Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa
- Dịch giả
- Thích Tịnh Không giảng · nhiều người dịch (17 vị)
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
HẾT TẬP 348
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 348 PAGE 1
Tập 349
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Liên Hải
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 29.03.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 406 hàng thứ sáu “Thường Chiếu Quang”, bắt đầu xem từ đoạn này.
Thường Chiếu Quang, xem bản “Tống dịch”. Trong quang thường tịch, tịch mà thường chiếu, nên gọi là Thường Chiếu Quang. “Ngụy Dịch” là Bất đoạn quang. Tịnh Ảnh viết: “thường chiếu không dứt, nên gọi bất đoạn quang.”
Ý của Thường chiếu là vĩnh viễn không gián đoạn, không đầu không cuối, nên nó cũng được gọi là Bất đoạn quang. Quang này chính là Thường tịch quang, tịch mà thường chiếu, chiếu mà thường tịch. Cho nên “thường chiếu” chính là “thường tịch quang”. Đây là ánh sáng tự tánh vốn đầy đủ. Trong tự tánh vốn có vậy, không phải đến từ bên ngoài.
Tự tánh, bản tánh, pháp tánh, chúng ta nhiều năm lại đây học tập Hoa Nghiêm đã nói rất nhiều. Đây là bản thân thực sự. Trong giáo lý Đại Thừa có “thường, lạc, ngã, tịnh”, thường là Thường tịch quang, tức là Bất đoạn quang, nó là trí huệ bát nhã vốn có đủ trong tự tánh. Lúc Huệ Năng đại sư thấy tánh, ngài nói: “đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ”, hóa ra vốn đầy đủ. Không phải đạt được từ bên ngoài, cũng không phải quí vị tu mà được, tự tánh vốn có vậy. Trí tuệ viên mãn, trí huệ thanh tịnh, bản thân chúng ta mê mất tự tánh, hrí tuệ đức tướng đều không thể xuất hiện.
Chúng ta học đã nhiều năm như vậy, cuối cùng hiểu rõ rồi, không phải không xuất hiện, mà xuất hiện thành một hiện tượng méo mó. Không phải hiện tượng tự tánh đúng đắn, bị cong vạy rồi. Hiện tượng lục đạo, hiện tượng mười pháp giới, bị làm cho méo mó, hoặc giả chúng ta có thể nói như thế này, đã bóp méo hiện tượng cõi Thật báo trang nghiêm. Giống như một người, bộ phận của họ, tế bào của họ trở thành vi rút. Đó là người có bịnh, không phải là một người mạnh khỏe, hoàn toàn không thể so sánh với lúc còn khỏe mạnh. Lục đạo mười pháp giới cũng như vậy.
Học Phật học cái gì? Đức Phật giúp chúng ta khôi phục sức khỏe mà thôi. Khôi phục sức khỏe, không phải ngài ban cho chúng ta, bởi vì chúng ta từng mạnh khỏe, vốn không có bịnh, nên Đức Phật đối với chúng ta chỉ là một tăng thượng duyên mà thôi. Thân nhân duyên, sở duyên duyên, vô gián duyên, là những duyên bản thân vốn tự có đủ. Chỉ cần chúng ta biết dùng, không có tăng thượng duyên này chúng ta vĩnh viễn mê hoặc, vĩnh viễn không biết chân tướng sự thật. Vĩnh viễn không biết bản thân đúng là một người mạnh khỏe, đầy đủ trí huệ, đức năng, thần thông, đạo lực vô lượng. Chúng ta nhìn thấy Phật, nhìn thấy pháp thân Bồ Tát, thậm chí là A la hán đều không ngớt ngưỡng mộ, rất muốn có thần thông đạo lực như họ vậy. Không ngờ rằng tự tánh mỗi mỗi đều đầy đủ, không ít hơn Như Lai phân nào. Nay thành ra như thế này rồi, tại làm sao vậy? Một lời của đức Thế Tôn đã nói rõ cho chúng ta rồi: chỉ vì vọng tưởng, chấp trước mà không thể giác ngộ. Quí vị xem chỉ một câu đã nói rõ rồi. Chúng ta vì có vọng tưởng, có phân biệt, có chấp trước. Đó là phiền não, đó là chướng ngại, làm cho trí huệ đức tướng vốn có của tự tánh đều bị chướng ngại, méo mó; làm cho cõi Thật báo trang nghiêm trở thành lục đạo, trở thành tam đồ, trở thành địa ngục. Bị thức làm cho thay đổi, thức chính là phân biệt chấp trước.
Chư Phật Bồ Tát rất vĩ đại, vĩ đại như thế nào? Vĩ đại ở chỗ không phân biệt, không chấp trước. Cảnh giới không phân biệt, không chấp trước chính là bình đẳng rốt ráo, vạn pháp nhất như. Việc này dường như không khó, thật sự không khó, khó ở đâu? Khó do chúng ta không chịu làm. Chúng ta không muốn làm, nếu như chịu làm, nếu như muốn làm, thật chẳng khó tí nào.
Chương Gia đại sư nói rất hay, Phật pháp trên mặt triết lý mà nói, biết thì khó mà làm dễ, chuyển phàm thành Thánh không khó. Khó ở đâu? Khó ở chỗ đối với chân tướng của Thánh phàm, chúng ta không biết tí nào, mê hoặc điên đảo. Khó ở chỗ này. Cho nên làm phiền Phật Thích Ca Mâu Ni 49 năm giảng kinh dạy học cho chúng ta, chính vì một việc này. Ngài giảng những gì? Ngài dạy những gì? Đó là chân tướng của nhân sinh vũ trụ, tức là chân tướng của phàm thánh. Làm rõ ràng chân tướng rồi, thì không khó nữa. Điều này chúng ta không thể không biết. Thực sự biết rồi, quí vị sẽ học rất dễ. Từ sáng đến tối tay không rời sách, vui mà không chán, điều này dễ học. Học được, làm được liền khế nhập cảnh giới.
Hôm nay có người nói, người nào đó là người tốt, là một người rất tốt, tốt ở đâu? Tôi cũng thừa nhận người tốt nhất trong thế gian, là ai? Là những Bồ Tát vãng sanh đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc. Thật là người tốt, người tốt bậc nhất, trong tâm chỉ có Phật A Di Đà. Ngoài Phật A Di Đà ra, không biết gì nữa cả. Đó là người tốt bậc nhất. Quí vị tán thán họ, họ A Di Đà Phật; quí vị hủy báng họ, họ cũng A Di Đà Phật; quí vị hãm hại họ, họ vẫn A Di Đà Phật, người tốt! Ngoài Phật A Di Đà ra họ không có niệm gì khác. Người này mới được xem là người tốt thực sự. Quí vị sát hại họ, họ cúi đầu cám ơn quí vị. Vì sao vậy? Vì họ giải thoát rồi. Điều phiền phức nhất trong pháp thế gian chính là thân thể này. Thân thể mất rồi, việc gì cũng dễ dàng hơn. Thân thể là gánh nặng, thân thể là trở ngại. Thân thể ví như cái địa ngục, ngày ngày phải đeo bên mình. Buông đi những thứ này, giải thoát rồi, sao không cảm kích người ta được? Bất luận người ta hữu ý hay vô ý giết hại quí vị đều phải cảm ơn, vậy là người rất tốt. Vì sao vậy? Thân thế bỏ được rồi, họ đi đến Thế giới Cực Lạc, họ đến thế giới Tây phương rồi. Chỉ có linh hồn chúng ta thường nói, hà huống quí vị có thể làm cho linh hồn giác ngộ rồi, nâng cao lên thành linh tánh. Phạm vi hoạt động của linh tánh khắp pháp giới hư không giới, nó không bị chướng ngại, nó được đại tự tại. Nó không phải là thân thể vật chất, cho nên nó cũng không cần dinh dưỡng gì, cũng không cần ăn uống gì cả. Nó không cần nữa, có thân thể vật chất thì cần; không có thân thể vật chất này thì không cần nữa. Quí vị biết thân thể vật chất này phiền phức biết bao. Quí vị hoàn toàn không làm tổn hại họ, quí vị giúp họ, giúp họ đi lên.
Nói theo pháp thế gian, trong đây còn có rất nhiều rất nhiều sự việc nhân quả. Tức là nói nhân quả của ai, người đó tự chịu. Người hiểu rõ, người giác ngộ quí vị sẽ không kết tội với họ, có giết họ rồi cũng không có tội. Vì sao vậy? Vì họ không có oán hận. Nếu như họ có oán hận quí vị sẽ có tội, sẽ tạo ra oan oan tương báo không bao giờ dứt. Nếu như họ không oán hận bỏ qua tất cả, quí vị sẽ không kết tội với họ. Cho nên trong kinh Phật nói có 5 tội nghịch. Năm tội nghịch này là vô gián địa ngục, cũng gọi là A tỳ địa ngục. Vô gián tội có năm loại: giết cha, giết mẹ, che mẹ thương yêu quí vị, quí vị giết họ, họ sẽ không trách quí vị, quí vị không kết tội với cha mẹ. Nếu như cha mẹ oán hận quí vị, quí vị sẽ có tội; cha mẹ không oán hận quí vị, quí vị không có tội. Vậy quí vị kết tội với ai? Quí vị kết tội với tất cả chúng sanh hữu tình. Kết tội gì? Quí vị nêu cho họ một gương rất xấu, làm sao có thể giết hại cha mẹ? Người ta thấy quí vị có thể giết hại cha mẹ, ta cũng có thể giết hại cha mẹ, nên gương xấu đó chính là A tỳ địa ngục. Cha mẹ bị con cái giết chết, họ quyết không mong con cái đọa A tỳ địa ngục, như vậy khổ quá! Cha mẹ mãi mãi yêu thương con cái, làm sao nhẫn tâm để con cái đọa A tỳ địa ngục? cho nên kết tội đọa A tỳ địa ngục, quí vị nên hiểu kết tội nặng nhất là kết tội gì? Đó là quí vị làm cho thế gian một tấm gương xấu. Nói theo cách giáo dục của Thánh Hiền thì quí vị đã phá hoại sự dạy dỗ của Thánh hiền. Tội này nặng lắm, trong Phật Pháp cũng nói như vậy. Quí vị đã phá hoại lời dạy của Phật Bồ Tát. Quí vị đã đặt một tấm gương bất thiện cho đại chúng, dạy hư người khác. Kết tội từ đây vậy. Hủy báng thánh hiền, hủy báng kinh giáo, làm cho rất nhiều chúng sanh trong đời này gặp được Phật duyên, có thể được độ, quí vị làm cho duyên này bị phá hoại mất, thậm chí quí vị làm cho duyên học Phật của họ bị đoạn tuyệt. Tội nghiệp này đọa A tỳ địa ngục. Nên quí vị hoàn toàn không kết tội với Phật Pháp Tăng. Phật Pháp Tăng đại từ đại bi, chắc chắn không trách quí vị. Quí vị kết tội ở một phương diện khác, quí vị phải nhìn rõ ràng từng mặt một.
Cho nên trong lễ nghĩa cổ của Trung Quốc, có cái gọi là “thù giết cha, không đội trời chung”, đứa con này nhất định sẽ báo thù. Đứa con này báo thù là gì? Là thực hành đạo hiếu, cũng là nêu tấm gương tốt cho xã hội, khuyên nhủ mọi người không thể giết cha của người khác, quí vị giết họ, con cái họ sẽ báo thù, tác dụng của điều này, công đức ở đây vậy, có ý nghĩa rất lớn. Việc này xem ra dường như là việc nhỏ, nó ảnh hưởng đến toàn xã hội, ảnh hưởng đến ngàn năm vạn kiếp, tội kết từ nơi đây vậy. Kẻ thù của cha, nhưng nay người đó đang làm việc tốt, có thể giết hại họ không? Không thể được. Họ đang làm tất cả những việc lợi ích cho xã hội chúng sanh, quí vị giết họ, rất nhiều người không đạt được lợi ích, vậy phải làm sao? Đợi đến khi họ già rồi, về hưu rồi, họ không làm việc nữa, lúc này đến báo thù. Nếu như họ làm quan, không thể báo thù, làm quan là phục vụ nhân dân, nếu như quí vị giết họ, họ làm những việc tốt cho nhân dân, nhân dân không hưởng được phước rồi, không hưởng được. Tội kết từ đó, vậy là quí vị sai lầm lớn. Đợi họ về hưu, bãi quan, rời chức vị rồi, lúc này quí vị có thể báo thù. Nếu như họ làm công việc từ thiện xã hội, làm sự nghiệp giáo dục xã hội đều không thể báo thù. Nếu như họ xuất gia hoằng pháp lợi sanh, thì càng không thể báo thù, phải rõ lý như vậy, xã hội mọi người chắc chắn không trách quí vị. Người này là kẻ thù giết cha của quí vị, quí vị cũng không báo, quí vị chờ cơ duyên, lúc này chưa phải lúc, đó gọi là nghĩa. Nghĩa là gì? Là hợp tình, hợp lý, hợp pháp. Khởi tâm động niệm, nói năng tạo tác, quí vị phải nghĩ thấu từng phương diện, không thể làm việc theo cảm tính. Làm việc theo cảm tính, luôn rước họa vào thân. Tai họa này quả báo rất nghiêm trọng. Quí vị xem, cha mẹ bị người ta giết rồi, quí vị lại đi báo thù, sau khi báo thù lại đọa vào địa ngục. Căn nguyên của nó là do từ người cha mà đến, vì báo thù cho cha, mà người này đối với xã hội, đối với tất cả chúng sanh, có ân huệ, có điểm tốt, quí vị giết họ mất, làm cho tất cả chúng sanh không được hưởng lợi, không được lợi ích, tội này đọa địa ngục. Quí vị báo thù cho cha, cha quí vị biết được cũng rơi nước mắt. Quí vị sai rồi, thù có thể báo, nhưng không phải lúc. Những đạo lý này phải làm cho rõ, nếu không làm rõ, không hiểu rõ, bản thân làm việc sai trái, bản thân thật ra cũng không biết. Nhưng quả báo hiện tiền, nhất định bản thân phải gánh chịu.
Tự tánh quang minh, vĩnh hằng bất đoạn.
Ngày nay chúng ta, chướng ngại lớn nhất là chấp ngã, lúc nào cũng nghĩ đến cái tôi, khởi tâm động niệm điều đầu tiên chắc chắn là nghĩ đến cái tôi. Lợi ích của tôi là ưu tiên số một. Nhân tạo tác tất cả bất thiện đều tại nơi đây.
Thường tịch quang tức là Phật quang, Thường tịch quang là đức quang của tự tánh.
Sư Cảnh Hưng nói rất hay: “Thường quang của Phật, mãi chiếu lợi ích”. Nhưng câu nói này, thường quang của Phật là hằng chiếu, không sai, chúng ta không hưởng được lợi ích. Vì sao không hưởng được lợi ích? Vì chúng ta không chịu tiếp nhận. Nó chiếu đến rồi, chúng ta không để ý đến nó, không tiếp nhận nó. Như thế nào mới có thể tiếp nhận được? Điều đầu tiên là niềm tin. “Niềm tin là mẹ của các công đức”, do quí vị không tin, chứ không giờ khắc nào không chiếu quí vị. Quí vị không nhận được lợi ích, do không tin. Không tin đương nhiên sẽ không tôn trọng, không cung kính. Người kia họ tin tưởng, họ cung kính, cung kính đối với cổ thánh tiên hiền, tin tưởng lời dạy của Phật Bồ Tát, cổ thánh tiên hiền, y giáo phụng hành, họ được lợi ích. Mỗi ngày đều không rời lời dạy dỗ của thánh hiền, lời kinh giáo của Phật Bồ Tát, thời gian lâu rồi, có lý nào lại không khai ngộ!
Lúc nào khai ngộ? Tùy thuộc vào thiện căn, phước báu, nhân duyên của quí vị. Người thiện căn phước đức nhân duyên nhiều thì khai ngộ sớm, Người thiện căn phước đức nhân duyên ít hơn thì khai ngộ chậm hơn, chung qui cũng khai ngộ, chỉ là thời gian nhanh chậm khác nhau, khai ngộ lớn nhỏ cũng khác nhau. Sư Đàm Loan có hai câu kệ tán thán:
“Quang minh nhất thiết thời phổ chiếu
Cố Phật hựu hiệu Bất Đoạn Quang”.
“Nhất thiết thời phổ chiếu” nghĩa là thường chiếu. Chư vị học Phật, đặc biệt là những người không phải là người mới học, học đã nhiều năm rồi, nhất định phải hiểu, nhất định phải nhớ kỹ những điều này. Phật quang phổ chiếu, Phật quang chiếu khắp chúng ta, mọi lúc mọi nơi, đều đang tắm gội trong Phật quang. Chỉ do phiền não tập khí của chúng ta dày quá, làm chướng ngại quang minh trí huệ của Phật, nên chúng ta không được lợi ích. Sự thật làm cho khắp chúng sanh giác ngộ, đó chính là hoằng dương Phật Pháp. Trách nhiệm hoằng dương Phật Pháp, bất luận là người tại gia hay xuất gia, tất cả đều phải có, hơn nữa cũng bình đẳng. Phát tâm để làm, đây là việc tốt nhất trong thế gian và xuất thế gian, công đức lớn nhất. Tôi không cần công đức, tôi không cần phước báu, nói cho quí vị hay, đó là phước báu lớn nhất. Vì sao không làm? Hơn nữa học tập cũng không khó tí nào. Cổ nhân thường nói: “mười năm đèn sách, bỗng chốc thành danh”, quí vị quả nhiên dùng thời gian mười năm, hạ quyết tâm, một môn thâm nhập, quí vị sẽ thành công. Sau mười năm, quí vị sẽ là pháp sư hoằng pháp hàng đầu trên toàn thế giới, ai ai cũng đều làm được! vấn đề là quí vị có nắm chắc mục tiêu phương hướng này không. Mười năm không thay đổi, mười năm không kể là thời gian dài, chắc chắn sẽ thành tựu. Nói cách khác, mười năm, phàm phu có thể tu thành Phật đạo, có thể tu thành Bồ Tát, phàm phu có thể trở thành thánh nhân. Chỉ cần quí vị chịu đi con đường này, quí vị chắc chắn sẽ đi qua được. Chỉ cần quí vị chịu đi con đường này, tất cả Chư Phật Như Lai lúc nào cũng gia trì cho quí vị. Phật quang gia trì quí vị, tất cả Chư Phật Như Lai gia trì quí vị. Quí vị làm sao không thành tựu được? Càng nên biết, Phật quang là ánh sáng của tự tánh, chân nhân là bản thân, bản tánh chân tâm vốn có đủ. Chư Phật Như Lai, Pháp thân Bồ Tát làm tăng thượng duyên cho chúng ta, giúp chúng ta biết được có một sự việc như vậy, chúng ta không phát hiện ra, bản thân đích thực đang tắm gội trong Phật quang.
Tiếp theo thứ bảy, Thanh Tịnh Quang Phật.
Thanh tịnh quang, Tịnh Ảnh viết: lìa cấu gọi là tịnh, “cấu” này là từ thay thế cho từ phiền não. Quí vị buông phiền não xuống, thì gọi là “tịnh”, tức thanh tịnh.
Cảnh Hưng viết: từ thiện căn vô tham của Phật mà hiện. Ba thiện căn, đặc biệt là thiện căn vô tham. Cũng trừ tâm tham đắm của chúng sanh nên gọi là thanh tịnh.
Tham, sân, si gọi là ba độc. Vô tham, vô sân, vô si gọi là ba thiện căn. Tức là nói, vô tham, vô sân, vô si có thể sanh tất cả pháp thiện. Các pháp thiện của thế gian xuất thế gian đều khởi sanh từ nó. Ngược lại, tất cả các pháp ác, pháp bất thiện thế gian xuất thế gian đều sanh khởi từ tham sân si. Cho nên tham sân si gọi là ba độc phiền não. Chỗ này chúng ta nên chuyên chú để tư duy, chuyên chú để thể hội. Chúng ta cần ba độc, hay cần ba thiện căn? Nói cách khác, chúng ta muốn trời người, thế giới cực lạc, hay là chúng ta muốn ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục? Bản thân phải lựa chọn, nếu như tôi muốn chọn quả tốt ở trời người, muốn chọn Thế giới Cực Lạc, thì tôi phải vô tham, vô sân, vô si.
Trong cuộc sống hàng ngày, đối diện với tất cả cảnh duyên. Cảnh là môi trường vật chất, duyên là môi trường nhân sự. Thực sự có thể dùng tâm vô tham, vô sân, vô si, vậy thì mỗi ngày quí vị đều đang tích thiện, đều đang tích đức.
Cổ nhân nói, không cần ba năm là không được, quí vị tích đức tích thiện ba năm, đời sau quí vị sẽ ở đâu? Đời sau quí vị không còn nơi nhân gian nữa, nhân gian không có phước báu lớn như vậy. Quí vị sẽ lên cõi trời, quí vị đi hưởng phước báu cõi trời. Nếu như quí vị niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, quí vị nhất định vãng sanh. Sanh đến thế giới Cực Lạc, quí vị sẽ đến làm A Duy Việt Bồ Tát, như vậy không được sao? Công việc của quí vị có khó không? Không khó!
Nếu như vẫn dùng tâm tham sân si, tâm tham sân si này dùng quen rồi, vô thỉ kiếp đến nay đã dùng nó. Chúng ta phải tự mình phản tỉnh, có thể không tham được chăng? Tài sắc danh thực thùy có thể không tham chăng? Oán hận tức giận làm phiền có thể không sân chăng? Đối với lời dạy của thánh hiền không muốn học tập có thể không si chăng? Làm việc tham, sân, si quả báo tại ba đường ác. Trong ba đường khả năng cao nhất là địa ngục. Đó gọi là tạo nghiệp địa ngục, chiêu cảm quả báo địa ngục. Lời nói tuy rất khó nghe, nhưng đó là chân tướng sự thật.
Người học Phật rất nhiều, người tin Phật không nhiều. Tin rồi họ sẽ thật làm, thực sự tìm cách để lìa cấu uế. Thực sự muốn thành tựu thiện căn vô tham, vô sân, vô si. Tâm thanh tịnh hiền tiền rồi, quang thanh tịnh hiện tiền rồi.
Trong câu này sư Đàm Loan có một bài kệ tán thán, Đàm sư tán rằng:
“Đạo quang minh lãng sắc siêu tuyệt
Cố Phật hựu hiệu Thanh Tịnh Quang.
Nhất mông quang chiếu tội cấu trừ
Giai đắc giải thoát cố đảnh lễ.”
Thanh tịnh quang có thể giúp quí vị giác ngộ. Sau khi giác ngộ quí vị có thể buông bỏ tất cả tội cấu bất thiện, đời người ngăn ngủi khổ đau, trên thân mang vác gánh nặng tội nghiệp từ vô lượng kiếp đến nay. Gánh nặng này lớn như thế nào? Trong kinh Hoa Nghiêm có một thí dụ, nếu như tội nghiệp này có thể tướng, giống như vật chất vậy nó có thể tướng, cho dù nó có nhỏ bao nhiêu, khắp hư không cũng không dung nạp được. Chúng ta cho rằng mỗi câu nói trong kinh đều là chân tướng, không phải là giả thiết, không phải là ví dụ, là chân tướng sự thật. Tội nghiệp nặng như vậy làm sao có thể tiêu trừ? Trong kinh Phật có một ví dụ “căn nhà tối ngàn năm”, căn nhà này ánh sáng trăng sao không chiếu đến được, bên trong cũng không có đèn, đã một ngàn năm như vậy, tỉ dụ cho cái gì? Tỉ dụ cho một người, tích lũy tội nghiệp gây tạo quá nhiều, quá nhiều! Nhưng thắp lên một ngọn đèn, liền chiếu sáng tất cả những đen tối. Một ngọn đèn có thể trừ bóng tối ngàn năm. Ý nghĩa của ví dụ này là, chúng ta từ vô lượng kiếp đến nay, gây tạo tội nghiệp vô lượng vô biên, cũng giống như căn nhà tối ngàn năm, nay nghe được Phật Pháp hiểu rõ rồi, giác ngộ rồi, điều này cũng giống như ngọn đèn thắp sáng rồi, nghiệp tội từ vô thỉ đến nay đều tiêu trừ hết. Ví dụ này rất hay. Ý nghĩa trong ví dụ này sâu rộng vô lượng, người bình thường rất khó thể hội. Chúng ta người học Phật đối với câu nói này, lúc mới học Phật hiểu được rất cạn cợt, theo thời gian tích lũy lâu rồi, mỗi năm càng sâu sắc hơn, hai ba mươi năm sau đối với câu nói này sẽ có những hiểu biết rất sâu sắc, so với lúc sơ học hoàn toàn khác nhau.
Thời thời khắc khắc có thể nhắc nhở bản thân, buông bỏ vọng tưởng, buông bỏ phân biệt, chấp trước, thực sự biết được lời chân thật đã nói trong kinh! “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, hà tất phải làm việc trong cảnh giới hư vọng. Sai rồi! Câu nói này là cổ nhân nói, nếu như nói như cách hiện nay, hà tất trong những hiện tượng giả này quí vị phải lao tâm khổ tứ, sai rồi, dụng tâm một cách uổng phí.
Vậy chúng ta lúc ở đời, đối với hoàn cảnh bên ngoài nên dùng thái độ gì? Tùy duyên. Tùy duyên tiêu nghiệp cũ, không tạo thêm tai ương mới. Tôi không tạo thêm tội nghiệp nữa. Tùy duyên tiêu nghiệp, không tạo tội nghiệp. Làm sao không tạo tội nghiệp? Sáu căn đối với cảnh giới sáu trần tôi không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, thì không tạo nghiệp nữa. Khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước là tạo nghiệp.
Bồ Tát ứng hóa đến thế gian hóa độ chúng sanh, phàm phu chúng ta học Bồ Tát hóa độ chúng sanh. Có phải là thật hay không? Không phải thật. Vì sao vậy? Vì bản thân quí vị còn chưa độ được, quí vị làm sao mà độ người? Lời này trong kinh Phật cũng thường nói, thường nhắc nhở chúng ta. Ý nghĩa ở đâu? Quí vị coi trọng việc tự độ, tự độ rồi sau đó mới có thể độ người. Một lòng một dạ coi tự độ là chính. Có cần độ chúng sanh không? Nói cho quí vị biết, tự độ chính là độ người, thực sự độ người. Vì sao vậy? Vì trong xã hội quí vị đã nêu lên tấm gương học Phật tốt nhất. Người ta noi theo phương pháp này mà học Phật, chắc chắn thành công, đó chính là độ người. Quí vị có nói nhiều bao nhiêu, người ta chưa chắc đã tin; quí vị thực sự làm ra được, người ta tin tưởng liền. Ngày ngày chúng ta bảo người buông xuống, bản thân lại không buông, như vậy sao được? Đó là giả dối, không phải chân thật. Bản thân phải thực sự buông xuống được, buông xuống không phải nói về sự, sự sự vô ngại, sự lý vô ngại, quan trọng nhất là tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh một mảy trần không nhiễm, trên sự tướng có nhiều hơn nữa, cũng không động tâm. Cho nên họ có năng lực tùy thời vãng sanh. Vì sao vậy? Vì không có tham luyến, không có vướng mắc, không có phiền lo. Sạch sẽ rồi, không còn gì nữa, tự tại rồi, ngay cả thân thể cũng buông xả, hà huống là những thứ ngoài thân!
Chư Phật Bồ Tát, chư vị tổ sư đã nêu cho chúng ta một tấm gương tốt này. Trên thực tế, sự việc lớn này, hết thảy chúng sanh cũng nêu cho chúng ta một tấm gương tốt. Chúng sanh bị bệnh, tử vong, quí vị tỉ mỉ quan sát xem, họ có thể mang theo những thứ gì? Thân thể không thể mang đi, tài sản không thể mang đi, tài sản không thể mang đi, địa vị không thể mang đi, tình thân không thể mang đi, không có thứ gì có thể mang đi. Phật dạy chúng ta những thứ không thể mang đi đừng để ở trong tâm; thứ mang đi được phải thường để trong tâm. Thứ mang đi được, chúng ta thử nghĩ xem chúng ta mang những gì? Tôi học Phật được sáu mươi năm rồi, giảng kinh dạy học đến nay đã năm mươi ba năm, tôi thực làm. Giảng kinh dạy học là sự nghiệp suốt đời của tôi, trước nay chưa từng gián đoạn. Ba mươi tháng chạp, mồng một tết tôi cũng giảng kinh như thường lệ, chưa từng nghỉ ngơi. Chỉ có đang trên đường lữ hành, giảng kinh tạm ngừng hai ba ngày, rồi nhanh chóng khôi phục. Nhiều năm kinh nghiệm như vậy, trong pháp đại thừa tôi đã tìm thấy, mang thứ gì đi? Mang Phật A Di Đà đi. Điều này mang theo được. Tôi chỉ cần Phật A Di Đà. Ngoài Phật A Di Đà ra tôi không cần gì nữa. Đạo tràng này cúng dường cho mọi người dùng để tu đạo. Quí vị tận dụng đạo tràng này chăm chỉ học ở đây 10 năm, quí vị sẽ thành Phật, sẽ thành Bồ Tát rồi. Mười năm nếu như vẫn còn tham sân si, vậy thì quí vị sẽ làm ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh, cũng ở nơi đây tu đạo, tu đạo ngạ quỷ, tu đạo súc sanh, tu đạo địa ngục, đều có thể tu thành công. Nếu như mười năm trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, những thứ khác đều buông hết, thì quí vị tu sẽ là đại đạo của Phật A Di Đà. Thời gian như nhau, dụng tâm khác nhau! Bất luận phương thức gì cũng có thể thành tựu.
Quí vị xem Đàm Hư lão pháp sư nói với chúng ta, pháp sư Tu Vô ở chùa Cực Lạc tại Cáp Nhĩ Tân, không biết chữ, sau khi xuất gia ở trong chùa làm những công việc nặng nhọc, việc người khác không muốn làm, ngài đều làm, làm suốt đời, luôn luôn vui vẻ, không oán không giận, công việc nặng nhọc toàn do ngài làm, không trở ngại việc niệm Phật của ngài, trong tâm ngài chỉ có Phật A Di Đà. Ngoài A Di Đà Phật ra, ngài không còn gì cả. Tâm là tâm Phật A Di Đà; miệng niệm Phật, thân làm tất cả những việc đều gọi là Phật sự. Thường phục vụ cho đại chúng, làm người khiêm nhường, với ai cũng đều cung kính, mọi người cũng đều yêu thích ngài. Quí vị xem lúc vãng sanh thong dong tự tại biết bao, không bị bệnh, biết trước giờ đi, trong thời gian truyền giới ngài đến chùa Cực Lạc, trong giới đàn phân chia công việc, ngài chăm sóc người bịnh, chưa khai giới, trước khai giới hai ngày, ngài xin với Lão hòa thượng nghỉ việc, nói với Lão hòa thượng rằng con vãng sanh đến Thế giới Cực Lạc, nhờ chúng thường trú giúp ngài lo hậu sự. Đó là đại sự của Phật giáo. Lão hòa thượng rất hoan hỉ, nhận lời ngài, hỏi ngài lúc nào đi? Không quá mười ngày. Ngài đã có tin tức rồi. Đến ngày hôm sau lại tìm Lão hòa thượng, nói với Lão hòa thượng:ngày mai con đi rồi, ngày hôm sau ngài đi thật. Để lại một câu nói cho mọi người làm kỷ niệm. “Nói hay mà làm không được, không phải trí huệ chân thật”. Đây là câu nói mà pháp sư Tu Vô để lại. Suốt đời ngài chỉ giỏi làm chứ không giỏi nói. Ngài không nói nhưng Ngài đã thực sự làm được. Cũng chính là điều mà tôi thường nói, trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, ngoài A Di Đà Phật ra không còn gì cả. Một tấm gương tốt! Thật là đệ tử Phật, thật là người tu hành. Chúng ta chỉ cần nói theo gương ngài như thế là thành công rồi. Chịu khổ chịu nhọc phục vụ cho đại chúng. Trong mắt của ngài, xem tất cả đại chúng đều là Phật Bồ Tát. Cho nên cách ngài cung kính đối với đại chúng, cũng giống như ngài cung kính đối với Phật vậy. Vì sao vậy? Trong Kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “ tất cả chúng sanh vốn là Phật”, bây giờ có phải là Phật không? Là Phật. Nay là Phật điên đảo mê hoặc, họ chỉ cần buông bỏ điên đảo mê hoặc họ sẽ là Phật thực sự. Họ với Phật Thích Ca Mâu Ni, với Phật A Di Đà không hai không khác. Làm sao không cung kính được? làm sao không đảnh lễ được? cho đến cây cỏ hoa lá, sơn hà đại địa, tình và vô tình đồng viên chủng trí.
Cho nên thanh tịnh quang, cũng giống như Đàm Loan pháp sư nói vậy, quang này sáng rỡ lìa các cấu, có thể tiêu trừ tham trược và tội cấu của chúng sanh. Người khởi tâm động niệm là A Di Đà Phật. A Di Đà Phật còn có tâm tham sao? Thế giới Ta bà vô số điều tốt đẹp, có thể làm cho họ khởi tâm tham luyến không? Không thể có! Thế giới ta bà gây tạo vô số ác nghiệp, có thể làm cho họ tức giận không? Sẽ không. Đây là trí huệ chân thật. Thế giới ta bà là giả, không phải là thật, “nên hiệu là thanh tịnh quang.”
Lại nữa, Vãng Sanh Luận nói: ba loại thành tựu nguyện tâm trang nghiêm cần phải biết, nói đơn giản vào một câu pháp, một câu pháp là một câu thanh tịnh. Câu thanh tịnh là trí huệ chân thật, pháp thân vô vi vậy.
Ba loại thành tựu chính là ba loại trang nghiêm sẽ nói ở sau đây. Thầy giáo thành tựu rồi, thầy giáo ở Thế giới Cực Lạc là A Di Đà Phật; học sinh thành tựu rồi, chúng sanh trong mười phương thế giới vãng sanh đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc đều là ngưỡng mộ Phật A Di Đà, đều là biết về Thế giới Cực Lạc. Mục đích đến đó là gì? Đến để thành Phật, thật muốn giống với Phật A Di Đà vậy. Trí huệ, thần thông, đạo lực, quang minh, tướng tốt, lợi ích chúng sanh, tất cả đều tương đồng với Phật A Di Đà. Nguyện tâm như vậy. Lược nói nhập một câu pháp, là câu thanh tịnh. Câu thanh tịnh chính là trí huệ chân thật, pháp thân vô vi. Trên thực tế, câu thanh tịnh này chính là Nam mô A Di Đà Phật, là biết một tên thanh tịnh, thể là pháp thân chân thật, quảng nhiếp quốc độ, Phật, Bồ Tát ba loại trang nghiêm.
Niệm Lão chú giải trong Kinh Vô Lượng Thọ, trích dẫn đoạn văn này nhiều lần, làm cho chúng ta ấn tượng rất sâu sắc đối với mấy câu này. Cho nên chúng ta học Tịnh Độ, tu Tịnh Độ lấy gì làm mục tiêu? Chính là tâm thanh tịnh nói trong đề kinh. Đó là mục tiêu đầu tiên. Sau khi đạt được tâm thanh tịnh rồi, lại hướng lên trên tu thêm tâm bình đẳng. Tâm thanh tịnh là cảnh giới A La hán, không còn chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian, tâm liền được thanh tịnh. Trong thế gian này tùy duyên, mọi thứ không có gì là không tốt. Thực sự quí vị nhìn thấy rồi, quí vị thể hội được rồi, quí vị khế nhập đến cảnh giới như vậy. Là cảnh giới gì? ai ai cũng là người tốt, mọi việc đều là việc tốt, cảnh giới tâm thanh tịnh. Đối với muôn sự muôn pháp trong thế xuất thế gian này, chắc chắn không có tham sân si. Vô tham vô sân vô si, ba thiện căn hiện tiền, vẫn còn tham sân si, vẫn còn tự tư, tự lợi, vẫn còn danh văn lợi dưỡng, không được! quí vị không phải đang tu tịnh nghiệp, quí vị đang tạo luân hồi sáu nẻo. Tự tư tự lợi, đúng sai ta người, tham sân si mạn, đó là tâm luân hồi. Tâm luân hồi bất luận tu cái gì cũng là nghiệp luân hồi. Niệm A Di Đà Phật cũng là nghiệp luân hồi.
Trước đây tôi có nói qua với quí vị rồi, vào đời Tiền Thanh Càn Long, pháp sư Quán Đỉnh trong Đại Thế Chí Viên Thông Chương Sớ Sao có nói, người niệm Phật ngày ngày niệm A Di Đà Phật, có một trăm loại quả báo khác nhau, quả báo thứ nhất là A tỳ địa ngục. Niệm A Di Đà Phật, ngày ngày niệm A Di Đà Phật, cuối cùng quả báo là A tỳ địa ngục. Lúc tôi mới học Phật, đọc đến đoạn khai thị này, khai thị của pháp sư Quán Đảnh tôi không hiểu, niệm Phật là việc tốt làm sao lại đọa địa ngục? Tôi cầm quyển kinh này đến thỉnh giáo với thầy Lý. Thầy Lý đọc rồi nói với tôi, đây là việc lớn, tôi không nói với một mình ông, lúc tôi giảng kinh tôi sẽ giảng vấn đề này. Vì sao vậy? Vì rất nhiều người phạm lỗi này. Chớ cho rằng mình niệm Phật tương lai sẽ sanh về Thế giới Cực Lạc, không phải! Vì sao đọa vào A tỳ địa ngục? Thật ra pháp sư Quán Đảnh đã nói rất rõ rồi, chúng ta không để ý mà thôi. Ở phía dưới ngài nói vì ngũ dục niệm Phật. Vì sao niệm Phật? Vì tôi tham muốn tài sắc danh thực thùy, tôi không cần những thứ khác, tôi cần những thứ này tôi niệm Phật. Dùng thủ đoạn niệm Phật hi vọng đạt được tài sắc danh thực thùy, năm dục. Tâm niệm như vậy niệm Phật A Di Đà đọa A tỳ địa ngục, tức là vô gián địa ngục. Cho nên xem quí vị dùng tâm gì, nếu như trong tâm quí vị chỉ có Phật A Di Đà, ngoài Phật A Di Đà ra không có gì nữa, với tâm này quí vị niệm A Di Đà Phật vãng sanh Thế giới Cực Lạc thượng phẩm thượng sanh. Từ đó có thể biết, niệm Phật trên hình thức không có sai khác, trên âm điệu cũng không có sai khác, dụng tâm không giống! Điều này không thể không biết. Trong tâm chỉ có Phật A Di Đà, thể của Phật A Di Đà là pháp thân chân thật. A Di Đà Phật quảng nhiếp quốc độ, Phật Bồ Tát ba loại trang nghiêm, khắp pháp giới hư không giới tất cả Chư Phật Như Lai, tất cả Bồ Tát, tất cả thế giới 51 vị Bồ Tát, từ Sơ tín đến Đẳng giác, Di Đà 12 loại quang này biến chiếu khắp nơi. Đó chính là Di Đà quảng nhiếp, khắp pháp giới hư không giới có chúng sanh nào không có duyên với Phật A Di Đà? Phật quang soi chiếu, bất luận họ tiếp nhận hay không tiếp nhận tất cả đều có duyên. Có thể tiếp nhận nhanh chóng sẽ thành tựu, người không muốn tiếp nhận, người từ chối tiếp nhận, qua vài năm hoặc là kiếp sau đời sau, họ tự nhiên sẽ tiếp nhận. Vì sao vậy? không phải không tiếp nhận thì Phật sẽ không chiếu, không tiếp nhận Phật vẫn thường chiếu, xưa nay chưa từng gián đoạn. Cho nên 12 loại quang của Phật công đức vô lượng vô biên, gia trì cho tất cả chúng sanh, vô cùng từ bi, không có ai có thể làm được. Nhân này chính là hoằng nguyện Phật phát nơi nhân địa, nguyện đại viên mãn rồi, một pháp cũng không lọt.
Nên “Hán Dịch” danh hiệu Di Đà là Phật vô lượng thanh tịnh, lại nữa Di Đà mật hiệu là Kim cang thanh tịnh. Nên biết hai chữ thanh tịnh, nghĩa của nó rất sâu. Hai chữ thanh tịnh này là công phu của tâm địa. Điều này chúng ta nên biết. Vốn nó với tự tánh thanh tịnh.
Trong Kinh Pháp Bảo Đàn nói với chúng ta “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”. Nên tâm thanh tịnh là bổn tâm của bản thân, là chân tâm của bản thân. Trong đây đầy đủ công đức vô lượng vô biên.
Thứ tám, Hoan Hỉ Quang. Tịnh Ảnh viết: “có thể làm cho tâm người thấy vui nên gọi là hỉ”, làm cho tất cả nhìn thấy quí vị, trong lòng đều sanh khởi tâm vui thích, học rồi thường thực tập nó không phải cũng vui sao. Trong Phật Pháp tất cả Bồ Tát đều thành tựu tướng vui thích, tướng của Phật Bồ Tát, tất cả chúng sanh nhìn thấy không ai là không hoan hỉ. Vì sao vậy? Vì họ có tâm hoan hỉ, tâm này phóng quang, phóng quang biểu hiện cho bên ngoài, nó phát sanh từ thiện căn vô sân của Phật, có thể tiêu trừ tâm sân giận buồn lo của chúng sanh, lo lắng là ưu bi khổ não, nên gọi là hoan hỉ.
Chúng ta muốn đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, chúng ta phải tu tâm thanh tịnh, chúng ta phải tu tâm hoan hỉ. Tâm thanh tịnh là thiện căn vô tham hiện tiền. Tâm hoan hỉ là thiện căn vô sân hiện tiền. Trong tâm không có tham sân si, tự nhiên sẽ thanh tịnh hoan hỉ. Hơn nữa thường sanh tâm thanh tịnh, thường sanh tâm hoan hỉ, đối người, đối sự, đối vật là tấm lòng từ bi. Tự nhiên mà nhận được sự gia trì của quang thanh tịnh, quang hoan hỉ của Phật A Di Đà.
Đàm sư tán thán rằng: “từ quang xa chiếu thí an lạc, nên Phật lại hiệu Hoan Hỉ Quang.” An lạc như trong Kinh Pháp Hoa nói: “thân ý bình thản, liền được an lạc, Phật quang có năng lực khiến chúng sanh an lạc vui thích, nên gọi là hoan hỉ quang.” Tiếp dẫn đại chúng, hoằng pháp lợi sanh, thanh tịnh hoan hỉ phải đặt lên hàng đầu. Thể hiện ra vô tham vô sân vô si, ba thiện căn hiện tiền, thân tâm thanh tịnh, vô lượng hoan hỉ. Vì sao vậy? vì quí vị hoàn toàn buông xả rồi. Quí vị chưa buông xả, mỗi ngày quí vị đều âu lo, phiền não, áy náy, phiền não tập khí nhiều quá, tạp quá. Cho nên biểu hiện ra bên ngoài là nóng nảy nông nổi, thân tâm không được an ổn, đây là hiện tượng phổ biến trong xã hội ngày nay. Ngày xưa từ khi có ghi chép cho đến nay chưa từng nghe qua những động loạn như vậy, gọi là hỗn loạn! Con người sống trong xã hội này cực khổ quá, đáng thương quá. Khoa học kỹ thuật không ngừng phát triển, đem lại cho chúng ta mặt tiêu cực thì nhiều, mặt tích cực lại ít. Chúng ta nói nhiều một tí, dường như mặt tích cực chỉ 10%, tiêu cực lại đến 90%. Chỉ mười phần trăm có ích cho chúng ta, chín mươi phần trăm là có hại cho chúng ta. Nhà máy điện hạt nhân, cung cấp điện lực, đó là điều có lợi. Nhưng nhà máy điện hạt nhân xảy ra sự cố, phải trả giá biết bao sinh mạng, tài sản, có đáng hay không? Không đáng.
Vấn đề phóng xạ nhà máy điện hạt nhân Nhật Bản, hiện nay ngày càng nghiêm trọng, nghiêm trọng hơn dự đoán ban đầu rất nhiều. Nghe nói Nhật Bản có hơn 50 nhà máy điện hạt nhân, hiện nay xảy ra sự cố mới chỉ ba bốn cái. Nếu như toàn bộ đều xảy ra sự cố thì làm sao? Sự việc này đã nói cho toàn thế giới, sự việc này thật ghê gớm, chúng ta phải làm cho rõ ràng, minh bạch. Tham một chút lợi nhỏ, tương lai phải trả giá rất nặng nề, thật không đáng. Đó là ngu si, không có trí huệ. Người có trí huệ sẽ không làm những việc như vậy. Vậy chúng ta muốn học Phật, tâm địa thanh tịnh, biểu hiện ra bên ngoài toàn là hoan hỉ, điều này là quan trọng nhất. Nhớ kỹ, giờ giờ phút phút đối người đối việc, phải học Bồ Tát Di Lặc, Bồ Tát Di Lặc thanh tịnh hoan hỉ đặc biệt rất rõ. Ngài thể hiện như vậy cho chúng ta thấy.
Thứ chín, Giải Thoát Quang, xem bản “Tống dịch”, bản “Ngụy dịch” không có điều này, tức là bản dịch của Khương Tăng Khải không có đoạn này. Ngài không dùng Giải thoát quang. “Nên chư Sư xưa, không có chú dịch”, vì nó không có, cho nên Tổ sư đại đức từ xưa chú giải Kinh Vô Lượng Thọ, không có chú giải vấn đề này.
Nhưng trong bản “Ngụy Dịch”, có hai quang Diêm vương và Vô Xưng, có hai loại quang này. Đàm Sư tán thán rằng:
“ Phật quang chiếu sáng tột thứ nhất,
Nên Phật lại hiệu Quang Diêm vương,
Tam đồ đen tối nhờ quang chiếu,
Cho nên đảnh lễ bậc ứng cúng.”
Ở đây khen ngợi Diêm Vương Quang. còn có một bài kệ tán thán Vô Xưng Quang.
“Thần quang lìa tướng không thể nói,
Nên Phật lại hiệu Vô Xưng Quang,
Vì quang thành Phật quang sáng chói
Chư Phật tán thán nên đảnh lễ.”
Từ đây mà có thể thấy, thật ra hai bài kệ này đều khen ngợi sự giải thoát. “Thần quang lìa tướng, nhờ quang thành Phật”, hiển thị đức tự giác của Quang Giải Thoát. “Phật quang vô thượng, ba cõi nương quang”, là hiển thị lợi ích giác tha của Quang Giải Thoát. Từ đó hiệp hai bài kệ lại chính là hiển thị đức ích của quang giải thoát. Đây là phiên dịch của bậc cổ đức đích thực có khai, hợp không đồng, nên mới có nhiều sai khác đến như vậy. Ý nghĩa chúng ta phải tỉ mỉ quan sát, thể hội, mới có thể hiểu được toàn bộ.
Diêm vương quang, trong bài kệ tán thán của Đại Sư Đàm Loan, quang diêm vương, đức của nó khai mở sự đen tối trong ba đường. Khải là mở, là khai mở. Ba đường là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, gọi nó là ba đường.
Ngạ quỷ gọi nó là đao đồ, đây là thí dụ. Người thế gian chúng ta thường nói là quỷ nhát gan, ma quỷ thực sự nhát gan, ngạn ngữ nói là: người có ba phần sợ ma, ma có bảy phần sợ người. Cho nên người không cần sợ ma, người sợ ma là sai rồi, ma sợ người mới đúng chứ. Ma nhát gan như vậy, quí vị còn sợ nó, quí vị còn nhát gan hơn cả nó, vậy là sai rồi. Cho nên nên nhớ trên thực tế ma sợ người. Dương khí con người thạnh, ma không dám đến gần, người nếu như làm nhiều việc bất thiện, oan nghiệt đầy thân, dương quang của con người sẽ mất hết, ma sẽ không sợ quí vị nữa. Quí vị có chánh khí, có dương khí, ma sợ quí vị. Cho nên quỷ gọi là đao đồ, tức là nó thường thường sống trong hoảng sợ, sợ người khác hại nó.
Súc sanh là huyết đồ. Súc sanh chết đều bị kẻ mạnh ăn thịt kẻ yếu. Đều chảy máu mà chết, nên gọi là huyết đồ (đường máu).
Địa ngục là hỏa đồ (đường lửa), cho dù là địa ngục băng lạnh, tướng của nó cũng là một vùng biển lửa.
Cho nên gọi là tam đồ, đao đồ, huyết đồ, hỏa đồ gọi là tam đồ. Đây là nơi khổ nhất trong sáu đường.
Phật dùng giải thoát quang chiếu khắp ba đường ác. Trong ba đường ác, phải người có duyên, người có duyên tức là người có thể tiếp nhận, tiếp nhận quang giải thoát chiếu, họ liền có thể xa lìa ba đường, có thể sanh vào đường thiện, đường thiện tức chỉ cho trời người. Sanh vào cõi người sẽ có cơ duyên học Phật nghe pháp. Nói cách khác, có lẽ họ sẽ có cơ hội vĩnh viễn thoát ly lục đạo luân hồi, thoát ly mười pháp giới! Điều này quý giá lắm.
Pháp môn Tịnh Độ đích thực được xếp vào hàng thứ nhất trong tất cả các pháp môn giải thoát, đới nghiệp vãng sanh. Quí vị không đi theo con đường này, thì quí vị đi con đường nào? Không còn con đường nào để đi. Đời này chúng ta gặp được pháp môn này, có thể gặp được bộ kinh này, gặp được chú giải của Hoàng Niệm Lão, điều này phúc phần lớn lao biết bao! Không ai biết được. Trong kiếp quá khứ, nếu như không có thiện căn phước đức sâu dày, đời này quí vị không thể gặp được. Gặp được rồi, quí vị thực sự có thể tin tưởng, thực sự có thể làm rõ, hiểu rõ, vậy là chúc mừng quí vị, đời này quí vị đã thành tựu rồi, quí vị đã viên mãn rồi.
Võ Tắc Thiên làm bài kệ khai kinh Kinh Hoa Nghiêm:
“Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp
Bách niên vạn kiếp nan tao ngộ,
Ngã kim kiến văn đắc thọ trì,
Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa.”
Là thật không phải giả. Thật không dễ dàng gặp được, muôn ngàn ức kiếp cũng khó gặp, gặp được rồi không biết trân quí, vậy đời này sẽ luống qua. Đó mới là thật đáng tiếc.
Hai bài kệ này, quan trọng nhất là bốn câu:
“Thần quang lìa tướng” Vì sao vậy? Vì quang giải thoát chiếu, cũng giống như trong Tâm kinh, Quán Tự Tại Bồ Tát, trí huệ quang chiếu, chiếu thấy năm uẩn đều không. Giải thoát quang cũng vậy, cũng chiếu rõ năm uẩn. Thực sự thấy được chân tướng của nó, quí vị mới có thể buông năm uẩn xuống được – sắc thọ tưởng hành thức – sắc là hiện tượng vật chất; thọ tưởng hành thức là hiện tượng tinh thần, tất cả đều buông xả hết. Buông xả như vậy là gì? Tức buông xả luân hồi xuống. Nếu như cao hơn một tầng thứ nữa, đó là buông xả mười pháp giới.
“Thần quang lìa tướng”, “nhờ quang thành Phật”, hiển thị đức tự giác của quang giải thoát. Chúng ta đem hai câu này kết hợp lại thành một câu, tức là “lìa tướng thành Phật”, quí vị sẽ dễ hiểu hơn.
Ngược lại, chấp tướng thì luân hồi lục đạo. Lìa tất cả tướng, tức tất cả các pháp, trong kinh Kim Cang nơi nơi đều nhắc nhở chúng ta đừng chấp tướng, phàm thứ có hình tướng đều là hư vọng. Luôn luôn ghi nhớ, luôn luôn nghĩ đến: phàm có hình tướng đều là hư vọng, bao gồm cả thân thể chúng ta. Không phải bảo quí vị ngược đãi thân thể, không thương thân thể. Quí vị không nên chấp ái thân thể thái quá, thái quá là sai rồi. Thân thể như thế nào mới lành mạnh? Tâm lành mạnh, thân sẽ lành mạnh. Thân là hiện tượng vật chất, hiện tượng vật chất là nghe lệnh của hiện tượng tinh thần, chính là ý niệm. Cho nên trong Phật Pháp có một câu, đúng là lời vàng ý ngọc: “ tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Nói quí vị không hiểu lại dường như quí vị hiểu, nói quí vị hiểu thực sự quí vị không hiểu. Vì sao vậy? Vì thực sự hiểu có thể tất cả đều không cần thiết nữa, tâm của tôi tốt, tâm tôi là Phật A Di Đà, chưa nghe nói Phật A Di Đà bị bệnh rồi, chưa từng nghe nói Phật A Di Đà đau đầu, đau chân, chưa từng nghe.
Nói cách khác, tâm tất nhiên là Phật A Di Đà, không có bịnh hoạn gì cả, từ tâm tưởng sanh! Tâm tôi là Phật A Di Đà, đầu tôi là đầu của Phật A Di Đà, chân là chân của A Di Đà Phật. Tất cả những pháp này từ tâm tưởng sanh, thật giúp chúng ta giải quyết vấn đề rồi. Vấn đề của bản thân giải quyết rồi, có thể giải quyết vấn đề của trái đất. Quí vị xem ngày nay trái đất thiên tai nhiều như vậy, tâm chúng ta thanh tịnh rồi, trái đất sẽ thanh tịnh. Tâm thanh tịnh thiên tai sẽ hóa giải được.
Chư Phật Bồ Tát, chư vị tổ sư dạy chúng ta dùng phương pháp gì để khôi phục được tâm thanh tịnh của chúng ta? Phương pháp đầu tiên, phương pháp thù thắng nhất không gì bằng niệm Phật A Di Đà. Niệm Phật A Di Đà phải niệm cho ra tâm thanh tịnh! Công phu niệm Phật của quí vị mới hữu hiệu.
Tâm thanh tịnh niệm ra được rồi, quí vị chắc chắn vãng sanh sanh vào cõi Phàm Thánh Đồng Cư, vãng sanh vào cõi đồng cư thượng tam bối – thượng thượng phẩm, thượng trung phẩm, thượng hạ phẩm – biết trước giờ đi, tự tại vãng sanh, tâm thanh tịnh hiện tiền, tâm bình đẳng hiện tiền. Dùng công phu niệm Phật, niệm đến tâm bình đẳng, quí vị sanh vào cõi phương tiện hữu dư. Nếu như niệm Phật niệm đến đại giác đại ngộ, tức là đại triệt đại ngộ, thanh tịnh, bình đẳng, giác, giác hiện tiền rồi, giác tâm hiện tiền, quí vị sanh cõi Thật báo trang nghiêm. Thanh tịnh, bình đẳng, giác, ba thứ này cảm ứng được Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, Thật báo, Phương tiện, Đồng cư tịnh độ. Đó là Tự giác.
Phật quang cao tột, ba đường nhờ quang, hiển thị lợi ích giác tha của quang giải thoát.
Tự giác giác ta, tự độ độ tha, A Di Đà Phật Phật quang đệ nhất. Dùng một câu danh hiệu A Di Đà Phật, dùng tâm 12 quang chiếu khắp pháp giới, chúng sanh mà quí vị tiếp xúc được đều là chúng sanh hữu duyên, rộng khắp đều có thể được độ.
Hai câu kệ của Đàm Loan pháp sư chính là hiển bày đức ích của quang giải thoát. Lìa tướng thành Phật, nên quang phổ độ, chính là hiển bày diệu đức và lợi ích của quang giải thoát. Từ đó có thể thấy, các bản dịch xưa có sai khác, đều là do sự khác nhau giữa khai và hợp.
Quí vị xem trong bản “Ngụy dịch”, đem giải thoát quang nói thành Diêm vương quang, Vô xưng quang, nói thành hai thứ. Còn ở trong bản này, hai quang này hợp thành một gọi là giải thoát quang. Đây là do người phiên dịch khai hợp khác nhau.
Năm loại dịch bản gốc, chúng ta đọc qua chú giải này, cũng giống như đã đọc hết năm bản dịch gốc, hội tập rất tốt, giải thích rất rõ, đó là chúng ta có phước mới có thể gặp được, nhất định phải trân quí, y giáo phụng hành.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
HẾT TẬP 349
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 349 PAGE 1
Tập 350
Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư
Chuyển ngữ: Liên Hải
Biên tập: Minh Tâm
Thời gian: 29.03.2011
Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện _Úc Châu
Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 409, hàng cuối cùng, “An ẩn quang”.
Trong 12 quang, quang thứ mười là An ẩn quang. Xem bản “Tống dịch”. An ẩn và an ổn giống nhau. Thân an tâm ổn vậy. Năm trược tám khổ không thể nhiễu loạn gọi là “an”. Núi lở đất sụt cũng không thể động, gọi là “ổn”.
Lại nữa Tống Cảnh Lục viết: an ổn được an lạc, sẽ “an tĩnh diệu thường”, lại nữa “tịch tĩnh diệu thường” tức Thường Tịch Quang. Chúng ta biết An ổn quang này hàm nghĩa vô cùng sâu sắc. Thực sự an ổn đích xác là Thường tịch quang, rốt ráo viên mãn.
Trong chú giải, năm trược tám khổ không thể nhiễu loạn, núi lở đất sụt cũng không thể động. Hai câu nói này, chúng ta phải nghiêm túc học tập. Ngày nay thiên tai liên tục, rất nhiều người đến hỏi tôi, chúng ta nên đối phó với tai họa lớn này như thế nào? Tôi nói với mọi người, quan trọng nhất chính là an ổn. Tâm phải an định, động đất cũng được, sóng thần cũng được, bất cứ thiên tai nào xuất hiện, chúng ta cũng không để cho cảnh giới làm lay động. Quí vị sẽ có trí huệ để đối phó, nếu như thiên tai xuất hiện, quí vị hoảng hốt, lo sợ, như vậy rất nguy hiểm. Nói cách khác, điều quan trọng nhất là phải vững vàng, không bị cảnh giới bên ngoài làm dao động. Cho nên hai câu này nói rất hay. Năm trược tám khổ không thể nhiễu loạn quí vị. Tâm quí vị là an định. Tâm định thân sẽ an. Quí vị sẽ có năng lực, có trí huệ để xử lý vấn đề. Núi lở đất sụt là hiện tượng động đất lớn, có thể như như bất động, siêng năng niệm Phật, một câu danh hiệu Phật, như trước đây đã nói, tâm chúng ta thanh tịnh, tâm chúng ta an ổn, thì câu Phật hiệu này chắc chắn sẽ có tác dụng.
Thiên tai xuất hiện, trong Phật Giáo thường nói: người người đều là người tốt, việc việc đều là việc lành. Thiên tai này là việc tốt sao? Đối với người tu hành, người thực sự tu hành mà nói, là việc tốt. Vì sao vậy? Vì thiên tai do nghiệp chung chiêu cảm. Người chết trong tai họa này rất nhiều, nơi đi cũng khác nhau. Người niệm Phật, thiên tai xuất hiện họ có thể vãng sanh Tịnh Độ. Những ví dụ này rất nhiều, rất nhiều. Người niệm Phật ngày ngày mong mỏi cầu sanh Tịnh Độ. Lúc đại thiên tai đến, niệm cuối cùng là niệm Phật, chắc chắn quí vị thấy A Di Đà Phật đến tiếp dẫn quí vị, vậy là thật sự có thể vãng sanh. Người niệm Phật, hiện nay có rất nhiều trợ niệm, còn có tổ chức, giống như những đoàn thể trợ niệm trợ niệm cho người chết, người này có phải thực sự được vãng sanh? Lúc trợ niệm có điềm lành, toàn thân mềm mại, điềm lành hiếm thấy, đỉnh đầu nóng lên, có phải thực sự vãng sanh? Chưa chắc. Sanh thiên cũng điềm lành như vậy. Đời sau đến nhân gian, được phước báo lớn cũng là điềm lành này. Cho nên chưa chắc đã thực sự vãng sanh. Thực sự vãng sanh là lúc họ sắp đi, nói với mọi người “Phật đến tiếp dẫn tôi đi rồi”, đó mới là thật. Nếu như bản thân họ không nói thì chưa tin được. Còn có một hiện tượng khác cũng có thể chứng minh. Người này đã đứt hơi rồi, thực sự vãng sanh chưa? Quí vị cầu họ báo mộng cho quí vị, hay là nếu có nhân duyên, xin họ nhập xác, nói cho chúng ta họ có phải thực sự vãng sanh không. Tin tức này cũng rất đáng tin, tuyệt đối không phải do người bị mượn xác ăn nói bậy bạ, họ không thể. Bởi vị thực sự vãng sanh họ có năng lực này, không phải thực sự vãng sanh họ sẽ không có năng lực này. Cho nên đây là tin tức chúng ta có được từ con đường chính xác. Quan trọng nhất vẫn là bản thân, do đó người chết lúc lâm chung đoạn khí, có cần thăm dò hơi ấm của họ, rờ đầu rờ chân tay của họ? Có lẽ không nên. Trong Sức Chung Tân Lương nói rất rõ, tốt nhất sau khi họ dứt hơi, tám tiếng đồng hồ không nên động đến họ. Đây là thời khắc then chốt, nếu như họ chưa vãng sanh, trong tám tiếng đồng hồ này thân trung ấm chưa rời đi, tức là linh hồn của họ chưa rời đi, họ có tri giác, quí vị đụng đến họ, họ sinh phiền não, phiền não khởi lên rồi, họ sẽ sa vào đường ác. Không những không nên đụng đến thân thể họ, mà giường họ nằm đều không nên động đến. Đó là cung kính đối với họ. Tuyệt đối đừng để họ khởi phiền não, tám tiếng đồng hồ niệm Phật giúp cho họ. Linh hồn chưa đi, hi vọng họ theo chúng ta cùng niệm Phật, như vậy là được rồi, rất nhiều người không biết được đạo lý này, không hiểu được chân tướng sự thật, tùy tiện đụng chạm đến họ, những người này gọi là oan gia trái chủ, đem phiền phức đến cho họ. Họ chưa có được định lực này, họ không phiền não được sao?
Phiền não có hai loại, một loại là người thân quyến thuộc khóc lóc thút thít, làm cho họ sinh khởi thân tình, đi không dứt. Sinh khởi thân tình lại tạo nghiệp luân hồi. Đụng chạm đến thân thể họ, họ tức giận, tâm sân hận nổi lên, tâm oán hận này rất phiền phức, đều đọa vào đường ác, rất đáng sợ. Cho nên trong lúc nguy cấp này, lúc tai nạn, lúc khó khăn, điều quan trọng nhất là làm cho tâm an định lại, như như bất động, tâm thanh tịnh phát sanh trí huệ. Trí huệ mới có thể giải quyết vấn đề một cách đúng đắn. Cho nên tâm an ổn rất quan trọng. Ở đây ý nghĩa nói rất sâu.
Tông Cảnh Lục do Vĩnh Minh Diên Thọ Đại sư trước tác. An ổn là an vui, tức tịch tĩnh diệu thường, tịch tĩnh diệu thường tức thường tịch quang. Người nào chứng đắc được? quả vị Diệu giác. Điều này cao hơn nhiều điều chúng ta thường nói minh tâm kiến tánh, kiến tành thành Phật. Quí vị nên hiểu minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, là địa vị Bồ Tát Sơ trụ của Viên Giáo, sơ trụ trở lên.
Tịch tĩnh diệu thường đó là hiện tượng Phật quả rốt ráo, Đẳng giác vẫn chưa thể nói, quả vị Diệu giác trở lên mới có thể nói, quả vị này cao rồi. Ở đây vô thượng chánh đẳng chánh giác mới là tịch tĩnh diệu thường. “Diệu” là chỉ cho cái gì? “lìa tất cả các tướng, chính là tất cả các tướng”, đó gọi là “diệu”. Tất cả các tướng này là hiện tướng, hiện tướng gì? Trong Hoàn Nguyên Quán nói “xuất sanh vô tận”, có thể sanh vạn pháp, tuy rằng có thể sanh vạn pháp, xuất sanh vô tận, nó như như bất động, chỉ một mảy may cũng là tịch tĩnh của nó, một mảy may cũng không bị chướng ngại, động tĩnh như một, động tĩnh không khác, đó gọi là “diệu”. Thường là vĩnh hằng bất biến, đây chính là Thường tịch quang. Thường tịch quang chính là tự tánh viên mãn. Đó là căn nguyên của muôn sự muôn vật trong khắp pháp giới hư không giới, trong triết học gọi là bản thể. Đương nhân tự tánh chính là tự tánh của bản thân chúng ta, viên mãn hiện tiền chính là Diệu giác Như Lai.
Biết sanh diệt diệt rồi, tịch diệt là an vui, đó là nghĩa của “an”. Sanh diệt đã hết rồi, sanh diệt là nói về phiền não, vọng tưởng. Trong tiểu thừa, tiểu thừa chấp trước đã diệt rồi. Tịch diệt an vui đó là A la hán, niềm vui Niết Bàn của Tiểu thừa. Đại Thừa phải diệt hết tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thường tịch quang hiện tiền. Đó là tịch diệt vi lạc, là Đại bát niết bàn, không phải là Tiểu thừa niết bàn. Tiểu Thừa Niết bàn chưa ra khỏi mười pháp giới. Từ đó có thể biết, trong Tứ thánh pháp giới Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát, Phật họ có niềm vui của Tiểu thừa niết bàn, không phải là Thường tịch quang.
“Tam tế nhất như, vô khứ vô lai, thị ẩn nghĩa.” Chúng ta đọc là “an ổn”, là nghĩa của “ổn”. Tam tế là quá khứ, hiện tại, vị lai. Nói cách khác, thời gian không còn nữa, quá khứ tương lai đều ngay hiện tại. Thời gian là giả, điều này khoa học ngày nay hoàn toàn hiểu được. Thời gian của chúng ta từ đâu mà có? Trái đất quay quanh mặt trời một vòng gọi là một năm. Trái đất tự quay một vòng gọi là một ngày, từ đây mà có thời gian. Chúng ta liền biết tinh cầu ở trong thái hư, thời gian tự quay, cùng quay đều không nhất định. Mặt trăng tự quay một vòng gọi là một tháng, nó cùng quay quanh trái đất một vòng cũng là một tháng. Nói cách khác, một ngày và một năm của nó là đồng thời. Trong hệ mặt trời, mỗi một hành tinh, mỗi một vệ tinh đều khác nhau, dài ngắn hoàn toàn không giống nhau. Vậy hệ mặt trởi lại quay quanh hệ ngân hà. Hệ ngân hà có phải là một tinh hệ quay vòng lớn hơn? Chưa phát hiện được? Nói theo Phật Pháp thì rất có khả năng như vậy. Cảnh giới trong kinh Hoa Nghiêm nói có 20 thế giới chồng lên nhau. Nói Thế giới Cực Lạc và thế giới Ta bà cùng ở tầng thứ 13. Lúc nói như vậy, chắc chắn hệ ngân hà vẫn là tinh hệ đang chuyển động vòng quay lớn hơn. Thời gian là giả. Chúng ta ở nơi nào thì dùng thời gian ở nơi đó, giống như hiện nay chúng ta ở trên trái đất thời gian gần giống nhau. Quí vị ở địa phương nào thì dùng thời gian của địa phương đó. Thời gian không phải thật. Chẳng những thời gian không phải thật, không gian cũng không phải thật. Không gian duy thứ không còn cự ly sẽ không còn nữa. Thiền sư Trung Phong nói ở trong Hệ Niệm Pháp Sự rằng: “nơi đây là Cực Lạc, Cực lạc tức là nơi này.” Thế giới Cực lạc và thế giới của chúng ta không có khoảng cách. Tức là nói không gian duy thứ chồng chéo lên nhau. Giống như chúng ta xem màn hình ti vi, cùng một màn hình có hơn 100 kênh truyền hình khác nhau, hình ảnh hơn 100 kênh đều lặp lại trên màn hình này. Chúng ta mở một kênh thì xem được một kênh, không xem được kênh khác. Nếu như quí vị có năng lực siêu việt hơn cảnh giới này, tất cả các kênh quí vị đều có thể xem được. Không gian không còn nữa, hình ảnh tại đây, hình ảnh tại Mỹ đồng thời sẽ xuất hiện, nó không trở ngại lẫn nhau, kỳ diệu! Đều nhìn thấy rất rõ ràng. Vậy an ổn quang này hoàn toàn phá được không gian duy thứ.
Tứ thánh pháp giới đột phá chỉ một phần, không viên mãn. Pháp thân Bồ Tát minh tâm kiến tánh rồi, có thể nói là đột phá viên mãn. Tuy là đột phá viên mãn, chúng ta có thể lãnh hội được. Khoảng trong thập trú vị, thập hạnh vị, thập hướng vị, chúng ta nói là Tam Hiền. Tập khí phiền não vô minh từ vô thỉ vẫn còn khá nặng. Họ có thể nhìn thấy khắp pháp giới hư không giới chăng? Có thể. Có lẽ họ nhìn còn có chút mơ hồ, không được rõ ràng lắm.
Nhưng thập địa Bồ Tát tập khí vô minh phiền não rất ít, càng ngày càng rõ ràng hơn. Đến Bát địa trở lên, đây là năm tầng thứ cuối cùng cao nhất, bát địa, cửu địa, thập địa, thập nhất địa, diệu giác, nhìn rõ ràng sáng suốt, không có chút chướng ngại nào. Ngoài điểm này ra, 41 vị pháp thân đại sĩ, họ ở khắp pháp giới hư không giới, mười pháp giới trong tất cả quốc độ của chư Phật, hiện ứng hóa thân, không có mảy may chướng ngại nào. Muốn dùng thân gì để hóa độ họ liền dùng thân đó. Hiện thân của họ là cảm ứng, chúng sanh có cảm, tự nhiên liền có ứng. Chắc chắn không có khởi tâm động niệm. Đã không có khởi tâm động niệm đương nhiên càng không thể có phân biệt chấp trước, không thể có. Đó gọi là Diệu, gọi là thực sự an ổn.
Đức Di Đà ở trong tịch tĩnh diệu thường, diệu quang phổ chiếu, đều khiến cho chúng sanh an ổn vui vẻ, lìa các sanh diệt đó gọi là An ổn quang.
Mười hai loại quang đều là Phật quang. Vậy chúng ta hiểu được Phật quang lược nói có 12 loại đức. Đó là đức dụng của quang. Trên thực tế đức dụng của quang chúng ta biết là vô lượng vô biên, không thể nói hết. Đây là đem quy nạp nó lại, quy nạp thành 12 loại, biết được quang này tốt đẹp! Đây là trong tịch tĩnh diệu thường, quang toàn là tịch tĩnh diệu thường, toàn là xuất hiện từ trong Thường tịch quang. Tác dụng này khiến cho tất cả chúng sanh tiếp xúc được với quang minh, thân tâm an lạc. Có thật vậy chăng? Là thật. Ngày nay chúng ta tiếp xúc được, trực tiếp tiếp xúc được, nghiệp chướng của chúng ta quá nặng, bản thân có chướng ngại, dường như không có cảm xúc, nhưng chúng ta đọc kinh Phật, kinh Phật cũng phóng quang. Chúng ta cảm nhận được rồi, pháp hỷ sung mãn. Chúng ta từ trong kinh Phật nhận được lời giáo huấn, biết được trong tất cả các cảnh giới, học được không bị quấy nhiễu, không bị ảnh hưởng, như như bất động. Cho nên nói tâm an lý đắc, lý đã rõ ràng rồi tâm liền an. Đó là gì? đó là diệu quang phổ chiếu khởi tác dụng. Chúng ta từ trong đọc tụng, nghe giảng cảm nhận được Phật quang. Trí tuệ của Phật, diệu dụng của Phật, dùng phương pháp này gợi mở cảm xúc của chúng ta.
Chúng ta xem tiếp đoạn dưới.
Quang thứ mười một, Siêu nhật nguyệt quang. Tịnh Ảnh viết: “quá thế gian tướng”, quá ở đây là vượt qua. Vượt qua tướng thế gian, gọi là “siêu nhật nguyệt”.
Cảnh Hưng viết: “ngày đêm hằng chiếu, không giống như ánh sáng mặt trời mặt trăng ở ta bà, nên gọi siêu nhật nguyệt”. Đặc biệt Cảnh Hưng nói rất rõ ràng. Phật quang không có ngày đêm, hằng chiếu, thường chiếu, mãi mãi không gián đoạn, không bị gián đoạn. Không giống như thế giới của chúng ta, trên trái đất của chúng ta, ánh sáng của chúng ta từ đâu mà có? Ban ngày thì mặt trời, ban đêm thì mặt trăng. Mặt trời không hằng chiếu, chiếu ban ngày, không chiếu ban đêm. Mặt trăng cũng không hằng chiếu, chiếu ban đêm, không chiếu ban ngày. Nên không thể sánh bằng Phật quang, Phật quang ban ngày, ban đêm đều chiếu. Đó gọi là siêu nhật nguyệt.
“Đàm sư tán viết”, pháp sư Đàm Loan tán thán rằng:
“Quang minh chiếu diệu quá nhật nguyệt
Quá tức là vượt qua.
Cố Phật hiệu siêu nhật nguyệt quang.”
Lại nữa trong Siêu Nhật Minh Tam Muội Kinh viết:
“Ánh sánh mặt trời chiếu sự việc hiện tại, người vật, loài thân mềm, loại có giáp, cỏ cây, chư thiên long thần, đều nhờ mặt trời, mà được sống, được tốt tươi”. Đây là nói về mặt trời, trên trái đất, tất cả những sinh vật trên trái đất được nói ở đây, không thể rời ánh sánh mặt trời. Rời ánh sáng mặt trời thì không thể sanh tồn. Ở đây nêu ra một ví dụ, người, vật - là chỉ cho tất cả động vật -, nhuyễn động là động vật nhỏ, loài bò bay máy cựa, “bách giáp dược mộc” là chúng ta đang nói về thực vật, và còn chư thiên long thần, quỷ thần, đều nhờ vào ánh sáng mặt trời. Mặt trời cho chúng ta ánh sáng và độ ấm, có hai loại năng lượng này những sinh vật phổ biến trên trái đất mới có thể sống được. “Mậu” là xanh tốt, có thể sống tiếp được. Mặt trời không thể chiếu giữa hai cõi thiết vi, cũng không thể chiếu tâm con người làm cho nó khai ngộ. Điều này ánh sáng mặt trời không chiếu đến được, Phật quang có thể chiếu đến. Hai thiết vi là ví dụ cho trên trái đất chúng ta, nếu như hai ngọn núi cao, ở giữa có hang núi, mặt trời không chiếu đến được hang núi, hai bên núi ngăn che mất. Cho nên mặt trời có lúc không chiếu đến được. Hơn nữa nó không thể chiếu nguồn tâm con người. Giúp chúng sanh khai ngộ điều này mặt trời không làm được, ánh sáng mặt trời không làm được.
“Nhưng chiếu hữu hình, không chiếu vô hình”. Vô hình, chư thiên long thần là vô hình, điều này trước đây có nói, theo như trong kinh Phật, Tứ không thiên vô hình, Tứ thiền thiên hữu hình, tứ không thiên vô hình.
“Siêu nhật minh tam muội”, tức là nói “siêu nhật minh tam muội” ở trong Siêu Nhật Minh Tam Muội Kinh, chiếu sáng hơn như thế nào? Chiếu sáng mười phương, vô cùng vô tận, nó chiếu hết. “Tam giới ngũ đạo”, tam giới, ở trong đây có vô sắc giới – dục giới, sắc giới, vô sắc giới – nó đều chiếu hết. Ngũ đạo là trời, người, ngạ quỷ, địa ngục, súc sanh. Nó đều chiếu đến. Mặt trời mặt trăng không chiếu đến địa ngục.
Chúng ta đã đọc qua trong một số kinh điển, ngay cả đường ngạ quỷ đại bộ phận đều không thấy được ánh sáng mặt trời mặt trăng. Bầu trời của họ vĩnh viễn đen tối, giống như trời mưa vậy, trời âm u. Ánh sáng mặt trời trăng sao đều không thấy được.
“Mị bất triệt sướng”, “triệt sướng” là không có chướng ngại, thông suốt vô ngại, Phật quang chiếu khắp, hà huống quang minh của đức Di Đà nên gọi là “siêu nhật nguyệt quang”.
Kinh văn trên đây hơn tất cả các chú giải. Đây chính là những điều nói trong kinh Siêu Nhật Minh Tam Muội. Đoạn kinh văn này so với chú giải của chư vị tổ sư xưa nói hay hơn nhiều, nói càng viên mãn hơn.
Nên ánh sáng mặt trời chiếu sáng tất cả hữu hình, làm sinh trưởng trời đất vạn vật, nhưng không thể chiếu vô hình, không thể chiếu thấu núi thiết vi, không thể chiếu khoảng giữa núi Thiết vi, không thể chiếu sáng bổn tâm con người. Đó chính là nói khởi tác dụng vẫn còn có chướng ngại, không thể so sánh với Phật quang.
“Siêu nhật minh tam muội thắng chi”, tức là vượt qua ánh sáng mặt trời mặt trăng. Nhưng quang minh của đức Di Đà lại vượt xa tam muội này. Vượt hơn rất xa “nhật minh tam muội”, nên gọi là “siêu nhật nguyệt quang”.
Vậy chúng ta nên nghĩ đến việc mặt trời có ảnh hưởng rất lớn đối với trái đất, đối với tất cả những sinh vật trên trái đất mà nói, nó ảnh hưởng rất lớn, không có mặt trời vạn vật không thể sinh tồn.
Giới khoa học nói với chúng ta, nói cái gì? Nói về một thiên tai lớn, rất có khả năng, một kiểu nhân họa, tức là chiến tranh vũ khí hạt nhân. Một thiên tai siêu cấp khác là núi lửa phun trào, các nhà khoa học đã nhiều lần báo cáo. Ví dụ như công viên Hoàng Thạch của Mỹ (Yellowstone National Park), công viên Hoàng Thạch là một núi lửa siêu cấp, các nhà khoa học nói với chúng ta, núi lửa siêu cấp như vậy trên trái đất này có mười mấy cái, quá nửa số đó ở dưới đáy biển, uy lực của nó quá lớn, chúng ta từ trên mạng internet đọc được những báo cáo khoa học, núi lửa này phun trào, miệng núi lửa của nó, dài 45 dặm anh, rộng 35 dặm Anh, lớn như vậy. Núi lửa phun trào khói bụi núi lửa bay lên không trung 20km. Ngày nay chúng ta đi máy bay bay qua Thái bình dương, độ cao của máy bay là 10 km, là 10.000m. Gần cùng với ôn tầng đó tức là 4000 thước Anh, hơn 10.000 một tí, trong khói bụi của núi lửa. Khói bụi núi lửa này theo gió trên trái đất mà khuếch tán, sẽ che mất mặt trời, ánh sáng mặt trời không thể chiếu đến mặt đất. Thời gian bao lâu? Nhà khoa học tính toán ít nhất cũng một tháng không nhìn thấy ánh mặt trời, rất có khả năng kéo dài đến nửa năm. Nếu như trên trái đất nửa năm không thấy ánh mặt trời, rất nhiều động thực vật sẽ tuyệt chủng, hơn nữa sự việc này rất có khả năng xảy ra. Những ghi chép về động đất trong quá khứ, cấp sáu, cấp bảy là động đất lớn, ngày nay cấp sáu cấp bảy trở thành động đất nhỏ. Báo cáo từ khắp nơi, động đất cấp tám cấp chín xảy ra thường xuyên. Kiểu núi lửa siêu cấp này phun trào là điều rất có thể. Nó sẽ sản sinh những ảnh hưởng rất lớn đến sự sinh tồn của động thực vật trên trái đất. Chúng ta phải làm như thế nào? Tính toán thông thường thời gian thiên tai là ba năm, tức là vỏ trái đất này không ổn định nữa, nam bắc cực sẽ đổi chỗ cho nhau, nam bắc cực tương lai đến đâu? Đến xích đạo. Nó đổi chỗ cho xích đạo, nam bắc cực đến đường xích đạo. Xích đạo đến chỗ của nam bắc cực, như vậy thật ghê gớm. Đó chính là điên đảo, động thực vật hàn đới không thể sinh tồn, vì nóng lên rồi; Động thực vật nhiệt đới cũng không thể sinh tồn, nó lạnh quá. Sinh vật trên trái đất có bị tuyệt chủng hay không? Vấn đề này nhà khoa học biết, nhưng không có cách gì để khống chế.
Trong Phật Pháp có cách nhưng mọi người không tin. Phật Pháp có cách gì? Trong kinh thường nói “cảnh tùy tâm chuyển”. Phật nói lòng người chúng ta, giống như Bladen (Bố Lai Đăng) nói, nếu thực sự làm được ba câu này, ba câu này trong kinh Phật thường nói, tôi không biết ông ta có học Phật không? Ông bảo người trên toàn thế giới: bỏ ác làm thiện, cải tà quy chánh, đoan chánh tâm niệm. Thiên tai này sẽ được hóa giải, núi lửa siêu cấp này sẽ không bị bùng phát. Nhưng người ta không tin, người ta nói quí vị như vậy là mê tín. Trong kinh Phật nói, không đưa ra được chứng cứ khoa học, nhưng trong thời cận đại đích thực đã có những nhà khoa học tìm ra chứng cứ. Einstein, Planck người Đức, đây là những người nghiên cứu vật lý, nghiên cứu lượng tử lực học. Những nguyên lý này trong kinh Phật nói, họ đã chứng minh rồi. Ai tin tưởng? Vì sao không tin tưởng? Hiện nay con người bị ham muốn cái lợi xông tâm, chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt, họ không nghĩ đến ngày mai, không nghĩ đến năm sau, không nghĩ đến lợi ích của người khác, họ tự tư tự lợi. Trong tâm đầy dẫy tham sân si mạn nghi, họ không có trí huệ, họ không tin tưởng tôn giáo, luân hồi, quỷ thần. Ở phương tây nửa thế kỷ lại đây thuật thôi miên đã chứng minh thật có, người phương tây cũng không ít tin tưởng, nhưng họ không phải là chủ lưu, ảnh hưởng không lớn. Có phải thiên tai này thật sự sẽ xảy ra. Sau khi xảy ra mọi người đối với vấn đề này cũng bó tay chịu thua, sẽ quay đầu lại đi tìm quỷ thần hay không? Cũng có thể lắm. Nhưng trong lúc này biết quay đầu vẫn tốt hơn là không quay đầu. Cũng có thể sẽ cứu vãn được một bộ phận nhỏ. Nên thiên tai rất đáng sợ. Chúng ta nên có sự chuẩn bị để ứng phó, luôn luôn nghĩ đến sẽ có một ngày như vậy, ánh sáng mặt trời mặt trăng đều không còn nữa, những văn minh khoa học kỹ thuật trên trái đất đều bị phá hoại rồi, lúc đó phải làm sao? Cho dù con người còn có thể tiếp tục sống phải sống cuộc sống nguyên thủy, việc gì bản thân cũng phải tự tay làm, điện không có, ga không còn, không có nước sạch, phải làm sao?
Nhật bản lần này bị thiên tai, tai họa động đất là một sự việc rất nhỏ, đã tạo thành ảnh hưởng lớn như vậy. Hiện nay vấn đề ngày càng nghiêm trọng rồi, cho nên chúng ta phải nghĩ đến tai họa quy mô lớn chắc chắn có sẽ rất đáng sợ. Phật dạy chúng ta buông bỏ các duyên, nhất tâm niệm Phật, tâm định rồi, trí huệ khai mở, quí vị sẽ biết dùng phương pháp gì để ứng phó, dùng cách gì để bảo toàn bản thân, tự nhiên trí huệ của quí vị sẽ phát sanh, cho nên ngày nay chúng ta nhìn thấy ánh sáng mặt trời mặt trăng, cảm xúc rất sâu.
Chúng ta xem tiếp điều cuối cùng, điều thứ mười hai. “Bất tư nghị quang, xem hai bản dịch đời Đường và đời Tống”. Bản dịch đời Đường là “Đại Bảo Tích Kinh – Vô Lượng Thọ Hội”, kinh dịch đời Tống chính là “Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh”, đề kinh, Hạ Liên Cư lão cư sĩ dùng bản Tống dịch và Hán dịch. Hán dịch là Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh, hai đề mục kết hợp lại mà thành. Đúng là hội tập không chê vào đâu được, hội tập quá hay, đề mục cũng hội tập.
“Ngụy dịch” tách thành Nan Tư quang và Vô Xưng quang. Nan tư tức là không thể suy lường, Vô xưng tức không thể bàn luận.
Tịnh Ảnh dùng từ “quá”. “Quá” tức là vượt qua. “Quá thế tâm tưởng”, vượt qua tư tưởng của người thế gian. Nên nói là “nan tư”, “quá thế”, siêu việt ngôn tướng của người thế gian, tức ngôn ngữ, nên gọi là “Vô xưng quang”, không thể nghĩ bàn. Phật quang là quang của tự tánh, quí vị không thể nào nghĩ đến nó, quí vị cũng không thể nói ra được, gọi là “không thể nghĩ bàn”.
Dưới đây, “quá là nghĩa vượt qua”, người xưa rất ít khi dùng chữ “siêu”, phần nhiều là dùng chữ “quá”, nhìn thấy chữ “quá” thì hiểu nó có nghĩa là vượt qua.
Cảnh Hưng viết: “quang phi chư nhị thừa đẳng, sở trắc độ cố nan tư”. Phật quang, không những con người chúng ta không thể đo lường, Thanh Văn Duyên Giác, hay hơn chúng ta rất nhiều, trí huệ, đức năng của họ, chúng ta không theo kịp. Thanh Văn kiến tư phiền não đoạn rồi, tập khí vẫn còn. Duyên Giác ngay cả tập khí cũng đã đoạn, đầy đủ sáu loại thần thông, vậy chúng ta có thể tưởng tượng được, thần thông của Duyên Giác cao hơn Thanh văn rất nhiều. Họ đều không thể nghĩ bàn, không thể tưởng tượng, không thể nói rõ, đó gọi là “nan tư”.
“Lại không thể là điều các thừa khác có thể nói được”. Ở đây nói càng sâu hơn. Các thừa khác là đại thừa và tiểu thừa, Thanh Văn thừa, Duyên Giác thừa, Bồ Tát thừa; nhân thừa, thiên thừa thì càng không cần nói nữa. Ai có thể nói, chỉ có Phật có thể nói. “Chỉ có nhất thừa pháp, không hai cũng không ba”, trong kinh Pháp Hoa nói như vậy. Thế giới cực lạc là nhất thừa, nhất thừa rốt ráo viên mãn. Vì sao vậy? Vì cõi đồng cư đều đạt được nhất thừa tương tự, thật không thể nghĩ bàn. Vãng sanh đến Thế giới Cực Lạc, cõi đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh. Đến Thế giới Cực Lạc rồi đều là A Duy Việt Bồ Tát, tương tự nhất thừa. Họ tuy không phải nhất thừa, nhưng thần thông trí huệ đạo lực của họ lại hoàn toàn tương đồng với Bồ Tát ở cõi Thật báo. Đây là bổn nguyện oai thần A Di Đà Phật gia trì. Không phải bản thân họ tu được. Đây là sự việc mà trong mười phương thế giới chư Phật quốc độ đồng cư không thể có được, chỉ có Thế giới Cực Lạc. Nên điều này không thể nghĩ bàn, gọi là Vô Xưng, không thể nói ra được.
Lại nữa pháp sư Đàm Loan tán thán rằng:
Quang này ngoài Phật không ai rõ
Nên Phật lại hiệu Nan tư quang.
Nói rất hay. Quang minh của Phật A Di Đà, 12 quang toàn là quang minh của Phật A Di Đà. Ngoài Phật ra, Bồ Tát đều không thể suy lường cao thấp. Trong Bồ Tát còn bao gồm cả Đẳng giác Bồ Tát. Địa vị Bồ Tát cao nhất cũng không thể suy lường được, ngoài ra thì không cần nói nữa. Vì sao vậy? Chú giải này nói rất hay.
“Quang lìa tướng của quang, nên ngoài Phật ra không ai biết được”, quả giác rốt ráo, ngũ nhãn viên minh. Ngũ nhãn của Bồ Tát sáng rồi, nhưng chưa tròn đầy. Chỉ có Diệu Giác Như Lai ngũ nhãn viên minh. Họ có thể thấy được. Điều này trước đây chúng ta đã từng học qua, chỉ có Diệu Giác mới có thể nhìn thấy Thường Tịch quang. Nhìn thấy Thường Tịch quang mới có thể vào được Thường Tịch quang. Đẳng giác còn chưa vào được. Chú giải Đại sư Đàm Loan thâu nhiếp hai chú giải trước nên tốt hơn.
Phần trước chú thích của hai vị Tổ sư Tịnh Ảnh và Cảnh Hưng, giải thích của pháp sư Đàm Loan đều vượt qua họ. Cho đến Vô Xưng quang, trước đây đã hợp với Giải Thoát quang, nay lại hợp với Bất tư nghị quang, thật cũng không chướng ngại. Quí vị có thể thông đạt rõ ràng, kết hợp như thế nào cũng được. Trên thực tế, 12 loại quang là một quang, một là tất cả tất cả là một, thật không thể nghĩ bàn. Tuy các bản dịch có khai hợp khác nhau, rối rắm bất nhất, nên có sai khác. Nhưng thực chất của nó cũng là nhất trí, là một trong ba đức của Giải thoát đến Niết bàn, thật là không thể nghĩ bàn vậy.
Ba đức Niết bàn là pháp thân, bát nhã, giải thoát đều không thể nghĩ bàn.
“Hựu bất tư nghị, tức bất khả tư nghị”, bất khả tư nghị trong kinh Đại Thừa thường nói đến. “Tên gốc của bản kinh nhỏ này chính là “Kinh A Di Đà”, trong kinh Đức Phật nói, Phật định tên cho nó là “Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh”. Đây là tên gọi do đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đặt cho kinh này. Trong kinh nói rất rõ, Đại sư La Thập vì thuận, tức tùy thuận văn hóa truyền thống Trung Quốc, sửa đề kinh này thành “Phật Thuyết A Đà Kinh”, tùy thuận văn hóa Trung Quốc. Đặt rất hay, vì sao vậy? Tu hành Tịnh Độ quan trọng nhất là trì danh niệm Phật, cho nên ngài liền dùng ý dịch, ngài không dịch trực tiếp. Đó là trí huệ, trí huệ chân thật, lợi ích chân thật. Cho nên danh xưng này là danh xưng Phật định, làm cho chúng ta từ trên đề kinh này có thể hiểu được tính quan trọng của bộ kinh này.
“Xưng tán bất khả tư nghị công đức”. Ai xưng tán? Tất cả chư Phật xưng tán như vậy còn gì bằng? “Tất cả chư Phật sở hộ niệm”, nói cách khác, quí vị thật sự niệm câu A Di Đà Phật này, quí vị sẽ thành tựu công đức không thể nghĩ bàn, quí vị sẽ được tất cả chư Phật hộ niệm. Ngay nơi đây có bằng chứng căn cứ, tuyệt đối không phải giả. Tại sao quí vị không niệm Phật? Vì sao từ sáng đến tối vẫn suy nghĩ lung tung? Những thứ nghĩ đến đều là rác rưởi, đều là thứ luân hồi sáu nẻo. Khởi tâm động niệm không xa rời sáu nẻo luân hồi. Khởi tâm động niệm toàn là A Di Đà Phật, quí vị sẽ xa lìa sáu nẻo luân hồi. Sáu nẻo luân hồi không có Phật A Di Đà. Việc này không thể không biết. Chư Phật Bồ Tát, chư vị tổ sư, những pháp sư dịch kinh, quí vị xem sự từ bi của họ, phương tiện thiện xảo của họ, niệm niệm đều xuất phát từ lợi ích chúng sanh. Niệm niệm hi vọng tất cả chúng sanh trong một đời này, theo pháp môn này hết sanh tử ra khỏi ba cõi, thành Phật thành Tổ. Ân đức to lớn biết bao! Chúng ta vì sao kém cõi thế? Chỉ vì không tin tưởng, chỉ vì không muốn quan tâm. Để vuột mất cơ hội thực sự giải thoát trong đời này ngay trước mắt. Quí vị xem còn có sai lầm nào lớn hơn sai lầm này nữa không?
Lại nữa, trong “ Cổ Âm Thanh Vương Đà La Ni Kinh nói rằng: Lúc bấy giờ mười phương hằng sa chư Phật, đều tán thán thế giới an lạc kia. Thế giới an lạc chính là thế giới Cực lạc. Mười phương hằng hà sa số chư Phật không thể đếm hết, không ai không tán thán Thế giới Cực Lạc, tất cả Phật Pháp không thể nghĩ bàn. Thần thông hiện hóa, các loại phương tiện không thể nghĩ bàn. Nếu có thể tin sự việc như vậy, nên biết người này cũng không thể nghĩ bàn, nghiệp báo có được cũng không thể nghĩ bàn.
Đoạn kinh văn này thật không thể nghĩ bàn. Đoạn kinh văn này chúng ta nên chú ý, nên học thuộc nó. Nó quan trọng quá!
Niệm Phật có bao nhiêu lợi ích, ở đây đã nói hết rồi. Không những thế gian sáu cõi mười pháp giới không thể sánh, mà tất cả Phật pháp xuất thế gian cũng không thể sánh với nó. Pháp đệ nhất thế gian xuất thế gian nay đã bày ra trước mắt chúng ta, quí vị xem quí vị có phước báo biết bao! Người như thế nào mà ngay trong đời này đã có thể gặp được? Chúng ta đọc lại đoạn văn này thêm một lần nữa.
“Nhĩ thời, thập phương hằng sa chư Phật, giai cộng tán bỉ an lạc thế giới – an lạc thế giới chính là Thế giới Cực Lạc – sở hữu Phật Pháp bất khả tư nghị, thần thông hiện hóa chủng chủng phương tiện bất khả tư nghị. Nhược hữu năng tín như thị chi sự, đương tri thị nhân bất khả tư nghị, sở đắc nghiệp báo diệc bất khả tư nghị.” Như vậy không tuyệt vời sao? Lời này ai nói? Đức Phật nói. Chính đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đại biểu cho mười phương hằng sa chư Phật nói ra điều này.
Lại trong Liên Trì Sớ Sao, trong Di Đà Kinh Sớ Sao Liên Trì đại sư giải thích “bất khả tư nghị viết: thử phân vi tứ”, bốn loại bất khả tư nghị.
Một là công đức bố thí pháp rộng lớn, gọi là vô lượng thọ, vô lượng quang. Các loại đạo phẩm Tam bảo, đó là bất khả tư nghị.
Thứ hai là công đức thần hóa tròn khắp. Đây chỉ cho “nước, chim, cây cối đều tuyên truyền diệu pháp” ở Thế giới Cực Lạc. Trong ao thất bảo, có nước tám công đức. Chim muông cây cối, đều là Phật A Di Đà biến hóa làm ra. Quí vị nghe âm thanh nước chảy, quí vị nghe chim hót, quí vị nghe âm thanh gió thổi cành lá trong rừng cây, quí vị lắng nghe nó đều là giảng kinh. Quí vị muốn nghe kinh gì, thì quí vị sẽ nghe được đúng bản kinh quí vị muốn nghe. Bất luận ở nơi nào, bất luận thời gian nào, nghe kinh nghe pháp không bị gián đoạn. Thế giới Cực Lạc không cần ánh sáng mặt trời mặt trăng, không cần thiết. Ở Thế giới Cực Lạc thân mỗi người đều có ánh sáng. Thế giới y báo, cây cối hoa cỏ, sơn hà đại địa tất cả đều phóng quang, quang minh chiếu khắp pháp giới. Quí vị hỏi quang gì? chính là 12 loại quang chúng ta đang học ở đây. Chiếu pháp giới đương nhiên chiếu bản thân trước, chiếu Thế giới Cực Lạc tứ độ tam bối cửu phẩm trước, họ là người đầu tiên được lợi ích.
Chúng ta xem tiếp, “y thực phục dụng thọ dụng tự nhiên, chúng sanh giai cụ tướng hảo thần biến đẳng”. Phàm là người sanh đến Thế giới Cực Lạc đều đầy đủ tướng hảo, thần thông giống như đức Phật A Di Đà vậy.
Thứ ba là công đức tín, thọ từ đời trước. Đối với pháp môn này chúng ta có thể tin, chúng ta có thể tiếp nhận, đây là công đức thiện căn quá khứ xuất hiện. Người có thể tin, tiếp nhận pháp khó tin, đời trước đã tu thiện căn vô lượng. Đời quá khứ chúng ta nếu như không tu thiện căn vô lượng, đời này quí vị sẽ không gặp được. Ngày nay tuy chúng ta dùng khoa học kỹ thuật cao, chúng ta cũng sợ khoa học kỹ thuật cao sẽ bị hủy diệt trong đại thiên tai, cho nên có một ngày chúng ta trân trọng một ngày, ngày hôm nay thật đáng quí!
Mạng internet, vệ tinh phủ khắp cả địa cầu, người như thế nào là người hữu duyên? Họ có thể kết nối internet, có thể mở được các kênh truyền hình. Đó là người hữu duyên, đó là người có thiện căn phước đức. Họ không xem mạng internet này, không xem kênh truyền hình này, đó là người vô duyên. Lỡ ngay trước mắt, thật đáng tiếc! Đây là những điều Phật thường nói trong kinh Đại Thừa. “Phật không độ người vô duyên”, người như thế nào là người vô duyên? Không tin, không tiếp nhận. Loại người này không có duyên.
Bốn là công đức quả bảo thù thắng. Quả báo của họ quá thù thắng, liền được vãng sanh, liền được vào Thượng thiện hội. Thế Giới Tây Phương Cực Lạc là câu lạc bộ của chư thượng thiện nhân. Quí vị vừa vãng sanh, quí vị liền tiến vào, quí vị sẽ trở thành hội viên của họ. Thượng thiện nhân là chỉ cho ai? Nói với quí vị rằng đó là Đẳng giác Bồ Tát. Quí vị sẽ hiểu Đẳng giác Bồ Tát ở Thế Giới Tây Phương Cực Lạc rất nhiều, rất nhiều. Họ ở nơi Thế giới Cực Lạc là địa vị lão học trưởng, là địa vị lãnh đạo, dẫn dắt những tiểu học đệ, giúp họ đi lên. Họ là trợ giáo của đức Phật A Di Đà, liền đắc được bất thoái chuyển địa, rốt ráo thành Phật. Sinh đến Thế Giới Tây Phương Cực Lạc liền chứng được “tam bất thoái”. Đó là A Duy Việt Chí Bồ Tát. Thứ nhất là vị bất thối, thứ hai là hạnh bất thối, thứ ba là niệm bất thối, ba loại bất thối này trong Đại Thừa viên giáo sơ trụ Bồ Tát đã chứng được rồi. Tuy đã chứng được nhưng chưa viên mãn. Nhưng Thế Giới Tây Phương Cực Lạc oai thần bổn nguyện của Phật A Di Đà gia trì, ba loại này không những quí vị đã đạt được mà còn viên mãn, đạt được viên mãn. Nói cách khác, quí vị thọ dụng ở Thế giới Cực Lạc, nếu như quí vị cho rằng là thọ dụng Viên giáo thập trụ Bồ Tát, quí vị sai rồi, quí vị nghĩ sai, quí vị dự đoán sai lầm. Vậy thì rốt cuộc thọ dụng cái gì? Quí vị không dám nghĩ, thọ dụng của Đẳng giác Bồ Tát. Không có ai dám nghĩ, họ là thật, họ không phải giả. Đẳng giác Bồ Tát mới thực sự chứng đắc viên mãn tam bất thoái, tất cánh thành Phật. “Tất” ngày nay chúng ta nói là tốt nghiệp, Thế giới Cực Lạc tu học tốt nghiệp rồi. Tốt nghiệp tức lấy được học vị Phật rồi, thành Phật rồi. Học vị này danh xưng là gì? Như hiện nay chúng ta trong trường học có học vị tiến sĩ. Học vị toán học có rất nhiều khoa mục, học vị này là học vị A Di Đà Phật. Quí vị học nơi Phật A Di Đà, cuối cùng lấy được học vị là A Di Đà Phật. Đúng vậy không phải giả dối. Ở trước có chứng minh, A Xà Vương Tử, nghe Phật thuyết pháp, hướng về Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, miệng tuy không nói ra nhưng trong lòng nghĩ, chúng ta vãng sanh Thế giới Cực Lạc liền thành Phật, đều giống như A Di Đà Phật. Đó là chứng cứ.
“Đều siêu việt thường tình, nên nói không thể nghĩ bàn”. Liên Trì đại sư nói cho chúng ta bốn loại, tổng kết Thế giới Cực Lạc không thể nghĩ bàn. Ít nhất có bốn loại này.
Như Kim Cang Bát Nhã, cuối cùng dùng hai câu trong Kinh Kim Cang để làm chứng. “Kinh này bất khả tư nghị, quả báo cũng bất khả tư nghị vậy”. Đây chính là nghĩa kinh trong Kinh Vô Lượng Thọ, không thể nghĩ bàn. Quí vị y theo kinh này mà tu hành phát nguyện cầu sanh Thế Giới Tây Phương Cực Lạc. Quả báo không thể nghĩ bàn.
Chúng ta xem tiếp đoạn cuối. “Hựu tiểu bổn, y chánh nhân quả giai bất khả tư nghị”. Tiểu bổn là Kinh A Di Đà, ở đây nói đến y báo và chánh báo ở Thế Giới Tây Phương Cực Lạc, nhân quả cũng không thể nghĩ bàn.
“Sớ Sao viết: “y báo” là đồng cư tức Tịch quang, “chánh báo” là ứng thân tức pháp thân, “nhân” là bảy ngày thành công, “quả” là một đời bất thối. Quí vị sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc liền viên chứng tam bất thoái.
Liên Trì đại sư giảng trong A Di Đà Kinh Sớ Sao, y báo chánh báo, tu nhân chứng quả, đều không thể nghĩ bàn. Ở đây đã nói tường tận pháp môn này. Tôi niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ cần thời gian bao lâu? Bảy ngày thành công rồi. Đây là thật không phải giả dối.
Kinh A Di Đà nói: hoặc một ngày, hoặc hai ngày cho đến hoặc bảy ngày. Đời nhà Tống Doanh Kha pháp sư đã cho chúng ta một thị phạm, ba ngày ba đêm.
Ngày xưa tôi ở Mỹ, Châu Quảng Đại tiên sinh ở Maryland (Mã Lí Lan Châu), ông ta không có tín ngưỡng tôn giáo, bị ung thư, trước khi lâm chung ba ngày, mới nghe đến Phật A Di Đà, những người đồng tu của hội Phật Giáo Hoa phủ đi thăm ông ta, nói với ông pháp môn này, ông nghe rồi liền sinh tâm hoan hỉ, ông tin tưởng, ông liền tiếp thu, thật quí hóa! Suốt đời chưa từng tiếp xúc với Phật Giáo, vừa nghe liền tiếp thu, ba ngày sau vãng sanh tướng lành hi hữu, lúc hỏa thiêu còn lưu lại xá lợi để mọi người làm kỉ niệm, đúng là bảy ngày thành công.
Thế gian của chúng ta học Phật khó biết bao, vào được thì ít, thoái chuyển thì nhiều, sinh phiền não. Quí vị đến Thế giới Cực Lạc vĩnh viễn sẽ không thoái chuyển. Điều này cũng lại siêu việt thường tình nên đều không thể nghĩ bàn. Cho nên bất khả tư nghị quang.
Lại nữa Di Đà Yếu Giải viết: bất khả tư nghị lược có năm ý. Đây là của Ngẫu Ích đại sư, Liên Trì đại sư nói có bốn ý nghĩa, Ngẫu Ích đại sư nói có 5 ý:
Thứ nhất là “hoành siêu tam giới, bất sĩ đoạn hoặc”, rất có lý. Quí vị tu bất cứ pháp môn nào đều phải đoạn phiền não, phiền não chưa đoạn quí vị chắc chắn không thể chứng đắc, ngay cả Tiểu Thừa Tu đà hoàn, cũng phải đoạn tận 88 phẩm kiến hoặc, quí vị mới có thể chứng đắc. Cho nên ngày nay quí vị có thể đi tìm được một sơ quả tiểu thừa hay không? Tìm không ra, chưa từng nghe nói, ai chứng sơ quả chưa từng nghe qua. Đây là vị thứ thấp nhất trong Phật pháp chứng quả. Thập tín vị sơ tín Bồ Tát trong Đại Thừa, thập tín giống như tiểu học Phật Giáo, năm một của tiểu học, chúng ta đi tìm, nghiệm rằng tìm khắp cả thế giới cũng tìm không ra một người, thật đúng như vậy. Sơ quả dáng vẻ như thế nào? 88 phẩm kiến hoặc, chư Phật Bồ Tát chư vị tổ sư vì dạy học mà phương tiện khởi kiến, đem nó qui nạp làm năm loại lớn. Nói đơn giản, thứ nhất là thân kiến đoạn rồi, không còn chấp trước thân là ta, ai làm được? Nói cách khác, trong kinh Kim Cang nói: “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”, họ chứng đắc rồi, sơ quả liền chứng đắc, bắt đầu chứng đắc, càng hướng lên trên càng thâm nhập. Chúng ta có thể nói như vậy mọi người mới dễ hiểu. Sơ quả chứng đắc phần nhỏ, họ chỉ khởi tác dụng phần nhỏ, họ thực sự chứng đắc, không phải là giả. Tứ quả chứng đắc mới viên mãn, thực sự đã phá được tứ tướng.
Thứ hai là phá được biên kiến. Biên kiến là nhị biên, chúng ta đang nói là đối lập, họ không còn khái niệm này nữa, họ sẽ không đối lập với tất cả mọi người, sẽ không đối lập với tất cả các sự, cũng sẽ không đối lập với tất cả vật, tức trời đất vạn vật.
Nói cách khác, họ thực sự có thể làm được “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, không đối lập mới có thể làm được, đối lập thì làm không được.
Thứ ba thứ tư, người Trung Quốc nói là thành kiến, ai đó thành kiến rất sâu, hoặc là nói theo hiện nay là quan niệm chủ quan mạnh quá. Việc gì cũng cho ý kiến của mình là đúng, người khác luôn luôn sai lầm, quan niệm chủ quan. Phật pháp chia cái này thành hai loại lớn. Một loại là thành nhân trên nhân, một loại là thành nhân trên quả. Toàn là sai lầm. Họ buông xả rồi.
Thứ năm là không thuộc bốn loại này, tất cả cách nhìn sai lầm đều buông hết. Đây mới là Sơ quả, mới nhập môn. Y theo tiêu chuẩn này để xem, thì mấy người có thể làm được? hướng thượng thì không cần nói nữa. Pháp môn Tịnh Độ không cần đoạn hoặc. Tức là 88 phẩm kiến hoặc tối thiểu cũng không cần đoạn, quí vị liền có thể vãng sanh. Không đoạn làm sao có thể vãng sanh? Quí vị đè nó xuống, khống chế nó, làm cho nó không khởi tác dụng, thì có thể vãng sanh. Cho nên gọi là “phục đoạn”, không phải là thực sự đoạn. Không phải là diệt đoạn, là phục, đá đè cỏ nằm im dưới, dùng cái gì để đè? Dùng một câu danh hiệu Phật. Tôi niệm niệm đều là A Di Đà Phật, không để cho thứ này nó thẩm thấu vào. Không cho tạp niệm, không có hoài nghi. Công phu niệm Phật này liền có thể làm cho những vọng tưởng này, cách nhìn sai lầm, cách nghĩ sai lầm đều đè bẹp nó. Tôi không nghĩ gì nữa, chỉ nghĩ A Di Đà Phật, chỉ nghĩ Thế giới Cực Lạc. Thế giới Cực Lạc ở đâu? Chính là Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Vô Lượng Thọ là sách thuyết minh về Thế giới Cực Lạc, là hướng dẫn viên của Thế giới Cực Lạc giới thiệu Thế giới Cực Lạc. Ngày ngày tôi nghĩ đến điều này, không nghĩ gì khác nữa. Tất cả đều buông hết, quí vị sẽ thành công! Quí vị xem điều này hay biết bao. Trong tám vạn bốn ngàn pháp môn làm gì có pháp môn tiện lợi như thế này? Chúng ta không tu pháp môn này, mà tu bất kỳ pháp môn nào khác, thật lòng mà nói, đều không thể thành tựu ngay trong đời này, quí vị không làm được. Chỉ có pháp môn này quí vị mới có thể làm được, hơn nữa thành công lại vô cùng thù thắng, thực sự không thể nghĩ bàn.
Thứ hai, ở Tây phương cực lạc đầy đủ bốn độ, không phải tiệm chứng. Đây là cảnh giới Hoa Nghiêm, một đời, tất cả các đời, tứ độ tam bối cửu phẩm, không phải là từng bậc cấp từng bậc cấp hướng lên trên, không phải vậy, quí vị đều đạt được. Vì sao vậy? Vì tứ độ tam bối cửu phẩm của nó là tại trong một phòng học, giống như lên lớp vậy, cùng một phòng học, quí vị đều nhìn thấy được. Điều này rất hiếm gặp, mười phương thế giới không có. Cũng giống như trường học thông thường quí vị không nhìn thấy, lớp một thì phòng học của lớp một, phòng học của lớp hai, phòng học của lớp ba, nó không phải vậy, nó là một phòng học lớn, đều cùng nhau lên lớp. Tôi ví dụ như vậy quí vị sẽ dễ hiểu. Thâm vị Bồ Tát, thập địa Bồ Tát, đẳng giác Bồ Tát đều cùng với nhau. Quí vị nghe không hiểu họ sẽ nói cho quí vị, thuận lợi biết bao! Cho nên thế giới Tây Phương chính xác có tứ độ. Tứ độ là một chứ không phải hai. Cho nên mỗi mỗi đều là A Duy Việt Chí Bồ Tát.
Thứ ba, chỉ trì danh hiệu không tu các phương tiện thiền quán. Đây là phương pháp tu hành, phương pháp chỉ cần niệm một câu Nam mô A Di Đà Phật này, không cần thiền quán, tất cả những phương pháp đều không cần dùng.
Lúc chúng tôi thành lập Tịnh Tông học hội, trong các môn thực hành, chúng tôi định ra năm môn học, năm môn học đều dùng một câu A Di Đà Phật viên mãn. Năm môn đó ý nghĩ như thế nào? Chúng ta thân thể vẫn còn ở thế gian, lúc còn ở thế gian vẫn phải ứng phó với người thế gian, tuân thủ năm nguyên tắc này.
Thứ nhất là Tam phước, tịnh nghiệp tam phước là trong Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh nói: hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự thầy tổ, từ tâm không giết, tu mười thiện nghiệp, đây là điều thứ nhất.
Điều thứ hai là, thọ trì tam qui, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi.
Điều thứ ba là phát bồ đề tâm, tin sâu nhân quả, đọc tụng Đại Thừa, khuyến tấn hành giả. Đây là điều cần phải tuân thủ. Đối người, đối sự, đối vật, đều phải cẩn thận như vậy. Nó là nguyên tắc chỉ đạo tối cao của Tịnh Tông, không thể vi phạm. Tôi phải hiếu dưỡng cha mẹ như thế nào? Tôi nhất tâm niệm Phật, đem công đức niệm Phật hồi hướng cho cha mẹ, hồi hướng cho thầy tổ, hồi hướng cho tất cả chúng sanh. Như vậy là đúng rồi. Đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, đồng hạnh với Phật A Di Đà. Cha mẹ ở đời nay có phải tận hiếu không? Đương nhiên rồi. Vì sao vậy? Quí vị là đệ tử nhà Phật. Đệ tử nhà Phật từ hiếu đạo mà đặt nền móng cơ sở. Quí vị không thể trọn hiếu, công phu tu tập của quí vị liền bị khiếm khuyết, tức không viên mãn rồi. Điều căn bản mà bị chướng ngại, nên chướng ngại này lớn lắm. Thọ trì tam quy, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi, đó là nêu tấm gương tốt cho mọi người thấy, làm cho xã hội đại chúng biết rằng người học Phật là người tốt, học Phật không tồi. Xã hội đại chúng tán thán Phật pháp, đối với chánh pháp cửu trú, tiếp dẫn chúng sanh quí vị đã cố gắng hết lòng rồi. Nếu như quí vị không làm, để cho xã hội đại chúng nhìn thấy hình ảnh gì? thấy người học Phật đều là tự tư tự lợi. Những việc tốt, việc làm thiện của thế gian cần phải làm thì chúng ta không chịu làm, tâm thái tự tư tự lợi này không thể vãng sanh. Một ngày niệm 100.000 lần danh hiệu Phật, cổ nhân nói rằng hét rách cổ họng cũng hoài công. Tam phước không thể không làm. Trong phước thứ nhất, hiếu thân tôn sư phải làm như thế nào? Đệ Tử Quy, từ tâm không giết là Cảm ứng thiên, thêm Thập thiện nghiệp, là ba cái gốc, không thể không biết, đây là điều căn bản.
Lục hòa, không làm được lục hòa, quí vị sẽ phá lục hòa. Tội phá lục hòa là tội vô gián địa ngục, phá hòa hợp Tăng, phải tu lục hòa. Gia đình hòa thuận, xã hội hòa thuận, quốc gia hòa thuận, thế giới hòa thuận. Đối với mọi người, sự việc đều phải hòa thuận.
Những năm gần đây chúng to thường khuyên nhủ mọi người, dùng chỉ bốn từ đơn giản “thành kính khiêm hòa”, để xử sự, đối người, tiếp vật. Chân thành, cung kính, khiêm nhường, hòa thuận. Thực tế đi vào sáu hòa kính, thực tiễn tam học. Tam học là chuẩn mực để chúng ta cầu học. Chắc chắn là nhờ giới được định, nhờ định khai huệ. Người niệm Phật chúng ta các duyên đều buông xuống, nhất tâm chuyên niệm A Di Đà Phật, đó là giới. Làm theo đúng như vậy, làm vài năm sẽ được định. Niệm Phật tam muội xuất hiện rồi. Tam muội đạt được rồi, tôi tin rằng người thiện căn sâu dày hai ba năm sẽ khai ngộ. Người thiện căn mỏng tôi tin rằng bảy tám năm cũng sẽ khai ngộ.
Hai môn học cuối cùng chính là lục độ và mười nguyện của Phổ Hiền. Niệm niệm tương ưng với nó, niệm niệm không trái với nó, quí vị thực sự là đệ tử đức Di Đà. Bởi vì Thế giới Cực Lạc là thế giới Phổ Hiền. Quí vị xem phẩm thứ hai của kinh này “ đức tôn Phổ Hiền”, nói rõ người ở Thế giới Cực Lạc đều tu theo đức của Phổ Hiền. Cho nên Thế Giới Tây Phương Cực Lạc là thế giới của Phổ Hiền Bồ Tát, cũng chính là thế giới mười đại nguyện vương của Phổ Hiền Bồ Tát. Dùng một câu A Di Đà Phật, nhất tâm chuyên niệm, đều hoàn thành được năm khoa mục này. Thực tiễn một cách viên mãn trong cuộc sống hằng ngày. Điều này không thể nghĩ bàn! Niệm Phật phải niệm như thế nào, chúng ta không thể không biết.
Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
