mà tất cả kinh pháp không hóa giải được, câu danh hiệu này có thể hóa giải. Trước đây khi mới học Phật, nghe nói như vậy không thể tin được, luôn cho rằng nói quá khoa trương, không phải thật. Bây giờ chúng tôi tự thân trải nghiệm, thông qua 60 năm học tập, chúng tôi khẳng định lời ngài nói, hoàn toàn là thật, không phải giả. Khẳng định pháp sư Quán Đảnh là bậc tái sanh, không phải là người bình thường, vì sao vậy? Vì đây là diễn thuyết, ngài nhất định chứng được mới có thể nói ra. Nếu không thật sự chứng được, sao ngài có thể nói ra được lời này! Chúng tôi trải qua thời gian dài huân tu, đối với giáo lý đại thừa hầu như ngày ngày không gián đoạn. 60 năm huân tu chúng tôi có thể ngộ, có thể ngộ sâu sắc, khẳng định câu này là thật, rất hiệu quả.

Bên dưới nói: “Là nguyện vì vô lượng chúng sanh, khai hiển pháp tánh chân thật, lại hiển lộ ra tám vạn bốn ngàn diệu pháp, đối trị phiền não của chúng sanh”. Câu này hiển thị chư Phật Bồ Tát, giáo hóa chúng sanh, dụng ý là gì? Có dụng ý gì? Có mục đích gì? Người bây giờ thích hoài nghi, không có mục đích, không có ý đồ, vì sao người đó làm chuyện ngu ngốc này? Nói cho chư vị biết, quả thật không có mục đích, không có ý đồ, cũng không có dụng ý. Quý vị muốn hỏi vì sao họ làm việc này? Họ chỉ trả lời một câu: “Pháp vốn như thế”. Nếu như ta muốn minh tâm kiến tánh, muốn thành Phật, thành Bồ Tát, sẽ giống như họ vậy. Đến lúc đó ta mới hoát nhiên đại ngộ, mới biết ta hoài nghi họ, không tin họ, hoàn toàn do tập khí phiền não của mình chi phối. Phật Bồ Tát có ý gì chăng? Họ có ý đồ chăng? Có mục đích chăng? Nếu họ khởi tâm niệm này, họ liền đọa lạc vào trong phàm phu lục đạo. Lục đạo phàm phu mới có tập khí phiền não này, Phật Bồ Tát đã đoạn tận từ lâu rồi. Cổ nhân có câu thành ngữ nói rằng: “lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, chính là ý này. Ta thấy sai hoàn toàn, nghĩ sai hoàn toàn. Thấy sai, nghĩ sai này, liên quan rất lớn đến chính mình. Liên quan gì? Đời này mình gặp Phật Bồ Tát sẽ có cơ duyên thành Phật, thành Bồ Tát. Nhưng sự hoài nghi này khiến ta đánh mất cơ duyên, Phật Bồ Tát không tổn thất, đúng là như như bất động. Gây ra tổn thất lớn lao cho mình, tổn thất không gì sánh được, sai lầm lớn rồi!

Chẳng những siêu việt Phật, Bồ Tát, Thanh văn, Duyên giác của thế gian, ngay cả thánh hiền thế gian, họ khởi tâm động niệm vì quốc gia, vì dân tộc, vì tất cả chúng sanh, toàn tâm toàn ý phụng hiến, không cầu cho riêng mình, không cầu danh văn lợi dưỡng cho mình. Hiền nhân của thế gian đều có thể làm được, huống gì đại thánh đại hiền xuất thế gian.

Trong giáo lý đại thừa nói, nghi chính là hoài nghi, nghi hoặc là chướng ngại lớn nhất của Bồ Tát, chướng ngại gì? Chướng ngại việc tu thiện, chướng ngại việc tích đức, chướng ngại chứng tam muội, chướng ngại sự khai ngộ, chướng ngại ta chứng quả. Vì thế chữ nghi này liệt vào một trong sáu loại căn bản phiền não, tham sân si mạn, sau cùng là nghi. Không được hoài nghi, hoài nghi là sai. Trong thế pháp, Phật pháp cũng có câu: “đại nghi đại ngộ, tiểu nghi tiểu ngộ, không nghi không ngộ”. Nghi đó là nghi tình, không phải hoài nghi, không phải hoài nghi giáo huấn thánh hiền. Cùng là một chữ, phát âm giống nhau, ý nghĩa không tương đồng, không được nhầm lẫn. Đối với giáo huấn thánh hiền tuyệt đối không hoài nghi, nếu cho rằng nó có vấn đề, ta có thể đặt một dấu chấm hỏi, đây gọi là nghi tình, ta không được phủ định nó, vì sao vậy? Vì chưa hiểu triệt để chân tướng, sau khi hiểu triệt để chân tướng, mới có thể quyết định.

Chư Phật Bồ Tát không hoài nghi đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, vì sao vậy? Vì họ hiểu rõ chân tướng sự thật.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 265

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 265 PAGE 1

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.