So sánh các bộ luật Tỳ-kheo

Chánh pháp là ngọn đèn

Giới thiệu: Trong những tháng cuối cùng còn tại thế, Đức Phật khuyên các vị tu sĩ đệ tử phải chuyên cần hành thiền quán niệm, phải biết tự mình làm ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, mà không nương tựa một điều gì khác. Dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, mà không nương tựa một gì khác.

Tương Ưng V.47.9

Bệnh

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Vesàli, tại làng Beluva. Ở đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

-- Hãy đến, này các Tỷ-kheo, hãy an cư vào mùa mưa xung quanh Vesàli, chỗ nào có bạn bè, có người quen biết, có người thân thiết. Ở đây, Ta sẽ an cư mùa mưa tại làng Beluva này.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, an cư mùa mưa xung quanh Vesàli, tại chỗ có bạn bè, có người quen biết, có người thân thiết. Còn Thế Tôn thời an cư mùa mưa tại làng Beluva.

Trong khi Thế Tôn an cư mùa mưa, một cơn bệnh trầm trọng khởi lên, những cảm thọ khốc liệt gần như chết tiếp diễn. Ở đây, Thế Tôn chánh niệm, tỉnh giác, không có than vãn.

Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Thật không tương xứng đối với Ta, nếu Ta không báo trước các vị ủng hộ Ta và không từ giã chúng Tỷ-kheo mà nhập Niết-bàn. Vậy Ta hãy tinh tấn nhiếp phục trọng bệnh này, lưu giữ mạng hành và sống". Rồi Thế Tôn với sức tinh tấn nhiếp phục trọng bệnh ấy, lưu giữ mạng hành và sống.

Rồi Thế Tôn thoát khỏi cơn bệnh; thoát khỏi cơn bệnh không bao lâu, Ngài đi ra khỏi nhà bệnh, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, trong bóng im, sau lưng ngôi nhà.

Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, con thấy Thế Tôn kham nhẫn! Bạch Thế Tôn, con thấy Thế Tôn chịu đựng! Bạch Thế Tôn, thân con cảm thấy yếu ớt như lau sậy, mắt con mờ mịt không thấy rõ phương hướng. Pháp không được tỏ rõ cho con vì Thế Tôn bị bệnh. Nhưng bạch Thế Tôn, con được chút an ủi rằng Thế Tôn sẽ không diệt độ, nếu Ngài không có lời di giáo lại cho chúng Tỷ-kheo.

-- Này Ananda, chúng Tỷ-kheo còn mong mỏi gì nữa ở nơi Ta. Này Ananda, Ta giảng pháp không có phân biệt trong ngoài. Vì, này Ananda, đối với các pháp, Như Lai không bao giờ là vị Đạo Sư còn nắm tay. Này Ananda, những ai nghĩ rằng Ta sẽ là vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo, hay: Chúng Tỷ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta, thời này Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng Tỷ-kheo. Này Ananda, Như Lai không có nghĩ rằng: "Ta sẽ là vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo", hay "Chúng Tỷ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta", thời này Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho chúng Tỷ-kheo?

Này Ananda, Ta nay đã già, bậc trưởng thượng, bậc trưởng lão, đã đạt đến đoạn cuối của đời, đã đến tám mươi tuổi. Này Ananda, như cỗ xe đã già mòn, sở dĩ còn chạy được là nhờ dây thừng chằng chịt. Cũng vậy, thân Như Lai được duy trì sự sống giống như chính nhờ dây thừng chằng chịt.

Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính khi ấy, thân Như Lai được thoải mái. Vậy này Ananda, hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, hãy tự mình nương tựa chính mình, chớ nương tựa một điều gì khác. Dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, chớ nương tựa một gì khác. Và này Ananda, thế nào là Tỷ-kheo tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một điều gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một gì khác?

Này Ananda, ở đây, Tỷ-kheo trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời; quán thọ trên các thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Này Ananda, như vậy là Tỷ-kheo tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa cho chính mình, không nương tựa một điều gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một điều gì khác.

Này Ananda, những ai hiện nay hoặc sau khi Ta diệt độ, tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một điều gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một gì khác; những vị ấy, này Ananda, là những vị tối thượng trong hàng Tỷ-kheo của Ta, nếu những vị ấy tha thiết học hỏi.

Samyutta Nikaya V.47.9

Ill

Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Vesali in Beluvagamaka. There the Blessed One addressed the bhikkhus thus:

"Come, bhikkhus, enter upon the rains wherever you have friends, acquaintances, and intimates in the vicinity of Vesali. I myself will enter upon the rains right here in Beluvagamaka."

"Yes, venerable sir," those bhikkhus replied, and they entered upon the rains wherever they had friends, acquaintances, and intimates in the vicinity of Vesali, while the Blessed One entered upon the rains right there in Beluvagamaka.

Then, when the Blessed One had entered upon the rains, a severe illness arose in him and terrible pains bordering on death assailed him. But the Blessed One endured them, mindful and clearly comprehending, without becoming distressed.

Then the thought occurred to the Blessed One: "It is not proper for me to attain final Nibbana without having addressed my attendants and taken leave of the Bhikkhu Sangha. Let me then suppress this illness by means of energy and live on, having resolved upon the life force." Then the Blessed One suppressed that illness by means of energy and lived on, having resolved upon the life force.

The Blessed One then recovered from that illness. Soon after he had recovered, he came out from his dwelling and sat down in the seat that had been prepared in the shade behind the dwelling.

The Venerable Ananda then approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: "I have seen, venerable sir, that the Blessed One is bearing up, I have seen that he has recovered. But, venerable sir, when the Blessed One was ill my body seemed as if it were drugged, I has become disoriented, I could not make sense out of anything. Nevertheless, I had this much consolation: that the Blessed One would not attain final Nibbana so long as he has not made some pronouncement concerning the Bhikkhu Sangha."

"What does the Bhikkhu Sangha now expect from me, Ananda? I have taught the Dhamma, Ananda, without making a distinction between inside and outside. The Tathagata has no closed fist of a teacher in regard to the teachings. If, Ananda, anyone thinks, 'I will take charge of the Bhikkhu Sangha,' or 'The Bhikkhu Sangha is under my direction,' it is he who should make some pronouncement concerning the Bhikkhu Sangha. But, Ananda, it does not occur to the Tathagata, 'I will take charge of the Bhikkhu Sangha,' or 'The Bhikkhu Sangha is under my direction,' so why should the Tathagata make some pronouncement concerning the Bhikkhu Sangha?

Now I am old, Ananda, aged, burdened with years, advanced in life, come to the last stage. My age is now turning eighty. Just as a worn-out cart is kept going by props, so it seems the body of the Tathagata is kept going by props.

"Whenever, Ananda, by non-attention to all signs and by the cessation of certain feelings, the Tathagata enters and dwells in the signless concentration of mind, on that occasion, Ananda, the body of the Tathagata is more comfortable. Therefore, Ananda, dwell with yourselves as your own island, with yourselves as your own refuge, with no other refuge; dwell with the Dhamma as your island, with the Dhamma as your refuge, with no other refuge. And how, Ananda, does a bhikkhu dwell with himself as his own island, with himself as his own refuge, with no other refuge; with the Dhamma as his island, with the Dhamma as his refuge, with no other refuge?

Here, Ananda, a bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending, mindful, removing covetousness and displeasure in regard to the world. He dwells contemplating feelings in feelings ... mind in mind ... mental phenomena in mental phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, removing covetousness and displeasure in regard to the world.

"Those bhikkhus, Ananda, either now or after I am gone, who dwell with themselves as their own island, with themselves as their own refuge, with no other refuge; with the Dhamma as their island, with the Dhamma as their refuge, with no other refuge -- it is these bhikkhus, Ananda, who will be for me topmost of those desirous of training."

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bikkhu Bodhi)

Tương Ưng V.46.6

Căn bản của tu tập

Giới thiệu: Đức Phật giảng về các căn bản của tu tập: bảy giác chi, bốn niệm xứ, ba thiện hành và hộ trì các căn để không bị tham đắm khi tiếp thọ các trần, để phát khởi tuệ minh và tiến đến giải thoát.

Tương ưng V.46.6

Kundaliya

(Người đeo vòng tai)

Một thời Thế Tôn trú ở Sàketa, tại rừng Ancana, vườn Lộc Uyển.

Rồi du sĩ Kundaliya đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Kundaliya bạch Thế Tôn:

-- Thưa Tôn giả Gotama, tôi sống gần khu vườn, giao du với hội chúng. Sau khi ăn buổi sáng xong, thưa Tôn giả Gotama, như sau là sở hành của tôi. Tôi bộ hành, tôi du hành, từ khóm vườn này qua khóm vườn khác, từ khu vườn này qua khu vườn khác. Tại đấy, tôi thấy một số Sa-môn, Bà-la-môn luận bàn về lợi ích thoát ly các tranh luận và lợi ích cật vấn. Còn Tôn giả Gotama sống có lợi ích gì?

-- Này Kundaliya, Như Lai có quả lợi ích của minh và giải thoát.

-- Nhưng thưa Tôn giả Gotama, những pháp nào được tu tập, được làm cho sung mãn khiến cho minh và giải thoát được viên mãn?

-- Này Kundaliya, bảy giác chi được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho minh và giải thoát được viên mãn.

-- Nhưng thưa Tôn giả Gotama, những pháp nào được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho bảy giác chi được viên mãn?

-- Này Kundaliya, bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho bảy giác chi được viên mãn.

-- Nhưng thưa Tôn giả Gotama, những pháp nào được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho bốn niệm xứ được viên mãn?

-- Này Kundaliya, ba thiện hành được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho bốn niệm xứ được viên mãn.

-- Nhưng thưa Tôn giả Gotama, những pháp nào được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho ba thiện hành được viên mãn?

-- Này Kundaliya, hộ trì căn được tu tập, được làm cho sung mãn, khiến cho ba thiện hành được viên mãn.

Nhưng này Kundaliya, hộ trì căn tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho ba thiện hành được viên mãn?

Ở đây, này Kundaliya, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc khả ý không có tham trước, không có hoan hỷ, không để tham dục khởi lên. Thân của vị ấy được an trú, tâm an trú, nội phần khéo an trú, khéo giải thoát. Và khi mắt thấy sắc không khả ý, không có tuyệt vọng, tâm không có dao động, ý không có chán nản, tâm không có tức tối. Thân của vị ấy được an trú, tâm được an trú, nội phần khéo an trú, khéo giải thoát.

Lại nữa, này Kundaliya, Tỷ-kheo khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... khéo giải thoát

Lại nữa, này Kundaliya, Tỷ-kheo khi ý biết pháp khả ý, không tham trước, không có hoan hỷ, không để tham dục khởi lên. Thân của vị ấy được an trú, tâm an trú, nội phần khéo an trú, khéo giải thoát. Và Tỷ-kheo khi ý biết pháp không khả ý, không có tuyệt vọng, tâm không có dao động, ý không có chán nản, tâm không có tức tối. Thân của vị ấy được an trú, tâm được an trú, nội phần khéo an trú, khéo giải thoát.

Này Kundaliya, khi nào Tỷ-kheo, mắt thấy sắc, đối với sắc khả ý hay không khả ý, thân được an trú, tâm được an trú, nội phần được khéo an trú, khéo giải thoát... khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết pháp, đối với các pháp khả ý hay không khả ý, thân được an trú, tâm được an trú, nội phần được khéo an trú, khéo giải thoát. Này Kundaliya, hộ trì căn được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, khiến cho ba thiện hành được viên mãn.

Và này Kundaliya, ba thiện hành được tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho bốn niệm xứ được viên mãn? Ở đây, này Kundaliya, Tỷ-kheo đoạn tận thân ác hành, tu tập thân thiện hành; đoạn tận khẩu ác hành, tu tập khẩu thiện hành; đoạn tận ý ác hành, tu tập ý thiện hành. Này Kundaliya, ba thiện hành được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, khiến cho bốn niệm xứ được viên mãn.

Và này Kundaliya, bốn niệm xứ được tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho bảy giác chi được viên mãn? Ở đây, này Kundaliya, Tỷ-kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời, quán thọ trên các thọ... quán tâm trên các tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Này Kundaliya, bốn niệm xứ được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy khiến cho bảy giác chi được viên mãn.

Và này Kundaliya, bảy giác chi được tu tập như thế nào, được làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho minh và giải thoát được viên mãn? Ở đây, này Kundaliya, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ... tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Này Kundaliya, bảy giác chi được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, khiến cho minh và giải thoát được viên mãn.

Khi được nói vậy, du sĩ Kundaliya bạch Thế Tôn :

-- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

Samyutta Nikaya V.46.6

Kundaliya

On one occasion the Blessed One was dwelling at Saketa in the Deer Park at the Ancana Grove.

Then the wanderer Kundaliya approached the Blessed One and exchanged greetings with him. When they had concluded their greetings and cordial talk, he sat down to one side and said to the Blessed One:

"Master Gotama, I am one who stays around monastic parks and frequents assemblies. After the meal, when I have finished my breakfast, it is my custom to roam and wander from park to park, from garden to garden. There I see some recluses and brahmins engaged in discussion for the benefits of rescuing their own theses in debate and condemning (the theses of others). But what is the benefit that Master Gotama lives for?"

"Kundaliya, the Tathagata lives for the benefit and fruit of true knowledge and liberation."

"But, Master Gotama, what things, when developed and cultivated, fulfil true knowledge and liberation?"

"The seven factors of enlightenment, Kundaliya, when developed and cultivated, fulfil true knowledge and liberation."

"But, Master Gotama, what things, when developed and cultivated, fulfil the seven factors of enlightenment?"

"The four foundations of mindfulness, Kundaliya, when developed and cultivated, fulfil the seven factors of enlightenment."

"But, Master Gotama, what things, when developed and cultivated, fulfil the four foundations of mindfulness?"

"The three kinds of good conduct, Kundaliya, when developed and cultivated, fulfil the four foundations of mindfulness."

"But, Master Gotama, what things, when developed and cultivated, fulfil the three kinds of good conduct?"

"Restraint of the sense faculties, Kundaliya, when developed and cultivated, fulfils the three kinds of good conduct.

"And how, Kundaliya, is restraint of the sense faculties developed and cultivated so that it fulfils the three kinds of good conduct?

Here, Kundaliya, having seen an agreeable form with the eye, a bhikkhu does not long for it, or become excited by it, or generate lust for it. His body is steady and his mind is steady, inwardly well composed and well liberated. But having seen a disagreeable form with the eye, he is not dismayed by it, not daunted, not dejected, without ill will. His body is steady and his mind is steady, inwardly well composed and well liberated.

"Further, Kundaliya, having heard an agreeable sound with the ear ... having smelt an agreeable odour with the nose ... having savoured an agreeable taste with the tongue ... having felt an agreeable tactile object with the body ... having cognized an agreeable mental phenomenon with the mind, a bhikkhu does not long for it ... or generate lust for it. But having cognized a disagreeable mental phenomenon with the mind, he is not dismayed by it, not daunted, not dejected, without ill will. His body is steady and his mind is steady, inwardly well composed and well liberated.

"When, Kundaliya, after he has seen a form with the eye, a bhikkhu's body is steady and his mind is steady, inwardly well composed and well liberated in regard to both agreeable and disagreeable forms; when, after he has heard a sound with the ear ... smelt an odour with the nose ... savoured a taste with the tongue ... felt a tactile object with the body ... cognized a mental phenomenon with the mind, a bhikkhu's body is steady and his mind is steady, inwardly well composed and well liberated in regard to both agreeable and disagreeable mental phenomena, then his restraint of the sense faculties has been developed and cultivated in such a way that it fulfils the three kinds of good conduct.

"And how, Kundaliya, are the three kinds of good conduct developed and cultivated so that they fulfil the four foundations of mindfulness? Here, KKundaliya, having abandoned bodily misconduct, a bhikkhu develops good bodily conduct; having abandoned verbal misconduct, he develops good verbal conduct; having abandoned mental misconduct, he develops good mental conduct. It is in this way that the three kinds of good conduct are developed and cultivated so that they fulfil the four foundations of mindfulness.

"And how, Kundaliya, are the four foundations of mindfulness developed and cultivated so that they fulfil the seven factors of enlightenment? Here, Kundaliya, a bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending and mindful, having put away covetousness and displeasure in regard to the world. He dwells contemplating feelings in feelings ... mind in mind ... mental phenomena in mental phenomena, ardent, clearly comprehending and mindful, having put away covetousness and displeasure in regard to the world. It is in this way that the four foundations of mindfulness are developed and cultivated so that they fulfil the seven factors of enlightenment.

"And how, Kundaliya, are the seven factors of enlightenment developed and cultivated so that they fulfil true knowledge and liberation? Here, Kundaliya, a bhikkhu develops the enlightenment factor of mindfulness, which is based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in relinquishment.... He develops the enlightenment factor of equanimity, which is based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in relinquishment. It is in this way that the seven factors of enlightenment are developed and cultivated so that they fulfil true knowledge and liberation."

When this was said, the wanderer Kundaliya said to the Blessed One: "Magnificent, Master Gotama! Magnificent, Master Gotama! The Dhamma has been made clear in many ways by Master Gotama, as though he were turning upright what had been turned upside down, revealing what was hidden, showing the way to one who was lost, or holding up a lamp in the dark for those with eyesight to see forms. I go for refuge to Master Gotama, and to the Dhamma, and to the Bhikkhu Sangha. From today let Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life."

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bikkhu Bodhi)

Tương Ưng V.54.8

Như Lai Thiền

Giới thiệu: Đức Phật tóm tắt pháp hành thiền niệm hơi thở để nhập tám tầng thiền-na, và thực chứng tính vô thường của mọi cảm thọ.

Tương Ưng V.54.8

Ngọn Đèn

-- Định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Và này các Tỷ-kheo, tu tập định niệm hơi thở vô, hơi thở ra như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào thời có quả lớn, có lợi ích lớn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi kiết-già, lưng thẳng, đặt niệm trước mặt; vị ấy chánh niệm thở vô, chánh niệm thở ra...

"Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

Định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy thời có quả lớn, có lợi ích lớn.

Này các Tỷ-kheo, Ta trước khi giác ngộ, chưa chứng Chánh Đẳng Giác, khi còn là Bồ-tát, Ta trú nhiều với trú này. Này các Tỷ-kheo, do Ta trú nhiều với trú này, thân Ta và con mắt không có mệt nhọc; và tâm Ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng thân và mắt khỏi bị mệt mỏi, và mong rằng tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ", thời định niệm hơi thở vô và hơi thở ra này cần phải khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng các niệm, các tư duy của ta được đoạn tận", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ta sẽ trú với tưởng nhàm chán đối với các pháp không nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ta sẽ trú với tưởng không nhàm chán đối với các pháp nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Tôi sẽ trú với tưởng nhàm chán đối với các pháp không nhàm chán và nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Tôi sẽ trú với tưởng không nhàm chán đối với các pháp nhàm chán và không nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng sau khi từ bỏ cả hai không nhàm chán và nhàm chán, tôi sẽ trú xả, chánh niệm, tỉnh giác", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ly dục, ly pháp bất thiện, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh, nhất tâm", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác,thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ ba", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng đoạn lạc, đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ trước, tôi chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt đối ngại tưởng, không tác ý các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên", chứng đạt và an trú Không vô biên xứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên", tôi có thể chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: ‘Không có vật gì’, tôi sẽ chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, tôi sẽ chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ một cách hoàn toàn, tôi sẽ chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý.

Trong khi tu tập định niệm hơi thở vô, hơi thở ra như vậy, này các Tỷ-kheo, trong khi làm cho sung mãn như vậy, vị ấy cảm giác lạc thọ. Vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không có chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết: "Không có hoan duyệt thọ ấy". Nếu vị ấy cảm giác khổ thọ, vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết không hoan duyệt thọ ấy". Nếu vị ấy cảm giác bất khổ bất lạc thọ. Vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không có chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết: "Không có hoan duyệt thọ ấy".

Nếu vị ấy cảm giác lạc thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm giác khổ thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm giác bất khổ bất lạc thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. Khi vị ấy đang cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng". Khi thân hoại mạng chung, vị ấy rõ biết: "Ở đây, tất cả mọi cảm thọ đều không có gì được hân hoan, và sẽ trở thành mát lạnh".

Ví như, này các Tỷ-kheo, do duyên dầu, duyên tim, một cây đèn dầu được cháy sáng. Nếu dầu và tim của ngọn đèn ấy đi đến tiêu diệt, nhiên liệu không được mang đến, thời ngọn đèn sẽ tắt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi Tỷ-kheo cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân". Khi Tỷ-kheo cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng". Khi thân hoại mạng chung, vị ấy rõ biết: "Ở đây, tất cả những gì được cảm thọ đều không có gì được hân hoan, và sẽ trở thành mát lạnh".

Samyutta Nikaya V.54.8

The Simile of the Lamp

"Bhikkhus, concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is of great fruit and benefit. And how, bhikkhus, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit?

"Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest or to the foot of a tree or to an empty hut, sits down, folding his legs crosswise, holding his body erect, setting up mindfulness in front of him. Just mindful he breathes in, mindful he breathes out...

He trains thus: 'Contemplating relinquishment, I will breathe in'; he trains thus: 'Contemplating relinquishment, I will breathe out.'

"It is in this way, bhikkhus, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit.

"I too, bhikkhus, before my enlightenment, while I was still a bodhisatta, not yet fully enlightened, generally dwelt in this dwelling. While I generally dwelt in this dwelling, neither my body nor my eyes became fatigued and my mind, by not clinging, was liberated from the taints.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May neither my body nor my eyes become fatigued and may my mind, by not clinging, be liberated from the taints,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May the memories and intentions connected with the household life be abandoned by me,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I dwell perceiving the repulsive in the unrepulsive,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

If a bhikkhu wishes: 'May I dwell perceiving the unrepulsive in the repulsive,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

If a bhikkhu wishes: 'May I dwell perceiving the repulsive in the unrepulsive and the repulsive,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

If a bhikkhu wishes: 'May I dwell perceiving the unrepulsive in the repulsive and the unrepulsive,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

If a bhikkhu wishes: 'Avoiding both the unrepulsive and the repulsive, may I dwell equanimous, mindful and clearly comprehending,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, enter and dwell in the first jhana, which is accompanied by thought and examination, with rapture and happiness born of seclusion,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, with the subsiding of thought and examination, enter and dwell in the second jhana, which has internal confidence and unification of mind, is without thought and examination, and has rapture and happiness born of concentration,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, with the fading away as well of rapture, dwell equanimous and, mindful and clearly comprehending, may I experience happiness with the body; may I enter and dwell in the third jhana of which the noble ones declare: "He is equanimous, mindful, one who dwells happily,"' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous passing away of joy and displeasure, enter and dwell in the fourth jhana, which is neither painful nor pleasant and includes the purification of mindfulness by equanimity,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, with the complete transcendence of perceptions of forms, with the passing away of perceptions of sensory impingement, with non-attention to perceptions of diversity, aware that "space is infinite," enter and dwell in the base of the infinity of space,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, by completely transcending the base of the infinity of space, aware that "consciousness is infinite," enter and dwell in the base of the infinity of consciousness,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, by completely transcending the base of the infinity of consciousness, aware that "there is nothing," enter and dwell in the base of nothingness,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, by completely transcending the base of nothingness, enter and dwell in the base of neither-perception-nor-non-perception,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: 'May I, by completely transcending the base of neither-perception-nor-non-perception, enter and dwell in the cessation of perception and feeling,' this same concentration by mindfulness of breathing should be carefully attended to.

"When, bhikkhus, the concentration by mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way, if he feels a pleasant feeling, he understands: 'It is impermanent'; he understands: 'It is not held to'; he understands: 'It is not delighted in.' If he feels a painful feeling, he understands: 'It is impermanent'; he understands: 'It is not held to'; he understands: 'It is not delighted in.' If he feels a neither-painful-nor-pleasant feeling, he understands: 'It is impermanent'; he understands: 'It is not held to'; he understands: 'It is not delighted in.'

"If he feels a pleasant feeling, he feels it detached; if he feels a painful feeling, he feels it detached; if he feels a neither-painful-nor-pleasant feeling, he feels it detached.

"When he feels a feeling terminating with the body, he understands: 'I feel a feeling terminating with the body.' When he feels a feeling terminating with life, he understands: 'I feel a feeling terminating with life.' He understands: 'With the breakup of the body, following the exhaustion of life, all that is felt, not being delighted in, will become cool right here.'

"Just as, bhikkhus, an oil lamp burns in dependence on the oil and the wick, and with the exhaustion of the oil and the wick it is extinguished through lack of fuel, so too, bhikkhus, when a bhikkhu feels a feeling terminating with the body ... terminating with life ... He understands: 'With the breakup of the body, following the exhaustion of life, all that is felt, not being delighted in, will become cool right here.'"

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bikkhu Bodhi)

Tương Ưng, IV.42.10

Về vấn đề thọ nhận vàng bạc

Giới thiệu: Trong bài kinh, Đức Phật giảng về giới luật tu sĩ không được thọ nhận và cất giữ vàng bạc. Không giữ vàng bạc là một trong 10 giới luật căn bản của một tu sĩ Phật giáo, và cũng là một trong các giới Ưng xả đối trị (Nissaggiya pacittiya) của Tỳ khưu và Tỳ khưu ni.

Tương Ưng, IV.42.10

Manicùlaka

(Châu báu trên đỉnh đầu)

Samyutta Nikaya, IV.42.10

Maniculaka

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

1) On one occasion the Blessed One was dwelling at Rajagaha in the Bamboo Grove, the Squirrel Sanctuary.

2) Lúc bấy giờ trong cung vua, quần thần nhà vua đang ngồi tụ họp, câu chuyện sau đây được khởi lên: "Các Sa-môn thuộc dòng Thích tử được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc".

2) Now on that occasion the members of the king's retinue had assembled in the royal palace and were sitting together when the following conversation arose: "Gold and silver are allowable for the recluses who are followers of the Sakyan scion; the recluses who are followers of the Sakyan scion consent to gold and silver; the recluses who are followers of the Sakyan scion accept gold and silver."

3) Lúc bấy giờ, thôn trưởng Manicùlaka đang ngồi trong hội chúng ấy.

3) Now on that occasion Maniculaka the headman was sitting in that assembly.

4) Rồi thôn trưởng Manicùlaka thưa với hội chúng ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử từ bỏ châu báu và vàng. họ đã ly khai vàng và bạc". Nhưng thôn trưởng Manicùlaka không có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

4) Then Maniculaka the headman said to that assembly: "Do not speak thus, masters. Gold and silver are not allowable for the recluses who are followers of the Sakyan scion; the recluses who are followers of the Sakyan scion do not consent to gold and silver; the recluses who are followers of the Sakyan scion do not accept gold and silver. They have renounced jewellery and gold; they have given up the use of gold and silver." And Maniculaka was unable to convince that assembly.

5) Rồi thôn trưởng Manicùlaka đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

5) Then Maniculaka approached the Blessed One, paid homage to him, and sat down to one side.

6) Ngồi một bên, thôn trưởng Manicùlaka bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, trong cung vua, một số quần thần nhà vua đang ngồi tụ họp, và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Các Sa-môn Thích tử được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc". Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con nói với hội chúng ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử từ bỏ châu báu và vàng. Họ đã ly khai vàng và bạc". Nhưng bạch Thế Tôn, con không có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

Trả lời như vậy, bạch Thế Tôn, không biết con có nói đúng lời Thế Tôn? Con không xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật? Con đã trả lời thuận pháp, đúng pháp và không một ai nói lời tương ứng đúng pháp có lý do để chỉ trích?

6) Sitting to one side, he reported to the Blessed One all that had happened, adding:

--"I hope, Venerable Sir, that when I answered thus I stated what has been said by the Blessed One and did not misrepresent him with what is contrary to fact; that I explained in accordance with the Dhamma, and that no reasonable consequence of my statement gives ground for criticism."

7) -- Trả lời như vậy, này Thôn trưởng, Ông nói đúng lời của Ta. Ông không xuyên tạc Ta với điều không thật. Ông đã trả lời thuận pháp, đúng pháp và không một ai nói lời tương ứng đúng pháp có lý do để chỉ trích.

7) --"For sure, headman, when you answered thus you stated what has been said by me and did not misrepresent me with what is contrary to fact; you explained in accordance with the Dhamma, and no reasonable consequence of your statement gives ground for criticism.

8) Này Thôn trưởng, các Sa-môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử đã từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai vàng và bạc. Đối với ai được dùng vàng bạc, người ấy cũng được phép dùng năm dục trưởng dưỡng. Đối với ai được phép dùng năm dục trưởng dưỡng, người ấy hoàn toàn thọ trì phi Sa-môn pháp, phi Thích tử pháp.

8) For, headman, gold and silver are not allowable for the recluses who are followers of the Sakyan scion; the recluses who are followers of the Sakyan scion do not consent to gold and silver; the recluses who are followers of the Sakyan scion do not accept gold and silver. They have renounced jewellery and gold; they have given up the use of gold and silver. If gold and silver are allowable for anyone, the five cords of sensual pleasure are allowable for him. If the five cords of sensual pleasure are allowable for anyone, you can definitely consider him to be one who does not have the character of a recluse or of a follower of the Sakyan scion.

9) Này Thôn trưởng, Ta nói như sau: Cỏ được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỏ. Củi được đi tìm cầu bởi ai cần đến củi. Cỗ xe được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỗ xe. Người được đi tìm cầu bởi ai cần đến người. Nhưng này Thôn trưởng, không bất cứ một lý do gì Ta nói rằng vàng, bạc được chấp nhận, được tìm cầu.

9) Further, headman, I say this: "Grass may be sought by one needing grass; wood may be sought by one needing wood; a cart may be sought by one needing a cart; a man may be sought by one needing a man". But I do not say that there is any method by which gold and silver may be consented to or sought.

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bikkhu Bodhi)

Ghi chú: Theo Tỳ khưu Bodhi,

- "Vàng bạc" (gold and silver) ở đây có thể hiểu theo nghĩa rộng là "tiền bạc" (money).

- "Năm dục trưởng dưỡng" (five cords of sensual pleasure, kamaguna): Dục lạc khởi từ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân.

Tu sĩ và Tiền bạc

Tỳ khưu Brahmavamso

Tu viện Bodhinyana, Tây Úc.

... Trong bài viết này, tôi xin trình bày một vấn đề thường được bàn luận, đó là việc thọ nhận tiền bạc của hàng tu sĩ.

Vấn đề này đã được bàn cãi hơn 2.000 năm qua. Khoảng 200 năm sau khi Đức Phật nhập diệt, đã có một cuộc tranh luận rất lớn "... với các lời bàn cãi bất tận được sanh khởi nhưng không một lời phát biểu nào có ý nghĩa" (Tiểu Phẩm, Chương 12, Tạng Luật). Một trong những nguyên nhân chính của sự tranh luận này là vì có một hội chúng tỳ khưu đã thọ nhận tiền bạc, chống trái với giới luật. Các sự kiện về sự tranh luận nầy về sau được biết đến như là Nghị Hội Thứ Hai, và từ đó đưa đến việc phân chia tông phái trong Phật Giáo.

Vào thời đó, cũng như thời nay, không có lý do nào để nghi ngờ sự minh bạch về điều giới này, bởi vì lời tuyên bố của Đức Phật rất rõ ràng.

Tu sĩ Phật giáo, tỳ khưu và tỳ khưu ni, không được phép thọ nhận tiền bạc cho riêng mình. Các vị này cũng không được phép nhờ một cư sĩ thân tín nhận tiền bạc và giữ hộ cho mình (thí dụ như mở một tài khoản ngân hàng cho cá nhân). Điều giới cấm này có ghi rõ ràng trong điều khoản 18 trong phần Ưng xả đối trị (Nissaggiya Pācittiya) của Tạng Luật:

"Vị tỳ khưu nào nhận lấy hoặc bảo nhận lấy vàng bạc hoặc ưng thuận (vàng bạc) đã được mang đến thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya (ưng đối trị)" (Tạng Luật, Tỳ khưu Indacanda dịch).

Các vị tu sĩ cũng không được phép mua bán trao đổi bằng tiền bạc. Đây là giới cấm thứ 19 trong phần Ưng xả đối trị:

"Vị tỳ khưu nào tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya (ưng đối trị)" (Tạng Luật, Tỳ khưu Indacanda dịch).

Có người lý luận rằng hai điều luật trên chỉ liên hệ đến vàng bạc, nhưng cũng không thể biện minh cho quan kiến này. Giới luật tu sĩ có nói rõ ràng là hai điều giới trên bao gồm bất cứ vật nào hay phương cách nào dùng trong kinh doanh, nghĩa là tất cả các dạng thức trao đổi.

Có người muốn tránh giới luật này bằng cách nói rằng đây chỉ là giới nhỏ nhặt, không áp dụng được trong đời sống xuất gia ngày nay; bởi vì Đức Phật đã từng nói rằng Tăng đoàn "có thể bỏ các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng" (Tiểu Phẩm, Chương 11).

Thế nhưng, đây có phải là điều học nhỏ nhặt hay không?

- "Này các tỳ khưu, đây là bốn vật làm ô nhiễm đối với mặt trăng và mặt trời. Khi bị ô nhiễm bởi những vật làm ô nhiễm này, mặt trăng và mặt trời không còn cháy sáng, không còn rực rỡ, không còn chói lọi. Bốn vật ấy là gì? Mây là vật làm ô nhiễm ... sương mù là vật làm ô nhiễm ... khói bụi là vật làm ô nhiễm ... hiện tượng nguyệt và nhật thực là vật làm ô nhiễm đối với mặt trăng và mặt trời. Khi bị ô nhiễm bởi vật làm ô nhiễm này, mặt trăng và mặt trời không còn cháy sáng, không còn rực rỡ, không còn chói lọi.

Này các tỳ khưu, cũng tương tợ như vậy, đây là bốn vật làm ô nhiễm đối với sa-môn và Bà-la-môn. Khi bị ô nhiễm bởi những điều làm ô nhiễm này, các Sa-môn và Bà-la-môn không còn cháy sáng, không còn rực rỡ, không còn chói lọi. Bốn điều ấy là gì?

Này các tỳ khưu, có những Sa-môn và Bà-la-môn uống rượu, uống men say, không chừa bỏ việc uống rượu và men say ... có những Sa-môn và Bà-la-môn thực hiện việc đôi lứa, không chừa bỏ việc đôi lứa ... có những Sa-môn và Bà-la-môn thích thú vàng bạc, không chừa bỏ việc thọ lãnh vàng bạc .... có những Sa-môn và Bà-la-môn chấp nhận cuộc sống bằng sự nuôi mạng không chân chánh, không chừa bỏ sự nuôi mạng không chân chánh. Khi bị ô nhiễm bởi những điều làm ô nhiễm này, các Sa-môn và Bà-la-môn không còn cháy sáng, không còn rực rỡ, không còn chói lọi." (Tiểu Phẩm, Chương 12; Kinh Các Uế Nhiễm, Tăng Chi IV.50)

Rõ ràng, qua đoạn kinh trên, Đức Phật đã khẳng định giới luật cấm thọ nhận tiền bạc là một điều giới rất quan trọng.

Không thọ nhận tiền bạc luôn luôn là một trong các điều giới căn bản cho những ai đã xuất ly khỏi đời sống thế tục. Tiền bạc là mực thước của tài sản, và đối với nhiều người, tài sản vật chất là cứu cánh của đời sống. Khi vị tu sĩ khước từ tiền bạc, vị ấy chứng tỏ rõ ràng quyết định từ bỏ các mục tiêu trong thế tục. Chỉ một hành động đó, các vị ấy tách rời khỏi đa số quần chúng và trở thành một sự nhắc nhở thường xuyên, rằng đời sống dựa trên căn bản tranh giành để tích lũy tiền bạc không phải chỉ là một lối sống duy nhất. Qua hành động từ bỏ tiền bạc, các vị đó từ bỏ quyền lực để chi phối thế gian và để thỏa mãn dục lạc bản thân. Vì thế, có lần một thôn trưởng hỏi Đức Phật rằng các tu sĩ, nam và nữ, được quyền thọ nhận tiền bạc hay không, Ngài tuyên bố:

"Này Thôn trưởng, các Sa-môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử đã từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai vàng và bạc. Đối với ai được dùng vàng bạc, người ấy cũng sẽ chấp nhận năm phần dục lạc. Đối với ai chấp nhận năm phần dục lạc, người ấy hoàn toàn thọ trì phi Sa-môn pháp, phi Thích tử pháp." (Tương Ưng, IV.42.10; Tiểu Phẩm, Chương 12).

Bình Anson lược dịch

Perth, Tây Úc,

Tháng 10-2007

Ghi chú:

1) Nguyên tác Anh ngữ: Vinaya - Monks and Money, Ajahn Brahmavamso, Buddhist Society of Western Australia, Newsletter, January-March 1996.

2) Chúng tôi ghi thêm các đoạn kinh tương ứng để làm rõ nghĩa nội dung bài viết (Bình Anson).

Giới luật cấm thọ nhận vàng bạc - Duyên sự

Trích: "Phân tích giới Tỳ khưu - Chương Ưng xả, Phần Tơ tầm", Tạng Luật,

Tỳ khưu Indacanda dịch Việt (2006)

1) Ưng xả đối trị (nissaggiya pācittiya), điều 18

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sākya là vị thường tới lui với gia đình nọ và là vị nhận bữa ăn thường kỳ. Khi nào gia đình ấy có được vật thực loại cứng hoặc loại mềm, phần chia trong số đó được để dành cho đại đức Upananda con trai dòng Sākya. Vào lúc bấy giờ, gia đình ấy có được miếng thịt nhằm lúc chiều tối. Trong số đó, phần chia của đại đức Upananda con trai dòng Sākya được để dành lại. Đến canh cuối của đêm, đứa bé trai của gia đình ấy thức dậy khóc lóc rằng:

- Hãy cho con thịt.

Khi ấy, người đàn ông ấy đã nói với người vợ điều này:

- Hãy cho đứa bé phần chia của ngài đại đức. Sau khi mua phần khác tôi sẽ dâng ngài.

Sau đó vào buổi sáng, đại đức Upananda con trai dòng Sākya đã mặc y, cầm y bát, đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, người đàn ông ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sākya, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Upananda con trai dòng Sākya rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sākya điều này:

- Thưa ngài, hôm qua lúc chiều tối có được miếng thịt. Trong số đó, phần chia của ngài đại đức đã được để dành. Thưa ngài, vào canh cuối của đêm, đứa bé trai này đã thức dậy khóc lóc rằng: "Hãy cho con thịt." Phần chia của ngài đại đức đã được cho đến đứa bé. Thưa ngài, hãy để vật gì đó được mang lại với một đồng tiền (kahāpana)?

- Này đạo hữu, đồng tiền đã được ta từ bỏ.

- Thưa ngài, đúng vậy. Đã được từ bỏ.

- Này đạo hữu, hãy trao cho ta chính đồng tiền ấy.

Khi ấy, người đàn ông ấy đã trao đồng tiền cho đại đức Upananda con trai dòng Sākya rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Chúng tôi nhận lãnh tiền bạc như thế nào thì các sa-môn Thích tử này thọ lãnh tiền bạc y như thế.

Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sākya lại thọ lãnh tiền bạc?

Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này Upananda, nghe nói ngươi thọ lãnh tiền bạc, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại thọ lãnh tiền bạc vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.

Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: "Vị tỳ khưu nào nhận lấy hoặc bảo nhận lấy vàng bạc hoặc ưng thuận (vàng bạc) đã được mang đến thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya (ưng đối trị)."

*

2) Ưng xả đối trị (nissaggiya pācittiya), điều 19

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapinḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các sa-môn Thích tử lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức, giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?

Các tỳ khưu đã nghe được dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức?

Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này những kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.

Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: "Vị tỳ khưu nào tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya (ưng đối trị)."

*

3) Ưng xả đối trị (nissaggiya pācittiya), điều 20

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sākya là rành rẽ về việc may y. Vị ấy đã làm y hai lớp (saṅghāṭi) được nhuộm khéo léo và được sửa soạn khéo léo từ các loại vải cũ, sau khi làm xong đã khoác vào. Khi ấy, có vị du sĩ ngoại đạo nọ mặc tấm choàng trị giá cao đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sākya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sākya điều này:

- Này đại đức, y hai lớp này của ngài đẹp thật. Hãy đổi cho tôi với tấm choàng này.

- Này đạo hữu, hãy biết lấy.

- Này đại đức, được rồi. Tôi biết mà.

- Này đạo hữu, tốt thôi. Rồi đã trao đổi.

Sau đó, vị du sĩ ngoại đạo ấy đã khoác lên y hai lớp ấy rồi đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo. Các du sĩ ngoại đạo đã nói với vị du sĩ ngoại đạo ấy điều này:

- Này huynh đệ, y hai lớp này của ngươi đẹp thật. Ngươi nhận được từ đâu vậy?

- Này các huynh đệ, đã được trao đổi bằng tấm choàng kia của tôi.

- Này huynh đệ, y hai lớp này của ngươi sẽ được bao nhiêu ngày? Chính tấm choàng kia của ngươi mới giá trị.

Khi ấy, vị du sĩ ngoại đạo ấy (nghĩ rằng): "Các du sĩ ngoại đạo đã nói sự thật. Y hai lớp này của ta sẽ được bao nhiêu ngày? Chính tấm choàng kia của ta mới giá trị" rồi đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sākya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sākya điều này:

- Này đại đức, đây là y hai lớp của đại đức. Hãy cho lại tôi tấm choàng.

- Này đạo hữu, không phải ta đã nói với đạo hữu rằng: "Này đạo hữu, hãy biết lấy." Ta sẽ không cho lại.

Khi ấy, vị du sĩ ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Ngay cả người tại gia còn cho lại vật ấy đến người tại gia có sự luyến tiếc. Sao vị xuất gia lại không cho lại vị xuất gia?

Các tỳ khưu đã nghe được vị du sĩ ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sākya lại tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo?

Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này Upananda, nghe nói ngươi tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.

Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: "Vị tỳ khưu nào tiến hành việc mua bán dưới nhiều hình thức thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya (ưng đối trị)."

PHỤ ĐÍNH

Các điều khoản tương đương trong các bộ Luật thuộc Hán tạng

1) Luật Hữu bộ:

Trong 30 pháp Ni-tát-kỳ Ba-dật-để-ca (nissaggiya pācittiya) của Luật Hữu bộ ("Căn bản thuyết nhất thế hữu bộ Tỳ-nại-da", Tỳ khưu Tâm Hạnh dịch):

- Bí-sô nào tự tay cầm vàng bạc, tiền, v.v... hay bảo người cầm, Ni-tát-kỳ Ba-dật-để-ca.

- Bí-sô nào đổi chác các thứ để cầu lợi, Ni-tát-kỳ Ba-dật-để-ca.

- Bí-sô nào buôn bán các thứ, Ni-tát-kỳ Ba-dật-để-ca.

2) Luật Ma-ha Tăng-kỳ (bản dịch của Hòa thượng Thích Phước Sơn):

Trong 30 pháp Ni-tát-kì Ba-dạ-đề (nissaggiya pācittiya):

- Nếu Tỉ-kheo tự tay cầm sinh sắc, tợ sắc hoặc sai người cầm nắm với ý tham trước thì phạm Ni-tát-kì Ba-dạ-đề.

- Nếu Tỉ-kheo mua bán các thứ thì phạm Ni-tát-kì Ba-dạ-đề.

- Nếu Tỉ-kheo mua bán các thứ sinh sắc, tợ sắc thì phạm Ni-tát-kì Ba-dạ-đề.

[Ghi chú: Sinh sắc chỉ cho vàng; Tợ sắc chỉ cho bạc; Sinh sắc tợ sắc chỉ cho các loại tiền tệ dùng ở thị trường.]

3) Luật Tứ phần (bản dịch của Hòa thượng Thích Trí Thủ):

Trong 30 pháp Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề (nissaggiya pācittiya):

- Tỳ-kheo nào, tự tay cầm tiền, hoặc vàng, bạc hoặc bảo người cầm, hoặc để xuống đất mà nhận, Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề.

- Tỳ-kheo nào, kinh doanh tài bảo dưới mọi hình thức, Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề.

- Tỳ-kheo nào, kinh doanh mậu dịch dưới mọi hình thức, Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề.

Tương Ưng V.55.37