Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 272

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 09.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 330, hàng thứ bảy từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ câu “Pháp Tạng đại sĩ”.

“Pháp Tạng đại sĩ vừa phát nguyện xong, không trung bèn phát ra lời khen ngợi rằng, quyết định tất thành vô thượng chánh giác. Vì sao vậy?” Đây là đưa ra một câu hỏi. Bồ Tát Pháp Tạng vừa phát nguyện xong, “xong” nghĩa là viên mãn, kết thúc. Đại địa chấn động, không trung rải hoa, nhạc trời, còn có khen ngợi, quyết định tất thành vô thượng chánh giác, vì sao vậy? Do nhân duyên gì?

“Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận giải thích, vô cùng tinh yếu, ở đây dùng ý này, mà tóm tắt như vậy”. Đoạn bên dưới đều là trong Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận nói. Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận do cư sĩ Bành Tế Thanh thời vua Càn Long nhà Thanh trước tác, vị cư sĩ này rất đáng nể, thông tông thông giáo, hiển mật viên dung, là một vị cư sĩ rất giỏi. Nói như cách nói ngày nay, ông sanh ra trong gia đình cán bộ cao cấp, thân phụ ông là binh bộ thượng thư của hoàng đế Càn Long, hiện nay là bộ trưởng bộ quốc phòng. Ông thuộc dòng quý tộc. Khi còn rất trẻ, chắc là chưa tròn 20 tuổi thi đậu tiến sĩ. Suốt đời không làm quan, yêu thích đạo Phật, chuyên tâm học tập, thành tựu không thua gì các bậc cao tăng đại đức. Để lại không ít trước tác, cung cấp cho người đời sau làm tham khảo.

Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận, là một trong các tác phẩm của ông, trong này có một đoạn nói rằng: “Tất cả cõi Phật, không lìa nhất niệm tâm thanh tịnh của chúng sanh, mà được thành lập”, câu này rất quan trọng. Hai chữ “tất cả” ở trước, là nói rõ tất cả cõi nước chư Phật trong ba đời mười phương từ đâu mà có. Là nhất niệm tâm thanh tịnh của chúng sanh, sở sanh, sở hiện, duy tâm sở hiện. Giống như ngài Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh năng sanh vạn pháp”, đây chính là năng sanh vạn pháp.

Thế giới tây phương Cực Lạc nó như thế nào? Bên dưới nói: “Pháp Tạng đại sĩ phát hoằng nguyện này, chỉ vì phá trừ vọng chấp cho chúng sanh”. Vọng là vọng tưởng, chấp là chấp trước. Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Thế Tôn nói, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai, do vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc. Cư sĩ Bành Tế Thanh nói, Bồ Tát Pháp Tạng phát 48 đại nguyện, chính là để phá trừ vọng tưởng chấp trước của chúng sanh.

“Khai mở hiển lộ đương nhơn vốn có tâm lượng”. Đương nhơn là bản thân mỗi chúng ta, tâm lượng vốn có của mỗi chúng ta bao lớn? “Tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”, không có gì khác với chư Phật Như Lai, đây là tâm lượng vốn có của chúng ta. “Khiến biết Tịnh độ”, dạy chúng ta biết cõi thật báo trang nghiêm của mười phương chư Phật là Tịnh độ, Tịnh độ của Phật Di Đà cũng không ngoại lệ. “Tức là pháp tánh vốn như vậy, không phải từ bên ngoài vào”. Ở trước nói, không lìa nhất niệm tâm thanh tịnh của chúng sanh, nhất niệm tâm thanh tịnh của Phật Di Đà, nhất niệm tâm thanh tịnh của tất cả chúng sanh. Hình tướng dù nhiều, vô lượng vô biên chư Phật chúng sanh, tâm hiện là một, một tự tánh thanh tịnh viên minh thể, là hiện ra như thế.

Hiện cõi hiện thân tức là pháp tánh vốn như vậy, không phải được từ bên ngoài. Ngoài ở đây là bên ngoài tâm tánh, bên ngoài tâm tánh không có một pháp nào. Cho nên pháp pháp không lìa tự tánh, pháp pháp không lìa bổn tâm, nhất định phải hiểu đạo lý này. Trí tuệ này thuộc đạo chủng trí, đạo là đạo lý, vì sao phát sanh vấn đề này? Có tướng nhất định có tánh, có sự nhất định có lý, hiểu rõ đạo lý là thật sự giác ngộ.

Bên dưới tự mình đưa ra câu hỏi, “vì sao vậy”. Vì sao vậy, nói như hiện nay là vì sao? Bên dưới giải đáp: “Tự tánh không tịch, lìa các đường ác”. Thập pháp giới, tam đồ lục đạo đều gọi là đường ác, vì sao vậy? Vì tự tánh không tịch, vốn không có! Đây là nói từ tự tánh lý thể. Bên dưới nói, “tự tánh vi diệu viên mãn, đầy đủ tướng hảo”. Hai câu trước nói từ thể, hai câu này nói từ tướng.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm nói cho chúng ta biết về thể tướng dụng. Khái quát tất cả pháp thế xuất thế gian, không ngoài ba phương diện này, có thể, có tướng, có dụng. Cho nên tự tánh vi diệu viên mãn, đầy đủ tướng hảo. “Các” là bao gồm tất cả mọi hiện tượng, bây giờ chúng ta thường nói là phân nó thành ba loại lớn, các tướng, hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên, ba loại lớn này đều bao hàm hết.

“Tự tánh vô ngại, hiện sáu thần thông”. Đây là nói đến tác dụng. Vì tự tánh không tịch, tự tánh vô ngại, cho nên sự sự vô ngại, dùng sáu thần thông làm tiêu biểu. “Tự tánh vô trụ, không thể đoạn diệt”, câu này nói tự tánh không sanh không diệt. Tự tánh bất sanh bất diệt, tướng của nó, tác dụng của nó có sanh diệt chăng, trên thực tế cũng là bất sanh bất diệt. Phàm phu chúng ta thấy hình như có sanh diệt, đó là thấy sai, không thấy được chân tướng. Chân tướng quả thật là bất sanh bất diệt, đến các nhà khoa học đều biết, tinh thần bất diệt, vật chất bất diệt, đây là các nhà khoa học nói. Vì sao bất sanh bất diệt? Phật giáo và khoa học nói cùng một đạo lý, duyên tụ duyên tán. Duyên tụ không sanh mà sanh, duyên tán không diệt mà diệt. Ta mới thật sự thấy được chân tướng, duyên tụ duyên tán mà thôi. Vấn đề này giới khoa học cận đại đã phát hiện, vật chất bất diệt. Quý vị xem vật chất có thể biến thành năng lượng, năng lượng lại có thể biến thành vật chất, tìm sanh diệt liễu bất khả đắc.

“Tự tánh không có bên trong, như kính phổ hiện”. Hiện tượng này không khó hiểu, hai tấm kính đối chiếu, chiếu lẫn nhau, chúng ta đứng ở giữa, quý vị thấy có cảnh giới chăng? Từ trong ví dụ này, có thể lãnh hội được mấy phần, quả thật là vô tận, trùng trùng vô tận.

Ở trước chúng ta đã học, trong kinh Phật nói đến vi của cực vi, giới khoa học hiện nay gọi là lượng tử, tiểu quang tử. Ở trước chúng ta đã học, vi điểm của một sợi lông hạt bụi, các nhà khoa học gọi là tiểu quang tử, có bên trong chăng? Không có. Tự tánh không có bên trong, tướng do tự tánh hiện ra làm gì có bên trong!

“Tự tánh quang minh, như mặt trời phổ chiếu”, quang minh này là vốn có. Đức Phật nói, tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng của Như Lai, quang minh chính là trí tuệ. Trí tuệ quang minh như mặt trời phổ chiếu, như mặt trời vậy, là thật chăng? Là thật. Bất luận là hiện tượng tinh thần hay hiện tượng vật chất, chúng ta biết nó đều nương vào dao động mà hình thành. Tần suất rất nhanh chóng, chúng ta không nhìn thấy, dùng máy móc cũng không thể nhìn thấy rõ ràng. Nhìn thấy, không biết rốt cuộc nhanh bao nhiêu, chỉ biết là tốc độ rất nhanh.

Trong kinh, theo những gì Phật dạy trong kinh, một giây tần suất chấn động của nó là 1600 triệu lần, quý vị xem tốc độ này nhanh biết bao. Vừa khởi liền chu biến pháp giới, giống như mặt trời phổ chiếu vậy, vừa khởi lập tức chu biến pháp giới, xuất sanh vô tận. Xuất sanh vô tận là gì? Cả pháp giới khởi biến hóa.

Chúng ta thử nghĩ xem, pháp giới này có bao nhiêu chúng sanh, có bao nhiêu hiện tượng vật chất, có bao nhiêu hiện tượng tinh thần. Tần suất của tất cả hiện tượng đều đang động, đang động với tốc độ cực nhanh, toàn thể pháp giới hư không giới đều động, không phải tịnh. Nhưng trong động có bất động. Điều gì bất động? Tự tánh bất động. Tự tánh là thể, thể bất động, tướng đang động, tác dụng đang động. Động và tịnh không hai, động và tịnh nhất như.

“Tự tánh bình đẳng, như hương phổ huân”. Nếu trong phòng này đốt một cây nhang trầm, nhang rất ít, khắp căn phòng đều ngửi được hương thơm. Trong kinh Phật có một ví dụ, thời Ấn độ cổ có một loại ngưu đầu chiên đàn, bảo hương. Trong kinh ghi chép, thắp một viên hương này, không lớn, chỉ bằng hạt đậu nành, hạt đậu xanh, một viên, 40 dặm đều nghe được hương thơm. Đáng tiếc loại hương này hiện nay không còn, ở thế gian này đã tuyệt chủng. Vì sao tuyệt chủng? Con người biết tu phước, biết tu tuệ, biết tích lũy công đức, trân bảo sẽ xuất hiện tại thế gian. Trân bảo từ đâu mà có? Là tâm thanh tịnh, tâm từ bi của tất cả chúng sanh kết tinh lại, biến hiện ra, duy thức sở biến. Nếu tâm chúng ta bất thiện, không thanh tịnh, nó trở thành thứ ô uế, khoáng vật. Trân bảo cũng là khoáng vật, bùn cát cũng là khoáng vật, phân đất cũng là khoáng vật, đều là tâm hiện thức biến, phải hiểu đạo lý này.

Chúng ta biết, người ở thế giới Cực Lạc tâm thanh tịnh tối cực, tâm từ bi tối thiện biến hiện ra. Quay đầu nhìn lại tình hình hiện tại trên địa cầu của chúng ta, là tâm niệm cực kỳ bất thiện sở hiện, tâm hành cực kỳ bất thiện sở biến, vấn đề là như vậy. Xã hội ngày nay động loạn, địa cầu thiên tai khác thường, có biện pháp nào khôi phục chăng? Đáp án là khẳng định.

Như nhà khoa học hiện đại người Mỹ nói, chỉ cần cư dân trên địa cầu đều giác ngộ, đều chịu bỏ ác dương thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm, xã hội sẽ an định, thiên tai thảm họa trên địa cầu được hóa giải. Ông ta nói ra đạo lý này, cung cấp phương pháp này, hoàn toàn tương đồng với kinh luận đại thừa nói.

Phật dạy chúng ta cần tu giới định tuệ là dương thiện, tức diệt tham sân si là lìa ác. Dạy chúng ta chánh tâm, y theo giáo huấn của Phật Bồ Tát, giáo huấn của các bậc thánh hiền. Tu thân dưỡng tánh chính là đoan chánh tâm niệm, cải tà quy chánh. Bản thân mình được cứu, gia đình mình cũng được cứu. Gia đình hạnh phúc, đời này của ta mỹ mãn, đời hiện tại này được lợi ích vô cùng thù thắng.

Nhà Phật nói giác và mê, tình trạng giác và mê rất đơn giản. Có lòng tin đối với pháp thế xuất thế gian chính là giác, không có lòng tin tức là mê. Lòng tin từ đâu mà có? Lòng tin từ tánh đức hiển lộ ra, đây là tánh đức. Vì sao biết nó là tánh đức? Chư vị thánh hiền xưa nói với chúng ta, làm người lập thân trên thế gian này không ngoài bốn khoa, bốn khoa mục. Thứ nhất là ngũ luân, thứ hai là ngũ thường, thứ ba là tứ duy, thứ tư là bát đức.

Trong ngũ luân, “bằng hữu hữu tín”, quý vị thấy có chữ tín. Trong ngũ thường, “nhân lễ nghĩa trí tín”, quý vị xem lại có một chữ tín. Trong bát đức, “hiếu để trung tín” nhân ái hòa bình, lại có một chữ tín. Quý vị thấy, trong bốn khoa có ba chữ tín, tín này quan trọng biết bao!

Trong pháp đại thừa nói: “tín vi đạo nguyên công đức mẫu, năng trưởng nhất thiết chư thiện căn”, như vậy không tin sao được? Phản diện của tín là nghi hoặc, nghi là căn bản phiền não, tham sân si mạn nghi. Trong giáo lý đại thừa, nghi là chướng ngại hàng đầu của Bồ Tát. Hoài nghi đối với giáo huấn thánh hiền, hoài nghi đối với Phật Bồ Tát, hoài nghi đối với tự tánh, không biết có tánh đức.

Đến phương pháp trị liệu bình thường nhất, trị liệu có hiệu quả chăng? Có phương pháp hiệu quả, có phương pháp không hiệu quả. Hiệu quả sanh ra từ đâu? Từ lòng tin.

Đại khái khoảng 30 năm trước, khi ở Mỹ có lần tôi bị bệnh cảm. Dallas có một bác sĩ đông y, cũng khá nổi tiếng, các vị đồng tu đưa tôi đi khám bệnh, nhờ ông trị liệu, tôi liền thảo luận với bác sĩ về vấn đề này. Tôi nói bác sĩ và bệnh nhân phải có duyên, không có nhân duyên trị không lành, ông ta đồng ý. Duyên là gì? Bệnh nhân phải có lòng tin đối với bác sĩ, sác sĩ phải có lòng tin đối với bệnh nhân, bệnh này trị dễ lành. Nếu không có lòng tin, y thuật dù cao minh cũng trị không lành. Tôi nói với ông về đạo lý này, ông rất tán thành và tiếp thu.

Tôi nói thật ra vì sao lành bệnh? Ít nhất 7/10 là nhờ lòng tin của mình, khiến thân thể này khôi phục bình thường, bệnh lành, y thuật tối đa chỉ có ba phần năng lượng. Cho nên lòng tin là mẹ của mọi công đức, trưởng dưỡng hết thảy các thiện căn. Cầu học, học đạo, học Phật, lòng tin rất quan trọng.

Tu học Tịnh độ có ba điều kiện, tín nguyện hạnh. Đầu tiên là tín, chữ tín này nói như thế nào? Trong Yếu Giải đại sư Ngẫu Ích nói cho chúng ta về sáu loại tín. Trong sáu loại tín này, thứ nhất phải tin chính mình, điều này rất khó. Thứ hai là tin Phật, ta không tin mình, tin Phật cũng vô ích. Tin mình là tin như thế nào? Kinh điển đại thừa Đức Phật thường dạy: “Tất cả chúng sanh vốn là Phật”, phải tin mình vốn là Phật. Chúng ta vừa học trong Kinh Vô Lượng Thọ, tất cả đều thành Phật. Ta phải tin câu nói này, đời này rất có thể ta sẽ thành Phật. Nếu không tin mình là Phật, như vậy làm sao thành Phật được? Quý vị xem, có bao nhiêu người niệm Phật, có bao nhiêu người tin Phật. Phật là ai? Là Phật Thích Ca, là Phật A Di Đà, Dược Sư Như Lai, tin những vị Phật này. Xưa nay chưa từng nghĩ đến mình là Phật, cho nên học suốt cuộc đời vẫn còn là phàm phu. Ngày ngày tụng kinh niệm Phật, vẫn trôi lăn trong luân hồi lục đạo, quý vị nói có oan uổng chăng? Nguyên nhân do đâu? Nguyên nhân do không tin, điều này quan trọng biết bao.

Đại sư Huệ Năng một đời thành tựu, quý vị xem khi ngài gặp Ngũ tổ. Khi đảnh lễ, Ngũ tổ hỏi ngài, ngươi đến cầu điều gì? Con đến cầu làm Phật. Quý vị xem trong Đàn Kinh, ngài đến để làm Phật, ngài đã thành Phật. Ta không thành Phật được, vì không muốn làm Phật, không biết làm Phật.

Đoạn kinh văn này rất hay! Nói rất rõ ràng minh bạch, mười phương chư Phật Như Lai, giáo hóa tất cả chúng sanh là dạy những gì? Chính là dạy họ thấu triệt giác ngộ, tất cả đều thành Phật. Tâm chân thành, tâm cung kính lập tức hiển lộ. Nghĩa là nói, trí tuệ đức tướng của chân tâm tự tánh đều hiện ra, tự nhiên hiển lộ. Không tin thì sao? Không tin, bản thân có ngạo mạn, có phiền não. Nếu không tin mình là Phật, những gì hiển lộ ra là tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tham sân si mạn nghi. Trong tâm thường hiển lộ ra những thứ này, những thứ này làm sao thành Phật được! Trong Phật tánh không có những thứ này, nó từ đâu mà có? Những thứ này từ trong a lại da, ta phải hiểu rõ ràng. Trong a lại da có những thứ này, tự tánh tâm thanh tịnh không có những thứ này. Cần phải buông xả, phải vứt bỏ, buông xả vứt bỏ a lại da. Nếu không dùng nó, nó ngày càng cách xa chúng ta, dần dần biến mất. Còn như ngày ngày thích nó, ngày ngày dùng nó, nó ngày càng thân cận với ta, vĩnh viễn không thể tách rời, điều này rất phiền phức. Kết quả do a lại da chế tạo là luân hồi lục đạo.

Trong Kinh Lăng nghiêm Đức Phật nói về những đạo lý này rất thấu triệt, rất thông đạt. Nói với mọi người, ta dùng sai tâm. Có chân tâm, nhưng không biết đến, không dùng nó, chân tâm không hề lìa xa chúng ta. Chân và vọng hòa hợp một chỗ, ta không biết đâu là chân, không biết đâu là vọng, xem vọng tâm thành chân tâm, gọi là dùng sai tâm. Học Phật cũng học không thành tựu, học suốt đời chỉ học được cái vỏ bên ngoài, học được chút thường thức của Phật học. Không liên quan gì đến việc mình được định, khai tuệ, chứng quả. Những gì ta mong cầu, khát vọng, đời này không thể đạt được.

Phật Bồ Tát dạy ta buông bỏ, ta không buông bỏ. Chúng ta làm sai, buông bỏ chân tâm, không buông bỏ vọng tâm. Đức Thế Tôn giảng kinh thuyết pháp suốt 49 năm, nói những gì? Chính là nhắc nhở chúng ta, phải phân biệt rõ ràng chân tâm và vọng tâm, phải nhận thức rõ ràng, dùng chân tâm không dùng vọng tâm. Dùng chân tâm đối nhân tiếp vật, sẽ không thiệt thòi, không bị mắc lừa. Dùng hư tình giả ý, chính là vọng tâm. Tám thức 51 tâm sở, ta dùng những thứ này. Nó là hư ngụy, nó không phải thật, có biến hóa. Chân tâm vĩnh viễn bất biến. Chân tâm không tịch, tự tánh chính là chân tâm, vô trụ, không thể đoạn diệt, lúc này là bất sanh bất diệt.

“Tự tánh vô tác, không có hạn lượng”. Không có hạn lượng nghĩa là xuất sanh vô tận, loại thứ hai của ba loại chu biến trong Hoàn Nguyên Quán. Làm mà không làm, không làm mà làm, cho nên xuất sanh vô tận, nghĩa là giữa vũ trụ, dù chỉ một giây một phút cũng không dừng. Bồ Tát Di Lặc nói với chúng ta, một giây có 1600 triệu tần suất đang chấn động. Đến vi điểm của một sợi lông hạt bụi, không có điều gì ngoại lệ.

Thế giới này từ đâu đến, rốt cuộc là sao? Sự nhận thức của các nhà khoa học, Phật pháp chứng minh cho họ, họ cũng chứng minh Phật pháp, hai bên chứng minh lẫn nhau. Khoa học chứng minh những gì Phật nói là đúng, những gì Phật nói chứng minh phát hiện của giới khoa học là đúng, chứng minh cho nhau.

“Bồ Tát tức thuận chúng sanh, tự tánh vốn đầy đủ tâm không tịch”. Bồ Tát thấu triệt chân tướng sự thật, bởi vậy tức thuận, thuận nghĩa là hằng thuận chúng sanh. Trong mười nguyện Phổ Hiền, Bồ Tát hằng thuận chúng sanh, thuận chúng sanh vấn đề gì? Thuận theo tâm không tịch vốn đầy đủ trong tự tánh của chúng sanh. “Tâm diệu viên, tâm vô ngại, tâm vô trụ, tâm vô tác, tâm vô ngoại, tâm vô nội, tâm quang minh, tâm bình đẳng, mà trang nghiêm cõi Phật”. Những lời này là tán thán thế giới tây phương Cực Lạc. Quý vị xem trong này nói đến không tịch, diệu viên, vô ngại, vô trụ, vô tác, vô ngoại, vô nội, quang minh, bình đẳng, đều đầy đủ trong tự tánh tâm thanh tịnh của chúng ta. Chúng ta có, Phật cũng có. Phật A Di Đà lấy tánh đức của ngài_hợp tất cả lại chính là tánh đức, dẫn dắt tánh đức của chúng sanh ra. Dẫn dắt tánh đức của chúng sanh ra, chúng sanh vẫn không biết, thật tuyệt diệu, chúng sanh thật sự không biết. Vì sao vậy? Vì chúng sanh chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe, thật sự được Phật A Di Đà dẫn dắt ra. Nếu Phật A Di Đà không thể dẫn dắt tánh đức chúng ta ra, làm sao ta có thể vãng sanh đến thế giới Cực Lạc? Cho thấy, đến thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc chính là những tâm này của ta tạo. Phật A Di Đà cũng tâm này, ta cũng là tâm này, tâm tâm tương tức. Cõi thật báo của Phật A Di Đà, cũng chính là cõi thật báo của ta.

Ngài dùng phương pháp gì để dẫn dắt ra? Dùng một câu danh hiệu Nam mô A Di Đà Phật. Chỉ cần thật thà buông bỏ vạn duyên, niệm câu Phật hiệu này. Phật A Di Đà liền từ nơi câu Phật hiệu này, dẫn dắt tánh đức của tự tánh ta ra, đó chính là vật liệu ban đầu cấu tạo nên thế giới Cực Lạc. Kiến tạo thế giới Cực Lạc, bản thân chúng ta có một phần trong đó, mọi người đều có phần này, bản thân thật sự không biết. Khi nào mới biết? Sau khi đến thế giới Cực Lạc, khai ngộ là biết ngay. Thì ra là tự tánh Di Đà, duy tâm Tịnh độ. Phật A Di Đà cũng là vốn có trong tự tánh của chúng ta, nghĩa là tánh đức viên mãn, gọi là A Di Đà. Chánh báo như vậy, y báo cũng như vậy. Đúng là tuyệt diệu, đúng là không thể nghĩ bàn. Như những câu này chúng ta thường xem, mỗi ngày lướt qua tâm một lần, hạt giống này trong A lại da rất nhiều. Ấn tượng thật sâu sắc, mới có thể trong cuộc sống hằng ngày, thường áp dụng công phu quán chiếu.

Không tịch là chân tâm của chúng ta, diệu viên cũng là chân tâm của ta vô ngại, vô trụ, vô tác cũng như thế. Vô nội, vô ngoại tức là tâm bao thái hư lượng châu sa giới. Quang minh là trí tuệ, bình đẳng là Phật tánh.

Ở đây cuối cùng chúng ta đã hiểu, đã giác ngộ, 48 nguyện nói tường tận từng nguyện. Ở đây có mười câu, là tổng kết của 48 nguyện, tổng kết nền tảng kiến lập thế giới tây phương Cực Lạc, tâm hiện thức biến. Nếu chúng ta đưa nó đến tạo dựng ở thế giới Ta Bà này, dùng mười loại tâm này để kiến tạo địa cầu, ta dùng tâm không tịch. Không tịch chính là thanh tịnh, không hề có chút ô nhiễm nào. Không tịch là bất sanh bất diệt. Khi đại sư Huệ Năng kiến tánh, câu thứ nhất ngài nói: “vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt, vốn không dao động”, đây đều có nghĩa là không tịch. “Vốn tự đầy đủ, năng sanh vạn pháp”, đó chính là diệu viên. Chúng ta có thể dùng tâm không tịch, dùng tâm diệu viên sống trong thế gian hiện tại này, thế gian này có khác thế giới Cực Lạc chăng? Dùng tâm không chướng ngại, tâm vô trụ, tâm vô tác, tâm vô ngoại, tâm vô nội, tâm quang minh, tâm bình đẳng trang nghiêm địa cầu. Đây gọi là đoan chánh tâm niệm, cải tà quy chánh. Trái lại chính là tà, trái nghĩa của không tịch là vô lượng ô nhiễm, vô lượng cấu uế, vô lượng nghiệp chướng! Không có diệu viên, diệu viên biến thành gì? Biến thành vọng tưởng, biến thành phân biệt, biến thành chấp trước, như vậy là không viên mãn. Do đó vô ngại bên dưới biến thành vô lượng vô biên nghiệp chướng, vô trụ biến thành chấp trước nghiêm trọng, khống chế, chiếm hữu. Vô tác biến thành tạo tác, vô nội ngoại trở thành phân biệt nghiêm trọng, quang minh trở thành ngu si, bình đẳng biến thành ngạo mạn. Đó không phải là trang nghiêm cõi nước, mà là hủy diệt thế giới.

Chúng ta phải biết, thật sự học được hiện tại trang nghiêm địa cầu, tương lai trang nghiêm thế giới Cực Lạc. Vãng sanh chính là trang nghiêm thế giới Cực Lạc, hiện tại trang nghiêm địa cầu. Hiện tại trang nghiêm địa cầu là hoa báo, tương lai vãng sanh trang nghiêm thế giới Cực Lạc là quả báo. Hiện nay không có hoa báo, hy vọng tương lai có quả báo, quả báo đó có vấn đề rất lớn. Nói cách khác, ta chưa chắc được vãng sanh. Hiện nay ta dùng những tâm này trang nghiêm địa cầu, hồi hướng cầu sanh thế giới Cực Lạc, như vậy nhất định vãng sanh, nghĩa là sao? Là hoa tốt, tương lai quả đương nhiên cũng tốt, bây giờ ta tu như thế nào không phải đã hiểu rồi ư? Ta phải buông bỏ tất cả pháp thế xuất thế gian, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, khôi phục đến không tịch. Tâm phải thanh tịnh, không có gì cả. Tịch là bất động, tịch chính là vốn không dao động mà đại sư Huệ Năng nói. Không, đại sư Huệ Năng nói vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt. Ta phải trở về với không tịch, vấn đề này nói thì vậy, khi làm rất khó, khó vô cùng.

Phật Di Đà có phương tiện dạy chúng ta, điều này rất khó, phương tiện gì? Tất cả đều trở về một câu Phật hiệu, trong tâm chỉ có một câu A Di Đà Phật, ngoài A Di Đà Phật ra không có gì cả. Như vậy thì quá dễ, trong lòng không có gì khó. Trong lòng có A Di Đà Phật, đây là phương tiện thiện xảo thật sự. Dùng nhất niệm, một niệm A Di Đà Phật này, dùng phương pháp này đoạn trừ tất cả các vọng niệm, dùng nhất niệm bài trừ tất cả vọng niệm.

A Di Đà Phật là đức hiệu của tự tánh, chính là tự tánh đương nhơn, tuyệt diệu không thể nói. Tự tâm chính là Phật A Di Đà, Phật A Di Đà chính là tự tâm, dùng phương pháp này tìm lại tâm không tịch. Tìm lại tâm không tịch là vi diệu, là viên mãn. Diệu viên là khởi tác dụng, viên là viên mãn. Không chỉ là thế giới Ta bà, thập pháp giới y chánh trang nghiêm, nó có thể mở rộng khắp biến pháp giới hư không giới, y chánh trang nghiêm của tất cả cõi nước chư Phật khắp mười phương. Trong Hoàn Nguyên Quán nói, là loại thứ hai trong ba loại chu biến, xuất sanh vô tận. Câu này thật ra chính là đại sư Huệ Năng nói năng sanh vạn pháp, xuất sanh vô tận. Tuyệt diệu! Viên mãn! Không thiếu một pháp nào. Vô ngại nghĩa là được đại tự tại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Là trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta, trong công việc, xử sự đối nhân tiếp vật không có chướng ngại.

Vô trụ, không được trụ tướng, chẳng những không được trụ tướng, niệm cũng không được trụ. Không trụ tướng, như Kinh Kim Cang nói, vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ giả, không trụ bốn tướng. Niệm đều không được trụ, chính là nửa bộ sau của Kinh Kim Cang, vô ngã kiến, vô nhân kiến, vô chúng sanh kiến, vô thọ giả kiến. Cảnh của ta là không tịch, là thanh tịnh. Nghĩa là sao? Ở trong sáu trần mà không nhiễm, mắt thấy sắc mà không nhiễm sắc, tai nghe âm thanh mà không nhiễm âm thanh. Rõ ràng thấu triệt cảnh giới bên ngoài là trí tuệ, nội tâm như như bất động là tự tánh bổn định. Vì sao không nhiễm? Vì biết hết thảy mọi hiện tượng đều là giả, phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, sao có thể nhiễm ô được? Vì sao mà ô nhiễm? Vì coi là thật, tưởng rằng nó là thật, bị nó ô nhiễm. Nghĩa là nói ta bị cảnh giới làm ảnh hưởng, bị cảnh giới xoay chuyển. Người không nhiễm ô, không bị cảnh giới bên ngoài ảnh hưởng. Không những không bị nó ảnh hưởng, ngược lại có thể ảnh hưởng nó. Nó ảnh hưởng ta toàn là giả, ta ảnh hưởng nó toàn là thật, đây gọi là Phật độ chúng sanh.

Vô tác là làm mà không làm, ngày ngày làm, làm nhưng không trước tướng, đây gọi là làm mà không làm. Trước tướng là sai, trước tướng là gì? Trước tướng tức vào trong a lại da, không trước tướng là trở về tự tánh, tự tánh là không tịch. Trước tướng chính là a lại da, a lại da để lại ấn tượng, để lại ấn tượng chính là chủng tử lưu chuyển trong mười pháp giới, đặc biệt là lục đạo.

Vô nội vô ngoại, vô nội ngoại là một mệnh đề ngày nay các nhà khoa học đang nghiên cứu thảo luận. Thế giới vĩ quan “đại nhi vô ngoại”. Thế giới vi quan chính là lượng tử lực học, “tiểu nhi vô nội”. Hai vấn đề này, đến nay vẫn chưa có kết luận sau cùng, vẫn còn tìm kiếm. Nhưng quả thật ngày càng tiếp cận với Phật pháp đại thừa.

Tâm quang minh là trí chiếu soi vũ trụ, trí chiếu khắp pháp giới, đối với toàn thể vũ trụ rõ ràng như lòng bàn tay, không có chút mê hoặc nào.

Tâm bình đẳng, không hề có sự phân biệt. Vừa có phân biệt liền rơi vào trong ý thức, ý thức là phân biệt, ý căn là chấp trước. Ý căn và ý thức, giáo lý đại thừa thường dùng một danh từ gọi là ý địa. Chỉ cần rơi vào trong ý địa là mê, cho dù thành Phật, đại sư Thiên Thai gọi là tương tự tức Phật. Không phải chân Phật, tương tự tức Phật. Không rơi vào ý địa là sao? Là trở về tự tánh, giáo môn thường gọi là tiêu quy tự tánh. Tiêu là tiêu hóa, như ăn thức ăn vậy, đã tiêu hóa, toàn bộ dinh dưỡng đều được hấp thụ, rất tốt! Rơi vào trong ý địa chưa tiêu hóa, chưa tiêu hóa tương lai sẽ khởi tác dụng, như vậy thì ở trong lục đạo oan oan tương báo không bao giờ dứt. Chưa tiêu hóa, tiêu hóa là không còn nữa. Cho nên ta mới biết, tiêu quy tự tánh có đạo lý, hoàn toàn tiêu hóa. Tiêu hóa biến thành gì? Biến thành tánh đức. Thiện là tánh đức, ác cũng là tánh đức. Tịnh là tánh đức, nhiễm cũng là tánh đức, không có pháp nào không phải tánh đức. Tiêu hóa liền biến thành tánh đức, không tiêu hóa, cứng ngắc ở đó, đó là nhân của bệnh. Cứng ngắc là gì? Không phải tịnh tức là nhiễm, bằng không thì là thiện, bằng không nữa chính là ác, nó trở thành những thứ này. Sau khi tiêu hóa thì sao? Khi tiêu hóa, nhiễm tịnh thiện ác đều không còn, đây gọi là công phu.

Chúng ta xem kinh nghe dạy, nghe dạy chính là nghe giảng. Trong cuộc sống hằng ngày, mắt thấy sắc, tai nghe âm thanh, có để lại ấn tượng chăng? Đương nhiên để lại ấn tượng, ấn tượng này là nhiễm, là tịnh, là thiện, là ác, có chăng? Có, ta chưa tiêu hóa. Nếu như đã tiêu hóa, khi đã tiêu hóa, nhiễm tịnh thiện ác không còn, biến thành gì? Trở thành trí tuệ, toàn là trí tuệ trong tự tánh, đã giác ngộ, nâng cao cảnh giới giác ngộ. Đây là trang nghiêm cõi Phật.

Các bậc tổ sư đại đức xưa nay thường khảo nghiệm học trò: “Ngươi biết chăng?” Nghĩa là ngươi có biết dùng tâm chăng? Ở đây đưa ra một cách rõ ràng, chính là những tâm này, ngươi biết dùng chăng? Không tịch, diệu viên, vô ngại, vô trụ, vô tác, vô nội ngoại, quang minh, bình đẳng, giác, quý vị biết dùng những tâm này chăng? Biết dùng chăng? Biết dùng chính là Bồ Tát, không biết dùng chính là phàm phu. Tâm của mình, không phải của người khác.

“Lấy 48 nguyện, mỗi một nguyện tức tâm vốn đầy đủ của chúng sanh. Tức lấy tâm mình, trang nghiêm cõi mình”. Đây là thế giới Cực Lạc, Phật Di Đà dẫn dắt chúng ta, đi trước dẫn đường, dùng 48 nguyện này. 48 nguyện chính là ở trước nói về 10 loại tâm, dùng 10 tâm tổng kết 48 nguyện. Nói với chúng ta, đây là tâm vốn đầy đủ của tất cả chúng sanh, chân tâm, tâm Phật. Tất cả chúng sanh, người người đều vốn đầy đủ.

Đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”, hay là “tức lấy tâm mình, trang nghiêm cõi mình”. Thế giới Cực Lạc là tự tâm biến hiện ra, Phật A Di Đà cũng không ngoại lệ. Mấy câu này nói khiến hai câu khai thị của thiền sư trung Phong, trong Hệ Niệm Phật Sự rõ ràng triệt để hơn! Thiền sư Trung Phong nói: “tâm tôi tức là Di Đà, Di Đà tức là tâm tôi. Ở đây tức là Tịnh độ, Tịnh độ tức là ở đây”. Phải chăng tức là lấy tâm mình trang nghiêm cõi mình? Ở thế giới Cực Lạc như vậy, ở thế giới hiện tại này chúng ta quên mất rồi.

Nếu dùng tâm nguyện này, dùng 48 nguyện của Phật A Di Đà, mười tâm này, dùng tâm nguyện này trang nghiêm địa cầu, trang nghiêm thế giới hiện tại của chúng ta. Thế giới này không thua gì thế giới Cực Lạc, thế giới này cũng thanh tịnh trang nghiêm như thế giới Cực Lạc vậy, tốt đẹp như nhau. Cư dân ở đây không khác gì thế giới Cực Lạc, là nơi các hàng thượng thiện nhơn câu hội. Người người phát 48 nguyện này, người người dùng 10 tâm này, chính là thượng thiện. Người phước ở đất phước, đất phước người phước ở, hàng thượng thiện nhơn là người có phước báo nhất, địa cầu chính là đất phước.

Ông Baladen người Mỹ nói mấy câu này, có thể ông chưa nghĩ đến một cách cụ thể như thế, chưa nghĩ đến viên mãn như thế. Nếu ông xem được đoạn kinh văn này, chắc chắn chú giải tường tận cho ba câu nói đó. Thế nào gọi là bỏ ác dương thiện, thế nào gọi là cải tà quy chánh, thế nào gọi là đoan chánh tâm niệm? Không phải đoạn kinh văn này đã nói rõ ràng cụ thể, hoàn toàn hiện thực rồi ư?

Kết quả ông nói rất hay, chẳng những năm 2012 thế giới không bị hủy diệt, mà là cơ hội để chúng ta đưa thế giới này đi đến một tương lai tốt đẹp hơn. Chúng ta phải hỏi một câu cụ thể hơn, phương pháp thực hành cụ thể là gì? Chư vị có giải đáp được chăng, dùng phương pháp gì có thể thực hiện tâm nguyện? Hai câu, nói tường tận Kinh Vô Lượng Thọ, thực hành nguyện hạnh của mình, là làm được.

Một câu tục ngữ rất bình thường gọi là hoằng pháp lợi sanh, “Phật pháp vô nhân thuyết, tuy trí bất năng giải”. Tự viện am đường, người ta vừa nhìn biết đây là đạo tràng của Phật giáo. Đạo của Phật môn không còn, nơi chốn vẫn còn. Đạo không, nơi chốn có. Bây giờ làm sao khiến đạo trong nơi chốn này trở nên hiện thực?

Trong này nói với chúng ta một chân tướng sự thật, giáo dục Phật giáo, kèm thêm giáo huấn của thánh hiền_nếu có thể đem giáo dục thánh hiền, giáo dục Phật giáo ra, ngày ngày dạy học, ngày ngày giảng kinh. Mọi người nghe xong dần giác ngộ, nghe một lần chưa đủ. Từ nhỏ tôi có một thói quen, nghe điều gì ít nhất là mười lần, đây là ít nhất. Bình thường tôi nghe là 30 lần, vì sao vậy? Vì mười ấn tượng chưa đủ sâu sắc, 30 lần ấn tượng nhất định sâu sắc hơn. Chúng tôi cùng nhau học tập, người học Phật rất nhiều, rất nhiều người thành tựu không bằng tôi, nguyên nhân là gì? Vì tôi nghe nhiều lần.

Lúc thầy Lý dạy Phật Học Khái Yếu, thầy soạn ra 14 đại cương, biểu giải, tài liệu cũng gọi là Phật Học Tứ Thập Giảng. Tôi nghe 11 lần, mỗi lần giảng tôi đều đến nghe, nghe từ đầu đến cuối. Một lần, hai lần không được, mấy ngày sau là quên mất, nó không khởi tác dụng. Đến cả việc nghe CD_khi tôi ở San Francisco, cư sĩ Cam Quý Tuệ, lúc đó không có CD, là băng ghi âm, tặng cho tôi băng ghi âm, pháp sư Đàm Hư khai thị trong Phật thất tại HongKong.

Pháp sư Đàm Hư là người Đông bắc, giọng nói quê nhà rất nặng. Tôi chỉ nghe được khoảng ba bốn phần, rất nhiều điều nghe không hiểu, nhưng tôi rất kiên nhẫn. Tôi nghe đến 30 lần, hiểu hết tất cả lời ông nói. Sau đó tôi tìm gặp đồng học người phương bắc, viết cuộn băng ghi âm này thành sách, in thành sách nhỏ để lưu thông. Trong đó nói về câu chuyện của người thợ hàn, niệm Phật. Còn kể về câu chuyện người đồ đệ tham thiền, về sau làm ông thổ địa.

Không nghe nhiều không được! Cổ nhân nói, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Cổ nhân dạy chúng ta, đọc sách ngàn lần, tự hiểu nghĩa của nó, ngàn lần không nhiều! Đó là thật không phải giả, vì sao vậy? Một ngàn lần, tâm an định. Một ngàn lần là giới luật, do giới sanh định.

Ví dụ cổ nhân đọc kinh, có người đọc Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Pháp Hoa. Quý vị xem tỳ kheo Vô Tận Tạng đọc Kinh Niết Bàn, đều là kinh lớn. Một ngày đọc kinh, thời gian tốt nhất không ít hơn 10 tiếng. Dùng phương pháp đọc tụng, đọc kinh không cần nghĩ đến ý nghĩa của kinh, quy củ đọc theo kinh văn, đừng nghĩ đến nó, đọc một cách rõ ràng minh bạch. Khi đọc kinh không có vọng niệm, không có tạp niệm. Giống như niệm Phật vậy, không hoài nghi, không xen tạp, cứ niệm như vậy, một ngày 10 tiếng. Niệm khoảng ba bốn năm, chính là người thuộc hàng căn tánh bậc trung, họ đạt được tâm thanh tịnh. Một ngày tiếp thu mười tiếng huấn luyện, huấn luyện gì? Huấn luyện đừng vọng niệm. Khi không đọc kinh liền suy nghĩ, nghĩ đông nghĩ tây. Tụng kinh lại không cho phép ta nghĩ đến ý nghĩa, căn bản không cho phép ta nghĩ, nghĩa là sao? Đó chính là tu định, phải hiểu rõ đạo lý này. Suy nghĩ, định sẽ mất đi, hoàn toàn phá hoại công phu của mình.

Mục đích tụng kinh là gì? Mục đích là để ta khai ngộ. Định lâu ngày, ba bốn năm được định, sáu bảy năm là khai ngộ, mục đích là khai ngộ. Mười năm có thể đại triệt đại ngộ, đại triệt đại ngộ chính là minh tâm kiến tánh. Trong giáo môn gọi là đại khai viên giải, cảnh giới đó bình đẳng với Thiền tông. Đại khai viên giải nghĩa là kiến tánh thành Phật, cảnh giới thành Phật thông suốt tất cả, gọi là một kinh thông tất cả kinh thông.

Ngày xưa, chư vị tổ tông, và các vị cao tăng đại đức Ấn độ, đều dùng phương pháp này, hoàn toàn không giống với người phương tây hiện nay. Người phương tây dùng đầu óc, dùng nghiên cứu, cho nên những gì họ đạt được là tri thức. Phương pháp người phương đông làm, họ đạt được là trí tuệ. Trí tuệ có thể thông tất cả pháp, tri thức không được, tri thức không thể hiểu được cảnh giới của trí tuệ, hoàn toàn không hiểu được. Trí tuệ dung hội quán thông tất cả pháp, không giống nhau!

Gần đây, thế kỷ này, không có nhân tài như vậy xuất hiện, nguyên nhân chủ yếu là gì? Chịu ảnh hưởng của phương tây, đều thích dùng đầu óc để suy nghĩ, nghiên cứu, cho nên hoàn toàn biến thành tri thức. Truyền thống văn hóa xưa biến thành tri thức, học tập Nho Thích Đạo cũng trở thành tri thức. Tôi thường nói tri thức không thể giải quyết được vấn đề, trí tuệ có thể giải quyết vấn đề. Tri thức giải quyết vấn đề rất có giới hạn, có mức độ, mà còn có hậu di chứng. Trí tuệ thì không có.

Quý vị xem cổ thánh tiên hiền, nếu chư vị đọc tường tận_ thời cổ đại, người xưa gọi là cổ thánh tiên vương, quý vị xem Nghiêu Thuấn Vũ lấy đạo trị thiên hạ, hoàn toàn là trí tuệ, không có hậu di chứng. Đến Ngũ đế thì không được nữa, nhưng cách đạo không xa, là lấy đức trị thiên hạ. Ngũ đế là dùng đức trị thiên hạ. Tam vương lại hạ xuống một bậc, tam vương là Hạ Thương Chu. Hạ là Vũ vương, lấy con trai của Vũ vương làm điển hình_Vương Khải, Thương Thang. Văn Vương, Võ Vương thời nhà Chu dùng nhân trị thiên hạ. Khổng tử sanh vào thời loạn, ngũ bá, ngũ bá nhân không còn. Lại hạ xuống một bậc- nghĩa, vẫn nói đến lễ. Sau ngũ bá, nhà Tần thống nhất ngũ bá, thống nhất, 15 năm mất nước, nhà Hán lên thay, đến Hán Vũ Đế thì dùng lễ.

Quý vị xem, đạo đức nhân lễ nghĩa, dùng cái sau cùng, mãi đến thời nhà Thanh. Trong 2000 năm này, đều dùng lễ trị thiên hạ. Lễ không còn, cổ thánh tiên hiền nói đó chính là thời loạn, 100 năm nay là thời loạn, lễ không còn. Có thể khôi phục lại thời thạnh thế như trước đây chăng? Nói cho chư vị biết, đây là điều không thể, không có cách khôi phục, nhất định là ngày càng loạn. Khi nào tìm lại lễ của cổ nhân, như vậy có thể cải thiện đôi chút. Nếu có năng lực, có tâm nguyện hướng lên trên, chúng ta từ lễ nâng lên nghĩa, nâng lên nhân, nâng lên đức, nâng lên đạo, vậy là thành thánh thành hiền rồi. Đạo là thánh nhân, đức là hiền nhân, dưới nhân gọi là quân tử. Nếu chúng ta cho rằng cổ nhân không được, cổ nhân không bằng người bây giờ, coi thường cổ nhân, thì sẽ giống như các nhà khoa học nói, thế giới này sẽ đi đến ngày tận thế, dẫn đến sự hủy diệt bùng nổ tất cả, sau đó khởi đầu lại. Các nhà khoa học nói, ngày xưa địa cầu từng có nhiều lần hủy diệt, bây giờ lại đến giới hạn này, nghĩa là có thể bị hủy diệt. Là hủy diệt hay là phục hưng, đều do tâm nguyện trong một niệm của chúng ta, quyền này không nằm trong tay người khác, là do mình. Phật Bồ Tát không quan tâm điều này, thánh hiền cũng không quan tâm điều này, thiên thần và quỷ thần đều không quan tâm đến. Chúng ta phải hiểu, phải giác ngộ, tất cả đều là tự làm tự chịu, oán trời trách người tội càng thêm nặng. Không được trách cứ bất kỳ ai, quả thật là tự mình làm tự mình chịu.

Chư vị đồng học cũng rất khó được, không dễ! Chúng ta được thân người, sanh Tịnh độ, mảnh đất Úc Châu này là Tịnh độ. Học tập đại thừa, học tập Kinh Vô Lượng Thọ, phước báo này lớn biết bao, may mắn biết bao. Rất nhiều người đi đến sự tuyệt vọng, còn chúng ta, nhân số không nhiều, tiền đồ chúng ta tràn đầy ánh sáng, tràn đầy hy vọng.

Chúng ta biết đến Phật Bồ Tát, chúng ta biết đến các bậc thánh hiền. Chúng ta đối với thật tướng các pháp trong kinh điển đại thừa nói, tuy không hiểu một cách thấu triệt, cũng biết được một chút. Không hoài nghi, có lòng tin.

Chúng ta đọc đến đoạn quan trọng này, “tức lấy tâm mình, trang nghiêm cõi mình”. Hai câu này rất quan trọng, nhắc nhở chúng ta. “Như nước đổ về biển, như tiếng vang theo âm thanh”. Nước đổ về biển dễ hiểu, như tiếng vang theo âm thanh là sao? Nếu chúng ta đi du lịch_lúc nhỏ, như tiếng vang theo âm thanh này tôi thường gặp. Lúc đó là chạy nạn, đến bên sườn núi hét một tiếng dài, lập tức có hồi âm. Chúng ta kêu một tiếng dài là âm thanh, hồi âm vọng lại tiếng vang.

“Tâm và cõi không hai, nhân quả đồng thời”, tâm năng hiện, cõi là sở hiện. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là năng biến, thập pháp giới y chánh trang nghiêm là sở biến. “Năng và sở không hai, tâm và cõi không hai, nhân quả đồng thời. Pháp Tạng phát nguyện xong, trong không trung liền khen ngợi rằng, quyết định tất thành vô thượng chánh giác”. Đây là giải đáp cho chúng ta, vì sao Pháp Tạng phát nguyện xong, đại địa chấn động sáu cách. Không trung mưa hoa, nhạc trời, còn có khen ngợi. Đây là nguyên nhân gì?

Niệm Lão rất tuyệt vời, đem đoạn Bành Tế Thanh nói trong Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận, để giải đáp vấn đề này. Tuyệt diệu! Giải đáp quá hay, quá tuyệt.

“Lấy nhân không thể nghĩ bàn, khởi quả không thể nghĩ bàn”. Nhân không thể nghĩ bàn chính là tâm nguyện, 48 nguyện là mười tâm vốn đầy đủ trong tự tánh, tâm không tịch, tâm diệu viên. “Nên biết nhân không thể nghĩ bàn, tức quả không thể nghĩ bàn”. Ứng với câu nói ở trước nói: “nhân quả đồng thời, nhân quả không hai”, nhân quả cùng một tâm niệm. Vì sao nhân quả đồng thời? Nhân là tâm không tịch, tâm diệu viên. Quả cũng là tâm không tịch, tâm diệu viên. Nhân là 48 nguyện, quả cũng là 48 nguyện.

“Bồ Tát Pháp Tạng như vậy, tất cả chúng sanh khắp mười phương thế giới thấy nghe kinh này, y giáo phụng hành, không có gì không như vậy. Có chí với Tịnh độ, cần phải tin từ đây”. Hai câu này giải thích rất hay, thật sự muốn đời này vãng sanh về thế giới Cực Lạc, đoạn kinh văn này rất quan trọng. Cư sĩ Bành Tế Thanh nói, chúng ta phải xem nó như kinh điển. Trong câu nói này, ông có thể trích dẫn nghĩa kinh, phát minh nghĩa kinh để khuyên dạy chúng ta, vấn đề này không phải phàm phu có thể làm được. Bản thân ông không làm được, sẽ không thể nói ra. Hay nói cách khác, là ông chia sẻ tâm đắc tu học của chính mình, chúng ta nghe xong có cảm ngộ. Âm thanh ông thốt lên, ở đây chúng ta phản ứng, công đức không thể nghĩ bàn.

Chúng ta đối với Tịnh tông khởi lòng tin từ chỗ này, từ đây khế nhập tâm nguyện của Phật A Di Đà. Chúng ta đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, đồng hạnh với Phật A Di Đà. Thân này tức là Di Đà, ở đây tức là Tịnh độ. Thế giới này loạn ta không loạn, nó động ta bất động, nó có thiên tai ta không có thiên tai. Đoạn này, đoạn này cư sĩ Bành Tế Thanh khai thị cho chúng ta, nhắc nhở chúng ta, công đức lợi ích rất thù thắng.

“Lý luận này tiện cho chúng ta tham cứu sâu thêm”. Không phải bảo ta nghiên cứu, nghiên cứu là có vọng tâm đang phân biệt, ta có phân biệt chấp trước. Tham cứu là tiếp thu hoàn toàn, không hề có nghi vấn. Tôi minh bạch, tôi đã hiểu, hôm nay tôi y giáo phụng hành. Đây gọi là tham cứu, cứu là thấu triệt. Lìa tâm ý thức gọi là tham, dùng tâm ý thức gọi là nghiên, nghiên cứu và tham cứu không giống nhau.

Người phương tây dùng nghiên cứu, phương đông và Ấn độ cổ dùng tham cứu. Không dùng tâm ý thức, nghĩa là không dùng a lại da. A lại da là tâm, mạt na là ý, đệ lục là thức, không dùng tâm ý thức gọi là tham.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 272

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 272 PAGE 1

Tập 273

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Minh Tâm

Thời gian: 09.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 331, xem Tích Lũy Công Đức thứ tám.

“Trong phẩm này Bồ Tát Pháp Tạng phát đại nguyện xong, từ nguyện khởi hành, trong vô lượng kiếp, trú chân thật tuệ, thực chúng đức bổn, giáo hóa vô lượng chúng sanh, trú trong đạo vô thượng, đều phát tâm A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Công đức như vậy, nói không cùng tận, cho nên phẩm này gọi là tích lũy công đức”.

Mấy câu này là giải thích đề kinh, vì sao phẩm này gọi là tích lũy công đức. Giới thiệu sơ lược về những gì phẩm này muốn nói. Là sau khi Bồ Tát Pháp Tạng phát 48 nguyện, cũng tức là phẩm thứ sáu từ nguyện khởi hành. Phẩm ở trước là nói rõ với chúng ta “tất thành chánh đẳng đệ thất”, là ấn chứng, đây là cầu cảm ứng. Phẩm này chính là từ nguyện khởi hành, phải xem ngài làm sao để thực hiện nguyện vọng của mình.

“Trong vô lượng kiếp, trú chân chật tuệ, thực chúng đức bổn”. Trong kinh nói với chúng ta là năm kiếp tu hành, vô lượng kiếp là chỉ thời gian rất dài. Hai câu dưới rất quan trọng, chính là “trú chân thật tuệ, thực chúng đức bổn”, chúng ta phải đặc biệt chú ý đến điều này.

Thông thường chúng sanh tu hành không thể thành tựu, nghĩa là nguyện đã phát, có muốn thực hiện chăng? Cũng rất muốn, vì sao không làm được? Chính là không có trí tuệ chân thật. Cho thấy câu này đúng là then chốt. Nếu ta có trí tuệ chân thật, nguyện của mình có thể thực hiện, có năng lực thực hiện nó, mới thực sự là trồng các đức. Tánh đức trong tự tánh đều hiển phát ra bên ngoài.

Tiếp theo nói: “Giáo hóa vô lượng chúng sanh, trú trong đạo vô thượng”. Học tập pháp thế xuất thế không có ngoại lệ, học tập tốt nhất chính là dạy học. Chư vị cổ đức thường nói: “Giáo học tương trưởng”, cho nên cách học tập hay nhất là dạy học, đặc biệt là đối với hàng trung hạ căn. Vì ngày ngày ta đều phải dạy, cho nên không thể không đọc, không thể không tu. Đây là gì? Là cách đối trị giải đãi, biếng nhác trong phiền não của chúng ta. Bao nhiêu người phát tâm, vì giải đãi mà thoái chuyển, trường hợp này xưa nay rất nhiều. Bởi vậy tinh tấn là thiện căn bậc nhất của Bồ Tát, đây là thiện căn duy nhất. Câu tinh tấn này nói thì dễ, làm được quả thật không dễ. Phương pháp tốt nhất là dạy học. Ngày ngày phải tu hành, không chân tu cảnh giới không tăng cao. Ngày ngày phải đọc tụng kinh điển, phải chuẩn bị bài vở. Không đọc tụng, không thể dạy người khác, lấy gì để giảng. Thân hành ngôn giáo, là phương pháp đối trị giải đãi hay nhất của Bồ Tát, giúp ta dõng mãnh tinh tấn.

Giáo hóa chúng sanh cần phải thực hành, mục đích là khiến những chúng sanh này “trú trong đạo vô thượng”. Mục tiêu rất rõ ràng, mục đích dạy học là thành Phật, phương hướng này là con đường thành Phật, có tiến không thoái. Đời này giống như ở trước nói: “quyết định tất thành vô thượng chánh giác”, ngay trong đời này. Đây là câu Phật A Di Đà thích nghe nhất.

“Đều phát A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề tâm”. Hàng thượng căn lợi trí, trong nhà Phật gọi là hàng thượng thượng căn, họ được thành tựu. Hàng căn tánh trung hạ, có thể dần dần hoàn thành, trước tiên cầu được tam bồ đề tâm. Tam dịch sang tiếng Trung nghĩa là chánh, bồ đề dịch sang tiếng Trung nghĩa là giác. Tâm bồ đề tâm dịch sang tiếng Trung tức là chánh giác tâm, nhập môn.

Người thế gian cũng có giác, nhưng không thể gọi là chánh giác, vì sao vậy? Vì chánh nhất định cùng một phương hướng, cùng một con đường với vô thượng bồ đề, đây mới là chánh giác. Chánh giác là quả vị của A la hán và Bích Chi Phật, đoạn tận kiến tư phiền não, Bích Chi Phật cũng đoạn tận cả tập khí kiến tư phiền não. Lên cao hơn nữa thì sao? Là tam miệu tam bồ đề. Tam miệu dịch sang tiếng Trung nghĩa là chánh đẳng, đồng nghĩa như Phật, đây là Bồ Tát. Đồng nghĩa như Phật, vẫn chưa thành Phật. Nâng cao, tiếp tục lên cao hơn là A Nậu Đa La, A Nậu Đa La dịch là Vô Thượng. A dịch là Vô, Nậu Đa La dịch là thượng_Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, đây là quả vị Diệu giác của đại thừa viên giáo, viên mãn trở về với tự tánh. Quý vị thấy, giáo hóa chúng sanh, lấy điều này làm phương hướng, làm mục tiêu.

“Công đức như vậy, nói không cùng tận”, cho nên phẩm kinh này gọi là “tích công lũy đức”. Chúng ta muốn thực hành, thì phẩm kinh này rất quan trọng, dạy chúng ta làm sao để tích lũy công đức.

Mời xem kinh văn: “A Nan, Pháp Tạng tỳ kheo ư Thế Tự Tại Vương Như Lai tiền, cập chư thiên nhân, đại chúng chi trung. Phát tư hoằng thệ nguyện dĩ, trú chân thật tuệ, dõng mãnh tinh tấn, nhất hướng chuyên chí, trang nghiêm diệu độ”.

Đoạn lớn này là như nguyện tu hành, mấy câu này là nói chung, đoạn bên dưới là thực hành.

“Sở tu Phật quốc, khai khuếch quảng đại, siêu thắng độc diệu, kiến lập thường nhiên, vô suy vô biến”. Đây là nói kiến lập thế giới Cực Lạc, nghiêm tịnh Tịnh độ.

Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: “Bồ Tát Pháp Tạng đối trước Phật và đại chúng thiên nhân, tuyên phát hoằng thệ nguyện như trên”. Bên dưới có chú giải. “Hoằng tức là rộng. Pháp Giới Thứ Đệ giải thích rằng, nhân duyên phổ biến rộng khắp, gọi là hoằng. Tự chế tâm mình gọi là thệ, chí cầu đầy đủ cho nên gọi là nguyện”. Đây là giải thích hoằng thệ nguyện.

“Hoằng thệ nguyện, phiếm chỉ thệ nguyện hoằng pháp lợi sanh lớn lao của Phật Bồ Tát. Trong kinh này nói là tư hoằng thệ nguyện, tức chuyên chỉ 48 nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng. Phát nguyện này xong, do nguyện sanh khởi vô biên thù thắng diệu hạnh”.

Ở trước giải thích ba chữ hoằng thệ nguyện, phổ biến rộng khắp nhân duyên này nghĩa là hoằng. Tâm lượng chúng ta phải lớn, phải biết bao dung, tâm lượng hẹp hòi không thể thành tựu. Người tâm lượng hẹp hòi, đối với pháp thế gian đều không thể thành tựu, vậy thì pháp xuất thế gian càng không hề dính đến mảy may nào. Vì sao vậy? Vì pháp xuất thế gian không có biên tế.

Ở trước chúng ta đã học, tâm không tịch, tâm diệu viên, tâm vô ngại, đều không có hạn lượng. Tâm Bồ Tát đích thực là “tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”, ngạn ngữ xưa gọi là lượng lớn phước lớn. Một người tâm lượng không lớn, họ có thành tựu gì? Chúng ta thấy từ xưa đến nay, người thành tựu sự nghiệp lớn_quý vị đặc biệt chú ý, những bậc đế vương khai quốc đều có tâm lượng lớn. Bất kỳ vấn đề gì đến trước mặt họ, đều trở thành đơn giản, tuyệt đối không so đo tính toán. So đo tính toán không được, không chịu đựng được uất ức cũng không được. Đặc biệt trong kinh điển nói trú vào trí tuệ chân thật, thật sự phải có trí tuệ chân thật. Ngược lại với trí tuệ chính là phiền não, chính là tâm trạng. Làm việc lớn hay nhỏ không được làm theo tâm trạng, phải dùng trí tuệ. Làm việc theo tâm trạng không thể thành tựu, cho dù thành công thì đằng sau cũng có rất nhiều di chứng.

Bởi vậy nguyện không thể không lớn, quý vị xem nguyện nguyện đều vì tất cả chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới mà phát. 48 nguyện, mỗi nguyện đều vì chúng sanh, không có câu nào cho riêng mình. Vì sao không vì mình? Vì chúng sanh tức là chính mình, mình và chúng sanh vốn là nhất thể, cho nên mỗi niệm đều bao hàm tất cả chúng sanh. Đây chính là trí tuệ chân thật.

“Tự chế tâm mình, gọi là thệ”. Thệ nghĩa là sao? Thệ là đối với tâm mình mà nói. Phiền não và tập khí của chúng ta rất nặng, bản thân có thể khống chế nó, khiến tập khí phiền não không khởi tác dụng gọi là thệ. “Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn, pháp môn vô lượng thệ nguyện học, Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”. Ta phải khắc phục tập khí phiền não của mình, vậy là thành công. Có thể khắc phục kiến tư phiền não của mình, sáu căn ở trong cảnh giới sáu trần, không có dục vọng chiếm hữu, không có dục vọng khống chế. Như vậy cần phải tự chế tâm mình, không tự chế tâm mình không làm được. Kiến tư phiền não là chấp trước, tự chế tâm mình buông bỏ chấp trước là bậc Thanh văn. Trong Phật pháp đoạn ác là đoạn hạ phẩm, đoạn hạ phẩm, tiếp tục đoạn trung phẩm. Trung phẩm là phân biệt, phân biệt quá nhiều, trong đại thừa gọi nó là trần sa phiền não. Khởi tâm động niệm chính là phân biệt, phân biệt nhiều giống như trần sa vậy, ví nó rất nhiều. Vô lượng vô biên vô tận phân biệt cũng phải buông bỏ, không phân biệt đối với tất cả pháp. Không phân biệt cao hơn không chấp trước, người không phân biệt nhất định không chấp trước, người không chấp trước họ vẫn còn phân biệt. Cho nên buông bỏ trần sa phiền não là Bồ Tát, cao hơn A la hán. Lên cao hơn nữa là buông bỏ vọng tưởng, vọng tưởng là gì? Là khởi tâm động niệm. Tuy khởi tâm động niệm, trong khởi tâm động niệm không có phân biệt chấp trước, rất cao minh. Người này là ai? Là pháp thân Bồ Tát, chính là A Duy Việt Trí Bồ Tát, quần chúng trong cõi thật báo trang nghiêm. Chỉ cần họ trú trong cõi thật báo, tuyệt đối không có phân biệt chấp trước, ra khỏi mười pháp giới. Phật trong mười pháp giới vẫn không làm được, họ làm được, đây gọi là đại anh hùng. Phật trong mười pháp giới, đều không thể gọi là đại anh hùng. Điều kiện thấp nhất của đại anh hùng là viên giáo sơ trụ, biệt giáo sơ địa, buông bỏ cả ba loại phiền não.

Tự chế tâm mình, nguyên tắc chung, cương lĩnh chung của việc tu hành là ở câu này! Chư vị thánh hiền nói: “khắc kỷ phục lễ”, công phu khắc kỷ chính là tự chế tâm mình, phục lễ chính là chí cầu đầy đủ. Đầy đủ là đầy đủ nguyện mình đã phát, nguyện mình phát ra đều thành hiện thực.

Bên dưới Niệm Lão giải thích: “Hoằng thệ nguyện”, nếu chỉ nói câu này, chính là chỉ hoằng thệ nguyện lớn lao của Phật Bồ Tát, đa phần đều nói đến tứ hoằng thệ nguyện. Có thể nói bốn điều này là cương lĩnh chung của tất cả chư Phật Bồ Tát phát nguyện khi còn ở nhân địa. Cho dù 48 nguyện của Phật A Di Đà, cũng không ra ngoài bốn phạm vi lớn này. Quý vị xem, nguyện độ chúng sanh, nguyện đoạn phiền não, nguyện học pháp môn, nguyện thành Phật đạo, tuyệt đối không ra ngoài bốn cương lĩnh này. 48 nguyện là nói tường tận về tứ hoằng thệ nguyện, tứ hoằng thệ nguyện là cương lĩnh chung. Nó là danh mục khác, nói càng rõ ràng hơn.

“Trong kinh này nói tư hoằng thệ nguyện”, thêm chữ tư vào ở trước, tư nghĩa là ở đây. Hoằng thệ nguyện này, tức chuyên chỉ 48 nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng. “Sau khi phát 48 nguyện, do nguyện sanh khởi vô biên thù thắng diệu hạnh”. Vì sao vậy? Vì dùng hành để thực tiễn nguyện vọng của ngài, mỗi nguyện ngài đều làm được, thật sự làm được. Không phải làm được trong thời gian ngắn, cần thời gian rất dài. Nguyện nguyện đều không ngoại lệ.

Quý vị muốn hỏi vì sao? Đáp án rất rõ ràng, bản thân chúng ta bình tĩnh quan sát tường tận sẽ hiểu. Trước khi chưa phát nguyện là phàm phu, phàm phu trong lục đạo thập pháp giới, thời gian bao lâu? Vô lượng kiếp, vô lượng kiếp tiêm nhiễm những tập khí phiền não này, quý vị xem rộng biết bao, sâu biết bao, dễ đoạn được như vậy sao?

Chư vị tổ sư dạy chúng ta, học tập phải nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Dùng hành thực hiện nguyện cũng không lìa khỏi phương pháp này, chúng ta cũng phải đoạn từng phiền não một. Đoạn tham, đoạn sân, đoạn si, đoạn mạn, đoạn nghi, đây là phiền não căn bản. Còn đoạn ác kiến, tất cả tư duy sai lầm đều phải đoạn. Về sự phải đoạn, về lý cũng phải đoạn, về tướng phải đoạn, về tánh cũng phải đoạn.

Tỳ kheo Pháp Tạng, dùng thời gian năm kiếp tự chế tâm mình, không hề đơn giản. Hành vi đoạn phiền não của ngài, hành vi trồng thiện căn, đều là thù thắng diệu hạnh. Thù thắng diệu hạnh không phải một, mà vô lượng vô biên. Nguyện đang chỉ đạo ngài, mỗi nguyện mỗi nguyện, làm sao mới có thể thực hiện. Nguyện không ít, 48 nguyện. Làm sao để đoạn tận, đoạn tận tập khí phiền não.

Nuôi dưỡng tâm thái tốt đẹp đều cần thời gian dài, đều phải trải qua vô số khảo nghiệm, mới thành tựu được, không vượt qua thử thách không được. Thông thường nói thuận cảnh thiện duyên là tốt, dễ sanh tâm hoan hỷ, dễ khởi tâm tham luyến, đây chính là phiền não. Trong thuận cảnh, thiện duyên khởi phiền não. Ta phải tự chế tâm mình, trong thuận cảnh, thiện duyên không sanh tham luyến. Trái lại trong nghịch cảnh, ác duyên_hoàn cảnh không tốt là nghịch cảnh, ác duyên là gặp những người không tốt, đều đối đầu với mình, không phải họ giúp mình, mà là gây phiền phức. Trong hoàn cảnh này rất dễ sanh khởi oán hận, bất bình, cần phải tự chế tâm mình. Nghịch cảnh, ác duyên không sanh sân nhuế, không có oán hận. Bất luận cảnh giới nào hiện tiền, đều có thể giữ được sự thanh tịnh bình đẳng. Đây là công phu, là tu hành chơn chánh. Chỉ có tâm địa thanh tịnh ôn hòa, họ sanh trí tuệ, không sanh phiền não. Trí tuệ có thể giúp ta giải quyết vấn đề, viên mãn triệt để, khởi phiền não là hỏng hết, có thể làm phá hoại việc tốt của mình.

Từ câu này chúng ta có thể lãnh hội được, sau khi Bồ Tát Pháp Tạng phát nguyện, tu hành là việc không phải dễ. Thật khó được, vô biên thù thắng diệu hạnh ngài đều viên mãn.

Xem tiếp đoạn dưới: “Mở đầu phẩm này nói rất rõ ràng, câu thứ nhất của phẩm này nói rằng, trú trong trí tuệ chân thật. Câu này là nền tảng vững chắc của tất cả diệu hạnh, để vô lượng người trời khai chánh nhãn”. Kinh Vô Lượng Thọ có ba loại chân thật, các kinh khác rất ít có. Trong kinh nói với chúng ta, chân thật rốt ráo, trí tuệ chân thật, lợi ích chân thật, nói đến ba loại chân thật.

Tích lũy công đức, câu đầu tiên nói “trú chân thật tuệ”, phải an trú tâm trong trí tuệ chân thật. Câu này chính là ở phẩm trước, phần sau cùng của Vô Lượng Thọ Kinh Khởi Tín Luận nói về 10 loại tâm, là trú chân thật tuệ. Trú trong tâm không tịch, tâm diệu viên, vô ngại, vô trụ, vô tác, vô ngoại, vô nội, quang minh, bình đẳng vốn đầy đủ của tự tánh, đây là nền tảng căn bản của tất cả diệu hạnh.

“Vì vô lượng người trời khai chánh nhãn”. Nếu người trời muốn tu hành, muốn chứng quả, không thể không đi theo con đường này của Bồ Tát Pháp Tạng. Ngài đi con đường này, chúng ta đi theo con đường này. Ngài thành công, chúng ta nhất định cũng thành công.

“Phẩm Đức Tuân Phổ Hiền của kinh này”, đây là phẩm thứ hai nói: “Khai hóa hiển thị chân thật rốt ráo. Đại Giáo Duyên Khởi, trong phẩm thứ ba có câu này: “Muốn cứu bạt quần manh, ban cho lợi ích chân thật, trong kinh này gọi là trú chân thật tuệ. Ba câu này tuy có khác nhau, nhưng sự chân thật của nó không hề khác biệt”, ba loại chân thật.

“Chân tức là chân như, thật tức thật tướng”. Trong lục đạo mười pháp giới, mọi người phải biết, không có ba loại chân thật này. Tâm hành quả báo của lục đạo chúng sanh, chư Phật Như Lai đều than rằng; kẻ đáng thương! Cần phải biết. Vì sao vậy? Vì không có ba loại chân thật này. Nói cách khác, trong lục đạo mười pháp giới không có gì chân thật cả, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, làm gì có chân thật? Chân thật rốt ráo là tự tánh, vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt, đây là chân thật rốt ráo.

Lợi ích chân thật là vĩnh viễn không mất đi, đó là gì? Đó là phá mê khai ngộ, ta vĩnh viễn không bị mất, đây là lợi ích chân thật. Ở đây lại nói với chúng ta “trú chân thật tuệ”, trí tuệ chân thật có thể thành tựu vạn đức trang nghiêm, có thể thành tựu tích công lũy đức.

Chân như, thật tướng đều là biệt danh của tự tánh. Hay nói cách khác, ba câu này là tánh đức, nó vốn có trong tự tánh của tất cả chúng sanh.

Kinh Quán Phật Tam Muội nói: “quả đức Phật địa, chân như thật tướng, đệ nhất nghĩa không”. Thế nào gọi là đệ nhất nghĩa không? Đệ nhất nghĩa không là thuật ngữ. Phật Học Đại Từ Điển nói: “Đối với niết bàn của tiểu thừa, mà gọi niết bàn chí cực của đại thừa là đệ nhất nghĩa không. Tiểu thừa gọi là thiên không, thiên chân đản không. Niết bàn của đại thừa không cũng không”. Không chấp trước cái không, đây là đặt cho nó một danh từ khác. Gọi là không của thật tướng trung đạo, cho nên gọi là đệ nhất nghĩa, thật ra chấp vào danh tướng đều sai.

Câu đầu tiên trong Đạo Đức Kinh Lão tử nói: “Danh khả danh, phi thường danh, đạo khả đạo, thi phường đạo”. Đạo thật sự không nói ra được, có thể nói ra danh tướng, danh tướng đều là giả, người học Phật không thể không biết điều này.

Trong Khởi Tín Luận, Bồ Tát Mã Minh dạy chúng ta phương pháp tụng kinh nghe giảng, đây là chúng ta thường dùng nhất. Nghe giảng nghĩa là lên lớp nghe giảng, đọc tụng, cần phải hiểu ba nguyên tắc. Thứ nhất không chấp trước tướng ngôn thuyết, chúng ta nghe kinh đừng chấp trước vào ngôn ngữ của họ, phải nghe ý nghĩa họ muốn nói. Họ nói dài nói ngắn, nói sâu nói cạn đều không bận tâm, không sao cả. Phải nghe ý nghĩa họ muốn nói, không chấp trước tướng ngôn thuyết. Xem kinh thì sao? Xem kinh đừng chấp trước tướng văn tự. Chấp trước tướng ngôn ngữ là sai, chấp trước tướng văn tự cũng sai, không được chấp tướng.

Thứ hai, không được chấp tướng danh tự. Ví dụ ở đây gọi tiểu thừa là danh tự, niết bàn cũng là danh tự, đệ nhất nghĩa không cũng là danh tự, thiên chân đản không vẫn là danh tự. Tướng danh tự này là giả, cũng không được chấp trước, hiểu ý nghĩa của nó là được. Tùy họ nói gì, không sao cả, chỉ cần ta lãnh hội được ý nghĩa.

Thứ ba, không chấp trước tướng tâm duyên, tướng tâm duyên là gì? Người xưa gọi là thấy chữ đoán nghĩa. Tức là sau khi nghe xong, tôi có tư duy của riêng mình, không được, vì sao không được? Vì Phật không nói ra ý nào, như vậy sao ta nghe rồi lại có ý nghĩ được? Ý nghĩa đó là của mình, không phải của Phật. Cho nên “nguyện hiểu nghĩa chân thật của Như Lai”, sanh khởi ý của riêng mình, chứ không phải nghĩa chân thật của Như Lai. Như vậy mới gọi là biết nghe, khi đọc tụng biết đọc. Đọc tụng như vậy, nghe kinh như vậy sẽ được tam muội, sẽ được định, sẽ khai ngộ. Nếu như chấp tướng, chấp tướng bất luận là chấp tướng ngôn thuyết, tướng danh tự, tướng tâm duyên, đều không thể được định, đều không thể khai ngộ. Nói như chúng ta hiện nay, chấp tướng ba loại này, những thứ quý vị học là Phật học, là tri thức. Không chấp trước ba loại tướng này, thứ ta được là trí tuệ, sẽ được định, sẽ khai ngộ. Đây là thái độ tu học khác nhau giữa Phật pháp và thế pháp. Chúng ta hiểu rõ đại lý này, mới biết ngày nay ta học Phật là học những gì.

Tu học Phật pháp, bất luận dùng phương pháp gì, tám vạn bốn ngàn pháp môn tất cả đều là giới định tuệ, xa lìa giới định tuệ không phải pháp môn của Phật giáo. Pháp môn của Phật giáo nhất định tương ưng với giới định tuệ. Ví dụ như tụng kinh, tụng một biến từ đầu đến cuối Kinh Vô Lượng Thọ. Người mới học tụng khoảng hai tiếng, đọc rõ ràng từng câu từng chữ, không chấp trước tướng văn tự, không chấp trước tướng danh tự, cứ đọc như vậy, bản thân không hề khởi ý niệm. Có ý niệm là sao? Giống như chiếu soi vậy, vừa nhìn thấy liền giác ngộ, đó là chiếu kiến, không dùng tư tưởng, tôi suy nghĩ xem ý này là gì, suy nghĩ là rơi vào ý thức, không được nghĩ. Vừa nghe, hiểu thì hiểu, không hiểu cũng không sao, đọc tiếp lần thứ hai. Đọc sách ngàn lần, tự hiểu nghĩa của nó, nhất định có lần ý nghĩa xuất hiện. Ta giữ phương pháp này chính là trì giới, y giáo phụng hành tức là tu định, vì thế mà được tam muội, khai ngộ. Đây là điểm khác nhau của học tập Phật pháp và pháp thế gian, mọi lúc mọi nơi đều không xa lìa tam học giới định tuệ.

Trong Tam Tạng Pháp Số nói: “trong các pháp, tối đệ nhất pháp, gọi là niết bàn”. Niết bàn là tiếng Phạn, có thể dịch sang tiếng Trung, trong tứ đế dịch là diệt. Mọi người đều biết tứ đế khổ tập diệt đạo, hai loại nhân quả. Thế gian chính là khổ và tập, khổ là quả. Tập là gì? Tập tức là phiền não, tập là nhân. Vì có tập, cho nên mới có khổ. Quý vị thử nghĩ xem, mỗi ngày ta đang tập những gì, chúng ta gọi là thu thập, mỗi ngày ta thu thập những gì? Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý, đều đang thu thập phiền não. Thấy sắc nghe âm thanh và thất tình ngũ dục trong đó hỗn hợp với nhau, ta thu thập những thứ này. Thu thập hằng ngày, quả báo chính là luân hồi lục đạo. Đây là Đức Phật nói cho chúng ta biết, lục đạo từ đâu mà có? Do như vậy mà có. Vì sao lục đạo khổ như thế? Vì ngày ngày ta thu thập nhân của khổ, đương nhiên thứ đạt được là khổ.

Phật pháp cũng có nhân quả, quả của Phật pháp là gì? Quả là diệt, diệt tức là niết bàn, diệt điều gì? Diệt khổ nhân, diệt khổ quả, diệt tất cả nhân và quả trong lục đạo, lục đạo không còn. Dùng phương pháp gì để diệt? Diệt có nhân, diệt là quả. Có quả tất có nhân, nhân là đạo. Tu đạo có thể chứng được quả diệt, cho nên diệt là diệt phiền não, diệt quả khổ, trong tứ đế dịch là diệt. Diệt không phải là việc xấu, là việc tốt. Diệt tận lục đạo, diệt tận mười pháp giới, vì sao vậy? Vì nó vốn không có gì, toàn là giả, “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”. Thứ này diệt đi, tự tánh liền hiện tiền. Lục đạo thập pháp giới diệt, cõi tự tánh thanh tịnh liền hiện tiền, tự tánh thanh tịnh chính là cõi thật báo trang nghiêm liền hiện tiền. Giả diệt tận, thật hiện tiền.

“Pháp niết bàn, không vô hữu tướng, là đệ nhất nghĩa không”. Chúng ta khởi tâm động niệm là bất không, tức là rơi vào tập. Ta không chấp trước, không phân biệt, buông bỏ tất cả, không có gì. Trong tâm ta còn chăng? Có. Sao không có được? Còn có cái “không có gì cả”, còn có cái “tôi đã không rồi”, ta vẫn còn chứa những thứ này trong đó. Đây không phải là chân không, không phải là đệ nhất nghĩa không, đệ nhất nghĩa không đến những ý niệm này cũng không có, mới thật sự gọi là đệ nhất nghĩa. Cho nên A la hán không có đệ nhất nghĩa không, A la hán có không, nhưng không có đệ nhất nghĩa không. A la hán có buông bỏ, nhưng ý niệm “buông bỏ” đó họ vẫn chưa buông bỏ, vẫn chưa buông bỏ.

“Kinh Niết Bàn quyển 27 giải thích rằng, Phật tánh gọi là đệ nhất nghĩa không, đệ nhất nghĩa không gọi là trí tuệ. Gọi là không tức là không thấy không và bất không”. Không và bất không đều không có, mới gọi là chân không. Không và bất không là nhị biên, nhị biên không còn gọi là trung đạo. Trung đạo xuất hiện, vẫn là không thanh tịnh, vẫn rơi vào nhị biên. Trung đạo cũng không có, có trung đạo là sai.

Phật tánh là đệ nhất nghĩa không, Phật tánh là gì? Là giác tánh, Phật nghĩa là giác, tự tánh giác là đệ nhất nghĩa không, tự tánh bổn giác. Tự tánh này không phải tu được, gọi là bổn giác. Trong Khởi Tín Luận nói: “bổn giác bổn hữu, bất giác bổn không. Bất giác chính là mê, là khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, nhất niệm này vốn không có. Vốn không có nhất định có thể đoạn tận, vì nó vốn không có. Vốn có chắc chắn có thể chứng được, bổn giác bổn hữu, nhất định có thể khôi phục, chỉ cần ta buông bỏ những cái bất giác đó, giác tánh tự nhiên hiện tiền. Hiện tiền như thế nào? Không chấp trước, không phân biệt, không khởi tâm, không động niệm, giác tánh liền hiện tiền, ngay lúc này, không cầu tự được. Vì chúng ta cầu, bổn giác có khởi tác dụng chăng? Khởi tác dụng, có khởi tác dụng, nhưng bị lệch lạc. Nó khởi tác dụng gì? Chính là ta khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, đó đều là giác tánh. Vì ta không biết nó, còn tưởng rằng mình rất có bản lĩnh, hoàn toàn khiến bổn giác lệch lạc. Bổn giác không hề mất đi, chỉ là biến chất. Nếu buông bỏ tất cả khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, nó lại khôi phục như thường. Khôi phục bình thường chính là đại giác, là chân trí tuệ, ở đây gọi là trí tuệ chân thật. Bởi vậy khái niệm không và bất không đều không được có.

“Đại Trí Độ Luận quyển 31”, Đại Trí Độ Luận có 100 quyển, quyển thứ 31 nói: “Có thể khiến thật tướng các pháp không, gọi là đệ nhất nghĩa không”. Thật tướng các pháp không là gì? Là hiểu rõ ràng minh bạch câu này, đối với nó không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước, nó sẽ không. Nếu còn có một thật tướng các pháp không, như vậy là bất không. Tâm phải tịch tịnh, tịch tịnh là chân tâm, trong chân tâm không có bất kỳ thứ gì.

Kinh Kim Cang nói rất hay: “Pháp còn phải bỏ, huống gì phi pháp”. Pháp là gì? Là Phật pháp. Tất cả pháp Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói trong suốt 49 năm, không được chấp trước dù chỉ một chữ. Chỉ cần chấp trước một chữ cũng sai, Đức Phật rơi nước mắt, ở bên cạnh nói, xin lỗi, ta đã hại con, Phật quả thật đã hại quý vị. Phật không hại ai, là quý vị tự hại mình, quý vị hiểu sai ý nghĩa.

Bồ Tát Mã Minh đã nói một cách rõ ràng như vậy, dạy ta đừng chấp trước tướng ngôn thuyết. Hay nói cách khác, văn tự là phù hiệu của ngôn ngữ, không được chấp trước ngôn ngữ lời nói, không được chấp trước văn tự, không chấp trước danh từ thuật ngữ, không khởi tâm không động niệm. Nghe giảng như vậy, đọc tụng như vậy sẽ khai ngộ, sẽ đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh.

Nhưng mấy người có thể làm được? Đại khái như đại sư Huệ Năng, nhân vật như thế có thể làm được. Người khác đều không được, xem kinh chấp trước tướng văn tự, nghe giảng chấp trước tướng ngôn thuyết. Cho nên nghe như thế nào, nghe ra sao đều là ý của riêng mình, chưa hiểu được nghĩa chân thật của Như Lai, quý vị chưa hiểu nghĩa chân thật của Như Lai, chính là chấp trước tướng!

Lìa tất cả tướng, ba tướng này đều phải lìa, không được chấp trước. Cho nên người giảng kinh nói mà không nói, không nói mà nói. Người nghe giảng kinh, nghe mà không nghe, không nghe mà nghe, như vậy mới tuyệt diệu. Cho nên đệ nhất nghĩa, khó!

“Kinh Quán Phật Tam Muội nói: quả đức Phật địa, chân như thật tướng đệ nhất nghĩa không”. Đệ nhất nghĩa chính là nói quả đức của Phật Như Lai, quả đức của Diệu giác vị. Chân như thật tướng là đệ nhất nghĩa không. Nói không sai, chúng ta như thế nào? Chấp trước hoàn toàn. Tướng văn tự cũng chấp trước, tướng danh tự cũng chấp trước. Chúng ta nói với người khác cũng nói những điều này, như vậy là gì? Đây gọi là Phật học, không phải học Phật. Nếu là học Phật, họ đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, họ học Phật.

Từ trong những câu này, chúng ta biết đệ nhất nghĩa không ở đâu? Nếu chúng ta thật sự làm được, mọi lúc mọi nơi, trong tất cả cảnh duyên. Cảnh là hoàn cảnh vật chất, duyên là hoàn cảnh nhân sự, ở trong này giữ vững tâm thanh tịnh của mình. Sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, không khởi tâm không động niệm, không phân biệt không chấp trước, không có gì không phải đệ nhất nghĩa, mỗi một pháp đều là đệ nhất nghĩa không. Ta chứng được đệ nhất nghĩa không, chúc mừng, quý vị đã thành Phật. Phật pháp ở đâu? Phật pháp không lìa xa chúng ta. Thật ra chúng ta không phải đều là trú trong đệ nhất nghĩa không sao. Không biết, đây gọi là mê.

Sau cùng vẫn còn một đoạn: “Niết bàn của tiểu thừa cũng gọi là đệ nhất nghĩa không”, nghĩa là sao? “Kinh Tạp A Hàm quyển 13 nói”, cũng là quyển thứ 13: “nay ta vì các ông nói pháp, sơ trung hậu thiện”. Sơ thiện, trung cũng thiện, hậu cũng thiện, thiện này là chân thiện. “Thiện nghĩa thiện vị, thuần nhất mãn tịnh, phạm hạnh thanh bạch, gọi là đệ nhất nghĩa không kinh”. Đây là niết bàn của tiểu thừa, trong Kinh A hàm nói. Trong này chú trọng đến thiện nghĩa thiện vị, quý vị xem đây không phải nói về văn tự, không phải nói đến lời nói thiện, hành vi thiện, không phải vậy. Thiện ngôn, thiện hạnh không phải đệ nhất nghĩa không. Nghĩa thú nghĩa vị trong ngôn hành gọi là pháp vị, ta lãnh hội được ý nghĩa, nếm được pháp vị, thuần nhất mãn tịnh. Tâm hành của ta thanh bạch, không hề ô nhiễm, đây là đệ nhất nghĩa không. Chúng ta không được chấp trước.

Ở đây nói đến đại thừa và tiểu thừa, đại thừa tiểu thừa chúng ta đều không nói, nói phàm phu chúng ta có đệ nhất nghĩa không chăng? Phàm phu nếu sáu căn tiếp xúc với cảnh giới sáu trần, chưa từng học Phật pháp, sáu căn trong cảnh giới sáu trần, thật sự làm được không phân biệt không chấp trước, không khởi tâm không động niệm, chính là đệ nhất nghĩa không. Trong này quan trọng nhất là khởi tâm động niệm, không khởi tâm không động niệm, đương nhiên không có phân biệt chấp trước. Phân biệt là sau khi khởi tâm động niệm mới có, chấp trước là sau khi phân biệt mới có. Vì thế không khởi tâm không động niệm, tuyệt đối không có phân biệt chấp trước, tương ưng với tự tánh. Tiểu thừa không phải không có, ít, rất ít, quả thật là thiện căn sâu dày mới có thể đạt được.

Chúng ta xem tiếp chú giải: “Căn nguyên cùng cực của chân như thật tướng, gọi là chân thật chi tế”. Tế là biên tế, đến biên tế chân thật, căn nguyên chân thật, nguồn gốc chân thật, nền tảng, đây gọi là rốt ráo chân thật. Hay nói cách khác, chính là triệt ngộ tự tánh, ý nghĩa giống với điều này, giác ngộ triệt để. Bình thường chúng ta gọi là đại ngộ, tiểu ngộ, tầng thứ của ngộ chưa triệt để. Triệt để giác ngộ chính là rốt ráo chân thật.

“Đương lai tất cả hàm linh”, đương lai là tương lai, cũng có thể nói đương là hiện tại, lai là vị lai. Chính là hiện tại và vị lai, cũng có thể nói như vậy. “Tất cả hàm linh, đều nhờ nhất thừa nguyện hải của Phật Di Đà, sáu chữ hồng danh, mà được độ thoát, lợi ích chân thật”. Đây là nói ra lợi ích chân thật. Lục đạo là giả, dù sở hữu nhiều đến đâu cũng không đạt được, khi thân thể này chết đi lập tức bị luân hồi, không có gì là của mình. Có câu: “vạn ban tương bất khứ, duy hữu nghiệp tùy thân”. Hiểu được đạo lý này, con người sống ở đời phải làm nhiều việc tốt, thiện nghiệp, vì sao vậy? Vì nghiệp có thể mang theo, ngoài nghiệp ra, thì không có gì mang theo được. Hiểu được điều này tuyệt đối không tạo ác nghiệp, tạo ác nghiệp được ác báo, hành thiện nghiệp mới được thiện báo, thiện báo hay ác báo đều không ra khỏi luân hồi lục đạo.

Chúng ta đã hiểu, vậy hôm nay chúng ta tạo nghiệp gì? Hôm nay chúng ta tạo là tịnh nghiệp, đoạn ác tu thiện. Đoạn ác không chấp tướng đoạn ác, tu thiện không chấp tướng tu thiện. Chẳng những không thể chấp tướng, cũng không được chấp danh. Cũng không chấp trước ý niệm, tôi đã làm bao nhiêu việc thiện, ý niệm này đều không cần, vì sao vậy? Vì ta tương ưng với đệ nhất nghĩa không. Đệ nhất nghĩa không là thật, chân như thật tướng không phải là giả. Ta tu thiện đoạn ác, trong ý niệm còn có hình ảnh, đều là giả. Buông bỏ hình ảnh, tâm thanh tịnh, như cổ đức nói: “Làm mà không làm”, thật sự đã làm. Trong tâm thì sao? Trong tâm không có nhiễm, dấu vết đều không có, giống như không hề làm vậy. Làm mà không làm, ngày ngày đang làm.

Lúc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế, ngày ngày giảng kinh thuyết pháp cho chúng ta, suốt 49 năm chưa nghỉ ngày nào. Rất tinh tấn, luôn thực hành. Trong tâm Phật không có chút dấu vết, không làm gì cả. Đây là lúc Thế Tôn tại thế, làm gương cho chúng ta, làm điển hình cho chúng ta. Chúng ta học Phật phải học tập theo ngài, học như ngài làm mà không làm, không làm mà làm. Quý vị xem, ngài suốt đời giảng kinh dạy học, đối với danh văn lợi dưỡng của thế gian không hề dính mắc. Suốt đời sống giống nhau, ba y một bát, ngày ăn một bữa, đêm ngũ dưới gốc cây, mỗi ngày ra ngoài khất thực. Đây nói lên điều gì? Đây là thị hiện đệ nhất nghĩa đế, đệ nhất nghĩa không, an trú trong đệ nhất nghĩa.

Đương lai là hiện tại, tương lai. Tất cả hàm linh là tất cả chúng sanh, bao gồm tình và vô tình. Trước đây chúng ta cảm thấy hàm linh là chúng sanh hữu tình, không bao gồm vô tình chúng sanh. Vô tình là gì? Là thực vật, khoáng vật, sơn hà đại địa, không bao gồm những thứ này. Bây giờ chúng ta biết, Kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”. Câu này nói với chúng ta, tất cả hàm linh thực tế mà nói là bao gồm cả vô tình, bao gồm cả thực vật, bao gồm cả khoáng vật, bao gồm cả hư không, đều ở trong đó.

Chúng ta nghe đối thoại giữa Thế Tôn và Bồ Tát Di Lặc, mới thấu triệt chân tướng của ngũ uẩn. Ngũ uẩn là căn bản của tất cả pháp, là cơ sở của tất cả pháp. Bồ Tát Di Lặc nói rất hay: “Niệm niệm thành hình, hình đều có thức”. Niệm niệm thành hình là sắc, hình đều có thức, thức là thọ tưởng hành thức, hợp lại gọi là ngũ uẩn.

Ngũ uẩn từ đâu mà có? Từ khởi tâm động niệm. Khởi tâm động niệm là nghiệp tướng vô minh, ngày nay giới khoa học gọi là năng lượng. Động, động sanh khởi năng lượng, năng lượng biến hiện ra chính là thọ tưởng hành thức, tiếp tục biến là hiện tượng vật chất. Vật chất và tinh thần cũng do ngũ uẩn đồng thời phát sanh. Đối với sự biến hóa của nó, biến thành vũ trụ này, vạn vật vô lượng vô biên vô tận vô số, đều do phân biệt chấp trước biến hiện ra. Có số lượng chăng? Không có số lượng, quả thật không có số lượng, tùy theo ý niệm mà biến hóa. Giống như ống vạn hoa vậy, ở đây tôi còn có đạo cụ, đây là ống vạn hoa. Cấu tạo của ống vạn hoa rất đơn giản, ba miếng thủy tinh, đặt vào trong đó vài mảnh vụn màu sắc khác nhau. Không nhiều, lấy ra đếm thử, cũng có khoảng mười mấy hai mươi cái. Nhưng khi ta xoay chuyển nó, dùng máy hình chụp lại hình ảnh này, chụp từng tấm một. Quý vị cứ xoay chuyển liên tục như thế, không tìm thấy hai hình ảnh hoàn toàn giống nhau.

Thức biến giống như đạo lý này vậy, bất luận biến như thế nào đều là giả, đừng cho là thật, vì sao vậy? Vì nó sát na không ngừng, tốc độ nhanh chóng không thể tưởng tượng được. Một giây tần suất của nó là 1600 triệu, một giây. Cõi nước của tất cả chư Phật khắp biến pháp giới hư không giới, trong này lục đạo thập pháp giới đều đang biến hóa.

Trong Hoàn Nguyên Quán nói một câu, nói rất hay, gọi là xuất sanh vô tận. Dùng bốn chữ đã nói về nó một cách rõ ràng minh bạch, chúng ta thường hình dung gọi là thiên biến vạn hóa. Chúng ta từ nguyên lý của ống vạn hoa để giải thích, hiểu được chân tướng sự thật này.

Tất cả hàm linh đều nhờ nhất thừa nguyện hải của Di Đà, chính là 48 nguyện, vì sao nói 48 nguyện là nhất thừa? Nhất thừa là Phật thừa. Ở trước chúng ta đã học câu, tất cả đều thành Phật, 48 nguyện mỗi nguyện đều giúp chúng sanh thành Phật. Cho nên nó là pháp nhất thừa, không phải tam thừa, ngũ thừa.

Chuyển phàm thánh thánh, phương pháp chúng sanh thành Phật quá tuyệt diệu. Chính là sáu chữ hồng danh, nam mô A Di Đà Phật, sáu chữ này. Nhất định phải để sáu chữ này trong tâm, buông bỏ tất cả những thứ rác rưỡi tạp nham trong tâm, phải tẩy rửa tâm này thật sạch sẽ. Trong đó chỉ có một vị Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra không còn gì cả, như vậy là được độ.

Người căn tánh sắc bén lập tức thành Phật, như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện, như đại sư Huệ Năng thị hiện, lập tức thành Phật. Phàm phu thành Phật đúng là chỉ trong một niệm. Kẻ căn tánh chậm lụt, không thể buông bỏ, mê quá sâu, mê quá nặng, vãng sanh sẽ thành Phật. Cần phải thông qua vãng sanh, đến thế giới Cực Lạc thành Phật. Hàng lợi căn thành Phật ở đây, không cần đến thế giới Cực Lạc. Tuy thành Phật ở đây, họ lui tới thế giới Cực Lạc tự do tự tại, trên thực tế thế giới Cực Lạc và chúng ta không có khoảng cách. Báo thân của Phật A Di Đà, và nhục thân hiện tại của chúng ta cũng không có khoảng cách. Thân thể này của chúng ta là giả không phải thật, cho nên có thể tương ưng với báo thân Như Lai, nếu là thật thì không thể nào. Nó không phải thật, mà là giả. Như thế nào gọi là lợi ích chân thật, nhất định phải hiểu rõ. Không vãng sanh, không thành Phật, lợi ích đều là giả, chỉ có vãng sanh thành Phật mới là lợi ích chân thật.

“Có thể hiển lộ chân thật rốt ráo này, ban cho lợi ích chân thật này, tức là trí tuệ chân thật”. Trí tuệ chân thật rất quan trọng! Không có trí tuệ chân thật, hai thứ trước đều không đạt được. Hiển thị chân thật rốt ráo chính là minh tâm kiến tánh, ban cho lợi ích chân thật chính là Phật A Di Đà, đại nguyện của ngài, phương pháp của ngài, tâm của Phật A Di Đà, nguyện của Phật A Di Đà. Phật A Di Đà chính là phương pháp chấp trì danh hiệu, là lợi ích chân thật. Mỗi ngày chúng ta niệm câu Nam mô A Di Đà Phật, tức là một câu lợi ích chân thật. Niệm 100 câu, được 100 câu lợi ích chân thật, không có gì chân thật hơn điều này. Có rất nhiều người một ngày niệm 3000 câu Phật hiệu, ba vạn câu Phật hiệu. Công phu thâm sâu, một ngày năm vạn câu Phật hiệu, mười vạn câu Phật hiệu. Những người này vì sao họ làm như vậy? Vì họ biết đó là lợi ích chân thật, làm sao họ biết? Vì họ có trí tuệ chân thật.

Người biết niệm, mỗi câu Phật hiệu đầy đủ tam học giới định tuệ, mỗi câu Phật hiệu đầy đủ 48 nguyện của Phật Di Đà. Trong mỗi câu Phật hiệu, đầy đủ vô số tâm không tịch, tâm diệu viên, câu Phật hiệu này đầy đủ viên mãn.

Bên dưới nói đến tuệ, “Đại Thừa Nghĩa Chương quyển hai nói, cứ hành phương tiện, quán thấu đạt là tuệ. Theo sự thật mà nói, chân tâm thể sáng, tự tánh không tối, con mắt làm tuệ”. Niệm Lão nói: “lấy minh tự bản tâm, kiến tự bản tánh, mới gọi là tuệ”. Cứ hành phương tiện, cứ là y giáo phụng hành. Đức Phật dạy chúng ta trì giới, Phật dạy chúng ta thực hành sáu ba la mật, đều là phương tiện. Phương tiện cũng chính là tùy duyên.

Câu đầu tiên của tứ đức trong Hoàn Nguyên Quán, “tùy duyên diệu dụng”. Diệu dụng là tuệ, diệu dụng là quán đạt, tuệ quán thông đạt. Quán điều gì? Quán tự tánh không tịch, mỗi một pháp liễu bất khả đắc. Liễu bất khả đắc, vì sao còn phải hành?

Ngày nay chúng ta hành là độ chính mình, chúng ta mê trong phương tiện không ra được. Cho nên chúng ta phải nương theo con đường mà tất cả chư Phật đã đi, tam học giới định tuệ, đi ra khỏi luân hồi lục đạo, đi ra khỏi mười pháp giới. Nếu không đi theo con đường này, muốn tự mình tìm con đường khác, vậy là sai. Từ xưa đến nay, mười phương thế giới, tất cả Bồ Tát đều đi con đường này, vì sao ta không đi? Lại sáng tạo ra con đường mới, không thể đi thông suốt. Vì sao con đường này của họ là chánh lộ? Quý vị suy nghĩ là biết, con đường của họ là đường gì? Con đường buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, quý vị có thể tìm ra con đường thứ hai chăng? Không còn, chỉ một con đường này thôi. Không buông bỏ, vậy thì có ngàn vạn con đường, vô lượng vô biên con đường. Buông bỏ chỉ có một con đường, con đường này thông nhập tự tánh, thông đến đại bát niết bàn. Buông bỏ mới đi được con đường này! Quá nhiều, quá tạp là hại chính mình.

Chúng ta cũng thấy chư vị tổ sư đại đức xưa nay, cũng quảng học đa văn, chẳng lễ chúng ta không thể học họ chăng? Không phải không thể, nếu ta có bản lĩnh như họ là được, quảng học đa văn không có chướng ngại. Không có bản lĩnh như các ngài, học coi như là hư. Bản lĩnh gì? Như ở trước vừa nói, bản lĩnh không chấp tướng mà Bồ Tát Mã Minh đã dạy, tướng ngôn thuyết, tướng văn tự, tướng danh tự, tướng tâm duyên đều không chấp trước. Đó là gì? Là học mà không học, không học mà học.

Đối với chúng ta, ngàn kinh vạn luận chỉ có lợi ích, không có hại, vì sao vậy? Vì nó không gây chướng ngại cho ta, không bị nó ảnh hưởng, điều này bản thân có thể thử xem. Ngày hôm nay, hôm nay tôi đọc hai cuốn kinh, ba cuốn luận, trong đầu phải chăng có những thứ này? Có, chấp trước tất cả, như vậy là hỏng, như vậy là sai. Sau khi đọc nhiều thứ như thế, trí tuệ khai phát, không hề chấp tướng, vậy là được, rất đúng. Chỉ khai trí tuệ, không lưu lại ấn tượng. Một ngày ta xem mười loại, 20 loại, 100 loại, 200 loại, không sao. Nếu không có bản lĩnh này, vẫn còn chấp tướng, ta chỉ có thể chấp một tướng, vì sao vậy? Vì dễ đoạn trừ nó, dễ buông bỏ. Chấp trước quá nhiều, không buông được, không phải chính là như vậy ư? Đối với tuyệt đại đa số người mà nói, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Có thể lìa tất cả tướng, tức tất cả pháp, không còn ở trong phạm vi này nữa.

Ở đây “cứ hành phương tiện, quán đạt là tuệ”, chúng ta phải hiểu, phải có phương tiện, phải có trí tuệ. “Tức theo sự thật mà nói, chân tâm thể sáng, tự tánh không tối”. Chân tâm thể sáng là thường tịch quang, thân và cõi trong thường tịch quang là một không phải hai. Thân gọi là tự tánh thân, cõi gọi là tự tánh cõi, toàn là trí tuệ, mà trí tuệ đều không có tướng.

Tự tánh không phải vật chất, không phải tinh thần, cũng không phải hiện tượng tự nhiên, tất cả đều không phải. Nếu muốn thấy nó, sáu căn ở trong cảnh giới sáu trần, thật sự làm được không khởi tâm không động niệm, vậy là thấy được. Khởi tâm động niệm là mê. A lại da từ đâu mà có? Từ khởi tâm động niệm, không khởi tâm không động niệm, không có a lại da.

Cõi thật báo trang nghiêm, trong đó không có biến hóa. Nghĩa là nói, cảnh giới đó là tự tánh bổn định, năng sanh vạn pháp. Tất cả pháp sanh ra cũng đều là tự tánh bổn định, con người không có sanh lão bệnh tử, cây cỏ hoa lá không có xuân sanh hạ trưởng, tất cả vạn vật đều đầy đủ tánh đức viên minh. Đó là cảnh giới không thể nghĩ bàn, nó có thật. Không khởi tâm không động niệm là thấy được, mới có thể ngộ nhập cảnh giới.

Thật sự tu hành, thật sự dụng công, tức tu hành trong lúc sáu căn tiếp xúc với lục trần. Rèn luyện gì? Rèn luyện không khởi tâm không động niệm, đây là thượng thượng. Công phu thượng thượng không làm được, lại hạ xuống một bậc, hạ xuống một bậc là gì? Là không phân biệt. Không phân biệt cũng không làm được, hạ thêm một bậc nữa là không chấp trước. Không chấp trước làm không được, vậy thì hết cách rồi. Đó chính là phàm phu lục đạo, đúng là lục đạo, không ra khỏi luân hồi lục đạo. Làm được không chấp trước, không làm được không phân biệt, không ra khỏi mười pháp giới.

Ý đoạn này vẫn chưa nói hết, tiếp theo bên dưới là “chân thật”, cũng là trong Đại Thừa Nghĩa Chương nói. Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

Hết tập 273

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 273 PAGE 1