So sánh các bộ luật Tỳ-kheo

Người cư sĩ

Giới thiệu: Đức Phật giảng cho ông Mahānāma, một cư sĩ của bộ tộc Thích-ca, về người cư sĩ Phật tử lý tưởng: quy y Tam bảo, có giới đức, có lòng thành tín đối với Phật, có lòng bố thí, và thành tựu trí tuệ.

Tương Ưng V.55.37

Mahānāma

Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka (Thích-ca), tại Kapilavatthu (Ca-tì-la-vệ), trong khu vườn cây bàng. Rồi họ Thích Mahānāma đi đến Thế Tôn, sau khi đến lễ Ngài, ngồi xuống một bên, họ Thích Mahānāma bạch Thế Tôn:

– Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ?

– Ai quy y Phật, này Mahānāma, quy y Pháp, quy y chúng Tăng. Cho đến như vậy, này Mahānāma, là người cư sĩ.

– Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ giới đức?

– Này Mahānāma, người cư sĩ từ bỏ sát sinh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Cho đến như vậy, này Mahānāma, là người cư sĩ đầy đủ giới đức.

– Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ lòng tin?

– Ở đây, này Mahānāma, người cư sĩ có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Cho đến như vậy, này Mahānāma, là người cư sĩ đầy đủ lòng tin.

– Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn là người cư sĩ đầy đủ bố thí?

– Ở đây, này Mahānāma, người cư sĩ trú ở gia đình, tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích thú chia sẻ vật bố thí. Cho đến như vậy, này Mahānāma, là người cư sĩ đầy đủ bố thí.

– Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ trí tuệ?

– Ở đây, này Mahānāma, người cư sĩ có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sinh diệt (các pháp), là trí tuệ cao quý và thâm sâu, đưa đến tận diệt khổ đau. Cho đến như vậy, này Mahānāma, là người cư sĩ đầy đủ trí tuệ.

Samyutta Nikaya V.55.37

Mahānāma

On one occasion the Blessed One was dwelling among the Sakyans at Kapilavatthu in Nigrodha's Park. Then Mahānāma the Sakyan approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him:

"Venerable sir, in what way is one a lay follower?"

"When, Mahānāma, one has gone for refuge to the Buddha, the Dhamma, and the Sangha, one is then a lay follower."

"In what way, venerable sir, is a lay follower accomplished in virtue?"

"When, Mahānāma, a lay follower abstains from the destruction of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false speech, and from wines, liquor, and intoxicants that are a basis for negligence, the lay follower is then accomplished in virtue."

"In what way, venerable sir, is a lay follower accomplished in faith?"

"Here, Mahānāma, a lay follower is a person of faith. He places faith in the enlightenment of the Tathagata thus: 'The Blessed One is an Arahant, fully enlightened, accomplished in true knowledge and conduct, sublime, knower of the world, unsurpassed leader of persons to be tamed, teacher of devas and humans, the Enlightened One, the Blessed One.' In that way a lay follower is accomplished in faith."

"In what way, venerable sir, is a lay follower accomplished in generosity?"

"Here, Mahānāma, a lay follower dwells at home with a mind devoid of the stain of stinginess, freely generous, open-handed, delighting in relinquishment, one devoted to charity, delighting in giving and sharing. In that way a lay follower is accomplished in generosity."

"In what way, venerable sir, is a lay follower accomplished in wisdom?"

"Here, Mahānāma, a lay follower is wise, he possesses wisdom directed to arising and passing away, which is noble and penetrative, leading to the complete destruction of suffering. In that way a lay follower is accomplished in wisdom."

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bhikkhu Bodhi)

update: 27-12-2016

Ý nghĩa Nghiệp báo

Giới thiệu: Đức Phật giảng về ý nghĩa của sự báo ứng của nghiệp hành: đời sống vị lai là kết quả của các nghiệp hành trong đời sống hiện tại, mà không có một sự cầu nguyện hay huyển thuật nào có thể làm thay đổi được.

Tương Ưng, IV.42.6

Người Đất Phương Tây hay Người Đã Chết

Một thời Thế Tôn trú ở Nàlandà, tại rừng Pàvàrikamba.

Rồi thôn trưởng Asibandhakaputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thôn trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, các vị Bà-la-môn trú đất phương Tây, mang theo bình nước, đeo vòng hoa huệ (sevàla), nhờ nước được thanh tịnh. Những người thờ lửa, khi một người đã chết, đã mệnh chung, họ nhắc bổng và mang vị ấy ra ngoài (uyyàpenti), kêu tên vị ấy lên, và dẫn vị ấy vào Thiên giới. Còn Thế Tôn, bạch Thế Tôn, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Thế Tôn có thể làm như thế nào cho toàn thể thế giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

-- Vậy, này Thôn trưởng, ở đây, Ta sẽ hỏi Ông. Nếu Ông kham nhẫn hãy trả lời.

Này Thôn trưởng, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một người sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, thiên giới, cõi đời này!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Ví như, này Thôn trưởng, có người lấy một tảng đá lớn ném xuống một hồ nước sâu. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Hãy đứng lên, tảng đá lớn! Hãy nổi lên, tảng đá lớn! Hãy trôi vào bờ, này tảng đá lớn!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, tảng đá lớn ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, có thể trồi lên, hay nổi lên, hay trôi dạt vào bờ không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, người nào sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, thiên giới, cõi đời này!" Nhưng người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân hận, có chánh tri kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của quần chúng đông đảo ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Ví như, này Thôn trưởng, có người nhận chìm một ghè sữa đông (sappi) hay một ghè dầu vào trong một hồ nước sâu rồi đập bể ghè ấy. Ở đây, ghè ấy trở thành từng miếng vụn, hay từng mảnh vụn và chìm xuống nước. Còn sữa đông hay dầu thời nổi lên trên. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Hãy chìm xuống, này sữa đông và dầu! Hãy chìm sâu xuống, này sữa đông và dầu. Hãy chìm xuống tận đáy, này sữa đông và dầu!". Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, sữa đông ấy, dầu ấy, có do nhân cầu khẩn của đám quần chúng đông đảo ấy, do nhân tán dương, do nhân chấp tay đi cùng khắp của quần chúng đông đảo ấy nên bị chìm xuống, hay chìm sâu xuống, hay đi xuống tận đáy không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân, theo chánh tri kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Mong rằng người này, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào cõi dữ ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Nhưng người ấy sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

Khi nghe nói vậy, thôn trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, con nay xin quy y Phật, Pháp và chúng Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

Samyutta Nikaya, IV.42.6

Asibandhakaputta

On one occasion the Blessed One was dwelling at Nalanda in Pavarika's Mango Grove.

Then Asibandhakaputta the headman approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him:

"Venerable sir, the brahmins of the western region -- those who carry around waterpots, wear garlands of water plants, immerse themselves in water, and tend the sacred fire -- are said to direct a dead person upwards, to guide him along, and to get him admitted to heaven. But the Blessed One, the Arahant, the Fully Enlightened One, is able to bring it about that with the breakup of the body, after death, the entire world might be reborn in a good destination, in a heavenly world."

"Well then, headman, I will question you about this. Answer as you see fit.

What do you think, headman? Suppose there is a person here who destroys life, takes what is not given, engages in sexual misconduct, speaks falsely, speaks divisively, speaks harshly, chatters idly, one who is covetous, full of ill will, and holds wrong view. Then a great crowd of people would come together and assemble around him, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a good destination, in a heavenly world.' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate him with their palms joined, would that person, with the breakup of the body, after death, be reborn in a good destination, in a heavenly world?"

"No, venerable sir."

"Suppose, headman, a person would hurl a huge boulder into a deep pool of water. Then a great crowd of people would come together and assemble around it, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate it with their palms joined, saying: 'Emerge, good boulder! Rise up, good boulder! Come up on high ground, good boulder!' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate it with their palms joined, would that boulder emerge, rise up, and come up on high ground?"

"No, venerable sir."

"So, too, headman, if a person is one who destroys life, takes what is not given, engages in sexual misconduct, speaks falsely, speaks divisively, speaks harshly, chatters idly, one who is covetous, full of ill will, and holds wrong view, even though a great crowd of people would come together and assemble around him, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a good destination, in a heavenly world.'; still, with the breakup of the body, after death, that person will be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell.

"What do you think, headman? Suppose there is a person here who abstains from the destruction of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false speech, from divisive speech, from harsh speech, from idle chatter, one who is not covetous, without ill will, who holds right view. Then a great crowd of people would come together and assemble around him, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell.' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate him with their palms joined, would that person, with the breakup of the body, after death, be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell?"

"No, venerable sir."

"Suppose, headman, a man submerges a pot of ghee or a pot of oil in a deep pool of water and breaks it. Any of its shards or fragments there would sink downwards, but the ghee or oil would rise upwards. Then a great crowd of people would come together and assemble around it, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate it with their palms joined, saying: 'Sink down, good ghee or oil! Settle, good ghee or oil! Go downwards, good ghee or oil!' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate it with their palms joined, would that ghee or oil sink down or settle or go downwards?"

"No, venerable sir."

"So, too, headman, if a person is one who abstains from the destruction of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false speech, from divisive speech, from harsh speech, from idle chatter, one who is not covetous, without ill will, who holds right view, even though a great crowd of people would come together and assemble around him and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell'; still, with the breakup of the body, after death, that person will be reborn in a good destination, in a heavenly world."

When this was said, Asibandhakaputta the headman said to the Blessed One: "Magnificent, venerable sir! Magnificent, venerable sir! The Dhamma has been made clear in many ways by Master Gotama, as though he were turning upright what had been turned upside down, revealing what was hidden, showing the way to one who was lost, or holding up a lamp in the dark for those with eyesight to see forms. I go for refuge to Master Gotama, and to the Dhamma, and to the Bhikkhu Sangha. From today let Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life."

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt)

(English translation by Bhikkhu Bodhi)

Tương Ưng 5.48.2

Phân tích về Năm Căn

Phân Tích

Tại Savatthi, ... Thế Tôn thuyết:

-- Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín căn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng tin, đặt lòng tin ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn". Này các Tỷ-kheo, đây được gọi là tín căn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tấn căn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh cần, tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, với nỗ lực kiên trì, tinh tấn, không có từ bỏ gánh nặng đối với thiện pháp. Vị ấy đối với các pháp bất thiện chưa sanh, phát khởi lòng ước muốn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng làm cho không sanh khởi; đối với các pháp bất thiện đã sanh, phát khởi lòng ước muốn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng làm cho đoạn tận; đối với các thiện pháp chưa sanh, phát khởi lòng ước muốn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng làm cho sanh khởi; đối với các thiện pháp đã sanh, phát khởi lòng ước muốn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng làm cho an trú, không có mê ám, được tăng trưởng, quảng đại, được tu tập, được làm cho viên mãn. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tấn căn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là niệm căn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử chánh niệm, thành tựu niệm tuệ, tối thắng, ức niệm, tùy niệm các việc làm từ lâu, và lời nói từ lâu. Vị ấy trú, quán thân trên thân... quán thọ trên các cảm thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là niệm căn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định căn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử, sau khi từ bỏ pháp sở duyên, được định, được nhứt tâm. Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ... an trú Thiền thứ hai... an trú Thiền thứ ba... từ bỏ lạc, từ bỏ khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định căn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ căn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ, đầy đủ trí tuệ về sự sanh diệt các pháp, trí tuệ thuộc bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Vị ấy như thật rõ biết đây là khổ, như thật rõ biết đây là khổ tập khởi, như thật rõ biết đây là khổ đoạn diệt, như thật rõ biết đây là con đường đưa đến khổ đoạn diệt. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tuệ căn.

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm căn.

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch

Analysis

Setting at Savatthi. The Blessed One addressed the bhikkhus thus:

"Bhikkhus, there are these five faculties. What five? The faculty of faith, the faculty of energy, the faculty of mindfulness, the faculty of concentration, and the faculty of wisdom.

"And what, bhikkhus, is the faculty of faith? Here, bhikkhus, the noble disciple is a person of faith, one who places faith in the enlightenment of the Tathagata thus: 'The Blessed One is an Arahant, fully enlightened, accomplished in knowledge and conduct, sublime, knower of the world, unsurpassed leader of persons to be tamed, teacher of devas and humans, the Enlightened One, the Blessed One.'

"And what, bhikkhus, is the faculty of energy? Here, bhikkhus, the noble disciple dwells with energy aroused for the abandoning of unwholesome states and the acquisition of wholesome states; he is strong, valiant, not shirking the responsibility of cultivating wholesome states. He generates desire for the non-arising of unarisen evil unwholesome states; he makes an effort, arouses energy, exerts his mind, and strives. He generates desire for the abandoning of arisen evil unwholesome states; he makes an effort, arouses energy, exerts his mind, and strives. He generates desire for the arising of unarisen wholesome states; he makes an effort, arouses energy, exerts his mind, and strives. He generates desire for the maintenance of arisen wholesome states, for their non-decline, increase, expansion, and fulfilment by development; he makes an effort, arouses energy, exerts his mind, and strives. This is called the faculty of energy.

"And what, bhikkhus, is the faculty of mindfulness? Here, bhikkhus, the noble disciple is mindful, possessing supreme mindfulness and discernment, one who remembers and recollects what was done long ago and said long ago. He dwells contemplating the body in the body ... feelings in feelings ... mind in mind ... mental phenomena in mental phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, having put away covetousness and displeasure in regard to the world. This is called the faculty of mindfulness.

"And what, bhikkhus, is the faculty of concentration? Here, bhikkhus, the noble disciple, having made relinquishment the object, gains concentration, gains one-pointedness of mind. Secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, he enters and dwells in the first jhana, which is accompanied by thought and examination, with rapture and happiness born of seclusion. With the subsiding of thought and examination, he enters and dwells in the second jhana, which has internal confidence and unification of mind, is without thought and examination, and has rapture and happiness born of concentration. With the fading away as well of rapture, he dwells equanimous and, mindful and clearly comprehending, he experiences happiness with the body; he enters and dwells in the third jhana of which the noble ones declare: "He is equanimous, mindful, one who dwells happily." With the abandoning of pleasure and pain, and with the previous passing away of joy and displeasure, he enters and dwells in the fourth jhana, which is neither painful nor pleasant and includes the purification of mindfulness by equanimity. This is called the faculty of concentration.

"And what, bhikkhus, is the faculty of wisdom? Here, bhikkhus, the noble disciple is wise; he possesses wisdom directed to arising and passing away, which is noble and penetrative, leading to the complete destruction of suffering. He understands as it really is: "This is suffering." He understands as it really is: "This is the origin of suffering." He understands as it really is: "This is the cessation of suffering." He understands as it really is: "This is the way leading to the cessation of suffering." This is called the faculty of wisdom.

"These, bhikkhus, are the five faculties."

English translation by Bhikkhu Bodhi

Tương Ưng, SN VII.18

Katthaharaka Sutta

Kinh Các Người Nhặt Củi

Katthaharaka Sutta

Firewood-gathering

1) On one occasion the Blessed One was staying among the Kosalans in a certain forest grove.

2) Then a large number of firewood-gathering youths -- students of a certain brahman of the Bharadvaja clan -- went to the forest grove.

3) On arrival, they saw the Blessed One sitting in the grove -- his legs folded crosswise, his body set straight, mindfulness established to the fore.

4) On seeing him, they went to the brahman of the Bharadvaja clan and, on arrival, said to him, "Sir, you should know that Gotama the contemplative is in that grove over there, sitting with his legs folded crosswise, his body set straight, mindfulness established to the fore."

5) So the brahman of the Bharadvaja clan, together with the youths, went to the forest grove. On arrival, he saw the Blessed One sitting in the grove -- his legs folded crosswise, his body set straight, mindfulness established to the fore. On seeing him, he went to the Blessed One and, on arrival, addressed him in verse:

In the deep-looking forest,

teeming with terrors,

having plunged into the wilderness

-- desolate, empty --

unflinchingly, steadfastly, compellingly,

you practice jhana, monk:

How very lovely you look!

Where no song is sung,

where no music is played,

alone in the wilderness:

the forest-dwelling sage.

This looks amazing to me --

that you live alone in the forest

with rapturous mind.

I suppose it's in longing

for the three heavens unexcelled,

in the company of the ruling lord of the worlds,

that, staying here in the wilderness, desolate,

you practice austerities

for attaining Brahma.

6) [The Buddha:]

Whatever the longings or delights

attached -- always --

to various levels of being,

or yearnings born

from the root of unknowing:

I've destroyed them all,

down to the root.

I --

without longing,

unattached,

uninvolved,

with purified vision

with regard to all things,

having reached self-awakening,

sublime, unexcelled --

practice jhana hidden from Brahma,

matured. [*]

(Translated by Bhikkhu Thanissaro)

Katthaharaka

Kinh Các Người Nhặt Củi

1) Một thời Thế Tôn sống ở giữa dân chúng Kosala, tại một khu rừng.

2) Lúc bấy giờ, nhiều thanh niên lượm củi, đệ tử của Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhàradvàja, đi đến khu rừng ấy.

3) Sau khi đến, họ thấy Thế Tôn ngồi kiết-già trong khu rừng ấy, lưng thẳng và để niệm trước mặt. Thấy vậy, họ liền đi đến Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhàradvàja.

4) Sau khi đến, họ nói với Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhàradvàja: -- Tôn giả có biết không, tại một khu rừng kia, có vị Sa-môn ngồi kiết-già, lưng thẳng và để niệm trước mặt?.

5) Rồi Bà-la-môn thuộc dòng họ Bhàradvàja cùng với các thanh niên ấy đi đến khu rừng và thấy Thế Tôn tại khu rừng ấy, đang ngồi kiết-già, lưng thẳng và để niệm trước mặt. Thấy vậy họ liền đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói lên bài kệ với Thế Tôn:

Trong khu rừng thâm u,

Nhiều dễ sợ khủng khiếp,

Rừng trống không, hoang vắng,

Ngài vào sâu một mình,

Thân bất động, kiên trì,

Đẹp đẽ và uy nghi.

Này Tỷ-kheo, Ngài thiền

Với tâm tư định tĩnh.

Ở đây không ca hát,

Ở đây không nói năng,

Cô độc trong rừng sâu,

Bậc Thánh nhơn an trú,

Như vậy đối với con,

Thật kỳ diệu hy hữu.

Khi Ngài sống một mình,

Hoan hỷ trong rừng vắng.

Con nghĩ, Ngài ước nguyện,

Đồng sanh làm thân hữu,

Với bậc Thế giới chủ,

Tại vô thượng Tam thiên.

Vậy sao bậc Tôn giả,

Không bỏ rừng hoang vắng,

Tu khổ hạnh ở đây,

Để đạt Phạm thiên quả?

6) [Thế Tôn:]

Phàm có ước vọng gì,

Hay những ái lạc gì,

Những gì kẻ phàm phu,

Thường chấp trước các giới,

Các tham ái khởi lên,

Từ gốc rễ vô minh,

Tất cả Ta đoạn tận,

Trừ cả gốc lẫn rễ.

Nay Ta không ước nguyện,

Không tham ái, chấp trước,

Đối với tất cả pháp,

Ta thấy đều thanh tịnh.

Đạt được Chánh Đẳng Giác,

Và mục đích tối thượng,

Ta tu tập Thiền định,

Vắng lặng, không sợ hãi.

(Hòa thượng Thích Minh Châu dịch)

Translator's note (Bhikkhu Thanissaro):

- The poetic exchange in this discourse emphasizes the difference between appearances and actual vision. The brahman addressing the Buddha speaks in terms of conjecture and uses three compounds containing the word "rupa," or "appearance" -- gambhira-rupa, sucaru-rupa, and acchera-rupa (deep-looking, very-lovely-looking, and amazing-looking). The Buddha, however, emphasizes not his appearance but what he sees. What's important about him is not how he looks to others, but how he looks at things.

Another contrast is that, whereas the brahman conjectures about the goal the Buddha is striving for in the wilderness -- attaining the heavens of the Brahmas -- the Buddha points out that he has already arrived at a goal that is hidden even to Brahmas.

[*] In the PTS edition of the Pali Canon, this last line reads, jhaayaam'aham braahma.na raho vissaarado -- "I practice jhana, brahman, in seclusion, matured." This, however, does not fit in with the rhythm of the verse, and so for that reason I have followed the Thai edition here -- jhaayaam'aham brahma-raho visaarado -- which does fit in with the rhythm. This reading also has the advantage of providing a neat contrast to the reference to Brahma in the brahman's last line

The compound brahma-raho, "Brahma-private," can be read in either of two ways: either private like a Brahma or private to -- i.e., hidden from -- Brahma. The first reading would simply convey the fact that the practice of jhana puts one in a mental state equivalent to a Brahma. The second reading points to the fact that the Buddha, in having gained Awakening, meditates in a way that even Brahmas cannot perceive or understand. I have chosen this latter reading because it parallels the message in AN XI.10.

Tương Ưng 36.22

Atthasatapariyaya Sutta

Một Trăm Lẻ Tám Cảm Thọ

One Hundred Eight Feelings

Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông pháp môn về pháp theo 108 pháp môn. Hãy lắng nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp môn về pháp theo 108 pháp môn? Có hai thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có ba thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có năm thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có sáu thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có 18 thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có 36 thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta. Có 108 thọ, theo pháp môn thuyết giảng của Ta.

"I shall show you, O monks, a way of Dhamma presentation by which there are one hundred and eight (feelings). Hence listen to me.

"In one way, O monks, I have spoken of two kinds of feelings, and in other ways of three, five, six, eighteen, thirty six and one hundred and eight feelings.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hai thọ? Thọ về thân và thọ về tâm. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hai thọ.

"What are the two feelings? Bodily and mental feelings.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba thọ? Lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ba thọ.

"What are the three feelings? Pleasant, painful and neither-painful-nor-pleasant feelings.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là năm thọ? Lạc căn, khổ căn, hỷ căn, ưu căn, xả căn. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là năm thọ.

"What are the five feelings? The faculties of pleasure, pain, gladness, sadness and equanimity.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sáu thọ? Thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sáu thọ.

"What are the six feelings? The feelings born of sense-impression through eye, ear, nose, tongue, body and mind.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là 18 thọ? Có sáu tư duy thân cận (upavicàrà) với hỷ; có sáu tư duy thân cận với ưu; có sáu tư duy thân cận với xả. Này các Tỷ-kheo, đây là 18 thọ.

"What are the eighteen feelings? There are the (above) six feelings by which there is an approach (to the objects) in gladness; and there are six approaches in sadness and there are six approaches in equanimity.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là 36 thọ? Sáu hỷ liên hệ đến gia đình, sáu hỷ liên hệ đến ly dục; sáu ưu liên hệ đến gia đình, sáu ưu liên hệ đến ly dục; sáu xả liên hệ đến gia đình, sáu xả liên hệ đến ly dục. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là 36 thọ.

"What are the thirty six feelings? There are six feelings of gladness based on the household life and six based on renunciation; six feelings of sadness based on the household life and six based on renunciation; six feelings of equanimity based on the household life and six based on renunciation.

Thế nào là 108 thọ? 36 thọ về quá khứ, 36 thọ về tương lai, 36 thọ về hiện tại. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là 108 thọ.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là pháp môn về pháp theo 108 pháp môn.

"What are the hundred and eight feelings? There are the (above) thirty six feelings of the past; there are thirty six of the future and there are thirty six of the present.

"These, O monks, are called the hundred and eight feelings; and this is the way of the Dhamma presentation by which there are one hundred and eight feelings."

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch

Translated by Nyanaponika Thera

Kinh Con rùa

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu

Bản kinh này trích từ Tương Ưng bộ (Samyutta Nikâya) tập IV, trang 183-185 do HT Thích Minh Châu dịch, Tu thư Phật học Vạn Hạnh xuất bản 1982.

Nội dung gồm những ý chính sau đây:

Phật lấy ví dụ con rùa khôn ngoan, khi gặp chó sói thì rút chân và đầu cổ vào trong mai để khỏi bị chó sói giết hại, để khuyên dạy chúng ta hãy hộ trì các giác quan khi các giác quan tiếp xúc với các đối tượng để khỏi bị "ác ma" gây nên tai họa

Phật chỉ dạy phương pháp "hộ trì các căn": Khi các giác quan mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc với đối tượng sắc tiếng, mùi, vị, cảm xúc, pháp. Không nên nắm giữ tướng chung (toàn diện cành hoa hồng với tất cả hình sắc, mùi thơm v.v...), tướng riêng (một phần của hoa hồng như một tai hoa hay mùi thơm) và chế ngự những nguyên nhân nào có thể gây nên say đắm, lo buồn và những ý nghĩ, những lời nói, những hành động có hại cho mình cho người

Ý thứ ba nằm trong bài kệ ở cuối bản kinh vừa tóm tắt hai ý trên, vừa nhấn mạnh những điểm quan trọng trong khi thực hành "hộ trì các căn": thâu nhóm, nhiếp phục tâm tư để tâm tư không tán loạn. Vì tán loạn là nguồn gốc của phiền não và nghiệp ác, không nương tựa vào "tà kiến" (sản phẩm của những lý thuyết sai lầm, lệch lạc đói với sự thật) để nhận xét, phán đoán sự vật, không làm hại người, không nói xấu người. Và như vậy là chứng đạt được sự an tịnh hoàn toàn.

Bản kinh trên cho chúng ta thấy rõ tính chất thực tiễn của đạo Phật. Phật không nói nhiều về tâm trên bình diện bản thể như nhiều đệ tử về sau màchỉ thẳng phương pháp "hộ trì các căn" để tâm ý đạt được sự an tịnh. Mà an tịnh vốn là bản tánh của tâm.

"Hộ trì các căn" còn có nghĩa là đừng để tâm ý bị vương vấn, trói buộc bởi các dây nhợ phiền não và tà kiến. Đây cũng là đạo lý "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" (khi tâm phát khởi không nên để bị kẹt vào một nơi nào) mà trong kinh Kim Cương và các Thiền Kinh thường nói đến. Và phương pháp thực hiện "vô niệm", "vô trụ" cũng được Phật chỉ dạy một cách giản dị mà sâu sắc như sau:

"Trong cái nghe, sẽ chỉ là cái nghe. Trong cái thọ tưởng sẽ chỉ là cái thọ tưởng. Trong cái thức trí sẽ chỉ là cái thức trí. Như vậy, nay Bâhiya, nhà ngươi cần phải họ tập. Vì rằng, này Bâhiya, nếu với ngươi, trong cái thấy sẽ chỉ là cái thấy; trong cái nghe, sẽ chỉ là cái nghe; trong cái thọ tưởng sẽ chỉ là cái thọ tưởng; trong cái thức trí sẽ chỉ là cái thức trí.; do vậy, này Bâhiya, người không là đời nay, không là đời sau, không là đời chặng giữa. Như vậy là đoạn tận khổ đau."

Chánh Kinh

"Thuở xưa, này các Tỳ kheo, có một con rùa vào buổi chiều đang đi kiếm mồi dọc theo bờ sông. Một con giã can, này các Tỳ kheo, vào buổi chiều cũng đi tìm mồi dọc theo bờ sông".

"Này các Tỳ kheo, con rùa từ đằng xa thấy con giã can đang đi tìm mồi, thấy vậy liền rụt bốn chân và thứ năm là cổ vào trong mai rùa của mình và nằm bất động , im lặng".

"Này các Tỳ kheo, con giã can từ đằng xa thấy con rùa, đi đến con rùa, sau khi đến, đứng một bên nghĩ rằng: khi nào con rùa này thò ra thân phần nào và cổ là thứ năm, ngay tại chỗ ấy, ta sẽ nắm lấy, bẻ gãy và ăn".

"Nhưng này các Tỳ kheo, vì rằng con rùa không thò ra thân phần nào và cổ là thứ năm, nên con giã can nhàm chán con ruà và bỏ đi, không nắm được cơ hội".

"Cũng vậy, này các Tỳ kheo, Ác ma thường xuyên không gián đoạn, đứng trong tư thế rình mò các ngươi với ý nghĩ: Rất có thể ta nắm được cơ hội để bắt gặp từ con mắt ... từ cái lưỡi ... hay từ ý".

"Do vậy, này các Tỳ kheo, hãy sống hộ trì các căn" .

"Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thiệt hành hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng ... mũi ngửi mùi ... lưỡi nếm vị ... thân cảm xúc ... Ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt hành hộ trì ý căn. Này các Tỳ kheo, khi nào các ngươi sống hộ trì các căn, thời ác ma nhàm chán các ngươi và sẽ bỏ đi, không nắm giữ được cơ hội như con giã can đối với con rùa".

"Như rùa dấu thân phần,

Cũng vậy vị tỳ kheo,

Không nương tựa một ai

Hoàn toàn đạt tịch tịnh,

Trong mai rùa của nó,

Thâu nhóm mọi tâm tư,

Không hại một người nào

Không nói xấu một ai"

Source: Người Cư Sĩ, France, http://www.multimania.com/cusi/

Kinh Dhammadinna

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu:

Kinh DHAMMADINNA thuộc Tương Ưng Bộ (Samyutta-Nikâya), tậpV, chương VI, số 53, trang 406 (Pâli Text Society). HT. Thích Minh Châu đã dịch toàn bộ, Tu thư Phật Học Vạn Hạnh xuất bản 1982. Nội dung Kinh có thể tóm tắt như sau :

"Cư sĩ (Upâsaka) Dhammadinna cùng 500 cư sĩ ban xin Phật thuyết pháp. Phật khuyên nên thấu triết đạo lý Không (Sunnatâ) trong các Kinh điển sâu sắc do Phật thuyết. Không ở đây có nghĩa là Vô Ngã (Anattâ).

Chúng sanh (être vivants) và Vũ trụ tuy hiện hữu song vốn không chắc thật vì được hình thành bởi các nhân duyên. Ví dụ: con người là một tổng hợp của năm uẩn (khandha) : 1) Sắc (vật chất), 2) Thọ (cảm giác + cảm tình), 3) Tưởng (nhận thức), 4) Hành (vô thức + ý chí), và 5) Thức (phân biệt, hiểu biết). Và chính năm uẩn cũng là những tổng hợp không chủ thể. Con người đã không phải là một chủ thể Ngã, thì làm gì có sở hữu của Ngã? Xa hơn, bản ngã siêu hình cũng chỉ là vọng tưởng. Nếu nhận chân được đạo lý Vô ngã hay Không thì chúng ta có thể cổi mở những ràng buộc phi lý do vô minh và phiền não gây ra; nghĩa là chứng đạt Niết Bàn. Không hay Vô ngã là đạo lý đặc thù của đạo Phật mà không thể tìm thấy trong các tôn giáo và triết lý khác.

Vì tin tưởng vào khả năng giác ngộ giải thoát của con người, ngay cả những người sống trong cuộc đời bận rộn, phiền toái, nhiều ràng buộc, Phật khuyên dạy cư sĩ Dhammadinna và các bạn đạo học hỏi và tu dưỡng theo đạo lý Không để được hạnh phúc an lạc lâu dài. Song vì biết rõ khả năng của mình, cư sĩ Dhammadinna xin Phật giảng dạy cho các pháp tu học thích hợp hơn đối với người tu tại gia.

Phật lạy khuyên cư sĩ Dhammadinna nên tu học theo bốn pháp căn bản - thành tựu lòng tin không lay chuyển đối với

Phật - bậc giác ngộ - giải thoát hoàn toàn.

Pháp - chánh pháp trong sáng, thực tiễn, lợi ích.

Tăng - những người tu hành đạo hạnh, đáng tôn kính và lợi ích cho chúng sanh.

Giới - năm giới căn bản mà chủ yếu là tôn trọng sự sống, tài sản kẻ khác, hạnh phúc gia đình, sự thật và phát triển trí tuệ.

Sau đó, cư sĩ Dhammadinna trình bày sự thành tựu bốn pháp của mình và của các bạn đạo. Phật ca ngợi và chứng nhận Dhammadinna và 500 cư sĩ đã chứng đạt quả vị Dự lưu (Tu đà hoàn - Sotâpatti) trong khi tự những cư sĩ ấy không hề tuyên bố là họ đã chứng đạt quả vị Dự lưu.

Qua nội dung Kinh, chúng ta có thể thấy rõ rằng hạnh phúc an lạc lâu dài có thể thực hiện ngay ở đây và bây giờ bằng hai phương pháp. Lẽ dĩ nhiên, phương pháp có khác nhau thì kết quả không giống nhau :

- Phương pháp thứ nhất gọi là Đạt Đạo, nghĩa là với khả năng thông minh, lanh lợi, và hoàn cảnh không ràng buộc, người tu hành có thể nhập đạo lý Không nhờ sự khai sáng của các bực giác ngộ hay kinh điển sâu sắc phù hợp với đạo lý Không - Vô Ngã; và như vậy chứng đạt quả vị A la hán, giải thoát mọi sự ràng buộc và đau khổ sau khi trừ sạch 10 kiết sử: 1) Thân kiến: chấp có cái ta (Samyojana); 2) Nghi: không tin chơn lý và người tìm ra chơn lý; 3) Giới cấm thủ: mê tín tà giới cho rằng những điều kiêng cử tà vạy có thể đưa đến giác ngộ-giải thoát; 4) Tham dục: đam mê dục lạc; 5) Giận dữ: tàn bạo, độc ác; 6) Tham sắc: đam mê hình sắc vi tế thuộc sắc giới; 7) Tham vô sắc: đam mê sự hiện hữu thuộc vô sắc giới; 8) Mạn: kiêu căng, ngạo mạn; 9) Giao động: náo động bên ngoài, không thanh tịnh trong tâm; 10) Vô minh: không hiểu khổ và khổ diệt.

- Phương pháp thứ hai, tạm gọi là Tu Đức, nghĩa là mặc dù khả năng phát triển trí tuệ bị hạn chế và phải sống trong hoàn cảnh có nhiều ràng buộc cá nhân, gia đình, xã hôi, người tu hành với sự thành tựu lòng tin bất động đối với Ba ngôi báu và có nếp sống quân bình lành ích, có thể chứng đạt quả Dự lưu (Sotâpatti : vào giòng, vào đạo) sau khi trừ sạch 3 kiết sử: (1) Thân kiến, (2) Nghi và (3) Giới cấm thử và lần lần chứng đạt quả vị Nhất lai (Sakadâgâmi : sanh lại một lần) sai khi trừ được phần thô kệch của kiết sử thứ 4 và 5, tức là tham dục và giận dữ, rồi chứng đạt quả vị Bất hoàn (Anâgâmi : không sanh lại trong cõi đời nầy) sau khi trừ sạch 5 kiết sử đầu, tức là từ kiết sử thứ 1 đến thứ 5 và cuối cùng là chứng đạt quả vị A la hán (Arahatta) - giải thoát hoàn toàn sau khi trừ sạch 10 kiết sử.

Điều cần lưu ý là 4 đạo quả có thể chứng đạt ngay trong đời nầy. Song nếu chưa đủ khả năng chứng đạt 3 quả vị sau thì người tu hành sau khi chết, nếu đã chứng đạt Dự lưu, tái sanh 7 lần trong cõi đời nầy để tu hành thêm mới chứng đạt vô sanh (A la hán), nếu đã chứng đạt Nhất lai, tái sanh 1 lần..., nếu đã chứng đạt Bất hoàn, sanh về Tịnh Độ, gồm có 5 cõi thuộc sắc giới (rũpaloka): Vô phiền (Âvika), Vô nhiệt (Atappa), Thiện kiến (Sudassa), Thiện hiện (Sudassi), Sắc cứu cánh (Akanittha); và từ đó chứng đạt A la hán.

Như vậy bốn đạo quả Niết bàn có thể chứng một lần hay nhiều lần, trong đời nầy hay những đời sau.

Chánh Kinh

Một thời Thế Tôn ở Bârânasi, tại Isipatana, trong vườn nai. Bấy giờ cư sĩ Dhammadinna [1] cùng 500 cư sĩ đi đến Thế Tôn. Sau khi đến kính lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên rồi, cư sĩ Dhammadinna bạch với Thế Tôn :

- Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn giảng dạy cho chúng con, xin Thế Tôn chỉ bảo cho chúng con để chúng con có được hạnh phúc, an lạc lâu dài.

- Vậy thì, này Dhammadinna, các người cần nên tu học như vầy : Đối với những kinh điển sâu sắc, nghĩa lý sâu sắc, siêu việt, phù hợp với đạo lý Không, [2] nên thường xuyên dốc lòng học hỏi. Như thế, nầy Dhammadinna, các người càng nên tu học.

- Bạch Thế Tôn, thật không dễ gì cho chúng con, thích hương chiên đàn của Kâsi, [3] đeo tràng hoa, thoa hương phấn, cất giữ vàng bạc, thường xuyên dốc lòng học hỏi những kinh điển sâu sắc, lý nghĩa sâu sắc, siêu việt, phù hợp [đạo lý] Không. Vậy xin Thế Tôn giảng dạy cho chúng con, những kẻ an trú trong 5 giới [4] các giáo pháp khác.

- Vậy thì, này Dhammadinna, các người cần nên tu học như vầy : chúng tôi sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với Phật - Thế Tôn là bậc �ng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự Trượng phu, Thiên nhơn sư, Phật, Thế Tôn.

Chúng tôi sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp - Pháp do Thế Tôn khéo giảng, thiết thực trong hiện tại, có hiệu quả tức thờ, cần đến mà thấy, có khả năng hướng thượng, chỉ người trí mới tự mình hiểu thấu.

Chúng tôi sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với Tăng - Diệu Hạnh là đệ tử Thanh văn của Thế Tôn. Trực Hạnh là đệ tử Thanh văn của Thế Tôn. Chơn Chánh Hạnh là đệ tử Thanh văn của Thế Tôn, Hòa Kính Hạnh là đệ tử Thanh văn của Thế Tôn. Tức là bốn đôi và tám bậc thượng nhân. [5] Đệ tử Thanh văn của Thế Tôn là đáng cung kính, cúng dường, tôn trọng, vái chào, là ruộng phước không gì hơn trong đời.

Chúng tôi sẽ thành tựu Giới được các bậc Thánh ưa thích, không bị bể nát, dứt đoạn, lấm lem, nhơ nhớp, đưa đến giải thoát, được người trí khen ngợi, không bị chấp thủ và dẫn đến thiền định. Như vậy, nầy Dhammadinna, các người nên tu học.

- Bạch Thế Tôn, bốn pháp dẫn đến Dự-lưu [Sotâpatti] [6] được Thế Tôn giảng dạy, có mặt nơi chúng con; chúng con đã thực hiện những pháp ấy. Bạch Thế Tôn, chúng con thành tựu lòng tin bất động đối với Phật, Pháp, Tăng và Giới [7].

- Này Dhammadinna, lợi ích thay cho các người. Nầy Dhammadinna quả thật lợi ích cho các người. Nầy Dhammadinna, người đã tuyên bố về quả Dự lưu [8].

Chú thích sơ lược:

[1] Dhammadinna: cư sĩ Dhammadinna là một trong bảy đệ tử tại gia có đến 500 bạn đạo.

[2] Không [Sunnatâ]: Đạo lý Không trong kinh nầy có nghĩa là Vô ngã [nhơn không, pháp không] do Phật Tổ thuyết minh, trong mục đích giúp chúng ta nhận rõ sự thật nơi con người và cuộc đời không chắc thật bền lâu, do đó không "chấp thủ" và tự tại an vui cuộc sống. Sự vật vốn không có chủ thể chứ không phải là không có. Bong bóng hiện hữu là nhờ có nước xà phòng, ống thổi và hơi người thổi, song không hề có chủ thể chắc thật thường còn của bong bóng. Do biết rõ bong bóng vốn là không thật nên khi bong bóng hiện ra với sắc màu long lanh chúng ta không vui mừng đến nổi điên cuồng, và khi bong bóng tan vỡ chúng ta cũng không buồn phiền đến nổi chết lịm. Chỉ người lớn mới biết sự thật của bong bóng. Thánh nhân mới hiểu sự thật của cuộc đời.

[3] Kâsi tức là Varanasi [Bénarès] bây giờ. Đây là một thành phổ cổ, nằm trên khúc sông Gange "linh thiêng" ở Ấn Độ mà cách đây 2500 năm, lúc Phật ra đời, đã có nền văn minh khá cao : dân chúng đã biết dùng hương phấn và ngay cả áo quần dệt bằng chỉ vàng thật.

[4] 5 Giới: là không sát sanh, trộm cắp, tà hạnh, dối trá và uống dùng các loại rượu và thuốc làm say loạn tâm ý.

[5] Bốn đôi đạo quả cũng là bậc thượng nhân : 1-2 : Dự lưu đạo-Dự lưu quả; 3-4 : Nhất lai đạo - Nhất lai quả; 5-6 : Bất hoàn đạo, Bất hoàn quả; 7-8 : Vô sanh đạo, Vô sanh quả.

[6] Dự Lưu: Vào giòng Thánh hay vào cửa đạo. Đã chứng đạt dự lưu thì chắc chắn không còn thối lui và thẳng tiến đến Niết Bàn.

[7] Đoạn nầy là dịch gọn lại : có thể xem ở đoạn trên và Phật Pháp Tăng

[8] Người tu hành dù chứng đạt đạo quả cũng không tự khoe. Nếu khoe thì phạm lỗi Tăng thượng mạn. Nếu chưa chứng đạt mà nói la đã thì phạm tội Vọng ngữ, 1 trong 4 tội nặng phải bị ra khỏi Giáo Hội.

Chân thành cám ơn chị Hải Hạnh đã có thiện tâm giúp đánh máy vi tính (B. Anson, tháng 3-2000)

(Trở về trang Thư Mục]

Kinh Kâlâma

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu

Kinh Kâlâma thuộc Tăng Chi Bộ (Anguttara Nikâya, tập I, trang 188-193). Nội dung Kinh nói lên tinh thần giác ngộ của đạo Phật. Muốn giác ngộ phải có trí tuệ. Trí tuệ là thành quả của sự nghe học (Văn) suy nghĩ (Tư) và thực nghiệm (Tu). Vì thế, nếu nghe lầm và tin mê thì rất có hại. Trái lại, tiếp nhận ý kiến người khác một cách khách quan, quan sát sự vật một cách như thật là điều kiện cần thiết để phát triển trí tuệ.

Ngoài ra phải biết lựa chọn, nghĩa là biết từ bỏ và chấp nhận. Từ bỏ những điều bất thiện gây ra đau khổ vì chúng phát xuất từ động cơ tham sân si và thể hiện qua những hành động ngôn ngữ tổn hại như giết người, trộm cướp, tà hạnh, dối trá, và say sưa. Chấp nhận và thực hiện những điều thiện mang đến hạnh phúc vì chúng phát xuất từ động cơ không tham, không sân, không si và thể hiện qua những hành động ngôn ngữ ích lợi như tôn trọng sự sống, tài sản, hạnh phúc gia đình, sự thật và giữ gìn tâm trí sáng suốt. Đối với mọi người mọi vật thì nên sống đẹp rộng và theo tinh thần từ, bi, hỷ, xả.

Như vậy, Kinh Kâlâma là kinh nêu cao tinh thần không mê tín, cuồng tín, giáo điều, mà sáng suốt chấp nhận và thực hiện những điều mang đến hạnh phúc an vui cho mình cho người.

Chánh Kinh:

Tôi nghe như vầy:

Một thời Thế Tôn, trong lúc du hành trong xứ Kosala với đại chúng Tỳ Kheo, đi vào một thành phố của những người Kâlâma tên là Kesaputta.

Những người Kâlâma thăm hỏi Phật

Những người Kâlâma ở Kesaputta nghe rằng sa môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ giòng họ Thích Ca (Sâkya) đã đến Kesaputta. Tiếng tốt về Thế Tôn Gotama được truyền đi như vầy: "Thế Tôn thật là bậc A-la-hán, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật, Thế tôn (1). Lành thay, nếu chúng ta được yết kiến một vị A la hán như vậy".

Rồi những người Kâlâma đi đến nơi Thế Tôn. Khi đến nơi, có người kính lễ Thế Tôn rồi ngồi một bên; có người nói với Thế Tôn những lời chào hỏi, và sau khi chào hỏi thân hữu rồi ngồi một bên; có người chắp tay vái chào rồi ngồi một bên; có người xưng tên họ rồi ngồi một bên; có người im lặng ngồi một bên. Sau khi ngồi xuống, những người Kâlâma ở Kesaputta bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, có một số Sa môn, Bà la môn đến Kesaputta. Họ thuyết minh và phát huy giáo lý của mình mà bài xích, khinh miệt, chê bai và xuyên tạc giáo lý người khác. Và bạch Thế Tôn, có một số Sa môn, Bà la môn cũng đến Kesaputta, họ thuyết minh, phát huy giáo lý của mình mà bài xích, khinh miệt, chê bai và xuyên tạc giáo lý người khác. Đối với họ, bạch Thế Tôn, chúng con có điều nghi ngờ, phân vân: "Trong những Sa môn này, ai nói thật, ai nói dối?"

Điều nên từ bỏ

- Này các người Kâlâma, đương nhiên phải nghi ngờ, đương nhiên phải phân vân. Đối với điều đang nghi ngờ thì phân vân khởi lên.

Này các người Kâlâma, đừng tin vì nghe nói lại, đừng tin vì theo phong tục, đừng tin vì nghe tin đồn, đừng tin vì kinh điển truyền tụng, đừng tin vì lý luận, đừng tin vì công thức, đừng tin vì có suy tư đầy đủ về những dữ kiện, đừng tin vì có thẩm sát và chấp nhận lý thuyết, đừng tin vì thấy thích hợp, đừng tin vì Sa môn (2) là thầy mình.

Nhưng này các người Kâlâma, khi nào các người tự biết rõ: Các pháp này là bất thiện, các pháp này là đáng chê, các pháp này bị người trí chỉ trích, các pháp này nếu được thực hiện, chấp nhận thì dẫn đến bất hạnh khổ đau; thời này các người Kâlâma, các người hãy từ bỏ chúng đi.

Tham sân si

- Này các người Kâlâma, các người nghĩ thế nào: khi tham sân si (*) khởi lên trong lòng người nào thì hạnh phúc hay bất hạnh cho người ấy?

- Bạch Thế Tôn, bất hạnh.

- Này các người Kâlâma, người tham lam sân hận si mê (*), tâm bị tham sân si chinh phục, chiếm cứ, giết sinh vật, lấy của không cho, đi lại với vợ người, nói dối, khuyên bảo người khác cũng làm như vậy - có bị bất hạnh đau khổ lâu dài hay không?

- Bạch Thế Tôn, có.

- Này các người Kâlâma, các người nghĩ thế nào: các pháp này là thiện hay bất thiện?

- Bạch Thế Tôn, bất thiện.

- Đáng chê hay không đáng chê?

- Bạch Thế Tôn, đáng chê.

- Bị người trí chỉ trích hay được người trí khen ngợi?

- Bạch Thế Tôn, bị người trí chỉ trích.

- Nếu được thực hiện, chấp nhận thì có dẫn đến bất hạnh đau khổ hay là như thế nào?

- Bạch Thế tôn, được thực hiện, chấp nhận thì dẫn đến bất hạnh đau khổ. Sự thật là như vậy.

- Như vậy, này các người Kâlâma, điều ta vừa nói với các người: các người Kâlâma, các người đừng tin vì nghe nói lại, đừng tin vì theo phong tục, đừng tin vì nghe tin đồn, đừng tin vì kinh điển truyền tụng, đừng tin vì lý luận, đừng tin vì công thức, đừng tin vì có suy tư đầy đủ về những dữ kiện, đừng tin vì có thẩm sát và chấp nhận lý thuyết, đừng tin vì thấy thích hợp, đừng tin vì Sa môn là thầy mình. Nhưng này các người Kâlâma, khi nào các người tự biết rõ: Các pháp này là bất thiện, các pháp này là đáng chê, các pháp này bị người trí chỉ trích, các pháp này nếu được thực hiện, chấp nhận thì dẫn đến bất hạnh, khổ đau, thời này các người Kâlâma, các người hãy từ bỏ chúng đi. Điều đã được nói như thế là do nhân duyên như thế.

Điều nên chấp nhận

- Này các người Kâlâma, đừng tin vì nghe nói lại, đừng tin vì theo phong tục, đừng tin vì nghe tin đồn, đừng tin vì kinh điển truyền tụng, đừng tin vì lý luận, đừng tin vì công thức, đừng tin vì có suy tư đầy đủ về những dữ kiện, đừng tin vì có thẩm sát và chấp nhận lý thuyết, đừng tin vì thấy thích hợp, đừng tin vì Sa môn là thầy mình.

Nhưng này các người Kâlâma, khi nào các người tự biết rõ: Các pháp này là thiện,các pháp này là không đáng chê, các pháp này được người trí khen ngợi, các pháp này nếu thực hiện và chấp nhận thì dẫn đến hạnh phúc an vui, thời này các người Kâlâma, các người hãy đạt đến và an trú.

Không tham sân si

- Này các người Kâlâma, các người nghĩ thế nào: khi không tham không sân không si khởi lên trong lòng người nào thì hạnh phúc hay bất hạnh cho người ấy?

- Bạch Thế Tôn, hạnh phúc.

- Này các người Kâlâma, người không tham không sân không si, tâm không bị tham sân si chinh phục, chiếm cứ, không giết sinh vật, không lấy của không cho, không đi lại với vợ người, không nói dối, không khuyên bảo người khác cũng làm như vậy có được hạnh phúc an vui lâu dài hay không?

- Bạch Thế Tôn, có.

- Này các người Kâlâma, các người nghĩ thế nào: các pháp này là thiện hay bất thiện?

- Bạch Thế Tôn, thiện.

- Đáng chê hay không đáng chê?

- Bạch Thế Tôn, không đáng chê.

- Bị người trí chỉ trích hay được người trí khen ngợi?

- Bạch Thế Tôn, được người trí khen ngợi.

- Nếu được thực hiện, chấp nhận thì có dẫn đến hạnh phúc an vui hay là như thế nào?

- Bạch Thế tôn, nếu được thực hiện và chấp nhận thì dẫn đến hạnh phúc an vui. Sự thật là như vậy.

- Như vậy, này các người Kâlâma, điều ta vừa nói với các người: các người Kâlâma, các người đừng tin vì nghe nói lại, đừng tin vì theo phong tục, đừng tin vì nghe tin đồn, đừng tin vì kinh điển truyền tụng, đừng tin vì lý luận, đừng tin vì công thức, đừng tin vì có suy tư đầy đủ về dữ kiện, đừng tin vì có thẩm sát và chấp nhận lý thuyết, đừng tin vì thấy thích hợp, đừng tin vì Sa môn là thầy mình. Nhưng này các người Kâlâma, khi nào các người tự biết rõ: Các pháp này là thiện, các pháp này không đáng chê, các pháp này được người trí ca ngợi, các pháp này nếu được thực hiện, chấp nhận thì dẫn đến hạnh phúc an vui, thời các người Kâlâma, các người hãy đạt đến và an trú. Điều đã được nói như thế là do nhân duyên như thế.

Từ bi hỷ xả

- Này các người Kâlâma, vị Thánh Thanh văn nào ly tham sân si, giác tỉnh, chánh niệm, với tâm Từ Bi Hỷ Xả (3) tỏa khắp một phương và an trú. Cũng như vậy phương thứ hai, phương thứ ba và phương thứ tư. Cũng như vậy tỏa khắp vũ trụ bên trên, phía dưới, bề ngang, mọi hướng, mọi nơi; vị ấy an trú với tâm Từ Bi Hỷ Xả (4) rộng rãi, to lớn, không giới hạn, hết sạch giận dữ.

Bốn điều an ổn

- Các người Kâlâma, vị Thánh Thanh văn với tâm không giận không hại không ô nhiễm, thanh tịnh như vậy thì ngay ở đây và bây giờ vị ấy đạt được bốn điều an ổn:

1. Nếu có đời sau, có quả báo của các nghiệp thiện ác thì sau thân hoại mạng chung, ta sẽ sanh vào thế giới an vui sung sướng. Đây là điều vui thứ nhất có thể đạt được.

2. Nếu không có đời sau, không có quả báo của các nghiệp thiện ác thì ngay ở đây và bây giờ, ta sống tự tại, không giận, không hại, an tịnh, vui vẻ. Đây là điều vui thứ hai có thể đạt được.

3. Nếu lỡ làm điều ác nhưng ta không có ác tâm với một ai thì làm sao ta có thể chịu đau khổ vì nghiệp ác? Đây là điều vui thứ ba có thể đạt được.

4. Nếu không làm điều ác thì như vậy ta tự thấy thanh tịnh cả hai phương diện, vô ý và cố ý. Đây là điều vui thứ tư có thể đạt được.

Này các người Kâlâma, vị Thánh Thanh văn, với tâm không giận, không hại, không ô nhiễm, thanh tịnh như vậy thì ngay ở đây và bây giờ vị ấy đạt được bốn điều an ổn này.

- Đúng như thế, bạch Thế Tôn. Đúng như thế, bạch Thiện Thệ.(*)

Bạch Thế tôn, thật là vi diệu ! Bạch Thế tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tỳ Kheo. Bạch Thế tôn, mong Thế Tôn nhận chúng con làm đệ tử tại gia; từ nay cho đến khi chết, chúng con xin trọn đời quy y.

Chú thích sơ lược

* Những dấu này chỉ cho những đoạn ghép chung hay bỏ bớt để bản dịch không bị lặp đi lặp lại.

(1). Mười hiệu này nói lên những đức tính của Phật.

A la hán: bậc đáng kính.

Chánh biến tri: bậc hiểu biết đúng đắn và cùng khắp.

Minh hạnh túc: bậc đầy đủ tri thức.

Thiện thệ: sống trong đời một cách khéo léo.

Thế gian giải: bậc hiểu cuộc đời.

Vô thượng sĩ: bậc cao cả không ai bằng.

Điều ngự trượng phu: bậc dìu dắt người cao thượng.

Thiên nhân sư: thầy của người và trời.

Phật: bậc giác ngộ hoàn toàn.

Thế tôn: bậc mà người tôn kính.

(2). Sa môn là tên chung chỉ những người tu hành của các đạo giáo lúc bấy giờ kể cả đạo Phật.

(3). Từ: thương yêu, tình bạn; Bi: giúp đỡ, làm cho người khác bớt khổ, hết khổ; Hỷ: vui mừng đối với thành tựu của kẻ khác; Xả: không cố chấp, tự tại.

(4). Có lẽ trong bản Pâli của Pâli Text Society in thiếu ba tâm: Từ, bi và hỷ. Vì thế bản dịch này thêm vào.

Source: Người Cư Sĩ, France, http://www.multimania.com/cusi/