So sánh các bộ luật Tỳ-kheo

Akankha Sutta

Wishes

Translated by Bhikkhu Thanissaro

For free distribution only, as a gift of Dhamma

This discourse lists ten reasons, of ascending worth, for perfecting the precepts and being committed to the development of calm (samatha) and insight (vipassana). An interesting feature of this discussion is that the Buddha does not separate insight and jhana into separate paths of practice, and actually cites insight, together with tranquillity, as a prerequisite for mastering the four jhanas.

On one occasion the Blessed One was staying near Savatthi in Jeta's Grove, Anathapindika's monastery. There he addressed the monks, "Monks!"

"Yes, lord," the monks responded.

The Blessed One said: "Monks, dwell consummate in virtue, consummate in terms of the Patimokkha. Dwell restrained in accordance with the Patimokkha, consummate in your behavior and sphere of activity. Train yourselves, having undertaken the training rules, seeing danger in the slightest faults.

[1] "If a monk would wish, 'May I be dear and pleasing to my fellows in the holy life, respected by and inspiring to them,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[2] "If a monk would wish, 'May I be someone who receives robes, almsfood, lodgings, and medical requisites for curing the sick,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[3] "If a monk would wish, 'Whatever I use or consume in terms of robes, almsfood, lodgings, and medical requisites for curing the sick, may that be of great fruit, of great benefit to those who provided them,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[4] "If a monk would wish, 'May it also be of great fruit, of great benefit, to whatever dead relatives they [the donors] recollect with brightened minds,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[5] "If a monk would wish, 'May I be content with whatever robes, almsfood, lodgings, and medical requisites for curing the sick are available,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[6] "If a monk would wish, 'May I be resistant to cold, heat, hunger, and thirst; to the touch of gadflies and mosquitoes, wind and sun and creeping things; to abusive, hurtful language; to bodily feelings that, when they arise, are painful, sharp, stabbing, fierce, distasteful, deadly,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[7] "If a monk would wish, 'May I overcome displeasure, and not be overcome by displeasure. May I dwell having conquered any displeasure that has arisen,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[8] "If a monk would wish, 'May I overcome fear and dread, and not be overcome by fear and dread. May I dwell having conquered any fear and dread that have arisen,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[9] "If a monk would wish, 'May I attain -- whenever I want, without strain, without difficulty -- the four jhanas that are heightened mental states, pleasant abidings in the here-and-now,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

[10] "If a monk would wish, 'May I -- with the ending of mental fermentations -- remain in the fermentation-free release of awareness and release of discernment, having directly known and realized them for myself in the here-and-now,' then he should be one who brings the precepts to perfection, who is committed to mental calm, who does not neglect jhana, who is endowed with insight, and who frequents empty dwellings.

"'Monks, dwell consummate in virtue, consummate in terms of the Patimokkha. Dwell restrained in accordance with the Patimokkha, consummate in your behavior and sphere of activity. Train yourselves, having undertaken the training rules, seeing danger in the slightest faults.' Thus was it said. And in reference to this was it said."

Source: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta/canon/anguttara/an10-71.html

(Wed 10 June 1998)

Tăng Chi Bộ Kinh (AN IV - 28)

Truyền Thống

(Ariya-vamsa Sutta)

HT. Thích Minh Châu dịch

Đức Phật giảng về bốn đức hạnh của một tu sĩ: tri túc với các y áo, thức ăn, nới trú ngụ, và vui thích trong công phu tịnh tu tâm ý. Đây cũng là một trong các bài kinh mà về sau nầy, vua A-Dục (270-232 TCN) đã lựa chọn để học tập và quán chiếu bởi các Phật tử trong triều đại của ông, tu sĩ lẫn cư sĩ.

1.- Có bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-Kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền thống, kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-Kheo, Tỷ-Kheo biết đủ với bất cứ loại y nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại y nào, không vì nhân y phục rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp. Nếu không được y, không có lo âu tiếc nuối; nếu được y không có tham lam, mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ y, không vì biết đủ với bất cứ loại y nào, không có khen mình chê người. Ai ở đây, không khéo (thiện xảo), không có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-Kheo, đấy gọi là Tỷ-Kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Lại nữa, này các Tỷ-Kheo, Tỷ-Kheo biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực nào...

Lại nữa, này các Tỷ-Kheo, Tỷ-Kheo biết đủ với tất cả loại khất thực nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại khất thực nào, không vì nhân khất thực rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp. Nếu không được đồ ăn khất thực, không có lo âu tiếc nuối; nếu được đồ ăn khất thực, không có tham lam, mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ đồ ăn khất thực, không vì biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực nào, không có khen mình, chê người. Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-Kheo, đây gọi là vị Tỷ-Kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Lại nữa, này các Tỷ-Kheo, Tỷ-Kheo biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, không vì nhân sàng tọa rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp. Nếu không được sàng tọa, không có lo âu tiếc nuối; nếu được sàng tọa, không có tham lam, mê say, đắm đuối; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ sàng tọa, không có khen mình, chê người. Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-Kheo, đây gọi là vị Tỷ-Kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Lại nữa, này các Tỷ-Kheo, Tỷ-Kheo ưa thích tu tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận, nhưng không vì ưa thích tu tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận mà khen mình chê người. Ai ở đây khôn khéo, không có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-Kheo, đây gọi là vị Tỷ-Kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-Kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền thống kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm,sẽ không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

2.- Thành tựu bốn Thánh truyền thống này, này các Tỷ-Kheo, nếu Tỷ-Kheo trú ở phương Đông, vị ấy nhiếp phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị ấy. Nếu trú ở phương Tây, vị ấy nhiếp phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị ấy. Nếu trú ở phương Bắc, vị ấy nhiếp phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị ấy. Nếu trú ở phương Nam, vị ấy nhiếp phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị ấy. Vì cớ sao? Này các Tỷ-Kheo, vì bậc trí nhiếp phục không hoan hỷ và hoan hỷ.

3.-

Hoan hỷ không nhiếp phục,

Không nhiếp phục bậc trí,

Không hoan hỷ không nhiếp,

Không nhiếp phục bậc trí,

Bậc trí nhiếp phục được,

Nhiếp phục không hoan hỷ.

Vị xóa bỏ mọi nghiệp,

Trừ khử và ngăn chặn,

Như vàng ròng Diêm-phù.

Ai xứng đáng cất giữ?

Chư Thiên khen vị ấy,

Phạm Thiên cũng tán thán.

Đại Tạng Kinh Việt Nam

Tăng Chi Bộ Kinh -Tập I

Chương IV - Phẩm III - Bài 28 - tr. 600

English version:

Anguttara Nikaya IV.28

Ariya-vamsa Sutta

The Discourse on the Traditions of the Noble Ones

Translated by Bhikkhu Thanissaro

For free distribution only, as a gift of Dhamma

The Buddha describes four good qualities in a monk: contentment with regard to robes, almsfood, and lodging, and finding pleasure in cultivating wholesome mental states. (This is one of the suttas selected by King Asoka (r. 270-232 BC) to be studied and reflected upon frequently by all Buddhists, whether ordained or not.)

"These four traditions of the noble ones -- original, long-standing, traditional, ancient, unadulterated, unadulterated from the beginning -- are not open to suspicion, will never be open to suspicion, and are unfaulted by knowledgeable contemplatives and priests. Which four?

"There is the case where a monk is content with any old robe cloth at all. He speaks in praise of being content with any old robe cloth at all. He does not, for the sake of robe cloth, do anything unseemly or inappropriate. Not getting cloth, he is not agitated. Getting cloth, he uses it unattached to it, uninfatuated, guiltless, seeing the drawbacks (of attachment to it), and discerning the escape from them. He does not, on account of his contentment with any old robe cloth at all, exalt himself or disparage others. In this he is diligent, deft, alert, and mindful. This is said to be a monk standing firm in the ancient, original traditions of the noble ones.

"Furthermore, the monk is content with any old almsfood at all. He speaks in praise of being content with any old almsfood at all. He does not, for the sake of almsfood, do anything unseemly or inappropriate. Not getting almsfood, he is not agitated. Getting almsfood, he uses it unattached to it, uninfatuated, guiltless, seeing the drawbacks (of attachment to it), and discerning the escape from them. He does not, on account of his contentment with any old almsfood at all, exalt himself or disparage others. In this he is diligent, deft, alert, and mindful. This is said to be a monk standing firm in the ancient, original traditions of the noble ones.

"Furthermore, the monk is content with any old lodging at all. He speaks in praise of being content with any old lodging at all. He does not, for the sake of lodging, do anything unseemly or inappropriate. Not getting lodging, he is not agitated. Getting lodging, he uses it unattached to it, uninfatuated, guiltless, seeing the drawbacks (of attachment to it), and discerning the escape from them. He does not, on account of his contentment with any old lodging at all, exalt himself or disparage others. In this he is diligent, deft, alert, and mindful. This is said to be a monk standing firm in the ancient, original traditions of the noble ones.

"Furthermore, the monk finds pleasure and delight in developing [skillful mental qualities], finds pleasure and delight in abandoning [unskillful mental qualities]. He does not, on account of his pleasure and delight in developing and abandoning, exalt himself or disparage others. In this he is diligent, deft, alert, and mindful. This is said to be a monk standing firm in the ancient, original traditions of the noble ones.

"These are the four traditions of the noble ones -- original, long-standing, traditional, ancient, unadulterated, unadulterated from the beginning -- which are not open to suspicion, will never be open to suspicion, and are unfaulted by knowledgeable contemplatives and priests.

"And furthermore, a monk endowed with these four traditions of the noble ones, if he lives in the east, conquers displeasure and is not conquered by displeasure. If he lives in the west ... the north ... the south, he conquers displeasure and is not conquered by displeasure. Why is that? Because the enlightened one endures both pleasure and displeasure."

This is what the Blessed One said. Having said this, he said further:

Displeasure doesn't conquer the enlightened one.

Displeasure doesn't suppress the enlightened one.

The enlightened one conquers displeasure

because the enlightened one endures it.

Having cast away all deeds:

Who could obstruct him?

Like an ornament of finest gold:

Who is fit to find fault with him?

Even the Devas praise him,

Even by Brahma is he praised.

Source: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta/canon/anguttara/an4-28.html

(Wed 10 June 1998)

Tăng Chi Bộ Kinh (AN VIII - 6)

Tùy Chuyển Thế Giới

(Lokavipatti Sutta)

HT. Thích Minh Châu dịch

Bài kinh giảng về tám pháp thế gian (còn gọi là Bát Phong): Đức Phật giảng về sự khác biệt giữa một phàm nhân và một người đã giác ngộ, về cách ứng xử đối với những thuận cảnh và nghịch cảnh tất nhiên của cuộc đời.

1. - Tám thế gian pháp này, này các Tỷ-Kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này. Thế nào là tám?

2. - Lợi dưỡng và không lợi dưỡng, danh vọng và không danh vọng, chỉ trích và tán thán, an lạc và đau khổ.

Tám pháp thế gian này, này các Tỷ-Kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này.

3. - Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ-Kheo, sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, không danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ. Với vị Thánh đệ tử nghe pháp, này các Tỷ-Kheo, cũng sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, không danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ.

Ở đây, này các Tỷ-Kheo, có thù đặc gì, có sai khác gì giữa vị Thánh có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp?

-- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm chỉ đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn giảng cho ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-Kheo sẽ thọ trì.

-- Văy này các Tỷ-Kheo, hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-Kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

4. - Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ-Kheo, khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy không có suy tư: "Lợi dưỡng khởi lên nơi ta, lợi dưỡng ấy vô thường, khổ, biến hoại." Vị ấy không như thật rõ biết... khởi lên không lợi dưỡng...khởi lên danh vọng... khởi lên không danh vọng... khởi lên chỉ trích... khởi lên tán thán... khởi lên an lạc... khởi lên khổ đau. Vị ấy không có suy tư: "Khổ này khởi lên nơi ta, khổ ấy là vô thường, khổ, biến hoại". Vị ấy không như thật rõ biết, rằng lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy và an trú, không lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy và an trú, danh vọng xâm nhập tâm của người ấy và an trú, không danh vọng xâm nhập tâm của người ấy và an trú, chỉ trích xâm nhập tâm của người ấy và an trú, tán thán xâm nhập tâm của người ấy và an trú, an lạc xâm nhập tâm của người ấy và an trú, đau khổ xâm nhập tâm của người ấy và an trú. Người ấy thuận ứng với lợi dưỡng được khởi lên và nghịch ứng với không lợi dưỡng; thuận ứng với danh vọng được khởi lên, và nghịch ứng với không danh vọng; thuận ứng với tán thán được khởi lên, nghịch ứng với chỉ trích; thuận ứng với an lạc được khởi lên, nghịch ứng với đau khổ. Người ấy đầy đủ với thuận ứng nghịch ứng như vậy, không có giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Ta nói rằng người ấy không thoát khỏi khổ.

5. - Với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, này các Tỷ-Kheo, khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy suy tư như sau: "Lợi dưỡng này khởi lên nơi ta. Lợi dưỡng ấy là vô thường, đau khổ, bị biến hoại..." Vị ấy như thật rõ biết... khởi lên không lợi dưỡng...khởi lên danh vọng... khởi lên không danh vọng... khởi lên chỉ trích... khởi lên tán thán... khởi lên an lạc... khởi lên khổ đau. Vị ấy suy tư như sau: "Đau khổ này khởi lên nơi ta, đau khổ ấy là vô thường, khổ đau, biến hoại". Vị ấy như thật rõ biết, rằng lợi dưỡng này không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, không lợi dưỡng không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, danh vọng không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, không danh vọng không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, chỉ trích không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, tán thán không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, an lạc không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú, đau khổ không xâm nhập tâm của vị ấy và an trú. Vị ấy không thuận ứng với lợi dưỡng được khởi lên và không nghịch ứng với không lợi dưỡng; không thuận ứng với danh vọng được khởi lên, và không nghịch ứng với không danh vọng; không thuận ứng với tán thán được khởi lên, không nghịch ứng với chỉ trích; không thuận ứng với an lạc được khởi lên, không nghịch ứng với đau khổ. Vị ấy, do đoạn tận thuận ứng, nghịch ứng như vậy, nên giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Ta nói rằng người ấy giải thoát đau khổ.

Đây là đặc thù, này các Tỷ-Kheo, đây là thù thắng, đây là sai biệt giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp.

Lợi dưỡng, không lợi dưỡng,

Danh vọng, không danh vọng,

Chỉ trích và tán thán,

An lạc và đau khổ,

Những pháp này vô thường,

Không thường hằng, biến diệt,

Biết đúng, giữ chánh niệm,

Bậc trí quán biến diệt.

Pháp khả ái, không động,

Không khả ái, không sân,

Các pháp thuận hay nghịch,

Được tiêu tan không còn.

Sau khi biết con đường,

Không trần cấu, không sầu,

Chơn chánh biết sanh hữu,

Đi đến bờ bên kia.

Đại Tạng Kinh Việt Nam

Tăng Chi Bộ Kinh - Tập 3

Chương VIII -Phẩm I - Bài 6 - tr.498

English version:

Anguttara Nikaya VIII.6

Lokavipatti Sutta

The Failings of the World

Translated by Bhikkhu Thanissaro

For free distribution only, as a gift of Dhamma

The Eight Worldly Conditions: The Buddha explains the difference between an ordinary person and an Awakened one, in terms of their response to the inevitable ups and downs of life.

"Monks, these eight worldly conditions spin after the world, and the world spins after these eight worldly conditions. Which eight? Gain, loss, status, disgrace, censure, praise, pleasure, and pain. These are the eight worldly conditions that spin after the world, and the world spins after these eight worldly conditions.

"For an uninstructed run-of-the-mill person there arise gain, loss, status, disgrace, censure, praise, pleasure, and pain. For a well-instructed noble disciple there also arise gain, loss, status, disgrace, censure, praise, pleasure, and pain. So what difference, what distinction, what distinguishing factor is there between the well-instructed noble disciple and the uninstructed run-of-the-mill person?"

"For us, lord, the teachings have the Blessed One as their root, their guide, and their refuge. It would be good if the Blessed One himself would explicate the meaning of this statement. Having heard it from the Blessed One, the monks will remember it."

"In that case, monks, listen and pay close attention. I will speak."

"As you say, lord," the monks responded.

The Blessed One said, "Gain arises for an uninstructed run-of-the-mill person. He does not reflect, 'Gain has arisen for me. It is inconstant, stressful, and subject to change.' He does not discern it as it actually is.

"Loss arises... Status arises... Disgrace arises... Censure arises... Praise arises... Pleasure arises...

"Pain arises. He does not reflect, 'Pain has arisen for me. It is inconstant, stressful, and subject to change.' He does not discern it as it actually is.

"His mind remains consumed with the gain. His mind remains consumed with the loss... with the status... the disgrace... the censure... the praise... the pleasure. His mind remains consumed with the pain.

"He welcomes the arisen gain and rebels against the arisen loss. He welcomes the arisen status and rebels against the arisen disgrace. He welcomes the arisen praise and rebels against the arisen censure. He welcomes the arisen pleasure and rebels against the arisen pain. As he is thus engaged in welcoming and rebelling, he is not released from birth, aging, or death; from sorrows, lamentations, pains, distresses, or despairs. He is not released, I tell you, from suffering and stress.

"Now, gain arises for a well-instructed noble disciple. He reflects, 'Gain has arisen for me. It is inconstant, stressful, and subject to change.' He discerns it as it actually is.

"Loss arises... Status arises... Disgrace arises... Censure arises... raise arises... Pleasure arises...

"Pain arises. He reflects, 'Pain has arisen for me. It is inconstant, stressful, and subject to change.' He discerns it as it actually is.

"His mind does not remain consumed with the gain. His mind does not remain consumed with the loss...with the status... the disgrace... the censure... the praise... the pleasure. His mind does not remain consumed with the pain.

"He does not welcome the arisen gain, or rebel against the arisen loss. He does not welcome the arisen status, or rebel against the arisen disgrace. He does not welcome the arisen praise, or rebel against the arisen censure. He does not welcome the arisen pleasure, or rebel against the arisen pain. As he thus abandons welcoming and rebelling, he is released from birth, aging, and death; from sorrows, lamentations, pains, distresses, and despairs. He is released, I tell you, from suffering and stress.

"This is the difference, this the distinction, this the distinguishing factor between the well-instructed noble disciple and the uninstructed run-of-the-mill person."

Gain/loss,

status/disgrace,

censure/praise, pleasure/pain:

these conditions among human beings

are inconstant,

impermanent,

subject to change.

Knowing this, the wise person, mindful,

ponders these changing conditions.

Desirable things don't charm the mind,

undesirable ones bring no resistance.

His welcoming

and rebelling are scattered,

gone to their end,

do not exist.

Knowing the dustless, sorrowless state,

he discerns rightly,

has gone, beyond becoming,

to the Further Shore.

Source: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta/canon/anguttara/an8-6.html

( Wed 24 June 1998)

Tăng Chi Bộ, Kinh 4.102

Mây Mưa

Có những người chỉ thích đọc tụng, học tập kinh điển cả ngày mà không dụng công hành trì để thực chứng đạo pháp, cũng như thể có sấm sét mà lại không có mưa, không đạt được lợi ích nào cả...

Trong Tăng Chi Bộ Kinh (AN 4.102), Phật có một thí dụ (tóm tắt):

Ví như trong hư không bỗng có đám mây, có sấm nhưng không mưa.

Cũng trên hư không có mây, không sấm có mưa.

Lại có khi hiện có mây, có sấm có mưa.

Có khi hiện không mây, không sấm không mưa.

Phật hợp pháp:

-- Hiện có mây có sấm không mưa, là dụ cho người nói được không làm được.

-- Hiện có mây không sấm có mưa, dụ cho người không nói được mà làm được.

-- Hiện có mây có sấm có mưa, dụ cho người nói được làm được.

-- Hiện không mây không sấm không mưa, dụ cho người không nói được cũng không làm được.

Trong hàng Sa Môn cũng có bốn:

Người có học giáo lý, đọc tụng giới nhưng không thực hành.

Người không thuộc giáo lý nhưng đối với pháp Tứ Đế biết Khổ như thật, biết Tập như thật.v.v...

Người đối kinh điển thông suốt, thực hành chân thật.

Người không thông suốt kinh điển cũng không thực hành.

Bình giảng:

Bài kinh này Phật nêu lên bốn hạng người trong giới xuất gia của Ngài để chúng ta xét lại coi mình thuộc hạng nào.

Nếu thuộc hạng người thứ nhất, thì chỉ có học suông vô bổ, như nói thức ăn mà bụng vẫn đói.

Hạng người thứ hai tuy không thuộc giáo lý nhưng gắng thực hành theo lời Phật dạy, mặc dù không quán triệt được giáo lý nhưng về mặc tự tu, tự độ họ vẫn có phần.

Hạng người thứ ba là hạng người ưu việt nhất, họ thông thuộc giáo lý lại thực hành theo lời Phật dạy, người này đủ điều kiện tự độ và độ tha, tự giác giác tha.

Hạng người rốt sau là hạng người vô phước nhất, đã không thông hiểu kinh điển lại không thực hành. Họ như chiếc xuồng lủng đáy, đẩy xuống nước liền chìm, người này không dự được một chút phần trong Phật pháp.

Vậy chúng ta hãy học theo hạng người thứ ba vừa thông suốt kinh điển, vừa thực hành chơn thật, như thế mới xứng đáng bậc phước điền của Nhân Thiên.

Thích Thanh Từ

(Trích "Nhặt lá bồ đề", Tập 2)

Toàn bộ bài kinh bằng Anh ngữ do Tỳ kheo Thanissaro dịch:

Anguttara Nikaya IV.102

Valahaka Sutta

Thunderheads

translated by Bhikkhu Thanissaro

"There are these four types of thunderheads. Which four? One that thunders but doesn't rain, one that rains but doesn't thunder, one that neither thunders nor rains, and one that both thunders and rains. These are the four types of thunderheads.

"In the same way, these four types of persons resembling thunderheads are to be found existing in the world. Which four? The one that thunders but doesn't rain, the one that rains but doesn't thunder, the one that neither thunders nor rains, and the one that both thunders and rains.

"And how is one the type of person who thunders but doesn't rain? There is the case where a person has mastered the Dhamma: dialogues, narratives of mixed prose and verse, explanations, verses, spontaneous exclamations, quotations, birth stories, amazing events, question and answer sessions [the earliest classifications of the Buddha's teachings]. Yet he doesn't discern, as it actually is present, that 'This is stress.' He doesn't discern, as it actually is present, that 'This is the origination of stress.' He doesn't discern, as it actually is present, that 'This is the cessation of stress.' He doesn't discern, as it actually is present, that 'This is the path of practice leading to the cessation of stress.' This is the type of person who thunders but doesn't rain. This type of person, I tell you, is like the thunderhead that thunders but doesn't rain.

"And how is one the type of person who rains but doesn't thunder? There is the case where a person has not mastered the Dhamma: dialogues...question and answer sessions. Yet he does discern, as it actually is present, that 'This is stress.' He discerns, as it actually is present, that 'This is the origination of stress.' He discerns, as it actually is present, that 'This is the cessation of stress.' He discerns, as it actually is present, that 'This is the path of practice leading to the cessation of stress.' This is the type of person who rains but doesn't thunder. This type of person, I tell you, is like the thunderhead that rains but doesn't thunder.

"And how is one the type of person who neither thunders nor rains? There is the case where a person has not mastered the Dhamma: dialogues...question and answer sessions. He doesn't discern, as it actually is present, that 'This is stress'... 'This is the origination of stress'... 'This is the cessation of stress'... 'This is the path of practice leading to the cessation of stress.' This is the type of person who neither thunders nor rains. This type of person, I tell you, is like the thunderhead that neither thunders nor rains.

"And how is one the type of person who both thunders and rains? There is the case where a person has mastered the Dhamma: dialogues...question and answer sessions. He discerns, as it actually is present, that 'This is stress'... 'This is the origination of stress'... 'This is the cessation of stress'... 'This is the path of practice leading to the cessation of stress.' This is the type of person who both thunders and rains. This type of person, I tell you, is like the thunderhead that both thunders and rains.

"There are these four types of people to be found existing in the world."

Source: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta/canon/anguttara/an4-102.html

Tăng Chi Bộ V.161

Kinh Aghatapativinaya

Diệt trừ lòng bực tức

Tăng Chi Bộ V.161

Kinh Aghatapativinaya

Diệt trừ lòng bực tức

Anguttara Nikaya V.161

Aghatapativinaya Sutta

Removing Annoyance

"Nầy quý vị Tỳ kheo, có năm phương cách để diệt trừ lòng bực tức, mà vị Tỳ kheo đó có thể áp dụng để diệt trừ hoàn toàn lòng bực tức khi nó khởi sinh trong tâm của vị ấy. Năm cách đó là gì?

"Vị ấy áp dụng tâm từ mẫn hướng đến đối tượng mà mình bực tức: đó là cách để diệt bực tức trong tâm.

"Vị ấy áp dụng tâm bi mẫn hướng đến đối tượng mà mình bực tức: đó cũng là cách để diệt bực tức trong tâm.

"Vị ấy áp dụng tâm xả hướng đến đối tượng mà mình bực tức: đó cũng là cách để diệt bực tức trong tâm.

"Vị ấy bỏ qua và không còn để ý đến đối tượng mà mình bực tức: đó cũng là cách để diệt bực tức trong tâm.

"Vị ấy quán chiếu về tính sở hữu về nghiệp hành của đối tượng mà mình bực tức: 'Vị thiện nhân nầy là chủ nhân của nghiệp người ấy, là kẻ thừa tự của nghiệp người ấy, các nghiệp hành của người ấy là thai bào nơi người ấy sinh ra, các nghiệp hành của người ấy là họ hàng mà người ấy có trách nhiệm, các nghiệp hành của người ấy là nơi trú ẩn của người ấy, người ấy là kẻ thừa tự của các nghiệp hành do người ấy tạo ra, cho dù đó là thiện hay bất thiện.' Đó cũng là cách để diệt bực tức trong tâm.

"Đó là năm phương cách để diệt trừ lòng bực tức, mà vị Tỳ kheo đó có thể áp dụng để diệt trừ hoàn toàn lòng bực tức khi nó khởi sinh trong tâm của vị ấy."

"Bhikkhus, there are these five ways of removing annoyance, by which annoyance can be entirely removed by a bhikkhu when it arises in him. What are the five?

"Loving-kindness can be maintained in being towards a person with whom you are annoyed: this is how annoyance with him can be removed.

"Compassion can be maintained in being towards a person with whom you are annoyed; this too is how annoyance with him can be removed.

"Onlooking equanimity can be maintained in being towards a person with whom you are annoyed; this too is how annoyance with him can be removed.

"The forgetting and ignoring of a person with whom you are annoyed can be practiced; this too is how annoyance with him can be removed.

"Ownership of deeds in a person with whom you are annoyed can be concentrated upon thus: 'This good person is owner of his deeds, heir to his deeds, his deeds are the womb from which he is born, his deeds are his kin for whom he is responsible, his deeds are his refuge, he is heir to his deeds, be they good or bad.' This too is how annoyance with him can be removed.

"These are the five ways of removing annoyance, by which annoyance can be entirely removed in a bhikkhu when it arises in him."

(Bình Anson dịch, tháng 8-1999)

Translated from the Pali by Nanamoli Thera

Đạo Lý

Thích Thiện Châu

I - Giới thiệu

Bài Kinh này thuộc Tăng Chi bộ (Anguttaranikâya, tập 1, trang 173-177, bản in của Pâli Text Society, London). Nội dung gồm hai phần:

1 - Không như thật và không lợi ích

Phần nhất, Phật trình bầy tóm tắt ba lý thuyết ngoại đạo, tuy thích hợp với những quan điểm giáo lý truyền thống của các đạo giáo song không như thật và không lợi ích. Không như thật vì túc nghiệp ( nghiệp hành động đã làm trong đời trước), sự tạo hóa của đấng Tự tại và không nhân duyên không thể là nguyên nhân hay sự giải thích về nguyên nhân của khổ vui nơi con người. Túc nghiệp ảnh hưởng nhưng không thể là yếu tố quyết định hoàn toàn khổ vui. Sự tạo hoá của đấng Tự tại chỉ là tín ngưỡng về quyền năng của thần linh mà không thật là nguyên nhân khổ vui. Còn không nhân duyên là quan điểm phủ nhận hoàn toàn các điều kiện khách quan và chủ quan gây nên khổ vui, trong khi đó khổ vui cũng như sự vật có ra do nhiều nhân duyên chứ không phải là ngẫu nhiên.

Không lợi ích vì ba lý thuyết trên tuy lý luận khác nhau song vẫn giống nhau ở điểm là gạt bỏ ý chí và hành động chủ quan, làm cho con người vọng niệm, thụ động, chấp nhận số phận, ỷ lại tha lực, không tha thiết với vấn đề tu dưỡng đạo đức, xây dựng cuộc sống an lành và hướng về giác ngộ giải thoát.

Những lý thuyết sai lầm, khuyết điểm này đã bị Phật chỉ trích cách đây hơn 2500 năm. Tuy thế, ngày nay người ta cũng còn tìm thấy một cách dễ dàng tính chất định mệnh, thần quyền và lý luận thiếu nghiêm túc trong những lý lẽ giải thích về nguyên nhân khổ vui nơi con người trong kinh sách của các đạo giáo đang lưu hành. Cũng có nhiều người, vì không hiểu Phật lý căn bản, đã

- dùng lý thuyết nghiệp báo (karmavi pâka) như lý thuyết định mệnh,

- xem Phật như thần linh và xếp ngang hàng với thượng đế (Phật-Trời),

- mê tín rủi may, bói toán, số phận mà không quan sát sự vật với ánh sáng của đạo lý Duyên khởi (paticcasamuppâda).

2 - Như thật và lợi ích

Phần hai, Phật trình bày tổng quát đạo lý như thật và lợi ích. Trước hết, Phật phân tích những yếu tố cấu tạo sự sống con người. Ấy là sáu giới (dhâtu, élément). Địa giới - chất cứng, thủy giới - chất lỏng, hỏa giới - sức nóng, phong giới - sức động, không giới - khoảng trống, hệ thuộc vật lý là vật lý và thức giới - tâm linh là tâm lý. Vật lý và tâm lý (Rupa, Nâma) là những gì hiện hữu nơi con người và đồng hình thành sự sống linh động của con người.

Sự sống của con người được thể hiện đầy đủ là do sự tiếp xúc của sáu giác quan đối với sáu đối tượng. Khi sáu giác quan tiếp xúc với sáu đối tượng thì liền theo đó cảm tình khổ vui và trung tính hiện ra.

Như vậy khổ vui của con người có ra là do những nhân duyên chủ quan, khách quan chứ không do túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng Tự tại hay không nhân duyên.

Xa hơn, căn cứ theo đạo lý Duyên khởi, Phật trình bày sự thật về cuộc đời (Khổ và khổ nhân) và lý tưởng để thay đổi cuộc đời (khổ diệt và con đường diệt khổ) trong bốn chân lý cao thượng.

Về Khổ, Phật chỉ rõ những nỗi khổ căn bản mà ai ai cũng phải chịu như sanh già bệnh chết và những nỗi khổ phụ thuộc có nhiều hay ít do con người tạo nên như sầu bi khổ ưu não, oán thù tụ hội, thương yêu, biệt ly, mong cầu không được. Về nhân khổ, Phật phân tích quá trình dẫn đến khổ não là 12 nhân duyên mà chúng ta có thể tóm tắt trong ba điểm: mê lầm ---> hành động ích kỷ ---> đau khổ.

Về khổ diệt, Phật nêu lên sự tiêu diệt toàn bộ quá trình gồm 12 nhân duyên mà vô minh hay mê lầm là khâu quan trọng. Vô minh bị tiêu diệt thì hành động ích kỷ không còn, không có hành động ích kỷ thì đau khổ không hiện ra.

Về con đường diệt khổ, Phật giới thiệu một giải pháp chân chánh: tu dưỡng theo con đường tám nẻo, gồm ba điểm: Sống theo giới luật (giới), tu tập thiền định (định) và phát triển trí tuệ (tuệ).

Như vậy, Phật giải thích khổ vui là những gì hiện hữu ngay nơi con người ; muốn diệt trừ đau khổ không thể làm gì khác hơn là hủy bỏ nguyên nhân của nó tức là mê lầm và hành động ích kỷ bằng cách thực hiện giới, định và tuệ ; và một khi có đủ giới định và tuệ thì an vui thể hiện ngay ở đây và bây giờ.

Vì xem đời sống ngắn ngủi của kiếp người chỉ làmột giai đoạn trong quá trình sống - chết - chết - sống của mỗi chúng sanh, cho nên khi trình bầy sự thật về cuộc đời, Phật đề cập cả những nỗi khổ căn bản và khi trình bầy lý tưởng để thay đổi cuộc đời, Phật đưa ra một giải pháp trọn vẹn nhằm giác ngộ giải thoát con người với quá trình sống chết sâu thẳm lâu dài của nó.

Lẽ dĩ nhiên, với mục đích diệt khổ cho chúng sanh, Phật không những không bỏ quên mà con tán thán và ca ngợi những cố gắng và mọi phương pháp nhằm thăng hoa một cách quân bình đời sống con người và xã hội loài người.

II - Chánh kinh

Các tỳ kheo, có ba lý thuyết ngoại đạo (1), bị người trí thẩm vấn, nạn vấn và thảo luận, dù thích hợp với truyền thống, làm chỗ dựa cho sự không hành động (2)

Ba lý thuyết ngoại đạo

Các tỳ kheo, có một số Samôn Bà la môn nói và chấp như vầy: Tất cả khổ vui , không khổ không vui mà con người cảm thọ đều do túc nghiệp (3). Có một số Samôn Bà la môn nói và chấp như vầy: Tất cả khổ vui, không khổ không vui mà con người cảm thọ đều do sự tạo hoá của đấng tự tại (4). Có một số Samôn Bà la môn nói và chấp như vầy: Tất cả khổ vui , không khổ không vui mà con người cảm thọ đều không nhân duyên (5).

Này các tỳ kheo, đối với các Samôn Bà la môn nói và chấp như vầy: Tất cả khổ vui , không khổ không vui mà con người cảm thọ đều do túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng tự tại, không nhân duyên (*), Ta đến với họ và nói như vầy: Các Tôn giả, có thật chăng các vị nói và chấp như vầy: Tất cả khổ vui , không khổ không vui mà con người cảm thọ đều do túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng Tự tại, không nhân duyên? (*)

Được ta hỏi như vậy thì họ trả lời: Vâng, đúng như thế. (*)

Lý thuyết bị chỉ trích

Ta bèn nói với họ như vầy: Các Tôn giả như thế thì do túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng Tự tại, không nhân duyên (*), mà có những kẻ giết hại sanh linh, lấy của không cho, sống không phạm hạnh (6), nói dối trá, nói hai lưỡi, nói thô ác, nói phù phiếm, tham lam, tàn bạo, tà kiến (7). Nhưng các Tỳ kheo, ai dựa vào túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng Tự tại, không nhân duyên (*), như là lý lẽ vững chắc sẽ không có ước muốn, siêng năng, đây là điều nên làm, đây là điều không nên làm. Như thế thì điều nên làm, điều không nên làm không thể hiện hữu một cách chắc chắn vững vàng được (8), danh từ Samôn không thể áp dụng một cách đúng đắn để chỉ cho các vị, bởi vì (các vị) sống trong vọng niệm và không phòng hộ.

Các Tỳ kheo, đây là ba (*) sự chỉ trích đúng đắn của ta đối với các Samôn Bà la môn nói và chấp như vậy. Các Tỳ kheo, đây là ba lý thuyết ngoại đạo, bị người trí thẩm vấn, nạn vấn thảo luận, dù thích hợp với truyền thống làm chỗ dựa cho sự không hành động.

Và các Tỳ kheo, đây là đạo lý do ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không ô nhiễm, không đáng chê, không bị các Samôn, Bà la môn có trí quở trách. Và các Tỳ kheo, thế nào là đạo lý do ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không ô nhiễm, không đáng chê, không bị các Samôn Bà la môn có trí quở trách?

Đạo lý của Phật

Các Tỳ kheo, sáu giới (dhâtu), sáu Xúc-xứ (phassâyatana), mười tám ý-cận-hành (manopavicârâ), bốn chân lý cao thượng (ariyasacca) (*), là đạo lý do ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không ô nhiễm, không đáng chê, không bị các Samôn Bà la môn có trí quở trách.

Giới, Xúc-xứ, Ý-cận- hành

Đây làsáu giới (*): điạ giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thúc giới (10);

Đây làsáu Xúc-xứ (*): Xúc-xứ nơi mắt, Xúc-xứ nơi tai, Xúc-xứ nơi mũi, Xúc-xứ nơi lưỡi, Xúc-xứ nơi thân, Xúc-xứ nơi ý (11) (*);

Đây là mười tám Ý-cận-hành (12) (*): Mắt khi thấy sắc, hướng đến sắc làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả; tai khi nghe tiếng, hướng đến tiếng làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả; mũi khi ngửi mùi, hướng đến mùi, làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả; lưỡi khi nếm vị, hướng đến vị, làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả; thân khi xúc vật, hướng đến vật, làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả; ý khi biết pháp (13) hướng đến pháp, làm chỗ nương cho hỷ, ưu, xả (*).

Bốn chân lý

Đây là bốn chân lý cao thượng (*). Do chấp thủ sáu giới, các Tỳ kheo, nên có nhập thai, do nhập thai nên có danh sắc, duyên danh sắc có sáu xứ, duyên sáu xứ có xúc, duyên xúc có thọ. Đối với người có cảm thọ (14), các Tỳ kheo, Ta nói rõ: đây là khổ, đây là nhơn khổ, đây là khổ diệt, đây là con đường diệt khổ.

Khổ

Các Tỳ kheo, thế nào là chân lý cao thượng về khổ?

Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, sầu bi khổ ưu não là khổ, oán thù tụ hội là khổ, thương yêu biệt ly là khổ, cầu không được là khổ; Tóm lại năm thủ uẩn là khổ (15). Các Tỳ kheo, ấy là chân lý cao thượng về khổ.

Nhơn khổ

Các Tỳ kheo, thế nào là chân lý cao thượng về nhơn khổ?

Duyên vô minh có hành, duyên hành có thức, duyên thức có danh sắc, duyên danh sắc có sáu xứ, duyên sáu xứ có xúc, duyên xúc có thọ, duyên thọ có ái, duyên ái có thủ, duyên thủ có hữu, duyên hữu có sanh, duyên sanh có lão, tử, sầu bi khổ ưu não. Như thế là nhơn của toàn bộ khổ uẩn. Các Tỳ kheo, ấy là chân lý cao thượng về nhơn khổ.

Khổ diệt

Các Tỳ kheo, thế nào là chân lý cao thượng về khổ diệt?

Do vô minh diệt không dư tàn nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu xứ diệt, sáu xứ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão, tử, sầu bi khổ não đều diệt. Như thế làsự tiêu diệt toàn bộ khổ uẩn. Các Tỳ kheo, ấy là chân lý cao thượng về khổ diệt.

Con đường diệt khổ

Các Tỳ kheo, thế nào là chân lý cao thượng về con đường diệt khổ?

Đây là con đường tám nẻo cao thượng, tức là chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Các Tỳ kheo, ấy là con đường diệt khổ.

Kết luận

Các Tỳ kheo, sáu giới, sáu Xúc-xứ, mười tám ý-cận-hành, bốn chân lý cao thượng (*) là đạo lý do ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không ô nhiễm, không đáng chê, không bị các Samôn Bà la môn có trí quở trách. Điều đã được nói như thế là do nhân duyên như thế.

III - Chú thích sơ lược

(1) Lúc Phật ở đời có rất nhiều ngoại đạo. Tính ra có đến 62 phái. Song ba lý thuyết được Phật trình bầy trong bản kinh này có thể tóm tắt được tất cả lý thuyết của ngoại đạo. Danh từ ngoại đạo không những chỉ các đạo giáo không phải đạo Phật mà còn chỉ các đạo giáo không như thật và không lợi ích.

(2) Sự không hành động được dịch từ chữ akiriya; dịch giả không dịch làvô vi, vì chữ vô vi trái nghĩa với chữ hữu vi (asãnkhata <> sankhata) trong Phật lý không có nghĩa là thụ động.

(3) Túc nghiệp (Pubba-Kata-Hetu) chỉ cho hành động đã làm trong đời trước; Túc nghiệp luận là lý thuyết của ngoại đạo mang tính chất định mệnh, trong khi đó đạo lý nghiệp báo (Karma-vipâka) chủ trương rằng hành động quá khứ, kể cả những hành động trong phút trước, chỉ có ảnh hưởng mà không là yếu tố quyết định khổ vui; vì nếu có ý chí và đủ điều kiện người ta có thể đổi khổ thành vui, nghĩa là chuyển nghiệp. Đạo lý nghiệp báo phải được đặt trong toàn bộ Phật lý mà trọng tâm là đạo lý Duyên-Khởi. Hiểu đạo lý nghiệp báo một cách máy móc và một chiều tức là biến đạo lý giải thoát của Phật thành lý thuyết định mệnh của ngoại đạo.

(4) Sự sáng tạo của đấng Tự tại (issaranimâna) là sự tín ngưỡng về quyền năng của Thần linh. Tín ngưỡng này rất phổ thông. Hầu hết các Nhất thần giáo đều chủ trương rằng tất cả sự vật trong thế gian đều là sản phẩm bị tạo hoá bởi một đấng toàn trí toàn năng. Đạo Phật không hề chủ trương có một đấng tạo hoá; Do đó xem Phật như trời là điều sai lầm rất lớn.

(5) Không nhân duyên (ahetu-apaccaya) tức là quan điểm cho rằng sự vật có ra một cách ngẫu nhiên mà không do điều kiện nào hết. Lý thuyết này làm cho con người có thái độ chấp nhận số phận, phó mặc cho rủi may, trái ngược hoàn toàn với đạo lý duyên khởi của Phật.

(6) Sống không phạm hạnh: chạy theo dục lạc, không thanh tịnh.

(7) Tức là mười điều bất thiện thể hiện qua hành động, lời nói và tâm ý.

(8) Khi đã chấp nhận ba lý thuyết ngoại đạo, người ta mất cả ý chí và không còn siêng năng để tráng điều ác làm điều lành, nghĩa là không có ý muốn tu dưỡng đạo đức, giác ngộ giải thoát cho mình cho người.

(9) Chức năng của tu sĩ (Samôn) là tu dưỡng, sống trong sự tỉnh giác của tâm ý, giữ gìn và phát triển khả năng trí tuệ. Nhưng nếu tất cả đều do túc nghiệp, sự tạo hoá của đấng Tự tại và không nhân duyên thì chức năng của tu sĩ không thể hiện hữu hay trở thành vô dụng.

(10) Sáu giới (dhâtu) Chúng sanh hay con người là tên gọi chỉ cho sự tổng hợp của sáu yếu tố. Sáu yếu tố này có thể được tóm thâu trong hai phần:

- Vật lý (rùpa): điạ giới, thủy giới, hoả giới, phong giới, không giới và

- Tâm lý (nàma): thức giới

Nơi con người thì có đủ vật lý và tâm lý. Còn ngoài sự vật thì chỉ có vật lý.

(11) Sáu xúc xứ (phassâyatana) Xúc xứ là ấn tượng tình cảm hay lý trí, một trong những nhân tố tâm lý liên hệ mật thiết với tất cả nhận thức của sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý khi đối diện với sáu đối tượng: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; và cũng là cơ sở cho những tình cảm khổ, vui và trung tính.

(12) Ý cận hành (Manopavicara) những hành trang gắn liền với tâm ý; Có 18 loại: 6 loại thuộc về hỷ, 6 loại thuộc về ưu, 6 loại thuộc về xả, không hỷ không ưu.

(13) Pháp (dharma) những đối tượng bên trong của tâm ý.

(14) Cảm thọ ở đây có nghĩa là hay biết chứ không riêng gì cảm giác, cảm tình.

(15) So với bản kinh Chuyển pháp luân thì có lẽ văn bản Pâli thiếu các câu "oán thù tụ hội là khổ, thương yêu biệt ly là khổ" dịch giả thêm hai câu này.

(*) Những dấu này chỉ cho sự rút gọn để khỏi có sự lặp đi lặp lại trong bản dịch.

Thích Thiện Châu

Chân thành cám ơn Đh Đoàn Viết Hiệp đã có thiện tâm giúp đánh máy vi tính

Source: Người Cư Sĩ, France, http://www.multimania.com/cusi/

Tăng Chi VIII.26

Kinh Jìvaka Komàrabhacca

(Lời dạy Jìvaka về bổn phận người cư sĩ)

Giới thiệu: Trong bài kinh nầy, Đức Phật tóm tắt các điều cần yếu của một cư sĩ Phật tử: thọ trì Tam Quy (Phật-Pháp-Tăng), thực hành Ngũ Giới, và sống theo tinh thần "tự lợi, lợi tha", giúp cho bản thân được thăng tiến và đồng thời cũng giúp đỡ, khuyến khích người khác cùng được thăng tiến trong Chánh Pháp.-- (Bình Anson, tháng 10-2000).

Tăng Chi Bộ VIII.26

Kinh Jivaka Komarabhacca

Người Cư sĩ gương mẫu

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương xá), tại rừng xoài Jìvaka. Rồi Jìvaka Komàrabhacca đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Jìvaka Komàrabhacca bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào là người cư sĩ?

- Này Jivaka, khi nào quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, cho đến như vậy, này Jivaka, là người cư sĩ.

2. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ giữ giới?

- Này, Jivaka, khi nào người cư sĩ từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu, cho đến như vậy, là người cư sĩ giữ giới.

3. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ thực hành, vì tư lợi chứ không vì lợi tha?

- Này Jivaka, khi nào cư sĩ thành tựu lòng tin cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu lòng tin; thành tựu giữ giới cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu giữ giới, thành tựu bố thí cho mình, không khích lệ người khác thành tựu bố thí; muốn tự mình đi đến yết kiến các Tỷ-kheo, không có khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ kheo; chỉ tự mình muốn nghe diệu pháp, không khích lệ người khác nghe diệu pháp; tự mình thọ trì những pháp đã được nghe, không khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe; tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì, không khích lệ người khác suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì; sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp, không khích lệ người khác thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp. Cho đến như vậy, này Jivaka, là cư sĩ thực hành vì tự lợi, không phải vì lợi tha.

4. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là cư sĩ thực hành vừa tự lợi, vừa lợi tha?

- Này Jivaka, khi nào cư sĩ tự mình thành tựu lòng tin và khích lệ người khác thành tựu lòng tin; khi nào tự mình giữ giới và khích lệ người khác giữ giới; khi nào tự mình bố thí và khích lệ người khác bố thí; khi nào tự mình muốn đi đến yết kiến các Tỷ-kheo và khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ-kheo; khi nào tự mình muốn nghe diệu pháp và khích lệ người khác nghe diệu pháp; khi nào tự mình thọ trì những pháp đã được nghe và khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe; khi nào tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì và khích lệ người khác suy nghĩ đế ý nghĩa các pháp đã thọ trì; sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện pháp đúng Chánh pháp, khích lệ người khác sau khi biết nghĩa biết pháp, thực hiện pháp đúng Chánh pháp. Cho đến như vậy, này Jivaka, là cư sĩ thực hành vì tự lợi và lợi tha./.

Anguttara Nikaya VIII.26

Jivaka Komarabhacca Sutta

(On Being a Lay Follower)

1. I have heard that on one occasion the Blessed One was staying in Rajagaha, at Jivaka's Mango Grove. Then Jivaka Komarabhacca went to the Blessed One and, on arrival, having bowed down, sat to one side. As he was sitting there he said to the Blessed One: "Venerable sir, to what extent is one a lay follower?"

"Jivaka, when one has gone to the Buddha for refuge, has gone to the Dhamma for refuge, and has gone to the Sangha for refuge, then to that extent is one a lay follower."

2. "And to what extent, venerable sir, is one a virtuous lay follower?"

"Jivaka, when one abstains from taking life, from stealing, from sexual misconduct, from lying, and from fermented & distilled drinks that lead to heedlessness, then to that extent is one a virtuous lay follower."

3. "And to what extent, venerable sir, is one a lay follower who practices for his own benefit but not that of others?"

"Jivaka, when a lay follower himself is consummate in conviction but does not encourage others in the consummation of conviction; when he himself is consummate in virtue but does not encourage others in the consummation of virtue; when he himself is consummate in generosity but does not encourage others in the consummation of generosity; when he himself desires to see the monks but does not encourage others to see the monks; when he himself wants to hear the true Dhamma but does not encourage others to hear the true Dhamma; when he himself habitually remembers the Dhamma he has heard but does not encourage others to remember the Dhamma they have heard; when he himself explores the meaning of the Dhamma he has heard but does not encourage others to explore the meaning of the Dhamma they have heard; when he himself, knowing both the Dhamma & its meaning, practices the Dhamma in line with the Dhamma, but does not encourage others to practice the Dhamma in line with the Dhamma: then to that extent he is a lay follower who practices for his own benefit but not for the benefit of others."

4. "And to what extent, venerable sir, is one a lay follower who practices both for his own benefit & the benefit of others?"

"Jivaka, when a lay follower himself is consummate in conviction and encourages others in the consummation of conviction; when he himself is consummate in virtue and encourages others in the consummation of virtue; when he himself is consummate in generosity and encourages others in the consummation of generosity; when he himself desires to see the monks and encourages others to see the monks; when he himself wants to hear the true Dhamma and encourages others to hear the true Dhamma; when he himself habitually remembers the Dhamma he has heard and encourages others to remember the Dhamma they have heard; when he himself explores the meaning of the Dhamma he has heard and encourages others to explore the meaning of the Dhamma they have heard; when he himself, knowing both the Dhamma & its meaning, practices the Dhamma in line with the Dhamma and encourages others to practice the Dhamma in line with the Dhamma: then to that extent he is a lay follower who practices both for his own benefit and for the benefit of others"./.

(Hòa thượng Thích Minh Châu

dịch Việt)

(English translation by

Bhikkhu Thanissaro)

Tăng Chi, AN VIII.25

Mahanama Sutta

Kinh Mahanama về Người Cư sĩ

Being a Lay Buđhist

Thích tử Mahanama

1) Once the Blessed One was dwelling among the Sakyas in Nigrodha Park at Kapilavatthu. There, Mahanama the Sakyan approached the Blessed One. Having approached and paid respect to the Blessed One, he sat aside. Then, seated aside, Mahanama the Sakyan said thus to the Blessed One:

"Venerable sir, in what way is one a lay follower?"

"Mahanama, inasmuch as one has gone to the Buddha for refuge, has gone to the Dhamma for refuge, has gone to the Sangha for refuge; in that way, Mahanama, one is a lay follower."

1) Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, ở khu vườn Nigrodha. Rồi Thích tử Mahànàma đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Thích tử Mahànàma bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào là người nam cư sĩ?

- Này Mahànàma, khi nào quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, cho đến như vậy, này Mahànàma, là người nam cư sĩ

2) "Then, venerable sir, in what way is a lay follower virtuous?"

"Mahanama, inasmuch as a lay follower abstains from destroying living beings; abstains from taking what is not given; abstains from sexual misconduct; abstains from lying; and abstains from wine, liquor and intoxicants that are causes for heedlessness; in that way, Mahanama, a lay follower is virtuous."

2) - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người nam cư sĩ giữ giới?

- Này, Mahànàma, khi nào người nam cư sĩ từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu, cho đến như vậy, là người nam cư sĩ giữ giới.

3) "Then, venerable sir, in what way is a lay follower engaged in his own welfare, but not in others' welfare?"

"Mahanama, inasmuch as a lay follower is possessed of faith himself, but rouses not others to possess faith; is possessed of virtue himself, but rouses not others to possess virtue; is possessed of liberality himself, but rouses not others to possess liberality; is himself desirous of meeting with monks, but rouses not others to meet with monks; is himself desirous of hearing the true Dhamma, but rouses not others to hear the true Dhamma; is himself habitually mindful of the Dhamma that is heard, but rouses not others to be mindful of the Dhamma; has himself ascertained the meaning/benefit of the Dhamma that is heard, but rouses not others to ascertain the meaning/benefit; having known the meaning/benefit, having known the Dhamma, is himself committed to the practice according to the Dhamma, but rouses not others to be committed to the practice according to the Dhamma; in that way, Mahanama, a lay follower is engaged in his own welfare, but not in others' welfare."

3) - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người nam cư sĩ thực hành, vì tư lợi chứ không vì lợi tha?

- Này Mahànàma, khi nào nam cư sĩ thành tựu lòng tin cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu lòng tin; thành tựu giữ giới cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu giữ giới, thành tựu bố thí cho mình, không khích lệ người khác thành tựu bố thí; muốn tự mình đi đến yết kiến các Tỷ-kheo, không có khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ kheo; chỉ tự mình muốn nghe diệu pháp, không khích lệ người khác nghe diệu pháp; tự mình thọ trì những pháp đã được nghe, không khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe; tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì, không khích lệ người khác suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì; sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp, không khích lệ người khác thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là nam cư sĩ thực hành vì tự lợi, không phải vì lợi tha.

4) "Then, venerable sir, in what way is a lay follower engaged in his own welfare and in others' welfare?"

"Mahanama, inasmuch as a lay follower is possessed of faith himself, and rouses others to possess faith; is possessed of virtue himself, and rouses others to possess virtue; is possessed of liberality himself, and rouses others to possess liberality; is himself desirous of meeting with monks, and rouses others to meet with monks; is himself desirous of hearing the true Dhamma, and rouses others to hear the true Dhamma; is himself habitually mindful of the Dhamma that is heard, and rouses others to be mindful of the Dhamma; is himself ascertained of the meaning/benefit of the Dhamma that is heard, and rouses others to ascertain the meaning/benefit; having known the meaning/benefit, having known the Dhamma, is himself committed to the practice according to the Dhamma, and rouses others to be committed to the practice according to the Dhamma; in that way, Mahanama, a lay follower is engaged in his own welfare and in others' welfare."

4) - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là nam cư sĩ thực hành vừa tự lợi, vừa lợi tha?

- Này Mahànàma, khi nào nam cư sĩ tự mình thành tựu lòng tin và khích lệ người khác thành tựu lòng tin; khi nào tự mình giữ giới và khích lệ người khác giữ giới; khi nào tự mình bố thí và khích lệ người khác bố thí; khi nào tự mình muốn đi đến yết kiến các Tỷ-kheo và khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ-kheo; khi nào tự mình muốn nghe diệu pháp và khích lệ người khác nghe diệu pháp; khi nào tự mình thọ trì những pháp đã được nghe và khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe; khi nào tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì và khích lệ người khác suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì; sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện pháp đúng Chánh pháp, khích lệ người khác sau khi biết nghĩa biết pháp, thực hiện pháp đúng Chánh pháp. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là nam cư sĩ thực hành vì tự lợi và lợi tha.

translated by Bhikkhu Kumara http://www.accesstoinsight.org

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch

Tăng Chi Bộ VI.46