Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

Tập 268

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 06.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 325, bắt đầu xem từ hàng thứ sáu. Kinh văn, hàng thứ sáu kinh văn.

“Như Phật vô ngại trí, sở hành từ mẫn hành, thường tác thiên nhơn sư, đắc vi tam giới hùng, thuyết pháp sư tử hống, quảng độ chư hữu tình, viên mãn tích sở nguyện, nhất thiết giai thành Phật”. Hai bài kệ này, hai câu trước là nói “bi trí như Phật”, sáu câu sau là “thuyết pháp như Phật”. Phật A Di Đà từ bi thuyết pháp.

Chúng ta xem chú giải của Hoàng Niệm Lão.“Hai bài kệ trên”, hai bài kệ chúng ta đọc ở trước. “Nguyện cầu Phật đức, nguyện phước đức của mình đồng với Như Lai”. Đây là học Phật, đặc biệt là tu Tịnh độ, hy vọng tương lai vãng sanh tây phương Cực Lạc, không thể không có đại nguyện. Phật phước báo viên mãn, trí tuệ cũng viên mãn. Khi chúng ta đọc Tam quy y thường đọc đến: “Quy y Phật, lưỡng túc tôn”. Túc nghĩa là viên mãn, lưỡng là hai loại, hai thứ viên mãn. Thứ nhất là trí tuệ viên mãn, thứ hai là phước báo viên mãn. Từ đây có thể biết, vì sao phải học Phật, học Phật có lợi ích gì, mục đích học Phật là gì. Trả lời vấn đề này, chúng ta nghĩ rằng không có người nào không cần đến. Chúng sanh mười pháp giới, chủng tộc khác nhau, văn hóa khác nhau, tín ngưỡng bất đồng, nhưng nói đến trí tuệ và phước báo mọi người đều cần, không có giới hạn, người người đều cần. Phước tuệ viên mãn chỉ học được trong Phật pháp. Phật pháp không phải Tôn giáo, phải hiểu rõ điều này. Phật pháp thừa nhận giữa vũ trụ có thần, nhưng không tế phụng thần, không học theo thần. Chẳng những không học theo thần, trái lại thần còn học theo Phật, vì sao vậy? Vì họ muốn cầu trí tuệ viên mãn, phước đức viên mãn. Hai thứ này chỉ có Phật mới có, thần không có, vì thế thần phải đến chỗ Phật cầu phước tuệ. Phật pháp là sư đạo, phải biết điều này.

Thế giới Cực Lạc, quý vị xem chúng ta đã học nhiều như vậy. Nước Cực Lạc, nói có nước Cực Lạc, không nói đến quốc vương, chứng tỏ trong nước Cực Lạc không có quốc vương, trong nước Cực Lạc cũng không có đại thần. Trong cõi nước này chỉ có hai hạng người, một là thầy, hai là học sinh. Phật là thầy, Bồ Tát là học sinh. Rất giống một trường học, nó lại không phải trường học. Vì sao không phải trường học? Vì trường học bất luận là xưa hay nay, luôn có ba cương lĩnh chấp sự. Tức là phân công, nó có tổ chức. Thế giới Cực Lạc không có tổ chức, giống điều gì? Giống tư thục.

Lúc Đức Thế Tôn còn tại thế, những gì làm trong suốt 49 năm, rất giống thế giới Cực Lạc. Đệ tử ngài rất đông, trong kinh điển chúng ta thấy, chúng thường tùy có 1255 người. Phật đi đến đâu họ theo đến đó, chưa từng rời xa, tổng cộng có 1255 người. Không phải đệ tử thường tùy, đột xuất đến tham gia, thử nghĩ xem, có thể ít hơn 1255 người ư? Nhất định nhiều hơn, không thể ít hơn. Vậy tăng đoàn của Phật, chúng tôi dự đoán chắc phải có 3000 người. Đoàn thể 3000 người này không có tổ chức, không chia thành đại đội, tiểu đội, trung đội, không hề, mỗi ngày tiếp thu giáo huấn của Phật. Ngoài giảng kinh dạy học ra, đương nhiên Đức Phật còn giải đáp thắc mắc. Bây giờ chúng ta gọi là chia sẻ của đồng học, Thế Tôn giải đáp, có điều này. Quý vị xem kinh luận, trong luận vấn đáp rất nhiều. Bất kỳ ai cũng có thể đưa ra câu hỏi, Phật giải đáp, hoặc Bồ Tát giải đáp, chư vị đồng tu giải đáp, chúng ta thấy rất nhiều.

Cõi nước này của Phật, trong quốc độ này rất giống học đường, lại không có hình thức của trường học. Quý vị nói nó là một quốc gia, nó không có tổ chức của quốc gia, quả thật là đại tự tại. Nó không giống quân chủ, cũng không giống dân chủ. Người trong này, khi Thế Tôn giới thiệu nói rất hay: “là nơi các bậc thượng thiện nhơn câu hội”. Các hàng thượng thiện nhơn này, cần người khác quản lý họ ư? Cần người duy trì trật tự ư? Họ vốn chỉnh tề như vậy rồi. Điều này thể hiện cho chúng ta thấy một xã hội viên mãn nhất, người thế gian không làm được. Nghĩa là nói, tố chất tu dưỡng không cao như vậy, nên không làm được. Tố chất đến mức độ đó, con người không cần người khác quản lý, cũng không cần quản người khác, đúng là được đại tự tại, mỗi người phước tuệ đều viên mãn.

“Câu đầu tiên, như trí vô ngại của Phật”. Trí là trí tuệ, trí tuệ không có chướng ngại. Đại sư Thanh Lương phân Kinh Hoa Nghiêm là tứ vô ngại, bốn loại. Thứ nhất là lý vô ngại, thứ hai là sự vô ngại, thứ ba là lý sự vô ngại, thứ tư là sự sự vô ngại. Thế giới tây phương là pháp giới không chướng ngại, người người đều khế nhập cảnh giới tứ vô ngại. Nhiều người câu hội một nơi như vậy, người ở thế giới Cực Lạc vô lượng vô biên, không thể tính kể. Rất có trật tự, chỉnh tề không chút lẫn lộn, làm sao biết được? Chúng ta thấy thế giới Cực Lạc, sơn hà đại địa, cỏ cây hoa lá, hoàn toàn không hỗn loạn. Quý vị sẽ biết nhân dân ở đó, nếu cư dân loạn, y báo sẽ loạn. Y báo không loạn, chỉnh tề, chánh báo tuyệt đối ngay ngắn, y báo chuyển theo chánh báo mà. Là quy luật tự nhiên, không có ai miễn cưỡng, không có ai sắp đặt, chỉ huy, không có.

“Cầu cho mình được trí tuệ của Như Lai”, câu này là “như Phật vô ngại trí”. Cầu trí tuệ của mình được giống như Phật vậy. “Trí tuệ vô ngại, tức chỉ thông đạt không ngưng trệ, trí tuệ của Phật tự tại dung thông”. Thông đạt biến pháp giới hư không giới, quá khứ, hiện tại, vị lai. Không có pháp nào ngài không biết, không có pháp nào ngài không thông đạt, đây là trí tuệ cứu cánh viên mãn.

Hiện nay trên địa cầu này, các nhà vật lý học cầu trí tuệ, nhưng trí tuệ của họ có thiên lệch không viên mãn. Hiện nay giới vật lý học, họ phát triển về hai phương hướng, đều là chuyên nghiên cứu. Vũ trụ vĩ quan, chuyên nghiên cứu về hư không. Hư không lớn chừng nào? Có biên tế chăng? Có bao nhiêu tinh hệ? Không thể tính bằng tinh cầu, mà tính bằng tinh hệ. Tiêu chuẩn của tinh hệ là lấy hệ ngân hà làm đơn vị, giữa vũ trụ có bao nhiêu hệ ngân hà. Đây là vũ trụ vĩ quan, đi theo phương hướng này, muốn hiểu rõ ràng minh bạch về nó.

Thứ hai là phương hướng ngược lại, quan sát thế giới vi quan, quan sát gì? Quan sát nguyên tử, điện tử, hạt căn bản, hạt vi lượng. Hiện nay gọi là lượng tử, tiểu quang tử. Trong kinh luận đại thừa cũng nói đến hai điều này, rất gần với những gì các nhà khoa học hiện đại nói. Nhưng giới khoa học chưa có định luận cuối cùng của hai loại này, chưa có kết luận sau cùng, trong kinh điển có. Vũ trụ từ đâu mà có? Tiểu quang tử phát sanh như thế nào? Ngày nay giới khoa học tổng kết, là từ không sinh ra có, không làm sao sanh ra có được? Phật pháp nói một cách rõ ràng, do tâm hiện thức biến. Tâm không phải tâm mà chúng ta tưởng tượng, tâm này là chân như, là tự tánh, tự tánh năng hiện năng sanh. Đại sư Huệ Năng nói: “đâu ngờ tự tánh năng sanh vạn pháp”, năng hiện năng sanh. Thức biến, thiên biến vạn hóa, đó là vọng tưởng phân biệt chấp trước đang thao tác. Nếu không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, những hiện tượng này không sanh khởi biến hóa, nó sẽ bất biến. Đức Phật dạy rằng: “tướng do tâm sanh”, tướng này là hiện tượng, tất cả mọi hiện tượng. “Cảnh tùy tâm chuyển”, đây là nói mọi hiện tượng, mọi cảnh giới, đều thay đổi theo ý niệm của mình. Ý niệm thiện nó biến thành thiện, không có điều gì bất thiện. Ý niệm bất thiện, bên ngoài không có gì là thiện. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm, cho đến tất cả cõi nước chư Phật trong mười phương ba đời, đều không rời khỏi nguyên tắc này.

Khoa học ngày nay ngày càng đến gần với những điều Phật nói, họ có thể hoàn toàn thấu triệt lời Phật dạy chăng? Đây là điều không thể. Nguyên nhân vì sao? Trong kinh Phật nói rất hay, nếu chúng ta dùng đệ lục ý thức_đệ lục ý thức hiện nay gọi là tư tưởng, tư duy, đây là đệ lục ý thức. Công năng của đệ lục ý thức rất lớn, đối với bên ngoài có thể duyên đến hư không pháp giới, bên trong có thể duyên đến tam tế tướng của A lại da, nhưng nó không duyên được tự tánh. Vì sao vậy? Vì nó là vọng tâm. Tám thức là vọng tâm, vọng tâm chỉ duyên được vọng cảnh, không duyên được chân tâm, không duyên được tự tánh. Phải như thế nào mới giống Phật? Phải bỏ A lại da, điều này rất khó. Như Pháp Tướng Tông của đại thừa nói, chuyển bát thức thành tứ trí, bát thức là A lại da. A lại da, mạt na, ý thức và tiền ngũ thức đều phải chuyển nó. Chuyển thành bốn loại trí tuệ, là trí tuệ vô ngại, bốn loại vô ngại trí là đã kiến tánh.

Chuyển đệ lục ý thức tức không còn phân biệt, diệu quan sát trí hiện tiền. Chuyển mạt na là không còn chấp trước, bình đẳng tánh trí hiện tiền, A lại da chuyển theo, A lại da biến thành đại viên cảnh trí, tiền ngũ thức trở thành thành sở tác trí. Đây là trí tuệ vô ngại của Phật. Chúng ta có thể giống như Phật chăng? Có thể, vì bốn loại vô ngại trí này vốn đầy đủ trong tự tánh, không phải bên ngoài vào. Chư Phật Bồ Tát cũng như vậy. Chỉ cần chúng ta buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, trí tuệ này liền hiện tiền. Khi trí tuệ hiện tiền, vượt qua các nhà khoa học hiện tại.

Câu bên dưới. “Kinh Niết Bàn thứ tám”, phân lượng Kinh Niết Bàn rất lớn, quyển thứ tám nói: “Như Lai không như vậy, biết hết tự địa cho đến tha địa, cho nên Như Lai gọi là vô ngại trí”, đây là câu kinh văn trong kinh. Ở trước còn có vấn đáp, cho nên ở trước có một câu: “Như Lai bất nhĩ”, Như Lai không phải như vậy, không phải như mọi người tưởng tượng. “Biết hết tự địa”, biết mình, hiểu rõ bản thân. Biết mình từ đâu đến, cũng biết mình tương lai đi về đâu. Bản thân mình đời đời kiếp kiếp, từ vô lượng kiếp đến nay không có gì không biết. Đây là biết tự địa. Biết tha địa, biết mình cũng biết người khác. Phạm vi tha địa này quá lớn, tất cả chư Phật, tất cả Bồ Tát, tất cả chúng sanh, không có gì ngài không biết, biết tha địa. Tha địa còn có cây cỏ hoa lá, đây là tất cả thực vật. Sơn hà đại địa, mười pháp giới y chánh trang nghiêm, không có gì là không biết. Vì sao vậy? Vì hết thảy mọi hiện tượng khắp biến pháp giới hư không giới, đều là tâm hiện thức biến. Ngài tìm được tâm năng hiện, cũng tìm ra tâm năng biến, sở sanh, sở hiện, sở biến, không có gì không biết!

Nhà Phật dạy học không có gì khác, ngoài mục đích dạy chúng ta minh tâm kiến tánh, minh tâm kiến tánh là trở về với tự địa. Ta sanh ra từ đây, sau cùng phải trở về lại đây, trở về với tự tánh. Trở về tự tánh trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là Diệu giác vị, quả Phật cứu cánh, Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Bồ tát Đẳng giác vẫn chưa được gọi là vô thượng, ở trên còn có Diệu giác. Đến Diệu giác là không còn nữa, gọi là vô thượng. Diệu giác trở về thường tịch quang, thường tịch quang là tự tánh. Phước tuệ đều viên mãn, đây gọi là vô ngại trí.

Đại Tập Kinh quyển thứ nhất nói: “trí tuệ vô ngại không có biên tế, thiện giải chuyện ba đời của chúng sanh”. Trí tuệ vô ngại không có biên tế, thiện giải, chữ thiện này, chúng ta phải đặc biệt chú ý chữ này. Thiện giải là pháp vốn như vậy, không cần học tập. Ngày nay chúng ta cần phải học mới hiểu, ngài không cần, không cần được chăng? Được, có chứng minh. Quý vị thấy lục tổ Huệ Năng của Thiền tông, không được học hành, không biết chữ. Học Phật chưa từng nghe giảng kinh, chưa vào giảng đường, ngài đã khai ngộ. Canh ba nửa đêm, ngũ tổ Hoằng Nhẫn gọi ngài vào phòng phương trượng, giảng cho ngài nghe đại ý Kinh Kim Cang. Theo dự đoán của chúng tôi, nhiều nhất là hai tiếng. Nói đến câu “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, ngài hoát nhiên đại ngộ. Ngài báo cáo tâm đắc của mình với Ngũ tổ, chỉ có năm câu: “Đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”. Đâu ngờ, nói như hiện nay là không thể ngờ rằng tự tánh, đây là kiến tánh. Không thể ngờ rằng tự tánh vốn tự thanh tịnh, xưa nay chưa từng bị nhiễm ô. “Vốn không sanh diệt”, nó không sanh không diệt. “Vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”. Ngũ tổ nói không cần nói thêm nữa, liền truyền y bát cho ngài, trở thành tổ sư đời thứ sáu của Thiền tông, bảo ngài lập tức ra đi. Câu chuyện này xuất hiện vào thời nhà Đường. Vì sao phải đi? Đây là việc tốt, những đồng học không phục, chư vị đồng học ngày ngày nghe thầy giảng kinh, nghe không biết bao nhiêu năm rồi. Bây giờ một người bên ngoài mới đến, không biết chữ, căn bản chưa từng bước chân vào giảng đường, sao lại truyền y bát cho người đó? Mọi người không phục. Chúng ta gọi đây là đố kỵ, ngạo mạn, phải đoạt lại y bát. Vì thế nửa đêm Ngũ tổ phải đưa Lục tổ đi, bảo ngài nhanh chóng trốn đi, tránh người khác tìm được làm hại. Đây là chạy nạn. Ngài sống trong đội thợ săn 15 năm, không ai biết, làm việc cho thợ săn. Làm cơm cho những người thợ săn này, những người này cần ngài, ngài ăn rau trong nồi thịt. Thợ săn ăn thịt, ngài nấu rau trong nồi thịt của họ, ngài ăn như vậy suốt 15 năm. 15 năm sau, mọi người quên dần việc này, chướng ngại không còn, ngài mới xuất hiện. Chư vị phải biết, ngài đã khai ngộ, mời ngài giảng kinh ngài có thể giảng được tất cả các kinh, không có gì ngài không biết. Nếu trong thời đại ngày nay, có thể người ta còn mời ngài giảng văn hóa truyền thống, ngài cũng nói được. Pháp thế xuất thế gian đều không có chướng ngại, thật không thể nghĩ bàn! Đây là gì? Là trí tuệ vô ngại, vốn có trong tự tánh. Chỉ cần minh tâm kiến tánh, thế xuất thế gian này toàn thông.

“Trí tuệ vô ngại không có biên tế, thiện giải chuyện ba đời của chúng sanh”. Ba đời này là gì? Là quá khứ, hiện tại, vị lai, ngài biết tất cả quá khứ, vị lai của tất cả chúng sanh. Kinh Vô Lượng Thọ bản Ngụy Dịch quyển hạ nói: “đầy đủ Phật nhãn, giác ngộ pháp tánh, lấy vô ngại trí, vì người diễn thuyết”. Bản dịch của Khương Tăng Khải lưu thông rất rộng, có bốn câu kinh văn này.

“Phật nhãn đầy đủ, ngũ nhãn viên minh”. Chúng sanh có nhục nhãn, thiên nhân có thiên nhãn, Thanh văn có tuệ nhãn, Bồ Tát có pháp nhãn, Như Lai có Phật nhãn, đầy đủ những gì? Đầy đủ nhục nhãn, thiên nhãn, tuệ nhãn, pháp nhãn. Trên đầy đủ ở dưới, dưới không đầy đủ trên. Phàm phu chúng ta chỉ có nhục nhãn, thiên nhân có thiên nhãn. Thiên nhãn cũng có nhục nhãn, nhưng nhục nhãn không bao gồm thiên nhãn, thiên nhãn bao gồm nhục nhãn. Tuệ nhãn của A la hán bao gồm thiên nhãn, bao gồm nhục nhãn. Cho nên Phật nhãn đầy đủ, giác ngộ pháp tánh. Pháp tánh chính là tự tánh. Ý nghĩa của tự và pháp hoàn toàn tương thông. Tự tánh của tất cả pháp, pháp là tất cả pháp, tánh là tự tánh, cho nên dùng pháp tánh để khái quát, cũng chính là Phật tánh. Phật nghĩa là giác, giác ngộ pháp tánh, giác tánh. Dùng một chữ giác, một chữ tánh- giác tánh, đây là nghĩa của Phật.

Pháp tánh là gì? Là năng hiện năng sanh. Pháp là tất cả các pháp khắp biến pháp giới hư không giới, không sót điều gì. Phật đều nhìn thấy, đều thấu triệt. Ngài có thể dùng trí tuệ vô ngại vì người diễn thuyết, giáo hóa chúng sanh khắp biến pháp giới hư không giới, không có chướng ngại, đây là Phật.

“Cho nên Pháp Tạng phát nguyện cầu trí tuệ vô ngại này, vì cửu giới chúng sanh diễn nói diệu pháp. Khế lý khế cơ, tất cả vô ngại. Bồ Tát Pháp Tạng phát nguyện cầu trí tuệ Phật, như trí tuệ vô ngại của Phật”. Phật ở đây là thầy của ngài- Thế Gian Tự Tại Vương Phật. Cầu trí tuệ, không có trí tuệ không thể độ chúng sanh. Độ chúng sanh nhất định phải có trí tuệ viên mãn, biện tài vô ngại, mới có thể dạy, mới có thể cảm hóa chúng sanh.

Đối tượng là chúng sanh cửu pháp giới, phạm vi này quá lớn. Không phải cửu pháp giới của một cõi Phật, mà là vô lượng vô biên vô tận vô số, cửu pháp giới chúng sanh trong tất cả cõi nước chư Phật, chúng ta không thể tưởng tượng được. Chư vị phải biết, cảnh giới của Phật Bồ Tát, trên thực tế không khác gì chúng ta. Khác nhau chính là họ giác ngộ, chúng ta mê hoặc, sai biệt ở điểm này. Nếu chúng ta phá mê khai ngộ, cũng không có gì khác họ. Mê hoặc thật đáng thương, mê hoặc nghĩa là rất hồ đồ, không biết chân tướng sự thật, tự cho mình thông mình. Chân tâm của mình không có, chân tâm là tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác, họ đều không có. Bây giờ chúng ta khởi tâm động niệm toàn nhiễm ô, không bình đẳng, tạp loạn, mê hoặc điên đảo. Chúng ta đối với chân tướng của vũ trụ, thật tướng các pháp đều thấy sai, nghĩ sai. Ý nghĩ sai lầm, dẫn đến nói sai, làm sai, đó là tạo nghiệp. Vì thế Phật, và những vị pháp thân Bồ Tát nhất định là kiến tánh, mới có thể giúp cửu pháp giới chúng sanh diễn thuyết diệu pháp. Diễn là biểu diễn, thể hiện ra cho mọi người thấy.

Khi đức Thế Tôn còn tại thế, 19 tuổi biểu diễn cầu học, ngài diễn thành_hiện nay gọi là phần tử tri thức. Dùng thân phận này thị hiện tính hiếu học, phần tử tri thức hiếu học. Học suốt 12 năm, tất cả tông phái học thuật đương thời của Ấn độ ngài đều học hết. 12 năm là học hết, không còn gì để học, ngài liền biểu diễn thành Phật, nghĩa là biểu diễn thành tựu trí tuệ vô ngại, thành tựu đức năng viên mãn. Những thứ này tự tánh vốn có, chúng sanh đã mê mất. Thị hiện thành tựu ra sao? Ngài nhập định dưới cội cây bồ đề, từ trong định thị hiện xuất định. Ban đêm nhìn thấy sao trên trời, tức là lúc sao mai vừa mọc, ngài đại triệt đại ngộ, kiến tánh, làm gương cho chúng ta thấy. Năm 19 tuổi xuất gia, thị hiện cho chúng ta thấy, buông bỏ phiền não chướng. Dưới cội bồ đề_cây tất bát la về sau gọi là cây bồ đề, ngài khai ngộ dưới cội bồ đề, buông bỏ sở tri chướng. Thế nào gọi là sở tri chướng? Sở học 12 năm gọi là sở tri chướng, nếu không buông bỏ nó thì không thể kiến tánh, nó chướng ngại ta kiến tánh. Buông bỏ tất cả những gì học được trong 12 năm, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác hiện tiền, làm gương cho chúng ta noi theo, đây gọi là thành Phật. Sau khi thành Phật ngài bắt đầu dạy học, 79 tuổi nhập diệt. Dạy học suốt 49 năm chưa từng gián đoạn dù chỉ một ngày, Thế Tôn chưa hề nghỉ một ngày nào. Ngài dạy học không câu nệ hình thức, một người đến ngài dạy một người, hai người ngài cũng dạy, đoàn thể đến cũng dạy. Sau khi viên tịch, hàng đệ tử của ngài, đem diệu pháp thầy mình giảng trong suốt cuộc đời, mời ngài A nan giảng lại. Đại sự này do tôn giả Ca Diếp đứng ra chủ trì, tôn giả A nan giảng lại, 500 A la hán làm chứng, ghi chép lại biên tập thành kinh điển lưu truyền cho hậu thế. Đây là vì người diễn thuyết.

“Khế lý khế cơ, nhất thiết vô ngại”. Lý là tự mình chứng được, nghĩa là kiến tánh, minh tâm kiến tánh. Đây là lý thể của tất cả vạn pháp khắp biến pháp giới hư không giới. Pháp này từ đâu mà có? Không phải trong không sanh ra có, nó có đạo lý trong đó. Tất cả chúng sanh buông bỏ khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước liền thành Phật. Thành Phật, cảnh giới ta chứng được hoàn toàn tương đồng, cùng một lý, một tự tánh, không có hai tự tánh. Cho nên nói “trên khế hợp với lý của chư Phật”, đây gọi là khế lý. “Dưới khế hợp với căn cơ của chúng sanh”, khế cơ là gì? Là thích hợp với trình độ của chúng sanh. Trình độ chúng sanh không giống nhau, khác biệt vô cùng. Cho nên đức Phật thuyết pháp cũng có nhiều cách khác nhau. Đây gọi là gì? Gọi là pháp môn, tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn, không có pháp môn nào không khế lý. Không khế lý thì không phải Phật pháp, pháp pháp đều khế lý, cho nên nó là pháp bình đẳng, không có sai biệt.

Giáo hóa chúng sanh, hàng thượng căn một lần nghe ngàn lần ngộ. Giống như đại sư Huệ Năng trong phòng phương trượng của ngũ tổ Hoằng Nhẫn, hai tiếng đồng hồ là giải quyết mọi vấn đề, ngài đã thành Phật. Đây là bậc thượng thượng căn, hạng người này rất ít. Hàng thượng trung hạ căn phải mất một khoảng thời gian để dạy.

Thế Tôn dạy học chia ra năm thời kỳ. Thời kỳ thứ nhất là thời Hoa Nghiêm, suốt hai tuần ở trong định giảng kinh, giảng Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Độ những ai? Độ hàng thượng thượng căn, không phải thượng thượng căn không thấy được. Ta thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi thiền dưới cội bồ đề, không biết ngài đang giảng kinh. Hàng thượng thượng căn là pháp thân đại sĩ, có thể vào trong cảnh giới thiền định của Thế Tôn. Khi ta ở trong định, có thể vào trong cảnh giới của ngài, nghe ngài giảng kinh thuyết pháp. Người không có năng lực này, đức Phật tùy theo căn cơ mà dạy. Trước tiên giảng 12 năm A hàm, cấp tiểu học, đều nói về luân lý, đạo đức, nhân quả, giáo dục phổ thế. Giống như chư vị thánh nhân vậy, nói với quý vị về “cách vật, trí tri, thành ý, chánh tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Nói về những điều này, đây là giảng cho tiểu học. Đến trung học là tám năm Phương Đẳng, cộng lại là 20 năm. Có nền tảng 20 năm này, mới nói với quý vị về trí tuệ, trí tuệ viên mãn, bát nhã, Kinh Bát Nhã giảng 22 năm. Quý vị thử nghĩ xem, Đức Phật giảng kinh dạy học suốt 49 năm, dùng 22 năm giảng Kinh Bát Nhã. Thế Tôn dạy học lấy gì làm tông chỉ? Đương nhiên là Bát nhã, trí tuệ, Phật pháp là trí tuệ. Kết thúc 22 năm này gọi là tốt nghiệp, là tốt nghiệp đại học, tiếp theo là nghiên cứu sở. Tám năm nghiên cứu sở nói những gì? Giảng về Pháp Hoa, Pháp Hoa là gì? Là con đường thành Phật, pháp nhất thừa. Bát nhã là Bồ Tát, Pháp Hoa là thành Phật, vào trong hội Pháp Hoa tất cả đều thành Phật. Đây là một đời giáo hóa của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Phật. Thành Phật là thành gì? Là thành tựu trí tuệ viên mãn, phước đức viên mãn, phước tuệ viên mãn, tất cả vô ngại.

Câu thứ hai. “Sở hành từ mẫn hành”, câu trước là “như trí tuệ vô ngại của Phật”. Trí tuệ khai phải giúp chúng sanh, không giúp chúng sanh, trí tuệ này có lợi ích gì? Cho nên tiếp theo là độ chúng sanh, những gì họ làm là từ mẫn. “Nguyện cầu những gì mình làm, có thể từ mẫn như Thế Tôn làm”. Phật là tấm gương tốt của Bồ Tát, điển hình tốt. Phật là thầy, Bồ Tát là học sinh, thầy phải làm gương tốt cho học sinh noi theo, thân hành ngôn giáo. “Thế Tôn lấy vô duyên đại từ, ai mẫn chúng sanh, giống như con mình, đảm nhiệm cứu tế, đều đăng bỉ ngạn”. Đây là nhà Phật dụng tâm giáo hóa chúng sanh, mục đích giáo hóa chúng sanh, động lực đó, điều gì thúc đẩy họ? Người thế gian làm việc, động lực là gì? Là danh, là lợi, danh lợi thúc đẩy họ. Xã hội hiện nay danh vẫn đứng thứ hai, động lực chủ yếu là lợi, không có lợi họ có làm chăng? Không làm, có lợi lộc họ liều chết để làm. Con người trong xã hội ai không thích lợi? Người có tố chất cao một chút, chúng ta gọi là người có học vấn, có đức hạnh, họ cần danh.

Bồ Tát, La hán không như vậy, họ không cần danh cũng không cần lợi, nhưng họ làm tích cực hơn ai hết. Động lực này là gì? Là từ bi, tâm từ bi thúc đẩy họ. Tâm từ bi này không có điều kiện, vô duyên là không có điều kiện, điều này rất đáng nể. Tâm từ bi bình thường có điều kiện, chúng là con tôi làm sao không thương được? Phật đối với tất cả chúng sanh không có điều kiện, thật ra vẫn có điều kiện, điều kiện gì? Ngài biết, người khác không biết. Ngài biết tất cả chúng sanh với mình là nhất thể, cho nên thường nói: “vô duyên đại từ”, câu tiếp theo là “đồng thể đại bi”, đồng thể! Nói cách khác, giúp quý vị là giúp chính tôi, không phải giúp người khác, tự tha không hai. Quý vị chịu khổ, tôi nhìn thấy trong lòng rất khó chịu, vì sao vậy? Vì nhất thể, tôi không thể không quan tâm quý vị. Ví dụ tay trái tay phải của chúng ta là nhất thể, tay trái bị thương, tay phải cần băng bó cứu giúp chăng? Vì sao phải giúp nó? Vì là nhất thể, chính là đạo lý này.

Chúng sanh mê mất tự tánh, không biết chúng sanh với mình là nhất thể. Như vậy là sai, đây gọi là mê. Khi nào ta giác ngộ? Ta có thể xem chúng sanh thành nhất thể, tức là giác ngộ. Chưa xem tất cả chúng sanh thành nhất thể, là ta mê, chưa giác ngộ. Đức Phật ở thế gian này, ngài xem chúng ta là nhất thể, chúng ta không như vậy. Đây nghĩa là chúng ta mê, ngài giác.

Người không giác ngộ vẫn hoài nghi Phật, vì sao ngài tốt với chúng ta như thế? Phải chăng có mưu đồ? Có mục đích gì? Hoàn toàn nghĩ lệch lạc. Nhưng Phật biết, nếu quý vị có những tư tưởng này, Phật liền lìa xa, tạm thời không quan tâm đến. Nếu đối với Phật có cảm ân, cảm tạ, quan tâm, Phật thật sự đến chăm sóc quý vị, quan tâm rất nhiều. Còn như hoài nghi, ngài liền ra đi. Động lực thật sự chính là nhất thể. Nếu ngài giúp ta, nhất định giúp ta thành Phật. Sau khi thành Phật, ta hoàn toàn hiểu rõ nhất thể, mới thật sự thấu triệt chân tướng sự thật. Đối với chúng sanh mê mất tự tánh, ai mẫn thập pháp giới chúng sanh, sanh tâm ai mẫn. Xem tất cả chúng sanh như con của mình, như nghĩa là bằng nhau. Giống như bậc cha mẹ này, chỉ nuôi một đứa con, đứa con duy nhất, sao họ không thương yêu được! Dùng phương pháp này để hình dung. Đức Phật từ bi lân mẫn đối với tất cả chúng sanh, như đứa con duy nhất của thượng đế trong tôn giáo phương tây vậy. Cách nói này trong Thánh Kinh tôi tin ý nghĩa giống như kinh Phật, giống như con của mình vậy.

“Đảm nhiệm cứu tế”, chửng là cứu, tế cũng là cứu. Đảm nhiệm, gánh vác trách nhiệm này. Phải dạy thật tốt những chúng sanh này, khiến những chúng sanh này quay đầu. Đây chính là những gì trong tam quy y nói, quy là trở về, quay đầu, y là nương tựa. Chúng ta học Phật, bước vào cửa Phật, việc đầu tiên là quy y tam bảo. Nhưng ngày nay tam quy y chỉ hữu danh vô thực, vì sao vậy? Vì không trọng thực chất. Tam quy là có điều kiện, không phải không có điều kiện, không phải ai cũng có thể thọ được. Trong Tịnh Nghiệp Tam Phước nói với chúng ta, đó chính là điều kiện, người như thế nào mới có thể thọ tam quy? Trong kinh này thường nói “thiện nam tử thiện nữ nhơn”, thiện là tiêu chuẩn. Thiện là tiêu chuẩn gì? Là Thập Thiện Nghiệp đạo. Nếu thực hành được Thập Thiện Nghiệp đạo, mới có tư cách gọi là thiện nam tử thiện nữ nhơn, mới có tư cách tiếp thọ tam quy y, nếu không tam quy y là giả. Trước Thập Thiện Nghiệp Đạo còn có “từ tâm bất sát”, quý vị có làm được chăng? Trước từ tâm bất sát lại có “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Quý vị xem phước thứ nhất là nền tảng của phước thứ hai, không có phước thứ nhất làm gì có phước thứ hai? Chư vị đồng học quan sát tường tận xem, hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng thực hành như thế nào? Chính là thực hành Đệ Tử Quy. Trong Đệ Tử Quy nói đến 113 vấn đề, quý vị có làm được chăng? Đó là 113 nguyên tắc, triển khai ra là vô lượng vô biên. Thập Thiện Nghiệp Đạo của Phật giáo, tiểu thừa triển khai thành 3000 oai nghi, Bồ Tát đại thừa triển khai thành tám vạn bốn ngàn tế hạnh. Triển khai Đệ Tử Quy sẽ không ít hơn Thập Thiện. Cũng vậy trong Thái Thượng Cảm Ứng Thiên nói về quả báo thiện ác, đưa ra 195 điều, không nhiều. Đây là nền tảng của Thập Thiện Nghiệp đạo, không có nó Thập Thiện không có cơ sở, Thập Thiện không thể an lập.

Phật giáo truyền đến Trung quốc, có thể cắm rễ đâm chồi khai hoa kết quả, vượt qua Ấn độ. Đương thời hàng đệ tử Phật truyền pháp, truyền khắp tám phương bốn hướng trên thế giới, chỉ duy nhất ở Trung quốc thành tựu. Nguyên nhân gì? Nền tảng ở đây quá vững, nền tảng của Nho và Đạo giáo. Cho nên truyền đến các nơi trên toàn thế giới, về sau dần dần đều không còn. Có nơi truyền được hai ba trăm năm thì diệt vong, có vài nơi truyền được năm sáu trăm năm, bảy tám trăm năm, quá 1000 năm rất ít. Duy nhất ở Trung quốc truyền đến 2000 năm không suy yếu, nguyên nhân gì vậy? Nhờ Nho và Đạo giáo phò trợ, đây là chủ lưu của truyền thống văn hóa xưa, Phật pháp cũng nhập vào chủ lưu. Ngày nay nói đến truyền thống văn hóa, không thể tách rời được Nho Thích Đạo. Rời khỏi Nho Thích Đạo, truyền thống xưa không còn nữa.

Chúng ta muốn học Phật, muốn được một chút thành tựu trong Phật pháp, có thể lơ là chăng? Những đồng tu trẻ tuổi, bất luận là tại gia hay xuất gia, muốn pháp tâm hoằng hộ chánh pháp, hoằng pháp, hộ pháp đều phải nắm vững bốn nền tảng. Nền tảng thứ tư là Sa Di Luật Nghi, là trong Phật pháp nói về tôn sư trọng đạo. Phật pháp là sư đạo, Nho giáo nói về hiếu đạo, sư đạo kiến lập trên nền tảng của hiếu đạo. Không có hiếu tức không có Phật, có Phật nhất định có hiếu, đạo lý này không thể không hiểu. Chúng ta xa lìa hiếu thân tôn sư, nghĩa là gốc rễ bị hư hỏng, dù nỗ lực thế nào cũng không thể thành tựu. Như gốc đại thụ rễ bị hư hoại vậy.

Tịnh Nghiệp Tam Phước, đặt hiếu thân tôn sư lên hàng đầu, câu thứ nhất là “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Con người bây giờ không chú trọng những điều này, vì thế không có nền tảng thánh hiền, cũng không có nền tảng của Phật Bồ Tát. Thời đại này không có thánh hiền xuất thế, chúng ta biết vì sao thánh hiền không thể xuất thế? Vì không có nền tảng. Thánh hiền xuất hiện trên thế gian này, cha mẹ không biết vun bồi, không biết đặt nền tảng cho họ. Tuy là thánh hiền tái sanh, cũng sống một đời rất bình thường, như vậy là sai. Khi có trí tuệ, phải phát nguyện làm việc Phật làm, “cho nên nguyện có thể làm việc Phật làm”. Việc Phật làm chính là vô duyên đại từ, đồng thể đại bi. “Đảm nhiệm cứu tế, đều đăng bỉ ngạn”, đây là việc Phật làm. “Cho nên nguyện có thể làm việc Phật làm. Câu trên là nguyện cầu trí tuệ Phật, câu này là nguyện cầu từ bi của Phật, trí và bi cùng vận hành, viên mãn khế hợp bồ đề. Hai thứ này như đôi cánh của con chim, thiếu một cũng không được”. Có trí tuệ không có từ bi, không thể lợi ích chúng sanh. Có từ bi không có trí tuệ, cũng không làm được. Cho nên nói, học Phật cần phải học hai thứ này, đầy đủ hai thứ này, tức ở đây nói “bi trí cùng vận hành, viên mãn khế hợp bồ đề”. Như vậy phải phát tâm “thường làm thầy của trời người”. Phật Bồ Tát xuất hiện ở thế gian này, thân phận gì? Thân phận là người thầy, cho nên công việc Phật Bồ Tát làm trong suốt cuộc đời là dạy học. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là tấm gương tốt nhất cho chúng ta, ngài không phải Tôn giáo, ngài dạy gì? Trong mỗi bộ kinh, đều có giáo dục luân lý đạo đức nhân quả. Trong kinh điển đại thừa, có giáo dục của khoa học và triết học. Luân lý, đạo đức, nhân quả, đây gọi là giáo dục phổ thế. Đây là phổ biến giáo hóa chúng sanh, giúp chúng sanh phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui, đây là mục tiêu của giáo dục.

Đối với chính mình thì sao? Nói cho chư vị biết, không có mong cầu gì cả. Không hề dính dáng đến danh văn lợi dưỡng, tâm địa thanh tịnh bình đẳng, làm mà không làm, không làm mà làm. Ứng hóa ở thế gian giáo hóa chúng sanh, có chướng ngại đối với bản thân chăng? Không có chướng ngại, vì sao không có chướng ngại? Vì không có nhiễm ô. Nếu trong này khởi tâm danh lợi, như vậy là bị tổn thương, ta đánh mất tâm thanh tịnh, đánh mất tâm bình đẳng. Đọa lạc làm phàm phu, phải trôi lăn trong luân hồi lục đạo, nghĩa là thoái chuyển. Phật Bồ Tát giáo hóa chúng sanh, vĩnh viễn là tam bất thoái. Làm sao để duy trì tam bất thoái? Chính là tam luân thể không, làm mà không làm, không làm mà làm, đây là được đại tự tại. Không phải vì danh, không phải vì lợi, người thế gian không thể hiểu được. Ngài thật tuyệt diệu, sự tuyệt diệu này người thế gian không hiểu. Người thế gian suy nghĩ lung tung, nhất định có ý đồ, chắc chắn có mục đích, nếu không vì sao ngài làm như vậy? Càng đoán càng sai, đoán sai hoàn toàn, đó gọi là tạo tội nghiệp. Thực tế mà nói, giống như cha mẹ đối với con cái vậy, họ chăm sóc con cái một cách chu đáo, họ có ý đồ chăng? Họ có mục đích chăng? Có thể có, khi mình già được con cái hiếu thuận, con cái sẽ chăm sóc. Đây là ý đồ của họ, là mục đích của họ. Đức Phật không cần, ngài không cần ta chăm sóc, không cần ta báo đáp. Điều này quả là không thể nghĩ bàn, đây đúng là không hiểu gì cả, nhưng nó thật tuyệt diệu! Đây gọi là pháp xuất thế, thật là siêu việt thế gian.

“Thường làm thầy của trời người”, lấy thân phận này xuất hiện tại thế gian. Người thầy, vị thầy này rất tốt, không thu học phí, không cần danh, không cần lợi, hoàn toàn là tình nguyện giáo dục. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là thân phận gì? Tôi thường nói, giới thiệu cho mọi người, chúng ta học Phật, không thể không biết thầy mình, điều này ban đầu đại sư Chương Gia dạy tôi. Nếu không hiểu biết về Đức Phật Thích Ca, nhất định ta đi sai đường, đi vào ngả rẽ. Cần phải hiểu về ngài trước, ngài làm gương cho chúng ta, chúng ta học Phật chính là học theo ngài.

Tôi học Phật đích thực không giống với người khác, cuốn sách đầu tiên tôi xem là Thích Ca Phổ, Thích Ca Phương Chí. Nghĩa là truyện ký của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Người thời nhà Đường viết, trong Đại Tạng Kinh có. Lúc tôi học là 60 năm trước, sách này không mua được, bên ngoài không lưu thông, phải làm sao? Đến chùa tìm Đại Tạng Kinh chép ra, cũng may phân lượng không nhiều lắm, bản thân chúng tôi cũng chỉ có sao chép. Lúc đó học tập rất khó khăn, nhưng học rất thiết thực. Sau khi học xong, biết Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là con người chứ không phải thần, liền khẳng định ngài không phải Tôn giáo. Ngài giống như Khổng tử vậy, là một bậc thầy, nhưng Khổng phu tử còn thu một ít học phí, ngài không thu học phí. Chúng ta khẳng định thân phận Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, hiện nay gọi là nhà giáo dục văn hóa xã hội đa nguyên, đây là thân phận của ngài. Sự nghiệp trong đời ngài, là người công tác từ thiện về giáo dục văn hóa đa nguyên. Ngài dạy học không thu học phí, làm từ thiện, là thân phận như thế. Chúng ta đã hiểu về ngài, muốn học tập theo ngài, cũng phải đầy đủ thân phận này, giáo dục văn hóa xã hội đa nguyên, làm công việc này. Toàn tâm toàn ý thúc đẩy, lợi ích tất cả chúng sanh, xa lìa danh văn lợi dưỡng, như vậy mới học được! Đây là yêu cầu của Đức Phật Thích Ca đối với chúng ta, bằng không ngài làm gương như vậy để làm gì? Ngài làm gương là thân giáo, kinh điển là ngôn giáo, thân hành ngôn giáo. Hai điều này là viên dung, không thể tách rời nhau, tách rời là sai.

“Thiên Nhân Sư, là một trong mười danh hiệu của Như lai”. Những danh hiệu này đều là tán thán Đức Phật, vì thế ngài có mười hiệu. Kinh Hoa Nghiêm dùng số mười biểu trưng cho sự viên mãn, cho nên số mười không phải là chữ số, mà là tán thán một cách viên mãn, ngài là sư biểu của cõi trời và nhân gian. “Được làm tam giới hùng”, tam giới hùng nghĩa là gì? “Cũng là đức hiệu của Phật”, cũng là từ tán thán ngài. Tam giới, ở sau có.

Bên dưới giải thích. “Tam giới là dục giới, sắc giới, vô sắc giới”, đây là lục đạo. Hùng nghĩa là gì? Phẩm Phương Tiện Kinh Pháp Hoa nói: “thế hùng không thể đo lường”. Tịnh Ảnh Sớ nói: “thế hùng là tên gọi khác của Phật”, cũng là tán thán. Hùng người xưa gọi là anh hùng, anh hùng là ai? Nghĩa là gì? Là người khác không làm được, họ làm được, đây gọi là hùng. Việc gì người khác không làm được? Liễu sanh tử, xuất tam giới, người bình thường không làm được, thiên nhân cũng không làm được. Quý vị xem người trong dục giới của tam giới, dục giới rất đáng thương không ra khỏi dục giới. Ra khỏi dục giới là sắc giới, ra khỏi sắc giới là vô sắc giới. Nhưng tam giới đều ở trong lục đạo, ta không thể vượt thoát luân hồi lục đạo. Phật vượt ra được, điều này không có gì để nói, ngài đúng là đại anh hùng.

Lúc Đức Phật còn tại thế, suốt đời không ở nơi nào cố định, đa phần đều ở ngoài trời nơi hoang dã. Sau khi Phật diệt độ, không tệ, quý vị thấy xây không biết bao nhiêu ngôi chùa lớn, nơi đại hùng bảo điện thờ tôn tượng ngài, đây là người đời sau tưởng nhớ. Điện thờ Phật gọi là đại hùng bảo điện, bảo điện của bậc đại anh hùng. Đại anh hùng tức là ngài có thể làm được việc mà người khác không làm được. Tam giới lục đạo khổ, tam giới đều đau khổ, không đoạn được khổ, Phật đoạn được, đây đều là sự nghiệp của bậc anh hùng. Dục giới có tám khổ, sắc giới có hoại khổ, vô sắc giới có hành khổ, ba loại khổ này Phật đều không có. Khổ là quả, khổ từ đâu mà có? Khổ do phiền não tạo ra. Khổ trong tam giới do kiến tư phiền não mà có, nghĩa là nói ta đối với tình huống thực tế trong tam giới đã thấy sai, nghĩ sai.

Chân tướng của tam giới là gì? Kinh Kim Cang nói rất hay: “tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bào ảnh”. Trong Chứng Đạo Ca đại sư Vĩnh Gia nói: “mộng lý minh minh hữu lục thú, giác hậu không không vô đại thiên”. Đã nói rõ chân tướng của tam giới, tam giới như một giấc mộng. Chư Phật Bồ Tát ứng hóa trong tam giới, giảng kinh thuyết pháp khuyên dạy chúng sanh. Các bậc cổ đức gọi họ là du hí nhân gian, Phật sự trong mộng. Nói quá hay, không phải thật, hà tất coi đó là thật? Coi như thật là sai, không được coi là thật.

Phật Bồ Tát ứng hóa tại nhân gian, họ không hề lưu luyến thế gian này. Không cần danh, không cần lợi, không cần gì cả, họ không bị dính mắc, dính mắc một chút tức bị nhiễm ô, tâm thanh tịnh không còn. Sự việc không tính thành bại, chỉ nỗ lực làm. Việc tốt cố gắng làm, làm thành tựu chúng sanh có phước, làm không thành công chúng sanh không có phước, không liên quan gì đến mình. Tận tâm tận lực công đức sẽ viên mãn. Không phải làm việc xong như vậy coi là viên mãn, không phải vậy.

Kinh Lăng Nghiêm nói rất hay: “Phát ý viên thành, công đức viên mãn”. Trong tâm có thật, công đức liền viên mãn. Không cần là sự, sự có nhân duyên không giống nhau.

Mấy năm trước, chúng tôi thành lập trung tâm văn hóa tại thị trấn Thang trì, thí nghiệm dạy Đệ Tử Quy, thí nghiệm thành công. Tuy ba năm là đóng cửa, nhưng công đức viên mãn. Không phải chúng ta không làm, mà phải tùy duyên. Nhân duyên đầy đủ làm một cách hoan hỷ, duyên không đầy đủ lập tức buông bỏ, không lưu lại chút dấu vết nào, đây mới là đại viên mãn.

Ngày nay thế giới hỗn loạn, địa cầu thiên tai dồn dập, chúng ta thấy chúng sanh rất đau khổ, chúng sanh đang tạo nghiệp. Trong mấy năm gần đây, đại diện trường học tham gia không ít lần hội nghị hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Cơ duyên này khiến chúng tôi quen rất nhiều chuyên gia học giả, cũng quen rất nhiều các bậc lãnh đạo của quốc gia. Chúng tôi rất cảm động, rất khâm phục, họ rất có tâm cầu trị. Hy vọng thiên hạ đại trị, xã hội an định, thế giới hòa bình, người người đều có đời sống hạnh phúc. Chúng tôi tiếp xúc đều rất cảm động, nhưng tìm không ra phương pháp.

Thân phận ngày nay của chúng tôi, bây giờ gọi là người ngoài. Đây là sự nghiệp của thế gian, phải buông bỏ, buông bỏ thật sự, nhưng quý vị có tâm từ bi chăng? Nếu có chút tâm từ bi, quý vị thấy như vậy không cảm thấy khó chịu ư? Cho nên có nhân duyên chúng ta phải giúp, không có duyên mỗi ngày chúng ta tu học, nương theo kinh điển tu học, niệm Phật, hồi hướng công đức này cho họ. Đây chính là vô duyên đại từ, đồng thể đại bi. Chúng ta đang làm, nhưng phải nghĩ ra phương pháp.

Mấy tháng gần đây, khi tôi trị bệnh nha chu ở Cao Hùng, xem cuốn sách Chư Tử Trị Yếu, chúng tôi mới biết khi Đường Thái Tông còn tại thế, biên tập một bộ bảo điển trị nước, gọi là Quần Thư Trị Yếu. Tôi biết có bộ sách này, rất muốn tìm nhưng không có, vì bộ sách này trong Tứ Khố không có. Đường Tống Nguyên Minh Thanh, trong sách sử năm triều đại này, trong Nghệ Văn Chí cũng không có, không nhắc đến nó. Tôi không biết làm thế nào, rõ ràng có bộ sách này, sao lại không thấy? Khi tôi giảng kinh có nhắc đến một hai lần, may mắn, những vị đồng học có tâm, qua mạng, qua ti vi nghe tôi giảng kinh, mọi người tìm giúp tôi rồi gởi đến. Tôi rất cảm kích chư vị đồng học đã làm việc này. Mở ra xem là bản của đầu năm dân quốc, xem mấy bài tựa ở trước mới biết. Sau khi nhà Đường mất nước, cuốn sách này thất truyền, ở Nhật bản có. Do đó chúng tôi biết, bộ sách này_Nhà Đường là thịnh thế, Nhật bản, Hàn quốc, Việt nam, người của các nước này đến lưu học rất đông, khi về họ mang theo những bộ sách này. Thời nhà Đường chưa có thuật in ấn, toàn là bản viết tay, thuật in ấn phát minh vào thời nhà Tống, đều là bản viết tay. Bản viết tay, chúng ta biết phân lượng không nhiều, rất ít, rất dễ thất truyền. Không như hiện nay thuật in ấn phát triển, rất nhanh chóng có thể in được mấy mươi vạn cuốn. Bởi vậy sau khi chúng tôi nhận được vui mừng vô tận, liền tìm đến nhà sách quen thuộc, nhà sách Thế Giới ở Đài Loan. Nhờ họ in 10 ngàn bộ, như vậy về sau không bị thất truyền. Mười ngàn bộ sách này tôi muốn tặng cho mỗi quốc gia, tặng cho người lãnh đạo, họ có thể đưa vào trong thư viện các trường đại học, đưa vào trong thư viện quốc gia.

Thời nhà Đường trong lịch sử, là thời đại thịnh thế nổi tiếng nhất. Ngày nay trên toàn thế giới, nhiều nơi Hoa kiều ở đều có phố Đường Nhân, nó không gọi là phố Hán Nhân mà gọi là phố Đường Nhân. Đường xuất phát từ đâu? Chính là thời nhà Đường. Lý luận phương pháp kinh nghiệm trị quốc của thời đại này, đều ở trong bộ sách này. Bộ sách này phân lượng không nhiều, tất cả có khoảng 50 vạn chữ, có thể làm tài liệu tham khảo cho những bậc chí sĩ yêu nước.

Đây là người ngoại như chúng tôi, cống hiến một chút cho những nhà chính trị, phụng hiến cho họ. Việc này chỉ làm đến đây thôi, ngoài ra chúng tôi không dính dáng đến. Tuổi tác của tôi đã lớn, muốn tôi làm cũng làm không nổi, không đủ thể lực. Những năm còn lại niệm Phật, giảng kinh dạy học, ngoài việc này ra tôi không muốn tham gia bất lỳ hoạt động nào, trở về nghề chính của chúng tôi. Phương thức của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là giảng kinh dạy học. Niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, chúng ta mới thật sự đạt được đại viên mãn.

Chúng ta xem tiếp phần chú giải. “Phật đoạn tận tất cả phiền não, cho nên gọi là đại hùng trong tam giới”. Hay nói cách khác, đoạn tận phiền não là việc không đơn giản. Đức Phật dạy, đoạn kiến tư phiền não chứng được quả A la hán, đoạn trần sa phiền não chứng được quả vị Bồ Tát, đoạn vô minh phiền não tức thành Phật. Phật, Bồ Tát, A la hán là danh xưng của ba học vị trong Phật pháp. Mọi người đều có thể đạt được, quý vị chịu đoạn cũng đạt được, không cần người ta phong danh hiệu, tự ta thành tựu được. Đoạn tận kiến tư phiền não quý vị chính là A la hán, Chư Phật Như Lai đều thừa nhận, lục đạo không còn. Đoạn tận trần sa phiền não tức thành Bồ Tát, cao hơn A la hán, trong tứ thánh pháp giới, không phải hai giới bên dưới, mà là hai giới ở trên. Phật, Bồ Tát trong tứ thánh pháp giới. Nếu đoạn tận vô minh phiền não, tứ thánh pháp giới không còn, biến mất. Như tỉnh lại sau giấc mộng vậy, cảnh giới trong mộng không còn, tỉnh dậy là thế giới gì? Là cõi thật báo trang nghiêm của Chư Phật Như lai. Nói đến chư Phật Như Lai quý vị có một phần, cũng chính là cõi thật báo trang nghiêm của chính mình, vấn đề là như vậy. Tất cả pháp không lìa tự tánh, tất cả pháp không lìa tự tâm, là tâm tánh mình biến hiện ra. Tu hành trong Phật pháp, công phu thật sự không gì khác, chính là đoạn tận phiền não. Ba loại lớn phiền não này phải đoạn tận hết, không những là đại hùng tam giới, mà là đại hùng của thập pháp giới. Tam giới chỉ có lục đạo, không bao gồm mười pháp giới.

“Tóm lại, đoạn này là tổng kết của đại nguyện”, đại nguyện là 48 nguyện. “Ở trên nói về trí vô ngại, tức là cầu trí tuệ, từ làm việc từ mẫn trở xuống là biểu trưng cho thệ nguyện. Hội Sớ nói, nguyện là dẫn đường của vạn hạnh”. Nó ở trước dẫn dắt hành động của chúng ta, nó ở trước dẫn dắt ta. Hay nói cách khác, hành của mình có phương hướng, có mục đích, đây là chánh hạnh.

Hành của chúng ta là chuyên tu Tịnh độ, trước khi chưa chuyên tu Tịnh độ, chúng ta học tập rộng rãi, kinh điển các tông phái đều có học. Vì sao vậy? Để chọn phương hướng, mục tiêu cho mình. Mục tiêu chỉ có một, đó chính là đại bát niết bàn, tức là minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, đây là mục tiêu của chúng ta. Dùng phương pháp gì để đạt đến mục tiêu này? Đó chính là tám vạn tế hạnh. Chúng ta xem các tông các phái đều cảm thấy khó khăn, vì sao vậy? Vì phải đoạn phiền não. Sau cùng chúng ta gặp Tịnh độ, hoan hỷ vô tận, vì sao vậy? Vì Tịnh độ không cần đoạn phiền não cũng có thể thành tựu, điều này không thể nghĩ bàn. Chúng ta chọn pháp môn này, chọn pháp môn này chắc chắn có sự thành tựu, chọn các pháp môn khác không có gì chắc chắn.

Hôm nay thời gian đã hết, ý này chưa giảng hết, ngày mai chúng ta học tiếp đoạn này.

Hết tập 268

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 268 PAGE 1

Tập 269

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Hạnh Chơn

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 07.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện_Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 226, hàng thứ bảy, bắt đầu từ chữ thứ ba.

“Tóm lại, đoạn này là tổng kết của đại nguyện. Ở trên nói về trí vô ngại tức là cầu trí tuệ, từ câu làm việc từ mẫn trở xuống là biểu trưng cho thệ nguyện. Hội Sớ nói, nguyện là dẫn đường của vạn hạnh, tuệ tức đôi mắt của Phật đạo. Nguyện để dẫn dắt nhân hành, tuệ để chiếu soi Phật đạo. Nguyện tuệ thành tựu viên mãn, tức gọi là Như Lai, cho nên được làm tam giới hùng”.

Chúng ta xem đoạn này, đây là ý nghĩa mà Niệm Lão tổng kết câu kinh văn này. Ông nói đoạn này là tổng kết của đại nguyện, ở trên nói trí vô ngại, cầu trí tuệ, làm việc từ mẫn trở xuống là biểu trưng thệ nguyện. Trong Hội Sớ nói, nguyện là dẫn đường của vạn hạnh. Nguyện chính là hy vọng, mong cầu của chúng ta, là phương hướng và mục tiêu của mình. Có nguyện, nỗ lực sẽ có thành quả. Nếu không có nguyện giống như thuyền đi trên biển cả, không có phương hướng, không có mục tiêu, rốt cuộc nó đi về đâu? Con người ở đời, nếu có phương hướng, có mục tiêu, họ nhất định thành tựu. Bất luận là pháp thế hay xuất thế, bất luận là ngành nghề nào, họ nhất định có thành tựu khả quan. Còn như không có phương hướng, không có mục tiêu, suốt đời dù nỗ lực đến đâu, phấn đấu đến đâu, sau cùng vẫn không thành tựu. Những sự thật này đều phơi bày trước mắt chúng ta, khoảng tuổi trung niên trở lên nhận thấy rất rõ ràng điều này. Phàm những người thành công, từ nhỏ nhất định có tiên nhân dạy bảo, có thiện hữu giúp họ, bản thân họ cũng xác định phương hướng mục tiêu. Cổ nhân thường nói, mười năm có thành tựu. Nhất định có thành tựu, học Phật cũng không ngoại lệ. Nếu gặp chân thiện tri thức, bản thân có thiện căn, có phước đức, mười năm chuyển phàm thành thánh, trường hợp này rất nhiều trong lịch sử. Họ có thể thành tựu, vì sao chúng ta không thể thành tựu? Bình tâm tư duy, quan sát, phản tỉnh sẽ hiểu. Sau khi hiểu rõ, nếu xác định phương hướng mục tiêu, thêm mười năm nữa vẫn có thể thành tựu. Nếu bỏ lơ nhân duyên tốt, thành tựu rất có giới hạn. Người học Phật không thể không có nguyện, pháp thế gian gọi là không thể không có chí, chí và nguyện là cùng một vấn đề.

Khổng phu tử 15 tuổi nuôi chí học tập, ông có phương hướng, có mục tiêu. “Tam thập nhi lập”, 30 tuổi là thành tựu, thành tựu gì? Trở thành thánh nhân. Cổ nhân khiêm tốn, xưng thánh hiền quân tử. Từ một phàm phu, người bình phàm, có thể đạt đến tầng lớp quân tử. Quân tử tức là thánh hiền, nâng cao lên là hiền nhân, tiếp tục lên cao nữa là thánh nhân. Có chí, ý chí này rất quan trọng.

Học Phật phải có nguyện, có nguyện mới thật sự có thành tựu. Phát nguyện hoằng pháp lợi sanh, tục Phật tuệ mạng. Tôi tin rằng nhiều người đồng tu trẻ tuổi, phát tâm xuất gia, đều có chí nguyện này. Vì sao mười mấy hai mươi năm trôi qua, không có thành tựu? Không thể nói không có nguyện, nguyên nhân là không nỗ lực thực hiện nguyện. Chúng ta lại hỏi vì sao không thể thực hiện? Vì tình dục, đây là phiền não lớn, chưa buông bỏ. Trong pháp thế xuất thế gian, chưa học căn bản giáo dục. Vấn đề này có, ít nhất có thể truy cứu về 200 năm trước. 100 đầu của 200 năm đó, vẫn còn người nói, nhưng người thực hành rất ít, 100 năm sau đến người nói cũng không có. Nhưng trong 200 năm nay, vẫn có người thành tựu, chẳng qua số lượng so với ngày xưa thì quá ít, đây là thật. Do đây có thể biết, cổ nhân nói không sai, việc do con người làm. Hay nói cách khác, phải chính mình gánh trách nhiệm, không được oán trời trách người. Đây chính là chí nguyện có kiên định hay không, gặp trắc trở có thoái tâm không? Đây là then chốt. Bất luận gặp trắc trở gì đều không nản chí, đều không thay đổi. Người này đã thành công, họ nhất định thành công. Gặp trắc trở liền thoái tâm, gặp chướng duyên liền oán hận, đây là người có thỉ không có chung, nhân tố đầu tiên không thể thành tựu, không thể giữ vững chí nguyện mình đến cuối cùng.

Nguyện là dẫn đường của hạnh, tuệ là con mắt của Phật đạo, điều này rất quan trọng. Đặc biệt là khi gặp khó khăn, ta có tuệ nhãn, có năng lực phân biệt phương hướng, có thể phân biệt chánh tà, có thể phân biệt thiệt hơn, cho nên có thể hướng đến điều lành tránh điều dữ.

Bên dưới nói: “Nguyện dẫn dắt cho nhân hành”. Nhân là nhân địa, khi mới học nó dẫn dắt ta. “Tuệ chiếu soi Phật đạo”, ta nắm bắt được con đường thành Phật này. Con đường thành Phật là gì? Là nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Điều khó khăn nhất, Phật pháp có rất nhiều pháp môn, pháp môn nào khế hợp với căn cơ của mình? Sự chọn lựa này không dễ, đây là trí tuệ. Bản thân không có trí tuệ, cũng không có chân thiện tri thức giúp. Lúc này chúng ta đối với pháp môn, có thể thử một chút, xem có thích hợp căn tánh của mình hay không, không được miễn cưỡng. Thuận theo căn tánh mình, thích hợp trình độ của mình, học tập không khó khăn, thì có thể thử, thử từng thứ một. Thời gian khoảng mấy năm, đại khái đều đã rõ ràng minh bạch, sau đó hạ quyết tâm chọn một pháp môn. Đây là nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, là quá trình cần trải qua của đại đa số đồng tu. Phải lãng phí mất một thời gian. Tâm quyết định phát càng sớm thì thành tựu càng nhanh chóng.

Bây giờ chúng ta biết, trong tất cả kinh điển, thù thắng nhất là Kinh Vô Lượng Thọ, nhưng Kinh Vô Lượng Thọ thật sự có khó khăn. Trước khi Hạ Liên Cư cho ra đời bản hội tập này, đệ tử nhà Phật chuyên nghiên cứu Kinh Vô Lượng Thọ không nhiều. Cho dù chuyên học Kinh Vô Lượng Thọ, đa phần đều áp dụng bản hội tập của Vương Long Thư, nhưng cũng không nhiều lắm. Mà tuyệt đại đa số, hầu như là 90% trở lên, đều áp dụng Kinh Di Đà Sớ Sao của đại sư Liên Trì là nhiều nhất. Tiếp đến là Yếu Giải của đại sư Ngẫu Ích cũng không ít. Người học tập theo hai loại này rất nhiều, đây là tu Tịnh độ. Sau khi bản hội tập này xuất hiện, cống hiến cho Tịnh độ tông rất lớn. Quả thật là đệ nhất siêu thắng, không gì sánh được, đó là gì? Chúng sanh thời cận đại có phước. Nếu họ không có phước, làm sao gặp được? Khổ tâm mười năm của Hạ Liên Cư, hội tập thành cuốn này. Cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, tôi dự đoán trước sau ít nhất cũng có mười năm, chuẩn bị, sưu tập tư liệu. Trong lúc bệnh khổ hoàn thành bộ chú giải mới này, hy hữu khó gặp. Ngày nay chúng ta đọc bộ kinh này, đọc bộ chú giải này, đúng là đang học tập bản tinh hoa của Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm. Tôi nghĩ từ đây về sau, chư vị học Phật, muốn trong đời này viên thành Phật đạo. Đó chính là pháp môn này, chính là bộ kinh điển này.

Cư sĩ Lưu Tố Vân làm gương cho chúng ta thấy, chúng ta đã thấy. Bà có thể thành tựu, tôi tin quý vị cũng có thể thành tựu, mọi người đều có thể thành tựu. Bà dùng thời gian mười năm. Chúng ta phát nguyện tận hình thọ kiên trì pháp môn này, chỉ cầu thâm nhập, buông bỏ vạn duyên, bao gồm Phật pháp. Trong Phật pháp tôi chỉ áp dụng bộ kinh này, chỉ tu pháp môn này, chúng ta rất rõ ràng, rất minh bạch. Lời cổ nhân nói không sai: “chỉ cần gặp được Di Đà, lo gì không khai ngộ”. Huống gì ở sau nguyện thứ 20 nói một cách rất rõ ràng: “đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát”, đây chính là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Nếu không cầu vãng sanh, ở thế gian này hy vọng được đại triệt đại ngộ, như vậy phải đến đời nào, đến kiếp nào? Quá khó. Chúng ta phải tự biết mình, phải tự lực đoạn phiền não, chắc chắn chúng ta không làm được. Chúng ta chỉ có dựa vào tha lực mới có thể làm được, tha lực là oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì. Nếu không có oai thần bổn nguyện gia trì, chúng ta rất khổ. Sự thành tựu đó như trong kinh nói là vô lượng kiếp, phải trầm luân trong luân hồi, chịu khổ sở vô lượng kiếp mới có thể được cứu. Ngày nay gặp được pháp môn này, chí nguyện kiên định, y giáo tu hành, đời này giải quyết được vấn đề. Cho nên pháp môn này, các bậc cổ đức nói, đời này thành tựu Phật pháp, không cần đợi đến đời sau. Một đời thành tựu, chỉ có pháp môn này.

“Nguyện và tuệ thành tựu viên mãn”, đây gọi là Như Lai, Như Lai tức là nhị túc tôn. Túc nghĩa là viên mãn, tuệ viên mãn, phước viên mãn, người này sẽ thành Phật. “Cho nên được gọi là tam giới hùng”, là xưng tán ngài là đại anh hùng của tam giới. Việc mà chúng sanh tam giới lục đạo không làm được, ngài làm được. Việc không làm được chính là buông bỏ triệt để, khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã buông bỏ, chư Phật Như Lai đã buông bỏ, pháp thân Bồ Tát đã buông bỏ.

Câu tiếp theo rất quan trọng: “Thệ nguyện và trí tuệ, là thành Phật chánh nhân. Cả hai đều viên mãn, từ nhân được quả, cho nên gọi là tam giới hùng”. Ở đây đặc biệt nhắc nhở chúng ta, thệ nguyện và trí tuệ là chánh nhân của thành Phật. Chúng ta nhất định phải phát nguyện độ sanh, phải phát nguyện cầu sanh Tịnh độ. Hai nguyện này là cương lĩnh của đại nguyện, phải cầu trí tuệ, hai nguyện này mới có thể viên mãn. Không có trí tuệ, hai nguyện này phát một cách vô ích. Vì sao vậy? Vì ta không làm được. Có nguyện có trí, bên dưới mới có thể hoằng hộ chánh pháp, thuyết pháp sư tử hống. “Nguyện mình thuyết pháp, có thể như Thế Tôn, ở trong đại chúng, làm sư tử hống”. Bản thân thành tựu cần phải giúp người khác, bản thân có một phần thành tựu thì giúp người khác một phần. Giúp người khác là phương pháp tu hành tốt nhất của mình, chính là dạy học, vì sao vậy? Vì dạy học tương trưởng. Mỗi người thầy dạy học, tôi tin đều có kinh nghiệm này, nhiều chỗ ngộ, đều có được từ trong việc dạy học. Trong bài học hoặc trong lúc vấn đáp với học sinh, vô tình ngộ ra được rất nhiều đạo lý, đây chính là giáo học tương trưởng. Nếu không chịu dạy học, cơ hội này sẽ mất đi. Người bây giờ gọi là giao lưu, chia sẻ, có lợi ích rất lớn cho bản thân. Mỗi lần giao lưu, mỗi lần chia sẻ đều có thể nâng cao cảnh giới của mình. Nếu chúng ta muôn nâng cao bản thân, không thể không làm việc này, phải làm hằng ngày. Gặp một người cũng chia sẻ với họ, gặp hai người cũng chia sẻ với họ. Chỉ cần ta hoan hỷ nói, nhất định có chỗ ngộ. Cổ đức nói: tích tiểu ngộ thành đại ngộ. Thường nói như vậy, nói khoảng ba tháng đến nửa năm, được đại ngộ. Tích đại ngộ được đại triệt đại ngộ, đây là phương pháp của giáo môn, đều đáng để chúng ta học tập.

Làm sư tử hống, thế nào gọi là sư tử hống? “Sư tử hống là ví dụ”. Ở đây nói đến sư tử, tức sư tử trong loài dã thú, vua của loài thú. Tiếng hống của sư tử, trăm thú sợ hãi, thật vậy. Khi chúng tôi chưa học Phật, rất thích xem chương trình Động Vật Kỳ Quan trên truyền hình, tôi tin có không ít người đều đã xem. Trong Động Vật Kỳ Quan, quý vị thấy con sư tử, tiếng hống của nó khiến loài động vật nhỏ run rẩy không chạy nổi, có oai lực lớn đến như vậy. “Cho nên nói Thế Tôn quyết định thuyết pháp vô úy, là sư tử hống”. Dùng điều này để hình dung, để tán thán, Phật thuyết pháp quyết định vô úy. Kinh Niết Bàn quyển 27 nói: “sư tử hống gọi là quyết định thuyết”. Chúng ta học Phật, đặc biệt là những người trẻ tuổi sơ học, không thể không tin, phải tín thọ phụng hành, vì sao vậy? Vì quyết định thuyết. Ba chữ này quả là khó được, quyết định thuyết là nói những gì? Nói về chân lý, những gì họ nói ra là vĩnh hằng bất biến. Ai dám nói câu này? Chưa minh tâm kiến tánh tuyệt đối không dám nói câu này. Những gì tôi nói, cung cấp cho mọi người tham khảo, xin mọi người chỉ giáo, không dám quyết định. Có thể tôi đã thấy sai, có thể tôi đã nói sai. Phật và pháp thân Bồ Tát không như vậy, mỗi câu mỗi chữ họ nói chính là quyết định thuyết, ta không thể thay đổi dù chỉ một chữ.

Phật pháp khó, rất khó. Trong Kinh Hoa Nghiêm và Đại Trí Độ Luận đều nói: “Phật pháp vô nhân thuyết, tuy trí mạc năng giải”. Đây là nói đến Phật pháp, cũng chính là kinh điển của Phật, không có ai nói, người thế gian dù thông minh đến đâu, có trí tuệ đến đâu, họ không thể lý giải tất cả pháp Phật nói. Phật pháp phải người như thế nào nói? Người có tu có chứng, người này có thể nói. Bây giờ tìm không thấy người như vậy, không tìm thấy người chứng. Như vậy cũng bất đắc dĩ mà cầu thứ hai, tìm người có tu hành. Thế nào gọi là tu hành? Những gì trong kinh nói họ đều y giáo phụng hành, đây là có tu. Đạo lý trong kinh Phật nói họ đều áp dụng, biến thành tư tưởng kiến giải của mình. Họ tiếp thu giáo huấn trong kinh Phật dạy, biến thành tư tưởng hành vi của mình.

Quả thật chúng ta thấy một số người, đặc biệt là người tu Tịnh độ. Các ông cụ, bà cụ, họ không được tiếp thu giáo dục, thậm chí rất nhiều người không biết chữ, họ thuộc Kinh A Di Đà. Kinh A Di Đà nói gì họ không hiểu, nhưng rất thuộc. Tâm địa họ thanh tịnh, không có nghi hoặc, không có tạp niệm. Từ sáng đến tối tay cầm xâu chuỗi niệm A Di Đà Phật, A Di Đà Phật, suốt đời không thay đổi, chân thật như vậy hết một đời. Khi lâm chung, khi vãng sanh, biết trước giờ chết, biết khi nào Phật đến tiếp dẫn, đoan tướng hy hữu, họ đã thành Phật. Thầy Lý rất thán phục người như vậy, rất ngưỡng mộ. Thầy từng nói với tôi rất nhiều lần, thầy muốn học như các ông bà cụ này, học ngu, thầy nói học suốt mấy mươi năm đều không học được. Không thể ngu bằng, quý vị không bằng họ. Quý vị cho rằng mình rất thông minh, không sánh bằng họ, tâm địa rất thanh tịnh. Người ta tốt với họ, được, cám ơn. Người ta không tốt với họ, họ cũng rất cám ơn. Quý vị xem từ bi chân thành của họ, không có phân biệt, không có chấp trước, không có gì không tốt. Nếu hiếp đáp họ, sỉ nhục họ, đối với họ đều tốt cả, làm gương cho chúng ta, họ đã thành Phật. Thật sự thành Phật, tu hành chính là như vậy.

Chúng ta nhất định phải tin, không những là Phật Bồ Tát nói, mà thánh hiền thế gian nói, đều có đạo lý sâu sắc trong đó. Chúng ta phải thâm tín không nghi, phải y giáo phụng hành, như vậy mới đạt được lợi ích lớn lao. Giúp ta khai trí tuệ, giúp tích lũy công đức, giúp ta tiêu nghiệp chướng. Người xưa đều học, bất luận là biết chữ hay không, quả thật không hề liên quan đến biết chữ hay không biết chữ, như đại sư Huệ Năng nói vậy. Đều học, đều hành trì, đều tin, đều y giáo phụng hành.

Lúc còn nhỏ tôi ở tại nông thôn, người nông thôn gặp vấn đề tranh chấp, làm sao? Tìm đến tư thục, nông thôn có tư thục, tìm thầy giáo dạy tư thục đến nói đạo lý. Chỉ cần thầy giáo tư thục nói rằng, Khổng lão phu tử đã nói như thế, mọi người không còn gì để nói, vấn đề lập tức giải quyết. Như vậy là sao? Tin tưởng thánh nhân, lời thánh nhân nói còn sai được sao? Quý vị hỏi người nông thôn này, họ cũng chưa từng đọc sách của Khổng tử. Họ biết có Khổng tử, ông là thánh nhân, rất tôn kính Khổng tử. Chỉ cần thầy giáo này nói với mọi người, Khổng lão phu tử nói như thế nào, người người đều phục, lập tức hóa giải mọi tranh chấp. Hiệu quả hơn pháp luật hiện nay, lời của Phật càng không cần nói. Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, tất cả pháp hữu vi như mộng huyễn bào ảnh, có gì đâu mà tranh giành! Trong Kinh Đại Bát Nhã nói: “Tất cả pháp vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, có gì đâu mà tranh! Tự nhiên buông bỏ vạn duyên, nhu hòa chất trực đối với tất cả chúng sanh, chắc chắn như vậy. Không phải học được từ đâu, pháp vốn như vậy, tự nhiên không hề miễn cưỡng.

Phẩm Phật Quốc trong Kinh Duy Ma nói: “diễn pháp vô úy, do như sư tử hống”. Chú giải của Triệu công nói- Triệu công là đại sư Tăng Triệu. Khi đại sư Cưu Ma La Thập đến Trung quốc hoằng pháp, đại sư Tăng Triệu là đệ tử của ngài La Thập, một đệ tử ưu tú. Chú giải của ngài chính là chú giải về Kinh Duy Ma: “Sư tử hống, âm thanh vô úy. Phàm những gì nói ra, không sợ quần tà dị học, ví như sư tử hống, trăm thú không bằng”. Những gì Phật nói là chân lý, là thật tướng các pháp, chân tướng của tất cả pháp. Vì thế những tà tri tà kiến, trái với giáo huấn thánh hiền gọi là dị học, chánh pháp đều có thể chế phục họ. Thậm chí những người dị học tà tri tà kiến này, khi gặp được chánh pháp, họ cũng rất ngoan ngoãn, cũng biểu thị cung kính, không nói gì nữa. Chúng tôi từng gặp, những người này rất thông minh, họ biết biện luận không hơn quý vị, chi bằng không nói nữa.

“Trăm thú không bằng”, đây cũng là ví dụ. Sư tử là vua trong loài thú, nơi sư tử ở các loại thú khác đều tránh xa. Đây chính là hình dung nơi Phật thuyết pháp, những người có tà tri tà kiến, người dị học cũng đều phục, hoặc họ sẽ rời xa. Không rời xa, họ cũng không dám nói gì. “Thuyết pháp như thế, cho nên có thể rộng độ chư hữu tình”. Trong này bao hàm ý nghĩa rất sâu sắc, nghĩa là phải minh tâm kiến tánh, khi nói pháp mới giống với chư Phật Như Lai. Có sức nhiếp thọ lớn như vậy, chưa kiến tánh không làm được, bất đắc dĩ mà cầu thứ hai. Có hai phương pháp, thứ nhất là quảng học đa văn, cần rất nhiều thời gian. Ít nhất là thời gian hai ba mươi năm, thâm nhập kinh tạng. Quý vị nhớ rất nhiều, đọc rất nhiều_nhớ nhiều có thể ứng phó người. Một phương pháp khác nữa là thâm nhập một môn, mười năm huân tu, một bộ kinh, không tạp không loạn. Đây là gì? Là giới định tuệ. Tuân thủ phương pháp này, tuyệt đối không thay đổi, gọi là trì giới. Phương pháp này, chỉ một bộ kinh, một câu danh hiệu. Đối với người bình thường mà nói, người bình thường, ba bốn năm, nhiều nhất là bốn năm năm là được định. Tâm an định, thanh tịnh, sáu bảy năm liền khai ngộ. Mười năm, chưa được đại triệt đại ngộ, cũng là cảnh giới đại ngộ, đủ năng lực để ứng phó mọi vấn đề khó khăn nan giải. Có thể đối diện quần chúng, giải đáp nan đề của họ. Không có năng lực như thế, không dễ, làm không được, người ta đưa ra mấy câu hỏi là làm khó được quý vị, nhìn quý vị làm trò cười. Công lực mình chưa đạt đến cảnh giới này, học cũng không nhiều, ra ngoài giảng kinh. Phải biết rằng, rất nhiều người gây phiền phức cho quý vị, họ cố tình gây rắc rối.

Năm 1977, lần đầu tiên tôi đến HongKong giảng kinh, pháp sư Sướng Hoài cảnh cáo, tôi ở nơi đạo tràng của sư. Sư nói HongKong có một nhóm cư sĩ nghiên cứu Phật học, họ nghiên cứu thời gian khá dài. Khi thấy những pháp sư từ nơi khác đến HongKong giảng kinh, khi giảng xong họ thường đưa ra câu hỏi để hỏi, làm khó pháp sư, hỏi đến mức không thể trả lời được. Có một nhóm người như vậy, chuyên môn đến gây khó dễ, ông dặn tôi phải cẩn thận. Ông nói thầy chưa có tiếng tăm gì, tuổi còn trẻ, ít người biết đến, phải đề phòng. Năm đó tôi giảng Kinh Lăng Nghiêm. Bởi vậy tôi rất cẩn thận, lên bục giảng kinh rất khiêm tốn. Tôi học rất nông cạn, học không nhiều, ít hiểu biết, đều là nói chú giải của cổ nhân, riêng tôi không có gì cả. Nói chú giải của cổ nhân nếu nói sai, chú giải phải chịu trách nhiệm, tôi không có trách nhiệm, xin mọi người phê bình chỉ giáo. Phải nói những điều này trước, quả nhiên không có gì xảy ra. Tôi ở đó giảng bốn tháng, không ai đến gây rắc rối cả. Những người đó có đến chăng? Thường xuyên đến nghe kinh. Một hôm, giảng khoảng gần hai tháng, nhóm người này mời tôi ăn cơm. Họ ở HongKong đều là những chuyên gia học giả nổi tiếng, đối với tôi rất khách sáo. Bản thân nhất định phải hạ thấp mình, không được khinh mạn người, phải khiêm tốn, phải cung kính. Sợ nhất là tự cho mình hơn người, khởi lên thái độ ngạo mạn, đó là nguyên nhân làm cho người khác đến gây bất lợi.

“Câu quảng độ hữu tình này, chính là căn bản đại nguyện của Pháp Tạng. Cho nên nói, 48 nguyện, mỗi nguyện đều vì chúng sanh”. Đã thực hiện được câu chúng sanh vô biên thề nguyện độ. Sau khi minh tâm kiến tánh, thật sự thuyết pháp độ sanh. Tuy tự mình chứng được thật tướng các pháp, nói pháp gần giống với Như Lai, nhập vào cảnh giới Như Lai. Nhưng giáo giới hàng sơ học vẫn phải khiêm tốn, vì sao vậy? Vì đây là lợi tha. Học sinh học với thầy, trẻ em học với người lớn, người lớn phải làm gương cho trẻ nhỏ, thầy giáo phải làm gương cho học trò, cùng một đạo lý. Khiêm tốn học từ đâu? Học từ người lớn, học từ thầy giáo. Không được có thái độ ngạo mạn, như vậy là sai.

Chúng ta xem câu tiếp theo. “Viên mãn sở nguyện ngày xưa, sở nguyện trước đây, tức Bồ Tát Pháp Tạng tinh cần cầu được trong năm kiếp, kết được 48 đại nguyện. Bản thệ nguyện đã phát, mỗi một nguyện đều công viên quả mãn, cho nên gọi là viên mãn sở nguyện trước đây”. Khi chúng ta mới phát tâm phát nguyện, thực tế mà nói, tuyệt đại đa số người học Phật, đặc biệt là hàng Phật tử tại gia, đứng trước Phật Bồ Tát phát nguyện gì? Cầu Phật Bồ Tát gia hộ thăng quan phát tài, gia hộ gia đình bình an. Đa phần đều phát nguyện này, rất ít người phát nguyện thành Phật.

Trong điển tịch của cổ nhân, chúng ta chỉ thấy đại sư Huệ Năng, đây là lục tổ Huệ Năng của Thiền tông. Ngài đến Hoàng Mai đảnh lễ Ngũ tổ, có người giới thiệu cho ngài. Ngũ tổ hỏi, ngươi đến làm gì? Ngài trả lời rằng, con đến cầu làm Phật. Tôi tin rằng suốt đời Ngũ tổ chưa từng nghe ai đứng trước ngài nói, họ đến đây vì muốn thành Phật. Ngài thành Phật thật, nguyện của ngài đã viên mãn.

Quý vị thấy nguyện quan trọng biết bao, có nguyện, tiếp theo phải có hạnh, hạnh có thể mãn nguyện của mình. Nếu không có hạnh, nguyện này là không nguyện, không thể viên mãn. Bồ Tát Pháp Tạng phát nguyện, phát nguyện gì? Nguyện rộng độ chư hữu tình. Ngài chỉ có một nguyện vọng, hy vọng có năng lực để giúp những chúng sanh khổ nạn_chúng sanh khổ nạn là nói chúng sanh trong lục đạo, trong lục đạo đặc biệt là dục giới. Sắc giới, vô sắc giới quá tốt, dục giới quá đáng thương. Giúp những kẻ đáng thương này một đời thành Phật, nguyện này lớn biết bao? Nguyện này là đại nguyện vô thượng. Thế Gian Tự Tại Vượng Phật dạy ngài, những lời dạy đó ở trước chúng ta đã học, rất đơn giản, nhưng ý nghĩa rất sâu sắc, chúng ta nghe không hiểu, Bồ Tát Pháp Tạng nghe hiểu. Sau khi nghe hiểu phải dùng hạnh để làm tròn lời nguyện, chính là tu hành. Sửa đổi tất cả hành vi sai lầm, đây gọi là tu hành.

Hành vi bao gồm tư tưởng, kiến giải, ngôn ngữ, tạo tác, đây là bốn loại lớn. Tư tưởng sai lầm, kiến giải sai lầm, ngôn ngữ sai lầm, hành vi sai lầm, phải sửa đổi tất cả. Sửa đổi hành vi sai lầm, gọi là tu hành. Ngài dùng bao nhiêu thời gian? Năm kiếp. Thời gian này rất dài, không phải thời gian ngắn, đúng là trường thời huân tu. Hành vi của bốn loại lớn này, tóm lại mà nói, không ngoài chấp trước phân biệt, khởi tâm động niệm. Khởi tâm động niệm gọi là vô minh phiền não, phân biệt là trần sa phiền não. Trần sa là ví dụ, nhiều như hạt cát vậy, vô lượng vô biên. Kiến tư là kiến giải và tư tưởng sai lầm, chính là chấp trước. Đào thải hết ba loại lớn phiền não này tức là thành Phật.

Trường thời huân tu, thời gian năm kiếp. Quý vị xem “tinh cần tìm kiếm”, tinh tấn cần lao, tìm kiếm phương pháp đoạn phiền não, thành Phật đạo. “Kết được 48 đại nguyện”, 48 đại nguyện là tổng báo cáo của Bồ Tát Pháp Tạng về năm kiếp tu hành, báo cáo tu hành viên mãn của ngài. Báo cáo này nói rõ, những gì ngài mong cầu đều mãn nguyện, cảnh giới nghĩa lý trong mỗi nguyện đều không có biên tế, nguyện nguyện đều như vậy.

Trước tiên, ngài kiến tạo đạo tràng này, thế giới tây phương Cực Lạc. Vì lục đạo chúng sanh, trong tất cả cõi nước chư Phật khắp biến pháp giới hư không giới mà kiến lập. Dùng phương pháp này khiến tất cả chúng sanh, đều đến đạo tràng này tu học. Ngài làm đạo sư, tự thân hướng dẫn. Ngài dạy như thế nào? Ngài đem phương pháp tu hành thành Phật của mình, kinh nghiệm của mình, hiệu quả của mình, dạy cho chúng sanh tập khí phiền não nghiêm trọng khắp mười phương. Nói cho chư vị biết, phương pháp rất đơn giản. Đừng tưởng rằng, bây giờ chúng ta niệm câu A Di Đà Phật này, đã kết nối với Phật A Di Đà, nối được đường dây. Phật đến tiếp dẫn chúng ta đến thế giới Cực Lạc, tu gì? Vẫn là câu A Di Đà Phật này. Không phải nói với quý vị rồi sao? Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Niệm đến khi nào là không niệm nữa? Niệm đến khi thành Phật, sau khi thành Phật vẫn niệm. Vì sao sau khi niệm Phật vẫn còn niệm? Vì sau khi thành Phật phải đi tiếp dẫn chúng sanh, đi giáo hóa chúng sanh ta vẫn dùng phương pháp này, phương pháp này dùng đến cùng. Bản thân tôi dùng phương pháp này đã thành tựu, tôi dạy người khác đều là phương pháp này, đơn giản cốt yếu. Ngày ngày giảng kinh thuyết pháp cho quý vị, câu Phật hiệu này giảng không hết, giảng không tận. Phật A Di Đà ngày nào cũng giảng, chính là giảng về ý nghĩa câu A Di Đà Phật này, ta càng nghe càng hoan hỷ. Hay nói cách khác, Phật A Di Đà ở thế giới Cực Lạc giảng kinh gì? Giảng Kinh Vô Lượng thọ, Kinh Vô Lượng Thọ nghĩa là tất cả kinh, nghĩa lý của tất cả kinh không ngoài Kinh Vô Lượng Thọ, vô cùng vi diệu. Bất luận ta muốn học pháp môn nào, đều trong một câu Phật hiệu này. Vốn ta chỉ muốn được một pháp môn là mãn nguyện, không ngờ tất cả các pháp môn đều đạt được, vượt ngoài sự tưởng tượng của chúng ta. Vốn chỉ muốn thông suốt bộ kinh này là rất mãn nguyện, không ngờ tất cả kinh điển mười phương Chư Phật nói đều thông. Đến thế giới tây phương Cực Lạc mới biết, không có gì không vượt ngoài sức tưởng tượng của mình, được đại viên mãn.

“Thệ nguyện đã phát, mỗi một nguyện đều công viên quả mãn, cho nên gọi là viên mãn sở nguyện trước đây”. Học trò giỏi của Thế Gian Tự Tại Vương, học sinh hơn thầy, màu xanh xuất phát từ màu lam mà đẹp hơn màu lam. Tất cả chư Phật Như Lai khắp mười phương, không ai không thán phục, không ai không tán thán, mọi người xưng tán ngài là “quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”.

Câu tiếp theo: “Tất cả đều thành Phật”, câu này quá tuyệt vời. Quý vị thấy Niệm Lão chú thích câu này: “Câu này tuyệt diệu thay! Tuyệt diệu thay!” Quá thần kỳ, quá đặc thù. “Hư không nát vụn”, dùng câu này để hình dung tuyệt diệu thay! Tuyệt diệu thay. “Đây chính là bản thể của 48 nguyện”, chúng ta có thể nói đây là đại viên mãn của 48 nguyện.

Câu này: “Từ câu này hiển lộ ra 48 nguyện, mỗi một nguyện cũng chỉ hiển thị câu này”. Tất cả đều thành Phật là bình đẳng, không có cao thấp, không có trước sau, không có thứ tự. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm không có ngoại lệ, Kinh Hoa Nghiêm nói: “tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”, ý nghĩa cũng như câu này. Đây là bản hoài của tất cả chư Phật Như Lai, đã thành Phật.

Quý vị muốn hỏi, Phật có nguyện vọng gì? Đức Phật trả lời rằng, nguyện tất cả đều thành Phật. Khi nào thành Phật? Thành Phật ngay bây giờ. Đức Thế Tôn thường nói, tất cả chúng sanh vốn là Phật, tất cả chúng sanh vốn thành Phật, vậy tại sao bây giờ tôi vẫn còn phàm phu? Vì trí tuệ, thần thông, đạo lực, đức năng, tướng hảo của Như Lai tôi không có thứ nào cả, là phàm phu khổ não trong lục đạo, như vậy sao là Phật được? Trong Kinh Hoa Nghiêm Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói với chúng ta, vì sao ta biến thành như thế? Vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc. Một câu này làm sáng tỏ mọi vấn đề. Hay nói cách khác, nếu buông bỏ vọng tưởng phân biệt chấp trước, ta chính là Phật, ngay bây giờ. Tại sao không chịu buông bỏ? Tôi rất muốn buông bỏ, nhưng không biết dùng phương pháp gì để buông bỏ. Nói cho quý vị biết, nam mô A Di Đà Phật, đơn giản biết bao. Chỉ cần trong tâm là A Di Đà Phật, ngoài ra đều buông bỏ, như vật là thành Phật viên mãn. Thành Phật gì? Là thành Phật A Di Đà, quá vi diệu! Kỳ diệu thay! Kỳ diệu thay! Hư không nát vụn. Vì sao ta không niệm Phật A Di Đà? Lại niệm những thứ đâu đâu? Bao nhiêu tệ hại đều phát sanh từ đây. Công đức niệm Phật thật vô lượng đúng không? Quả thật vô lượng! Cho nên câu tất cả đều thành Phật, đã thống nhất toàn bộ Phật pháp. Trong Tịnh tông đúng là cực kỳ vi diệu. Sáu chữ Nam mô A Di Đà Phật này, là xưng hiệu của tánh đức, sáu chữ này đều có thể dịch sang tiếng Trung, không có gì khó khăn. Vì sao không dịch? Là tôn trọng mà không dịch, đối với nó chí kính, đọc nguyên âm của nó.

Nam mô nghĩa là xưng tán, là cung kính, là lễ kính, là quy y, là quy mạng, có rất nhiều ý nghĩa như thế. A dịch là vô, Di Đà dịch là lượng, Phật dịch là giác. Quy y bậc vô lượng giác, quy mạng đấng vô lượng giác, bao hàm tất cả. Vô lượng giác là tự tánh, không phải gì khác.

Đại sư Huệ Năng kiến tánh nói ra năm câu, tự tánh thanh tịnh, tự tánh bất sanh bất diệt, tự tánh đầy đủ tất cả. Vốn tự đầy đủ, vạn đức vạn năng. Tự tánh là bất động, tự tánh năng sanh vạn pháp, vạn pháp không lìa tự tánh. Ngài báo cáo với Ngũ tổ, chẳng phải chính là ý này ư? Ý này, một câu nam mô A Di Đà Phật là bao gồm hết, không sót điều nào. Công đức Phật hiệu không thể nghĩ bàn, người niệm Phật rất nhiều, mấy ai hiểu được ý nghĩa câu này? Vì thế niệm không hiệu quả, hiểu ý nghĩa, niệm mới có hiệu quả. Chúng ta niệm không có kết quả, trái với giáo huấn của Bồ Tát Đại Thế Chí. Bồ Tát dạy người niệm Phật, tám chữ: “Đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”, chúng ta không làm được. Ta ngày ngày niệm Phật, không nhiếp lục căn, vì sao vậy? Vì mắt vẫn bị sắc bên ngoài, bị cảnh giới này xoay chuyển. Tai bị thanh trần bên ngoài lay chuyển, mũi bị hương chuyển, lưỡi bị vị chuyển, thân bị xúc chuyển, ý bị pháp chuyển, toàn bộ đều bị cảnh giới bên ngoài xoay chuyển. Đô nhiếp lục căn chính là thu nhiếp sáu căn này, không bị ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài, đây gọi là đô nhiếp lục căn. Ngày nay chúng ta bị bên ngoài ảnh hưởng, bên ngoài gió hơi lay động đã không chịu nổi. Bên ngoài gió to sóng lớn, chúng ta vẫn giữ trạng thái như như bất động, đây gọi là đô nhiếp lục căn. Do đây có thể biết, đô nhiếp lục căn nghĩa là buông bỏ vạn duyên, chính là buông bỏ vọng tưởng phân biệt chấp trước, như vậy là đô nhiếp lục căn. Sau đó mới nói đến tịnh niệm, tịnh là thanh tịnh, không hoài nghi là thanh tịnh, không xen tạp là thanh tịnh. Nếu mình hoài nghi mà nói tôi không hoài nghi, không hoài nghi tức thanh tịnh, không thanh tịnh tức là hoài nghi, sao có thể nói mình không hoài nghi? Không xen tạp là thanh tịnh, xen tạp tức không thanh tịnh, xen tạp là gì? Xen tạp gọi là sáu trần, sáu thức, xen tạp những thứ này. Cho nên không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn, làm gì có chuyện không thành công!

Ai tu pháp môn này? Nói cho chư vị biết, chính là Phật A Di Đà tu hành trong năm kiếp. Là pháp môn hàng đầu trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, mười phương chư Phật đều tu. Pháp môn đệ nhất trong vô lượng vô biên vô tận pháp môn, gọi là trì danh niệm Phật. Ngày nay chúng ta niệm Phật, chưa làm được chữ “trì” này, vì thế niệm nhiều năm qua vẫn không có hiệu quả. Nếu biết niệm, ba năm chắc chắn thành công.

Trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện, có bao nhiêu người ba năm vãng sanh! Đó không phải là hết thọ mạng, là công phu niệm Phật của họ đã thành tựu. Họ có điều kiện vãng sanh, không cần thọ mạng nữa, muốn lập tức ra đi. Chúng ta thấy họ ra đi, sao họ không có tâm từ bi, không lưu lại dạy chúng ta? Chúng ta hoàn toàn thấy sai, nghĩ sai, họ vãng sanh chính là dạy chúng ta, làm gương cho mọi người, để chúng ta tin đây là thật. Sau đó họ lại quay về, đến đi tự tại, họ lại thị hiện để dạy chúng ta. Vì sao họ thị hiện để dạy chúng ta? Vì họ phải làm việc từ mẫn, họ không đến được sao? Lúc cần ra đi họ liền đi, đó là dạy mọi người. Khi cần đến họ lại đến, vẫn là đến để dạy mọi người, chưa từng gián đoạn. Khi đến thay đổi một diện mạo khác, thay một hình tướng khác mà ta không nhận ra. Thật ra lục đạo chúng sanh, người nào không phải là Phật Bồ Tát? Ai không phải là người tái sanh? Đều thị hiện ở đây để dạy chúng ra, vấn đề là gì? Là ta có biết hay không thôi.

Giống như phía sau Kinh Hoa Nghiêm, 53 lần tham bái của Thiện Tài Đồng Tử. Thiện Tài Đồng Tử từ sáng đến tối, 53 lần tham bái là gì? Nam nữ già trẻ, các ngành các nghề_chúng ta trong một ngày từ sáng sớm thức dậy đến tối đi ngủ, không phải đều thấy những người này sao? Toàn là Phật Bồ Tát, đều đang dạy mình, đều thị hiện cho chúng ta thấy. Có người thị hiện chánh diện, có người thị hiện phản diện, có người thị hiện thiện, có người thị hiện ác. Đem mười pháp giới y chánh trang nghiêm, ngày ngày biểu diễn cho mọi người thấy. Đáng tiếc, chúng ta hoàn toàn thấy sai, hiểu sai ý nghĩa, cho nên chỉ sanh phiền não không sanh trí tuệ. Nếu chúng ta hiểu, họ đều đến để biểu diễn, họ đến để giúp đỡ, nhắc nhở chúng ta, ta không sanh phiền não, là khai trí tuệ. Đối với tất cả chúng sanh, chúng sanh biểu diễn, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, đều ngũ thể đầu địa, cung kính cảm ân, không phải đã thành Phật rồi sao? Phật Bồ Tát ở đâu? Ở ngay tại đây, ngay trước mắt, chưa từng rời xa. Thật sự hiểu được ý nghĩa câu nói này, tất cả đều thành Phật. Không phải quá khứ, không phải vị lai, chính là ngay tại đây. Quý vị xem câu này không tuyệt vời ư?

Sự tán thán của Niệm Lão: Tuyệt diệu thay! Tuyệt diệu thay! Ông đã lãnh hội được. Nếu không lãnh hội một cách sâu sắc, ông không nói được câu nói này. Đây là chuyển mê khai ngộ, chuyển mê thành giác.

Không chỉ là bản thể 48 nguyện của Phật Di Đà, từ câu này hiển lộ ra 48 nguyện. Chúng ta có thể lãnh hội được, tất cả chư Phật trong mười phương ba đời, những gì họ ngộ được, thành tựu được, những gì họ dạy, họ truyền bá, vô lượng vô biên pháp môn, đều từ câu này hiển lộ ra. Quý vị có thể nói không phải sao? Kinh Vô Lượng Thọ từ câu này hiển lộ ra, Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, tất cả kinh điển Đức Thế Tôn nói trong suốt 49 năm, phải chăng đều từ câu này hiển lộ ra? Hoàn toàn không sai, câu này thật vi diệu rốt ráo! Mỗi một nguyện cũng chỉ là hiển thị câu này, vô lượng pháp môn, mỗi một pháp môn cũng chỉ hiển thị câu này.

Bên dưới trích dẫn Vãng Sanh Luận, đoạn này ở trước chúng ta học rất nhiều lần. Vãng Sanh Luận gọi là ba loại trang nghiêm, ba loại là: “cõi Phật trang nghiêm, Phật trang nghiêm, Bồ Tát trang nghiêm”. Ba loại trang nghiêm, cõi Phật là đạo tràng, Phật là thầy, Bồ Tát là học sinh. Chúng ta phải hiểu rõ về thế giới Cực Lạc, thế giới này không có tổ chức chính trị, không có quốc vương, đại thần, cũng không có sĩ nông công thương. Thế giới Cực Lạc rất đơn thuần, chỉ có thầy giáo và học sinh.

Từ đây ta lãnh hội được, khi Đức Phật Thích Ca còn tại thế, tăng đoàn của ngài chính là hình bóng của thế giới Cực Lạc. Không có bất kỳ tổ chức nào, tuy đệ tử rất nhiều_chúng tôi dự đoán, hàng đệ tử mỗi ngày học tập bên cạnh Đức Phật Thích Ca không dưới 3000 người. Họ có trật tự, không lộn xộn, cũng không cần sắp hàng. Không cần phân thành lớp lớn lớp nhỏ, hay đại đội trưởng tiểu đội trưởng, không có, toàn bộ đều không, đều bình đẳng cả. Trật tự của họ rất tự nhiên, không hề bị xáo trộn.

Trong ngũ luân nói trưởng ấu hữu tự, trưởng ấu hữu tự của họ, không giống với Phật sáng tối. Sáng sớm theo Phật, đứng trước Phật, người thứ hai đến đứng vào vị trí thứ hai, người thứ ba đứng vào vị trí thứ ba, họ là như vậy, rất có trật tự, không có sự xáo trộn, cũng không cần người chỉ huy, cũng không cần người sắp xếp. Hình ảnh thu nhỏ của thế giới Cực Lạc. Thấy điều này, chúng ta lãnh hội được thế giới Cực Lạc, khoa học ở thế giới Cực Lạc phát triển đến đỉnh cao nhất, không có gì cao hơn nó. Người mới đến từ khắp mười phương thế giới, mới đến là gì? Còn mang theo tập khí trong cõi nước trước đó của họ. Như chúng ta đến thế giới Cực Lạc, tập khí của chúng ta là phải ăn cơm, phải nghỉ ngơi. Ở đây muốn ăn cơm, cơm canh bày ra trước mắt, trăm vị ẩm thực, hưởng thụ chẳng khác đế vương. Vừa thấy bày ra trước mắt, lại nghĩ tôi ở thế giới không cần những thứ này, lập tức không còn, cũng không cần dọn dẹp. Phóng ốc họ ở rất sạch sẽ, không có gì cả, khi cần thì nó đến, không cần nó biến mất. Khách đến, tốt, chỗ ngồi đều có sẵn, mời mọi người ngồi. Khách đi rồi, toàn bộ đều không còn, thật tuyệt vời, đây là gì? Đây là khoa học phát triển đến đỉnh cao nhất, khoa học kỹ thuật ở địa cầu chúng ta thua xa, đều là tùy niệm biến hóa. Như trời hóa lạc, trời tha hóa tự tại, tự tại biết bao. Thế giới đó không có thiên tai, thế giới đó không có bốn mùa, không có sự lãnh lẽo của mùa đông, cũng không có mùa hè, bốn mùa thường xuân. Ở đó không thấy cảnh hoa nở hoa tàn, hoa nở mãi, quả luôn ở trên cây, không ai nghĩ đến chuyện hái nó. Cây cỏ hoa lá mãi không điêu tàn, vì sao vậy? Vì nó là tự tánh biến hiện ra, tự tánh sở sanh sở hiện, nó không có thức biến. Người ở đó không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, tất cả mọi hiện tượng đều vĩnh hằng, bất biến, gọi là nhất chân pháp giới. Bất cứ khi nào muốn đi đều có thể đi, không có gì chướng ngại. Chướng ngại là do tâm mình, không liên quan đến người nào hay cảnh giới nào, được đại tự tại.

“Ba loại trang nghiêm, nhập nhất pháp cú. Nhất pháp cú gọi là thanh tịnh cú, thanh tịnh cú là trí tuệ chân thật vô vi pháp thân”. Trí tuệ chân thật là gì? Vô vi pháp thân là gì? Thanh tịnh có hai loại, cần phải biết. “Hai loại nào, thứ nhất là khí thế gian thanh tịnh, thứ hai là chúng sanh thế gian thanh tịnh”. Khí thế gian thanh tịnh, cõi nước thanh tịnh. Chúng sanh thế gian thanh tịnh, Phật thanh tịnh, Bồ Tát thanh tịnh, là thế giới thanh tịnh.

“Kinh này nói, tất cả đều thành Phật, hiển thị rõ ràng hai loại thanh tịnh này”. Thế Tôn thị hiện cho chúng ta thấy sự thanh tịnh tột cùng. Như khi đại sư Huệ Năng kiến tánh nói câu đầu tiên: “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”. Ngày nay y báo của thế giới Cực Lạc, hoàn cảnh của nó là tự tánh tâm thanh tịnh biến hiện ra. Tự tánh thanh tịnh năng hiện, cảnh giới sở hiện, làm sao không thanh tịnh được?

Cõi nước ngày nay chúng ta ở, thanh tịnh giống như thế giới Cực Lạc, vì sao lại trở thành thế này? Đức Phật nói: “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Con người sống trên thế gian này, tâm không thanh tịnh, tâm không thanh tịnh biến thế giới này thành không thanh tịnh, vấn đề là như vậy. Nếu tâm thiện, sơn hà đại địa không có gì không thiện. Còn như tâm chúng ta bất thiện, sơn hà đại địa đều bất thiện. “Cảnh tùy tâm chuyển, tướng do tâm sanh”. Hết thảy mọi hiện tượng, hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần, hiện tượng tự nhiên đều do tâm sanh. Không chỉ nói đến hình tướng thân thể của chúng ta, đương nhiên tất cả đều do tâm sanh. Tâm sanh chủng chủng pháp sanh, tâm diệt chủng chủng pháp diệt. Tâm sanh như thế nào? Bồ Tát Di Lặc nói rất hay: “Một khảy móng tay”. Một khảy móng tay, thời gian ngắn ngủi như thế, có 32 ức 100 ngàn niệm. 32 ức 100 ngàn niệm, theo cách nói của người xưa là 320 triệu. Một khảy móng tay có 320 triệu niệm, đây là gì? Là tần suất chấn động. Một khảy móng tay chấn động 320 triệu lần, mỗi lần chấn động đều có hiện tượng vật chất xuất hiện. Hiện tượng vật chất là gì? Là năm căn của chúng ta, mắt tai mũi lưỡi thân có thể cảm nhận được. Đây gọi là hiện tượng vật chất xuất hiện, đồng thời xuất hiện hiện tượng tinh thần, thức thứ sáu và thức thứ bảy cảm nhận được điều này. “Niệm niệm thành hình, hình đều có thức”, nhưng nó thanh tịnh. Nếu trong đây có phân biệt, có chấp trước, có vọng tưởng, nó liền bị nhiễm ô. Bị nhiễm ô tức có nhiễm có tịnh, có thiện có ác, xuất hiện những điều này. Càng nhiễm càng nghiêm trọng.

Hiểu rõ đạo lý này, chúng ta biết làm sao để chuyển thế giới này. Chúng ta có năng lực để chuyển thế giới ác hiện tại thành thiện, chuyển nhiễm thành tịnh chăng? Đáp án là khẳng định. Vấn đề là chúng ta có chịu làm hay không? Chịu làm, thật sự chuyển được nó, sau đó ta mới biết Phật pháp không thể nghĩ bàn. Thật ra không phải Phật pháp, mà là tâm không thể nghĩ bàn, là tâm mình, không phải Phật pháp, Phật pháp cũng từ tâm tưởng sanh. Tâm không thể nghĩ bàn, tâm tạo ra vạn pháp.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây

Hết tập 269

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 269 PAGE 1