Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 519

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 02.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 657, hàng thứ sáu:

“Đoan tâm chánh ý”.“Chỉ chánh tâm thành ý, thiện hộ kỷ niệm, viễn ly tam độc, bất tư tà ác”, bắt đầu xem từ đây.

Đây là Phật nói với Bồ Tát Di Lặc, cũng là nói với chúng ta. Chúng ta, đặc biệt là trong thời đại ngày nay, những khai thị này hình như là vì chúng ta, nói với người bây giờ vậy. Phải đoan tâm chánh ý, không làm các điều ác, đây chính là đức lớn. Chúng ta nói đoạn ác tu thiện, tích lũy công đức.

Chân tâm thành ý. Trước khi Phật pháp chưa truyền đến Trung quốc, các bậc tổ tông, chư vị thánh hiền đã dạy chúng ta những đạo lý này. Trong Đại Học nói về tam cương bát mục. Tam cương là: minh đức, thân dân, chỉ ư chí thiện. Trong bát mục có: cách vật, chi tri, thành ý, chánh tâm, chính là chỉ ý này.

Đoan chánh tâm niệm không dễ, điều kiện tiên quyết là phải cách vật, vật là gì? Dục vọng, vật dục, cũng chính là nói nhất định phải buông bỏ vật dục, vì nó là nguồn cội của tất cả điều ác. Chỉ cần có dục vọng, thì làm gì có chuyện không tạo nghiệp? Bởi thế các bậc thánh hiền đưa điều kiện đầu tiên của việc tu thân tích phước chính là buông bỏ dục vọng. Cho dù không thể buông bỏ, cũng phải hạ thấp dục vọng đến tối đa, như vậy mới có thể tu phước.

Trong thế gian ngày nay, giáo huấn của thánh hiền không còn, cũng không ai tin vào Phật Bồ Tát, nên đối với dục vọng có thể nói là không có giới hạn. Cũng có nghĩa là dục vọng đang bành trướng, gây nên nhiều loại bệnh thái cho thân tâm, khổ không sao nói hết. Đồng thời cũng gây ra nhiều thiên tai cho địa cầu, những thảm họa này từ đâu đến? Toàn là những hiện tượng do dục vọng bành trướng mà sinh ra.

Hai chữ “cách vật” này vô cùng quan trọng, cách vật là chính mình phấn đấu với bản thân, tự mình khắc chế dục vọng của mình. Nếu có thể buông bỏ tất cả dục vọng, người này có thể thành thánh thành hiền, học Phật thì có thể thành Phật thành Bồ Tát. Nó rất có hại, không có lợi ích. Các bậc đại thánh hiền thế xuất thế gian đã làm gương cho chúng ta, đều rất xem nhẹ dục vọng. Đức Thế Tôn biểu diễn cho chúng ta thấy, cuộc sống sinh hoạt hằng ngày chỉ có ba y một bát, ngày ăn một bữa, đêm ngủ dưới gốc cây, hoàn toàn buông bỏ. Cuộc sống của ngài là pháp hỷ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỷ. Trong kinh điển ghi chép về Đức Thế Tôn rằng: Xưa nay chưa có ai thấy qua ngài có ưu sầu, có phiền não, dù chỉ một lần, trong kinh điển không có ghi chép. Tại sao Đức Phật có thể sống cuộc đời hạnh phúc an lạc đến thế? Chính là không có dục vọng, vì dục vọng đem đến phiền não ưu phiền cho con người, bây giờ người ta gọi là lo lắng, áp lực, đây là thuật ngữ của người bây giờ.

Đời sống như vậy, mặc dù địa vị rất cao, sở hữu rất nhiều của cải, nhưng cuộc sống của họ không được an vui, vẫn cứ sống trong thế giới đầy đau khổ, thua xa những người nghèo mà vui. Nghèo mà vui là ai? Thánh nhân như: Khổng tử, Mạnh tử, Nhan hồi, họ đều là nghèo mà vui, đây là điều rất đáng cho ta phản tỉnh, đáng để chúng ta tư duy.

Đời này chúng ta làm một người an vui sáng suốt, hay là làm một người phiền não hồ đồ? Những bậc đại phú đại quý là người phiền não hồ đồ, trong kinh nói đây là hoa báo, còn quả báo thì sao? Người hạnh phúc sáng suốt, đời sau được sanh lên cõi trời, nếu họ niệm Phật thì được sanh về thế giới Cực Lạc để làm Phật, làm Bồ Tát. Người hồ đồ thì sao? Người phiền não hồ đồ đời sau đọa vào tam đồ. Đây là điều trong đoạn kinh văn này nói đến: Ngũ thống, ngũ thiêu. Ngũ thống là hoa báo, còn ngũ thiêu, thiêu ở đây là chỉ địa ngục, nó tiêu biểu cho ba đường ác. Bởi thế khi nghĩ đến điều này quả thật đáng sợ!

“Hàng hóa kỳ ý”, hành là hạ thấp, hạ thấp dục vọng, phải đoạn trừ dục vọng, buông bỏ triệt để, như vậy chúng ta mới thật sự làm được đoan tâm chánh ý. Dục vọng không còn, trí tuệ tự nhiên sanh khởi. Nên tiếp theo cách vật là trí tri, con người có trí tuệ mới có thành ý, người có thành ý nhất định có trí tuệ. Người không có thành ý_Hay nói cách khác, họ có phiền não, họ không có trí tuệ, tất cả đều có mối quan hệ liên đới. Người có thành ý tâm sẽ chánh, chánh là gì? Là không có tà niệm, không có vọng niệm, như vậy mới có thể đoan tâm chánh ý.

Nên ở đây nói tiếp: “Thiện hộ kỷ niệm”, niệm này là chánh niệm, hộ trì chánh niệm của mình. “Viễn ly ngũ độc”, bây giờ là tam độc phải thêm hai loại, vì sao vậy? Chúng ta càng nghĩ càng đáng sợ. Tham sân si là nhân của ba đường ác, nhưng mạn và nghi gây ra thiên tai hiện tại cho chúng ta, quá khủng bố. Ngạo mạn là tâm bất bình, chiêu cảm là động đất. Hoài nghi càng đáng sợ, nó chiêu cảm khiến đại địa lỏng lẻo. Chúng ta đọc trong Kinh Địa Tạng có phẩm “kiên lao địa thần”, địa là nơi nương tựa của tất cả chúng sanh, nó rất kiên cố. Bây giờ đất không còn kiên cố, lỏng lẻo, nên rất dễ bị chìm xuống, sụp xuống. Vì sao đất bị chìm? Vì tâm nghi, do hoài nghi chiêu cảm. Núi sẽ sụp đổ, nguyên nhân là gì? Nguyên nhân là do chúng ta không tin vào bất cứ điều gì. Bởi thế chư vị thánh hiền thế xuất thế gian đều đặt tín lên hàng đầu, vì nó rất quan trọng. Quý vị xem, điều đầu tiên trong Tịnh độ chính là tín: Tín nguyện hạnh. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “Lòng tin là mẹ của mọi công đức”, tín là căn nguyên của sự đắc đạo, là mẹ của tất cả mọi công đức. Chính là nói, nó có thể sanh ra tất cả mọi công đức, nên gọi là mẹ của mọi công đức. Nên không tin, phiền phức rất lớn.

Những người đọc sách ngày xưa, xem chữ tín này rất quan trọng. “Nhân vô tín tắc bất lập”, nếu con người không có tín tâm, không có chỗ đứng trong xã hội này, họ xem trọng chữ này đến như thế. Nó là một điều trong ngũ luân, ngũ luân là: “Nhân lễ nghĩa trí tín”, năm chữ này, hiện nay cả năm chữ này đều không có. Nhân giả ái nhân, người bây giờ không biết tự thương mình, đến yêu thương bản thân họ cũng không biết, vậy làm sao họ biết thương yêu người khác? Vì sao chúng ta lại sanh ra trong một xã hội đau khổ như vậy? Thời đại này ngũ luân không còn, ngũ luân là mối quan hệ bình thường giữa người với người, bây giờ mối quan hệ này không còn. Ngũ thường không còn, tứ duy bát đức không còn, xã hội đều động loạn, địa cầu tai biến dị thường. Hiện nay có không ít người yêu nước đang tìm cách cứu vãn xã hội, cứu vãn địa cầu. Chỉ có tâm thái giống như Khổng lão phu tử, chúng ta mới có nơi để thực hành.

Người bây giờ tin vào khoa học, không tin vào Tôn giáo, không tin cha mẹ, không tin thầy tổ, đối với thánh hiền Phật Bồ Tát càng không cần nói, hoàn toàn bài xích cho là mê tín. Quả là đáng phải chịu khổ, đáng phải chịu nạn. Thái độ suốt đời của Khổng phu tử, đây là một bậc đại thánh nhân, mà người khắp nơi đều tôn kính. Ông nói với chúng ta rằng: Suốt đời ông_chúng ta có thể nói thái độ làm người, thái độ cơ bản: “Thuật nhi bất tác, tín nhi háo cổ”. Chỉ tám chữ này, cũng thấy Phu tử đầy đủ tín tâm, tin bản thân, tin cha mẹ, tin thánh hiền, niềm tin đầy đủ mười phần, thích học theo cổ nhân. Người bây giờ không cần giáo huấn của người xưa, chỉ cần sự mới lạ, nhưng thứ kỳ quái, phiền phức là chỗ này. Phu tử thật thà, suốt đời chỉ thuật lại mà không trước tác, không có sáng tác, không có phát minh.

Hiện nay vừa mới học mẫu giáo, thầy cô đều dạy các em nhỏ phải có sáng tạo. Quý vị xem sáng tạo, đó là những thứ kỳ lạ cổ quái, đều có hại đối với bản thân, có hại cho người khác, có hại cho địa cầu, họ sáng tạo ra những thứ này. Chúng ta cũng có thể nói, bản chất con người trong thời đại chúng ta đều tốt: “Nhân chi sơ tánh bổn thiện”, bản tánh vốn thiện, mọi người đều tốt, chỉ là bị dạy làm hư hỏng.

Nghĩ lại nền giáo dục thời cổ đại, đích thực đều lấy Khổng tử làm tiêu chuẩn: “Tín nhi háo cổ”, tuân thủ giáo huấn của thánh hiền, không có ý nghĩ sáng tạo cái mới, chưa từng nghe. Những gì có sẵn quý vị đều không hiểu, làm sao có thể sáng tạo cái mới. Người xưa có câu nói rằng: “thôi trần xuất tân”, hiểu được cái cũ, quý vị mới có năng lực sáng tạo cái mới. Còn như không hề hiểu biết gì đến cái đã có, thì những điều mới sáng tạo đó nhất định là thứ có hại. Trong câu thành ngữ này hàm nghĩa rất sâu.

Chúng ta cần phải kiến lập lại lòng tự tin, quay lại tin tưởng chính mình, mình như thế nào? Nho gia nói bản tánh vốn thiện, phải tin bản tánh chính mình vốn thiện, phải tin Đức Phật nói: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh”, mỗi người đều là Phật. Quý vị là Phật, họ là Phật, tôi cũng là Phật, vốn là Phật. Phải nghĩ lại chúng ta đều là Phật, vì sao bây giờ lại biến thành như vậy? Trong kinh điển nói rất rõ ràng, vì bản tánh mê muội, phá mê khai ngộ, quay đầu lại sẽ thành Phật, mê mà không giác liền biến thành phàm phu, sự việc chính là như vậy. Tuy biến thành phàm phu nhưng tự tánh không hề mất đi, bản thiện cũng không mất, chỉ vì mê nên nó không khởi tác dụng. Nếu chúng ta có thể tin tưởng vấn đề này, như vậy mới cứu được. Trong đời này của chúng ta, mục tiêu thứ nhất của đời người là gì? Chính là tìm lại bản thiện của mình, tìm lại Phật tánh của mình, đây là việc lớn nhất trong đời chúng ta. Hiện nay thánh nhân thế xuất thế gian đều dạy chúng ta, nên tìm từ đâu? Từ chỗ hạ thấp dục vọng, buông bỏ từ dục vọng, bắt đầu từ đây.

Dục vọng, nói tường tận chính là trong truyền thống văn hóa xưa nói đến thất tình ngũ dục, nhà Phật gọi là tình chấp, tình chấp là thất tình. Ngũ dục là trong thất tình có dục, dục lại phân thành năm loại: Tài sắc danh thực thùy. Trong cuộc sống không thể không có những thứ này, nhưng nhất định phải biết dùng thích hợp và dừng lại đúng lúc, vừa đủ là được. Không được có tâm tham, càng không thể tham không biết chán, như vậy tai họa liền xuất hiện. Nên trong kinh điển đại thừa Đức Phật thường nói, phải xa rời tham sân si mạn nghi. “Không suy nghĩ đến tà ác”, không có tà tư, không có ác niệm.

Pháp sư Nghĩa Tịch lại nói: “Hướng đến bồ đề gọi là đoan tâm, không cầu những điều dư thừa gọi là chánh ý, nghĩa này rất thâm sâu”. Ý nghĩa này sâu sắc vô cùng. Những gì ở trước chúng ta nói, là truyền thống văn hóa đạo Nho thường nói, họ nói là cõi người, không lìa xa chúng ta. Tư tưởng của pháp sư Nghĩa Tịch đã nâng cao, nâng cao đến đại thừa.

“Cái dĩ duy thú bồ đề thỉ xưng đoan tâm”, đây là tiêu chuẩn của Phật pháp đại thừa. Bồ đề là tiếng Phạn, nghĩa là giác ngộ. Trực thú bồ đề, đây là tâm của Bồ Tát đại thừa, gọi là phát tâm bồ đề. Hơn 20 năm gần đây, chúng tôi nói đến tâm bồ đề đều dùng 10 chữ: Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi, đây là tâm bồ đề. Đoan tâm dùng tiêu chuẩn này, là Bồ Tát đại thừa, là chuyên cầu Phật đạo. Trong Tịnh tông là nhất tâm chuyên cầu Tịnh độ, thân cận Di Đà, lấy điều này làm đoan tâm. Đời này quý vị nhất định sẽ thành Phật, không cầu dư sự gọi là chánh ý, nghĩa là không có những ý niệm nào khác, nên ý nghĩa này rất thâm sâu!

Duy cầu bồ đề_cũng chính là Đức Phật nói: Tất cả chúng sanh vốn là Phật. Tôi quyết định cầu Phật, đời này tôi sẽ thành Phật, vì tôi vốn là Phật. Có lòng tin đối với chính mình, có lòng tin đối với Phật Bồ Tát. Gặp được pháp môn này, có lòng tin đối với pháp môn này, làm gì có chuyện không thành tựu!

Ngoại việc thành Phật ra, làm Bồ Tát tôi không cam tâm, làm Bích Chi Phật, làm A la hán tôi càng không cần. Không cầu dư sự, phước báo nhân thiên lại càng thấp. Buông bỏ tất cả thì ý đã chánh, nhà Nho gọi là thành ý, nghĩa của thành và chánh giống nhau.

“Nếu thân tâm đoan chánh như vậy, tự nhiên không vì những điều ác”, đó là điều tất nhiên. Chúng ta nói đến các điều ác, trong kinh điển đại thừa nói người hiện nay tạo sát đạo dâm vọng tửu, họ làm những điều này. Ý niệm khởi tâm động niệm là tham sân si mạn nghi, tâm trạng là oán hận não nộ phiền, là 10 chữ này. Chúng ta bình tĩnh quan sát xã hội, quan sát tất cả chúng sanh, ai không tạo nghiệp này? Mọi người đều coi nó là bình thường, cho rằng đây là điều tất nhiên nên không hề tiết chế, tạo tác rất phổ biến. Không biết thiên tai hiện này là do nguyên nhân này gây ra, quả báo đã hiện tiền, bây giờ giác ngộ vẫn còn kịp. Sau khi giác ngộ rồi thì sao? Nói thật thì khi giác ngộ rồi, chỉ có niệm Phật mới có thể cứu được, vì sao vậy? Vì niệm Phật là chánh trong các điều chánh, thiện trong các điều thiện, ngoài niệm Phật ra thì không có cách nào khác, đạo lý này không thể không hiểu. Thân tâm đoan chánh, đích thực chính là chân thành niệm Phật. Tự nhiên không làm những điều ác, chính là buông bỏ vạn duyên.

“Cố vân: Thậm vi đại đức. Đại đức giả, đức chi chí dã, chí cao vô thượng chi đức xưng vị đại đức”. Ngày nay người học Phật rất nhiều, không ít người tu Tịnh độ, nhưng được mấy người chân tu? Có lẽ chúng ta đều cho rằng mình là người chân tu, vậy thì quý vị phải thử hỏi xem mình có 15 chữ này chăng? Còn sát đạo dâm vọng tửu chăng? Làm việc này chăng? Chúng ta khởi tâm động niệm có tham sân si mạn nghi chăng? Mỗi ngày tâm trạng phát tác có oán hận não nộ phiền chăng? Nếu có những thứ này xen tạp vào thì không phải là chân tu.

Niệm Phật là đại đức, những thứ này xen tạp vào trong làm phá hoại đại đức này của chúng ta, nên tuy có niệm Phật nhưng không có đức. Vấn đề này chúng ta cần phải xem, Pháp sư Từ Vân Quán đảnh, chú sớ Đại Thế chí Bồ Tát Viên Thông Chương, ở sau phần nói người niệm Phật có 100 loại quả báo, cố gắng xem kỷ phần chú sớ này, chúng ta có thể in riêng nó ra để lưu thông. Trong 100 loại quả báo này, bản thân mình nên suy nghĩ tường tận xem trong 100 loại này tôi sẽ đạt được loại nào?

“Thiện nhiều ác ít, dễ dàng khai hoa”. Câu này là nói mười phương thế giới thiện nhiều ác ít, rất dễ dạy. Trong thế giới này, chúng ta có thể nói 150 năm trước, thế gian này thiện nhiều ác ít, lúc đó Tam giáo đều rất thịnh. Phật pháp hưng thịnh, Đạo cũng hưng thịnh, Nho cũng hưng thịnh, dễ dạy! 150 năm gần đây đã thay đổi. Thực tế thì người xưa thường nói: Trên thực hành dưới làm theo. Lời này là thật không phải giả. Cho nên hình tượng của người lãnh đạo quốc gia có quan hệ rất lớn. 200 năm trước, người lãnh đạo quốc gia là ai? Là thái hậu Từ Hy. Nhắc đến Từ Hy thái hậu, tôi tin rằng mỗi người đều biết, bà tự xưng là Lão Phật Gia, cách gọi này có tốt chăng? Đây chính là căn nguyên mà ngày nay chúng ta chịu khổ chịu nạn. Lịch đại đế vương đều xưng với Tam bảo là đệ tử, nhìn thấy người xuất gia chơn chánh, người có tu hành đều vô cùng cung kính, đều phong các bậc cao tăng đại đức này làm quốc sư. Nhưng Từ Hy thái hậu lại tự xưng là Lão Phật Gia, bà tự nâng cao địa vị của mình lên trên Chư Phật, quý ngài đều thấp hơn bà, không tôn trọng Phật Bồ Tát. Trường hợp này, khiến tâm cung kính, tâm chân thành của nhân dân trên toàn quốc đối với Chư Phật Bồ Tát, dù là hữu ý hay vô ý đều bị nhạt dần. Người lãnh đạo này không tốt lắm, ảnh hưởng quá lớn, nên đến thời nhà Thanh thì mất nước. Nhà Thanh mất nước đến nay là 100 năm, Phật pháp đã suy yếu.

20 năm đầu vẫn còn một số đệ tử Phật, kể cả tại gia lẫn xuất gia đều tu hành rất tinh nghiêm. Còn từ đó về sau, chính là trong 80 năm gần đây, người tu hành chơn chánh ít dần. Trong nửa thế kỷ gần đây, tức trong vòng 50 năm nay chúng ta thấy không còn được mấy người, hiện nay đều rơi rụng hết. Thật sự muốn học Phật cũng không có thầy, không có người dạy.

Khoa học kỹ thuật phát đạt, in ấn phương tiện và giá thành rất thấp, nên Pháp bảo rất nhiều, rất dễ có được. Ngày xưa không có nhiều như vậy, muốn tìm một cuốn kinh sách vô cùng khó khăn, hiện nay rất nhiều pháp bảo nhưng không ai chịu học_Pháp còn nhưng không có người học. Trong số người học Phật pháp, có rất nhiều người, hầu như là trên 90%, đều đặt dấu hỏi đối với Phật pháp. Cũng chính là không có dùng tâm chân thành cung kính để học, mang theo hoài nghi, làm sao có thể giống như trong bài kệ khai kinh nói: “Nguyện hiểu chân thật nghĩa của Như Lai”? Quý vị mang theo nghi hoặc, không có tâm chân thành cung kính, cho dù ngày ngày tụng kinh, học tập kinh giáo, nhưng dù có học suốt đời cũng không hiểu được chân thật nghĩa của Như Lai. Cần phải biết nguyên nhân này, vì kinh Phật được hiển lộ ra từ trong tự tánh của Chư Phật Bồ Tát, tự tánh là gì vậy? Là chân tâm. Làm sao có thể đạt được chân thật nghĩa? Chúng ta phải dùng chân tâm để cầu.

Bởi thế đại sư Ấn quang dạy chúng ta: Một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính sẽ được mười phần lợi ích. Hiện nay chúng ta không có tâm thành kính, nên không đạt được điều gì cả. Chỉ đạt được những gì? Gọi là vỏ bên ngoài, là thường thức, nên thường hiểu sai ý nghĩa trong kinh điển, hiểu sai nghĩa chân thật của Như Lai, hiểu lệch nghĩa chân thật của Như Lai, đây đều là lỗi lầm, đây là điều khó nhất của việc học Phật ngày nay. Làm sao để bồi dưỡng tâm chân thành, tâm cung kính của chúng ta? Không có chân thành cung kính sẽ chẳng học được điều gì, không học được Phật pháp, không học được những gì của các bậc thánh hiền. Học Nho không giống Khổng Mạnh, học Phật không giống Thế Tôn, học Đạo không giống Lão Trang, là nguyên nhân gì? Không có chân thành cung kính.

Thầy giáo tôi là cư sĩ Lý Bỉnh Nam dạy rằng: Chân thành vẫn không đủ, thầy dạy tôi dùng chí thành cảm thông. Chí thành nghĩa là gì? Chân thành đến cực điểm gọi là chí thành, phải dùng tâm như vậy. Chân thành đến cực điểm chính là tiêu chuẩn mà ở đây đại sư Nghĩa Tịch nói. Công phu thâm sâu hơn chánh tâm thành ý, phải thành ý đến tột cùng mới có thể cảm thông. Lời này của thầy nói một cách rất có đạo lý, vì sao vậy? Vì trong thời đại ngày nay, tìm không có thầy giỏi, chỉ có trong kinh điển. Làm sao để đạt lợi ích từ kinh điển, chỉ có dựa vào mấy câu này, chân thành đến cực điểm để cầu cảm ứng, cầu chỗ ngộ, không cầu bên ngoài mà cầu ở nội tâm, bên ngoài cầu không được.

Chí thành mới có cảm, có cảm ứng đạo giao với Phật Bồ Tát, dùng tâm chí thành để cảm nó sẽ thông, thông này là gì? Đã ngộ, tuy không phải là thiền định, nhưng rất gần gủi với thiền định. Thầy đã chỉ ra phương pháp như vậy, phương pháp này có thể giúp người trong thời đại này. Chúng ta thấy Đức Phật nói: Thế giới tha phương thiện nhiều ác ít, nên rất dễ dạy! Còn thế giới ngày nay của chúng ta là thiện ít ác nhiều, không dễ khai hóa. Khai này là khai thị, hóa là giáo hóa, vô cùng khó được.

Gia Tường Sớ viết: “Tha độ trung”, đây chính là trong quốc độ của chư Phật tha phương,“đa hữu thắng duyên”, duyên thù thắng. “Hựu phục thiện báo cường thắng, tác thiện vi dị”, sức mạnh thiện báo mạnh, nhân duyên rất thù thắng, nên hành thiện_dễ dàng làm việc thiện. “Thử độ vô thử nhị duyên”, đặc biệt là chúng ta hiện nay, gặp thời đại này, chúng ta không có hai loại duyên này. Duyên của thiện báo không có, duyên hành thiện không có, hiện nay hành thiện vô cùng khó khăn, chướng ngại trùng trùng. Làm ác dễ hơn, quý vị làm ác như lừa gạt người khác, ăn hiếp người khác, người ta lại nói quý vị có bản lĩnh, khen ngợi quý vị. Còn như hành thiện, người khác nhìn thấy liền lắc đầu, hủy báng quý vị, phê bình quý vị. Xã hội hiện nay là như vậy, giá trị quan điên đảo, nên hành thiện vô cùng khó khăn. “Khai hóa tức Phật dạy dỗ giáo hóa”. Đoạn văn bên dưới nói: “Duy chỉ có ngũ ác thế gian này”. Ngũ ác chính là trong phẩm kinh này nói đến năm loại ác: Sát đạo dâm vọng tửu, cũng là năm giới của nhà Phật. Không có ngũ giới nên đã tạo năm loại ác này, gọi là ngũ ác thế gian. “Cho đến xa rời ngũ thiêu”, trên thực tế chỉ có ba câu. Trong kinh là nói khiến xa lìa ngũ ác, đoạn trừ ngũ thống, lìa xa ngũ thiêu. “Nghĩa nó như trong kinh văn”, điều này không khó hiểu.

“Ý nghĩa của hàng hóa, chính là khiến người khác trì ngũ thiện”, ngũ thiện chính là ngũ giới: Không sát sanh, không trộm cắp, không dâm dục, không vọng ngữ, không uống rượu, đây là ngũ thiện.

Gia Tường Sớ vân: “Hàng hóa kỳ ý, hy tâm nhập đạo”, hy nghĩa là nguyện, “khiến trì năm giới, thuận theo giáo huấn tu hành”. Ngũ thiện của nhà Phật chính là ngũ giới, nghĩa giống với ngũ thường của truyền thống văn hóa xưa. Trong kinh điển thường nói: Nếu con người có thể giữ năm giới này suốt đời, đời sau không mất thân người. Mỗi người chúng ta đến nhân gian này là dựa vào điều gì? Trong đời quá khứ hành trì nghiêm chỉnh năm giới, là do nhân này.

Đức Phật nói về nhân quả, mỗi người đến thế gian này là do hai loại thiện nghiệp. Thứ nhất là dẫn nghiệp: Dẫn dắt chúng ta đến nhân gian này đầu thai, được thân người. Dẫn nghiệp chính là ngũ thiện, là ngũ giới. Trong đời quá khứ không hành trì ngũ giới, sẽ không đạt được thân người. Còn như trong đời quá khứ luôn lấy ngũ giới làm đầu, ngay đời này nghiệp nhân này thành thục, gặp duyên nên chúng ta đầu thai đến nhân gian. Tuy đều được thân người, nhưng giàu nghèo, sang hèn, trí tuệ hay thông minh không giống nhau, đây là do nguyên nhân gì? Đây là do một loại nghiệp khác gọi là mãn nghiệp, mãn của viên mãn, do mãn nghiệp khác nhau. Mãn nghiệp là tu như thế nào? Tích lũy công đức, là tu từ đây. Tích lũy công đức không ngoài bố thí, chính là Lục ba la mật: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, bát nhã, là sáu loại này. Nếu chúng ta đều hành trì sáu loại này, khi đến nhân gian sẽ đại phú đại quý, thông minh tài trí, đặc biệt là bố thí. Trong đời quá khứ, tài bố thí nhiều sẽ được giàu có, bố thí pháp nhiều được thông minh trí tuệ, bố thí vô úy nhiều được mạnh khỏe trường thọ. Trồng nhân như thế nào thì được quả báo như thế đó, đây gọi là mãn nghiệp. Khi hiểu rõ ràng minh bạch rồi, có thể biết được bản thân, cũng có thể biết người khác. Nếu bản thân có khiếm khuyết, phương diện cuộc sống vật chất rất nghèo khổ, là do trong đời quá khí ít bố thí tài. Muốn thay đổi cuộc sống chính mình, thì phải làm sao? Thực hành bố thí tài.

Số mạng ông Viên Liễu Phàm thời nhà Minh không giàu có, cuộc sống rất gian khổ, thiền sư Vân Cốc dạy ông ta thay đổi vận mệnh. Ông nghe lời và làm theo, nên vận mệnh của ông thật sự đã thay đổi. Ông là một thư sinh, số mạng không có công danh, nên học hành rất vất vả. Công danh là gì? Nói như bây giờ chính là học vị. Nếu như số mạng không có, không có học vị tiến sĩ, không có học vị thạc sĩ, thì suốt đời cũng không đạt được, phải số mạng có mới được.

Vào thời cổ đại, học vị cao nhất là tiến sĩ, tương đương với tiến sĩ ngày nay. Thạc sĩ ngày xưa gọi là cử nhân, cữ nhân là học vị thứ hai. Học vị thứ ba là tú tài, tú tài giống như là tốt nghiệp đại học bây giờ. Ông Liễu Phàm chỉ có học vị tú tài, dù ông học để thi nhưng cũng không đậu, chỉ được bằng tú tài, số mạng không có cử nhân, không có tiến sĩ. Quý vị xem, vậy mà ông ta đã thay đổi vận mệnh, nhờ đoạn ác tu thiện, tích lũy công đức, nên khi tham gia thi ông đã đậu được cử nhân. Tuy số mạng không có nhưng ông đã thi đậu, chính là vì do trong đời này biết tu, nên đã thay đổi được vận mệnh. Không những đậu được cử nhân, sau khi đậu cử nhân ông tiếp tục thi và đậu được tiến sĩ, bởi thế vận mệnh của ông thật sự đã thay đổi. Còn thọ mạng của ông chỉ có 53 tuổi, nhưng ông sống đến 79 tuổi, ông đã sống thêm được 21 năm, 21 năm đó là do đời này ông tu được. Bởi thế quý vị xem, tiền tài, công danh, thọ mạng đều có thể giành được, ở mình không ở người khác. Ông Liễu Phàm tuy học Phật, trên thực tế vẫn không rời Nho, cũng chính là nói chưa xa rời thế gian. Nếu là hành Bồ Tát đạo, chư vị nên nhớ, điều kiện cơ bản của hành Bồ Tát đạo là phải buông bỏ bản ngã, có cái ta chẳng thể nào tu Bồ Tát đạo được, mà chỉ cầu phước báo. Vô ngã, những gì mình thành tựu được là công đức, quả báo của công đức không thể nghĩ bàn.

Đây cũng chính là vì sao trong kinh điển Đức Thế Tôn dạy hàng đệ tử chúng ta: Không học tiểu thừa trước sau đó mới học đại thừa, thì không phải đệ tử Phật, vì đệ tử Phật là Bồ Tát, Bồ Tát là đệ tử chơn chánh của Phật, giống như là lớp chính thức vậy. Thanh văn, Duyên giác chưa được xem là lớp chính thức, họ không sánh được sơ tín vị của thập tín Bồ Tát. Quý vị xem, sơ tín vị đoạn phiền não giống như tiểu thừa Tu đà hoàn, nhưng Tu đà hoàn chưa được xem là lớp chính thức, còn sơ tín vị Bồ Tát của thập tín vị là học sinh lớp chính thức, chúng ta phải nghĩ thông suốt đạo lý này.

Vì sao phải học tiểu thừa trước? Vì tiểu thừa là phá ngã chấp. Trong Kinh Kim Cang nói: Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng, đây là tiểu thừa. Từ sơ quả đến tứ quả đều phá tứ tướng này, công phu trong này sâu cạn khác nhau. Đại thừa không những phá tứ tướng, đương nhiên phá tứ tướng là cơ sở, sau khi phá tứ tướng phải phá tứ kiến, chính là ý niệm đều không có: Vô ngã kiến, vô nhân kiến, vô chúng sanh kiến, vô thọ giả kiến, đây là đại thừa. Hay nói cách khác, đại thừa vô ngã, nói như hiện nay là họ không có tự tư tự lợi, không có danh văn lợi dưỡng, không có tham sân si mạn. Toàn tâm toàn ý vì độ những chúng sanh đau khổ, vì hộ trì chánh pháp cửu trú họ mới có thể làm được. Nếu như còn có một chút tâm tư lợi họ sẽ chẳng thể làm được. Đây hai vấn đề, thứ nhất là phổ độ chúng sanh, thứ hai là chánh pháp cửu trú. Chỉ cần có ý niệm tự tư tự lợi họ sẽ không làm được, họ không phải là thật. Phật dạy chúng ta học tiểu thừa trước, sau mới học đại thừa chính là vì vậy, ta không thể không hiểu dụng ý của Phật.

Thế nên Bồ Tát đại thừa đích thực rất đáng quý, đáng để tôn kính, vì sao vậy? Vì họ không có tự tư tự lợi, họ ở nơi thế gian này hoàn toàn làm được cái mà chúng ta gọi là hy sinh cống hiến, họ thật sự làm được hy sinh cống hiến. Còn bản thân họ thì sao? Không có ý niệm hy sinh cống hiến, nếu như họ còn ý niệm hy sinh cống hiến này thì tâm họ không thanh tịnh. Nhân gian chúng ta thấy được, người này quả thật đã làm những việc hy sinh cống hiến, nhưng họ không có ấn tượng này.

Đức Phật hy vọng tất cả đệ tử đều là căn tánh đại thừa, nhưng căn tánh đại thừa nhất định phải có cơ sở của tiểu thừa. Tiểu thừa chính là buông bỏ triệt để, còn đại thừa sau khi buông bỏ lại hoàn toàn dấn thân, gọi là buông được thì nhấc lên được, nhấc lên là gì? Hai vấn đề: Phổ độ chúng sanh, chánh pháp cửu trú, là hai vấn đề này.

Sau khi buông bỏ, tâm vừa chuyển đó chính là tâm đại bồ đề, ý niệm cũng chuyển, không bỏ chúng sanh, chúng sanh quá khổ, cần phải giúp họ. Giúp như thế nào? Nhất định chánh pháp phải cửu trú, muốn chánh pháp cửu trú phải bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ bản thân mình, làm biểu pháp, làm ra như vậy để mọi người noi theo, làm ra như thế nào? Trì giới tu phước, làm cho người ta thấy. Người ta không biết trì giới, chúng ta thể hiện ra để họ thấy.

Xã hội ngày nay, phải thực hành Đệ Tử Quy, thực hành Cảm Ứng Thiên, thực hành Thập Thiện Nghiệp, và thực hành Lục ba la mật của Bồ Tát, cao nhất là thực hành thập đại nguyện vương của Bồ Tát Phổ Hiền, đó chính là đức lớn. Đây đích thực là không vì những điều ác, trong tâm không có chút ý niệm ác nào, không có chút tà kiến nào.

Nên ở đây nói, trong Gia Tường Sớ nói: “Hàng hóa kỳ ý”, đây là nói với chính mình. Nghĩa là hàng phục tự tư tự lợi của chính mình, không vì bản thân, như thế mới có thể vào được đạo. Đạo này là đạo bồ đề, đạo Bồ Đề chính là giác ngộ, câu này đúng là “hy tâm nhập đạo”. Chúng ta nói theo cách khác dễ hiểu hơn như. Cải tà quy chánh, chánh là đạo. Phá mê khai ngộ, ngộ là đạo. Tâm chúng ta hiện nay vì sao không vào được đạo? Vì nó có chướng ngại, chướng ngại chính là tập khí phiền não, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Buông bỏ được những thứ này, buông bỏ câu “hàng hóa kỳ ý” ở trước, tự nhiên quý vị vào được đạo.

Sau khi nhập đạo, “khiến họ trì ngũ giới, thuận theo giáo pháp tu hành”, đây là tự hành hóa tha, mà nghiêng nặng về hóa tha. Vì hóa tha nên chúng ta phải không ngừng biểu diễn những giáo huấn của Đức Phật, làm ra cho người khác thấy họ mới tin. Nên mục đích tự hành là vì người, không phải vì bản thân, còn nếu như vì mình thì chân thành niệm Phật cầu sanh Tịnh độ là được, không cần làm chi thêm cho phiền phức. Vì sao trong cuộc sống hằng ngày, đều phải thực hiện những vấn đề nhỏ nhặt này? Thì ra là làm cho người khác thấy, đây gọi là đại từ đại bi. Vì người diễn thuyết, diễn là biểu diễn ra, làm ra. Nói là dùng ngôn ngữ để giải thích, vì sao phải làm như vậy? Nói cho người khác nghe. Chúng ta thường nói rằng Bồ Tát nhất định là thân hành ngôn giáo. Nhất định thân thể phải làm được trước, sau đó mới nói cho người khác nghe. Chính mình chưa làm được mà dạy người khác, họ sẽ không tin. Nếu nói tu hành tốt, vậy tại sao quý vị không tu? Quý vị nói sát sanh, ăn thịt không tốt, nhưng bản thân quý vị lại muốn ăn, như vậy là không được, người ta không tin quý vị. Bản thân quý vị ăn chay, xa rời việc sát sanh ăn thịt, đây là gì? Là bố thí vô úy, quả báo là trường thọ mạnh khỏe, suốt đời ăn chay sẽ mạnh khỏe trường thọ. Mọi người thấy vậy, cũng có chút đạo lý, nếu họ muốn mạnh khỏe trường thọ tự nhiên sẽ học tập theo quý vị. Phật pháp dạy người phương thức sống mạnh khỏe trường thọ, hạnh phúc mỹ mãn, họ thật sự đã làm được.

Tịnh Ảnh Sớ và Gia Tường Sớ đều nói giống nhau ngũ thiện tức là ngũ giới. Linh trì ngũ thiện chính là ngũ giới, nhất định phải thể hiện ngũ giới thập thiện ra. “Phước đức, thiện hành cho đến phước lợi đạt được”. Phước mà quý vị đạt được, lợi ích mà quý vị đạt được, đây gọi là phước đức.

Gia Tường Sớ nói: “Đạt được phước đức này sẽ đạt được nhị quả viễn cận, thành tựu hạnh của nó. Cận quả như trong Tịnh Ảnh Sớ nói: Do trì ngũ giới, đối với hiện đời, thân tâm yên ổn không bệnh khổ. Không sát sanh, tâm địa nhân từ lương thiện, như vậy sẽ tâm an lý đắc, tâm của quý vị là định, tâm là an, tâm là hoan hỷ, trong nhà Phật gọi là tâm từ bi. Không sát sanh, chẳng những không sát sanh, mà còn không có ý niệm tổn thương đối với tất cả chúng sanh. Chẳng những không có hành vi, đến ý niệm cũng không có, thương yêu tất cả chúng sanh, tôn trọng tất cả chúng sanh. Quý vị thương yêu họ, họ cũng yêu thương quý vị. Chư vị học Phật đều cảm thấy bản thân nghiệp chướng sâu nặng. Đời trước và đời này khi chưa học Phật, đã tạo ra những điều ác có lỗi với chúng sanh như giết chúng, ăn thịt chúng. Khi học Phật mới biết tâm hành này là sai lầm, chúng ta sám hối thay đổi làm mới. Chẳng những không còn sát sanh, mà còn bảo hộ chúng, đối đãi tốt với tất cả chúng sanh, tâm an lý đắc.

Không trộm cắp, không trộm cắp phải làm như thế nào? Không chiếm lợi ích của tất cả chúng sanh, chiếm một chút lợi ích, ý niệm này là tâm trộm cắp. Tuy không có hành vi trộm cắp, nhưng muốn chiếm một chút lợi ích, đây là tâm trộm cắp, đến điểm này cũng nên đoạn tận nó. Giữa sự thủ và xả, chúng ta thủ chỉ cần vừa đủ, không tham, còn cho người khác càng nhiều càng tốt. Thủ phải ít, xả cho người khác phải nhiều, đây là Nghĩa.

Không sát sanh là Nhân, nhân ái. Không dâm dục là Lễ, phải giữ lễ, lễ là nói tiết độ, chính là nói tiết chế, có mực thước, không được quá đáng, không được vượt giới hạn. Không uống rượu là Trí, người uống rượu mê hoặc điên đảo. Sau khi uống rượu xong thường tạo ra rất nhiều tội nghiệp mà chính bản thân họ không khống chế được. Không vọng ngữ là Tín, giao tiếp với bất kỳ ai đều phải nói đến chữ tín. Cho nên năm điều này nhất định phải hoàn toàn thực hiện, nỗ lực hành trì. Người khác không hành trì thì mình hành trì, chúng ta cố gắng thể hiện, trong đời này bất luận ở trong cảnh giới nào, tâm quý vị đều an, không có sợ hãi.

Như xã hội hiện nay tình hình này rất phổ biến, gọi là tánh tình nông nỗi. Quý vị nhất định là tinh thần thoải mái dễ chịu, khác với những người đó, nên thân an không có khổ, đây là quả báo gần.

Quả báo xa là được sanh Cực Lạc, nhất định chứng niết bàn, đây là tu Tịnh độ, tu Tịnh độ chúng ta chỉ có một mục tiêu là cầu sanh thế giới tây phương Cực Lạc. Hay nói cách khác là không tạo nghiệp luân hồi, đoạn tận nó. Nghiệp luân hồi là gì? Tham sân si mạn nghi, phải nhổ tận gốc năm độc này. Nguyện vọng của chúng ta là đến thế giới Cực Lạc thân cận Phật A Di Đà, vì sao vậy? Vì chỉ có ở trong hội của Phật A Di Đà, chúng ta mới thành tựu vô thượng bồ đề trong đời này được. Mục tiêu chúng ta đã đạt được là định chứng niết bàn, định là quyết định không hề có chút nghi ngờ nào. Chứng niết bàn là trở về tự tánh, là Diệu giác Như Lai trong Kinh Hoa Nghiêm. Điều này Đức Thế Tôn và mười phương chư Phật đều khai thị cho chúng ta rất rõ ràng.

Thiện Đạo đại sư là Phật A Di Đà ứng hóa tại Trung quốc, người Nhật bản tin tưởng. Lần đầu tiên tôi đến Nhật phỏng vấn, năm đó tôi nhớ tôi 49 tuổi, do pháp sư Đạo An làm trưởng đoàn, pháp sư muốn tôi cùng đi đến Nhật bản phỏng vấn, khoảng hơn 20 ngày, gần một tháng. Ở Nhật Bản hầu như đi tham quan toàn bộ từ Đông Kinh đến miền Nam. Tôi hỏi những pháp sư Nhật bản, họ vô cùng sùng bái ngài Thiện Đạo, người Trung quốc quá lơ là. Tượng của đại sư Thiện đạo như vẽ tranh, tượng đắp, điêu khắc, hầu như khắp nơi đều nhìn thấy. Còn có đại sư Trí Giả của Tông thiên thai. Tượng của hai vị tổ sư này ở Nhật Bản rất phổ biến. Tôi hỏi họ tương truyền đại sư Thiện Đạo là Phật A Di Đà tái sanh, đại sư Trí Giả là Đức Thế Tôn tái sinh, quý vị có truyền thuyết này chăng? Có, họ tin như vậy, đều xuất hiện vào thời nhà Đường. Thiện Đạo là Phật A Di Đà tái sinh, lời của ngài Thiện Đạo chính là từ miệng Phật A Di Đà nói với chúng ta, ngài nói với chúng ta điều gì? Pháp môn niệm Phật vạn người tu vạn người vãng sanh, không sót người nào. Lời nói này là thật. Lại nói với chúng ta một câu: “Chư Phật sở dĩ xuất thế, là để nói về bổn nguyện của Di Đà”. Đây là ngài Thiện Đạo nói. Tất cả chư Phật xuất hiện ở thế gian, chỉ có một mục đích là khuyên mọi người niệm Phật vãng sanh Tịnh độ, còn các pháp môn khác đều là nói thêm. Pháp môn này là chủ yếu, nhất định phải biết. Quý vị không tin pháp môn này, Phật mới dạy pháp môn khác cho quý vị. Pháp môn khác chỉ là để quý vị trồng thiện căn, không nhất định có thể thành tựu trong đời này. Pháp môn Tịnh độ nhất định thành tựu ngay trong đời này, nên đây là pháp môn hy hữu khó gặp. Lý quá thâm sâu, niệm Phật quá dễ dàng, chính là hành trì dễ, biết mới khó, gọi là pháp môn khó hiểu dễ hành. Không biết cũng không sao, chỉ cần ta chân thành niệm Phật, đến thế giới Cực Lạc sẽ biết. Điều kiện chắc chắn là tin thật, không hề hoài nghi, tuy không hiểu kinh giáo, nhưng ta tin thật, thật sự muốn vãng sanh. Ngài Ngẫu Ích nói: Có vãng sanh được hay không, quyết định ở chỗ có tín nguyện hay không, tôi có tín có nguyện chắc chắn được vãng sanh. Sanh đến thế giới Cực Lạc phẩm vị cao hay thấp, là do công phu niệm Phật của quý vị sâu hay cạn. Được vãng sanh hay không quyết định ở chỗ có hay không có tín nguyện, có tín có nguyện lúc lâm mạng chung một niệm là có thể vãng sanh, nên một niệm mười niệm đều có thể vãng sanh. Có thể thấy tín nguyện rất quan trọng, nhất định không được hoài nghi.

Bên dưới Tịnh Ảnh Sớ nói: “Sau khi vãng sanh về cõi nước của Phật Di Đà, nhất định đạt được niết bàn. Hiện đời an lạc, về sau thân được vãng sanh, nên mới nói là đạt được phước đức này”. Phước đức này là phước đức cứu cánh, là phước đức viên mãn, không thể nghĩ bàn. Hậu chính là thân sau, sau khi mạng chung được vãng sanh đến thế giới Cực Lạc của Phật A Di Đà, đến thế giới Cực Lạc nhất định viên mãn chứng quả vô thượng bồ đề. Bởi thế pháp môn niệm Phật hiện đời được an lạc, thân tâm an lạc. Không có ưu tư, không có phiền não, không có vướng mắc, rất được tự tại, an lạc và phú quý không liên quan gì nhau. Bây giờ chúng ta thấy rất nhiều người, phú mà không lạc, quý mà không lạc, làm quan lớn, thậm chí làm tổng thống. Tôi từng thấy rất nhiều, không an vui, sở hữu của cải đến trăm ức ngàn ức những vẫn không an vui, mỗi ngày vẫn nhăn mày nhăn mặt, sống rất đau khổ. Chúng ta nhìn thấy trong kinh điển, người học Phật bất luận là tại gia hay xuất gia siêng năng học tập, đích thực hiện đời an lạc, về sau được vãng sanh, phước đức vô lượng vô biên.

Đoạn kinh văn ở trước là nói rõ về đoạn ác tu thiện, thành tựu đức lớn. Bên dưới là biệt thích, nói rõ cho chúng ta về ngũ ác, vì ngũ ác là nhân, ngũ ác là sát đạo dâm vọng tửu, kinh văn đích thực là như vậy. Chúng ta đọc qua đoạn kinh văn trước, kinh văn rất dài:

“Kỳ nhất giả, thế gian chư chúng sanh loại, dục vi chúng ác, cường giả phục nhược, chuyển tướng khắc tặc, tàn hại sát thương, điệt tướng thôn đạm, bất tri vi thiện, hậu thọ ương phạt, cố hữu cùng khất, cô độc, lung manh, âm á, si ác, uông cuồng. Giai nhân tiền thế, bất tín đạo đức, bất khẳng vi thiện, kỳ hữu tôn quý, hào phú, hiền minh, trưởng giả, trí dũng, tài đạt. Giai do túc thế từ hiếu, tu thiện tích đức sở trí, thế gian hữu thử, mục tiền hiện sự, thọ chung chi hậu, nhập kỳ u minh, chuyển sanh thọ thân, cải hình dị đạo. Cố hữu ni lê, cầm thú, quyên phi nhuyễn động chi thuộc. Thí như thế pháp lao ngục, kịch khổ cực hình, hồn thần mạng tinh, tùy tội thú hướng, sở thọ thọ mạng, hoặc trưởng hoặc đoãn, tướng tùng cộng sanh, cánh tướng báo thường, ương ác vị tận, chung bất đắc ly, triển chuyển kỳ trung, lũy kiếp nan xuất, nan đắc giải thoát, thống bất khả ngôn. Thiên địa chi gian, tự nhiên hữu thị, tuy bất tức thời bộc ứng, thiện ác hội đương quy chi”.

Đoạn lớn này là nói về sát, nhân quả của việc sát sanh. Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Tổ:

“Trong các điều ác, đầu tiên là tiêu chuẩn của tội ác sát sanh”, đây là đoạn thứ nhất nói đến sát sanh. Thái Hiền viết: “Thế gian sở úy, tử khổ vi cùng”, cùng ở đây không phải là bần cùng, là cực, trong chú giải là “cực”, coi việc chết khổ là quan trọng nhất. “Trong các điều tổn hại, không gì bằng đoạt mạng”, tổn là tổn hại người khác, tổn hại người khác nặng nhất là sát sanh, đoạn mạng chính là sát sanh.

“Điều mà con người sợ nhất là chết”. Không chỉ là người, mà đến động vật, nói rộng hơn nữa là sanh vật, không có ai không sợ chết, nên chết là điều con người sợ nhất. Con người yêu quý nhất là mạng sống, quý trọng nhất là sinh mạng, đến khi sắp mất mạng họ có thể vứt bỏ tất cả. Công danh phú quý đều bỏ hết, họ chỉ cần mạng sống. Nên giết hại thân mạng người khác là tội ác lớn nhất. Điều này không chỉ Phật giáo, mà các Tôn giáo khác cũng cấm sát nhân. Phật giáo hiểu rất thấu triệt về chân tướng sự thật này, chẳng những không thể giết người, mà tất cả động vật đều không thể giết, dù là côn trùng kiến gián, đệ tử nhà Phật đều biết thương yêu. Các Tôn giáo khác tuy không nói đến động vật, nhưng nhất định có nói đến không được giết người, điều này tất cả các Tôn giáo đều nói đến. Kinh văn đầu tiên là nói rõ về tội sát sanh, trong năm điều ác sát hại chúng sanh đứng đầu.

Văn nói: “Cường giả phục nhược, chuyển tướng khắc tặc, tàn hại sát thương, điệt tướng thôn đạm”. Bốn câu này, phục là hàng phục. Chữ khắc này và chữ khắc phục ở dưới, ý nghĩa hoàn toàn giống nhau, cũng là sát. Khi chiến tranh khắc địch, cũng chính là giết địch.

Trong Hội Sớ nói: “Mạnh khắc phục yếu, có thể giết là mạnh, bị giết là yếu, người và vật đều như vậy”. Người và người tương sát, vật và vật tương sát, đều cùng một tình huống này. “Chuyển tướng khắc tặc, khắc là chế thắng, sát hại, tặc là tặc hại. Như chim Tước bắt Bọ ngựa, con người lại bắt chim tước, nên gọi là chuyển tướng. Đại sư Cảnh Hưng lại nói: Khắc là giết, tặc tức là hại, tàn hại tức là hung tàn tổn thương. Sát thương là sát sanh cho đến chết, hoặc là tổn thương thân nó”. Ý nghĩa trong này đều là chỉ những tập kiến, những thường kiến sự việc trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Trong xã hội bây giờ, có thể nói là quá phổ biến. Trong kinh điển Đức Phật nói rất nhiều về vấn đề này, thậm chí nói đến vì sao con người ở thế gian có kiếp binh đao, kiếp đao binh là chỉ chiến tranh. Đây là tội ác nghiêm trọng nhất giữa người với người, là chiến tranh, tàn sát lẫn nhau. Trong kinh Đức Phật nói rất hay: Nếu chúng ta thật sự muốn miễn trừ thảm họa về kiếp binh đao của thế gian, ngài nói trừ phi chúng sanh không ăn thịt. Muốn tránh khỏi kiếp đao binh cho thế gian, trừ phi chúng sanh không ăn thịt. Chúng ta chưa xa rời được việc ăn thịt, thì thảm họa này không sao tránh khỏi được. Hay nói cách khác, ăn thịt là ngồn gốc quả báo của chiến tranh. Đức Phật đã một lời nói rõ tất cả.

Trong đời này của chúng tôi trải qua hai lần chiến tranh, đây là khoảng tuổi tác của tôi, còn như lớn hơn tôi phải trải qua ba bốn lần. Sau khi nhà Thanh mất nước, quân phiệt cát cứ, Trung Quốc nội chiến chưa có ngày dừng. Lúc đó tôi còn nhỏ, chưa trải qua, khi chiến tranh Trung Nhật tôi mới thật sự trải qua, chính là tám năm khắng chiến. Lần thứ hai là chiến tranh giữa đảng quốc dân và đảng cộng sản. Thấy sự đau khổ của chiến tranh, nên vừa tiếp xúc với Phật giáo, nghe trong kinh Phật nói, tôi liền áp dụng cách ăn chay. Tôi học Phật nửa năm là ăn chay, nguyên nhân thật sự chính là thấy chiến tranh quá đau khổ. Đức Phật nói nguyên nhân của chiến tranh là do ăn thịt, do tổn thương chúng sanh mà gây ra.

Trong kinh nói về tàn hại: “Tàn hại sát thương”, ở nhân gian là chiến tranh. Còn đối với động vật mà nói, chính là sát hại những động vật. Hiện nay chúng ta thấy trong các quán ăn, trong thành phố lớn thì các quán bar. Quý vị đi vào, thấy buổi tiệc của họ đã để những thứ gì? Toàn là thi thể của chúng sanh! Khi chưa học Phật gọi là mê hoặc điên đảo, không nhận ra, cho đó là mỹ vị. Khi đã học Phật chút lương tâm đó trỗi dậy, nhìn thấy như thế nào? Khác nhau, đó là thi thể, là xác chết, như vậy có thể nuốt được ư? Còn dám động đũa ư? Người xung quanh thấy thái độ chúng tôi, nói chúng tôi mê tín, nói chúng tôi có phước không biết hưởng. Họ tưởng rằng như vậy là hưởng phước, nói đó là khẩu phước. Ngày nay chúng ta biết như vậy là khẩu nghiệp, nó thuộc về khẩu nghiệp, khẩu nghiệp không phải là gạt người, quý ăn thịt không phải là khẩu nghiệp ư? Đây là khẩu tạo nghiệp! Đây là nghiệp gì? Nói tóm lại thì toàn là nghiệp địa ngục, sau khi thọ hết tội địa ngục còn phải trả nợ.

Trong Kinh Lăng Nghiêm Đức Phật nói rất hay: Ăn nó nửa cân đời sau phải trả cho nó tám lạng. Bây giờ ăn là khẩu phước, tương lai trả nợ gọi là gì? Trong định luật nhân quả gọi là không sai chút nào, nợ mạng thì trả mạng, nợ tiền thì phải trả tiền. Mặc dù đến vô lượng kiếp, khi nhân duyên tụ hội thì quả báo liền hiện tiền.

Chúng ta hiểu được đạo lý này, trong xã hội hiện thực, khi gặp vấn đề chúng ta sẽ biết là nhân quả nghiệp báo. Người khác tổn thương chúng ta, chúng ta cũng không để trong lòng, nghĩ rằng có thể trong đời quá khứ chúng ta đã tổn thương họ, ngày nay tôi đã trả sạch quả báo này, coi như không còn gì nữa. Một số người nói chúng ta học Phật là tinh thần AQ. Tôi nói tinh thần AQ chính là tinh thần Bồ Tát, không phải việc xấu. Nhất định phải làm được đối với người không tranh, đối với thế gian không cầu, lúc nào cũng nhường nhịn.

Làm như vậy chúng ta thật sự đạt được điều gì? Tâm an lý đắc, chúng ta hiểu được đạo lý nên tâm an, bất luận là thuận cảnh hay nghịch cảnh, đều hoan hỷ nhận chịu. Sám trừ nghiệp chướng, đoạn ác tu thiện, tích lũy công đức, Đức Phật dạy chúng ta như thế, chúng ta phải y giáo phụng hành. Cho dù những chúng sanh này trong đời quá khứ từng hãm hại chúng ta, ngày nay đến trả nợ, chúng ta cũng không nhẫn tâm để sanh mạng họ bị tổn thương. Không nhẫn tâm làm điều này. Tiền tài lại càng không coi trọng. Bên trong buông bỏ tham sân si mạn, bên ngoài không còn tạo sát đạo dâm vọng, như vậy mới thật sự lãnh hội được thế nào gọi là cuộc đời hạnh phúc mỹ mãn. Ở đây Đức Phật nói ngũ ác, chúng ta đã buông bỏ không còn tạo nữa. Năm loại nhân của ác, nhân này là tham sân si mạn nghi, duyên là oán hận não nộ phiền, làm sao để buông bỏ được những thứ này? Không thể không học kinh giáo, không học kinh giáo không thể hiểu được đạo lý trong đó, nên không buông được. Học kinh giáo một hai lần chưa đủ, quá ít, vì trong A lại da thức của chúng ta chủng tử ác nghiệp quá nhiều, thời gian quá lâu, nên sức mạnh của nó, cũng chính là tập khí rất nghiêm trọng. Nếu như không tinh tấn nỗ lực chuyên tu học theo kinh giáo, thì rất khó quay đầu. Cổ nhân có câu nói rất hay: “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, chỉ có huân tu lâu dài, mới thật sự đạt được lợi ích, mới tỉnh ngộ. Khi đã tỉnh ngộ nên tinh tấn nỗ lực tu hành. Tu là tu sửa, hành là hành vi, trong quá khứ chúng ta nghĩ sai, chúng ta thấy sai, chúng ta làm sai, và nói cũng sai. Bây giờ đã hiểu, nên tất cả đều phải sửa đổi, gọi là chân thành sám hối, hối cãi triệt để, làm lại từ đầu. Phải giống một con người, người phải có nhân lễ nghĩa trí tín, đây là điều kiện làm người cơ bản. Trong Phật pháp nói đến ngũ giới thập thiện, quý vị đều có thể thực hành mới giống như con người, không còn tạo ác nghiệp nữa. Trong Phật pháp nói, quý vị có được điều kiện để giữ được thân người, đời sau không đọa ác đạo, đây là giới hạn thấp nhất. Từ giới hạn này dần dần nâng cao lên, kinh giáo là tiêu chuẩn, y theo tiêu chuẩn này, sửa đổi khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác của chúng ta. Mỗi niệm đều tương ưng với kinh giáo, đây gọi là thiện hạnh, gọi là chánh hạnh. Nếu như trái với kinh giáo, đây là ác hạnh, tà hạnh.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 519

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 519 PAGE 2

Tập 520

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 03.08.2011

Địa điểm: Phật Đà Giáo Dục Hiệp Hội_HongKong

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 659, hàng thứ bảy từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ đoạn giữa.

“Sát thương, sát sanh đến chết hoặc thương tổn thân nó”. Hai chữ sát thương này, hiện tượng này chúng ta đều nhìn thấy khắp nơi. Hôm qua có một vị đồng tu, đem những tin phát sanh thiên tai trên thế giới, trong tháng bảy cho tôi xem, trong vòng tháng bảy xảy ra hơn 170 lần thiên tai. Từ trên danh mục này thấy được, tháng ba năm nay chỉ hơn 40 lần, tháng năm tháng sáu mỗi tháng đều gia tăng. Không ngờ trong vòng tháng bảy lại phát hiện thiên tai nhiều hơn hai tháng trước cộng lại, đây là nói thiên tai nhân họa trên toàn cầu.

Ở đây nói sát thương, đa phần là chỉ nhân họa. Thấy xu thế này, là mỗi tháng mức độ không ngừng tăng cao, thiên tai thì lần này nghiêm trọng hơn lần trước, chúng ta nên có cảnh giác cao độ. Tin tức từ nhiều nơi truyền đến, chúng ta nên dùng tâm thái như thế nào để xem nó? Người học Phật chơn chánh, đích thực giống như trong kinh nói, thứ nhất là phải chánh tín, có tín tâm kiên định. Học Phật, vào cửa Phật việc quan trọng đầu tiên là quy y, quy y nghĩa là gì? Quy là quay đầu, y là nương tựa. Trước đây chúng ta không có nương tựa, cũng không biết quay đầu, thật sự là tùy tâm muốn làm gì thì làm, có ý hoặc là vô ý đã tạo ra rất nhiều tội nghiệp. Hiện nay chúng ta đã hiểu, không chỉ là hành vi, dù là khởi tâm động niệm cũng đã tạo nên nghiệp. Thiện nhân có thiện quả, ác nhân có ác báo, nhân quả báo ứng không sai chút nào.

Trong xã hội hiện nay, hoàn toàn giống như những gì trong kinh nói. Đọc sáu phẩm kinh văn này, từ phẩm 32 đến phẩm 37, chúng ta hầu như cảm nhận được đây là Đức Phật cố tình nói cho người của thời đại chúng ta. 3000 năm trước ngài đã biết xã hội hôm nay phát sinh những điều gì, ngài dạy chúng ta muốn cứu bản thân, muốn cứu gia đình, muốn cứu xã hội và muốn cứu địa cầu này, quan trọng nhất là phải có chánh tín. Chánh tín phải có nơi nương tựa, nương tựa ai? Nương tựa Phật Bồ Tát, Phật Bồ Tát ở đâu? Các ngài ở trong bộ kinh này, bộ kinh này là nơi để ngày nay chúng ta quy y, để chúng ta siêng năng học tập. Y theo lý luận, phương pháp để thay đổi tâm hành của mình_hành vi bất thiện. Thật sự làm được đoan tâm chánh ý, chúng ta mới có thể xa rời sự sợ hãi, xa rời sự lo lắng, thiên tai giáng xuống cũng không kinh không sợ, chân thành niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Chúng ta thâm tín không nghi ngờ, Phật A Di Đà nhất định đến tiếp dẫn. Việc sát thương này mỗi tháng đều có.

“Thôn đạm”, ở đây Hoàng Niệm Tổ đưa ra là súc sanh: Rắn có thể nuốt nhái, nhái lại ăn giun, nên gọi là ăn nuốt lẫn nhau, ý này giống như người hiện nay nói là mạnh hiếp yếu. Tưởng rằng như vậy là đương nhiên, không ngờ rằng đều đang tạo tội nghiệp. Rắn nuốt nhái, chúng ta thử hỏi: Rắn có bị đền mạng chăng? Trong định luật nhân quả, nợ mạng trả mạng, nợ tiền trả tiền, quả báo đền trả không sai chút nào, đây đều là nợ mạng phải trả bằng mạng. Trong giới động vật, chúng ta xem đoạn văn này, nghĩ đến nợ mạng trả mạng đời đời kiếp kiếp không bao giờ dứt, trả không hết!

“Mấy câu ở trên, nói rõ về tội ác sát sanh”, đây là đoạn nhỏ thứ nhất. Chúng sanh trong thế gian đều đang tạo nghiệp sát. Đoạn tiếp theo nói đến sự trừng phạt đối với ác nghiệp_Quả báo đã hiện tiền.

“Không biết làm thiện, thậm chí không chịu làm việc thiện”, đây là một đoạn nhỏ, đoạn nhỏ này chỉ có mấy câu như vậy: “Không biết làm thiện, về sau chịu sự trừng phạt, nên mới có người nghèo khổ xin ăn, cô độc, đui điếc, câm ngọng, si ác, tật nguyền, đều do nhân đời trước không tin đạo đức không chịu hành thiện”, chính là đoạn kinh văn này. “Đều nói lên sự lỗi lầm khi làm ác. Rộng nói về việc bất thiện như sát hại sanh mạng”.

Thế gian này phước báo càng lớn thì nghiệp sát sanh càng nặng. Nên phải chịu sự “cùng khất”, nghĩa là bần cùng, đi xin ăn để sống qua ngày. “Cô độc: không có cha gọi là cô, không có con gọi là độc”, đây là điều vô cùng thê thảm của nhân gian. Trẻ em không có cha, tuổi già không có con cái nuôi dưỡng, gọi là lẻ loi hiu quạnh. Đại sư Cảnh Hưng nói: “Cô là không có cha mẹ, độc là không có con cái”, tuổi già không có người chăm sóc, lúc nhỏ không có ai quan tâm, đây là điều rất bi thương, tất cả đều là nghiệp báo. “Lung” là tai không nghe được, “manh” là mắt không nhìn thấy được. “Âm” là câm, miệng không thể nói, “âm á” đều là miệng không nói được. “Si” là ngu si, ngốc nghếch. “Ác” là hung ác, chúng ta thường nói là lòng dạ độc ác. “Uông” là yếu, thân thể ốm yếu, trí lực suy nhược, đều là thuộc về loại này. “Cuồng”, ngày nay chúng ta gọi là thần kinh không bình thường.

Những gì ở trên nói đều là do “không tin đạo đức, không chịu hành thiện”, đây là nói ra tất cả những nguyên nhân của quả báo. Xã hội ngày nay phổ biến không tin đạo đức, cho rằng luân lý đạo đức mà các bậc thánh hiền nói, là các bậc đế vương thời cổ đại, dùng những thủ đoạn này là gạt nhân dân, để đạt được mục đích chuyên chế của họ. Hiện nay người ta đều phê bình như vậy. Bởi thế đạo đức không còn, luân lý cũng không còn, cũng không cò thiện tâm thiện hành. Hiện nay con người sùng bái tự do, dân chủ, dân chủ là gì? Là chúng ta tự làm chủ, không ai quản được tôi, tự do, tôi muốn làm gì thì làm đó, luân lý đạo đức không ràng buộc được họ, hoàn toàn vứt bỏ. Cha mẹ, thầy tổ không quản giáo họ được, vì họ có tự do, họ có nhân quyền. Pháp luật quốc gia cũng không ràng buộc được họ, họ sẽ đi theo chỗ sơ hở của pháp luật. Thật vậy, xã hội hiện nay gọi là vô pháp vô thiên. Chúng ta hiểu được những nguyên nhân này, thì có thể ý thức được hiện nay chỉ có một phương pháp để giải quyết, phương pháp này đã hiện tiền, chính là ông trời quản lý họ. Tuy con người không tin vào ông trời, nhưng ông trời giáng xuống những trừng phạt, quý vị cũng phải gánh chịu, ngày nay gọi là thiên tai tự nhiên.

Người học Phật chúng ta hiểu, nhất định không có gì gọi là thiên tai tự nhiên. Đại tự nhiên là thuần tịnh thuần thiện, đại tự nhiên là tốt đẹp vô cùng, tự nhiên làm sao gây tai họa cho chúng ta? Vì vậy thiên tai là do con người tạo nên, là tâm hành bất thiện của nhân loại chiêu cảm những thiên tai này. Như trong kinh thường nói với chúng ta. Bây giờ chúng ta phải tìm ra nguyên nhân thiên tai, nguyên nhân của nó chính là 15 chữ. Những gì con người hiện nay tạo là ác nghiệp sát đạo dâm vọng tửu. Những gì trong lòng con người hiện nay nghĩ đến là tham sân si mạn nghi, đây là nhân của ác. Những biểu hiện tâm trạng của người bây giờ là oán hận não nộ phiền, tất cả có 15 chữ. Do nó mà xã hội hỗn loạn, địa cầu thiên tai khác thường. Đối với tật bệnh của bản thân là phiền não, lo lắng, sợ hãi, thân tâm bất an, biểu hiện bên ngoài là tánh tình nông nổi. Ứng đối trong hoàn cảnh này chính là lũ lụt, núi lửa bạo phát, nhiệt độ địa cầu tăng cao. Hiện nay nhiệt độ rất khác thường, nóng trên 40 độ, cái lạnh rét mướt còn hơn cả mùa đông, âm dưới hai ba mươi độ, rất khác thường, vì sao lại khác thường? Vì nhân tâm khác thường.

Trong Tả Truyện có câu nói: “nhân khí thường tắc yêu hưng”, đầu tiên là con người khác thường, sau đó là sơn hà đại địa khác thường. Người bình thường là gì? Là nhân lễ nghĩa trí tín, đây là người bình thường. Trong Phật pháp gọi là ngũ giới: Không sát sanh, không trộm cắp, không dâm dục, không vọng ngữ, không uống rượu, đây là người bình thường.

Ngày xưa trong đại điển tế kỵ nhất định phải dùng rượu, rượu này đựng rượu gì? Huyền tửu, huyền tửu là gì? Là nước trong, khi lễ là dùng cách này, nên cổ nhân gọi là rượu nhạt, kính thần, kính khách quý. Người có đức, có lễ mới giống con người. Nếu như con người vứt bỏ ngũ giới, vứt bỏ ngũ thường, ngũ thường là nhân lễ nghĩa trí tín. Đây gọi là “khí thường”, nghĩa là vứt bỏ pháp tắc quy luật. Xã hội sẽ biến thành gì? Yêu ma hưng thịnh, yêu ma quỷ quái đều xuất hiện. Con người khác thường, yêu ma quỷ quái xuất hiện. Câu nói đó của cổ nhân, và xem lại xã hội hiện tại của chúng ta, không phải chính là như vậy sao? Mấy ngàn năm trước lại nói một cách rõ ràng như vậy rồi.

Xã hội ngày nay xảy ra vấn đề, rất nhiều chí sĩ thương dân yêu nước đang nôn nóng tìm phương pháp hóa giải, phương pháp khôi phục sự bình thường, tôi cũng gặp không ít người. Chúng ta bình tĩnh, quan sát kỹ càng, tai nạn trong xã hội ngày nay, căn nguyên thật sự chỉ có một, là chúng ta đã quên lãng giáo huấn của tổ tông. Chẳng những là lãng quên, mà còn vứt bỏ không cần nó nữa, nên bây giờ mới xảy ra chuyện, như vậy phải giải quyết như thế nào? Làm sao để cứu vãn? Phải ngoan ngoãn thành tâm sám hối, tìm tất cả những gì của tổ tông trở về, vấn đề liền được giải quyết. Cổ nhân dạy chúng ta ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức, hãy tìm lại những thứ này, như vậy xã hội mới khôi phục trở lại thái bình thịnh thế. Trong Phật pháp đại thừa, chỉ cần tìm lại tam quy, ngũ giới, thập thiện, vấn đề liền được giải quyết ngay. Có được mấy người thật sự giác ngộ? Mấy người thật sự quay đầu? Được mấy người có thành ý, có tâm cung kính đối với giáo huấn của cổ thánh tiên vương, và của Chư Phật Bồ Tát?

Chúng ta thử nghĩ xem, trước đây lúc chúng tôi còn trẻ, thân cận một vị trưởng giả, biểu hiện ra sự thành kính không bằng cổ nhân, nhưng hơn xa so với người ngày nay. Thái độ của chúng tôi khiêm tốn, chân thành, cung kính, ngôn ngữ đơn giản trong sáng, chữ viết rất ngay ngắn, từng nét rõ ràng không viết láu. Người ngày xưa xem điều gì? Xem tâm đoan chánh, thật thật, cung kính của người, họ xem điều này. Còn chữ viết đẹp hay xấu không sao, từng chữ từng nét ngay ngắn thẳng hàng, đây gọi là kính.

Chư vị nên xem tỷ mỉ chữ viết của ngài Ấn Quang, ngài không phải là nhà thư pháp, nhưng xem kỹ chữ của ngài, từng nét từng chữ rất cung kính, điều này còn đáng quý hơn cả nhà thư pháp, vì sao vậy? Vì nó hiển lộ ra từ chân tâm của ngài. Nhà thư pháp là tác phẩm nghệ thuật, tuy chữ đẹp nhưng chân thành cung kính không bằng đại sư Ấn Quang. Chữ của ngài tuy không đẹp lắm, không sánh được với các nhà thư pháp, nhưng tinh thần của ngài các nhà thư pháp không sánh được. Từ trong văn tự có thể nhận ra ngài dạy người khác thành kính, chính ngài đã làm được, từng nét từng chữ tuyệt đối không cẩu thả. Hiện nay trong chúng ta, mỗi ngày người ta viết giúp tôi rất nhiều thứ, nhưng không có ai viết từng nét từng chữ cung kính như vậy.

Ngày xưa nếu muốn tham gia thi cử, quan chấm thi thấy bài làm của quý vị viết không đàng hoàn là họ không xem, không cần quý vị. Điều đầu tiên là họ xem chữ viết, xem quý vị có thành kính chăng, nếu như không có thành kính, cho dù văn chương hay đến mấy cũng không chọn, vì sao vậy? Vì quý vị có tài nhưng không có đức, chọn người đầu tiên là chọn đức, tài xếp hàng thứ hai, coi như cửa ải đầu tiên không qua được.

Thế nên con người bây giờ không biết viết, không sao, giống như ngài Ấn Quang vậy, chữ viết rất ngay ngắn cung kính, đó là số một đấy. Các pháp thế xuất thế gian đều đạt được từ sự cung kính. Không có tâm cung kính, số mạng quý vị có tài có phú quý, nhưng phú quý đó không hưởng được bền lâu. Nếu như không tích đức sâu dày, thông thường không giữ được một đời, chỉ hưởng được vài năm, đến lúc già thân bại danh liệt, đó là do phước quá mỏng. Không biết tích phước, khi có phước thì phung phí, hưởng hết là xong, lúc già thật đáng thương.

Suốt đời Đức Phật dạy chúng sanh tích phước, bản thân ngài cũng làm gương cho người khác. Nói như bây giờ là nhất định không được lãng phí. Từ trong kinh điển, chúng ta thấy được hành nghi của Đức Thế Tôn.

“Phải lãnh lấy rất nhiều ương phạt”. Ương là họa, phạt là tội, đều ở trên thân thể chúng ta, đều ở trong tâm chúng ta, người này sống ở thế gian thật đáng thương, thật đau khổ. Tuy chư Phật Bồ Tát đại từ đại bi, nhưng tội nghiệt này phải tự làm tự chịu, không ai thay thế được.

Tiếp theo là như trong kinh nói về “tôn quý”. “Nó có tôn quý, hào phú, hiền minh, trưởng giả, trí dũng, tài đạt”, từ đâu mà có? “Đều do đời trước từ hiếu, tu thiện tích đức mà có”. Thiện có thiện báo, ác có ác quả. “Biểu trưng làm thiện thì được, còn làm ác là rõ ràng mất rất nhiều”. Dùng thiện và ác để so sánh, khiến chúng ta ấn tượng càng sâu. “Người tôn quý, hào phú cho đến phú quý ở thế gian”. Quý là có địa vị trong xã hội, phú là sở hữu của cải, đây là điều mà trong lòng người thế gian luôn hy vọng đạt được. Thông thường chúng ta nói địa vị cao thì tiền bạc nhiều, nhưng có lúc không thể được cả hai, quý mà không phú, ngược lại phú mà không quý. Trong xã hội hiện nay, hình như phú và quý đã hợp thành một thể, ngày xưa không như vậy. Ngày xưa quý nhất định có đức có tài hoa, không nhất định giàu có. Trong lịch sử chúng ta thấy rất nhiều, sau khi các bậc danh thần về hưu đều rất thanh nhàn tự tại, đời sống vật chất như người bình thường, rất nhiều! Làm quan phải làm quan thanh liêm, không được tham của hối lộ, nên làm quan thu nhập rất giới hạn. Quốc gia cho quý vị bổng lộc, làm sao có thể phát tài được, nếu phát tài thì tài đó từ đâu đến? Nhất định có vấn đề. Ngày xưa học hành ưu tú mới được làm quan_sĩ chính là làm quan. Hiện nay không như vậy, xã hội bây giờ đã thay đổi. Xã hội ngày xưa, người đọc sách được coi trọng nhất: Sĩ nông công thương, nông dân xếp hàng thứ hai, công nhân xếp gàng thứ ba, thương nhân ở sau cùng. Xã hội ngày xưa, hàng thương nhân dù có giàu có đến mấy, tài sản đến ức vạn đi nữa, nhưng trong một buổi tụ hội chỗ ngồi của họ dưới cùng, vị trí bàn đầu tiên là dành cho những người đọc sách. Có thể họ là một vị tú tài nghèo, trong nhà không đủ ăn. Xã hội tôn sùng đạo đức, không sùng bái của cải, nên xã hội được an định, nhân dân không tranh, không có cạnh tranh, xã hội thời đó rất an định. Xã hội bây giờ thích cạnh tranh, cao hơn cạnh tranh là đấu tranh. Chúng ta thường nghe cái gọi là đấu tranh vì quyền lợi, tranh quyền đoạt lợi. Cổ nhân dạy khiêm nhường, có học vấn, có đạo đức, nhưng suốt đời không làm quan, họ làm gì? Dạy học, các bậc thánh nhân của thế xuất thế gian đều đi theo con đường này, công đức dạy học rất lớn, vì sao vậy? Họ vì quốc gia, vì xã hội, vì thiên hạ mà đào tạo nhân tài, công đức này rất lớn. Nên dạy học là sự nghiệp vĩ đại nhất, cũng là sự nghiệp tự tại nhất, an vui nhất, như thầy Phương Đông Mỹ nói: Hưởng thụ cao nhất của đời người.

Hiện nay dạy học còn vui hơn ngày xưa, vì sao vậy? Vì ngày xưa dạy học trò đều ở trước mặt, hiện nay dùng mạng, ti vi, học sinh đều học từ xa. Học sinh thật sự có duyên, thật sự có chí, lập chí hiếu học, hy vọng thành thánh thành hiền, thành Phật thành Bồ Tát ngay trong đời này, không cần ở bên cạnh mặt đối mặt, không cần. Học qua mạng, qua ti vị cũng có thể đạt được mục tiêu này, cổ nhân cũng có nhưng ít, gọi là đệ tử tư thục. Ngày xưa Mạnh tử là người đầu tiên, ông rất hiếu học, ngưỡng mộ Khổng tử, nhưng Khổng tử đã qua đời, phải làm sao? Sách của Khổng tử còn lưu lại, nên ông tìm những trước tác của Khổng tử, học tập bằng cách đọc sách Khổng tử. Có vấn đề gì thì hỏi học trò của Khổng tử, lúc đó học sinh của Lão phu tử vẫn còn, ông học rất thành công. Nên người đời sau đều xưng Khổng tử là Chí Thánh Tiên Sư, xưng Mạnh tử là Á Thánh, bậc thánh nhân thứ hai, chứ không phải 72 hiền nhân lúc Khổng tử còn tại thế, không phải, là Mạnh tử. Hay nói khác đi, Mạnh tử thành tựu còn hơn 72 vị hiền nhân, ông đã mở ra trường hợp này, trường hợp này mở ra quá tuyệt vời. Chúng ta không tìm được thầy, thì tìm người xưa. Học Nho thì tìm Khổng tử để học, giống như Mạnh tử vậy, hiếu học là sẽ thành công. Học Phật đừng tìm ai khác, nên tìm Đức Thế Tôn. Học Tịnh độ thì tìm Phật A Di Đà, tìm người khác mà làm gì? Kinh điển đều còn, chỉ cần siêng năng đọc, phải có lòng tin đọc lần này rồi đến lần khác, mỗi lần đều lãnh hội được như vậy mới có thể thâm nhập.

Khi nào mới có thể hiểu được chân thật nghĩa trong kinh điển? Lúc không còn vọng niệm, nói với chư vị, vọng niệm không còn chính là đã tiêu hết nghiệp chướng, chân tâm hiển lộ. Chúng ta dùng chân tâm để đọc kinh Phật, cũng giống như Đức Phật đến thuyết pháp, như vậy mới có thể nhập vào cảnh giới Phật, thành Phật. Vì sao thông thường người ta nghe và đọc kinh mà không thành Phật được? Quá nhiều vọng niệm, quá nhiều ý kiến, quý vị không phải dùng tâm thành kính, mà đang dùng tâm nghi hoặc, tâm nghi hoặc làm sao hiểu được ý của thánh nhân? Ý của thánh nhân là gì vậy? Là tự tánh chân thật nghĩa của mình, kinh điển của thánh nhân là từ trong tự tánh hiển lộ ra. Bây giờ quý vị dùng chân tâm, không dùng vọng tâm, chân tâm chính là tự tánh. Làm gì có chuyện không thấu triệt, khi ta dùng tự tánh để xem những gì hiển lộ ra từ tự tánh. Ta sẽ hiểu thấu tất cả, chính là đạo lý như vậy. Phật là ai? Phật là chính mình, không phải ai khác. Phật A Di Đà là tự tánh giác, Đức Thế Tôn là tự tánh thanh tịnh từ bi. Tất cả pháp không rời tự tánh, Phật Bồ Tát cũng không ngoại lệ. Phật pháp được gọi là nội học, mọi người đều bình đẳng: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”. Lời nói này là thật, hoàn toàn không hề hư vọng, vấn đề là có nghe hiểu câu nói này hay không? Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, quý vị xem, không phải đều là nói đến điều này sao? Tâm tưởng thiện, quý vị sẽ được tôn quý, hào phú, hiền minh, trí dũng, sẽ được như vậy. Còn như tâm hành bất thiện, thì quý vị bị đui điếc, câm ngọng, nghèo cùng, cô độc, bị những quả báo như vậy.

Xã hội ngày nay vấn đề nạo phá thai rất thịnh hành, quả báo họ nhận lấy là gì? Họ nhận lãnh sự cô độc, nghèo khó, đây là quả báo mà họ phải chịu. Tương lai khi họ đầu thai vào cõi người, mồ côi cha mẹ, vì sao vậy? Vì đời trước quý vị giết trẻ nhỏ, nên phải chịu quả báo này, đến khi về già không có con cái, không ai chăm sóc. Người thế gian không hiểu đạo lý này, không biết chân tướng sự thật, nếu như biết được chân tướng sự thật có thể làm được điều này chăng? Quá thất đức.

Xã hội bây giờ con người không cần con cái, con cái là phiền toái, đến lúc già không ai phụng dưỡng, người già thì như thế nào? Chúng ta thường nghe rằng, trong viện dưỡng lão thường xuyên có người tự sát. Tự sát không giải quyết được vấn đề, đời đời kiếp kiếp họ phải chịu quả báo này, đến khi nào mới trả hết nợ này? Toàn là tự làm tự chịu.

Nên đoạn này nói đến: “Tôn quý, hào phú, hiền minh, trí dũng, tài đạt, cho đến những bậc nhân hiền trí sĩ”. Thánh nhân, hiền nhân, người có thông minh tài trí, nhưng những người này không nhất định là giàu có. “Bậc trưởng giả nghĩa kiêm cả hai”, tôn quý cũng có thể gọi là bậc trưởng giả, lớn tuổi rồi, hào phú cũng có thể gọi là trưởng giả, hiền minh tài đạt đều có thể gọi là trưởng giả. Nhưng ngày xưa thông thường phải trên 40 tuổi, người khác mới dùng cách tôn kính này xưng hô với quý vị.

“Đây là cách xưng hô đối với những người giàu có và đầy đủ đức độ, lại là xưng hiệu của những người lớn tuổi nhiều tiền. Những người phú quý hiền trí ở thế gian, đều do trong đời quá khứ từ bi tận hiếu, tu thiện tích đức mà có”. Ở đây nói rõ ra tiền nhân hậu quả, nếu chúng ta muốn đạt được thiện quả của thế gian, tôn quý hào phú đều là quả thiện. Tất cả những hành vi thiện, gốc của nó chính là hiếu đạo. Phật pháp là sự đạo, sự đạo kiến lập trên cơ sở của hiếu đạo.

Trong Quán Kinh Đức Phật dạy về Tịnh Nghiệp Tam Phước, là căn bản lớn của tất cả Phật pháp. Đức Phật nói rất rõ ràng, ba điều này đích thực là tịnh nghiệp chánh nhân của Chư Phật ba đời, quá khứ, hiện tại, vị lai. Bất cứ Bồ Tát nào tu hành thành Phật, đều là lấy điều này làm căn bản, nếu không có căn bản này họ không thể thành tựu.

Câu đầu tiên: “Hiếu dưỡng phụ mẫu”, câu thứ hai là: “Phụng sự sư trưởng”, thêm nữa là “từ bi bất sát, tu thập thiện nghiệp”, đây là bốn câu trong điều đầu tiên. Hiếu thân đứng hàng đầu, tôn sư đứng thứ hai, do đó chúng ta hiểu được, sau khi Đức Thế Tôn diệt độ, hàng đệ tử của ngài đi khắp nơi truyền giáo, đi dạy học. Chỉ có nhánh truyền đến Trung quốc là thành công rực rỡ, gọi là mọc rễ, khai hoa, kết trái, vì sao vậy? Từ xưa đến nay Trung quốc nói đến hiếu đạo, chú trọng hiếu thân tôn sư. Bởi thế Phật giáo gặp duyên này, cũng giống như thực vật gặp mảnh đất tốt, có lợi cho việc sanh trưởng, nó đã được nuôi trồng thành công ở đây, trái lại Phật pháp ở Ấn độ hiện nay không còn.

Những chân tướng sự thật này, chúng ta cần phải tư duy quán sát một cách sâu sắc, sau đó biết tầm quan trọng của hiếu thân tôn sư, không thể không siêng năng học tập. Không có tâm hiếu thân tôn sư thật sự, cho dù Khổng Mạnh đến dạy, hay Chư Phật Bồ Tát đến dạy, quý vị cũng không học được, cách nào cũng không thành tựu. Chúng ta không thể không biết nguyên nhân. Thực tế mà nói, thầy dạy chúng ta là duyên, vậy nhân là gì? Nhân là bản thân vốn đầy đủ. Các bậc thánh hiền dạy rằng: “tánh người vốn thiện”, đó là nhân. Còn Đức Phật dạy: tất cả chúng sanh vốn là Phật, đây là nhân, vốn là Phật. Vậy chư Phật Bồ Tát giúp chúng ta điều gì? Giúp chúng ta làm Phật, trở về cái vốn là Phật. Quý vị vốn không phải là Phật, thì đối với quí vị các ngài cũng đành chịu. Nhưng vì quý vị vốn là Phật, đây là nhân thật sự, nên chúng ta phải biết tự ái, phải biết tự trọng. Mình vốn là thánh, vốn là hiền, vốn là Phật, vốn là Bồ Tát, vì sao bây giờ trở thành như vậy? Do vậy liền sanh khởi lòng hổ thẹn, lòng sám hối, mới thật sự quay đầu được, quay đầu chính là trở về bản thiện của chính mình!

“Hành từ”, hành là chỉ hành vi, khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác, tiêu chuẩn đầu tiên là gì? Tiêu chuẩn vĩnh hằng chính là từ bi. Thế nên cổ nhân luận về Phật pháp, Phật là gì? Chư vị tổ sư đại đức nói: “từ bi vi bổn, phương tiện vi môn”, đây chính là Phật. Từ bi là yêu thương, phương tiện là làm sao để biểu đạt yêu thương này ra, phương là phương pháp, dùng phương pháp gì để biểu đạt nó. Nghi là phương pháp thích hợp nhất, nên phương pháp không phải là nhất định. Phương pháp thích hợp nhất, thiện xảo nhất gọi là phương tiện. Hoàn toàn từ bi, từ bi thanh tịnh, từ bi bình đẳng, từ bi chân thành đối với tất cả mọi người, tất cả pháp, đây chính là Phật.

Những người phú quý hiền nhân ở thế gian, quá khứ làm những việc từ bi và tận hiếu, tu thiện tích đức. Nên ngày nay họ có địa vị cao trong xã hội, sở hữu rất nhiều của cải. Chúng ta thấy vậy, cung kính đối với họ, cung kính họ điều gì? Cung kính vì trong đời quá khứ họ biết hành từ tận hiếu, tu thiện tích đức. Nhưng trong đời này vận mệnh họ không tốt, không gặp được thầy giỏi hướng dẫn, nên họ bị mê. Họ không có tâm từ bi hiếu thuận, bản nguyện hành thiện tích đức cũng nhạt, họ không biết nên làm như thế nào. Bởi thế có địa vị, có tài phú là phước báo, nhưng làm sao vận dụng địa vị, vận dụng tài phú của họ, đó là trí tuệ, đây là pháp thế gian. Đức Phật không dạy chúng ta như vậy, Đức Phật dùng phương pháp này dạy chúng ta, vậy thì ngài đã làm quốc vương. Thân là thiên tử, thị hiện làm quốc vương, hoặc là thị hiện làm đại phú trưởng giả. Như Phạm Lãi người Trung quốc sự nghiệp lúc chìm lúc nỗi, rất giàu có, nhưng ông đã đem tất cả tài sản cứu tế bần cùng, phân phát hết rồi bắt đầu buông bán lại từ đầu. Làm được vài năm lại giàu, sau khi phát tài lại đem ra bố thí, người Trung quốc cung phụng ông làm tài thần là có đạo lý. Như trong kinh nói càng thí càng nhiều, bố thì mà phát tài thì càng phát càng nhanh. Lần đầu tiên buôn bán, làm vất vả được mười năm, vừa mới thành tựu lập tức đem ra bố thí. Lần thứ hai lại bắt đầu buôn bán nhỏ, mới năm năm đã phát tài. Đến lần thứ ba khoảng hai ba năm là phát tài, ngày càng nhanh. Bởi thế dùng tiền là trí tuệ, có tiền là phước báo, không biết dùng là tạo nghiệp, phước báo trong tam đồ, có tiền có thế không biết dùng cũng tạo nghiệp.

Vì vậy chư Phật Bồ Tát đa phần đều thị hiện thân xuất gia, quả thật buông bỏ tất cả, chỉ làm công tác dạy học. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là tấm gương tốt nhất cho chúng ta noi theo.

“Ở trên nói đến nhân quả không hề sai, cho đến những gì thấy được ở thế gian. Ở trên đưa ra những điều khác nhau như nghèo khó, cho đến tật nguyền hay bị ương phạt”, đây đều là hoa báo mà chúng ta thấy được. “Không biết cái khổ sau khi mạng chung còn vô cùng khốc liệt”.

Sáng sớm hôm nay tôi xem một phần tư liệu do một người đồng tu đưa đến, họ cầm đến cũng mấy hôm rồi, hôm nay tôi mới có thời gian để xem. Là hai vị đồng tu ở thành phố Thẩm Dương tỉnh Liêu Ninh, và một vị ở Nội Mông Xích Phong, ba người này đến HongKong thăm tôi. Chúng tôi không rói chuyện riêng biệt, nhưng họ viết bài này đưa cho tôi xem, nói đến một vấn đề. Họ đem theo một đĩa phim, nói đến chiến tranh của Trung Nhật. Những tướng quân, sĩ binh tử nạn trong lúc hai bên giao chiến, còn có bình dân, trong chiến dịch thương vong rất nhiều. Hiện nay ở trong âm gian ngày ngày vẫn còn đánh trận, vẫn chưa dừng lại. Vấn đề này chúng ta có thể lãnh hội được. Chiến tranh trong thời đại đó, chiến tranh đã kết thúc từ rất lâu, mười mấy năm, hai mươi mấy năm, ba mươi mấy năm, nhưng thường nằm mơ thấy chạy nạn, đánh trận. Điều này bản thân chúng tôi có kinh nghiệm, tôi cũng khoảng mười mấy hai mươi năm gần đây không mơ thấy chiến tranh. Ngày trước có, lúc mới học Phật cũng có, quý vị nói ấn tượng này sâu sắc biết mấy. Những người tử vong ở chiến trường vẫn đang sống trong chiến tranh, chết nhưng hồn vẫn đang chiến tranh, họ nói họ vẫn đang đánh. Khổ không sao nói hết! Đánh quá lâu không còn muốn đánh nữa, chơi chán không muốn đánh nữa, muốn hòa bình, muốn cầu siêu độ. Tội nghiệp sâu nặng thì đọa vào địa ngục, đi vào địa ngục, đó chính là chịu hình phạt.

Chúng tôi xem đĩa phim nói về Đường Thái Tông, đừng thảo luận tánh chất của đĩa phim này, là người hay quỷ không quan trọng. Chúng tôi không quan tâm điều này, chỉ cần chú trọng tin tức ông ta thổ lộ ra, ông đã lộ ra tin tức gì? Làm đế vương tạo nghiệp địa ngục, vẫn phải đọa địa ngục chịu tội, chúng ta chỉ ghi nhớ câu này là đủ, lợi ích rất lớn. Không phải nói làm hoàng đế giết người không có tội, giết người phải đền mạng, nợ tiền phải trả tiền, làm đế vương cũng không thể tránh. Cuối thời nhà Tùy xã hội động loạn, Đường Thái Tông khuyên cha khởi nghĩa, bình định được động loạn, phụ thân ông lên làm hoàng đế, vấn đề này trong lịch sử ghi chép rất rõ ràng. Thực tế phụ thân ông không có ý tạo phản, chính là ông khuyến khích, nên đích thực nhà Đường cũng nhờ ông mà có. Đường Thái Tông rất thông minh, võ nghệ cao cường, 16 tuổi làm tướng quân, 28 tuổi làm hoàng đế. Ông ta đã thổ lộ cho chúng ta một tin tức: Thật ra thống nhất thiên hạ_lúc đó gọi là thiên hạ, không gọi là quốc gia, thống nhất thiên hạ, không cần dùng thủ đoạn chiến tranh, có thể dùng văn hóa. Đây là bài học rất hay cho chúng ta. Ông nói dùng văn hóa thống nhất thiên hạ, khiến chúng tôi lập tức liên tưởng đến trong lịch sử Trung quốc có, có trường hợp này, đáng tiếc lúc đó họ không nghĩ đến. 3800 năm trước, bây giờ chúng ta nói 3800 năm trước, vua Thang, thời của vua Thành Thang, lúc đó là nước chư hầu, đều là nước nhỏ. Nước của ông chỉ có 70 dặm, phạm vi của đất nước ông chỉ có 70 dặm, 70 dặm mà làm vua thiên hạ. Lúc đó thiên hạ có mấy trăm nước chư hầu, đều nghe mệnh lệnh của ông, ông trở thành thủ lĩnh đại thống nhất, vì sao vậy? Vì ông rất giỏi trị vì thiên hạ, mọi người đến đó đều hoan hỷ, đều học tập theo ông, không dùng vũ lực.

Chu Văn Vương cũng là một nước nhỏ, chỉ có 100 dặm, vuông vức một trăm dặm. Trong lịch sử ghi chép, ông có 800 chư hầu phục tùng, tôn xưng ông làm thiên tử. Lúc đó tôn xưng thiên tử, không phải ông thật sự thống nhất chính quyền, không phải, mà là mỗi chư hầu đều nghe lời ông, đều phục tùng ông, vì ông có đức hạnh. Cho nên đã dùng sức mạnh văn hóa để thống trị. Không phân biệt quốc gia nhỏ hay lớn, chỉ cần anh làm tốt, mỗi người đều bằng lòng theo học tập, đây chính là không tạo nghiệp địa ngục.

Dùng thủ đoạn chiến tranh để thống nhất, thực tế mà nói tuy thống nhất, vẫn là do số mạng có, quý vị hà tất phải như vậy? Không dùng thủ đoạn này thì dùng một thủ đoạn khác, có thể, có thể làm được. Lúc đó phụ thân Đường Thái Tông làm quan địa phương của thời nhà Tùy, như một tỉnh trưởng bây giờ. Quý vị có thể trị lý thật tốt tỉnh này, mọi người đều phục tùng, đều nghe lời, quý vị sẽ trở thành thiên tử! Bởi vậy sau khi ông chết phải lãnh chịu tội báo này, ông mới giác ngộ, tạo nghiệp địa ngục thì đáng phải chịu tội địa ngục.

Vào thời Hạ Thương Chu, đặc biệt là Thành Thang và Chu Văn Vương, là tấm gương tốt nhất. Họ dùng văn hóa, dùng đạo đức, dùng nhân nghĩa chứ không dùng vũ lực. Thành Thang 600 năm, thời nhà Chu 800 năm, đây là tổ tông tích đức, bản thân không quên giáo huấn của tổ tông. Có thể trở thành thiên tử, có thể hưởng sự bình yên của đất nước mấy trăm năm.

Trước đây thầy Phương nói rằng: Pháp luật nhà Chu rất hoàn bị. Lúc đó thầy nói với tôi là Chu lễ, khuyên tôi nhất định nên xem cuốn sách này. Tôi không hứng thú đối với chính trị, thầy khuyên tôi rất nhiều lần nhưng tôi chưa từng xem qua. Thầy nói với tôi: Nếu như con cháu thời nhà Chu, đời này qua đời khác tuân thủ thực hành theo Chu lễ, thì hiện nay Trung quốc vẫn là thời nhà Chu. Thầy nói bộ pháp điển này của nhà Chu, giống như hiến pháp bây giờ, là một bộ lý niệm trị quốc, nó đứng đầu trên toàn thế giới. Bộ pháp điển này do Chu Công làm, vì sao lại làm hay đến thế? Mỗi niệm đều nghĩ cho nhân dân, không phải nghĩ cho mình. Vì vậy Chu công là người trong lòng Khổng tử khâm phục nhất, Khổng tử đích thực muốn học Chu Công, nhưng không có phước báo đó, vì không ai chịu dùng ông. Bản thân ông kiên trì theo quy phạm “đạo đức nhân lễ nghĩa”, không dùng thủ đoạn không chính đáng để đạt được chính quyền. Nếu lúc đó Khổng tử làm cách mạng, đoạt chính quyền rất dễ, bởi trong số học trò ông rất nhiều nhân tài, nhất định không làm điều này. Quốc quân dùng ông, ông sẽ làm việc cho họ, không chịu dùng là lập tức ra đi, đây là thánh nhân.

Như Phật giáo nói về giới luật: “Không làm quốc tặc, không báng quốc chủ, không lậu quốc thuế, không phạm quốc chế”, kiên trì thì nhất định làm được, đây là thánh hiền. Làm việc tốt nhất cho quốc gia cho dân tộc, không nhất định phải chấp chính, làm giáo dục càng tốt hơn, bồi dưỡng nhân tài cho quốc gia, đây là đại đức.

“Sau khi mạng chung, sẽ rơi vào cõi vô minh”, đây là tội báo_ngũ thông ngũ thiêu, đây là ngũ thiêu. Ngũ thông là quả báo của thế gian, ngũ thiêu là quả báo tam đồ trong tương lai. “U minh, thường gọi là minh đồ”, minh đồ là quỷ đạo, u minh giới. Chỉ chung là ba đường ác, chỉ riêng là quỷ thú và địa ngục.

Như Hội Sớ nói: “U minh còn gọi là minh đồ hoàng tuyền”. Quả báo ở trong địa ngục, ngạ quỷ. Đời người ngắn ngủi được mấy mươi năm, thật là mê hoặc điên đảo, tạo tội nghiệp như vậy, vì sao người hiện nay dám tạo? Vì không không tin. Thực tế mà nói chúng ta ở bên cạnh cũng thờ ơ lạnh nhạt, họ thật sự không tin ư? Chưa chắc như vậy. Thái độ họ như thế nào? Bán tín bán nghi, làm xong tinh thần hoảng hốt, tâm lý bất an, phải chăng là có thật? Nếu như có thật phải làm sao? Không có là tốt nhất. Đây là thái độ của người bây giờ. Nếu nói không có, nhưng điều này thật sự từng phát sinh rất nhiều, quý vị không cách nào giải thích được. Thậm chí chính mắt họ chứng kiến những tình huống này phát sinh, là bạn bè thân thích của họ, họ có thể không tin được chăng? Tin nhưng lại không có chứng cứ, không tin vậy sao nó có hiện tượng này? Rốt cuộc là có hay không có, không biết đánh bao nhiêu dấu chấm hỏi. Nhưng sau khi chết, câu hỏi này lập tức được giải, giải như thế nào? Họ nhập vào thân người khác, đến xin siêu độ, đến cầu siêu độ, những điều này hầu như trên toàn thế giới chúng ta đều thấy. Tôi gặp trường hợp này rất nhiều, từng hỏi họ, hỏi những linh hồn nhập thân người khác, tôi nói quý vị đến tìm chúng tôi làm gì? Vì sao không đi tìm người khác? Họ nói một câu rất tuyệt diệu: vì ngài tin! Họ đến tìm tôi vì tôi tin, nên họ đến tìm. Nếu tôi không tin họ tìm tôi cũng vô dụng, vì sao vậy? Vì không giúp họ siêu độ. Tôi tin nên họ đến tìm, lập bài vị cho họ, hoan nghênh mọi người cùng đến tu tập. Ở đây tôi không có pháp hội gì đặc biệt, chỉ có giảng kinh niệm Phật, nhưng đều hoan nghênh mọi người đến cộng tu.

Nhất định phải biết nghiệp nhân trong ba đường ác, Đức Phật nói rất rõ ràng, nguyên nhân chính là tham sân si mạn nghi, đây là năm độc. Tham tâm đọa vào đường ngạ quỷ, quỷ là tham. Nếu như con người tham lam, có duyên rất đặc biệt với quỷ, họ cảm ứng. Ngu si là súc sanh, ngu si là chân vọng, chánh tà, thị phi, lợi hại, họ không phân biệt rõ ràng. Họ chỉ thấy lợi nhỏ trước mắt, nhưng không biết là đại họa về sau. Nếu người thông minh trí tuệ, nhìn thấy cái lợi nhỏ trước mắt, về sau có họa lớn, họ sẽ không làm cái lợi nhỏ này, không cần, họ nhận ra rất rõ ràng. Sân nhuế là nghiệp nhân của đường địa ngục, con người nhất định phải học từ bi, phải học khiêm tốn, phải biết nhẫn nhường, đây là tu thiện tích đức. Khắp nơi tranh giành với người khác, quả báo ở trong tam đồ, quý vị tranh được, nhưng có thể hưởng thụ được mấy ngày? Như trường hợp của Đường Thái Tông, sự tôn quý của ông là do tranh giành mà có, là liều chết giành được, như vậy bất quá cũng hưởng thụ được 23 năm, ông chỉ làm hoàng đế được 23 năm. Ngạo mạn và hoài nghi trong ba đường ác đều có, ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục đều có. Đức Phật dạy chúng ta đây là năm độc. Phẩm kinh này rất dài, nói rất rõ ràng về năm độc. Sát đạo dâm vọng tửu, trong mỗi điều đều đầy đủ năm độc, cần phải cảnh giác cao độ. Mấy câu này là nói chung về ba đường ác.

Tiếp theo nói: “chuyển sanh thọ thân, cải hình dị đạo”. Đây là nói đến luân hồi. Nếu một người không thể vãng sanh, thì đây là tình hình thật sự trong lục đạo. Ở đây có đưa ra ví dụ. Hội Sớ nói: “Thoát thân người, thọ thân ngạ quỷ súc sanh, nên gọi là chuyển sanh thọ thân. Tứ sanh chuyển biến gọi là cải hình, lục đạo sanh tử gọi là dị đạo”. Tứ sanh là thai sanh, noãn sanh, thấp sanh, hóa sanh. Ví dụ bỏ thân chim sẻ, đây là đường súc sanh. Đời này làm chim sẻ, sau khi chết chúng vẫn ở trong đường súc sanh, nhưng chúng hiện ra thân chó, đầu thai làm chó, gọi là “thay hình”, thân chim sẻ đổi thành thân con chó. Từ cõi người chuyển qua đường súc sanh gọi là “khác đường”. Chúng sanh luân chuyển trong lục đạo. Những vấn đề này trước đây khi tôi ở Mỹ, có một bạn đồng học đưa tôi xem một phần tài liệu, hoàn toàn là do người nước ngoài làm. Nói có rất nhiều người, đời trước là súc sanh đầu thai làm người, chứng minh chuyện bỏ thân thọ thân trong lục đạo không phải là giả. Người nghiệp sát nặng, họ đầu thai thành loài bò bay cựa động, như chúng ta thường nhìn thấy con phù du trên mặt nước. Thọ mạng của nó chỉ có mấy tiếng đồng hồ, sáng sanh chiều chết, thậm chí một ngày sanh tử rất nhiều lần, gọi là vạn tử vạn sanh.

Trong kinh Đức Phật nói: “sanh tử bì lao”, những hiện tượng này ở trước mặt chúng ta nói lên điều gì? Nói với chúng ta rằng: Sanh tử vô thường, sanh tử là khổ, họ cứ mê mãi mà không biết giác ngộ. Mãi lo chuyện sanh tử, không có cơ hội nghe kinh, niệm Phật, dù Phật Bồ Tát đến cũng không độ được, bởi tập khí nghiệp chướng quá sâu nặng.

Lục đạo, ngoài Chư Phật Bồ Tát ra, A la hán rất rõ ràng, A la hán đã đoạn tận kiến tư phiền não. Trong lục đạo đã đột phá tầng không gian và thời gian, họ thấy rất rõ ràng minh bạch, họ vượt ra khỏi lục đạo. Hiện nay các nhà khoa học, cũng có một số nghiên cứu theo phương hướng này. Chúng ta có lý do tin vào khoa học, nhất định chuyển từ vật chất đến tinh thần, hiện nay khoa học lấy vật chất làm đối tượng, tương lai sẽ chuyển đến tinh thần. Sẽ phát hiện tinh thần và vật chất là một vấn đề, và vĩnh viễn không phân tách được. Phiền phức của khoa học hiện nay nghiêng nặng về vật chất, sơ suất tinh thần, tin vào vật chất, không tin vào tin thần. Ngày nay xảy ra những vấn đề này, họ không thể giải quyết. Một số nhà khoa học gần đây, họ không bài xích tinh thần, biết rằng tinh thần sẽ ảnh hưởng đến hiện tượng vật chất. Những thành quả nghiên cứu này, nếu được khẳng định phổ biến, đối với việc hóa giải thiên tai, khôi phục trật tự bình thường, nhất định có ích rất lớn.

Trong kinh nói: “Nê lê’ chính là địa ngục, “quyên phi” là loài trùng bay, “Nhuyển động” là loại trùng bò. Những loại trùng bay, loại trùng bò chạy, chúng đều có thọ mạng rất ngắn ngủi, hiện bày quả báo bất thiện nghiệp, khiến chúng ta tận mắt chứng kiến. Dù thời gian có ngắn, nhưng đối với chúng mà nói cũng là một đời, chúng sống như vậy có ý nghĩa gì chăng? Chúng đang thọ báo. Đức Phật nói câu này rất hay: “Nhân sanh thù nghiệp”, những động vật nhỏ này là hoàn trả nghiệp báo của chúng.

Đoạn kinh văn tiếp theo là ví dụ: “thí như thế pháp lao ngục, kịch khổ cực kình”, dùng điều này làm ví dụ. Gia Tường Sớ nói: “ví như vương pháp nghĩa là dẫn chứng tình huống, quả báo trước mắt nhẹ, đau khổ về sau”. Giống như pháp luật chế tài vậy, thẩm phán trước, phán tội hình có thời hạn và có vô thời hạn, nghiêm trọng nhất là tử hình. Trước khi chưa chấp hành tử hình, thì tay chân xiềng xích, khiến quý vị hành động không tự do, đây là ngũ thống mà trong kinh nói. Đến khi tuyên phán tử hình, đây là lúc đau khổ nhất. Lấy điều này để ví với quả báo.

“Trước hiện quả báo, sau mới vào địa ngục”, vấn đề này chúng ta bình tĩnh một chút, đầu óc tỉnh táo để quan sát, thì nó đều ở ngay trước mắt. Người tạo tội nghiệp sâu nặng, đầu tiên chúng ta nhìn thấy là tinh thần họ thất thường. Họ tạo nên tội nghiệp, thân thể luôn luôn bệnh tật, đây là ngũ thống, cảm ứng trên thân chúng ta, sau khi chết liền đi vào địa ngục.

Trong Địa Ngục Biến Tướng Đồ, thầy Giang vẽ thật không tệ, ông hoàn toàn nương vào Ngọc Lịch Bảo Sớ của Đạo Gia làm căn bản. Có một số đồng học xem qua, nói với tôi: Tranh vẽ rất có văn minh, địa ngục thật, đáng sợ hơn đây không chỉ gấp mười lần. Chúng tôi tin, mà địa ngục ngày càng gia tăng, vì sao vậy? Vì tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, nó không phải là pháp cố định.

Ngày xưa không có bom nguyên tử, hiện nay bom nguyên tử cũng có ở địa ngục. Lúc nó phát nổ, cả con người đều biến thành tro, ở trong địa ngục chịu hình phạt này. Tro đó dần dần tích tụ lại rồi biến thành hình người, bộc phát thêm lần nữa lại biến thành tro, đến khi nào mới hết? Không bao giờ dứt, ai chịu hình phạt địa ngục này? Ngươi chế tạo bom nguyên tử, người thả bom nguyên tử, vì sao vậy? Vì quý vị giết người như vậy, tương lai chắc chắn chịu quả báo này. Nên hiện nay địa ngục cũng rất mới mẻ, trước đây không có, hiện nay đều có.

Chúng ta nghe trong kinh nói về những nguyên tắc nguyên lý: “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, rất nhiều địa ngục mới. Còn có giết người bằng sinh vật hóa học, quý vị phải chịu quả báo này. Ngày xưa lúc nghiên cứu sinh vật, không tìm những động vật để ngày nào cũng giết chúng. Quý vị ngày ngày giết động vật để làm thí nghiệm, như vậy có chịu quả báo này chăng? Quý vị giết nhái, giết chuột, không có gì không lãnh chịu quả báo. Những đạo lý này chúng ta đều phải hiểu.

Chúng ta bị bệnh phải làm sao? Làm sao để trị liệu? Nếu như thật sự tin Phật, tin rằng: “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, chỉ cần tin vào câu này là đủ. Tật bệnh của chúng ta là do bất thiện niệm sanh ra, từ tham sân si mạn nghi sanh ra. Ngày nay chúng ta đoạn tận tham sân si mạn nghi, bệnh có lành được chăng? Nhất định lành, vì sao vậy? Vì mỗi tế bào đều khôi phục bình thường, bình thường chính là mạnh khỏe nhất. Đây không phải là mê tín, đây là chân tướng sự thật, tin thật mới được.

Chúng tôi nhớ lại vùng nông thôn ngày xưa, lúc chúng tôi còn nhỏ, khoảng đầu năm dân quốc, người dân quê trị bệnh thường cầu xin Phật Bồ Tát, lấy một ít tro tàn trong lư hương đem về uống, bệnh quả nhiên lành, đó là do lò hương trị lành ư? Bây giờ chúng ta biết là không phải, mà do tín tâm, tâm chân thành. Tín tâm đã trị lành bệnh, tàn hương bất quá chỉ là thuốc dẫn mà thôi. Không phải không có đạo lý, rất có đạo lý. Dù y dược có tốt đến đâu, nếu như không tin nó, quý vị uống cũng vô dụng, vì sao vậy? Vì hoài nghi nó. Thế nên Đức Phật dạy: Niềm tin là mẹ của các công đức, vô lượng vô biên công đức, đều sanh ra từ tín tâm. Trị lành bệnh là công đức, rời tín tâm thì không thể kiến lập được một pháp nào. Thế pháp, Phật pháp đều kiến lập trên nền tảng tín tâm kiên cường. Chúng sanh tạo nghiệp báo, nhất định quý vị nhìn thấy hiện báo trước, quả báo trong hiện đời. Sau đó quý vị thấy được quả báo của họ trong tam đồ. “Nên gọi là cực hình”, cực hình là quả báo trong tam đồ. “Nghĩa là làm ác phải thọ báo, thọ báo quả báo nhẹ trong hiện đời trước”. Quả báo trong hiện đời nhẹ là thiên tai trong ngày nay, quý vị phải lãnh chịu những tử nạn như thiên tai nhân họa. Đây là hoa báo, là quả báo trong hiện đời, sau khi chết thân phải chịu quả báo nặng hơn.

“Như trong vương pháp, trừng trị tội phạm, đầu tiên là trị những người trong ngục trước”. Trước tiên là đem người đó giam vào ngục, xiềng xích tay chân lại, quý vị đã chịu đau khổ, đây là ví dụ khổ báo trong hiện đời. “Sau cùng mới dùng đến cực hình, cắt đứt sinh mạng của họ”, ngày xưa là chém đầu. “Cực hình tức ví như địa ngục, khổ ở địa ngục giống như lửa đốt thân vậy”. Đạo giáo tin có địa ngục, Phật giáo cũng nói đến địa ngục. Các tôn giáo khác tuy không nói đến lục đạo, nhưng đều nói đến địa ngục. Đạo Hồi giáo có thiên đường, có địa ngục, chúng ta quan sát kỹ địa ngục các tôn giáo khác, họ cũng có cả một biển lửa, đại thể đều là tương đồng. Một biển lửa, như lửa đốt thân.

“Sau khi chết lại đọa vào trong tam đồ”, “nê lê” chính là địa ngục. “Cầm thú thuộc loại bò bay cựa động”, đây là đường súc sanh. “Địa ngục thọ khổ vô cùng nên gọi là cực hình”, trong ba đường ác, đường địa ngục chịu báo khổ nhất, địa ngục cũng vô cùng phức tạp.

Xem trong Hán Dịch nói đến hồn thần mạng tinh, nhưng Ngụy Dịch nói hồn thần tinh thức. Vô Lượng Thọ Kinh Sao nói: thức thứ sáu gọi là hồn thần, thức thứ tám gọi là tinh thức. Ngày nay mạng tinh tức thức thứ tám A lại da, và những người đến sau thì người đến trước làm chủ, nên gọi là mạng tinh. Người thế tục gọi A lại da là linh hồn, nhà Phật gọi là A lại da. Nó là thức sau cùng trong tám thức, thức này cũng gọi là bổn thức, vì sao vậy? Vì bảy thức trước đều từ nó mà sanh ra, nó là căn bản, cổ đức lại gọi nó là mạng tinh.

“Thức thứ tám này là tương tự tương tục”, quả thật là tương tự tương tục, đây là hiện tượng của nó. Thời gian nó tồn tại vô cùng ngắn ngủi, chính là một niệm mà Bồ Tát Di Lặc nói. Một khảy móng tay, nó có 320 triệu lần sanh diệt, nên biết mỗi lần sanh diệt đều là độc lập, niệm trước không liên quan gì đến niệm sau. Nhưng vấn đề phiền phức của nó là tướng tương tục, niệm trước vừa diệt thì niệm sau lại sanh, vĩnh viễn không gián đoạn, đến lúc nào nó mới đoạn? Thành Phật sẽ đoạn được.

Phật pháp nói nó là vô thỉ vô minh, vô thỉ vô minh chính là A lại da. Bình thường trong hội giảng kinh tôi thường nói đến khởi tâm động niệm, chính là A lại da thức, khởi tâm động niệm nhưng bản thân chúng ta không biết. Chúng ta nghe Phật dạy, ai thấy được khởi tâm động niệm? Trong kinh thường nói Bồ Tát bát địa, bát địa Bồ Tát nhìn thấy khởi tâm động niệm.

Hết giờ rồi, bài học sau chúng ta học tiếp đoạn này.

Hết tập 520

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 520 PAGE 1