Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa

HẾT TẬP 285

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 285 PAGE 1

Tập 286

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 17.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 344, bắt đầu xem từ hàng thứ nhất.

“Bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc”. Hai câu này là kinh văn. Dưới đây là chú giải của Niệm lão.

“Kế” nghĩa là so đo chấp trước vậy. Trong kinh Phật thường dùng đến chữ này, chính là so đo mà chúng ta thường nói. Phật Pháp nói là chấp trước, chấp trước chính là so đo. Cho nên so đo từng chút là chấp trước nghiêm trọng.

Khổ, “bất kế chúng khổ”. Khổ, trong Phật Địa Kinh quyển thứ năm nói: “bức não thân tâm gọi là khổ”. Dùng cách nói hiện nay chính là áp lực, áp lực về tinh thần, áp lực về môi trường vật chất, đây gọi là khổ.

“Chúng khổ”, là khổ nhiều, khổ quá nhiều. Kinh Phật phân loại nó có nội khổ và ngoại khổ. Nội chính là thân thể. Ngoại là hoàn cảnh của quí vị, gây áp lực cho quí vị.

“Tam khổ” là danh từ chuyên môn của Phật học. Nó phân khổ thành ba loại lớn. Chữ khổ sau là danh từ “khổ khổ, hoại khổ, hành khổ”. Chữ trước là động từ, thuộc về thân tâm khổ não là loại khổ này, gọi là khổ khổ. Trong khổ khổ lại chia thành tám loại, sanh lão bệnh tử đây là khổ khổ. Trong hoàn cảnh, có cầu bất đắc khổ, có oán tắng hội khổ. Oan gia đối đầu, những thứ không thích, không muốn nhìn thấy, không muốn nghe đến lại cứ khiến cho quí vị thường thấy, thường nghe, loại này gọi là oán tắng hội. Ái biệt ly, yêu thích, người yêu thích, việc yêu thích, hi vọng thường xuyên có thể ở cùng nhau, lại cứ phải rời xa, gọi là ái biệt ly khổ. Đây đều thuộc về khổ trên hoàn cảnh. Ngoài ra một loại khác là ngũ ấm xí thạnh khổ. Ngũ ấm này trong ngoài đều có, sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Sắc là vật chất, bao gồm cả thân thể. Thân thể có bệnh đau, đây đều là thân khổ. Tinh thần, thọ, tưởng, hành, thức, cảm thọ của quí vị, ý niệm của quí vị, những khổ này nó vĩnh viễn không rời xa quí vị, mọi lúc, mọi nơi đều gặp phải. Nó sẽ không dừng lại, đây gọi là hành khổ. Cuối cùng là thức, thức chính là khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước của quí vị, cho nên hợp lại là tám loại khổ. Trong kinh Phật thường nói: con người ở đời, tám khổ nung nấu.

Dưới đây nói, phân loại khác nhau, đều biểu thị khổ có nhiều loại. Bồ Tát hiểu thấu tất cả các khổ đều là hư vọng. Câu nói này quan trọng. Phàm có hình tướng đều là hư vọng. Tướng của tám khổ, tướng của hai khổ, tướng của ba khổ, rốt cuộc đều không thể nắm bắt. Ai đang chịu những khổ này? Thân thể, thân thể không phải là ta, đạo lý này rất sâu sắc. Tôi trên tinh thần chịu khổ, tinh thần cũng không phải là ta. Ta rốt cuộc là gì vậy? Ta có hay không? Thật có. Linh tánh là ta, nhưng không ai biết. Trong thế gian người thông minh một chút, họ cho rằng linh hồn là ta, cũng coi như rất tốt rồi. Linh hồn phải chăng là ta? Là ta, là cái ta mê hoặc điên đảo. Linh tánh mê rồi thì gọi là linh hồn, linh hồn không ra khỏi luân hồi. Phạm vi hoạt động của nó có giới hạn. Phạm vi của lục đạo tương đối lớn, phía trên đến 28 tầng trời, phía dưới đến A tỳ địa ngục. Không gian hoạt động lớn nhiều rồi, nhưng nó không ra khỏi lục đạo. Linh tánh thì vượt ra rồi, linh tánh vượt ra khỏi nó đến thập pháp giới, siêu việt hơn nữa đó chính là khắp pháp giới hư không giới, nó không còn bị chướng ngại nào nữa. Trong linh tánh thời gian và không gian đều không còn nữa. Nói cách khác, nó không có quá khứ, không có vị lai. Không có không gian tức là không có khoảng cách, nó không có xa gần. Ngạn ngữ nói: “vô viễn phất giới”. Lời này là thật, không phải là giả. Biên tế của vũ trụ nó nhìn thấy ở ngay trước mắt.

Dạy học của Phật pháp không có gì khác, mục tiêu cuối cùng là dạy chúng ta trở về tự tánh. Trở về tự tánh, tự tánh vốn đủ trí tuệ hiện tiền, năng lực hiện tiền, gọi là vạn đức vạn năng. Năng lực hiện tiền, nghĩa là không có việc gì quí vị làm không được, không có sự việc gì quí vị không biết, đó là trí tuệ. Không có sự việc gì quí vị làm không được đây là năng lực. Ngoài ra còn có tướng tốt, tự thân của quí vị và hoàn cảnh của quí vị vô cùng đẹp đẽ, trong đó tìm không ra khiếm khuyết, đây là hiển lộ từ tánh đức viên mãn. Chính là thế giới Cực Lạc trong kinh nói, thế giới Hoa Tạng trong Kinh Hoa Nghiêm nói, đều là bản năng của tự thân hiện ra. Môi trường hiện tại của chúng ta chưa rời khỏi bản năng, vì sao biến thành như vậy? Vì mê mất tự tánh, hình tướng này liền bị bẻ cong, chỉ cần chúng ta sửa đổi tâm thái lại, cũng chính là ý niệm, ý niệm khôi phục bình thường, môi trường bên ngoài hoàn toàn liền bình thường. Đây không phải là việc khó. Khó ở chỗ hiểu được chân tướng sự thật, sự việc này khó.

Sáu mươi năm trước đại sư Chương Gia dạy tôi, Phật pháp đích thực là biết khó hành dễ. Hành là gì? Chính là buông bỏ. Tôi và đại sư ngày đầu tiên gặp mặt, ngài liền dạy tôi nhìn thấu, buông bỏ. Nhìn thấu là biết, khó! Buông bỏ dễ dàng. Chỉ cần quí vị chịu buông bỏ cảnh giới lập tức được nâng cao, lập tức có thể khôi phục bình thường.

Chướng ngại là gì? Chướng ngại là chúng ta sợ khổ, chúng ta ghét sự khổ này. Dục vọng của chúng ta nhiều quá, dục vọng không buông bỏ được. Đây là chướng ngại, là chướng ngại làm đọa lạc. Là nhân tố làm cho tánh đức bị tà vạy. Những thứ này nhất định phải hiểu, không nên so đo, không nên chấp trước. Quí vị tự tại rồi. Người thời nay nói quí vị giải phóng được rồi.

Bồ Tát hiểu rõ tất cả các khổ đều là hư vọng. Chẳng những khổ là hư vọng, mà lạc cũng là hư vọng. Lạc của cực lạc không phải là lạc của khổ lạc. Lạc trong khổ lạc là tương đối, không phải là thật, không phải là chân lạc. Đó là khổ tạm dừng lại một chút, quí vị cảm thấy rất khoái lạc. Thí dục như thân thể này của chúng ta, thân thể này không phải là thứ gì tốt đẹp, thân là gốc khổ. Thân thể tôi không khổ mà. Không sai, quí vị ăn no rồi, quí vị không biết khổ. Nếu như một ngày quí vị không ăn cơm, vậy là đói rất khổ sở, hai ngày không ăn thì càng khổ hơn. Khổ là thật, lạc là giả. Bụng đói rồi ăn cơm vào rất khoái lạc, ăn một bát rất khoái lạc, ăn hai bắt vẫn rất tốt, bảo quí vị ăn hai mươi bát, ba mươi bát lạc liền biến thành khổ rồi. Lạc sẽ biến thành khổ, lạc đó là giả. Khổ vĩnh viễn sẽ không biến thành lạc, khổ này là thật. Đánh quí vị một roi quí vị rất đau, đau khổ, đánh quí vị 100 roi quí vị càng khổ hơn, sẽ không biến thành lạc. Khổ sẽ không biến thành lạc, lạc sẽ biến thành khổ, gọi là vui quá hóa buồn! Người thích khiêu vũ, rất tốt, khiêu vũ rất khoái lạc, bảo quí vị nhảy bảy ngày bảy đêm quí vị phải la lên cứu mạng rồi. Lạc sẽ biến thành khổ, điều này là chắc chắn. Đây đều không phải là thật, nó là giả. Khổ lạc hai bên đều là khổ. Hai bên đều xa lìa mới là lạc. Cho nên lạc của Cực lạc đó rất ít người có thể lãnh hội được. Lạc đó là gì? Tâm thanh tịnh là lạc, trí tuệ chân thật là lạc. Đem lại lợi ích cho chúng sanh là chân lạc. Câu nói này chính là Bồ Tát đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn, người khác có khó khăn, đưa tay ra cứu giúp họ, cứu tế họ, đây là việc lạc. Cho nên phải hiểu được tất cả pháp thế xuất thế gian, chân tướng của nó là vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc. Quí vị thực sự nhìn thấu, tự nhiên liền buông bỏ được. Buông bỏ chính là đắc đại tự tại!

Dưới đây tiếp tục nói: “tất cánh bất khả đắc”, tất cánh là cứu cánh, “nên có thể an nhẫn, trú nơi bình đẳng”. Bồ Tát hiểu rõ, Bồ Tát thấy được chân tướng sự thật, cho nên Bồ Tát sẽ không vì bản thân, bản thân không có việc gì mới thực sự có thể làm được, toàn tâm toàn ý phục vụ cho chúng sanh khổ nạn. Tuy là vì chúng sanh khổ nạn phục vụ, nhưng Bồ tát không thấy vất vả. Vì sao không có vất vả? Họ buông bỏ cái ta rồi. Họ không còn chấp trước ta, không còn so đo về ta nữa. Không có ta thì ai đang chịu khổ? Tìm người chịu khổ liễu bất khả đắc. Chúng ta ngày nay làm việc, vì sao cảm thấy rất vất vả? Bởi vì quí vị còn chấp trước cái thân này, tôi làm nhiều việc như vậy tôi rất mệt. Vọng niệm đang làm mê mờ, cảnh tùy tâm chuyển, quí vị có ý niệm này, thân thể này liền cảm thấy có mệt, mệt mỏi, liền cảm thấy không thoải mái nữa, vì quí vị còn chấp trước thân này là ta.

Bồ Tát, chúng ta nếu như thực sự hiểu rõ rồi, Bồ Tát là bận rộn không phải là vui lắm sao. Đối tượng của họ là chúng sanh hữu duyên trong khắp pháp giới hư không giới. Quí vị nói xem, trước khi họ chứng đắc Bồ Tát là phàm phu, ở trong lục đạo, đời đời kiếp kiếp cùng tất cả chúng sanh kết biết bao là nhân duyên? Bất luận là thiện duyên hay là ác duyên, cho dù chỉ có tiếp túc cũng là người có duyên. Chứng đắc quả vị Bồ Tát, thành Phật rồi, những chúng sanh này có cảm họ tự nhiên liền có ứng. Cảm là gì? Tín hiệu mà họ phóng ra bất luận là ý niệm, là thân thể, thân thể là vật chất, vật chất nó có tần suất, những tín hiệu này Phật Bồ Tát đều nhận được. Nhận được liền có ứng, liền có hồi ứng. Từ đây chúng ta có thể lãnh hội được công việc của Bồ Tát vô cùng bận rộn. Mỗi ngày thu nhận tin tức là không thể tính kể. Họ đều có hồi ứng.

Ứng có hiển ứng, có minh ứng. Hiển ứng làm cho quí vị cảm nhận được, quí vị nhìn thấy, nghe thấy, tiếp xúc được. Minh ứng, chúng ta nói âm thầm đến phù hộ cho quí vị. Bản thân quí vị không biết, quí vị cảm nhận không được, không có thứ gì không ứng. Minh ứng nhiều, hiển ứng ít. Nếu quí vị nói chúng ta khởi tâm động niệm Phật Bồ Tát không biết, có lý gì lại như vậy?

Bản thân chúng ta tự tu hành, sau khi chứng đắc đại vị này, thì hoàn toàn rõ ràng. Cảnh giới mà chúng ta chứng đắc, mở kinh quyển ra đối chiếu, hoàn toàn giống với điều trong kinh nói, gọi là chánh tri chánh kiến. Cảnh giới này của quí vị là chân thật, không phải là giả, không phải là tà tri tà kiến.

Cho nên Bồ Tát năng an nhẫn. Trên thực tế an nhẫn là nói cho chúng ta nghe, Bồ Tát còn có ý niệm an nhẫn này thì họ là phàm phu. Ý niệm cũng không còn nữa. Cảnh giới mà họ trú đích thực là thanh tịnh bình đẳng giác, không khởi tướng thanh tịnh bình đẳng giác. Những lời này đều là bất đắc dĩ nói cho chúng ta nghe. Trong cảnh giới của họ là không nói mà nói, nói mà không nói, cho nên họ không mệt. Cũng có nghĩa là, nói và không nói nhị biên đều không dính. Đây mới gọi là chân thanh tịnh. Từ đó cho thấy, “bất kế chúng khổ”, lời này cũng là đối với chúng ta mà nói. Bồ Tát bất luận là trong tâm, hay trên hành vi đều không có khổ lạc, căn bản là không có. Trong tâm không có ý niệm này, trên thân thể sẽ không có những cảm xúc này. Khổ lạc không có loại cảm thọ này. Đây gọi là chân lạc. Nói là “nhị biên bất trước, trung đạo bất tồn”. Đây là cảnh giới vốn có trong tự tánh thanh tịnh. Đây là “bất kế chúng khổ”.

Chúng ta có thể lãnh hội được, thế gian này không có sự việc khổ lạc gì. Giống như Plank đã nói thế gian này căn bản là không có vật chất. Ở đây đức Phật nói căn bản là không có chuyện khổ lạc gì. Vật chất là môi trường vật chất, khổ lạc là môi trường tinh thần. Tinh thần và vật chất đều không có. Hiện tượng có, hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần có. Hiện tượng này là giả, không phải là thật. Hiện tượng đích thực là liễu bất khả đắc, rốt ráo không tịch. Đây là cảnh giới thánh triết Phật Bồ Tát chứng đắc được. Giới khoa học hiện tại cũng chạm đến một chút bên lề rồi. Đối với vật chất và tinh thần họ biết được, là bất khả đắc. Nó là từ cực kỳ vi tế, cực kỳ nhanh chóng, trong tần suất chấn động sản sanh huyễn tướng. Kiểu chấn động này khoa học gọi là năng lượng. Hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần đều là từ năng lượng sản sanh ra. Năng lượng khắp pháp giới hư không giới, năng lượng là tướng động, tuyệt đối không phải là tự tánh. Tự tánh là như như bất động, bất sanh bất diệt. Chấn động cực kỳ vi tế là gì? Danh từ trong Phật pháp gọi là nghiệp tướng của A lại da. Nghiệp chính là động, tiêu biểu cho động. Cho nên gọi là nhất niệm vọng động. Phật pháp nói rất hay, một niệm động đó cũng là hư vọng, cũng không phải là chân thật. Gọi là nhất niệm vọng động, nhất niệm bất giác. Bất giác chính là động, giác chính là bất động. Thiền định là giác, trí tuệ là giác. Thiền định là thể của trí tuệ, trí tuệ là tác dụng của thiền định. Có thể, có dụng. Cho nên tâm bất động khởi tác dụng chính là trí tuệ. Tâm nếu như động rồi khởi tác dụng gọi là phiền não. Hiện nay chúng ta gọi tri thức, khởi tác dụng là tri thức. Tâm bất động khởi tác dụng gọi là trí tuệ. Sai biệt chính tại đây vậy. Bất động là chân tâm, động là vọng tâm, vừa động gọi là A lại da. Thực sự có thể hiểu rõ ràng về chân tướng sự thật, thì không kể các khổ nữa. Nói cách khác, bất luận là hoàn cảnh như thế nào, quí vị đều có thể sống rất hạnh phúc, rất an vui. Hạnh phúc an vui không liên quan gì đến hoàn cảnh bên ngoài. Quí vị thực sự đạt được lạc rồi! Quí vị đối với tất cả mọi hoàn cảnh, quí vị đều nhận biết một cách rất rõ ràng, rất thấu đáo. Đều là do tâm niệm chúng sanh thiện niệm, bất thiện niệm, vô ký niệm mà biến hiện ra. Đây tức là nói tất cả pháp từ tâm tưởng sanh. Trên thực tế là tâm tưởng đang ở đó làm chủ. Tất cả những hiện tượng vật chất, hiện tượng tinh thần đều từ ý niệm, ý niệm đang làm chủ. Ý niệm tạp quá, nhiều quá rồi. Trong Hoàn Nguyên Quán nói “xuất sanh vô tận”, chính là hiện tượng này.

Cho nên giáo dục quan trọng. Chúng ta thấy thế giới Hoa tạng trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói, thấy Thế giới Cực Lạc trong Kinh Vô Lượng Thọ đã nói, đẹp đẽ đến cực điểm! Nguyên nhân là gì? Cư dân trong thế giới này một ác niệm cũng không có, một tạp niệm cũng không có. Nguyên nhân ở đây vậy. Có nhân tức có quả, cho nên trong thế giới của nó tốt đẹp, trong thế giới này tìm không thấy một điểm khiếm khuyết nào. Hiểu rõ được đạo lý này, trên thế giới chúng ta nếu như ai cũng giác ngộ, cũng trở về tự tánh, thì cũng giống như thế giới Cực Lạc vậy, không có một tạp niệm, không có một ác niệm, thế giới này của chúng ta sẽ không khác gì thế giới Cực Lạc. Từ cho thấy, trong thái không này, mỗi một tinh cầu đều có thể biến thành thế giới Cực Lạc. Mỗi một tinh cầu cũng có thể biến thành ta bà uế độ, giống như nơi ở của chúng ta vậy. Giác và mê trong tâm người, Phật Bồ Tát từ bi, ứng hóa tại thế gian giúp chúng ta giác ngộ.

Cứu tế bần khổ, trong kinh Phật thường nói. Bần đó không phải là cuộc sống vật chất, cuộc sống vật chất nghèo khổ chẳng là gì. Nghèo khổ về tri thức đó mới thực sự là vấn đề lớn lao. Cho nên Phật cứu tế nghèo khổ dùng những gì? Dùng dạy học. Giúp quí vị nhận biết được chân tướng của nhân sanh vũ trụ. Quí vị thực sự nhận thức được rồi, ý niệm vừa thay đổi, môi trường của quí vị liền chuyển được. Một người giác ngộ, một người được thay đổi. Người một nhà giác ngộ, cả nhà quí vị thay đổi. Người trong một vùng của quí vị giác ngộ, trong một vùng này liền được thay đổi, đây là sự thật, không phải là giả.

Trước đây, chúng ta ở trong điển tịch của Thánh hiền, trong kinh quyển tìm thấy những lý luận này, những phương pháp này, bản thân chúng ta y giáo tu hành. Hai chữ tu hành này cũng phải làm cho rõ ràng. Tu là sửa cho ngay, hành là hành vi. Rất nhiều cách nhìn, cách nghĩ của chúng ta sai; cách nói, cách làm cũng sai, đem những hành vi này tu chánh trở lại. Tiêu chuẩn là giáo huấn của Thánh hiền. Đích thực bản thân chúng ta thay đổi, thực sự lìa khổ được vui. Cũng chính là đối với khổ lạc không còn so đo, không còn chấp trước nữa, thế nào cũng tốt, không có thứ gì không tốt. Thật tốt, thật an vui. Thuận cảnh nghịch cảnh, thiện duyên ác duyên không có thứ gì là không tốt, từ chỗ 53 lần tham học mà học được. Những đạo lý này, những phương pháp này giáo huấn làm thế nào để thực tiễn vào trong cuộc sống hằng ngày. Đọc 53 lần tham học đã hoàn toàn hiểu rõ được, biết dùng rồi. Cả nhà quí vị có thể chuyển, vậy thì gia đình quí vị thực sự là gia đình Bồ Tát rồi. Cũng chính là gì? Là gia đình giác ngộ. Trong kinh Phật gọi là nhà của người giác. Khác nhau rồi!

Dưới đây nói, “thiểu dục giả, bất đa cầu dã”. Được ít không hối hận, thiểu dục tri túc, người này nhất định rất hạnh phúc, nhất định rất an vui. Họ không tranh với người, không cầu ở đời. Thứ cuộc sống cần đến thực sự không nhiều. Tâm địa càng thanh tịnh, thân thể càng mạnh khỏe, thực sự là ít bệnh ít não. Ít bệnh, rất ít khi sanh bệnh. Ít não, họ rất ít phiền não. Làm sao mà họ không an vui được?

Trong cổ thư Trung Quốc có ghi chép: đất năm mẫu có thể nuôi dưỡng một gia đình. Một gia đình ăn mặc có thể bảo đảm được, có thể ăn no, có thể mặc ấm. Mẫu của nước ngoài rộng hơn mẫu của Trung Quốc. Một mẫu nước ngoài là sáu mẫu của Trung Quốc, vậy Trung Quốc nói nhà năm mẫu, còn chưa đến một mẫu của nước ngoài. An bần lạc đạo!

Nhiều năm như vậy, chúng tôi cũng đi rất nhiều rất nhiều nơi rồi. Đến Úc châu cảm thấy phổ biến người Úc châu tri túc thường lạc. Tôi mười năm trước di dân đến đây, nhưng qua lại với người Úc châu hơn 20 năm rồi. Ngày xưa mỗi năm tôi đều đến đây giảng kinh một lần, ở lại khoảng một tháng, rất có duyên với Úc châu. Chính thức di dân đến bên này, ở đây xây dựng đạo tràng, di dân đến nơi này đã mười năm rồi. Người Úc châu tri túc thường lạc. Lúc mới đến nhìn thấy phong tục bên này, cửa hàng, buổi sáng dường như 11 giờ mới mở cửa buổi chiều 5 giờ đã đóng cửa, nghĩa là không buôn bán nữa. Ngày thứ bảy, chủ nhật không làm ăn buôn bán. Họ rất biết cách hưởng thụ, hưởng thụ lạc thú đại tự nhiên. Không làm ăn buôn bán đóng cửa đi du lịch. Họ không cần kiếm tiền. Có một chút tiền cuộc sống có thể sống được là mãn túc rồi. Khác với người ở những nơi khác. Người ở những nơi khác là kiếm tiền xếp vào số một. Người bên này là hưởng thụ đặt lên hàng đầu, kiếm tiền không quan trọng. Đây là một nơi tốt, nhân gian Tịnh Độ, thế giới Cực Lạc.

Mấy năm gần đây, nước ngoài di dân đến nơi này đông rồi, những phong tục không tốt của nước ngoài kia, dần dần cũng mang đến. Hiện nay chúng ta thấy có một số cửa hàng ban đêm vẫn còn mở cửa, mở đến 9 giờ đêm, trước kia không có. So với mười năm trước hình như phóng khoáng hơn một chút rồi. Nhưng so với những đô thị khác trên thế giới thì cũng còn tốt hơn rất nhiều. Nông thôn ở nơi đây trên cơ bản không có thay đổi. Nhân dân vô cùng chất phác, thật thà trung hậu. Công việc của họ tuy thời gian không nhiều, nhưng công việc của họ vô cùng chăm chỉ. Đây là truyền thống vô cùng tốt đẹp của họ.

Kinh Di Giáo nói: “người thiểu dục, tức không siểm nịnh để cầu ý người khác”. Siểm khúc là nịnh hót người khác. Người dục vọng nhiều họ mong cầu nhiều, họ sẽ có những tâm thái không tốt này, người ít muốn họ sẽ không như vậy, vì sao? Vì không cầu đối với người, không tranh với người, không cầu ở đời. Xử sự đối người tiếp vật có tâm thành kính. Có tâm quan tâm lẫn nhau, có tâm kính ái, có quan niệm hợp tác với nhau. Những điều này đều là bản tánh của con người, không dạy mà đều có. Những đồng tử thông thường, quí vị xem trẻ em chúng cùng vui đùa với nhau, quí vị sẽ nhìn thấy được. Hiện nay vấn đề nghiêm trọng rồi. Thế hệ của chúng tôi tuổi thơ sống tại nông thôn, trẻ con chơi đùa cùng nhau, không ai dạy cả, đều biết quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau. Điều này không giả tí nào. Hàng xóm, trẻ con xóm bên cạnh đều giống như anh chị em không có gì khác. Hiện nay vấn đề nảy sinh rồi. Vấn đề này nguyên nhân là gì? Nguyên nhân là trẻ con bị truyền hình dạy cho hư rồi. Lên tiểu học, sáu bảy tuổi vào tiểu học, lên tiểu học đã chơi vi tính, nên bị mạng internet dạy hỏng rồi. Rất nhỏ chơi cùng nhau đã có chỗ hư, chúng có lòng dạ hư hỏng, muốn lợi dụng người khác, muốn khống chế người khác, cướp đoạt những thứ người khác yêu thích. Đây là nguyên nhân căn bản làm xã hội động loạn. Hai mươi năm sau, những đứa trẻ này lớn lên, phục vụ trong xã hội, xã hội sẽ trở thành xã hội như thế nào, chúng ta có thể tưởng tượng ra được. Nếu như bây giờ không hồi tâm, không tìm lại những thứ của lão tổ tông, thực sự là ngày tận thế đến giống như người nước ngoài đã nói vậy, ngày tận thế không thể nào tránh khỏi.

Chúng ta như vậy mới thực sự tỉnh ngộ trở lại, hiểu rõ được rồi, mấy ngàn năm xã hội an định hòa bình là do lão tổ tông dạy ra được. Họ thân hành ngôn giáo, dạy chúng ta luân lý, luân lý là dạy chúng ta hiểu được mối quan hệ giữa người với người, mối quan hệ giữa người và môi trường tự nhiên, mối quan hệ với động thực vật, mối quan hệ với trời đất quỷ thần, mối quan hệ với sơn hà đại địa, đều thuộc về luân lý. Mối quan hệ làm rõ ràng rồi, trong cuộc sống hằng ngày làm thế nào để ứng đối, đây là đạo đức. Phải tuân thủ quy luật đạo đức, ngũ thường, tứ duy, bát đức, đây là quy luật đạo đức. Phải còn biết được đạo lý nhân quả, thiện nhân thiện quả, ác nhân ác báo. Nhân quả từ đâu mà có? Lúc nào bắt đầu có nhân quả? Trong Phật pháp nói với chúng ta vũ trụ, sinh mạng, vạn vật, nhân quả là đồng thời phát sanh. Thuật ngữ trong kinh Phật là “nhất niệm bất giác”, đồng thời phát sanh. Niệm thứ nhất không có nguyên nhân, cho nên Phật pháp cho nó một danh từ, gọi là vô thỉ vô minh. Không những không có nguyên nhân, nói lời chân thật với quí vị, nó không có bắt đầu. Lời này là sự thật.

Lúc chúng tôi còn trẻ học Phật pháp, đối với vô thỉ vô minh luôn có mê hoặc. Vô thỉ dường như là thời gian lâu quá, xa quá, tìm không ra khởi nguyên của nó, đây là vô thỉ. Kỳ thực chúng tôi đã toàn hiểu sai hết ý nghĩa. Vô thỉ chính là lời trên chữ nghĩa, căn bản không có bắt đầu, điều này khó hiểu quá, huyền bí quá. Rõ ràng có làm sao lại nói vô thỉ? Đến lượng tử mới đem vấn đề này giải quyết được. Plank nói vật chất này không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng vật chất cách nói này và cách nói của Phật pháp vô thỉ vô minh là giống nhau. Quí vị nói nó có, nó đã không còn nữa. Quí vị nghĩ xem, trong một giây sanh diệt 1600 triệu lần. Quí vị lấy một lần đó thì quí vị làm sao mà nhìn thấy nó được? Trong một giây mà có 1600 triệu lần sanh diệt. Tôi bây giờ bảo quí vị đem một lần sanh diệt đó nói ra, một lần sanh diệt, nói không ra được. Lúc tôi nói một câu nói không biết có bao nhiêu triệu lần sanh diệt qua đi rồi. Quí vị nói nó diệt, nó lại sanh rồi, quí vị nói nó sanh, nó lại diệt rồi. Có thể nói sanh diệt đồng thời. Quí vị tìm sanh diệt thì tìm không ra. Khi nào vậy? Ngay tại đây, chính là đây. Căn bản là không có quá khứ vị lai, lớn mà không ngoài, nhỏ mà không trong, chính là đây. Vì sao chúng ta không cảm nhận được? Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, những phiền não này chướng ngại, làm chướng ngại chân tướng sự thật. Điều này Phật nói rõ ràng rồi. Nói cách khác, chỉ cần chúng ta đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước buông bỏ, chân tướng sự thật này quí vị liền thấy được, quí vị đã thực sự thể hội được rồi, ai buông bỏ người đó chứng đắc. Không thể hoàn toàn buông bỏ cũng không sao, phân đoạn buông bỏ. Đây là phương pháp mà đức Phật dạy học, phương tiện thiện xảo của việc dạy học. Buông bỏ chấp trước xuống trước, tức là đừng so đo nữa. Tất cả đều không chấp trước, cảnh giới của quí vị chính là tứ thiền bát định. Quí vị đối với lục đạo toàn nhìn thấy được rồi. Ngoài lục đạo ra thì không được, quí vị vẫn còn chướng ngại, tiếp tục buông bỏ phân biệt, chẳng những không còn chấp trước, ý niệm phân biệt cũng không còn nữa. Quí vị liền nhìn thấy thập pháp giới. Cũng tức là nói những huyễn tướng hư vọng này quí vị đều hiểu rõ được rồi. Tâm tánh năng hiện quí vị vẫn chưa rõ ràng. Tiến thêm một bước nữa, buông bỏ khởi tâm động niệm, mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mắt tai mũi lưỡi thân ý sáu căn, đối với cảnh giới bên ngoài sắc thanh hương vị xúc pháp, căn trần tiếp xúc không khởi tâm, không động niệm, cảnh giới rõ ràng, rõ ràng thấu suốt là trí tuệ, như như bất động là thiền định. Không khởi tâm không động niệm là tự tánh bổn định. Mỗi người đều có. Quí vị khôi phục được rồi, trong Phật pháp nói quí vị thành Phật rồi. Thành Phật không phải là gì khác, chính là khôi phục kiến tánh, kiến tánh gọi là thành Phật. Thành Phật chính là trở về tự tánh. Trong tự tánh có vô lượng trí tuệ, vô lượng đức năng, vô lượng tướng hảo. Lúc này tất cả đều hiển hiện ra rồi. Lúc không hiển hiện gọi là Thường Tịch Quang Tịnh Độ, hiển hiện ra rồi gọi là cõi Thật báo trang nghiêm. Cõi Thật báo và cõi Tịch quang là một không phải hai, chỉ là ẩn hiện bất đồng mà thôi.

Ở đây nói thiểu dục, người thiểu dục không những đối với người, đối với sự, đối với vật, đều không có mảy may tâm thái tủi thân.

“Cũng không bị các căn trói buộc”, các căn này chính là nói mắt tai mũi lưỡi thân ý, không bị nó làm ảnh hưởng. Mắt thấy sắc, thấy sắc tánh, họ không phải thấy sắc trần. Vì sao vậy? Vì họ không có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước. Có khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, họ thấy gọi là sắc trần. Sắc trần là gì? Sẽ nhiễm ô họ. Mắt thấy sắc họ sẽ sanh thất tình ngũ dục. Tai nghe thanh, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, đều sẽ dẫn khởi phiền não, sẽ dẫn khởi thất tình ngũ dục. Người thực sự thiểu dục tri túc, sẽ không bị cảnh giới bên ngoài quấy nhiễu. Người hành thiểu dục tâm liền thản nhiên không có lo sợ, xúc sự có thừa, luôn luôn đầy đủ. Kinh Di Giáo này nói người thực sự có thể thiểu dục, tâm địa thản nhiên thanh tịnh, không có lo sợ, lo lắng, không có sợ hãi. “Xúc sự hữu dư” là nói năng lực trí tuệ của họ đều biết xử lý vô cùng thỏa đáng, chúng sanh trong lục đạo trong một đời này, tất cả những sự gặp gỡ đều có quan hệ nhân quả. Quan hệ nhân quả này nói chung vẫn không ngoài bốn loại: báo ân báo oán, đòi nợ trả nợ. Cho nên xử lý thực sự có trí tuệ, hoàn toàn hiểu được. Bất luận là thuận cảnh hay là nghịch cảnh đều hoan hỷ thừa nhận. Thiện duyên ác duyên đều có thể dùng trí tuệ để hóa giải. Dùng tâm từ bi giúp đỡ tất cả chúng sanh. Dùng tâm trí tuệ thành tựu đạo nghiệp của bản thân. Đi con đường nào? Con đường thành Phật, lựa chọn con đường này. Con đường thành Phật, con đường dễ đi nhất, vững vàng nhất, trực tiếp nhất, nhanh chóng nhất không gì bằng niệm Phật vãng sanh thế giới Cực Lạc. Con đường này, đại sư Thiện Đạo nói rất hay, người người đều đi thông được. Nghèo giàu sang hèn, nam nữ già trẻ người người đều có thể thành tựu, vì thế “vạn người tu vạn người đi”. Chính là trong bộ kinh này đã nói, y theo phương pháp lý luận của bộ kinh này mà học, ai ai cũng đều có thể vãng sanh, sanh đến thế giới Cực Lạc người người đều đạt được thành tựu viên mãn. Thời gian nhanh chóng, ba năm năm năm nhất định có thể đạt được. So với hiện tại một số quốc gia làm di dân thời gian còn ngắn hơn. Chúng ta di dân đến thế giới Cực Lạc, làm những thủ tục này thông thường ba năm đã thành công rồi, đã được là công dân của thế giới tây phương Cực Lạc, không phải là cư lưu vĩnh viễn, là công dân. Công dân của thế giới Cực Lạc ba năm là có được rồi. Vì sao lại không làm? Vì sao phải lưu luyến thế giới bi thảm này, thế giới đau khổ này? Quí vị có thể nói quí vị thông minh sao? Quí vị có thể nói quí vị có trí tuệ sao? “Xúc sự hữu dư” này thường luôn mãn túc, chúng ta đã hiểu được rồi. Thời gian ba năm năm năm ở thế giới này, cùng với tất cả chúng sanh trên thế giới này cư xử hòa mục, thứ họ muốn tranh thì để cho họ, thứ họ muốn cầu thì để cho họ. Chúng ta đến thế giới Cực Lạc, thế giới này tất cả đều không mang theo được, không mang theo được tặng lại cho mọi người tốt biết bao, sự việc tốt, đều bố thí hết. Tất cả bố thí hết, nói cách khác, khắp pháp giới hư không giới quí vị đều có được. Quí vị ở đây không chịu xả bỏ, thế giới Cực Lạc sẽ không đạt được. Ở đây chịu xả bỏ, gọi là xả được, quí vị đều đạt được hết rồi.

Dưới đây nói: n”gười có thiểu dục tức có niết bàn”, đây là thiểu dục. Niết bàn là bất sanh bất diệt, niết bàn là rốt ráo viên mãn. Trong kinh giáo Đại thừa phiên dịch nó thành viên tịch. Viên là công đức viên mãn, tịch là thanh tịnh tịch diệt. Chỉ có thanh tịnh tịch diệt, trí tuệ đức tướng trong tự tánh, quí vị đều dùng được, đây là ý nghĩa của chữ viên.

Dưới đây nói tiếp: “nhữ đẳng tỳ kheo”. Tỳ kheo là tiếng Phạn, xưng hô của đệ tử xuất gia Phật Giáo. “Nếu muốn thoát khỏi các khổ não, nên quán tri túc, pháp của tri túc tức là nơi phú lạc an ổn”. Đây là Phật ở trong Kinh Di Giáo khuyên dạy đệ tử. Sự dạy học của đức Phật Thích Ca Mâu Ni bản thân Ngài đã làm được trước rồi.

Người thế gian ở trong xã hội này cầu chức vị cao, cầu đại phú quý, cầu niềm vui của ngũ dục lục trần, họ cầu những thứ này. Cùng những thứ này sanh khởi lên chính là tham, sân, si, mạn, nghi, căn bản phiền não. Phật Thích Ca Mâu Ni đem những thứ này xả bỏ hết. Ngài xuất thân là vương tử, nếu như không xuất gia Ngài làm quốc vương. Mười chín tuổi xả bỏ vương vị, Ngài ra đi tham học, trong mười hai năm tham học Ngài thực sự thiểu dục tri túc.

Tôn giáo Ấn độ rất phát triển, người tu khổ hạnh rất nhiều. Những người tu khổ hạnh này đều được xã hội đại chúng kính ngưỡng tôn trọng. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni bắt đầu sống cuộc sống khổ hạnh tăng, ngày ăn một bữa, ngủ dưới gốc cây, không phải là sau khi thành đạo, 19 tuổi lúc bắt đầu cầu học đã làm như vậy rồi. Xả bỏ cuộc sống xa xỉ, giàu có trong hoàng cung để đi làm tăng khổ hạnh. Tham học 12 năm Ngài rèn luyện được rồi, dưới cội bồ đề đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, 30 tuổi bắt đầu dạy học. Dạy 49 năm, 79 tuổi viên tịch. Trong kinh thường nói một đời giảng kinh hơn 300 hội, thuyết pháp 49 năm. Hơn 300 hội này dùng cách nói hiện tại là mở các hoạt động, mở hoạt động học tập, một đời có hơn 300 lần. Có những hoạt động lớn đến mấy năm, có hoạt động nhỏ vài ngày, năm ba ngày, tùy duyên, ở nơi nào mời thỉnh Ngài liền đến nơi đó, không có nơi ở cố định.

Sau khi viên tịch những vị học trò này cùng tụ hội lại, tôn giả Ca Diếp chủ trì, ngài A Nan đứng ra đảm nhận giảng lại để kết tập kinh tạng. Phật trong 49 năm thuyết pháp Ngài A Nan đều nghe hết, giảng lại một lần, đại chúng đem nó ghi chép lại, trở thành văn tự lưu lại cho hậu thế, đây chính là nguồn gốc của kinh Phật.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni năm xưa tại thế giảng kinh, không có bản thảo, không có văn tự, tùy khẩu tự thuyết, ngày ngày không gián đoạn. Đây là bản lai diện mục mà Thế Tôn năm xưa tại thế dạy học. Thực sự là vạn duyên buông bỏ, nhất tâm dạy học, tùy duyên bất biến, bất biến tùy duyên. Ngài làm ra tấm gương sáng cho chúng ta noi theo, dạy chúng ta phải thiểu dục, dạy chúng ta phải tri túc, dạy chúng ta phải trì giới, dạy chúng ta phải chịu khổ, lấy khổ làm thầy. Vì sao vậy? Cam tâm tình nguyện sống cuộc sống kiểu này, tâm là định, không có tâm tham, không có sân nhuế, không có ngu si, không có ngạo mạn, không có tật đố. Tâm này thiện biết bao. Tâm thiện thân liền thiện, thân thể sẽ tốt, đây là cảnh tùy tâm chuyển.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni một đời du hóa, nơi nào thỉnh Ngài, Ngài liền đến nơi đó, ở nơi nào giảng kinh thì nơi đó có phước báo, liền có thể giúp nơi đó hóa giải thiên tai. Không phải là thích đi, khắp nơi đi cứu tai cứu nạn, không có ai biết, từ bi đến tột cùng. Một đời chưa từng vì bản thân, toàn vì người khác.

“Người tri túc tuy nằm trên đất vẫn thấy an lạc”. Điều này Ngài làm được rồi, mỗi đêm đến Ngài ngủ đều nằm trên đất, nhưng Phật là ngồi, Ngài không phải nằm. Phật ở dưới gốc cây ngồi thiền, chúng đệ tử mỗi mỗi cũng đều có công phu thiền định như vậy.

Dưới đây nói, “người không biết tri túc, tuy ở thiên đường cũng không vừa ý”. Đây là sự thật. Người không biết tri túc họ có địa vị cao bao nhiêu, tài sản lớn bao nhiêu cũng không biết đủ, vẫn muốn nhiều hơn. Cho nên họ có khổ não, họ có phiền não, cầu bất đắc khổ. Cầu bất đắc khổ sẽ đem lại cho quí vị lão bệnh tử khổ. Quí vị lo lắng, quí vị phiền não, buồn bực, tâm tình bất an. Vậy ngày tháng của quí vị sẽ trải qua rất đau khổ rồi.

Người không tri túc, tuy giàu mà nghèo, người biết tri túc tuy nghèo mà giàu. Có tài sản cả ức vạn ngày ngày vẫn nghĩ đến việc kiếm tiền, họ là người nghèo, người nghèo mới cần lo lắng đến việc này. Người tri túc một tháng có thể kiếm được chút tiền, có thể sống qua ngày, mãn túc rồi.

Tôi ở Indonesia, Indonesia tôi đến 11 lần, bạn bè rất nhiều. Mỗi lần xe chúng tôi đi trên đường, giao thông của Indonesia kẹt xe rất nghiêm trọng, xe dừng lại nơi đó liền nhìn thấy người ăn xin. Người ăn xin họ xếp hàng rất có trật tự, tôi nhìn thấy người ăn xin, họ xin tiền người khác, xin được 10.000 đồng Indonesia, họ một ngày có thể xin được10.000 đồng, 10.000 đồng tương đương với 1 dola Mỹ. Một ngày họ sống không có vấn đề gì rồi. Họ không xếp hàng nữa, đi thôi, vị trí đó nhường lại cho người khác. Biết đủ! Tôi rất cảm động. Họ không xin thêm, cuộc sống ngày hôm nay tôi có thể giải quyết là được rồi, không cần đứng thêm ở đó mà xếp hàng nữa, không cần nữa. Nhân dân Indonesia hơn số nửa đều như vậy, công việc, sinh sống có thể sống được thì họ không muốn làm việc nữa, họ muốn đi chơi thôi, đến lúc không có tiền ăn cơm mới đi tìm công việc, làm việc một hai ngày, nên chủ thuê người, thuê họ thì tiền phát mỗi tuần một lần, họ không thể một tháng phát một lần, một tháng phát cho họ ít nhất hai tuần lễ họ đã không đến làm nữa rồi. Họ không đến nữa. Họ phải tiêu cho hết tiền, không còn nữa, họ mới trở lại. Đây là gì? Tri túc, cho nên họ thường lạc. Lạc của người Indonesia không phải là người ngoài có thể tưởng ra được, người bên ngoài là phải có quan cao, phải có tài sản mới vui, họ không phải vậy, họ không cần những thứ đó. Cho nên lạc thú của họ cổ nhân Trung Quốc có thể lãnh hội được, người hiện tại không lãnh hội được. Ngay cả việc họ ngày ngày ra đường xin ăn vẫn khoái lạc. Là một quốc gia thật hiếm có. Thông thường chúng ta thấy quốc gia này nghèo, quốc gia này lạc hậu, quí vị không biết người của quốc gia này thực sự an vui, ít muốn biết đủ. Người biết đủ tuy nghèo mà giàu.

Lại Kinh Pháp Hoa Phẩm Khuyến Phát nói: “người này ít muốn biết đủ có thể tu hạnh Phổ Hiền”. Chữ ‘hạnh’ này đọc khứ thanh, đọc là hạnh, đọc hạnh là động từ, đọc hành là danh từ. Từ đó có thể biết, tu Phổ Hiền Thập Đại Nguyện vương, mười nguyện này có thể thực hiện, không phải là người thiểu dục tri túc họ làm không được. Thiểu dục tri túc hạng người này có ái tâm, họ gặp việc có thể nhường, họ không tranh, người này có đức hạnh, cho nên họ có thể cung kính tất cả, đây là lễ kính chư Phật, họ có thể xưng tán Như Lai, bỏ ác làm thiện, họ có thể quảng tu cúng dường, tuy tài lực, vật lực không nhiều, họ có phần tâm thực sự cúng dường, họ có thể sám trừ nghiệp chướng. Biết được thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trú thế, họ biết được. Thông thường người giàu có vì sao họ không biết? Người giàu có mê rồi, cho rằng giảng kinh thuyết pháp nhân nghĩa đạo đức không liên quan gì đến tôi. Họ đem danh lợi, tài phú xếp vào hàng số một, là mục tiêu nhân sinh của họ. Dường như sống tại thế gian, chính là vì danh văn lợi dưỡng mà sống vậy, những việc khác họ đều không hiểu. Chỉ có người thiểu dục tri túc, họ mới biết đạo đức là đáng quý, giác ngộ là đáng quý, hòa mục là đáng quý. Họ biết được những điều này. Cho nên họ có thể tu hạnh Bồ Tát.

Lại sư Nghĩa Tịch dẫn Kinh Bát Nhã nói: “Vì sao Bồ Tát thiểu dục? Cho đến A nậu bồ đề vẫn không muốn, hà huống là những dục khác?” Đây mới thực sự là thiểu dục. Người học Phật cũng có dục vọng, dục vọng là gì? Muốn thành Phật. A nậu đa la tam miệu tam bồ đề chính là thành Phật. Dục vọng này cũng không còn nữa, vậy thì những điều khác không cần phải nói nữa rồi. Tất cả pháp thế xuất thế gian họ đã không còn động tâm nữa. Khởi tâm động niệm còn không có, đương nhiên không có phân biệt chấp trước. Người này là ai? Người này chính là Như Lai. Họ đã chứng đắc quả vị rốt ráo. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói Diệu giác quả Phật. Họ thực sự chứng đắc địa vị này rồi. Thực sự tất cả đều buông bỏ, tất cả buông bỏ thì tất cả đều đạt được rồi.

Chúng ta thử nghĩ xem, ngày nay chúng ta học vất vả như vậy, cầu vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc cũng không có chắc chắn gì. Nguyên nhân ở đâu? Là chúng ta đối với thế giới này chưa buông bỏ được, vẫn còn có dục vọng mạnh mẽ, không thể xa rời được thế gian này. Cho nên tin tức đối với thế giới Cực Lạc tương đối mịt mù.

Chúng tôi lúc còn trẻ, cũng bốn năm mươi tuổi rồi, thỉnh giáo một vị Lão hòa thượng tu hành nghe nói cũng rất tốt. Tôi thỉnh giáo với Ngài, Lão hòa thượng ngài tu pháp môn Tịnh Độ, ngài có tin tức gì về vãng sanh không, có chắc chắn gì không? Ngài lắc đầu. Chúng tôi cảm thấy đã rất tốt rồi, Lão hòa thượng nói lời chân thật. Vì sao vậy? Chưa triệt để buông bỏ. Xây dựng đạo tràng là vì sao? Chùa của người khác xây lớn hơn chùa tôi, trang nghiêm hơn chùa tôi, tôi không bằng họ dường như mất mặt lắm, đây là gì? Thể diện chưa buông bỏ, tôn nghiêm chưa buông bỏ, đây là đại chướng ngại! Cho nên với thế giới Cực Lạc chưa liên thông được, có chướng ngại. Đây đều là nói phải thiểu dục. Thiểu dục đến vô thượng bồ đề cũng không để trong tâm, trong tâm cũng không có nữa, thực sự thanh tịnh! Vậy chúng ta cầu sanh thế giới Cực Lạc phải chăng cũng là dục vọng? Đúng vậy, đừng lo lắng, dục vọng này chính là gì? Đới nghiệp vãng sanh. Đến thế giới Cực Lạc buông bỏ dục vọng này, vậy là quí vị từng bước đi lên rồi. Bởi vì quí vị mang theo dục vọng này, sanh đến thế giới Cực Lạc là cõi Phàm thánh đồng cư. Trong tứ độ là vị thứ thấp nhất, quí vị có dục vọng. Quí vị khi đến nơi đó rồi gặp được Phật A Di Đà ngay cả ý niệm này cũng không còn nữa, lập tức liền nâng cao, nâng cao đến cõi Phương tiện, nâng cao đến cõi Thật báo. Nếu như thực sự đến nơi đó rồi, ngay cả ý niệm vô thượng chánh đẳng chánh giác cũng không còn nữa. Vậy chúc mừng quí vị, quí vị viên mãn rồi. Quí vị chứng đắc quả vị Diệu giác rồi. Nói với chúng ta buông bỏ là quan trọng!

Dưới đây nói tiếp về tri túc. Bồ Tát tri túc như thế nào? Đắc nhất thiết chủng trí đây gọi là tri túc. Nhất thiết chủng trí là gì? Trí tuệ viên mãn, vô sở bất tri, vô sở bất năng, gọi là nhất thiết chủng trí. Nhất thiết chủng trí là trong tự tánh vốn đầy đủ rồi, không phải là từ bên ngoài đến. Tri túc, tri túc chính là không còn mong cầu nữa, đến đây là thôi.

Hiện tại chúng ta cũng phải thứ nhất là tri túc. Tri túc thế nào? Chúng ta có được Tịnh Độ rồi, chúng ta có được một câu Nam mô A Di Đà Phật, đây gọi là tri túc, quí vị nên gọi là tri túc. Quí vị chỉ là một câu A Di Đà Phật niệm đến cùng. Chúc mừng quí vị, quí vị chắc chắn vãng sanh Tịnh Độ, vãng sanh Tịnh Độ quí vị nhất định thành vô thượng bồ đề, chắc chắn vậy. Không tri túc, tôi còn muốn học cái này, tôi còn muốn học cái kia, liền làm cho công phu của quí vị bị phá hoại, làm cho tin tức của quí vị bị nhiễu loạn. Quí vị vãng sanh thế giới Cực Lạc trên đó đặt một dấu hỏi. Có thể đi cũng có thể quí vị không đi, vậy thì quí vị đi không được rồi. Nếu như quí vị biết đủ, vậy quí vị nhất định sẽ đi. Câu hỏi này sẽ không còn nữa, nhất định đi, không có ai không đi được. Một đời tạo tác rất nhiều nghiệp chướng, tội nghiệp, một chữ cũng không biết. Gặp được pháp môn này nếu họ chịu niệm, người này có thể thành Phật. Ví dụ rất nhiều, trước đây đã nói với chư vị rồi, pháp sư Tu Vô ở chùa Cực Lạc ở Cáp Nhĩ Tân, ví dụ hay, người xuất gia này, trước khi chưa xuất gia ông làm thợ hồ, chưa từng đi học, bản thân hiểu được bản thân ngu si, không biết chữ, sau khi xuất gia người này có thiện căn, ở trong chùa tu khổ hạnh, việc người khác không muốn làm sư đều làm hết, không sợ khổ, muốn giúp mọi người, làm hết những sự việc này. Chùa Cực Lạc truyền giới, sư đăng ký đi làm công quả, chăm sóc những người xuất gia có bệnh trong thời gian truyền giới, phát tâm làm những việc này. Vãng sanh tại giới đàn, giới đàn này thù thắng biết bao. Vãng sanh đến Thế giới Cực Lạc làm Phật rồi. Sư thực sự vãng sanh không phải là giả, không sanh bệnh, một người mạnh khỏe như vậy, xin với Lão hòa thượng nghỉ việc, con phải đi rồi. Lão hòa thượng có đức hạnh, có tu dưỡng, cười cười nói, được! Thầy tri sự chùa không bằng lão hòa thượng, thầy tri sự trách quở trách sư, ông là người xuất gia, làm sao mà không có con mắt lâu dài gì cả, giới kỳ bất quá chỉ hai tháng, ông cũng không thể làm tròn lại bỏ giữa chừng. Lúc đó sư mới thưa rằng: thưa thầy, con không phải đi nơi nào khác, con muốn vãng sanh đến thế giới Cực Lạc. Hai vị Lão hòa thượng vừa nghe, đến thế giới Cực Lạc vậy ông biết trước giờ đi sao? Đúng vậy. Lúc nào đi? Không quá mười ngày, vậy là việc lớn rồi! Xin cho mấy người trợ niệm đưa sư vãng sanh, việc này thì ai cũng hoan hỷ rồi. Đến hôm sau lại đến tìm Lão hòa thượng, thưa với Lão hòa thượng: ngày mai con đi rồi. Mọi người nhanh chóng chuẩn bị hậu sự cho sư, ngày hôm sau thực sự đi, thực sự vãng sanh rồi. Lão hòa thượng Đế Nhàn là Đắc Giới Hòa thượng trong giới đàn đó, nhìn thấy sự việc này vô cùng tán thán, đây là tấm gương tốt cho người xuất gia. Không sinh bệnh, nói đi là đi. Những đồng học trợ niệm yêu cầu sư làm mấy câu thơ hoặc là mấy câu kệ để lại cho chúng tôi làm kỷ niệm. Sư Tu Vô nói: tôi là một người thô kệch xuất gia không biết chữ, tôi không biết làm thơ, cũng không biết làm kệ, cuối cùng nói, tôi có một câu để lại cho mọi người làm kỷ niệm, sư nói ra câu này: “Nói được không làm được, không phải chân trí tuệ”. Cuối cùng để lại câu nói này. Sư nói không được, sư thực sự làm được, Sư thật làm. Chỉ là một câu A Di Đà Phật, sư tri túc rồi.

Pháp sư Đế Nhàn còn có một đồ đệ là thợ hàn, người này mọi người đều biết, cũng là người không biết chữ, hơn 40 tuổi mới xuất gia, cái gì cũng không biết. Lão hòa thượng Đế Nhàn chỉ dạy sư một câu Nam mô A Di Đà Phật, ông chỉ niệm một câu này, niệm mệt rồi thì ông nghỉ ngơi, nghỉ ngơi xong tiếp tục niệm lại. Nói với sư chắc chắn có ích. Sư cũng không biết có ích gì? Sư cũng không quản, sư phụ dạy niệm thì con niệm, thì thật làm, niệm mệt thì nghỉ, nghỉ xong lại niệm. Ba năm, biết trước giờ đi, không sinh bệnh, đứng vậy mà vãng sanh. Sau khi chết còn đứng vậy ba ngày đợi Lão hòa thượng làm hậu sự cho sư. Thời đó không có phương tiện giao thông, đều là đi bộ. Lão hòa thượng ở chùa Quán Tông, đến chùa Quán Tông của ngài đi bộ mất một ngày, cũng khoảng sáu bảy mươi dặm đường, phải đi một ngày, đem tin tức này báo cáo lại, Lão hòa thượng lại sắp xếp công việc, nhanh chóng trở về, đi về mất ba ngày. Sư đứng đó ba ngày, thật không dễ!

Những người này thành tựu như thế nào? Không có gì khác, chính là buông bỏ. Thực sự thiểu dục tri túc, cái gì cũng không có. Tri túc thường lạc, xuất gia chỉ biết niệm Phật, ngoài niệm Phật ra cái gì cũng không biết, bất luận quí vị hỏi họ điều gì, họ trả lời quí vị đều là A Di Đà Phật.

Dưới đây là Niệm lão nói cho chúng ta: “ý này không cầu cảnh khác, gọi là thiểu dục”. Bản thân chúng ta nhu cầu cuộc sống đủ rồi, không nghĩ đến nữa, không cầu mong nữa, thiểu dục. “An trú tự pháp gọi là tri túc”. “Cảnh khác, tức là năm dục sắc...”, chúng ta nói tài sắc danh thực thùy, không cầu nữa. “Tự pháp tức là trí hiện lượng”. Tôi hiện nay có thể làm những việc gì đó thì thật làm, sư phụ dạy một câu A Di Đà Phật, bảo quí vị trung thực mà niệm, phải thực sự trung thực mà niệm. Tôi chỉ niệm một câu này, ngoài ra đều không biết. Đây gọi là an trú tự pháp.

Đúng với ý của sư Nghĩa Tịch, tức “bất ư tâm ngoại thủ pháp, vô nhất pháp đương tình giả”, đương có nghĩa là động, nghĩa là nói không bị tất cả pháp làm dao động, đây gọi là thiểu dục. Bên ngoài bất luận là thiện duyên hay ác duyên, thuận cảnh hay nghịch cảnh, họ đều là một câu A Di Đà Phật, nhất định không bị cảnh giới bên ngoài làm ảnh hưởng. Thiện duyên, thuận cảnh không khởi tham luyến, không có tâm tham. Nghịch duyên, ác cảnh không có sân nhuế. Luôn luôn duy trì tâm thanh tịnh của bản thân. Trung thực niệm một câu A Di Đà Phật này, đây chính là thiểu dục.

Bốn câu nói dưới đây ý nghĩa rất sâu: “thể lộ chân thường, tịch diệt vi lạc, như như bất động, vi tri túc”. Cảnh giới này rất sâu. Điều này Bồ Tát mới có thể làm được. Chúng ta chỉ cần đắc một câu A Di Đà Phật là tri túc rồi, vậy là được rồi. Câu thiểu dục tri túc này, đầy đủ diệu ý, đủ để chứng ý nghĩa thâm sâu của kinh Phật. Câu này, hai tiếng đồng hồ giảng không xong, chúng ta một đời thọ dụng không hết! Thực sự hiểu rõ, thực sự hiểu được rồi, thì trong một đời này sẽ thành Phật. Nói cách khác, tu hành, bất luận là tu pháp môn gì, công phu không đắc lực, thì chướng ngại liền xảy ra từ bốn chữ này. Quí vị không thể thiểu dục, quí vị không tri túc, cho nên chướng ngại của quí vị ma nạn trùng trùng, chẳng những có chướng ngại mà còn có ma nạn. Thực sự làm được thiểu dục tri túc, ma nạn đều không còn nữa.

Hết giờ rồi, hôm nay chúng ta học đến đây.

HẾT TẬP 286

Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa Tập 286 PAGE 1

Tập 287

Chủ giảng: Tịnh Không Pháp Sư

Chuyển ngữ: Liên Hải

Biên tập: Bình Minh

Thời gian: 17.02.2011

Địa điểm: Tịnh Tông Học Viện – Úc Châu

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, mời ngồi xuống. Mời quý vị xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 344, hàng thứ hai từ dưới đếm lên, bắt đầu xem từ câu cuối cùng.

“Chuẩn Nghĩa Tịch ý, tắc bất ư tâm ngoại thủ pháp, vô nhất pháp đương tình giả, danh vi thiểu dục.” Ý của đại sư Nghĩa Tịch, thiểu dục tri túc, đây là pháp thân Bồ Tát, siêu việt thập pháp giới. Cách nói này ý nghĩa sâu mà cảnh giới cũng cao. Phàm phu, nhị thừa quyền giáo Bồ Tát, cũng chính là Phật Bồ Tát trong thập pháp giới đều không đạt được trình độ này.

“Bất ư tâm ngoại thủ pháp”, ngoài tâm không có pháp, ngoài pháp không có tâm, “vô nhất pháp đương tình”, nghĩa là nói, không bị tất cả pháp làm cho khởi tâm động niệm. Đây chính là Pháp thân Bồ Tát. Dùng tiêu chuẩn của Kinh Hoa Nghiêm để xem, thấp nhất cũng là Sơ trụ Bồ Tát, viên giáo sơ trụ. Trong kinh giáo Đại thừa nói là phá nhất phẩm vô minh chứng nhất phần pháp thân. Đây là thiểu dục tri túc.

Năm xưa đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện cho chúng ta, trước đây chúng tôi nhắc đến rồi. Thế Tôn 49 năm rời khỏi gia đình, 79 tuổi viên tịch dưới song thọ, thị hiện cho chúng ta về thiểu dục, đích thực là không có một pháp nào làm dao động. Tất cả pháp thế xuất thế gian đều buông bỏ hết. Trong tất cả pháp cái gì gọi là “vô hữu nhất pháp đương tình”? Không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước. Đây gọi là “bất đương tình”. Khởi tâm động niệm là đã động tâm, đương tình rồi, phần ít. Tuy động tình rồi, nhưng vẫn chưa tạo nghiệp. Đây là trong cõi Thật báo, 41 vị pháp thân đại sĩ. Nếu như còn có phân biệt, đó chính là cõi Phương tiện. Cõi Phương tiện chính là Tứ thánh pháp giới trong thập pháp giới. Họ có tạo tác, họ có dục cầu. Nếu như còn có chấp trước tình chấp rất sâu, đây là lục đạo. Lục đạo chúng sanh nhiều dục, dục vọng phát triển đến không có điểm dừng. Quả báo đó ở tại tam đồ, chắc chắn tại A tỳ địa ngục. Tội A tỳ địa ngục chịu xong rồi, đến cõi ngạ quỷ, cõi súc sanh. Không biết phải đến lúc nào mới được lại thân người, được lại thân người, đáng thương! Mang theo tập khí của ác đạo, họ rất dễ dàng bị cảnh giới bên ngoài mê hoặc. Mê hoặc lại tạo nghiệp, tạo nghiệp lập lại đọa tam đồ.

Trong Kinh Địa Tạng nói rất hay, Bồ Tát Địa Tạng khó khăn lắm mới hướng dẫn được những chúng sanh trong đường ác, họ nghe hiểu rồi, sám hối, đến cõi người rồi, chưa được bao lâu họ lại trở lại. Những quỷ vương trong địa ngục nhìn thấy hỏi ngươi làm sao lại đến nữa rồi? Chúng ta bình tĩnh mà quan sát, thể hội được sự việc này, đây là thật không phải giả. Nhân gian tam đồ biết bao lần như giống như đánh giằng co vậy, đến đến đi đi mỗi lần giảm nhẹ một chút, mỗi lần giảm nhẹ một chút. Đến nhân gian gặp được Thánh giáo sanh tâm hoan hỷ, thực sự quay đầu. Từ chỗ này chúng ta liền hiểu được một sự thật, gặp được pháp môn Tịnh Tông không dễ dàng. Gặp được rồi thật tin, thật nguyện, một đời này liền vãng sanh. Sự việc này rất khó rất khó!

Trong Kinh Di Đà nói: không thể ít thiện căn phước đức nhân duyên mà được sanh nước kia, câu nói này không dễ dàng. Trong một đời này họ đem thế duyên pháp duyên đều buông bỏ hết, mới có thể vãng sanh. Nếu như không buông bỏ, còn có tham luyến, thậm chí còn có tập khí tham luyến. Tham luyến có thể buông bỏ, tập khí khó đoạn. Tập khí này nếu như không có cơ sở kinh giáo, không có trí tuệ thực sự để nhận biết, rất dễ dàng đọa lạc. Đặc biệt ngày nay trong thời đại này, vật chất mê hoặc, thọ tưởng hành mê hoặc, tập khí A lại da, yêu ma quỷ quái mê hoặc. Ma vương ba tuần nói với tôi, truyền hình, mạng internet là đạo tràng của ông ấy. Tôi trước đây chưa từng nghĩ đến. Những thứ này mê hoặc người biết bao! Dẫn dắt con người đi làm việc ác. Mê hoặc quí vị mãn túc danh văn lợi dưỡng của quí vị, mãn túc ngũ dục lục trần của quí vị. Trên thực tế vĩnh viễn không có ngày mãn túc đó. Sự việc này rất đáng sợ!

Cho nên phải luôn luôn nghĩ đến, thực sự mỗi ngày lúc thời khóa tối nên phản tỉnh, thời khóa sáng tối đây là năm xưa thời thời khắc khắc nhắc nhở mọi người, thời khóa sáng là phát nguyện. Bổn khóa tụng của Tịnh Tông chúng ta thời khóa sáng là đọc 48 nguyện. Đọc 48 nguyện phải nguyện mình giống như Phật A Di Đà, dùng tâm chân thành phát 48 nguyện độ chúng sanh. Thời khóa chiều dùng phẩm thứ 32 đến phẩm thứ 37, nội dung đoạn kinh văn này là ngũ giới thập thiện. Đối chiếu kinh văn để kiểm điểm, hôm nay ta có phạm lỗi lầm gì không, Phật dạy ta làm ta có làm được không, việc Phật khuyên nhủ ta không thể làm ta có tuân thủ hay không. Thời khóa sáng chiều này làm mới thật có công đức. Không phải đem kinh văn đọc một lần cho Phật Bồ Tát nghe, Phật Bồ Tát không cần nghe những thứ của quí vị. Quí vị thật làm, trước mặt Phật Bồ Tát sám hối, cầu Phật Bồ Tát làm chứng cho quí vị, điều này Phật Bồ Tát hoan hỷ. Luôn ghi nhớ, vì tất cả chúng sanh, vì chánh pháp cửu trú, chính là thực sự vì tốt cho bản thân mình. Xen tạp tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng đó chính là tàn hại chính mình.

Đại sư Quán Đảnh trong Lăng Nghiêm Kinh Đại Thế Chí Viên Thông Chương Sớ Sao, quí vị đều nhìn thấy, ngày xưa cũng giảng qua mấy lần rồi, Quí vị xem cuối cùng Ngài nói người niệm Phật có 100 loại quả báo, mấy điều đầu tiên là nói về ba đường ác, điều thứ nhất chính là đọa A tỳ địa ngục. Vì sao niệm Phật niệm đến A tỳ địa ngục? Ngài đã nói rất rõ ràng, vì ngũ dục mà niệm Phật đọa A tỳ địa ngục. Ngày nay chúng ta phải chăng cũng vì ngũ dục? Ngũ dục là gì? Là tài sắc danh thực thùy. Quí vị xem trong kinh Đại thừa, giảng biết bao nhiêu lần, tài sắc danh thực thùy là năm dây rễ của địa ngục. Có một dây đã kéo quí vị, quí vị đã phải đến địa ngục rồi. Năm dây đều đầy đủ vậy quí vị không nguy rồi sao? Quí vị không đến A tỳ địa ngục thì ai đến A tỳ địa ngục? Phải nghiêm túc phản tỉnh. Ta không làm, không làm nhưng có ý niệm này hay không? Có ý niệm này thì không được rồi, quí vị đang tạo nghiệp. Có ý niệm là ý nghiệp. Trong miệng nói, nói cho người khác nghe đó là tạo khẩu nghiệp. Lại có hành động vậy là quí vị thân khẩu ý ba nghiệp đều có rồi.

Xã hội hiện nay, cạnh tranh dường như là việc bình thường. Sai rồi, cạnh tranh tranh đến tam đồ mất, nhân thiên ta không có phần, quí vị hà tất đi làm việc đó. Vì sao không cạnh tranh về đạo nghiệp. Vì sao không cạnh tranh vô thượng chánh đẳng chánh giác? Đây là chính diện, chính diện đó là bổn phận của quí vị. Xen tạp những ý niệm cạnh tranh này đối với quí vị đều có tổn thương. Không cạnh tranh quí vị sớm thành Phật. Tâm cạnh tranh thời gian thành Phật của quí vị có thể bị thụt lùi. Bởi vì quí vị vẫn còn mang những tập khí phiền não này.

Tri túc thì nói càng viên mãn hơn, “thể lộ chân thường”, câu nói này nghĩa là gì? Trong kinh giáo Đại thừa nói minh tâm kiến tánh chính là ý này vậy, cùng một ý nghĩa với minh tâm kiến tánh. Thể là tánh thể, chân thường lộ ra rồi. Chân thường nếu như không lộ ra, Huệ Năng đại sư năm câu nói kia làm sao mà nói ra được? Ngài nói “đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”, thanh tịnh là bình thường. “Vốn không sanh diệt”, không sanh không diệt là bình thường. “Vốn tự đầy đủ” là bình thường. “Vốn không dao động” là bình thường. “Năng sanh vạn pháp” cũng là bình thường. Chân là không phải giả, thường là vĩnh hằng bất biến.

“Tịch diệt vi lạc”. Lạc này không phải là lạc của hỷ lạc, không phải là lạc của khổ lạc. Khổ lạc là tương đối, có khổ có lạc. Lạc này không có tương đối, bởi vì nó là chân thường. Tịch diệt là gì? Triệt để buông bỏ, khởi tâm động niệm phân biệt chấp trước đều buông bỏ hết. Khổ nhân khổ quả đều không có nữa. Đây gọi là lạc. Khổ nhân khổ quả này nói đến thập pháp giới. Vậy chúng ta biết tịch diệt lạc ở tầng nào? Ở cõi Thật báo trang nghiêm. Thế giới này của chúng ta là cõi Phàm Thánh Đồng Cư, không có. Cõi phương tiện hữu dư của đức Phật Thích Ca Mâu Ni và chư Phật Như Lai cũng không có. Cõi Phương tiện hữu dư là Tứ thành pháp giới. Bởi vì Phật trong Tứ thánh pháp giới họ chưa phá được vô minh, cũng tức là nói khởi tâm động niệm chưa buông bỏ. Cho nên lạc này họ không có. Khởi tâm động niệm buông bỏ rồi, không khởi tâm không động niệm, họ liền siêu việt thập pháp giới, tức là sơ trụ Bồ Tát trong nhất chân pháp giới. Tịch diệt lạc họ chứng đắc, họ có được rồi.

“Như như bất động”. Tánh như kỳ tướng, tướng như kỳ tánh, sự như lý, lý như sự, tánh tướng bất nhị, lý sự nhất như. Đây gọi là tri túc. Ngay cả niệm tri túc cũng không còn nữa. Tri túc không tri túc ý niệm này đều không có nữa.

Câu thiểu dục tri túc này. Quí vị xem có đủ diệu ý, chứng minh thâm ngữ trong kinh Phật. “Bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc”, có thể nói cạn, có thể nói sâu. Nói cạn, cảnh giới thế gian của chúng ta. Nói sâu là cảnh giới của Pháp thân Bồ Tát. Ý nghĩa này sâu sắc! Có sâu sắc hơn nữa không? Có. Càng sâu hơn có thể nói đến cảnh giới của Diệu giác Như Lai quả vị. Nói cách khác, “bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc”, từ sơ phát tâm đến Như Lai địa, chúng ta không hiểu thì không được, không hiểu quí vị không thể nào tu học được, quí vị không thể nào nâng cao cảnh giới của bản thân mình được. Chúng ta hồi tâm lại dùng hai câu này để quan sát thế gian này. Hiện nay xã hội này, xã hội trên toàn thế giới, con người, cư dân trên trái đất này, chúng ta không nói những loài khác, chỉ nói cõi người thôi. Đối với sự hưởng thụ của bản thân phải chăng đang so đo từng chút, lo được lo mất? Hoàn toàn tương phản với hai câu nói này, họ muốn nhiều, không biết đủ. Vậy phải làm sao? Tài nguyên vật chất có hạn, tâm niệm của quí vị càng không tốt, tài nguyên càng thiếu thốn. Vì sao vậy? Tất cả tài nguyên cũng là từ tâm tưởng sanh. Tâm hành chúng ta bất thiện, tài nguyên tốt đẹp sẽ không còn nữa. Sự việc này những đồng học trẻ tuổi không biết. Tuổi tác như tôi đây thì vô cùng rõ ràng.

Lúc tôi còn nhỏ, trước năm 20 tuổi, tôi còn nhớ rất rõ ràng. Chúng tôi ăn tạp lương ngũ cốc nó thực sự có hương vị, ăn là rau xanh, rau xanh rất tươi! Hiện nay mùi vị đều không còn. Lúc còn nhỏ chừng một hai cây nấm hương, mùi vị đó mấy cái phòng này đều ngửi thấy, thơm như vậy! ngon như vậy. Hiện nay không có mùi vị nữa, ngửi không thấy mùi vị, ăn vào miệng cũng không phải mùi vị nữa. Mùi vị nó đi đâu rồi? Không có nữa. Về sự việc này tôi đã từng hỏi Phương sư mẫu, phu nhân của Phương Đông Mỹ tiên sinh, lúc đó thầy Phương qua đời rồi, tôi thường đến thăm bà, biếu một chút đồ cúng dường bà, sư mẫu đối với tôi rất tốt. Một hôm tôi đột nhiên nhắc đến vấn đề này, tôi nói, sư mẫu, bà hồi ức một chút xem, ngày xưa quí vị ăn thịt và hiện nay ăn thịt gà, thịt heo mùi vị có giống nhau không? Tôi nói tôi xuất gia rồi, rất nhiều năm không ăn nữa, trước khi chưa xuất gia lúc tôi học Phật tôi cũng đã chọn cách ăn chay rồi. Tôi nói, mùi vị giống nhau hay không? Bà ấy nghĩ năm phút rồi nói với tôi: không giống nhau, mùi vị trước đây không còn nữa. Điều này cho chúng ta một gợi ý, khoa học vật chất ngày ngày đang tiến bộ, những mùi vị tinh hoa trong ẩm thực của chúng ta đều mất hết rồi, hoàn toàn không tiến bộ giống như khoa học, không còn nữa. Hiện nay đề xướng sản xuất cơ giới hóa, còn muốn thay đổi gen của nó, không những mùi vị tinh hoa không còn, e rằng trong đó còn có những thứ mang độc tính. Vì sao vậy? Ăn rồi sinh ra những căn bệnh kỳ lạ. Cổ nhân nói “bệnh tùng khẩu nhập”. Bệnh từ đâu mà có? Từ ăn uống mà có. Tôi lúc đó cũng khuyên Phương sư mẫu, cố gắng chọn cách ăn chay, ăn chay mạnh khỏe. Nhưng hiện nay ăn chay không thể sánh với bốn mươi năm trước nữa. Bốn năm mươi năm trước thức ăn chay thực sự tốt. Hiện tại ăn uống mùi vị là gì cũng không có nữa. Nguyên nhân là do đâu? Thổ nhưỡng bị độc hại rồi. Lâu năm dùng những thuốc trừ sâu, phân bón, thổ nhưỡng có độc rồi. Nó mọc ra những thứ có thể ăn ngon được sao? Không dùng phân bón, không dùng thuốc trừ sâu những thứ mọc ra mùi vị cũng thay đổi, không giống như trước đây nữa. Căn nguyên này chúng ta biết, nhân tâm thay đổi rồi. Thiên địa vạn vật, Phật nói rất hay, “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Ý niệm của chúng ta không tốt, không thiện. Đoàn thể này, chúng ta phải chăng dùng tâm chân thành để đối với mỗi con người, xem mỗi một người cũng giống như anh chị em ruột thịt vậy? Hiện nay anh chị em ruột cũng không đoàn kết. Anh chị em ngày ngày đều đánh nhau, vậy giống anh chị em ruột thịt cũng không được. Tôn kính người khác giống cha mẹ mình vậy, đối với cha mẹ cũng bất hiếu, những lời của cổ nhân hiện tại cũng dùng không được nữa. Vậy là vấn đề lớn lắm rồi. Đối với bản thân thì sao? Đối với bản thân cũng không tốt. Nói yêu người như bản thân, hiện tại cũng không yêu bản thân, vậy thì làm sao mà có thể yêu người? Người biết yêu bản thân, nhất định tu dưỡng đức hạnh của chính mình, yêu bản thân. Ngày ngày làm việc sát đạo dâm vọng, đó là hại bản thân, chứ không phải là yêu bản thân. Cho nên yêu người, nhất định phải yêu bản thân trước. Bản thân không thể yêu bản thân, làm sao có thể yêu người khác? Cho nên xã hội ngày nay khó! Thực sự Phật Bồ Tát, Khổng Mạnh những vị thánh nhân này có đến dạy thì cũng cảm thấy khó khắn. Dạy thế nào? Chẳng có cách gì mà dạy nữa. Con người đến mức độ không thể nào dạy được nữa, Phật Bồ Tát có đến cũng vô dụng, Thánh hiền đến cũng vô dụng. Lúc này chúng ta liền biết thiên tai sẽ hiện tiền, trời đất sụp đổ. Toàn thể nhân loại bị hủy diệt, làm mới trở lại. Vậy là chúng ta hiểu được đại thiên tai này là khoa học kỹ thuật đem lại. Tai nạn chưa hiện tiền, con người chưa giác ngộ. Tai nạn hiện tiền, hiểu được rồi, khoa học kỹ thuật làm cho văn minh của thánh hiền bị hủy diệt. Sau đó làm cho nhân loại bị hủy diệt, làm cho trái đất bị hủy diệt. Được mấy người giác ngộ, mấy người thực sự hồi tâm? Người hồi tâm nhất định thật làm, đọc sách thánh hiền, y giáo phụng hành. Đây là gì? Đây là biểu hiện của yêu thương chính mình. Đây là biểu hiện của tự cứu tự độ. Cho nên phải giác ngộ mới được, không giác ngộ là mê hoặc. Lúc mê hoặc, như hiện tại người ta thường nói, lý niệm cạnh tranh này họ không thể buông bỏ, cạnh tranh tôi mới có thể sinh tồn. Nếu như không cạnh tranh thì ở trong thế gian này tôi không thể sinh tồn, thời thế bắt buộc cạnh tranh với người.

Ngày xưa tôi ở Hongkong, năm nọ đài truyền hình Á Châu đến phỏng vấn, có một người là Hà tiên sinh, ông ấy nêu ra câu hỏi hỏi tôi, ông ấy nói Trung Quốc từ xưa ngạn ngữ có nói câu: “người không vì mình, trời tru đất diệt”. Ông nói câu này tôi nghĩ như thế nào. Tôi nói câu này nói sai rồi. Ông ấy hỏi, vì sao vậy? Tôi nói đức Phật Thích Ca Mâu Ni không vì bản thân, trời không tru Ngài, đất cũng không diệt Ngài. Ngày nay 2500 sau rồi, nhắc đến Phật Thích Ca Mâu Ni vẫn còn rất nhiều người tôn kính Ngài. Khổng Tử, Mạnh Tử không vì bản thân, trời không tru họ, đất cũng không diệt họ. Sau đó tôi nói với ông ấy, tôi một đời này chưa từng lo nghĩ cho bản thân, trời không tru tôi, đất cũng không diệt tôi. Câu nói này là sai rồi. Câu nói này là ai nói? Là người tự tư tự lợi nói. Họ muốn tranh, họ muốn khống chế, họ muốn chiếm hữu, dùng câu nói này làm y cứ lý luận cho họ. Trên thực tế, họ có thể khống chế được, họ có thể chiếm hữu được, vẫn là trong số mệnh của họ đã có. Trong số mệnh họ nếu như không có, tranh cũng không được! Con người ở thế gian một đời phú quý cùng thông đều là số mệnh. Trong số mệnh không có mà có thể tranh được, Phật Thích Ca Mâu Ni cũng tranh rồi, Khổng Tử, Mạnh Tử cũng đến tham gia hàng ngũ cạnh tranh rồi. Tranh không được. Đã là tranh không được, tất cả đều không thể nào vượt khỏi quyết định của vận mệnh. Vậy là “quân tử lạc đắc tác quân tử, tiểu nhân oan uổng tác tiểu nhân”, hà tất phải tranh? Đạo lý này phải hiểu, nhân tâm tự nhiên liền bình lại.

Dục vọng ít, càng ít càng tốt, tâm địa thanh tịnh. Tâm thanh tịnh sanh trí tuệ. Trí tuệ mới thực sự đem đến cho quí vị hạnh phúc mỹ mãn. Chúng ta nếu như sơ suất hai câu này, làm trái với hai câu này, đạo nghiệp của quí vị nhất định không thể thành tựu. Đây là điều kiện cơ bản để tu hành thành tựu. Quí vị không đầy đủ điều kiện này, quí vị sẽ không thể nào tu hành được. Tu hành phải bắt đầu từ đây. Quí vị xem trong Đệ Tử Quy có phải nói như vậy không, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp Đạo có tương ưng với hai câu nói này không? Tương ưng đó là chánh pháp. Không tương ưng với đây thì đó là tà pháp. Đây là tiêu chuẩn của tà chánh.

Chúng ta xem tiếp hai câu dưới đây. “Chuyên cầu bạch pháp, huệ lợi quần sanh”. Trước đây dạy cho chúng ta buông xuống, ở chỗ này dạy chúng ta nhấc lên. Buông xuống được, nhấc lên được. Chúng ta trong đời này chuyên cầu bạch pháp, cầu để làm gì? Sau khi cầu được huệ lợi quần sanh. Huệ là phụng hiến, dâng cho, cho tất cả chúng sanh, toàn tâm toàn lực phục vụ cho chúng sanh.

Bạch pháp là pháp bạch tịnh, chỉ cho tất cả thiện pháp Phật Bồ Tát nói ở trong kinh điển. Đồng học Tịnh Tông chúng ta chọn lựa, tịnh nghiệp tam phước là thiện pháp, lục hòa kính là thiện pháp, tam học lục độ là thiện pháp, Phổ Hiền thập nguyện, Di Đà 48 nguyện, là thiện pháp. Thiện pháp trong truyền thống xưa đều rất đơn giản, ngũ luân là thiện pháp: nhân nghĩa lễ trí tín. Ngũ thường là thiện pháp. Lễ nghĩa liêm sỉ, tứ duy là thiện pháp. Hiếu để trung tín, nhân ái hòa bình, bát đức là thiện pháp. Bạch pháp là tất cả thiện pháp. Dùng tâm chân thành cung kính để tu, tu tất cả thiện pháp này.

Đại Thừa Nghĩa Chương Thất, quyển thứ bảy nói: “Thiện pháp tiên tịnh danh chi vi bạch”. Bạch này là ví dụ. Thiện pháp rõ ràng thanh tịnh, không có nhiễm ô, vĩnh viễn sẽ không biến hoại, gọi nó là bạch, bạch là lấy ý nghĩa này vậy. Cho nên ở trước nói “bạch tịnh chi pháp”. Kinh Vô Lượng Thọ bản Ngụy dịch là “thanh bạch chi pháp”.

“Tịnh Ảnh Sớ viết”, trong chú giải nói: “pháp sở hiển, xuất ly tà báng, gọi là thanh bạch”. Nói rõ pháp này là chánh pháp, không phải là tà pháp. Pháp này là thiện pháp, viễn ly hủy báng, đó gọi là thanh bạch.

“Gia Tường Sớ viết”, đây cũng là chú giải Kinh Vô Lượng Thọ. “Là Vô lậu minh, nên nói thanh bạch”. Tiêu chuẩn này cao rồi. Vô lậu minh là gì? Trong kinh này nói là trí tuệ chân thật. Lậu là đại danh từ của phiền não. Vô lậu là không có phiền não. Không có kiến tư phiền não, không có trần sa phiền não, không có vô minh phiền não, gọi là vô lậu minh. Đây là cảnh giới gì? Ba loại phiền não này đều không có nữa, là cảnh giới của Pháp thân Bồ Tát, đương nhiên thanh bạch rồi. Phàm phu làm không được, địa vị thấp nhất cũng là A la hán. Vì A la hán kiến tư phiền não đoạn rồi, trần sa vô minh họ vẫn còn, cũng có thể xưng là vô lậu, họ siêu việt lục đạo. Lục đạo là cảnh giới kiến tư phiền não biến hiện ra. Kiến tư phiền não vừa đoạn lục đạo sẽ không còn nữa. Cho nên lục đạo là giả không phải là thật. Tứ thánh pháp giới là vô minh phiền não, trần sa phiền não biến hiện ra. Trần sa vô minh nếu như đoạn rồi Tứ thánh pháp giới liền không còn. Cho nên tiêu chuẩn này cao hơn tiêu chuẩn trước đây đã nói.

Hội Sớ nói: “pháp Đại thừa gọi là thanh bạch”. Đại thừa ở trên Tiểu thừa, Tiểu thừa chỉ đoạn kiến tư phiền não, trần sa và vô minh phiền não chưa đoạn. Đại thừa đều đoạn hết. Đại thừa chính là Pháp thân Bồ Tát, chư Phật Như Lai. Đây mới gọi là thanh bạch. Hay!

Ngày nay mục tiêu chúng ta truy cầu chính là Đại thừa. Kinh Vô Lượng Thọ là Đại thừa ở trong Đại thừa, thực sự có thể giúp đỡ chúng ta trong một đời này chứng đắc vô thượng bồ đề, vô thượng chánh đẳng chánh giác. Chúng ta phải chuyên cầu. Cầu được rồi huệ lợi quần sanh.

“Huệ lợi, huệ là ban bố”. Cung cung kính kính hành bố thí ba la mật. Chữ huệ này có nghĩa là cung kính, là chân thành. Không phải là bản thân hưởng thụ, phải giống như đức Phật Thích Ca Mâu Ni vậy. Sau khi đại triệt đại ngộ, lập tức liền triển khai dạy học. Đốn ngộ dưới cội Bồ đề, huệ thí chúng sanh 49 năm. Đem thứ Ngài đã ngộ được căn cứ theo trình độ khác nhau của chúng sanh, dùng phương tiện thiện xảo hướng dẫn mọi người, giúp đỡ mỗi chúng sanh đều lìa khổ được vui, đây là Phật Bồ Tát. Ngày nay chúng ta cũng chuyên cầu bạch pháp, cầu không được. Cầu bao nhiêu năm, vẫn chưa cầu được. Nguyên nhân gì? Đoạn trước chúng ta chưa làm được, “bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc” không làm được. Từ đó có thể biết, phía trước là nhân, câu này là quả. Không có nhân làm gì có quả? Thế nên buông bỏ thực sự quan trọng.

Tôi ngày đầu tiên gặp mặt đại sư Chương Gia, tôi thỉnh giáo với Ngài, tôi nói: thầy Phương giảng cho con về triết học kinh Phật, con đối với Phật giáo hiểu biết cạn cợt, con tôn trọng Phật pháp, con rất muốn học tập, con rất hi vọng con có thể nhanh chóng khế nhập cảnh giới, trong Phật pháp có phương pháp này không? Đại sư nghe tôi hỏi điều này, ngài không trả lời mà nhìn tôi, tôi cũng nhìn ngài, cung cung kính kính đợi ngài khai thị. Nhìn như vậy không ngờ hơn nửa tiếng đồng hồ, chỉ nói một chữ: Có! Nói chữ này tinh thần của tôi phấn chấn, phấn chấn trở lại, Ngài lại không nói chuyện nữa, dừng sáu bảy phút rồi nói sáu chữ. Ngài nói chuyện tốc độ rất chậm, nói từng chữ từng chữ một, “nhìn cho thấu, buông xuống được”, tôi đây còn nói nhanh, ngài nói còn chậm rãi hơn tôi. Từng chữ, từng chữ nói sáu chữ. Tôi còn nhớ lần đầu tiên gặp mặt, chúng tôi tổng cộng nói chuyện không đến 20 câu, hai tiếng đồng hồ, như đang ở trong định vậy. Đây là trong kinh nghiệm học tập của tôi lần đầu tiên gặp được. Tuy lời nói không nhiều, nhưng không có một từ nào dư thừa. Làm cho quí vị vĩnh viễn sẽ không quên đi ấn tượng sâu sắc này. Tôi thường nghĩ đến tình huống lúc đó, sau mười mấy năm tôi mới rõ ràng. Vì sao đại sư không trực tiếp nói rõ cho tôi? Phải đợi đến hơn nửa tiếng đồng hồ? Chúng tôi tuổi trẻ, gọi là tánh tình hời hợt, tánh tình hời hợt đó gọi là gió thoảng bên tai. Lỗ tai này nghe vào, ra lỗ tai bên kia, không có ấn tượng gì. Nửa tiếng đồng hồ định lại, tinh thần của chúng tôi ngưng tụ lại đợi chờ Ngài khai thị. Tâm tánh hời hợt đó không còn nữa. Ngài đang đợi, lúc nào ngươi định lại tâm trạng ổn định, trong tâm không có tạp niệm, ta mới nói cho ngươi. Ngài nói có. Ý niệm của chúng tôi lại khởi lên, lại hưng phấn rồi, ngài lại không nói nữa. Cách dạy học này thật cao minh! Nhưng hiện nay không được nữa. Bây giờ người ta hỏi quí vị một vấn đề gì, quí vị nửa tiếng đồng hồ chưa trả lời, người ta bỏ đi hết lâu rồi. Họ không có tâm nhẫn nại này, tôi coi như cũng khá, thầy giáo cũng đang thử thách tôi, thử thách đạt chuẩn rồi. Cho nên sau này đại sư Chương Gia nói với tôi: ông mỗi tuần đến chỗ tôi. Cho nên tôi có những nghi vấn khó khăn gì đều đến thỉnh giáo ngài. Tôi mỗi tuần đến, ngài giải đáp cho tôi. Sau này hằng tuần tôi đều đến, ít nhất một tiếng đồng hồ. Nếu như ngài không có việc gì quan trọng, nhất định là hai tiếng đồng hồ. Cho nên tiến vào được bầu không khí của ngài, bây giờ người ta gọi là từ trường, đó là trong định, quí vị cảm thấy thân tâm dễ chịu, một câu cũng không nói, quí vị cảm nhận được sự hưởng thụ đó, hưởng thụ khi ngồi cùng Ngài. Từ trường khác rồi! An lành, tâm tự nhiên định trở lại. Đại sư năm đó 65 tuổi, tôi 26 tuổi, ngài lớn hơn tôi 39 tuổi, là lớp của tổ phụ tôi. Ba năm sau Ngài đã viên tịch, 68 tuổi đi rồi, tôi theo Ngài được ba năm. Nền tảng tôi học Phật là ngài đặt nền móng cho tôi, sau này theo thầy Lý mười năm, việc dạy này mới miễn cưỡng hiểu được. Không có ba năm cơ sở này thì không được, ba năm theo đại sư Chương Gia đó là gì? Thực tế mà nói đó là tu định. Mỗi tuần hai tiếng đồng hồ tất cả những vọng niệm đều buông bỏ hết. Ba năm tập thành thói quen này, tâm địa dần dần thanh tịnh. Nghe gì mới có thể lãnh hội được ý nghĩa của nó, nhất định không thể có tập khí hời hợt. Hời hợt đối với việc học tập của chúng ta tạo thành chướng ngại to lớn. Thầy giáo thực sự dùng định công của Ngài không nói một câu nào, tự nhiên ảnh hưởng đến chúng tôi như vậy, khiến cho chúng tôi viễn ly được sự nóng nảy, đây là huệ thí.

Lợi là lợi tế, lợi ích, cứu tế. Nên nghĩa trong kinh là chuyên cầu vô lậu Đại thừa, pháp thanh tịnh, dùng để phổ thí hữu tình, lợi lạc quần sanh. Đây là Niệm lão giải thích ra cho chúng ta. Đây là đại ý trong kinh. Quan trọng là chữ ‘chuyên’, chuyên cầu.

Trong Tam Tự Kinh nói “giáo chi đạo, quý dĩ chuyên”, nếu quí vị không chuyên cầu, quí vị không đạt được. Cho nên đồng thời không thể học nhiều quá, chỉ có thể học một môn, một khoa mục.

Tôi ở Đài Trung học kinh giáo với thầy Lý, phương pháp dạy học của thầy Lý chính là chuyên cầu. Quí vị chỉ có thể học một thứ, quí vị không được học hai thứ, toàn bộ tinh thần, thời gian, tinh lực đều chuyên chú vào một môn. Một môn này học xong rồi, thầy đồng ý rồi, quí vị mới có thể học môn thứ hai. Tiêu chuẩn thầy đồng ý là gì? Là quí vị lên bục giảng bài. Ví dụ tôi học Kinh A Di Đà, chuyên nghiên cứu một môn này, nghe thầy giáo giảng giải, chỉ nghe thầy giáo giảng giải, không được tham khảo chú giải của người khác, giảng không hay cũng không sao. Tôi có thể tham khảo thêm một chút, không phải là giảng càng tốt hơn sao? Không được. Đây là đạo lý gì vậy? Đây là huấn luyện hàng phục tâm kiêu ngạo của bản thân quí vị, tâm thích cao muốn xa của quí vị, bồi dưỡng đức hạnh của quí vị. Giảng tốt hay không, không sao, đức hạnh mới quan trọng! Bởi vì tâm danh lợi, thích cao muốn xa, tâm ngạo mạn sẽ hủy hoại một đời quí vị. Cho nên thầy giáo khổ nhọc dụng tâm, lúc chúng tôi là học trò trẻ tuổi không thể hội được. Còn nói gì? Nói thầy độc đoán. Không cho chúng tôi tham khảo tư liệu, sợ chúng tôi giảng hay hơn thầy, chúng tôi toàn nghĩ sai hết. Chúng tôi vĩnh viễn không theo kịp thầy. Cho nên phải trung thực. Trung thực, nghe lời, thật làm thì sẽ thành tựu. Không trung thực, không nghe lời ta còn lén đi tìm tham khảo, xem những thứ khác. Đó là bản thân tự hại bản thân.

Ngày nay xã hội này dân chủ tụ do cởi mở, không ai có thể khống chế ai, không ai có thể hạn chế được ai, hoàn toàn tự bản thân quí vị giác ngộ, bản thân quí vị không thể giữ vững cửa này, cửa trung thực này, cửa nghe lời này, cửa thật làm này, ba cửa này, ba cửa này nếu quí vị có thể giữ vững, quí vị sẽ thành tựu. Không thành tựu thì thôi, chứ thành tựu chắc chắn vượt qua cả thầy giáo. Vì sao vậy? Cổ nhân nói rất hay “xanh ra từ lam nhưng hơn hẳn lam”, đây là đạo lý chắc chắn vậy. Thầy giáo hoan hỷ, học trò vượt qua thầy là thành tựu của thầy. Thầy giáo dạy ra học trò đều không bằng thầy, thầy giáo này bản thân bản lĩnh thế nào, người ta cũng xem thường họ. Vì sao vậy? Dạy học không dụng tâm, còn dấu nghề, sợ học trò hơn mình. Học trò vượt qua thầy giáo càng nhiều, người ta tán thán thầy càng nhiều. Chắc chắn anh là một thầy giáo có đức hạnh. Có đức hạnh, có phương tiện thiện xảo, quí vị dạy giỏi! Những điều này chúng ta không thể không biết. Thầy giáo thực sự mà nói ngày xưa yêu cầu học sinh, hiện tại là hi vọng học sinh, cũng không thể nói là yêu cầu nữa. Hi vọng học sinh học thành rồi, phải lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, lợi ích nhân quần. Đối với quốc gia, đối với dân tộc, đối với nhân loại làm ra những cống hiến thực sự. Ngày xưa thầy giáo yêu cầu đối với học trò, đây gọi là báo Phật ân. Cô phụ hi vọng của thầy giáo, là đại bất kính đối với thầy giáo. Thầy giáo không có mong cầu gì đối với quí vị. Chỉ hi vọng quí vị học thành rồi, tương lai là cống hiến cho quốc gia xã hội, cống hiến cho nhân loại. Đây là sư đạo!

Đoạn dưới đây “chí nguyện vô quyện”, câu này nói ở đây tốt lắm! Quyện là mệt, là chán, mệt mỏi, chán ghét. Vậy là quí vị không thể tiến bộ thêm nữa. Vô quyện gọi là chân tinh tấn.

Kinh Hoa Nghiêm Phổ Hiền đại sĩ thập đại nguyện vương, khái quát ý của nguyện cuối đó là: “hư không giới tận, chúng sanh giới tận, chúng sanh nghiệp tận, chúng sanh phiền não tận, thì lễ cho đến hồi hướng của con mới tận. Nếu hư không giới cho đến phiền não đều không cùng tận, thì lễ cho đến hồi hướng của con đều không cùng tận”. Đây là trong Kinh Hoa Nghiêm nói về Phổ Hiền Bồ Tát phát thập đại nguyện. Thập đại nguyện cuối mỗi một nguyện đều có đoạn kinh văn này, chính là hư không giới tận, chúng sanh giới tận, chúng sanh nghiệp tận, chúng sanh phiền não tận, lễ của con mới tận. Đây là nguyện thứ nhất lễ kính. Nguyện nguyện như vậy!

Ý nghĩa sau đó là chúng ta đọc tiếp về nó. “Nếu hư không giới cho đến phiền não không có cùng tận, lễ kính của con không có cùng tận. Niệm niệm tương tục, không hề gián đoạn, nghiệp thân ngữ ý, không hề bì yếm”. Từ đây hiển thị ra Phổ Hiền Bồ Tát, bất luận là tự hành hay hóa tha, không mệt không chán. Đại thừa Bồ Tát không tu hạnh Phổ Hiền thì không thể thành Phật đạo. Quí vị muốn thành Phật quí vị sẽ không thể xa rời Phổ Hiền. Phổ Hiền nghĩa là gì? Chính là đoạn trước kinh văn đã nói, “chuyên cầu bạch pháp, huệ lợi quần sanh”, đây chính là đại căn đại bản của Phổ Hiền thập nguyện. Thập nguyện chính là hạng mục huệ lợi quần sanh. Mười hạng mục, mỗi một hạng mục đều là huệ lợi quần sanh. Chúng ta phải hiểu. Không thể huệ lợi quần sanh quí vị học nó để làm gì? Trong thập nguyện, nguyện đầu là “lễ kính”. Chúng ta chưa làm được? Học viện chúng tôi tại Đồ Văn Ba mười năm rồi, chưa làm được. Phải làm như thế nào? Phải bắt tay từ chính bản thân mình. Sáng sớm thức dậy nhìn thấy bất cứ người nào cúi người 90 độ để lễ, nhà Phật là chắp tay chào hỏi, 90 độ, chào buổi sáng. Người xuất gia trong học viện chúng tôi, người người đều làm như vậy, trong học viện thời gian ngắn cư sĩ đến tu học đều học được rồi. Học được như vậy phàm là hàng xóm của chúng tôi đến nhìn thấy, cũng học được rồi. Mười năm, theo lý mà nói, có lẽ toàn thể nhân dân Đồ Văn Ba đều biết được lễ kính. Vậy là hoàn toàn khác đi rồi. Phương pháp này dường như hiện nay tại Nhật bản vẫn còn có thể nhìn thấy. Quí vị xem chúng tôi đến Nhật bản viếng thăm, bất luận gặp người nào họ đều cung kính chào hỏi quí vị. Những nơi khác không còn thấy nữa.

Hai tháng gần đây, đồng tu Nhật bản liên tục giử thư mời, hi vọng tôi đến Nhật bản để giảng kinh, giảng Kinh Vô Lượng Thọ, giảng tiếp. Tôi nói nhất định phải có mạng internet, toàn thế giới đều có thể thu nghe được. Họ đang làm, nói với tôi, mạng internet của họ khoảng cuối tháng này có thể hoàn công rồi. Sau khi họ làm hoàn thành chúng tôi không thể cô phụ họ, họ đặc biệt làm cho tôi, nên tôi cũng hi vọng mỗi năm ít nhất phải ở Nhật Bản giảng hai tháng. Nơi Kinh Vô Lượng Thọ có mặt, trong kinh này nói, đích thực có thể đem lại cho nơi này lợi ích chân thật. Lợi ích chân thật này mọi người nếu có cơ hội nghe kinh, nghe giảng, tự nhiên sẽ đoan chánh tâm niệm, sẽ đoạn ác tu thiện, sẽ cải tà quy chánh. Nhân tâm đổi trở lại, tai nạn liền hóa giải. Cho nên người ta có thành ý này, chúng tôi không thể không đi. Đây là một việc tốt.

Tu hành, bất luận là pháp thế gian hay pháp xuất thế gian, đều bắt đầu từ lễ kính. Kinh Hoa Nghiêm Phổ Hiền nguyện thứ nhất là lễ kính chư Phật. Ở Trung Quốc, quí vị xem Lễ Ký, trong Lễ Ký quí vị mở ra câu đầu tiên là “Khúc lễ viết, vô bất kính”. Trong nhà Phật bái sám, nghi thức vừa mở ra câu đầu tiên là “nhất thiết cung kính, nhất tâm đảnh lễ”. Vậy là hiểu được rồi. Tu học bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ lễ kính. Chúng ta ngay cả câu này cũng không học được. Vậy là không được! Hiện nay dường như chỉ có giảng đường nhà Phật còn giữ gìn một chút hình thức, trường học không còn nữa. Trường học thầy giáo đi vào lớp, không còn lễ kính nữa. Như vậy làm sao có thể học được gì? Học trò đối với môn bản thân mình học không nghiêm túc. Nhân tố không nghiêm túc rất nhiều, tôi cảm thấy nghiêm trọng nhất có lẽ là máy vi tính. Trong máy vi tính những thứ về trò chơi nhiều quá. Biết bao thiếu niên mê ở trong đó, bị những thứ này ô nhiễm. Đến cuối cùng bản thân không có năng lực xa rời nó. Máy tính biến thành một bộ phận quan trọng trong cuộc sống của họ, họ không thể nào xả ly, rốt cuộc phải trả giá là gì? Trả giá bằng tính mạng. Người trẻ tuổi tự sát, quí vị nếu như điều tra nguyên nhân của họ, tôi tin rằng máy tính có lẽ xếp vào hàng số một, toàn dạy cho người hỏng hết! Nó là giáo dục đấy. Truyền hình, những thứ giải trí này chúng ta đều phải xem nó là giáo dục xã hội. Dạy những gì? Dạy bạo lực sắc tình, dạy sát đạo dâm vọng. Dạy tự tư tự lợi, dạy tổn người lợi mình, nó dạy những thứ này. Đây là khóa mục của nó. Xã hội này làm sao mà không loạn được? Trái đất này làm sao có thể không biến hoại? Đều là những thứ này gây tai họa, không thể không biết vậy. Trước đây chúng tôi nói rồi, họ đối với bản thân cũng không biết trân trọng, không thể tự yêu thương, cho nên họ không yêu thương cha mẹ mình, không yêu thương anh chị em của mình. Họ ở trong thế gian này không có tình yêu thương. Họ không thể yêu thương người khác, người khác cũng không thể nào yêu thương họ. Chỉ có mưu lợi. Có lợi ích là bạn bè, không có lợi ích là kẻ thù. Xã hội này có thể an ninh được sao?

Nhưng nếu như quí vị hỏi, mọi người đều không muốn nhìn thấy hiện tượng xã hội này, rất hi vọng hòa hợp, khát vọng hòa hợp. Phải làm thế nào mới có được hòa hợp? Nói với chư vị rằng Đệ Tử Quy có thể đem đến hòa hợp cho chúng ta. Cảm Ứng Thiên có thể đem đến hòa hợp cho chúng ta. Thập Thiện Nghiệp Đạo, lục ba la mật, Phổ Hiền Thập đại nguyện vương đều có thể đem đến hòa hợp. Đều phải thật làm mới được, không thật làm thì không được. Chúng ta thật làm không những cứu được bản thân, cứu được gia đình mình, cứu được đoàn thể của mình, cứu xã hội, cứu quốc gia, cứu độ tất cả chúng sanh. Đây chính là huệ lợi quần sanh. Chúng ta học được, làm được rồi, làm theo tinh thần của Phổ Hiền Bồ Tát, sự việc này phải dõng mãnh tinh tấn. Thực sự không có mệt mỏi. Quí vị xem Ngài phát nguyện lớn biết bao. Hư không giới hữu tận, chúng sanh giới hữu tận, chúng sanh nghiệp hữu tận, chúng sanh phiền não hữu tận, lễ của tôi mới tận. Những thứ này có thể hết được sao? Không thể nào. Không thể nào, vậy thì lễ kính của tôi sẽ là vô tận, không bao giờ cùng tận. Lễ kính không cùng tận, tán thán không cùng tận, cúng dường không cùng tận, sám hối không cùng tận. Quan trọng là Bồ Tát Phổ Hiền, Bồ Tát Phổ Hiền đích thực là trung thực, nghe lời, thật làm, thế nên Ngài mới chứng đắc Diệu giác quả vị. Bản thân chúng ta phải hiểu được. Chúng ta cùng với Phổ Hiền Bồ Tát là đồng một tâm tánh, cùng một tự tánh thanh tịnh viên minh thể. Vì sao Ngài có thể làm được, ta không thể làm được? Nghĩ xem nguyên nhân ở đâu? Dùng sáu chữ rất phổ thông này, chúng ta vừa phản tỉnh, chúng ta thấy đích thực không trung thực, không nghe lời, không chịu làm. Cho nên Ngài là Đẳng giác Bồ Tát, chúng ta là lục đạo phàm phu. Chúng ta không tương đồng chính là điểm này vậy. Nếu như chúng ta thực sự có thể sửa sai, học trung thực, học nghe lời, học thật làm.

Chúng ta trong đời này có thể đến địa vị của Bồ Tát Phổ Hiền hay không? Đáp án là điều chắc chắn. Niệm Phật vãng sanh Tịnh Độ, cho dù là cõi phàm thánh đồng cư hạ hạ phẩm vãng sanh cũng tương đương với Bồ Tát Phổ Hiền. Vì sao vậy? Trong 48 nguyện, nguyện thứ 20 Phật A Di Đà nói rất hay, phàm là người sanh đến thế giới tây phương Cực Lạc “đều làm A Duy Việt Trí Bồ Tát”. Phổ Hiền là A Duy Việt Trí Bồ Tát. Vậy mười nguyện của Phổ Hiền quí vị phải thật làm, đều phải bắt tay từ chính bản thân, không được hi vọng người khác. Trong Phật pháp đều dạy bản thân chúng ta tự làm, không dạy chúng ta yêu cầu người khác làm, Phật Bồ Tát cũng không yêu cầu, chỉ là khuyên quí vị, không yêu cầu quí vị. Lễ kính, thật làm, tán thán cũng thật làm. Tán thán là Như Lai, lễ kính chư Phật “xưng tán Như Lai”.

Chư Phật và Như Lai ý nghĩa khác nhau. Phật là từ tướng mà nói, Như Lai là từ trên tánh mà nói. Lễ kính về tướng không có phân biệt, “vô bất kính”. Thánh hiền phàm phu bình đẳng cung kính. Thậm chí cây cối hoa cỏ, núi sông đất đai, sợi lông mảy trần đều là tâm cung kính bình đẳng. Đây là lễ kính của Bồ Tát Phổ Hiền. Nếu như có phân biệt, có đẳng cấp, thì đó không phải là Bồ Tát Phổ Hiền. Bồ Tát Phổ Hiền không có tâm phân biệt. Cung kính thanh tịnh bình đẳng, xưng tán cũng như vậy.

Xưng tán đổi thành Như Lai, ở đây dùng ý rất sâu sắc, chỉ xưng tán thiện, không thể xưng tán ác, tất cả thiện pháp và tự tánh tương ưng. Như Lai là biểu cho tự tánh. Thiện pháp tương ưng với tự tánh xưng tán, trái ngược với thiện pháp thì không xưng tán, tham sân si mạn không phải thiện pháp. Đây chính là bỏ ác làm thiện. Đối với người tạo ác có lễ kính, không có tán thán. Đối với người hành thiện có lễ kính lại có tán thán. Bồ Tát Phổ Hiền làm cho chúng ta thấy. Thiện Tài đồng tử biểu diễn cho chúng ta thấy. Nói với chúng ta nên làm như thế nào. Ngài dẫn đầu.

“Quảng tu cúng dường”, không có phân biệt, đây là bình đẳng. Thiện nhân chúng ta phải cúng dường họ, ác nhân cũng phải cúng dường họ. Không thể nói ác nhân gặp tai nạn, chúng ta không để ý đến họ, không thể được. Quí vị xem đối với họ có cung kính, có cúng dường, chỉ là không tán thán. Cúng dường cũng rất cung kính, không có gì sai biệt. Tâm bình đẳng cúng dường, tâm thanh tịnh cúng dường. Họ làm ác là việc của bản thân họ, là phiền não tập khí của họ, không phải là bản tánh của họ. Bổn tánh bổn thiện. Chúng ta đối với họ cung kính, là cung kính bổn thiện của họ. Tập tánh không cần để ý, không nên để ở trong lòng, quí vị mới có thể nhìn thấy người người đều là người tốt, việc việc đều là việc lành. Học phải khéo học, phải biết học mới được, có thể đạt được đại lợi ích.

“Sám hối” hoàn toàn là bản thân. Nhất định không phải ở người khác. Sám hối nghiệp chướng của bản thân, sám nghĩa là phát lộ. Lỗi lầm tôi đã làm tôi có thể nói ra được, đem lỗi lầm của mình nói ra cho mọi người nghe, xin mọi người tha thứ cho tôi, hiện tại tôi hồi đầu rồi. Biết lỗi liền sửa, sau này không làm nữa, đó gọi là hối. Cho nên danh từ sám hối này là Phạn ngữ và Trung văn hợp dịch. Sám là dịch âm của tiếng Phạn, hối là chữ Trung Quốc. Chữ hối Trung Quốc này là về sau không làm nữa. Sám là phát lộ, đem lỗi lầm của mình nói ra, tuyên bố với đại chúng. Trong đây ý nghĩa là cầu đại chúng làm chứng minh, tôi còn tái phạm tội lỗi như vậy nữa, mọi người sẽ chỉ trích, ngươi làm sao lại phạm nữa rồi. Có ý nghĩa này trong đó, hi vọng mọi người đến giám sát cho tôi, đến giúp họ sửa đổi lỗi lầm. Đây là sám hối.

Sau khi sám hối, thứ năm là tùy hỷ công đức. Điều này rất quan trọng. Con người đều có tâm cống cao ngã mạn, đều có tâm tật đố sân hận. Đây không phải học mà có, sanh ra đã có rồi. Xem từ đâu? Quí vị xem trẻ con hai ba tháng, không ai dạy nó, hai đứa trẻ ở cùng nhau đều là hai ba tháng tuổi, ở giữa quí vị đặt một viên kẹo, quí vị xem hai đứa nó sẽ tranh nhau, nó sẽ không nhường, hai đứa đều giành, giành được rồi quí vị xem thái độ của nó, đứa không giành được nó liền khóc ngay, khóc la ồn ào. Quí vị có thể nhìn ra đứa trẻ này tập khí ngạo mạn, tập khí tật đố, tập khí sân hận, đều nhìn thấy hết. Tuyệt đối không phải người ta dạy nó. Đây gọi là câu sanh phiền não. Phiền não này là chướng ngại nghiêm trọng. Đoạn như thế nào? Tùy hỷ công đức liền có thể đoạn. Nhìn thấy điều tốt của người khác, không có tâm tật đố, không có tâm chướng ngại. Tôi tu tùy hỷ. Công đức tùy hỷ và công đức của họ là ngang bằng nhau. Chẳng những tôi không chướng ngại họ, tôi còn tận tâm tận lực giúp họ viên mãn. Vì sao vậy? Họ viên mãn là tôi viên mãn, không có gì khác. Họ là một ngọn đèn, một cây nến, thắp sáng rồi. Cây nến của tôi chưa thắp sáng, tôi nhờ ánh sáng của họ để thắp sáng của tôi. Ánh sáng của tôi và ánh sáng của họ giống nhau. Đây gọi là tùy hỷ công đức. Nếu như quí vị có tâm ngạo mạn, không muốn người khác cao hơn mình, có tâm tật đố, nghĩ cách để tổn hại họ, phá hoại họ, nghiệp quí vị tạo đã nặng rồi. Nếu như việc họ làm là việc tốt, hoặc là họ đạt được danh văn lợi dưỡng là việc của bản thân họ, quí vị phá hoại họ, quí vị chướng ngại họ, đây là tội nhẹ. Vì sao vậy? Quí vị tổn hại chỉ là cá nhân họ. Nếu như họ làm việc là sự nghiệp công ích từ thiện, là lợi ích quảng đại quần chúng, quí vị đi chướng ngại họ, vậy sự việc này phiền phức lớn rồi. Kết tội đó là gì? Những người không có được lợi ích này đều kết tội với quí vị. Sự việc này phiền phức rồi! Kết tội với đại chúng, càng nhiều người, thời gian lợi ích đó càng dài, phiền phức của quí vị càng lớn. Phàm là sự nghiệp lợi ích chúng sanh, quí vị tùy hỷ là công đức lớn. Quí vị phá hoại nó là tội lỗi lớn, không có cách gì để bù đắp được. Đạo lý này không thể không biết. Không hiểu, quí vị phạm rồi, không thể nói không có tội, vẫn có tội như thường. Sự việc này thực sự là phiền phức lắm. Thánh giáo, Phật pháp là lợi ích tất cả chúng sanh. Văn hóa truyền thống của Thánh hiền nhân cũng là lợi ích tất cả chúng sanh. Quí vị nếu như chướng ngại nó, nếu như phá hoại nó, trong kinh Phật nói về những ví dụ này rất nhiều.

Di Lặc Sở Vấn Kinh vừa mở đầu đã có một công án, một câu chuyện. Có hai vị pháp sư trẻ tuổi giảng kinh dạy học, giảng rất hay, thính chúng rất nhiều, pháp duyên thù thắng. Mấy người khác nhìn thấy rồi, liền tật đố chướng ngại họ, rải lời đồn đãi trong thính chúng, nói hai vị pháp sư này giảng kinh xem ra dường như rất hay, trên thực tế họ rất khuyết đức, phá giới phạm trai, làm cho thính chúng sanh ra hiểu nhầm, đối với pháp sư mất hết tín tâm, đều rời bỏ hết. Pháp hội này bị phá hoại rồi. Pháp sư phải chăng thực sự giống như lời họ nói? Không phải vậy, là lời đồn! Tội lỗi này, người đó đọa địa ngục thôi. Pháp sư giảng kinh bản thân không bị tổn thương gì. Ai bị tổn hại? Thính chúng. Pháp duyên của thính chúng bị đoạn mất. Sự việc này trong kinh Phật nói: giết người tội nhỏ. Vì sao vậy? Người bị quí vị giết rồi, họ không có tội, họ sẽ không bị đọa vào ba đường ác. Người giết người có tội, người bị giết không có tội. Họ qua 49 ngày lại đầu thai lại trở lại nhân gian, họ đổi một thân thể khác mà thôi. Nhưng những sự việc lợi ích chúng sanh này bị quí vị phá hoại rồi, pháp thân huệ mạng của những chúng sanh đó đoạn mất, quí vị phải chịu trách nhiệm. Bởi vì tật đố chướng ngại của quí vị khiến cho rất nhiều chúng sanh không nghe được chánh pháp. Tội nghiệp này đọa địa ngục. Địa ngục ra rồi làm súc sanh, trở lại nhân gian thì ngu si, không có trí tuệ, bần cùng hạ tiện, quả báo thê thảm biết bao. Hà tất phải đi tật đố? Quí vị nếu như tu tùy hỷ công đức, ủng hộ sự tốt đẹp của họ, vậy thì công đức của quí vị và họ lớn như nhau. Quí vị cũng nghe kinh, tán thán pháp sư, làm cho thính chúng đối với pháp sư càng có tín tâm, công đức này lớn. Pháp sư có công đức lớn chừng nào thì công đức của quí vị lớn chừng đó. Hiểu được đạo lý này, gặp được người thiện làm việc thiện phải giúp đỡ họ, người ác làm việc thiện cũng phải giúp đỡ họ. Người ác là việc của bản thân họ. Họ làm sự việc tốt này, đối với mọi người có lợi ích, chúng ta cũng phải xưng tán, cũng phải giúp đỡ. Cho nên con người tại thế gian không thể không có trí tuệ. Thực sự có trí tuệ, đó là người người đều là người tốt, việc việc đều là việc lành. Không có trí tuệ thì khó nói rồi, người tốt trong mắt quí vị biến thành người xấu, việc tốt quí vị cho rằng là việc xấu. Người xấu quí vị cho rằng là người tốt. Việc xấu cho rằng là việc tốt, vậy là phiền phức lớn rồi, quả báo sau này không dám nghĩ đến. Cho nên tùy hỷ công đức là người có trí tuệ tu tập, là người có thiện căn, người có phước đức tu vậy. Họ không có tâm tật đố, họ không có tâm ngạo mạn. Họ thực sự có thể giúp người làm việc tốt, trong mắt họ chỉ nhìn thấy chúng sanh được lợi ích, không nhìn thấy cá nhân, họ mới có thể tùy hỷ.

Tiếp theo rất quan trọng “thỉnh pháp”. Phật pháp hay! Quí vị nói xem tại thế gian tu phước, tu phước báo nào lớn nhất? Thỉnh pháp sư giảng kinh phước báo lớn nhất. Cho nên người thế gian thông minh tu đại phước báo là thỉnh pháp sư đến giảng một bộ kinh. Có sức một bộ đại kinh giảng mấy tháng, không có sức giảng một bộ tiểu kinh mười ngày nửa tháng, phước này đều rất lớn rồi, âm dương đều được lợi. Hiện nay càng thù thắng, sau khi giảng xong ghi âm làm thành đĩa CD. Đĩa CD lưu thông không biết lợi ích bao nhiêu người. Nếu như có truyền hình vệ tinh, có mạng internet quốc tế, phước báo này sẽ rất lớn! Con người thời xưa không có duyên này, muốn tu tu không được. Hiện tại khoa học phát triển, duyên này thù thắng, khoa học tuy có rất nhiều mặt trái, nhưng đây là mặt phải, chúng ta dùng nó để hoằng pháp lợi sanh.

Tiếp theo “thỉnh Phật trú thế”, đó là chánh pháp cửu trú. Đây là thỉnh ai? Thỉnh bản thân. Thỉnh người khác không nhờ được, phải thỉnh bản thân. Bản thân thực sự phát tâm. Ba cái gốc này, đức hạnh cắm cho vững, sau đó nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu, học kinh giáo cho tốt. Đạo tràng giảng kinh dạy học, khôi phục Phật Đà giáo dục. Tòng lâm ngày xưa là phân tòa giảng kinh, đó chính là gì? Khai rất nhiều lớp học khác nhau. Có pháp sư đang hướng dẫn, cũng giống như ở trường học vậy, có rất nhiều phòng học, giảng đường, quy mô rất lớn. Chùa chiền quy mô nhỏ cũng giống như trường học chuyên khoa. Tôi chỉ có một phòng dạy học, chỉ có một môn học, đây là chuyên khoa. Khôi phục Phật Giáo truyền thống của đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Quí vị xem ý nghĩa này rất lớn.

Hết giờ rồi, đoạn này vẫn chưa giảng hết, tiết học sau chúng tôi giảng tiếp.