Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 401/509

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Dịch giả
Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Tập 468

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 25.6.2011

Địa Điểm: Cao Hùng -Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 589, hàng thứ 2, bắt đầu xem từ câu Thắng Man Bảo Quật.

“Thắng Man Bảo Quật viết: Phật năng dĩ chánh pháp thọ dữ chúng sanh”. Chánh pháp là gì? “Chánh pháp giả, chân chánh chi đạo pháp. Như thị chánh pháp, vô tướng vô vi, vô phược vô thuyết, vô chư phân biệt, viễn ly điên đảo”. Đây là lược nói về tướng trạng của chánh pháp, 16 chữ này là tiêu chuẩn của chánh pháp. Dưới đây chú giải rằng, “vô tướng giả”- vô tướng là gì? Tịnh Ảnh viết: chư pháp tất không, danh vi vô minh”. Như trong kinh Đại Bát Nhã nói: “nhất thiết pháp, tất cánh không, bất khả đắc”. Đây là chánh pháp, đây là đạo pháp chân chánh. Chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ Tát thấy được, chúng sanh trong mười pháp giới không thấy được. Chúng sanh trong mười pháp giới cho rằng, cảnh giới mà 6 căn tiếp xúc được là thật, không phải giả, điều này là thấy sai hoàn toàn. Giống như những đứa nhỏ xem phim, nó tưởng rằng những hình ảnh trên màn hình đều là thật, không biết đó là giả, ví dụ này rất giống.

Chúng ta đọc đến Bồ Tát Xứ Thai kinh, thấy cuộc đối thoại của đức Thế Tôn với Bồ Tát Di Lặc mới hoàn toàn hiểu rõ. Hiểu rồi chúng ta khẳng định trong Bát Nhã kinh nói có lý, tất cả pháp quả thực là vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc, đây là nhìn thấu. Nhìn thấu rồi, chúng ta đối với những chấp trước, những phân biệt, những vọng tưởng về tất cả pháp, đều có thể buông bỏ hết. Vì sao vậy? Vì nhờ đây mới biết được chúng ta khởi tâm động niệm là sai, vốn không có tất cả pháp. Cho nên thuận cảnh thiện duyên không sanh khởi tham luyến, nghịch cảnh ác duyên không sanh sân nhuế, có thể vĩnh viễn duy trì tâm thanh tịnh bình đẳng giác, đó là chánh pháp, đạo pháp thật sự.

Nhưng chư pháp tất không, không có trí huệ chân thật thì không thấy được, không biết nó là không, đây gọi là vô tướng. Tướng tức vô tướng, tất cả hiện tượng đặt ngay trước mắt, biết được tướng này là huyễn tướng, là tướng sát na sanh diệt, là tướng liễu bất khả đắc, cho nên gọi nó là vô tướng.

“Hựu Niết Bàn kinh vân: niết bàn danh vi vô tướng”. Niết bàn là tiếng Phạn, cũng có thể giải thích là vô tướng. “Dĩ hà nhân duyên, danh vi vô tướng”. Nhân duyên là gì? Dưới đây giải thích rằng: “thiện nam tử, vô thập tướng cố”. Thập là 10 loại lớn, hàm nghĩa là vô lượng vô biên, tức là tất cả hiện tượng đều không ngoài 10 loại lớn này.

10 loại lớn này, “sở vị sắc tướng”, thứ nhất là sắc tướng, mắt thấy gọi là sắc tướng, tai nghe gọi là thanh tướng, mũi ngửi gọi là hương tướng, lưỡi nếm gọi là vị tướng, thân thể của chúng ta tiếp xúc gọi là xúc tướng, ngoài ra sanh là ra đời, trụ là sau khi ra đời trụ một đoạn thời gian, đến cuối cùng thì nó hoại, rồi diệt, cho nên sanh tướng, trụ tướng, hoại tướng, nam tướng, nữ tướng, Ở trong động vật thực vật, là tướng đực, tướng cái, đây gọi là thập tướng. “Vô như thị tướng, cố danh vô tướng”. Vô như thị tướng, nghĩa là trong tất cả hiện tượng không tìm ra 10 tướng. Vì sao vậy? Vì 10 tướng này là giả, không phải thật, đích thực là sát na sanh diệt, liễu bất khả đắc. Trong kinh điển đại thừa thường nói: “đương thể tức không, liễu bất khả đắc”. Đương thể tức không là hiện tượng, bất luận là lý hay sự, bất luận là tánh hay tướng, bất luận là nhân hay quả, chẳng có gì không phải là đương thể tức không, liễu bất khả đắc.

Người mê mất tự tánh, nhìn những thứ này cho rằng là thật, cho rằng thật sự tồn tại, cho nên 6 căn tiếp xúc những hiện tượng này thì họ khởi phân biệt. Sắc thanh hương vị xúc sanh trụ hoại này đều gọi là phân biệt. A La Hán, Bích Chi Phật vẫn có phân biệt, nhưng không còn chấp trước; phàm phu lục đạo có phân biệt, có chấp trước, phiền phức là ở chỗ này. Có phân biệt, sẽ không ra khỏi 10 pháp giới; có chấp trước, sẽ không ra khỏi lục đạo luân hồi. Nhưng chúng ta nên biết, luân hồi từ đâu mà có? Từ chấp trước mà có, quý vị không chấp trước vào các pháp, sẽ không có luân hồi. Luân hồi là giả, không phải thật. Quý vị có phân biệt sẽ có mười pháp giới, cũng là nói có pháp giới tứ Thánh, không còn phân biệt thì pháp giới tứ Thánh cũng không còn. Tuy pháp giới Tứ Thánh không còn, nhưng quý vị cũng chưa vượt thoát. Lúc nào mới vượt thoát được? Không khởi tâm, không động niệm là vượt thoát, không còn mười pháp giới. Đây là thật tướng của các pháp, tức là chân tướng. Thật tướng vô tướng, chân tướng vô nhất thiết tướng, ở đoạn này nói là vô tướng.

“Hựu Mật giáo ư thử cánh hữu thiển thâm nhị nghĩa”. Trong Mật giáo có hữu tướng và vô tướng, có thiển thích và thâm bí. “Kỳ thiển lược giả, vị phàm phu sở kiến sắc tâm chi chư pháp, sự tướng hiển liễu”. Rất rõ ràng. “Tâm tiền hiện hành, dị tri dị kiến, vị chi hữu tướng”. Trong lục đạo có chúng sanh nào nói những hiện tượng trước mắt là vô tướng không? Chẳng ai cho rằng đó là vô tướng, họ đều cho rằng có tướng. Thể tánh của các pháp, vô sắc vô hình, không có nhất tướng, nên gọi là vô tướng. Nói như thế chúng ta đều hiểu, thể tánh của các pháp là tự tánh, cũng gọi là pháp tánh, nó không có hiện tượng, nó có thể hiện tướng. Cho nên từ thể tánh mà nói là không tịch, vạn pháp giai không, liễu bất khả đắc. Từ sự mà nói, tất cả tướng đều ở trước mặt, chúng ta đích thực đạt được thọ dụng. Hiện tượng này là vô thường, là vô trụ, vô trụ tức là không thể dừng lại một chỗ, không thể dừng lại, nó lưu động, nó là pháp sanh diệt, nó không dừng lại. Kỳ thật giống như tivi của chúng ta bây giờ, những hình tượng trên màn hình, đạo lý này rất rõ, những hình ảnh này là động, không phải đứng im, nếu như đứng im thì biến thành đoạn phim, nó vĩnh viễn đang động.

Hiện tượng trong vũ trụ, Phật pháp gọi là biến pháp giới hư không giới, tất cả hiện tượng đều chuyển động, đều là đang động, niệm trước diệt rồi niệm sau sanh khởi, niệm này nối tiếp niệm kia. Nhưng quý vị phải biết, niệm trước không phải là niệm sau, niệm sau không phải là niệm trước, mỗi niệm không giống nhau, không có một niệm nào tương đồng, quý vị tìm không ra. Nói cách khác, không có niệm nào giống nhau, chỉ có thể nói là đại đồng tiểu dị, không hoàn toàn tương đồng, mỗi tướng đều là độc lập. Từ đâu sanh? Mê mất tự tánh thì hiện tượng xuất hiện. Chúng ta gọi loại này là hiện tượng tự nhiên, nó không có lý do, nó không có đến và đi. Đúng như trong kinh nói, đến không có chỗ đến, và đi cũng không có chỗ đi. Vậy nó sanh ra như thế nào? Tức là nhất niệm trước mắt. Nhất niệm này, Bồ Tát Di Lặc nói: “một khảy móng tay có 32 ức 100 ngàn niệm”, là ý niệm như vậy. Chúng ta không thể phát hiện nó. Khoa học kỷ thuật hiện đại rất giỏi, cũng không cách nào phát hiện nó. Hiện tượng này đích thực được giới khoa học thấy rồi, giới khoa học biết rằng tốc độ sanh diệt của nó rất nhanh, nhưng chỉ biết như vậy thôi. Không giống như Bồ Tát Di Lặc, Bồ Tát Di Lặc đã nói được con số chính xác, một khảy móng tay có 32 ức 100 ngàn niệm. Chúng ta thử tính xem 32 ức, một khảy móng tay này có bao nhiêu niệm? 32 ức niệm, đã nói ra chữ số rồi. Hiện tượng vật chất từ đâu mà có, là từ tâm niệm tích lũy mà sanh huyễn tướng, vì mỗi niệm đều đầy đủ ngũ uẩn- sắc thọ tưởng hành thức, mỗi niệm đều đầy đủ. Chúng ta không thể tìm ra nhất niệm trong ngũ uẩn, nên gọi nó là vô tướng, gọi nó là vô vi. Nhưng niệm này cùng tích lũy thì biến thành một ý niệm rất thô, chúng ta thấy được. Giống như nước bốc hơi, nước bốc hơi ở trong không trung chúng ta không nhìn thấy, nó ngưng tụ thành giọt mưa từ không trung rơi xuống, chúng ta thấy được, nó gặp không khí lạnh kết thành băng, chúng ta thấy được, nhưng nó ở trên bầu trời chúng ta sẽ không thấy. Trong bầu trời có nước hay không? Có, bầu trời đầy hơi nước, ngày nay chúng ta nói là độ ẩm, độ ẩm tức là hơi nước. Độ ẩm hôm nay là bao nhiêu, dùng máy móc có thể đo được, mắt thường nhìn không thấy, tai cũng không nghe được, nhưng thân thể cảm xúc được. Hiện tượng này chúng ta gọi là hiện tượng tự nhiên, hiện tượng tự nhiên sẽ sanh ra biến hóa, ai là chủ tể của nó? A lại da, chúng ta nói là ý niệm, khởi tâm động niệm đang làm chủ nó, tùy theo ý niệm của chúng ta mà sanh biến hóa. Trong Hoàn Nguyên Quán của Hiền Thủ quốc sư nói là “xuất sanh vô tận”, đại sư Huệ Năng thì nói “năng sanh vạn pháp”, cùng một ý nghĩa. Những ý nghĩa cạn này chúng ta hiểu, sâu một chút thì không hiểu. Thể tánh của các pháp là vô sắc vô hình, không tồn tại một tướng, gọi là vô tướng, ý nghĩa này cạn.

Thứ hai, ý nghĩa sâu hơn. “Kỳ thâm bí giả, vị hữu tướng giả, nhất thiết chi pháp, các các chi tướng, phân minh nhi trụ”. Tất cả tướng chúng ta thấy trước mắt, chữ “trụ” này là nói nó chưa mất đi. Trụ là tướng gì? Là tướng tương tự tướng tục. Vừa rồi nói, tuyệt đối không có hai tướng tương đồng. Phim như vậy, tivi cũng như vậy, không có hai hình ảnh tương đồng, nó đang biến hóa. Sự biến hóa này rất vi tế nên chúng ta không quan sát được, biến hóa rõ ràng mới quan sát được, vi tế quan sát không được, dùng máy móc đo thì có thể biết được một bộ phận mà thôi, không thể biết được hoàn toàn, biết được hoàn toàn phải dựa vào công phu tu chứng.

Dưới đây là nói về vô tướng. “Vô tướng giả, nhất tướng chi trung, cụ nhất thiết chi tướng, nhi nhất tướng bất lưu. Cụ nhất thiết chi tướng nhi vô nhất tướng, cố vân vô tướng”. Ý nghĩa này rất sâu, trong một tướng có phải là tất cả tướng hay không? Đúng như vậy. Chúng ta đang đọc chú giải này, ở trang 296 cư sĩ Niệm cho chúng ta biết, chấm nhỏ của một sợi lông, một hạt bụi. Chấm nhỏ đó hình dáng như thế nào? Ở trang 338 nói về vi trần, trích dẫn lượng tử mà giới khoa học thời cận đại phát hiện. Một điện tử bằng 100 ức lượng tử, tức là 100 ức lượng tử tụ lại thành 1 điện tử, điều này khoa học đã phát hiện ra. Nhưng những lời trong kinh Phật nói thì khoa học không phát hiện được. Đó là nhất tướng tức là 1/ 100 ức điện tử cực nhỏ này, một điểm nhỏ như vậy, nó đầy đủ tất cả tướng. Tất cả là tất cả tánh tướng, lý sự, nhân quả trong biến pháp giới hư không giới, có đủ trong một chấm này. Điều này khoa học chưa bao giờ nói đến, chỉ có trong kinh điển đại thừa nói đến mà thôi. Điều này có thật không? Thật chứ. Vì sao? Vì lớn là tự tánh, nhỏ cũng là tự tánh, tự tánh không có lớn nhỏ, tự tánh không có chân vọng, tự tánh không có mê ngộ, tất cả tương đối trong tự tánh đều không tồn tại, cho nên nói: “nhi nhất tướng bất lưu, cụ nhất thiết chi tướng nhi vô nhất tướng”, đây gọi là vô tướng. Ý nghĩa này nói rất sâu! Hạt nhỏ nhất này, ngày nay nói là lượng tử, trong đó có đủ đại thiên thế giới, trùng trùng vô tận. Đây có phải là sự thật không? Đúng vậy, không sai chút nào. Tuy trùng trùng vô tận, nhưng nó không có một tướng, đây gọi là vô tướng.

“Phi thị vô sức vô tướng giả”. Những thứ khoa học phát hiện chắc chắn là có hình có sắc, nếu không vô hình vô sắc thì họ không thấy được. Những hình sắc này đều là hư huyễn, không phải chân thật, điểm này khoa học biết được. Nhưng trong vật chất nhỏ như vậy bao hàm toàn bộ vũ trụ, thì thật không thể nghĩ bàn.

Khoa học kỷ thuật cận đại phát minh ra thẻ nhớ, một cái thẻ nhớ nhỏ, lớn bằng đầu móng tay, nhưng trong đó có thể dung nạp 1 bộ Đại Tạng Kinh, thật không thể nghĩ bàn! Chúng ta cảm thấy đây là hiện tượng lạ trong khoa học. Nhưng không biết rằng, đức Phật dạy chúng ta, cái nhỏ đó, nhỏ đến mức độ nào? 1/ 100 ức của một điện tử, trong đó nó dung nạp tin tức là biến pháp giới hư không giới, không sót vật gì, tất cả đều ở trong đó, khoa học không phát hiện ra. Nếu giới khoa học nghe được những lời này, họ sẽ gật đầu không phản đối, họ sẽ nói có khả năng này. Khoa học kỷ thuật bây giờ vẫn chưa đủ, vẫn chưa đạt đến cảnh giới này, rất có khả năng. Một điểm nhỏ như vậy nhưng tốc độ truyền phát tin tức nhanh không thể hình dung được, tuyệt đối không phải giống như sóng điện từ, tốc độ của ánh sáng mặt trời có thể so sánh với nó. Biết được ánh sáng của tốc độ, bây giờ biết được tốc độ nhanh nhất, một giây là 30 vạn km.

Trong kinh Phật dạy, tốc độ dao động trong tự tánh của chúng ta, bất luận là tư tưởng dao động hay vật chất dao động, nhục thể của chúng ta là vật chất, vật chất tồn tại đều thuộc về dao động, nó bất động thì vật chất này không còn. Như chúng ta xem những hình tượng trên màn hình tivi, nó bất động thì lập tức không còn nữa. Đều là tốc độ di động rất nhanh, khiến chúng ta thấy như là thật. Trong Hoàn Nguyên Quán của Hiền Thủ quốc sư nói rằng, bất luận là tư tưởng dao động hay vật chất dao động, tốc độ của nó là biến pháp giới hư không giới- chu biến pháp giới, vừa động tức là chu biến pháp giới. Vì sao? Vì pháp giới và chấm nhỏ là nhất thể, cho nên vừa động thì tất cả đều biết rồi. Giống như thân thể của chúng ta, thân là nhất thể, bất luận một chỗ nào trên cơ thể bị đau, thì toàn thân đều biết, đều biết chỗ đau này là ở đâu. Vì sao? Vì nó là nhất thể. Con người chúng ta và toàn thể vũ trụ, toàn thể vũ trụ giống như một người, một điểm nhỏ trên thân thể của chúng ta, nó có sự liên quan rất mật thiết.

Bất luận là chánh báo hay y báo. Hiền Thủ đại sư nói ba loại chu biến, thứ nhất là tốc độ- “chu biến pháp giới”, thứ hai là biến hóa, tức là ảnh hưởng, biến hóa- “xuất sanh vô tận”, thứ ba là nói về tâm lượng- “hàm dung không hữu”. Hàm là đối với thái hư không mà nói, “tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”. “Dung không” tức là tâm bao thái hư. Lượng, trong lượng có thể bao hàm, lượng lớn, “lượng châu sa giới”. Ngạn ngữ có câu: “lượng lớn phước lớn”. Người nào phước lớn nhất? Đức Phật. Vì sao? Vì lượng của Phật quá lớn, có thể bao dung tất cả. Người lượng nhỏ thì không thể bao dung, cho nên phước họ nhỏ. Quý vị muốn xem một người phước lớn chừng nào, thì hãy xem lượng của họ lớn chừng nào, thật sự lượng lớn phước lớn, bất luận là hiện tượng vật chất hay hiện tượng tinh thần, từ lượng mà nói đều không có giới hạn, chẳng có gì không thể bao dung, đây gọi là vô tướng. Cho nên dưới đây thêm một câu “phi thị vô sắc vô hình dã”, ý nghĩa này nói rất sâu, nó đích thực là chân tướng sự thật.

Chúng ta tiếp tục xem dưới đây. “Vô vi”. Vi là làm, “vô nhân duyên tạc tác viết vô vi”, ý nghĩa là “đồng ư vô tác”. Ở trước phẩm thứ 17 có chú giải về “vô tác”, chúng ta đã học qua rồi. Vô vi pháp là hiện tượng tự nhiên, hữu vi pháp có sanh có diệt, vô vi pháp là vô sanh vô diệt.

Thiên Thân Bồ Tát đem 660 pháp trong Du Già Sư Địa Luận quy nạp thành trăm pháp, đây là Bách Pháp Minh Môn luận của Pháp Tướng tông, nhằm đạt được mục đích dạy học dễ dàng. Biên tập rất hay! Nó được phân thành 5 khoa, tức là năm loại lớn. Trong hữu vi pháp có bốn loại là: tâm pháp, tâm sở hữu pháp, sắc pháp. Tâm pháp là hiện tượng tinh thần, sắc pháp là hiện tượng vật chất, còn một loại nữa là bất tương ưng hành pháp, ý nói là nó không phải tâm, tâm sở, sắc pháp, nhưng nó có liên quan với ba loại này, nó không thuộc về loại nào trong ba loại này, nó đều có liên quan với ba loại này. Dùng lời nói bây giờ, thì nó là một khái niệm trừu tượng, nhất định không có sự thật. Sau cùng là vô vi pháp, vô vi pháp có 6 pháp. Hữu vi pháp, tổng cộng có 94 pháp hữu vi. Có sanh có diệt thì chúng ta dễ hiểu, không sanh không diệt chúng ta khó hiểu, đặc biệt là chân như vô vi, đó là vô vi thật sự, năm vô vi trước có thể nói là tương tự vô vi mà thôi, không phải thật sự vô vi. Vì sao? Vì nó không thuộc hữu vi, nên đành nói nó là vô vi. Nhưng vô vi thật sự chỉ có một pháp là tự tánh, tự tánh thật sự là vô vi pháp.

Dưới đây là “vô phược vô thuyết, thế dĩ vô minh phiền não vi phược”. Đây là ví dụ. Phược là gì? Là sợi dây trói chúng ta lại, không được tự do, ý nghĩa là không tự tại, không tự do. Ví dụ cho điều gì? Ví dụ cho phiền não, vô minh phiền não, trần sa phiền não và kiến tư phiền não, ba loại phiền não lớn, bị trói lại. “Dĩ đoạn hoặc hiển chân vi thoát”. Quý vị xem, đoạn kiến tư hoặc phiền não thì thoát ly lục đạo luân hồi, gọi là giải thoát. Giải là tháo ra, tức là tháo sợi dây ra, ví cho quý vị từ trong phiền não thoát ra, thoát ly. Đoạn trần sa phiền não rồi, vô minh phiền não cũng đoạn rồi, quý vị thoát ly mười pháp giới, quý vị là pháp thân Bồ Tát, trú ở cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Ở trong Thật Báo Trang Nghiêm đã đoạn hết tập khí vô minh phiền não rồi, quý vị ra khỏi cõi Thật Báo. Cõi Thật báo không phải là rốt ráo, quý vị trở về cõi Thường Tịch Quang. Thường Tịch Quang là tự tánh, tức là pháp tánh, trong thiền tông nói “bản lai diện mục khi cha mẹ chưa sanh”, quý vị tìm được bản lai diện mục rồi, đây là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, trong kinh Hoa Nghiêm gọi là Diệu Giác Như Lai.

Ai là người đạt được Phật quả cứu cánh? Bản thân của quý vị. Đức Thế Tôn thường nói: “tất cả chúng sanh vốn là Phật”, quý vị thành Phật viên mãn rồi. Việc vãng sanh đến thế giới Cực Lạc cũng xem như là quý vị nắm chắc, sẽ được bảo chứng, quý vị sẽ thành tựu trong một đời. Nếu không được vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, thì quý vị không có bảo chứng. Chắc chắn sẽ thành tựu, nhưng không biết tháng nào năm nào, thời gian này quá dài. Chân tướng sự thật này chúng ta chẳng thể không biết. Đã biết rõ rồi, đã hiểu rõ rồi, đã hiểu minh bạch rồi, không còn mê nữa, khẳng định quý vị hạ quyết tâm, một phương hướng, một mục tiêu, cầu sanh Tịnh Độ, thân cận Phật A Di Đà, là chúng ta đã thật sự tìm được con đường giải thoát. Điều này thật hiếm có. Người xưa có câu: “trăm nghìn ức kiếp khó gặp được”, vô lượng kiếp đến nay khó gặp được một ngày, ngày này hôm nay chúng ta gặp được rồi.

Chúng ta xem tiếp đoạn dưới.

“Nhi vị tri vô minh dữ pháp tánh, bổn vi nhất thể. Pháp tánh như thủy, vô minh như băng, hiện tướng tuy thù, cứu kỳ bổn thể, tắc vô minh chi băng cử thể thị pháp tánh chi thủy”.

Ví dụ này cũng rất hay, vô minh là mê, pháp tánh là giác, giác mê là một không phải hai. Mê là mê ở pháp tánh, giác là giác ở pháp tánh, thể đều là pháp tánh, cho nên mê ngộ không hai. Đây là chân tướng sự thật, là thật tướng của các pháp. Cho nên nói, chuyển mê khai ngộ, chuyển phàm thành thánh, giác mê là một, phàm thánh cũng là một, giáo lý đại thừa gọi là nhập bất nhị pháp môn. Ý nghĩa nhập bất nhị pháp môn tức là quý vị hoàn toàn chứng đắc, quý vị thông đạt minh liễu rồi, nhị biên đều buông bỏ. Nhị biên tức là mê và ngộ, mê buông bỏ, ngộ cũng buông bỏ. Mê buông bỏ rồi thì ngộ từ đâu mà có? Như một người bệnh cần uống thuốc, hết bệnh rồi thuốc cũng không cần nữa. Trong kinh Bát Nhã nói “pháp còn phải bỏ, huống gì phi pháp”. Phi pháp là mê. Pháp là gì? Pháp là giúp chúng ta giác ngộ, quý vị thật sự giác ngộ rồi, thì không cần pháp nữa.

Trong kinh Kim Cang ví dụ, quý vị qua sông phải ngồi thuyền, thuyền là công cụ để qua sông, đó là pháp, quý vị phải ngồi thuyền này để qua sông, qua đến bờ bên kia, đến bờ bên kia rồi, không cần thuyền nữa, quý vị cần thuyền để làm gì nữa, không cần. Thuyền ví cho Phật pháp, khi chưa giác ngộ thì cần nó, phải nương vào nó, đến bờ bên kia rồi, không cần nó nữa. Đây là bảo chúng ta không nên tham luyến pháp, tham luyến sẽ phiền phức. Đức Phật là dạy chúng ta đoạn tâm tham, chứ không phải bảo chúng ta đổi đối tượng, không tham pháp thế gian thì tham Phật pháp, đổi đối tượng thôi. Mê hoặc của quý vị, phiền não của quý vị chưa đoạn. Phật là dạy chúng ta đoạn mê hoặc, đoạn phiền não, không phải bảo quý vị đổi đối tượng. Kỳ thật đối tượng là không, đối tượng là giả, đối tượng là bất khả đắc, quý vị muốn đổi nó để làm gì? Không nên bận tâm trong cảnh giới, bên ngoài không có việc gì. Dùng tâm ở đâu? Dùng tâm ở trong tâm. Cho nên nhà Phật gọi là nội học, chứng quả gọi là nội chứng, ý muốn nói rằng không liên quan gì đến ngoại cảnh.

Không bị ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài, quý vị là Bồ Tát; bị ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài, thì quý vị là phàm phu. Cảnh giới bên ngoài, hợp với ý của mình, quý vị sanh tâm hoan hỷ, trái với ý mình thì sanh tâm sân nhuế, sai rồi, quý vị bị ảnh hưởng cảnh giới bên ngoài. Quý vị có thể không bị ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài, hoặc quý vị có thể bị ảnh hưởng cảnh giới bên ngoài, đó gọi là gì? Là cảnh tùy tâm chuyển, cảnh giới bên ngoài chụi ảnh hưởng quý vị, quý vị làm chủ tể tất cả, chủ tể này nghĩa là cái ta, tìm được cái ta chân thật rồi. Bây giờ chúng ta rất đáng thương, bị bên ngoài làm chủ tể nội tâm của chúng ta, quá khổ rồi, đây gọi là mê hoặc điên đảo. Lúc nào nội tâm của chúng ta làm chủ được vũ trụ bên ngoài, thì quý vị là Phật, là Bồ Tát. Cảnh tùy tâm chuyển, điều này có lý, có lý luận làm y cứ; chúng ta bị cảnh giới bên ngoài chuyển, là vô lý, là mê hoặc điên đảo, là chuyện không bình thường. Trong Huyền Nghĩa có ví dụ, vô minh và pháp tánh là nhất thể, chuyển vô minh kiến pháp tánh. như băng là nước, nước là băng, vì băng và nước là nhất như, cho nên không có phược cũng chẳng có thoát.

Chúng ta thấy năm xưa Đạt Ma tổ sư đến Trung Quốc, cảnh giới đó quá cao, không có ai hiểu được, Ngài ở Thiếu Lâm tự quay mặt vào tường 9 năm, gặp được Huệ Khả. Huệ Khả rất ngưỡng mộ Ngài, trong lòng có vấn đề không giải quyết được, mùa đông tuyết rơi, Đạt Ma Tổ sư ở trong phong nhập định, Huệ Khả ở ngoài của đợi. Tuyết rơi rất lâu, tuyết ngập đến đầu gối, Đạt Ma tổ sư cũng không màng đến ông. Trong tình trạng này, ông lấy giới đao chặt đứt cánh tay trái, đem cánh tay này cúng dường Đạt Ma tổ sư. Không có gì cúng dường, chặt cánh tay cúng dường tổ sư. Tổ sư nhìn rồi nói: Vì chuyện gì mà ông phải khổ như thế? Huệ Khả nói: Con xin thầy giúp con an tâm, tâm con bất an! Đạt Ma tổ sư đưa tay ra nói: đem tâm ra đây ta an tâm cho. Câu nói này đã thức tỉnh Huệ Khả, ông tìm tâm, tâm đâu tìm không thấy, tìm một lúc, bèn thưa tổ sư rằng: Tâm của con liễu bất khả đắc, tâm ở đâu, tìm không ra. Đạt Ma tổ sư nới với ông: “Ta đã an tâm cho ông rồi!”, ta đã an tâm cho ông rồi đó. Huệ Khả liền khai ngộ, khai ngộ là minh tâm kiến tánh, buông bỏ tất cả, buông bỏ nhị biên. Huệ Khả đại sư khai ngộ là nhờ mấy câu này, quý vị xem, một người hỏi một người đáp.

Chúng ta cũng thấy được, nghe được câu chuyện này, quý vị hỏi tôi, tôi cũng bắt chước tổ sư Đạt Ma trả lời quý vị, thử xem quý vị có khai ngộ được hay không, quý vị không khai ngộ được! Vì sao quý vị không khai ngộ? Quý vị không được chân thành khẩn thiết muốn giải quyết vấn đề của mình như Huệ Khả. Bây giờ tại sao quý vị không khai ngộ? Vì quý vị không có vấn đề gì, làm sao quý vị khai ngộ được. Cho nên thiền tông nói: “đại nghi đại ngộ, tiểu nghi tiểu ngộ, không nghi không ngộ”. Ngày nay chúng ta không hoài nghi, không nghi ngờ pháp tánh, không nghi ngờ vô minh, vậy thì không có chỗ ngộ rồi. Những câu chuyện như vậy trong kinh Phật rất nhiều rất nhiều. Đích thực quý vị nói mình có phiền não, quý vị đem phiền não ra, quý vị phải đi tìm phiền não, phiền não liễu bất khả đắc. Nói cách khác, điều này rốt cuộc là gì? Là một nhận thức sai lầm, chúng ta nói là do một quan niệm sai lầm tạo thành. Làm cách nào để sửa đổi quan niệm sai lầm này? Đừng lo, buông bỏ quan niệm sai lầm là được rồi. Quý vị tìm phương pháp để sửa nó, thì phương pháp đó lại là một phiền não, lại là một sự phiền phức, vĩnh viễn không giải quyết được. Vì sao? Vì tất cả tưởng tượng của quý vị đều là hư vọng, hư vọng không thể hóa giải hư vọng, khi chân thật xuất hiện, thì hư vọng biến mất. Chân thật xuất hiện như thế nào? Buông bỏ hư vọng thì chân thật xuất hiện, then chốt vẫn là ở chỗ buông bỏ.

Huệ Khả luôn cho rằng tâm mình bất an, sanh phiền não, tổ sư Đạt Ma nói, ông buông bỏ tâm niệm vọng tưởng bất an này, thì không sao rồi. Người xưa nói rất hay: chỉ cần trừ vọng niệm, đừng cầu chân. Buông bỏ vọng rồi, chân ở đâu? Vẫn là vọng niệm. Chân và vọng là một không phải hai, buông bỏ ý niệm thì vọng biến thành chân, vọng vốn dĩ là chân. Khi không buông bỏ, chân vốn dĩ là vọng. Cho nên không khởi tâm, không động niệm, chân hiện tiền, chân như hiện tiền, chân tâm hiện tiền, chân tánh hiện tiền. Khởi tâm động niệm thì những thứ này không còn, vì sao? Vì chân tâm biến thành khởi tâm động niệm, chân tâm biến thành kiến tư phiền não. Đây là nguyên lý, quý vị phải thấu triệt nguyên lý, phải hiểu rõ ràng minh bạch.

Chân là gì? Nhất niệm bất sanh là chân. Không làm được nhất niệm bất sanh, vì sao không làm được? Vì tập khí vọng tưởng quá nặng, tự nhiên từng ý niệm từng ý niệm thoát ra bên ngoài, giống như dòng suối vậy, không ngừng từ dưới đất phun ra, đây là căn bệnh của chúng sanh trong lục đạo, trong mười pháp giới. Việc này phải làm sao? Mặc kệ nó, dừng chú ý đến nó, đó là buông bỏ. Buông bỏ lâu ngày thì thiền định xuất hiện, tâm quý vị định lâu ngày thì đại triệt đại ngộ, quang minh trong tự tánh hiện ra.

Phương pháp của người niệm Phật là phương pháp khéo léo nhất trong 8 vạn 4 ngàn pháp môn, tức là niệm Phật A Di Đà. Phật A Di Đà không phải vọng cũng không phải chân. Phật A Di Đà là tự tánh, Phật A Di Đà là chân tâm, Phật A Di Đà là chân như, hay không thể diễn tả. Nhất định không hoài nghi câu Phật A Di Đà này, quyết định không có vọng tưởng, không có tạp niệm, bất cứ lúc nào cũng niệm được, không có việc gì thì niệm Phật A Di Đà, đừng vọng tưởng. Dùng câu Phật A Di Đà này để thay thế ý niệm của chúng ta, gọi là người niệm Phật, đây gọi là “nhớ Phật niệm Phật, hiện tại tương lai nhất định thấy Phật”. Hai câu sau là nói hiệu quả của nó, nhất định thấy Phật thì quý vị đã thành Phật rồi, quý vị không thành Phật quý vị sẽ không thấy được Phật, thấy Phật tức là thành Phật, thành Phật tức là thấy Phật. Cho nên vô phược vô thoát, một câu danh hiệu Phật niệm đến cùng là được.

Dưới đây là “vô chư phân biệt”. Vô chư phân biệt tức là không hai, trong kinh điển đại thừa nói là như, ý nghĩa là như. “Pháp giới lý thể, bất nhị bình đẳng, cố vân như”. Biến pháp giới hư không giới là một lý, lý thể chính là pháp tánh, tức là tự tánh. “Chư pháp giai như, cố vân như như”. Chư pháp là nói tất cả hiện tượng, tất cả hiện tượng không rời tự thể, tự thể là như, còn hiện tượng thì sao? Hiện tượng sao không như được, nếu nó bất như làm sao nó có thể hiện tướng? Cho nên các pháp đều như, người giác ngộ biết được. Tự tánh là gì? Tất cả pháp chẳng có pháp nào không phải tự tánh, cho nên gọi là như như. Đại Thừa Nghĩa Chương viết: “bỉ thử giai như”. Thử là mình, ngoài mình ra gọi là bỉ. Biến pháp giới hư không giới, trên từ chư Phật Như Lai, dưới đến địa ngục A tỳ, cùng với ta là một thể, một tự tánh, cho nên nói đều như, tướng như tánh của nó, tánh như tướng của nó. Người xưa đối với việc này- đây là trong kinh thường dùng, dùng vàng và kim khí để làm ví dụ, vàng ví cho tự tánh, đồ trang sức bằng vàng được ví cho pháp tướng. Vàng là thể, làm ra trang sức là tướng, đều làm từ vàng, làm vòng, làm dây chuyền, làm tất cả đồ trang sức.

Chúng tôi có tham quan qua, tôi thấy ở Đài Loan, nghe nói ông ta ở Hàng Châu, chuyển công ty đến Hàng Châu. Ông ta làm đồ trang sức, đồ trang sức giả, mạ vàng. Tôi cảm thấy đẹp hơn đồ trang sức thật nữa, giá cả rất rẻ, có mất cũng không tiếc lắm, cho nên lượng tiêu thụ của ông ta rất khả quan. Vì sao vậy? Vì ai cũng thích, rất rẻ, mạ bằng vàng thật. Tôi đi tham quan phòng triển lãm của ông ta, hình như có khoảng gần hai mươi ngàn loại, kiểu mẫu không giống nhau. Khi xếp ra rực rỡ muôn màu. Hôm đó đi theo tôi có mười mấy người, chúng tôi đến phòng triển lãm, tôi nói với mọi người: quý vị xem thử, trong kinh này nói “lấy vàng làm đồ trang sức, đồ trang sức đều là vàng”, chẳng phải quý vị đã thấy rồi đó sao? Vàng ở đâu? Nhặt một thứ lên đều là vàng, một thể đấy, quý vị thấy được là 1-2 vạn loại kiểu mẫu không giống nhau, một chữ là bao quát rồi: Vàng! toàn là vàng. Vàng tượng trưng cho tự tánh, những khí cụ này tượng trưng cho pháp tướng, pháp tướng và tánh là một không phải hai. Pháp tánh như, pháp tướng cũng như, các pháp đều là như, đây gọi là như như.

Cảnh giới này đặt ngay trước mặt quý vị, nói với quý vị thì quý vị dễ hiểu hơn, rất dễ lãnh hội. Quý vị muốn minh tâm kiến tánh, tự tánh ở đâu? Tướng tức là tánh, tướng là tánh biến ra, tánh là thể của tướng, tướng là tướng của thể, nó là một không phải hai. Nếu tướng diệt đi, chẳng phải tánh cũng diệt sao? Cho nên tướng không thể diệt, tướng có thể thay đổi, nó không diệt. Giống như vàng tạo thành tượng Phật, quý vị thấy là lạy, sẽ đảnh lễ ba lạy, sẽ cung kính. Nếu như đem số vàng trong tượng Phật này đúc thành một con mèo, con chó, quý vị thấy nó rất dễ thương, thật ra thì sao? Là tượng Phật biến thành. Muốn biến thành gì thì biến thành cái đó, cùng một pháp tánh, tánh không biến, tướng thì biến hóa. Tướng tùy theo ý niệm của con người mà biến hóa, cho nên pháp tướng và pháp tánh là một không phải hai. Trong Đại Thừa Nghĩa Chương nói câu này rất hay: “bỉ thử giai như, cố viết như như”.

“Như phi hư vọng, cố phục kinh trung diệc danh chân như”. Chân như ở đâu? Tự tánh là chân như. Pháp tướng thì sao? Pháp tướng là chân như, vì thể của pháp tướng chính là tự tánh, minh tâm kiến tánh thì họ thấy được chân tướng sự thật này.

Ngày nay chúng ta học kinh giáo, cũng hiểu được, có kiến tánh hay không? Giống như là kiến tánh rồi, thực tế thì sao? Thực tế không có. Vì sao không có? Vì quý vị không buông bỏ, quý vị buông bỏ thì thấy tánh. Không buông bỏ, nghe nói là như vậy chứ không phải cảnh giới của mình. Nếu quý vị nghe đến chỗ này, lập tức buông bỏ, chúc mừng quý vị, quý vị đã chứng đắc pháp thân Bồ Tát, quý vị vượt qua mười pháp giới, đây là thật không phải giả. Cho nên Phật pháp biết thì khó làm thì dễ. Làm là tu hành, sửa đổi hành vi sai lầm trong một niệm, chúng ta khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước tức là sai lầm, quý vị đem những thứ này buông bỏ thì quý vị đã thành Phật. Địa vị thấp nhất cũng là Bồ Tát sơ trụ của Viên giáo trong kinh Hoa Nghiêm, siêu việt mười pháp giới. Địa vị cao nhất có thể trực tiếp chứng đắc quả vị Diệu Giác. Ngày nay chúng ta nghe nói, vì sao không buông bỏ được? Đại sư Chương Gia nói, vì quý vị không hiểu, nên không buông bỏ được. Nếu như quý vị nghe hiểu được, quí vị sẽ buông bỏ rất nhanh, bất cứ người nào cũng không cản trở được, quý vị trực tiếp thành Phật. Phải hiểu rõ ràng, minh bạch, nhất định là phương pháp này.

Chúng ta nghe kinh có lợi không? Có! Lợi này tức là huân tập, huân tập mỗi lần mỗi lần, quý vị mới giác ngộ được.

Chúng ta giống như một miếng gỗ bị rớt vào trong nước, ngâm trong nước mấy ngàn năm, ướt đẩm rồi, hôm nay vớt lên dùng một chút lửa đốt nó, đốt cháy không? Đốt không cháy. Đừng gấp, đốt lại khúc củi khác, đốt 1 vạn khúc, đốt 10 vạn khúc, đốt 100 vạn khúc, thì cháy được. Đây gọi là gì? Là trường thời huân tu, chắc chắn nó sẽ cháy, gỗ sao không cháy được? Ngâm trong nước lâu ngày, tức là tập khí quá sâu, tập khí quá nặng, tuy nghe kinh hiểu được, nhưng không quay đầu, trong nháy mắt là căn bệnh cũ lại tái phát, đạo lý là như vậy, đốt như thế nào cũng không cháy. Đây nói lên rằng trường thời huân tu rất quan trọng.

Giống như đại sư Huệ Năng, đốt là cháy liền, trong Phật pháp gọi Ngài là hàng thượng thượng căn. Vì sao dễ dàng khai ngộ như vậy? Các vị tổ sư nói rằng, Ngài không phải là ngẫu nhiên khai ngộ, Ngài là vô lượng kiếp tu hành đại thừa. Giống như một miếng gỗ ngâm trong nước, nó đã bị đốt 100 vạn lần, đốt cháy, khúc củi này đốt nó cháy được. Chúng ta thì thế nào? Chúng ta ở trước không có chữ số này, không tu tập lâu dài. Có tu tập hay không? Chắc chắn có, nếu như không có, kinh này sẽ nghe không vô, quý vị không ngồi đây hai tiếng đồng hồ được. Quý vị không tin thì ra ngoài tìm một người đến đây, quý vị bảo họ ngồi đây hai tiếng đồng hồ, họ ngồi được 5 phút là tốt rồi, họ không thể ngồi! Vì sao? Vì họ không có thiện căn. Quý vị ngồi được, chứng tỏ kiếp trước quý vị không chỉ 1 đời, 2 đời, 3,4,5 đời, quý vị ít nhất cũng huân tu mười mấy hai mươi đời, quý vị nghe Phật pháp mới hoan hỷ như vậy, mới hoan hỷ ngồi được hai tiếng đồng hồ như vậy, mỗi ngày đều đến, không phải là chuyện dễ. Không chuyển được, chính là vì tập khí quá nặng, phiền não quá sâu, huân tập mỗi ngày rất có lợi cho quý vị. Nếu mỗi ngày không gián đoạn, huân tập liến tục 10 năm, 20 năm, 30 năm, quý vị sẽ thành công, quý vị sẽ đại triệt đại ngộ.

Người của Tịnh Độ tông đại triệt đại ngộ tức là buông bỏ triệt để, thân tâm và thế giới, pháp thế xuất thế đều buông bỏ, một bộ kinh, một danh hiệu Phật. Đây là gì? Đây là người giác ngộ thật sự, không phải là người giác ngộ thật sự thì không làm được. Quý vị nghĩ kỹ xem, đạt đến thế giới Tây phương Cực Lạc, thân cận Phật A Di Đà, không phải là chuyện khó. Đại sư Thiện Đạo nói: “vạn người tu vạn người vãng sanh”, không sót người nào, lời nói này là thật, không phải giả. Thầy lý nói rằng, 1 vạn người niệm Phật, người vãng sanh cũng chỉ có năm ba người. Lời nói này của thầy Lý cũng là thật, không phải là giả. Vì sao vậy? Vì đại đa số người niệm Phật nhưng không muốn đi, miệng thì muốn, nhưng trong tâm lại không, miệng nói muốn đi, nhưng trong tâm vẫn còn rất tham luyến thế gian này, không chịu buông bỏ, chẳng phải không đi được, mà không muốn đi thì hết cách rồi. Cho nên vãng sanh được hay không, quyền này ở trong tay của quý vị, không ai quản lý được. Quyền vãng sanh không phải trong tay Phật A Di Đà, điều này cần phải biết, ở trong tay của chúng ta, mình muốn đi hay không mà thôi.

“Bỉ thử giai như, tự nhiên vô chư phân biệt”. Câu này đã hiểu rồi, bỉ thử giai như, quý vị còn có phân biệt sao? Không có phân biệt, quý vị còn chấp trước không? Cũng không có. Câu này giúp quý vị đại triệt đại ngộ, thiền môn gọi là đòn cảnh tỉnh, xem đòn này có thể thức tỉnh quý vị hay không. Đích thực có không ít người đại triệt đại ngộ trong câu nói này, họ đã buông bỏ triệt để. Buông bỏ điều gì? dưới đây trong Văn Thù Bát Nhã kinh có đoạn văn: “nhược tín nhất thiết pháp tất thi Phật pháp, bất sanh kinh bố, diệc bất nghi hoặc. Như thị nhẫn giả, tốc đắc A nậu bồ đề”. A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, quý vị lập tức chứng đắc. Tất cả pháp đều là Phật pháp, thế giới Cực Lạc là Phật pháp, thế giới Hoa Tạng là Phật pháp, thiên đường là Phật pháp, nhân gian cũng là Phật pháp, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh đều là Phật pháp, không sót pháp nào, mỗi pháp đều là Phật pháp. Quý vị nghe rồi như thế nào? Có vấn đề gì không? Thật sự có rất nhiều người học Phật nghe rồi sợ hải, giật mình, hoảng sợ, đây hình như là ma nói, không phải là Phật nói. Lời nói này thật sự là Phật nói, không phải ma nói, Phật nói là thật. Đức Phật nói pháp cho chúng sanh dựa vào nhị đế, dựa vào tục đế thì chúng ta hiểu, chúng ta dễ hiểu, ví dụ nói về luân lý đạo đức, nói về nhân quả, chúng ta rất tin tưởng. Đức Phật nói tất cả pháp đều là Phật pháp, làm cho chúng ta hiểu mơ hồ. Cho nên pháp này Phật ít khi nói, trình độ của quý vị không đủ thì không nói với quý vị.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giảng kinh thuyết pháp cũng nói theo thứ tự, cho nên Ngài nói: Phật tử “nếu trước không học tiểu thừa, sau mới học đại thừa, thì không phải đệ tử của Phật”. Nghĩa là gì? Những người học Phật đời sau phải hiểu tuần tự từng bước, giống như đi học vậy, nhất định quý vị học tiểu học trước, đến trung học, sau đó mới học đại học, cuối cùng là học nghiên cứu sở, không được vượt cấp. Không cần học tiểu học, trung học, đi học nghiên cứu sở, làm gì có chuyện này!

100 năm trở lại đây mọi người phạm sai lầm này, cho nên không có người nào thành tựu. Quý vị nói họ không nỗ lực được sao? Quý vị nói họ không chuyên tâm được sao? Họ rất chuyên tâm, họ rất nỗ lực, nhưng họ đã vượt cấp. Vừa bắt đầu học là học đại thừa. Cho nên học một đời, học rất tốt, nhưng đạt được điều gì? Đạt được kiến thức Phật học, tri thức, không có trí năng, có hiểu không có hành, thậm chí họ hành không bằng một người tại gia bình thường, đây là nguyên nhân không thành tựu được. Cho nên mười mấy năm gần đây, chúng tôi phổ biến khuyên mọi người học từ ba điều căn bản, ba điều căn bản này là Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên và Thập Thiện Nghiệp Đạo. Ba điều này không thực hiện được, thì quý vị học Phật không có nền tảng. Giống như làm nhà, quý vị không làm móng, quý vị làm nhà tranh thì không sao, nhưng quý vị làm nhà lầu chắc chắn không thể thành tựu. Rất quan trọng! hơn 100 năm nay, ít nhất là 150 năm, đã lơ là việc cắm gốc giáo dục rồi. Vì sao không thể thành tựu? Bao nhiêu người không nghĩ ra nguyên nhân, nguyên nhân là ở chỗ này. Nếu quý vị thật sự thực hành, thời gian 10 năm, 10 năm này dùng hai năm cắm rễ, còn lại 8 năm chuyên công phu, chuyên tu, “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, chẳng những quý vị được tam muội, mà chắc chắn là khai mở trí huệ. Tam muội, trí huệ hiện tiền, tự nhiên quý vị có thần thông, có đạo lực. Niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ tùy thời quý vị có thể đi, muốn đi lúc nào thì đi lúc đó, muốn ở lại thế gian này mấy năm nữa cũng không có gì trở ngại. Đây gọi là gì? Là sanh tử tự tại. Thời gian không dài lắm, 10 là đủ rồi. Người nghiệp chướng, phiền não đặc biệt nặng, 10 năm không đạt được, phải kiên trì, 20 năm nhất định đạt được. Nếu quý vị nói thọ mạng của tôi không dài như vậy. Đừng lo, nếu quý vị làm, chứng minh cho người thế gian thấy, làm gương tốt cho người học Phật, thì thọ mạng của quý vị tự nhiên kéo dài ra. Bây giờ quý vị 80 tuổi, không sao cả, chịu làm, tôi tin là oai thần của Phật A Di Đà gia trì, quý vị nói tôi còn muốn học 20 năm nhất môn thâm nhập, thọ mạng của quý vị chắc chắn vượt qua 100 tuổi. Phật A Di Đà gia trì quý vị, để quý vị làm tấm gương tốt cho mọi người xem, để mọi người tin tưởng, công đức này không thể nghĩ bàn. Cho nên quý vị phải làm, chỉ nói không mà không làm thì không được, đó là giả, quý vị lừa dối được mình nhưng không dối được Phật bồ Tát, làm thì đạt được gia trì.

Cho nên những câu trong Văn Thù Bát Nhã kinh này rất quan trọng. Chúng ta nhất định phải khẳng định tất cả pháp đều là Phật pháp, không pháp nào không phải là Phật pháp, phản đối Phật pháp cũng là Phật pháp, tiêu diệt Phật pháp vẫn là Phật pháp. Hay! Rất hay! Quốc gia hưng thịnh là Phật pháp, long trời lở đất cũng là Phật pháp. Quá tuyệt! Vì sao có những biến hóa này? Biến hóa là tùy theo ý niệm của quý vị mà biến. Trong kinh điển đại thừa nói rất rõ ràng: “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Pháp là chân tâm hiện, tất cả biến hóa là vọng tâm tạo tác, chân vọng không hai. Chân là như, vọng cũng là như- như như. Biết được chân tướng sự thật rồi, bất luận là chân hay vọng đều không động tâm, không động tâm là thành tựu Phật pháp, như như bất động. Quý vị không biết như như, quý vị sẽ động tâm, sẽ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, biết được tất cả pháp là như như rồi, thì tự nhiên bất động, tự nhiên tâm định. Định sanh trí huệ, không sanh phiền não, định là chiếu kiến, không phải nhìn, không sợ hãi cũng không nghi hoặc. “Như thị nhẫn giả”, nhẫn này có ý khẳng định, có ý chấp nhận. Đây là sự chấp nhận của trí huệ, không phải do cảm tình, chấp nhận của trí huệ chân thật, chắc chắn mau chứng đắc vô thượng bồ đề, chứng đắc vô thượng chánh đẳng chánh giác.

Dưới đây cư sĩ Niệm trích dẫn trong kinh Đại Bảo Tích câu: “Hựu Đại Bảo Tích kinh vân: chư pháp bổn tánh dữ Phật tánh đẳng”. Đẳng là gì? Là bình đẳng. Bổn tánh của tất cả pháp, bổn tánh của chư pháp, tất cả hữu tình chúng sanh là chư pháp, con người này của chúng ta cũng là một pháp, cũng là một trong các pháp, cỏ cây hoa lá cũng là pháp, sơn hà đại địa cũng là pháp, hư không pháp giới cũng là pháp. Quý vị thấy trong Bách Pháp Minh Môn luận, luận chủ đem tất cả pháp phân thành 5 loại lớn là: tâm pháp, tâm sở hữu pháp. Tâm sở hữu pháp là gì? Là tâm pháp khởi tác dụng, trong 100 pháp đem nó quy nạp thành 51 tâm sở hữu pháp, tức là khởi tác dụng, tâm pháp khởi tác dụng. “Sắc pháp”, sắc pháp là vật chất. “Bất tương ưng hành pháp”, bây giờ nói là khái niệm trừu tượng, không có sự thật cụ thể. “Vô vi pháp”, phân thành 5 loại lớn này, 5 loại lớn này gọi là chư pháp. Bất kỳ tánh của một pháp nào, bổn tánh của nó, với tánh Chư Phật Như Lai, với tánh của pháp thân đại sĩ là một không phải hai. Đẳng này là bình đẳng, không phải bằng, mà là bình đẳng, hoàn toàn tương đồng.

“Cố chư pháp giai thị Phật pháp”. Tự tánh của địa ngục chúng sanh với tự tánh của Phật A Di Đà là một hay là hai? Là một. Chúng sanh trong địa ngục này có phải là Phật A Di Đà không? Phải, không sai. Vì sao bây giờ họ ở trong địa ngục? Vì họ mê, mê gây nên họa, không phải tánh gây nên họa, tánh không gây nên họa. Tự tánh biến thành địa ngục là họ mê, lúc nào họ giác ngộ, thì họ sẽ phục hồi tự tánh, cảnh giới địa ngục không còn nữa. Chúng ta học được trong kinh điển đại thừa, chúng ta lý giải được. Không chấp trước tất cả pháp, thì lục đạo không còn nữa, nó là giả, không phải thật; không phân biệt tất cả các pháp, không khởi tâm, không động niệm, thì mười pháp giới không còn; đã đoạn hết tập khí vô thỉ vô minh trong tất cả pháp, thì cõi Thật Báo Trang Nghiêm cũng không còn, hoặc là gọi nhất chân pháp giới cũng không còn, Cuối cùng hiển lộ ra Thường Tịch Quang viên mãn, đại quang minh tạng, đó là tự tánh, bản thể của tất cả pháp trong thế và xuất thế gian. Bản thể là một không phải hai, trong đó không có hai, cho nên tất cả pháp đều là Phật pháp.

“Nhược đế tín nhất thiết pháp giai thị Phật pháp, diệc vô phân biệt hỷ”. Nghĩa là phân biệt của quý vị đã đoạn, quý vị không còn phân biệt, không còn phân biệt tức là pháp bình đẳng. Trong kinh này nói: “thanh tịnh bình đẳng giác”, chỉ cần quý vị đạt được bình đẳng, chắc chắn đạt được thanh tịnh, chắc chắn giác hiện tiền, tức là giác ngộ, đại triệt đại ngộ. “Viễn ly điên đảo. Như thượng sở thuyết, vạn pháp bổn tế, giai khế thật tướng, cố vô điên đảo”. Bổn tế tức là bổn thể, tức là bổn tánh. Khế là khế nhập, cũng là khế nhập thật tướng, thật tướng tức là pháp tánh, thật tướng cũng là tự tánh, cũng là Thường Tịch Quang, cũng gọi là đại bát niết bàn, cho nên không có điên đảo. Điên đảo là gì? Ở đây nói rất hay: Như La Thập đại sư chú giải kinh Tịnh Danh nói: “hữu- vô- kiến”. Ở đây nói đến ba việc, thứ nhất là hữu, thứ hai là vô, thứ ba là kiến. Hoặc chúng ta có cách đọc khác là hữu kiến, vô kiến. “Phản ư pháp tướng, danh vi điên đảo”. Trái ngược với pháp tướng. Dưới đây giải thích rằng: hữu kiến và vô kiến, đều có sở chấp, là nói về chấp trước, “giai vi chư pháp bình đẳng chi tướng, cố danh chi vi điên đảo”. Ở đây giải thích rất hay, vì sao? Vì “các pháp bình đẳng, không có cao thấp”, câu này đức Phật nói trong kinh Kim Cang, trái ngược với đạo lý này, trái ngược với chân tướng sự thật này, gọi là điên đảo.

“Vô tướng vô vi cập dĩ hạ viễn ly điên đảo, cộng tứ câu”. Là chánh tri chánh kiến của chư Phật Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc. Bốn câu này là: “hiển Cực Lạc đại sĩ sở thuyết chi chánh pháp”. Đây là thế giới Cực Lạc, Phật A Di Đà cùng với các vị đẳng giác Bồ Tát, cùng với chư Phật Như Lai trong 10 phương thế giới đến thế giới Cực Lạc học, chúng ta ở đó nghe chánh pháp, tiếp nhận hun đúc những chánh pháp này, chúng ta có lý do tin rằng họ khế nhập cảnh giới rất nhanh. Bây giờ đến đó là được oai thần của Phật A Di Đà gia trì, trí huệ, thần thông, đạo lực của chúng ta, giống như Bồ Tát A Duy Việt Trí, đó là nhờ Phật gia trì. Mỗi ngày học tập như vậy, chúng tôi tin rằng rất nhanh được khế nhập chứng đắc bất thoái chuyển, bản thân chứng đắc bất thoái chuyển, lại được Phật A Di Đà gia trì, trí huệ thần thông thù thắng này không thể nghĩ bàn. Quý vị đạt những điều này để làm gì? Ở thế giới Cực Lạc có năng lực cùng với tất cả chúng sanh có duyên trong mười pháp giới cảm ứng đạo giao, quý vị có duyên với chúng sanh, họ hy vọng Phật Bồ Tát giúp họ, quý vị có thể hiện thân thuyết pháp, quý vị có thể dạy họ, giống như chư Phật Bồ Tát không khác, đây là thế giới Cực Lạc.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 468

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 468 PAGE 1

Tập 469

Chủ giảng: Pháp Sư Tịnh Không

Chuyển ngữ: Nguyên Thanh

Biên tập: Bình Minh

Giảng ngày: 25.6.2011

Địa Điểm: Cao Hùng -Đài Loan

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 590, hàng thứ 6 từ dưới đếm lên: “Nhị, tùng ư sở thọ dụng chí bất hy cầu tưởng”, bắt đầu xem từ đoạn này.

Đây là đoạn nhỏ thứ hai trong đoạn kinh văn này. “Tùng ư sở thọ dụng chí bất hy cầu tưởng”- đoạn kinh văn này. “Biểu bỉ độ Bồ Tát bình đẳng du ư thập phương Phật sát, ư sở thọ dụng giai bất trước thủ, du ư Tịnh quốc diệc vô ái nhạo, ư chư uế độ diệc bất yếm khí”.

Đây là nói về các vị Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc, tứ độ tam bối cửu phẩm, từ địa vị thấp nhất là hạ hạ phẩm vãng sanh ở cõi Phàm Thánh Đồng Cư, cho đến đẳng giác Bồ Tát ở cõi Thật Báo. “Bình đẳng du ư thập phương Phật sát”. Hai chữ bình đẳng này rất quan trọng, thông thường mà nói, địa vị này là không bình đẳng. Bồ Tát trong cõi Phàm Thánh Đồng Cư là phàm phu, chưa kiến tánh, Bồ Tát trong cõi Phương Tiện là tiểu thừa, là quyền giáo, cũng chưa minh tâm kiến tánh, nhưng họ đều đạt được oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì, đều làm Bồ Tát A Duy Việt Trí. Điều này trong quốc độ của mười phương chư Phật đều không có, chỉ có ở thế giới Cực Lạc mà thôi. Đây là lý do vì sao chư Phật trong mười phương tán thán Phật A Di Đà là “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”, đạo lý là như vậy.

Học trò của Phật A Di Đà, hạ hạ phẩm vãng sanh ở cõi Phàm Thánh Đồng Cư, trên thực tế ngay cả quả vị tiểu thừa họ cũng chưa chứng đắc, Bồ Tát Thập tín trong giáo lý đại thừa, họ chưa đạt được Sơ tín vị. Thập tín vị trong đại thừa giống như tiểu học, sơ tín vị giống như lớp một, tư cách của lớp một cũng không có. Nếu chứng đắc sơ tín vị, cũng là sơ quả của tiểu thừa, thì họ ở cõi Phương Tiện. Trong cõi Phương Tiện, dùng lời bây giờ mà nói, Sơ quả của tiểu thừa cho đến Bồ Tát, Phật quả trong mười pháp giới, những người này sanh đến thế giới Cực Lạc đều ở cõi Phương Tiện. Minh tâm kiến tánh rồi mới được sanh đến cõi Thật Báo. Chưa đạt được sơ quả trong cõi Phàm Thánh Đồng Cư, nhưng họ với những Bồ Tát Đẳng Giác dạo đi trong mười phương Phật độ, đây là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Cho nên Tịnh Độ gọi là pháp khó tin, đạo lý là ở điểm này.

Phật A Di Đà làm sao gia trì được? Trước chúng ta đã học qua, thật có đạo lý này. Nhân địa của Phật A Di Đà, tích lũy công đức trong thời gian vô lượng kiếp, thời gian này rất lâu, nói lên rằng gốc rễ của Ngài rất sâu dày. Ở 15 kiếp trước đó Ngài là quốc vương, gặp được Thế Gian Tự Tại Vương Phật, ngài bỏ vương vị xuất gia tu hành. Phật Tự Tại vương đặt pháp hiệu cho Ngài là Pháp Tạng Tỳ kheo. Lúc bấy giờ Ngài phát 48 lời nguyện, phát nguyện rồi phải thực hành nguyện đó, mỗi nguyện đều phải làm được. Dùng thời gian năm kiếp, trong kinh không nói trung kiếp tiểu kiếp, vậy khẳng định đó là đại kiếp. Một đại kiếp là thế giới này một lần thành trụ hoại không, đây gọi là một đại kiếp, quý vị nghĩ xem thời gian dài như vậy, thế giới này năm lần thành trụ hoại không mới được 5 đại kiếp. Thời gian này mỗi nguyện mỗi nguyện Ngài đều thực hành viên mãn. Quả đức của viên mãn là thành tựu thế giới Cực Lạc. Cho nên thế giới Cực Lạc nhất định không phải do người thiết kế, cũng không phải con người kiến trúc, nó tự nhiên hình thành. Đạo lý này rất sâu, ở trước chúng tôi đã nói rõ.

Tình hình ở thế giới Cực Lạc này và thế gian của chúng ta, rất giống tầng trời thứ năm và tầng trời thứ 6 ở dục giới. Tầng trời thứ 5 là Hóa Lạc Thiên, tầng trời thứ 6 là Tha Hóa Tự Tại Thiên, chúng ta thường dùng hai tầng trời này để ví dụ, xem người vãng sanh thế giới Cực Lạc có cuộc sống như thế nào. Tất cả thọ dụng ở thế giới Cực Lạc đều do Phật A Di Đà biến hiện ra, “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh” ở thế giới Cực Lạc hoàn toàn đúng như vậy, “tưởng y y chí, tưởng thực thực lai”, nghĩ đến cái gì thì có cái đó. Đạo lý này khoa học biết được, nhưng họ không làm được, thế giới Cực Lạc thật hiện, nguyên lý của nó là “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Hiện nay câu nói này của Phật được khoa học chứng minh, nói rất rõ ràng, có câu nói này, chúng ta nghe hiểu được.

Như tiến sĩ Phổ Lãng Khắc người Đức, ông ta suốt đời nghiên cứu vật lý, nghiên cứu lượng tử, đặc biệt chú ý vật chất này, vật chất rốt cuộc là gì? Đã được ông ta phát hiện. Dựa vào báo cáo nghiên cứu của ông, ông ta nói trên thế giới này vốn không có vật chất. Vật chất là gì? Bản chất của vật chất là ý niệm tích lũy biến thành một loại huyễn tướng. Vật chất chúng ta phân lớn ra thì có thể rắn, có thể lõng, có thể khí, đây là phân lớn ra, còn phân nhỏ ra thì rất nhiều. Nó hình thành như thế nào? Ông ta nói, tần suất của thể cứng chậm hơn. Ý niệm sanh ra một loại tần suất, nhanh hơn một chút thì biến thành thể lõng, nhanh hơn nữa thì biến thành thể khí, trên trái đất nhanh nhất là biến thành sóng ánh sáng, sóng điện từ, đều không rời khỏi ý niệm. Phát hiện này rất quan trọng! Chúng ta nhiều năm lại đây, các vị tổ sư xưa nay, đối với tất cả pháp từ tâm tưởng sanh đều không cách nào nói rõ được. Cho nên lão hòa thượng khuyên chúng ta phải tin lời Thánh Hiền, lời Phật dạy! Phật không nói lời giả, nhất định là thật. Tuy là thật, nhưng chúng ta luôn đặt dấu hỏi ở trên, sau khi khoa học phát hiện, thì dấu hỏi này mất đi, chúng ta khẳng định được rồi. 3000 năm trước Phật Thích Ca Mâu Ni nói lời này, ngày nay khoa học đã chứng minh được.

Tinh thần là gì? Tinh thần từ đâu mà có? Phổ Lãng Khắc nói rằng: tinh thần là từ không sanh ra có. Lời này chúng ta hiểu được, không vấn đề gì, đúng là từ không sanh ra có. Không làm sao sanh ra có được? Điều này liên quan đế vấn đề bản thể trong triết học. Triết học cổ kim trong ngoài đối với bản thể luận vẫn là một ẩn số, rất nhiều cách nói, nhưng chẳng có người nào nói để cho người ta tâm phục khẩu phục. Sự việc này chỉ có trong kinh Phật mới nói rõ ràng, các vị tổ sư cũng không đơn giản, họ cũng hiểu, cũng biết những đạo lý này, đạo lý rất gần với kinh Phật. Nó không phải từ không sanh ra có, mà nó là từ tự tánh sanh, tất cả pháp không rời tự tánh. Trong kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Ngày nay thức được khoa học phát hiện, nhưng tâm thì chưa tìm ra. Tâm này là chân tâm, không phải vọng tâm, thức là vọng tâm, là A Lại Da, A lại da được khoa học phát hiện, điều này không dễ! A lại da năng biến, thiên biên vạn hóa trong vũ trụ từ đâu mà có? Từ A lại da, a lại da năng biến. Chân tâm năng hiện, năng hiện năng sanh là tự tánh. Năng sanh biến hóa, biến hóa vô cùng, là A lại da. Trong A lại da có khởi tâm động niệm, có phân biệt, có chấp trước, đây gọi là nhất thiết pháp từ tâm tưởng sanh. Giới khoa học phát hiện chân tướng sự thật này, giúp cho sự hóa giải thiên tai trên trái đất của chúng ta rất nhiều! Có phương pháp nào hóa giải được thiên tai không? Có chứ, quý vị hiểu đạo lý này là được rồi. Ý niệm!

Bây giờ thiên tai nhiều như vậy, rốt cuộc vấn đề là ở đâu? Vấn đề là ở ý niệm bất thiện của cư dân trên địa cầu. Trong kinh Lăng Nghiêm nói: tham lam, tâm tham nhiều chiêu cảm thủy tai, như nước biển dâng cao, nếu băng ở Nam Bắc cực tan ra, sẽ phát sanh đại hồng thủy, là như vậy mà có, đây là nhân. Sân nhuế chiêu cảm hỏa tai, như núi lửa bộc phát, nhiệt độ trái đất cao lên, là như vậy mà có. Phong tai, năm nay phong tai đặc biệt nhiều, ở Mỹ trong một tháng có mấy trăm trận gió lốc, chưa bao giờ thấy như vậy. Gió từ đâu mà có? Từ ngu si mà có, như cơn bão này của chúng ta đều thuộc ngu si. Tham sân si. Ngã mạn, kiêu mạn chiêu cảm là động đất, ngạo mạn, bất bình! Động đất do đây mà có. Còn có một cái nữa là hoài nghi, sự hoài nghi này là vấn đề rất lớn, mất đi tín tâm, ngày nay rất nhiều người nói thời đại hiện nay là thời đại nguy cơ tín tâm, câu này không sai.

Quý vị thử hỏi những người người bình thường, người trẻ, người già, họ có tin vào chính mình không? Không tin. Mất đi tự tin rồi, họ không tin tưởng vào bất kỳ pháp nào. Con cái không tin cha mẹ, vợ chồng không tin tưởng nhau, anh em chị em không tin nhau, vậy thì đối với tổ tông, đối với cổ thánh tiên Hiền, đối với Phật Bồ Tát đương nhiên càng không tin rồi. Điều này chiêu cảm là gì? Chiêu cảm đại địa xốp ra, đại địa vốn là kiên cố, nay đã xốp rồi. Xốp ra làm cho núi đổ xuống. Núi nào? Hy Mã Lạp sơn, nó sẽ đổ xuống. Đại địa thì sao? Đại địa mềm ra, xốp ra, sẽ trôi ra biển cả. Quý vị thấy tham sân si mạn nghi, đức Phật nói 5 chữ này, chúng ta thấy ngày nay trên địa cầu bị nhiều bệnh tật như vậy, là do những thứ này mà có. Đối với bản thân mà nói tham sân si mạn nghi mang đến rất nhiều bệnh tật, bệnh tật này là bệnh trong lục phủ ngũ tạng. Vậy chúng ta muốn cứu mình, để mình được khỏe mạnh sống lâu, quý vị phải đoạn hết 5 loại này. Nơi chúng ta ở có những thiên tai, hóa giải được những thiên tai, cũng là đoạn được 5 loại này. Cho nên đức Phật dạy rằng: “siêng tu giới định huệ, diệt trừ tham sân si”. Thân tâm khỏe mạnh, đại địa sẽ không có thiên tai.

Chưa nghe nói ở thế giới Cực Lạc có người bệnh, đức Phật giới thiệu nhiều như vậy, nhưng chưa nghe đến ở thế giới Cực Lạc có bệnh viện nào, cũng không có ngành nghề bác sĩ, không nghe nói thế giới Cực Lạc có thiên tai. Vì sao? Vì đức Phật nói rằng: dân cư ở đó là dân cư từ mười phương thế giới chuyển đến, điều kiện chuyển đến thật sự mà nói chỉ có một điều, đó là tâm địa thanh tịnh, một điều kiện như vậy thôi. Tâm tịnh thì quốc độ Phật tịnh. Về phương pháp là tu tín nguyện hạnh. Đối với thế giới Cực Lạc quý vị tin tưởng, quý vị chấp nhận đi, quý vị chịu niệm Phật. Nhưng điều kiện thật sự ngoài tín hạnh nguyện ra thì tâm phải thanh tịnh, buông bỏ tham sân si, như vậy mới đi được. Nếu quý vị không buông bỏ tham sân si, mang đến thế giới Cực Lạc, khi bước vào lãnh thổ của nước đó, mang theo mầm bệnh đến đó, họ sẽ không tiếp nhận quý vị. Nói cách khác, 10 phương thế giới vãng sanh, thân thể mỗi người phải khỏe mạnh, nhất định không được mang theo mần bệnh. Cho nên thế giới này rất tốt, thế giới này không có một mảy may khuyết điểm. Quý vị thấy những vị Bồ Tát này, hưởng thụ phước báo ở thế giới Cực Lạc, cõi trời cõi người đều không có.

Nếu chúng ta vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, hưởng thụ phước báo lớn như vậy, phước báo này ai choờng quý vị? Là Phật A Di Đà cho. Phật A Di Đà là đại thí chủ, Ngài cung cấp cho cuộc sống vật chất, quý vị không phải lo gì cả, đến thế giới Cực Lạc không cần mang theo bất cứ thứ gì, chỉ mang theo tâm thanh tịnh đến đó mà thôi. Trên đề kinh này nói rất hay: “thanh tịnh bình đẳng giác”, quý vị đem tâm này đi, ngoài tâm này ra không cần gì cả. Tâm thanh tịnh là A la hán chứng; tâm bình đẳng là Bồ Tát chứng; đại triệt đại ngộ là pháp thân Bồ Tát chứng. Đây là điều kiện vãng sanh thế giới Cực Lạc, ở trên đề kinh đã hiển thị cho chúng ta rõ ràng.

Ngoài sự hưởng thụ vật chất ở thế giới Cực Lạc ra, thật sự có thể nói là rốt ráo viên mãn, không mảy may khiếm khuyết, quý vị muốn gì thì có cái đó. Phật A Di Đà mỗi ngày giảng kinh thuyết pháp cho mọi người. Cho nên thế giới Cực Lạc là trường học, Phật A Di Đà là thầy giáo, Bồ Tát là học trò, trình độ của học trò không giống nhau, có ba bậc thượng trung hạ, cao nhất là pháp thân Bồ Tát, đã minh tâm kiến tánh, ở cõi Thật Báo. Thứ hai là đã đoạn được một phần tập khí phiền não, đoạn được phần này thì họ ở cõi Phương Tiện Hữu Dư, tức là Thanh Văn, Duyên Giác, Quyền giáo Bồ Tát, ba hạng người này. Ba phẩm trong cõi Phương Tiện, thượng phẩm là quyền giáo Bồ Tát, trung phẩm là Bích Chi Phật, hạ phẩm là A la hán. Nhất phẩm trong cõi Phàm Thánh Đồng Cư chưa đoạn phiền não, cũng có tam bối cửu phẩm, trình độ không bằng nhau, mỗi ngày tiếp nhận lời dạy của Phật A Di Đà. Người bên đó rất tốt! Sanh đến thế giới Cực Lạc, dù là hạ hạ phẩm vãng sanh ở cõi Phàm Thánh Đồng Cư, thân thể không phải là thân thể huyết nhục, không giống chúng ta như thế này, chúng ta cần phải ăn uống, phải cần dinh dưỡng để kéo dài mạng sống. Thế giới Cực Lạc là thân pháp tánh, chỗ ở là cõi pháp tánh, cho nên con người không cần ăn uống, cũng không cần ngủ nghỉ. Quý vị sẽ thấy thế giới Cực Lạc dạy học không gián đoạn, vả lại đâu đâu cũng là giảng đường, mỗi giảng đường quý vị đều nhìn thấy đích thân Phật A Di Đà đến thuyết pháp cho quý vị, rất nhiều Phật A Di Đà, là phân thân, ứng thân của Phật A Di Đà. Đến mười phương thế giới đó là hóa thân, ở đây nói là “bỉ độ Bồ Tát du ư thập phương Phật sát” là hóa thân. Đến mười phương thế giới để làm gì? Đến tu phước, cúng Phật tu phước báo, nghe Phật thuyết pháp tăng trưởng trí năng. Cho nên đến thế giới Cực Lạc làm hai việc: tu phước và tu huệ. Tu phước huệ đến viên mãn thì quý vị thành Phật, quý vị tốt nghiệp. Tốt nghiệp rồi quý vị đến thế giới khác, thế giới nào có duyên với quý vị, quý vị đến đó làm Phật. Quý vị đến giáo hóa chúng sanh nơi đó, cùng một cách thức với thế giới Cực Lạc, vì sao? Vì quý vị học theo Phật A Di Đà, giống như trở thành chi nhánh của Phật A Di Đà vậy, chi nhánh này biến pháp giới hư không giới, không thể nghĩ bàn.

“Ư sở thọ dụng giai bất trước thủ”, thọ dụng tất cả viên mãn. Trước là chấp tướng, thủ ở đây ngày chúng ta nói muốn khống chế nó, muốn chiếm hữu, muốn chiếm thành của riêng, đó là thủ. Người ở thế giới Cực Lạc có hành vi này không? Không có, vì họ không còn tham sân si. Khi họ cần liền có ngay, khi không cần thì không còn nữa. Điều này khoa học đã từng nói qua, có thể chuyển biến theo vật chất, năng lượng có thể chuyển biến thành vật chất để chúng ta thọ dụng, nếu như không cần những hiện tượng vật chất này, thì hiện tượng vật chất có thể trở lại thành năng lượng, tức là không còn nữa. Khoa học biết điều này là có thể, nhưng khoa học kỷ thuật không làm được. Thế giới Cực Lạc đã làm được rồi, dùng phương pháp gì? Dùng ý niệm.

Khoa học cũng rất giỏi, họ biết được trong vũ trụ có ba loại, một là năng lượng, hai là tin tức, ba là hiện tượng vật chất. Năng lượng làm sao biến thành vật chất được? Vật chất làm sao quy về năng lượng được? Vấn đề là ở chỗ tin tức, tin tức này là ý niệm. Đây là ba tướng tế của A Lại Da, danh từ Phật pháp và danh từ khoa học không giống nhau, nhưng cùng là một việc. Nghiệp tướng của A lại da là năng lượng, chuyển tướng của A lại da là tin tức, cảnh giới tướng của A lại da là vật chất. Cho nên, ở thế giới Cực Lạc khoa học rốt ráo viên mãn, thế giới Cực Lạc đã làm được, năng lượng lấy không hết, dùng không cạn, nó là bất sanh bất diệt, biến khắp hư không pháp giới. Phật A Di Đà biết cách đem năng lượng biến thành vật chất, Ngài hiểu, không lạ gì.

Thiên nhân ở đệ ngũ thiên trong cõi Dục giới thiên cũng biết được, họ cũng biết biến. Phước báo ở đệ lục thiên rất lớn, tất cả thọ dụng của họ không cần tự mình biến, bản thân họ cần gì, đệ ngũ thiên nhận được tin tức liền biến hóa đến cúng dường họ; khi họ không cần thì tự nhiên không còn nữa, tự tại biết bao! Đệ ngũ thiên và đệ lục thiên ở Dục giới có thể làm được, thì thế giới Cực Lạc lẽ nào không làm được chứ? Cho nên đối với lời giới thiệu của Thế Tôn về những vật chất ở thế giới Cực Lạc, chúng ta không chút hoài nghi, đích thực biết được là từ tâm tưởng sanh.

Bây giờ những tin tức này dần dần được khoa học phát hiện ra rồi, nhưng khoa học có giới hạn, trong kinh đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói với chúng ta, cũng là dùng đệ lục ý thức, hiện nay chúng ta nói là dùng tư tưởng, dùng tâm này. Năng lực của tư tưởng rất lớn, bên trong có thể duyên đến A lại da, ngày nay nói là lượng tử lực học, đến cao nhất rồi, bên ngoài có thể duyên đến hư không pháp giới. Khoa học hiện nay đích thực phát triển hai phương hướng này, một là thế giới vĩ mô, hai là lượng tử lực học, thế giới vĩ mô là lớn vô cùng, lượng tử lực học lại nhỏ vô hạn. Khoa học có đột phá được hay không? Không được. Vì sao? Vì nghiên cứu của khoa học và triết học cần phải có đối tượng mới quán sát, mới tưởng tượng được, nếu không có đối tượng thì họ chẳng biết làm cách nào. Vì tự tánh không phải là hiện tượng vật chất, cũng không phải là hiện tượng tinh thần, đây chính là giới hạn của khoa học.

Muốn minh tâm kiến tánh, trong kinh điển đại thừa nói, sự việc này “chỉ có chứng mới biết được”. Phương pháp chứng như thế nào? Quý vị buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước thì chứng đắc, tự nhiên chứng được.

Khi đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế Ngài biểu diễn cho chúng ta xem, chúng ta thấy trong kinh điển ghi lại, lúc 19 tuổi Ngài rời bỏ gia đình, từ bỏ vương vị, xả bỏ cuộc sống vật chất trong hoàng cung, sự biểu diễn này ám chỉ cho chúng ta buông bỏ phiền não. Chướng ngại có hai loại lớn: sở tri chướng và phiền não chướng. Buông bỏ phiền não rồi. Ra đi du học, đi học tập. Lúc bấy giờ Ấn Độ là đất nước tôn giáo, đất nước triết học trên thế giới, những nhà tôn giáo của Ấn Độ là những nhà đại triết học, Ngài đã học qua tất cả, học 12 năm. Sự thị hiện của Ngài, bây giờ nói tức là một người trẻ tuổi rất muốn cầu học, học rộng nghe nhiều, muốn học tất cả, đây là phần tử tri thức, nhiệt tâm cầu học. 12 năm tất cả những bậc vĩ nhân Ngài đều học qua, nhưng không giải quyết được vấn đề. Vì tôn giáo và triết học Ấn Độ họ đều tôn sùng thiền định. Những tri thức này của Phật từ đâu mà có? Từ trong thiền định mà có, ở trong thiền định không còn tầng không gian, cho nên con người ở trong tứ thiền bát định, trên có thể thấy được 28 tầng trời, dưới thấy được địa ngục A Tỳ. Trong tam thiên đại thiên thế giới, Ngài đều thấy được hết, đích thân Ngài thấy được, nghe được, tiếp xúc được, Ngài rất rõ ràng. Vậy thì còn vấn đề gì nữa? Tôi tin rằng Phật Thích Ca Mâu Ni còn. Lục đạo này từ đâu mà có? Vì sao có lục đạo? Ngoài lục đạo ra còn có thế giới hay không? Chúng ta cầu học có vấn đề này, Phật Thích Ca Mâu Ni khi đang cầu học chắc chắn cũng có vấn đề này. Vấn đề này không giải đáp được, không có người giải đáp. Người Ấn Độ cho rằng trời tứ không là bản thể của vũ trụ, cho rằng là đại bát niết bàn- đại bát niết bàn tức là pháp tánh, đây là một sai lầm. Cho nên đức Phật Thích Ca Mâu Ni thông qua 12 năm học tập, Ngài đã 30 tuổi, lúc bấy giờ Ngài buông bỏ tất cả những gì đã học trong 12 năm qua, nhập định dưới cây Tất Bát La, nhập định càng sâu, đột phá tứ thiền bát định, mới đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, vấn đề đã được giải quyết. Ngài biết được vũ trụ hình thành như thế nào, vì sao có vũ trụ, ngoài tam thiên đại thiên thế giới ra, vô lượng vô biên vô số vô tận quốc độ chư Phật, Ngài đã hoàn toàn thấy được. Cây Tất Bát La này sau đó gọi là cây bồ đề, bây giờ chúng ta đều gọi nó là cây bồ đề, Ngài khai ngộ dưới cây này. Khai ngộ như thế nào? Đem những gì học được trong 12 buông bỏ hết, là buông bỏ sở tri chướng rồi, không còn hai chướng, trí huệ đức tướng trong tự tánh hoàn toàn hiện tiền. Ngài làm gương cho chúng ta xem. Thành Phật không khó, khó là ở chỗ buông bỏ, quý vị có chịu buông bỏ hay không, nếu không chịu buông bỏ thì hết cách rồi.

60 năm trước, lần đầu tiên tôi gặp đại sư Chương Gia, thỉnh giáo Ngài, trong nhà Phật có phương pháp nào để cho tôi khế nhập cảnh giới Phật thật nhanh không? Ngài nói với tôi vỏn vẹn 6 chữ: “nhìn được thấu, buông bỏ được”, thì khế nhập. Nhìn thấu là gì? Là hiểu rõ, hiểu rõ chân tướng sự thật, tướng này là giả không phải thật, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Y chánh trang nghiêm trong mười pháp giới do đâu mà có? Trong kinh Hoa Nghiêm nói rất rõ, nói rất nhiều. Bài luận văn của Hiền Thủ quốc sư tên là Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán, đem Hoa Nghiêm kinh dùng 6 đoạn luận tóm tắt sơ lược, nói rất rõ ràng, minh bạch. Đó là Phật tri kiến, đều hoàn thành trong thiền định.

Cho nên Phật Thích Ca Mâu Ni xuất hiện là thị hiện một phần tử tri thức, làm sao để biết được chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Triều đại nhà Đường ở Trung Quốc, năm 1400, xuất hiện đại sư Huệ Năng, một người không biết chữ, không được đi học, nhưng trở thành tổ sư của Phật môn. Thật sự mà nói, Ngài chưa một ngày nghe kinh, tuy ở Hoàng Mai 8 tháng, nhưng Ngũ tổ phân công Ngài giã gạo bửa củi trong nhà bếp. Bởi Ngài là người đốn củi, làm việc là nghề chính của Ngài. Ở trong đạo tràng làm công việc nặng 8 tháng, Ngài chưa bao giờ đến giảng đường trong tự viện này, cũng chưa đến thiền đường, trong thiền đường. Chưa ngồi thiền trong thiền đường bao giờ, cũng chưa một lần nghe giảng trong giảng đường, nhưng Ngũ tổ truyền y bát cho Ngài, Ngài trở thành Lục tổ của thiền tông. Dựa vào đâu? Dựa vào buông bỏ, đại sư Chương Gia nói buông bỏ.

Ngày truyền pháp hôm đó trong Đàn Kinh ghi lại rất rõ, Ngũ tổ ở trong phương trượng triệu kiến Ngài, thời gian là vào lúc nửa đêm canh ba. Ngũ tổ hẹn ngầm với Huệ Năng, đúng lúc canh ba, cửa phòng của Ngũ tổ không đóng, đẩy là vào được. Ngũ Tổ giảng cho Huệ Năng đại ý của kinh Kim Cang, tôi đoán không quá hai tiếng đồng hồ, thời gian nghe kinh trong đời của Ngài là dài như vậy, không quá hai tiếng đồng hồ. Ngài không biết chữ, chắc chắn là không có quyển kinh, lão hòa thượng giảng đại ý kinh Kim Cang cho Ngài, giảng đến câu: “ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm”, Ngài hốt nhiên đại ngộ. Nói ra tâm đắc của mình, vì Ngài đã minh tâm kiến tánh, tánh là như thế nào, Ngài nói 5 câu. “Đâu ngờ từ tánh vốn tự thanh tịnh”, ý nói rằng chân tâm của chúng ta chưa bao giờ bị nhiễm ô, mặc dầu tạo nghiệp đọa địa ngục A tỳ cũng không nhiễm ô. Cái gì nhiễm ô? Là A lại da, a lại da là vọng tâm, vọng tâm có nhiễm tịnh, chân tâm không có, đây là nói chân tâm, Ngài thấy được chân tánh.

Câu thứ hai là “không sanh không diệt”, không có sanh tử, đây là thật. Câu thứ ba là “vốn tự đầy đủ”, tức là trong tự tánh vốn có đủ, có đủ điều gì? Đức Phật nói trong kinh Hoa Nghiêm, “tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai”, ngài Huệ Năng nói, trong tự tánh vốn có đủ vô lượng trí huệ, vô lượng đức năng, ngày nay nói năng lực, vô lượng tướng hảo, người Trung Quốc gọi là phước báo, phước báo bao gồm trong tướng hảo. Vô lượng vô biên đều là bản thân quý vị có, không phải có được từ bên ngoài. Cho nên Phật giáo cầu từ bên trong, không cầu bên ngoài, ở bên ngoài tìm không ra, cầu trí huệ, cầu năng lực, cầu đạo đức, cầu tướng hảo, đều tìm trong tự tánh, minh tâm kiến tánh thì nó hoàn toàn xuất hiện. Cho nên đức Phật nói: “tất cả chúng sanh vốn là Phật”, không sai chút nào, chỉ là mê ngộ bất đồng mà thôi, phàm phu là mê mất tự tánh. Nói cách khác gọi là Phật mê mờ, nếu họ phá mê khai ngộ, thì hoàn toàn giống như chư Phật Như Lai.

Phật A Di Đà có thể kiến lập thế giới Cực Lạc, mỗi vị Phật đều có thể kiến lập, đây là thật không phải giả. Thế giới Cực Lạc vô cùng vô tận, do Phật A Di Đà kiến lập nên, mười phương chư Phật có cần kiến lập không? Không cần. Đệ tử của chư Phật Như Lai đến cuối cùng, học tập đến cuối cùng, chư Phật Như Lai đều khuyên đệ tử của mình sanh về thế giới Cực Lạc, học tập với Phật A Di Đà, hầu như không có ngoại lệ, Phật Thích Ca Mâu Ni cũng như vậy, tận tâm tận lực khuyên chúng ta cầu sanh về thế giới Cực Lạc. Vì sao? Vì nơi đó là lớp bảo đảm, ở chỗ khác học tập rất vất vả, thời gian rất dài. Đến thế giới Cực Lạc thời gian tu hành được rút ngắn thời gian, vả lại thành tựu rất nhanh. Đây là thật sự đạt được sự giúp đỡ của Phật A Di Đà, ngài là một vị thầy giáo giỏi, chư Phật Như Lai chẳng ai không tán thán Ngài.

Cho nên chúng sanh ở đó hầu như ngày nào cũng đi thăm viếng quốc độ chư Phật trong 10 phương, bản thân mình ở trong giảng đường của Phật A Di Đà bất động, vẫn đang nghe kinh, phân thân của họ có thể phân thành vô lượng vô biên thân, quốc độ của mười phương chư Phật họ đều đến. Cúng dường Phật, mang theo lễ vật, lễ vật không cần chuẩn bị, muốn thứ gì thì đã có trên tay rồi. Cúng Phật là tu phước, nghe pháp là tu huệ. Chúng ta ở thế giới này, gặp được một vị thiện tri thức rất là khó. Đến thế giới Cực Lạc mỗi ngày có thể thăm viếng chư Phật Như Lai trong mười phương. Dựa vào điểm này, chúng ta nên đến thế giới Cực Lạc sớm hơn một chút. Các quốc độ chư Phật khác không làm được, quốc độ chư Phật khác phải đến lúc nào quý vị mới có tư cách “bình đẳng du ư thập phương Phật sát”? Trình độ nào? Phải đại triệt đại ngộ. Chưa đại triệt đại ngộ thì phải theo thầy, không được rời xa thầy. Như Thiện Tài Đồng tử 53 lần tham vấn trong Kinh Hoa Nghiêm, nó có điều kiện. Thầy của Thiện Tài là Bồ Tát Văn Thù, ở trong hội Văn Thù ông chứng đắc căn bản trí, đắc căn bản trí tức là minh tâm kiến tánh, tức là đại triệt đại ngộ, giống như đại sư Huệ Năng vậy. Có điều kiện này quý vị mới được ra ngoài tham học, vì sao? Vì quý vị đã có năng lực phân biệt chân giả, chánh tà, thị phi, quý vị mới có năng lực phân biệt. Quý vị không có năng lực này, quý vị ra học bên ngoài, quý vị gặp yêu ma quỷ quái thì làm sao?

Cho nên tham học phải có điều kiện, các tổ sư thiền tông nói rất hay, tham học cần phải có con mắt tham học- huệ nhãn, không khai mở huệ nhãn thì không thể tham học. Ở trước chúng ta đã học qua ngũ nhãn, khai mở huệ nhãn rồi thì quý vị có tư cách tham học, thầy giáo không giữ quý vị lại, thầy sẽ khuyên quý vị đi tham học. Tham học là gì? Là thành tựu hậu đắc trí. Trong kinh Bát Nhã nói “bát nhã vô tri”, đây là căn bản trí, tức là tâm địa thuần tịnh, thuần tịnh thuần thiện. Hậu đắc trí là “vô sở bất tri”, để quý vị đến bên ngoài, quý vị thấy là hiểu được, nghe là hiểu được, tiếp xúc là biết được. 53 lần tham vấn làm gương cho chúng ta. Quý vị xem lần tham vấn cuối cùng trong 53 tham, Phổ Hiền Bồ Tát thứ 53, Thập Đại Nguyện Vương Đạo Quy Cực Lạc, đưa Thiện Tài Đồng tử đến thế giới Cực Lạc, đưa đi du học. Lý lịch của Thiện Tài như vậy, đến thế giới Cực Lạc sanh vào cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Những điều này chúng ta chẳng thể không biết, mà còn phải biết triệt để. Đời này của chúng ta chọn thế giới Cực Lạc là thật có hy vọng, nó không phải là giả. Tự tánh của chúng ta không phải bên ngoài mà có, đều là bản năng của tự tánh, đến đó mới có thể phục hồi, mới có thể rửa sạch chướng ngại, phiền não, tập khí. “Du ư thập phương sát độ”, tác dụng của nó là ở chỗ này. Tuy chu du mười phương quốc độ, nhưng không đắm trước tất cả thọ dụng. Vì sao không đắm tướng? Vì sao không thủ tướng? Vì “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, quốc độ chư Phật trong mười phương và thế giới Cực Lạc đều là “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, quý vị chớ cho đó là thật. Cõi Thật Báo chúng ta gọi là nhất chân pháp giới, là chân chứ không phải giả, chân và giả là đối với mười pháp giới mà nói, nó so với mười pháp giới, mười pháp giới là giả, nó là thật. Vì sao? Vì mười pháp giới là vô thường, biến hóa trong từng sát na, trong cõi thật báo không có biến hóa, chỉ có tâm hiện, không có thức biến, vì thức đã chuyển thành trí huệ, chuyển thức thành trí, cho nên trong cõi Thật Báo không có biến hóa. Người trong cõi Thật Báo thọ mạng rất dài. Trong kinh Hoa Nghiêm nói, nó từ đâu mà có? Nó là từ tập khí vô thỉ vô minh mà có. Chỉ cần tập khí chưa đoạn, thì thế giới này sẽ hiện tiền; tập khí đoạn rồi, thế giới này không còn nữa, Cũng chỉ là một giấc mộng, thời gian là ba a tăng kỳ kiếp, tập khí vô thỉ vô minh mới có thể đoạn hết. Tập khí chưa đoạn, thời gian dài như vậy nhưng con người không sanh biến hóa, người của chúng ta bên này già theo năm tháng, thế giới Cực Lạc không có lão hóa, trẻ mãi không già, thọ mạng là ba a tăng kỳ kiếp, tướng mạo không chút thay đổi, hoa lá cỏ cây cũng vĩnh viễn không úa tàn, sơn hà đại địa vĩnh viễn không có thiên tai, đây gọi là nhất chân pháp giới. Nhưng đoạn hết vô thỉ vô minh rồi, quý vị từ đẳng giác thăng tiến đến địa vị diệu giác, thì thế giới này không còn nữa. Cho nên đức Phật nói: “phàm sở hữu tướng giai thì hư vọng”, ngài không nói trừ cõi thật báo của chư Phật Như Lai ra, đương nhiên cõi Thật Báo cũng nằm trong đó, điều này chúng ta chẳng thể không biết.

Chỉ có cõi Thường Tịch Quang là vĩnh viễn tồn tại, cõi Thường Tịch Quang không có ba loại hiện tượng: không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần, cũng không có hiện tượng tự nhiên, nhưng nó có thể sanh vạn pháp. Đại sư Huệ Năng nói “vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”. Đại sư Huệ Năng chỉ nói 5 câu gồm 20 chữ. Phật Thích Ca Mâu Ni sau khi đại triệt đại ngộ dưới cây Bồ Đề cũng báo cáo, báo cáo này rất dài, tức là kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, là Phật Thích Ca Mâu Ni sau khi minh tâm kiến tánh báo cáo. Báo cáo này là ở trong định nói, tổng cộng là nói 14 ngày. Cũng có người nói- đây là căn cứ trong kinh, nói ba tuần, ba tuần là 21 ngày, Thế Tôn báo cáo. Báo cáo này đã được Đại Long Bồ Tát cất giữ ở Long cung, phân lượng lớn không thể nghĩ bàn. Trong phần trước của Hoa Nghiêm kinh có thuyết minh rõ ràng. Trong Long cung có ba bổn, có đại bổn, trung bổn và tiểu bổn, Bồ Tát Long Thọ vào Long cung, đại Long Bồ Tát mời Ngài đến tham quan, Ngài thấy được tất cả kinh mà Phật Thích Ca Mâu Ni nói.

Bộ đại bổn Hoa Nghiêm Kinh có phân lượng bao nhiêu? Trong Phật pháp tính phân lượng không giống người Trung Quốc, người Trung Quốc tính bộ sách này có bao nhiêu chữ, lấy đó làm phân lượng, như Lão Tử 5000 chữ, hơn 5000 chữ, dùng đây làm số lượng. Ấn Độ thì không như vậy, Ấn Độ là lấy 4 câu làm 1 đơn vị, gọi là kệ, bất luận là trường hàng hay kệ tụng, cứ 4 câu làm một đơn vị gọi là một bài kệ. Kinh Hoa Nghiêm là có bao nhiêu bài kệ? Bồ Tát Long Thọ nói: “mười tam thiên đại thiên thế giới vi trần kệ, nhất tứ thiên hạ vi trần phẩm”, đây là số lượng! Không thể tính được. Long Thọ thấy bộ kinh này, ông vốn là người có tập khí ngạo mạn, tự cho rằng mình là người trí huệ thông minh nhất trên thế gian, không ai cao hơn ông, nhưng khi thấy được bộ kinh này của Phật Thích Ca Mâu Ni, thì không còn tập khí ngạo mạn nữa, không thể so sánh! Long Thọ là Bồ Tát sơ địa, cũng là thị hiện cho chúng ta.

Trung bổn vẫn rất lớn, sau cùng là tiểu bổn, tiểu bổn là gì? Giống như mục lục đề yếu vậy. Như bộ sách lớn nhất của Trung Quốc là Tứ Khố Toàn Thư, bây giờ đã đem nó in thành sách, đóng bìa cũng có 1500 quyển, mục lục đề yếu có 5 quyển. Bồ Tát Long Thọ đem đến thế gian Đại Phương Quãng Phật Hoa Nghiêm Kinh này là mục lục đề yếu, ông nói sách này người thế gian có thể thọ trì, có thể học tập. Mục lục đề yếu này phân lượng bao nhiêu? 10 vạn bài kệ, 40 phẩm. Truyền đến Trung Quốc không hoàn chỉnh, chỉ khoảng chừng một nửa mà thôi, nhưng ý nghĩa của kinh đã có thể thấy được, bổn không hoàn chỉnh này. Bản gốc tiếng Phạn đã bị thất truyền, trên thế giới tìm không thấy, cho nên Hoa Nghiêm kinh chỉ còn bản dịch tiếng Trung mà thôi. Nghe nói Tứ Thập Hoa Nghiêm tiếng Phạn quyển cuối cùng, Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện phẩm, bổn tiếng Phạn vẫn còn, chúng tôi chỉ nghe nói chứ chưa thấy. Cho nên hoàn chỉnh nhất của kinh Hoa Nghiêm là bản dịch Trung văn. Hiểu rõ ràng, hiểu minh bạch, thì quý vị không còn chấp trước, không còn phân biệt tất cả pháp thế gian và xuất thế gian, không còn có ý niệm muốn khống chế nó, muốn chiếm hữu nó, không có ý niệm này, tâm thanh tịnh mới hiện tiền, có những ý niệm này thì tâm không thanh tịnh.

“Du ư tịnh quốc diệc vô ái nhạo”, mỗi ngày đi thăm viếng quốc độ mười phương chư Phật, đối với quốc độ thanh tịnh trong 10 phương quốc độ, trong quốc độ thanh tịnh phần lớn không có lục đạo. Có thế giới này không? Có, ở Phẩm Thế Giới Hoa Tạng và Phẩm Thế Giới Thành Tựu trong kinh Hoa Nghiêm, Phật Thích Ca Mâu Ni giới thiệu cho chúng ta. Đối với quốc độ thanh tịnh như vậy, quý vị không yêu thích, tức là nói quý vị xem xong không khởi tâm tham luyến. “Ư chư uế độ diệc bất yếm khí”, uế độ này là lục đạo, giống như thế giới của chúng ta, đặc biệt là ba đường ác- địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Thấy rồi thì sao? Cũng không chán ghét, hoàn toàn dùng tâm bình đẳng đối đãi. Đối với muôn sự muôn vật trong biến pháp giới hư không giới, “diệc vô hy cầu bất hy cầu tưởng”, tức là nói không có ý niệm này, có hy vọng điều gì không, có mong cầu điều gì không? Không có. Không có hy vọng, cũng không có mong cầu, hoàn toàn không có, đây gọi là thanh tịnh!

“Cứ Kim Cang Tam Muội kinh vân: nhập đạo đa đồ, yếu bất xuất nhị chủng”. Đây là trong kinh Kim Cang Tam Muội nói. Nhập đạo là khế nhập cảnh giới Phật, cũng là cảnh giới của các vị Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc. Nhập tức là chứng quả, họ đã chứng nhập. Rất nhiều phương pháp. “Đa đồ” thông thường nói 8 vạn 4 ngàn pháp môn, trong tứ hoằng thệ nguyện nói là vô lượng pháp môn, rất nhiều phương pháp, rất nhiều. Đem nó quy nạp lại không ngoài hai loại lớn, một là “lý nhập”, hai là “hành nhập”. Lý thì hiểu rõ rồi, hiểu rõ chân tướng sự thật, khế nhập cảnh giới thì tự nhiên tâm bất động. Chúng ta đã nhập chưa? Tự mình biết. Thật sự nhập là như thế nào? Trong cảnh giới 6 căn 6 trần, mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngữi hương, lưỡi nếm vị; 6 căn tiếp xúc với cảnh giới 6 trần, không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, nhập vào rồi. Nếu còn khởi tâm động niệm, không nhập được, điều này phải hiểu. Nói rõ hơn nữa, trong kinh điển đại thừa thông thường phân thành ba giai đoạn, từ cạn đến sâu.

Thứ nhất là A la hán, A la hán có khởi tâm động niệm, có phân biệt, không có chấp trước, không chấp trước tất cả pháp thế gian và xuất thế gian, cũng gọi là nhập, nhập rất cạn, Nhập gì? Dùng đề kinh chúng ta để nói, là nhập thanh tịnh, đạt được tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh, quốc độ họ cư trú cũng thanh tịnh, gọi là Tịnh độ. Lục đạo chúng ta gọi là uế độ. Tịnh Độ là gì? Là pháp giới tứ Thánh, cư trú trong này là A la hán, Bích Chi Phật, Bồ Tát hoặc Phật, bốn hạng người này ở đó, gọi là Tịnh độ. Đối với lục đạo chúng ta mà nói, lục đạo là uế độ, nhiễm ô, nghiêm trọng nhất là nhiễm ô. Vì sao nhiễm ô là nghiêm trọng? Vì không có Phật Bồ Tát đến giáo hóa, chúng ta bây giờ đều như vậy.

Ba trăm năm trước, tại mảnh đất Trung hoa này, có Thánh nhân của ba nhà: Nho, Thích, Đạo giáo hóa chúng sanh trong xã hội, cho nên mảnh đất này có phước, trị an lâu bền, đất nước lễ nghĩa, xã hội hài hòa. Đặc biệt là gần đây, khoảng 150 năm, chúng ta lãnh đạm với Nho Thích Đạo, bây giờ không còn nữa, Nho Thích Đạo hoàn toàn không còn, những kinh điển đó vẫn còn, sách vẫn còn, nhưng không có người học. Cho nên xã hội loạn động, đại địa tai biến dị thường, đều là có như vậy.

Vì sao thế giới Cực Lạc không có thiên tai? Vì Phật A Di Đà dạy học mỗi ngày, chư Phật Như Lai trong mười phương thường đến chỗ này, cũng đến giúp Phật A Di Đà dạy học. Phật A Di Đà giống như hiệu trưởng, mười phương chư Phật đến thế giới Cực Lạc đều làm giáo thọ, giúp Phật Phật A Di Đà, thế giới Cực Lạc chính xác là một trường đại học Phật giáo. Vào đây, quý vị buông bỏ được thì quý vị vào. Những Bồ Tát ở trong Tịnh độ, buông bỏ được phân biệt, buông bỏ được khởi tâm động niệm, thì họ nhập vào cõi Thật Báo Trang Nghiêm. 41 vị pháp thân Bồ Tát trong cõi Thật Báo Trang Nghiêm, sau cùng có thể đoạn hết tập khí vô thỉ vô minh, không còn, họ lại tiến thêm bước nữa nhập vào cõi Thường Tịch Quang, rốt ráo viên mãn. Đây là từ trên lý mà nói.

“Hành nhập tắc hữu tứ giả, kỳ trung đệ tam vi vô sở cầu hành”. Điều này tốt! Con người ở thế gian này, người xưa thường nói “đối với người không tranh, đối với thế không cầu”, trên thực tế chính là ba loại trong kinh này nói: Bồ Tát vô sở cầu hành. “Thế nhân trường mê, xứ xứ tham cầu, danh chi vi cầu”. Vì sao người này vô sở cầu? Vì trí huệ của họ khai mở, họ hiểu được chân tướng sự thật. Chân tướng là gì? Chân tướng là giả, lý thể ba loại hiện tượng cũng không có, tuy nó tồn tại, vĩnh viễn tồn tại, nhưng quý vị không đạt được. Quý vị có thể chứng đắc, vì sao? Người tức là mình, mình và người là một không phải hai, giống như một giọt nước giọt vào biển cả, cũng với nước biển dung thành một thể, viên mãn chứng đắc, không có mong cầu. “Trí giả ngộ chân”. Chân tức là vô sở hữu, tức là bất khả đắc. Vô sở hữu là vô điều gì? Khoa học nói cho chúng ta ba loại hiện tượng là rõ rồi: không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần, cũng không có hiện tượng tự nhiên, gọi là vô sở hữu. Vạn pháp giai không, cho nên “an tâm vô vi”, họ không khởi tâm không động niệm, an tâm vô vi. Đại sư Huệ Năng nói “đâu ngờ tự tánh, vốn không dao động”, vốn không dao động là tự tánh bổn định, tức là ở đây nói là an tâm vô vi, là câu này, nó bất động.

“Vạn hữu giai không, vô sở hy cầu, thị chân vô cầu”. Nếu họ không đến cảnh giới này thì họ không làm được. Đây là hạng người nào? Địa vị thấp nhất là Bồ Tát sơ trụ của Viên giáo, họ ở nhất chân pháp giới, họ không ở trong mười pháp giới. Phật, Bồ Tát trong mười pháp giới chưa đạt đến địa vị này. “Thuận đạo nhi hành, cố vị chi vô sở cầu hành”. Thuận đạo là tùy thuận.

Trong Hoàn Nguyên Quán của Hiền Thủ quốc sư nói cho chúng ta về tứ đức, tứ đức này là sở hành của pháp thân Bồ Tát, tức là vô sở cầu hành. Thứ nhất là “tùy duyên diệu dụng”, quý vị xem họ có thể hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, sống hòa thuận với chúng sanh, đối với người không tranh, đối với đời không cầu. Họ sống với tất cả chúng sanh rất hài hòa, quý vị nghĩ xem vì sao? Mọi người có nghĩ đến không? Họ không có quan hệ lợi hại nào chúng sanh, chúng sanh có cầu, họ không cầu, không phát sanh xung đột! Bỉ thử đều có cầu, vậy là phiền phức lớn rồi. Bồ Tát vô sở cầu, Phật vô sở cầu, cho nên các ngài với chúng sanh trong mười pháp giới đều là bạn tốt, đạo lý là ở đây.

Chúng ta qua lại với người khác, nếu có cầu thì sẽ phát sanh xung đột, vô cầu thì không xảy ra xung đột. Chúng ta mười mấy năm gần đây, qua lại với rất nhiều bất đồng chủng tộc trên thế giới, bất đồng tôn giáo quan hệ đều rất hòa hợp, vô cùng hài hòa, nguyên nhân là vô cầu. Khi họ có khó khăn, chúng tôi toàn tâm toàn lực giúp họ, chúng tôi không cầu đáp trả, không cầu cảm ơn, vô sở cầu, tận tâm tận lực giúp người khác, họ rất yên tâm về chúng tôi. Chư Phật Bồ Tát ở mười pháp giới, lục đạo trong tất cả quốc độ của chư Phật, dùng tâm này hòa thuận với tất cả chúng sanh, giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn, đây gọi là đại từ đại bi. Nếu quý vị hỏi đạo lý này là gì? Đạo lý là chúng sanh và mình là nhất thể. Chư Phật Bồ Tát biết, phàm phu không biết.

“Do thượng khả kiến, vô hy cầu kiến, tức vô sở cầu hành”. Tức là vô sở cầu hành trong tứ hành của Bồ Tát. “Diệc vô bất cầu tưởng”, cũng không có ý niệm mong cầu. Chúng ta thường nói đối với người không tranh, đối với thế không cầu, làm được rồi, nhưng vẫn còn ý niệm, ý niệm này cũng là vọng tưởng, ý niệm này không nên tồn tại, loại bỏ ý niệm này, đây gọi là “nhất pháp bất lập, thị chân vô cầu dã”.

Dưới đây tiến thêm một bước nữa để giải thích, giải thích rất hay. “Hựu vô hy cầu, thị vô vi. Vô bất hy cầu, thị bất trụ vô vi”. Vô vi pháp cũng không thể trụ, trụ trong vô vi pháp cũng là sai lầm, vì sao? Vì không giúp đỡ chúng sanh, hàng nhị thừa chỉ biết mình. Bản thân khế nhập cảnh giới, cảnh giới này rất tốt, thấy chúng sanh khổ nạn không đi cứu giúp, cho rằng đó là chuyện của người ta, không liên quan đến tôi. Cho nên không trụ vô vi, gặp được duyên tự nhiên có hồi ứng, gọi là cảm ứng đạo giao. “Bất trước hữu vi, bất trụ vô vi, phương khế trung đạo, thị vi lý nhập”. Pháp thân đại sĩ của đại thừa khế nhập, họ đối với sự việc này rất rõ ràng minh bạch, không chút mê hoặc.

“Dĩ thượng minh bỉ độ Bồ Tát bình đẳng du sát chi diệu đức”. Bình đẳng du sát không chỉ là tự lợi, tự lợi vừa mới nói qua, cúng Phật là tu phước, nghe pháp là tu huệ, phước huệ song tu. Ngoài ra còn có một loại, thấy chúng sanh khổ nạn có duyên với mình, thì quý vị giúp họ, gọi là tự hành hóa tha. Tự hành hóa tha là phân thân. Phân thân và bản thân là một thân, không phải hai thân, một thân có thể phân vô lượng vô biên thân. Giúp chúng sanh là tích công lũy đức, làm một ngày tức là tích lũy vô lượng vô biên công đức, huống gì làm kiếp này đến kiếp nọ! Từ đây chúng ta có thể lãnh hội được, công đức của những vị Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc là vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn, những vị Bồ Tát ở phương khác không có nhân duyên này. Vì sao Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc thành tựu nhanh như vậy, chúng ta đã biết rồi, là nhân duyên của họ rất thù thắng.

Chúng ta tiếp tục xem đoạn dưới đây, đoạn nhỏ thứ ba, “minh bình đẳng độ sanh chi đức”. Câu này ở trong kinh văn trước. “Bỉ chư Bồ Tát, ư nhất thiết chúng sanh, hữu đại từ bi lợi ích tâm cố, xả ly nhất thiết chấp trước, thành tựu vô lượng công đức, dĩ vô ngại huệ, giải pháp như như”. Đây là nói về đoạn này. Cho nên Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc có đại từ bi. Người vãng sanh, không có tâm từ bi thì không thể vãng sanh. Vì sao? Vì không tương ưng với nguyện của Phật A Di Đà. Tâm của Phật A Di Đà: “tất cả đều là Phật”, đây là tâm Phật. Nguyện của Phật A Di Đà là 48 nguyện, mỗi nguyện đều giúp chúng sanh hồi quy tự tánh, thành Phật viên mãn. Hành của các vị Bồ Tát, ở đây chúng ta thấy, ở thế giới Cực Lạc học tập với Phật A Di Đà, ngoài việc này ra, mỗi ngày không rời khỏi quốc độ chư Phật trong 10 phương. Mỗi ngày đi tham học, “đồng thời dị xứ”, thời gian tương đồng, nhưng xứ sở khác nhau, hóa thân vô lượng vô biến nhất thời đều thành tựu, thành tựu viên mãn.

“Cố ư nhất thiết chúng sanh, bất kế thân sơ ân oán, diệc vô bỉ ngã chi phân”. Đây là tâm của Bồ Tát, là tâm bình đẳng. Bồ Tát đến thế giới Cực Lạc đều được tâm thanh tịnh, đây là điều kiện của Bồ Tát A Duy Việt Trí. Bản thân không chứng đắc, là Phật A Di Đà gia trì họ, tuy không chứng đắc, họ cũng đầy đủ trí huệ công đức thanh tịnh bình đẳng giác, cho nên họ có năng lực giúp đỡ tất cả chúng sanh. Đối với tất cả chúng sanh không tính toán, không có ý niệm thân sơ ân oán, đối với người như đối với chính mình, thân thiết, chân thành. “Diệc vô bỉ ngã chi phân”, có phân biệt mình và người khác là họ đã có khởi tâm động niệm, họ có phân biệt chấp trước, đó là phàm phu, không phải là Bồ Tát. “Cánh vô vi oán chi tưởng”, có oan thù trong kiếp quá khứ, những oán hận này không còn nữa, đã hóa giải hoàn toàn. “Thị đồng nhất tử”. Đây là ví dụ, như cha mẹ có duy nhất một đứa con, rất yêu quý nó. Cho nên Bồ Tát đối với tất cả chúng sanh trong mười pháp giới “bình đẳng phổ độ”.

Những việc này đều là nói Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc, những đoạn kinh này chúng ta cần phải học tập. Chúng ta sống trên đời này, có ân ân oán oán không? Có, có những việc như vậy. Nên đối xử như thế nào? Giống như Phật Bồ Tát, dùng tâm bình đẳng đối đãi. Những nhân quả, ân oán này là do quá khứ mê mờ tạo thành, bây giờ hiểu rồi, giác ngộ rồi, quét sạch bóng tối này. Được không? Được. Tâm trước đây là đen tối, tâm bây giờ là sáng ngời, ánh sáng trừ sạch bóng tối. Cho nên đối với tất cả chúng sanh lấy tâm bình đẳng, đối với người phải bình đẳng, đều là chúng sanh! Cho đến sơn hà đại địa, tâm từ bi bình đẳng, tâm yêu thương bình đẳng. Đây là “bỉ chư Bồ Tát, ư nhất thiết chúng sanh, hữu đại bi lợi ích tâm cố”, là một câu trong kinh, chúng ta cần phải học tập. Sở hành của Phật A Di Đà, những vị Bồ Tát vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, đều học rồi, học được rồi.

Bây giờ chúng ta tu hành là tu điều gì? Là tu điều này. Bây giờ chúng ta hiểu sai rồi, mỗi ngày niệm bao nhiêu danh hiệu Phật gọi là tu hành, mỗi ngày đọc kinh, lạy Phật gọi là tu hành, sai rồi. Thật sự tu hành là 6 căn tiếp xúc với cảnh giới 6 trần, tu bình đẳng tâm, tu thanh tịnh tâm, tu giác ngộ tâm, đây gọi là tu hành, đây mới là quan trọng. Những bài học này có ích lợi gì? Đó là một sân khấu biểu diễn, biểu diễn cho những chúng sanh không học Phật xem, để họ xem xong khởi tâm cung kính Phật pháp, để họ khởi tâm hiếu kỳ Phật pháp mà tìm hiểu. Đây là động cơ để họ xúc động, động cơ học Phật, họ đến tìm hiểu, quý vị giải đáp cho họ, là việc như vậy. Thật sự nỗ lực không có vết tích. Cho nên ngày xưa đại sư Chương Gia bảo tôi: Phật pháp coi trọng thực chất không coi trọng hình thức. Tin tin rằng câu nói này không phải đại sư Chương Gia tự nói, vì có một lần tôi ở Singapore, ở chung với tổng thống Nạp Đan, khi ăn cơm chúng tôi cùng ngồi chung. Ông ta nói với tôi: ông ta là tín đồ của Ấn Độ giáo, ông ta là người Ấn Độ, ông ta rất khâm phục Phật giáo, bởi Phật giáo coi trọng thực chất chứ không coi trọng hình thức. Rất giống với đại sư Chương Gia nói, cho nên tôi biết rằng câu nói này là của người xưa nói, nói rất hay! Đây đúng là tu hành. Hình thức không quan trọng, hình thức là làm cho người khác xem, làm quảng cáo. Khuyên mọi người học Phật phải dùng hình thức, công phu của mình không coi trọng hình thức, điều này chẳng thể không hiểu được.

“Dĩ hạ số câu kinh văn, trùng minh”. Trùng minh là nói lại một lần nữa. “Tự tha nhị lợi dữ bình đẳng thuyết pháp chi đức hạnh”. Câu dưới đây rất quan trọng: “nhân du sát độ sanh quân bất ly thuyết pháp dã”. Cho thấy đắc du sát và độ chúng sanh nối liền với nhau. Phân thân của quý vị đến mười phương quốc độ lạy Phật, nghe kinh, quý vị chắc chắn gặp được rất nhiều chúng sanh ở đó, căn tánh không đồng nhau, trình độ có sai biệt, quý vị có thể không thuyết pháp cho họ được sao? Quý vị có thể không biểu diễn cho họ xem sao? Biểu diễn cho mọi người xem. Cho nên câu thứ nhất trong tứ đức là nói về nguyên tắc: “tùy duyên diệu dụng”. Diệu dụng là không chấp tướng, không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước. Câu thứ hai nói “oai nghi hữu tắc”, phải làm một tấm gương thật tốt cho mọi người xem, để mọi người học theo. Tấm gương như vậy Phật Thích Ca Mâu Ni đã làm rồi, quý vị xem trong kinh này nói, có câu nào Phật Thích Ca Mâu Ni làm không được hay chăng? Ngài làm được tất cả. Làm rồi mới nói cho chúng ta nghe, rồi dạy cho chúng ta, chúng ta chẳng biết nói gì, khâm phục rồi. Nếu như bản thân Phật Thích Ca Mâu Ni không làm được, chắc chắn chúng ta nghi ngờ lời nói của Ngài: Ngài nói hay như vậy, nhưng tại sao Ngài không làm? Là vấn đề này. Phật làm được tất cả, chúng ta có gì để nói nữa? Chỉ có ngưỡng mộ, chỉ có phục tùng, chỉ có đi theo, hy vọng mình cũng khế nhập cảnh giới của Phật Thích Ca Mâu Ni.

Không rời thuyết pháp nhưng thuyết pháp không rời tự giác. Câu này rất quan trọng. Mình không giác ngộ mà thuyết pháp, thuyết pháp gì? Là nói pháp của người khác. Khổng Tử nói: “ký văn chi học, bất túc dĩ vi nhân sư dã”. Bản thân không giác ngộ, mình đọc của người khác rất nhiều, mình nhớ rất nhiều, những thứ này đều gọi là tri thức, tri thức của quý vị uyên bác, không có trí huệ. Độ chúng sanh cần phải có trí huệ, có trí huệ tri thức của quý vị cũng có công dụng, tri thức trở thành trí huệ; không có trí huệ, thì tri thức không thể giải quyết vấn đề. Rất hiện thực! Nhiều năm nay chúng ta thấy rất rõ ràng minh bạch, đằng sau của tri thức còn có di chứng, đem vấn đề làm cho càng làm càng phức tạp. Nhiều năm lại đây, từ sau thế chiến thứ hai càng ngày càng loạn, thiên tai càng lúc càng dồn dập. Bây giờ mọi người đã cảnh giác được, cũng không kiêng kị nữa, những năm trước còn kiêng kị, không nói đến thiên tai, năm ngoái tôi phát hiện, mọi người gặp nhau đều nói về thiên tai. Hiện tượng này tốt hay không? Không tốt. Vì sao? trong kinh Phật nói: “tất cả pháp đều do tâm tưởng sanh”, mọi người đều nói về thiên tai, đều nghĩ đến thiên tai, không có thiên tai, thì thiên tai cũng bị quý vị nghĩ ra, điều này không tốt. Làm sao để hóa giải thiên tai? Mọi người gặp nhau đều nói chuyện niệm Phật là tốt nhất, đừng nói đến thiên tai. Nói chuyện Phật pháp, nói chuyện về Phật A Di Đà, nói chuyện về Bồ Tát Quán Thế Âm, tiêu tai giải nạn. Không nên đặt thiên tai trong tâm, đặt Phật Bồ Tát ở trong tâm, thì thiên tai không còn nữa. Tôi nói với quý vị là thật, không giả chút nào. Cư dân ở thế giới Cực Lạc, chẳng có người nào trong tâm có thiên tai, có loại ý niệm này, hoàn toàn không có, cho nên ở thế giới này không có thiên tai, trong tư tưởng của họ không có.

“Cố hạ vân- dưới kinh này nói, “xả ly nhất thiết chấp trước, thành tựu vô lượng công đức, dĩ vô ngại huệ, giải pháp như như. Trùng minh tự lợi chi hành viên mãn. Thử tứ cú dĩ xã ly chấp trước vi thủ giả, nhân thử thật vi nhập đạo chi quan kiện”. Quý vị có nhập đạo được hay không, phải hạ thủ từ đây bắt, quý vị nghĩ xem quan trọng biết bao. Ngày nay chúng ta học Phật, bất luận là xuất gia hay tại gia, không thể khế nhập là vì có chấp trước. Gần đây, khoảng 20- 30 năm, tôi thường khuyên đồng học, cũng khuyên chính mình, hãy buông bỏ tự tư tự lợi, buông bỏ danh văn lợi dưỡng, buông bỏ ngũ dục lục trần, buông bỏ tham sân si mạn. Đi đâu tôi cũng nói, gặp người cũng khuyên. Tôi nói rất chân thành, tôi nói tôi giảng 16 chữ này, quý vị buông bỏ được. Có ai vào cửa Phật không? Không có. Tôi nói với quý vị lời chân thật, 16 chữ này là dẫn quý vị đến cửa Phật, chưa vào trong, muốn vào bên trong phải dùng tiêu chuẩn của Phật, tiêu chuẩn của tôi không được. Tiêu chuẩn của Phật là gì? Là phá năm loại kiến hoặc thì quý vị khế nhập. Nhập cảnh giới gì? Tiểu thừa sơ quả, đại thừa Bồ Tát sơ tín vị. Tuy là rất cạn, gọi là tiểu tiểu thánh, nhưng quý vị là Thánh nhân, quý vị không phải là phàm phu, quý vị đã nhập cảnh giới của Phật, vừa mới đi vào, rất cạn, nhưng là thật không phải giả.

Năm loại kiến hoặc, đầu tiên là thân kiến. Quý vị phải hiểu rõ ràng minh bạch, thân không phải là ta. Thân không phải là ta, vậy thân này của ai? là sở hữu của ta- ngã sở, giống như y phục vậy, y phục không phải là ta, là cái ta có, phảo xem thân thể như là y phục vậy. Nửa bộ trước của kinh Kim Cang nói về tứ tướng: “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Tứ tướng này vừa phá được là Tu Đà Hoàn, điều này trong kinh Kim Cang nói rất rõ ràng minh bạch. Tứ tướng chưa phá, thì chưa được vào cửa, đều ở ngoại cửa. Thứ nhất thân kiến đã phá rồi, ngã chấp phá rồi, phá chấp vào thân này rồi. Thứ hai là biên kiến, biên kiến là đối lập hai bên, phiền não này phá rồi, quý vị có thể dùng tâm bình đẳng đối đãi tất cả chúng sanh. Hiện nay chúng ta không thể dùng tâm bình đẳng đối đãi tất cả chúng sanh, là bởi chúng ta có phân biệt, có chấp trước. Tiếp đó là thành kiến, vào trước là chủ, quan niệm chủ quan, tự cho rằng mình là đúng, kỳ thật hoàn toàn sai. Kiến thủ kiến, thành kiến về quả; giới thủ kiến là thành kiến về nhân. Thành kiến chướng ngại cho sự việc, chướng ngại cho sự khai ngộ của chúng ta, chướng ngại cho sự đắc định của chúng ta. Cho nên xả bỏ tất cả chấp trước là then chốt nhập đạo, là đầu mối thành đạo, chúng ta chẳng thể không nỗ lực học tập.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 469

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 469 PAGE 1

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.