So sánh các bộ luật Tỳ-kheo

Phải Gọi Là Gì?

Kimsuka Sutta

HT. Thích Minh Châu dịch

Đức Phật giảng về Thiền Chỉ (samatha) và Thiền Quán (vipassana) dùng như "2 vị sứ giả cấp tốc" để đưa hành giả đến Niết Bàn.

1. Một thời Thế Tôn sống giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ), trong vườn Nigrodha.

2. Rồi một Tỷ-Kheo đi đến một Tỷ-Kheo khác, sau khi đến, nói với Tỷ-Kheo ấy:

-- Cho đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo ấy thanh tịnh?

-- Này Hiền giả, Tỷ-Kheo khi nào như thật rõ biết sự tập khởi và sự đoạn diệt của sáu xúc xứ; cho đến như vậy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo ấy thanh tịnh.

3. Tỷ-Kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời câu hỏi của Tỷ-Kheo kia, liền đi đến một Tỷ-Kheo khác và nói:

-- Này Hiền giả, cho đến như thế nào, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?

-- Này Hiền giả, khi nào Tỷ-Kheo như thật rõ biết sự tập khởi và sự đoạn diệt của năm thủ uẩn; khi ấy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo ấy thanh tịnh.

4. Tỷ-Kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời của Tỷ-Kheo kia, liền đi đến một Tỷ-Kheo khác nữa và nói:

-- Này Hiền giả, cho đến như thế nào, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?

-- Này Hiền giả, khi nào Tỷ-Kheo như thật tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của bốn đại chủng; khi ấy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo ấy thanh tịnh.

5. Rồi Tỷ-Kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời của Tỷ-Kheo kia, liền đi đến một Tỷ-Kheo khác nữa và nói:

-- Này Hiền giả, cho đến như thế nào, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?

-- Này Hiền giả, khi nào Tỷ-Kheo như thật rõ biết rằng, phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều phải đoạn diệt; khi ấy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo ấy khéo thanh tịnh.

6. Rồi Tỷ-Kheo ấy không thỏa mãn với câu trả lời của Tỷ-Kheo kia, liền đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-Kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, con đi đến một Tỷ-Kheo và nói với Tỷ-Kheo ấy: "Cho đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy của vị Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?" Khi được nói vậy, Tỷ-Kheo ấy nói với con: "Khi nào như thật tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của sáu xúc xứ; khi ấy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh". Bạch Thế Tôn, con không thỏa mãn câu trả lời của Tỷ-Kheo kia nên đi đến một Tỷ-Kheo khác; sau khi đến, con nói với Tỷ-Kheo ấy: "Cho đến như thế nào, này Hiền giả, sự thấy của một Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?" Khi được nói như vậy, bạch Thế Tôn, Tỷ-Kheo ấy nói với con: "Khi nào, này Hiền giả, Tỷ-Kheo như thật tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của năm thủ uẩn... như thật tuệ tri sự tập khởi và sự chấm dứt của bốn đại chủng... như thật tuệ tri rằng, phàm có pháp gì được tập khởi, tất cả pháp ấy bị đoạn diệt, cho đến như vậy, này Hiền giả, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh". Bạch Thế Tôn, con không thỏa mãn câu trả lời của Tỷ-Kheo kia nên đi đến Thế Tôn (và bạch Thế Tôn): "Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, sự thấy của Tỷ-Kheo khéo thanh tịnh?"

(Đức Thế Tôn dạy)

7. Ví như, này Tỷ-Kheo, một người chưa từng thấy cây kimsuka, người ấy đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka và nói: "Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?" Người ấy đáp như sau: "Này Bạn, cây kimsuka màu đen, như một khúc cây bị cháy". Như vậy, này Tỷ-Kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với người ấy là giống như người kia đã thấy. Rồi, này Tỷ-Kheo, người ấy không thỏa mãn với câu trả lời của người kia, liền đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka và nói: "Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?" Người kia trả lời: "Này Bạn, cây kimsuka màu đỏ, giống như một đống thịt". Và này Tỷ-Kheo, như vậy trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với người ấy là giống như người kia đã thấy. Rồi, này Tỷ-Kheo, người ấy không thỏa mãn với câu trả lời của người kia, liền đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka, sau khi đến nói với người ấy: "Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?" Người kia trả lời: "Này Bạn, cây kimsuka bị lột vỏ, vỏ bị nứt nẻ ra như cây keo (sirìso)". Này Tỷ-Kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với người ấy là giống như người kia đã thấy. Rồi, này Tỷ-Kheo, người ấy không thỏa mãn với câu trả lời của người kia, liền đi đến một người khác đã thấy cây kimsuka, sau khi đến nói với người ấy: "Này Bạn, cây kimsuka là thế nào?" Người kia nói như sau: "Này Bạn, cây kimsuka có lá rậm rạp, bóng của nó dài và rậm, như cây bàng". Như vậy, này Tỷ-Kheo, trong thời gian ấy, cây kimsuka đối với người ấy là giống như người kia đã thấy. Cũng vậy, này Tỷ-Kheo, tuy theo sự thấy của Chân nhân ấy khéo thanh tịnh, tùy thuộc theo đấy, họ đã trả lời.

8. Ví như, này Tỷ-Kheo, có ngôi thành của vua ở biên giới được xây dựng với pháo đài kiên cố, với tường và tháp canh kiên cố và có đến sáu cửa thành. Tại đấy có người giữ cửa thành, là bậc thông minh, có kinh nghiệm và có trí, ngăn chận những người không quen biết, cho vào những người quen biết. Từ phương Đông, hai người sứ giả cấp tốc đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn, vị chủ thành trì này ở đâu?" Người giữ thành ấy nói: "Thưa các Tôn Giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường". Hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục đi theo con đường họ đến. Từ phương Tây, lại có hai người sứ giả cấp tốc đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn, vị chủ thành trì này ở đâu?" Người giữ thành ấy nói: "Thưa các Tôn Giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường". Hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục theo con đường họ đến. Từ phương Nam, lại có hai người sứ giả cấp tốc đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn, vị chủ thành trì này ở đâu?" Người giữ thành ấy nói: "Thưa các Tôn Giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường". Hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục theo con đường họ đến. Từ phương Bắc, lại có hai người sứ giả cấp tốc đi đến, và nói với người giữ cửa thành: "Này Bạn, vị chủ thành trì này ở đâu?" Người giữ thành ấy nói: "Thưa các Tôn Giả, vị ấy đang ngồi giữa ngã tư đường". Hai người sứ giả ấy cấp tốc tuyên bố lời như thật ngữ cho vị chủ ngôi thành, rồi tiếp tục theo con đường họ đến.

9. Này Tỷ-Kheo, Ta nói ví dụ để giải thích ý nghĩa, và đây là ý nghĩa: Ngôi thành, này Tỷ-Kheo, là đồng nghĩa với thân do bốn đại chủng tạo thành này, do cha mẹ sanh, do cơm cháo nuôi dưỡng, vô thường, tiêu mòn, tiêu hao, hủy hoại, hủy diệt. Sáu cửa, này Tỷ-Kheo, là đồng nghĩa với sáu nội xứ. Người giữ cửa, này Tỷ-Kheo, là đồng nghĩa với niệm. Hai vị sứ giả cấp tốc, này Tỷ-Kheo, là đồng nghìa với chỉ và quán. Người chủ ngôi thành là đồng nghĩa với thức. Ở giữa tại ngã tư đường là đồng nghĩa với bốn đại chủng: địa giới, thủy giới, hỏa giới và phong giới. Lời như thật ngữ, này Tỷ-Kheo, là đồng nghĩa với Niết-bàn. Theo con đường họ đến là đồng nghĩa với con đường Thánh đạo tám ngành: chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Đại Tạng Kinh Việt Nam

Tương Ưng Bộ Kinh - Tập 4 - Chương II (phần 4)

Phẩm IV - Bài VIII (204. Tr. 312)

English version:

Samyutta Nikaya XXXV.204

Kimsuka Sutta

The Riddle Tree

Translated by Bhikkhu Thanissaro

For free distribution only, as a gift of Dhamma

The Buddha explains how tranquillity (samatha) and insight (vipassana) function together as a "swift pair of messengers" to guide the meditator onwards to Nibbana.

A certain monk went to another monk and, on arrival, said to him, "To what extent, my friend, is a monk's vision said to be well-purified?"

"When a monk discerns, as it actually is, the origination and passing away of the six media of sensory contact, my friend, it is to that extent that his vision is said to be well-purified."

The first monk, dissatisfied with the other monk's answer to his question, went to still another monk and, on arrival, said to him, "To what extent, my friend, is a monk's vision said to be well-purified?"

"When a monk discerns, as it actually is, the origination and passing away of the five aggregates of clinging/sustenance, my friend, it is to that extent that his vision is said to be well-purified."

The first monk, dissatisfied with this monk's answer to his question, went to still another monk and, on arrival, said to him, "To what extent, my friend, is a monk's vision said to be well-purified?"

"When a monk discerns, as it actually is, the origination and passing away of the four great elements [earth, water, wind, and fire], my friend, it is to that extent that his vision is said to be well-purified."

The first monk, dissatisfied with this monk's answer to his question, went to still another monk and, on arrival, said to him, "To what extent, my friend, is a monk's vision said to be well-purified?"

"When a monk discerns, as it actually is, that whatever is subject to origination is all subject to cessation, my friend, it is to that extent that his vision is said to be well-purified."

The first monk, dissatisfied with this monk's answer to his question, then went to the Blessed One and, on arrival, having bowed down to him, sat to one side. As he was sitting there he [reported to the Blessed One his conversations with the other monks. The Blessed One then said:]

"Monk, it's as if there were a man who had never seen a riddle tree.[1] He would go to another man who had seen one and, on arrival, would say to him, 'What, my good man, is a riddle tree like?"

"The other would say, 'A riddle tree is black, my good man, like a burnt stump.' For at the time he saw it, that's what the riddle tree was like.

"Then the first man, dissatisfied with the other man's answer, went to still another man who had seen a riddle tree and, on arrival, said to him, 'What, my good man, is a riddle tree like?'

"The other would say, 'A riddle tree is red, my good man, like a lump of meat.' For at the time he saw it, that's what the riddle tree was like.

"Then the first man, dissatisfied with this man's answer, went to still another man who had seen a riddle tree and, on arrival, said to him, 'What, my good man, is a riddle tree like?'

"The other would say, 'A riddle tree is stripped of its bark, my good man, and has burst pods, like an acacia tree.' For at the time he saw it, that's what the riddle tree was like.

"Then the first man, dissatisfied with this man's answer, went to still another man who had seen a riddle tree and, on arrival, said to him, 'What, my good man, is a riddle tree like?'

"The other would say, 'A riddle tree has thick foliage, my good man, and gives a dense shade, like a banyan.' For at the time he saw it, that's what the riddle tree was like.

"In the same way, monk, however those intelligent men of integrity were focused when their vision became well purified is the way in which they answered.

"Suppose, monk, that there were a royal frontier fortress with strong walls and ramparts and six gates. In it would be a wise, experienced, intelligent gatekeeper to keep out those he didn't know and to let in those he did. A swift pair of messengers, coming from the east, would say to the gatekeeper, 'Where, my good man, is the commander of this fortress?' He would say, 'There he is, sirs, sitting in the central square.' The swift pair of messengers, delivering their accurate report to the commander of the fortress, would then go back by the route by which they had come. Then a swift pair of messengers, coming from the west...the north...the south, would say to the gatekeeper, 'Where, my good man, is the commander of this fortress?' He would say, 'There he is, sirs, sitting in the central square.' The swift pair of messengers, delivering their accurate report to the commander of the fortress, would then go back by the route by which they had come.

"I have given you this simile, monk, to convey a message. The message is this: The fortress stands for this body -- composed of four elements, born of mother and father, nourished with rice and barley gruel, subject to constant rubbing and abrasion, to breaking and falling apart. The six gates stand for the six internal sense media. The gatekeeper stands for mindfulness. The swift pair of messengers stands for tranquillity (samatha) and insight (vipassana). The commander of the fortress stands for consciousness. The central square stands for the four great elements: the earth-property, the liquid-property, the fire-property, and the wind-property. The accurate report stands for Unbinding (nibbana). The route by which they had come stands for the noble eightfold path: right view, right resolve, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, right concentration."

Note:

[1]. Kimsuka tree: Literally, a "what's it" tree -- apparently Butea frondosa, the flame of the forest. It is often the subject of riddles in lands where it grows because its seasonal changes -- e.g., losing all its leaves just before its striking red flowers bloom -- are so vivid and unusual.

Source: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta/canon/samyutta/sn35-204.html

(Wed 24 June 1998)

Phật Thuyết Như Vậy, 103 -- Tương Ưng, v-432

Samanabramana Sutta

Kinh Sa môn Chơn chánh

HT. Thích Thiện Châu dịch

I. Giới thiệu

Kinh "Sa môn Chơn chánh" (1) rút từ tập Phật Thuyết Như Vậy (Itivuttaka), một trong 15 quyển thuộc "Tiểu bộ kinh" (Khuddaka Nikâya), Pâli Text Society -- HT Thích Minh Châu đã dịch, Tu thư Phật học Vạn Hạnh xuất bản năm 1982.

Nội dung nói về sự quan trọng của "Bốn chơn lý cao cả" (Tứ Diệu Đế): Dù là Sa môn hay Bà la môn mà không hiểu đúng khổ, khổ nhân, khổ diệt và đạo diệt khổ thì cũng không thể được Phật thừa nhận là Sa môn hay Bà la môn. Hơn nữa, nếu không thấy rõ khổ, khổ nhân, mong ước khổ diệt (Nirvâna, Niết bàn) và tu tập Giới Định Tuệ để diệt khổ thì những người ấy, ngay trong đời này không thể đạt được mục đích của Sa môn hay Bà la môn.

Điều này được chứng minh đầy đủ bằng lời tuyên bố của chính Phật Tổ trong Kinh Chuyển Pháp Luân, bài thuyết pháp đầu tiên sau khi đắc đạo: "...và các Tỳ kheo, cho đến khi nào tri kiến như thật về 4 chơn lý cao cả với 3 chuyển (2), 12 tướng (3) hoàn toàn rõ ràng nơi ta thì khi ấy, các Tỳ kheo, ta mới tự nhận đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác...".

Rõ ràng hơn nữa là hầu hết các kinh do Phật thuyết giảng trong 45 năm đều hàm chứa đạo lý Bốn chơn lý cao cả như Phật khẳng định với đệ tử trước khi viên tịch.

Ấy thế mà có nhiều kinh điển được phát triển về sau xem Bốn chơn lý cao cả là thấp kém, thuộc về Tiểu thừa. Điển hình nhứt là bài kệ sau đây :

Mười hai A Hàm, Phương Đẳng tám,

Hai mươi hai năm nói Bát Nhã

Hoa Nghiêm đầu tiên ba bảy ngày

Pháp Hoa, Niết Bàn cộng tám năm.

(A Hàm thập nhị, Phương Đẳng bát,

Nhị thập nhị niên Bát Nhã đàm

Hoa Nghiêm tối sơ tam thất nhật

Pháp Hoa, Niết Bàn cộng bát niên).

Theo bài kệ này của một cổ đức Trung Quốc thì Phật, sau khi đắc đạo, giảng Kinh A Hàm trong 12 năm để dắt dìu hàng sơ cơ thấp kém. Nội dung của A Hàm là Tứ đế. Sau đó Phật lần lần thuyết các kinh cao hơn, như các bộ Phương Đẳng trong 8 năm, các bộ Bát Nhã trong 22 năm, bộ Hoa Nghiêm đã được Phật thuyết trong 21 ngày sau khi đắc đạo, song không phải cho hàng thấp kém thanh văn mà cho các thượng căn Bồ tát, và năm sau cùng Phật thuyết Kinh Pháp Hoa và Kinh Niết Bàn.

Lối "phán giáo" này không phù hợp với lịch sử tư tưởng Phật giáo và nhất là hoàn toàn sai với lịch trình thuyết pháp của Phật vì Phật không hề thuyết pháp theo trình tự giảng dạy ở nhà trường mà tùy theo đối tượng người nghe. Sự sai lầm lớn nhất là xem nội dung A Hàm là thấp kém - tiểu thừa, và nội dung Niết Bàn, Pháp Hoa là cao nhất - tối thượng thừa.

Các cổ đức Trung Quốc là những bậc lão thông kinh điển, nhất là kinh điển phát triển Đại thừa, song rất thiếu sót về quan niệm lịch sử nhất là lịch sử Phật giáo Ấn Độ. Điều này không có gì lạ bởi vì Trung Quốc và Ấn Độ, ngày xưa rất xa cách nhau, và quan niệm về Phật Tổ của các vị cũng không được chính xác cho lắm. Chúng ta không có gì để phiền trách các vị cổ đức. Điều đáng phê bình là các học giả Phật học sau này, kể cả những nhà Phật học Trung Quốc cũng như Việt Nam, sau khi đã tiếp xúc với Ấn Độ và Phật giáo Nguyên thủy vẫn còn duy trì những sự hiểu biết cổ kính sai lầm như cách phán giáo ấy.

Quan niệm lệch lạc về lịch sử tư tưởng Phật giáo này đã gây nên hậu quả nguy hiểm là khinh rẻ giáo lý căn bản do chính Phật thuyết trong 45 năm, trái lại ham chuộng kinh điển phát triển về sau. Thậm chí, có những tôn phái chủ trương chỉ đọc tụng một bộ Kinh Pháp Hoa hay chỉ cần ca ngợi Kinh Pháp Hoa bằng cách tụng niệm câu "Nam mô Diệu Pháp Liên Hoa Kinh" cũng đủ thành Phật! Vì khinh rẻ kinh điển căn bản nên cũng kỳ thị luôn những người tu học theo kinh điển ấy. Những sự nghiên cứu đúng đắn về Phật học, nhất là kinh điển căn bản gần đây của các học giả, đã phá tan phần nào sai lầm này.

Lẽ dĩ nhiên trong các kinh điển phát triển có rất nhiều ý cao đẹp của Phật Tổ được giải thích rộng ra rất là lý thú song đứng về chơn lý vẫn có những điểm quá xa, nhiều khi quá lệch lạc, nhất là hay tuyên truyền về sự đặc thù của kinh. Ví dụ đọc Kinh Kim Cương, chúng ta tìm thấy đạo lý vô ngã được giải thích rộng trong mục đích chống phá các ngã kiến sai lầm: Ngã (chấp có cái ta), Nhơn (chấp có một người trong cái thân tâm vật lý này), Chúng sanh (chấp có một chúng sanh tái sanh từ đời này qua kiếp khác), Thọ giả (chấp có một nguyên lý duy trì sự sống), trong khi Kinh Vô Ngã Tướng do Phật thuyết nói rõ 5 uẩn là vô ngã, vô thường một cách rõ ràng, gẫy gọn mà không hề có sự tuyên truyền về kinh. Như thế, đối với chúng ta, tất cả gia tài giáo lý mà chúng ta có được đều là vô giá, song điều cần thiết khi đọc kinh là phân biệt kinh nào là kinh Phật, kinh nào là kinh Tổ.

Có thể nói rằng chừng nào những sai lầm trầm trọng này được chấm dứt trong sách báo Phật học cũng như trong tâm tư Phật tử thì sự hiểu biết về toàn bộ Phật học mới chính xác và thái độ tự tôn Đại thừa và kỳ thị Tiểu thừa mới thật sự chấm dứt; khi đó mới có sự hòa hợp thật sự giữa Phật tử Bắc tông và Nam tông.

Thiện Châu

II. Chánh kinh

Này các Tỳ kheo, những Sa môn và Bà la môn nào không hiểu biết như thật "Đây là khổ", không hiểu biết như thật "Đây là khổ nhân", không hiểu biết như thật "Đây là khổ diệt", không hiểu biết như thật "Đây là con đường đưa đến khổ diệt" thời này các Tỳ kheo, những Sa môn và Bà la môn ấy không được ta thừa nhận là Sa môn trong hàng Sa môn hay Bà la môn trong hàng Bà la môn, và các tôn giả ấy, ngay trong đời này, cũng không tự mình chứng đạt thắng trí và an trú trong sự thành tựu mục đích của Sa môn và Bà la môn. Này các Tỳ kheo, những Sa môn và Bà la môn nào hiểu biết như thật "Đây là khổ", hiểu như thật "Đây là khổ nhân", hiểu biết như thật "Đây là khổ diệt", hiểu biết như thật "Đây là con đường đưa đến khổ diệt" thời này các Tỳ kheo, những Sa môn và Bà la môn ấy được ta thừa nhận là Sa môn (4) trong hàng Sa môn hay Bà la môn (5) trong hàng Bà la môn, và các tôn giả ấy, ngay trong đời này, tự mình chứng đạt thắng trí và an trú trong sự thành tựu mục đích của Sa môn và Bà la môn.

Những ai không biết khổ

Nguyên nhân sanh ra khổ

Ở đây, tất cả khổ

Bị đoạn trừ hoàn toàn

Và không hiểu con đường

Đưa đến nơi khổ diệt

Vì thiếu tâm giải thoát (6)

Cũng như tuệ giải thoát (7)

Chúng không thể chấm dứt (khổ đau)

Phải đi đến sanh già (8)

Những ai biết rõ khổ

Nguyên nhân sanh ra khổ

Ở đây, tất cả khổ

Bị đoạn trừ hoàn toàn

Và hiểu rõ con đường

Đưa đến nơi khổ diệt

Đầy đủ tâm giải thoát

Cũng như tuệ giải thoát

Chúng có thể chấm dứt (khổ đau)

Không đi đến sanh già.

Chú thích:

(1) - Tựa đề kinh "Sa môn chơn chánh" do dịch giả đặt theo ý kinh

(Kinh nầy được tìm thấy trong tập kinh Phật Thuyết Như Vậy - Itivuttaka, 103, thuộc Tiểu Bộ Kinh; và trong Tương Ưng Bộ - Samyutta Nikaya, v-432 -- Bình Anson)

(2) - Ba chuyển: Thị chuyển - khai thị nội dung 4 chân lý cao cả; Khuyến chuyển - khuyến khích người nên ngộ - tu - chứng 4 chân lý cao cả; Chứng chuyển - chứng minh rằng Phật đã chứng đạt 4 chân lý cao cả.

(3) - Mười hai tướng: Ba lần chuyển về 4 chân lý là 12 cách thuyết minh (3 x 4 = 12)

(4) - Sa môn: người xuất gia tu hành.

(5) - Bà la môn (Brahmin): Phật dùng danh từ Bà la môn với nội dung mới. Theo phong tục Ấn giáo, những người sanh trong giai cấp Bà la môn mới là Bà la môn. Mà giai cấp này theo kinh điển Ấn giáo là sanh từ miệng của Phạm thiên vì thế chỉ có giai cấp Bà la môn mới có quyền lo việc tế tự và văn hóa.

(6) - Tâm giải thoát: giải thoát được, trừ bỏ được phiền não nơi tâm ý.

(7) - Tuệ giải thoát: giải thoát được, phát triển trí tuệ, nhận rõ chân lý.

(8) - Đi đến sanh già: còn ở trong vòng sống chết luân hồi.

English version:

Itivuttaka, 103 -- Samyutta, v-432

Samanabramana Sutta

Noble Recluses and Brahmins

Translated by Bhikkhu Bodhi

"Bhikkhus, those recluses or brahmins who do not understand as it really is: 'This is suffering'; who do not understand as it really is: 'This is the origin of suffering'; who do not understand as it really is: 'This is the cessation of suffering'; who do not understand as it really is: 'This is the way leading to the cessation of suffering': these I do not consider to be recluses among recluses or brahmins among brahmins, and these venerable ones do not, by realizing it for themselves with direct knowledge, enter and dwell, in this very life, in the goal of recluseship or the goal of brahminhood.

"But, bhikkhus, those recluses or brahmins who understand these things: these I consider to be recluses among recluses and brahmins among brahmins, and these venerable ones, by realizing it for themselves with direct knowledge, enter and dwell, in this very life, in the goal of recluseship and the goal of brahminhood."

This is what the Blessed One said. Having said this, the Sublime One, the Teacher, further said this:

"Those who do not understand suffering,

Who know not suffering's origin,

Nor where suffering completely stops,

Where it ceases without remainder;

Who do not know that path

Which leads to suffering's appeasement:

They are devoid of mind's liberation

And also of liberation by wisdom.

Incapable of making an end,

They fare on to birth and decay.

But those who understand suffering,

Who know too suffering's origin,

And where suffering completely stops,

Where it ceases without remainder;

Who understand that path

Which leads to suffering's appeasement:

They are endowed with mind's liberation

And also with liberation by wisdom.

Being capable of making an end,

They fare no more in birth and decay."

Tương Ưng Bộ, SN XLV.4

Cỗ xe thù thắng

(Bà-la-môn Janusoni)

Giới thiệu: Đức Phật giảng về Bát Chánh Đạo là cỗ xe pháp (Pháp Thừa) vô thượng để tận diệt tham sân si, đưa đến giải thoát. Kinh điển Nguyên thủy không đề cập đến các loại xe khác (xe lớn, xe nhỏ, xe dê, xe nai, ...) như là các ẩn dụ thường thấy trong kinh điển Đại thừa phát triển về sau.

Tương Ưng Bộ, SN XLV.4

Cỗ xe thù thắng

(Bà-la-môn Janusoni)

Nhân duyên ở Sàvatthi. Tôn giả Ananda, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đi vào Sàvatthi để khất thực. Rồi Tôn giả Ananda thấy Bà-la-môn Jànusoni đi xe ra khỏi Sàvatthi, cỗ xe toàn ngựa trắng kéo. Trắng là những con ngựa kéo xe. Trắng là những đồ trang sức. Trắng là cỗ xe. Trắng là những bộ phận tùy thuộc (parivàro). Trắng là những sợi dây cương. Trắng là cây gậy thúc ngựa. Trắng là cái lọng. Trắng là cái khăn đội. Trắng là những quần áo. Trắng là giày mang. Và được quạt với cái quạt trắng. Quần chúng thấy vậy, liền nói: "Thật là cỗ xe thù thắng. Thật là cỗ xe thù thắng về dung sắc!"

Rồi Tôn giả Ananda đi khất thực ở Sàvatthi xong, sau bữa ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn :

-- "Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y, cầm y bát và đi vào Sàvatthi để khất thực. Bạch Thế Tôn, con thấy Bà-la-môn Jànusoni đi xe ra khỏi Sàvatthi, cỗ xe toàn ngựa trắng kéo. Trắng là những con ngựa kéo xe... Thật là cỗ xe thù thắng về dung sắc! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể nói lên cỗ xe thù thắng trong Pháp và Luật này?"

Thế Tôn nói :

-- "Có thể được, này Ananda. Thánh đạo Tám ngành này, này Ananda, là đồng nghĩa với cỗ xe thù thắng, cỗ xe pháp này. Vô thượng là sự chinh phục trong chiến trận.

"Chánh tri kiến, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh tư duy, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh ngữ, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh nghiệp, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh mạng, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh tinh tấn, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh niệm, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Chánh định, này Ananda, được tu tập, được làm cho viên mãn, cuối cùng đưa đến nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si.

"Này Ananda, chính với pháp môn này, các Ông cần phải hiểu như thế này: 'Cỗ xe thù thắng, cỗ xe pháp, vô thượng là sự chinh phục trong chiến trận, là đồng nghĩa với Thánh đạo Tám ngành này'".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm :

"Ai được tín, trí tuệ,

Thường xuyên liên kết lại,

Lấy hổ thẹn làm cán,

Lấy ý làm ách xe.

Niệm là người đánh xe,

Biết hộ trì, phòng hộ,

Cỗ xe lấy giới luật

Làm vật dụng cho xe.

Thiền là trục bánh xe,

Tinh tấn là bánh xe,

Xả là định thường hằng,

Vô dục là nệm xe

Vô sân và vô hại,

Viễn ly là binh khí,

Nhẫn nhục là áo giáp,

An ổn khởi khổ ách,

Làm mục đích đạt đến,

Cỗ xe được chuyển vận.

Pháp này tự ngã làm,

Trở thành thuộc tự ngã.

Là cỗ xe thù thắng,

Vô thượng, không sánh bằng.

Ngồi trên cỗ xe ấy,

Bậc Trí thoát ly đời,

Chắc chắn, không sai chạy,

Họ đạt được chiến thắng."

Samyutta Nikaya, SN XLV.4

The Supreme Vehicle

(The Brahmin Janusoni)

Setting at Savatthi. Then, in the morning, the Venerable Ananda dressed and, taking bowl and robe, entered Savatthi for alms. The Venerable Ananda saw the brahmin Janusoni departing from Savatthi in an all-white chariot drawn by mares. The horses that were yoked to it were white, its ornaments were white, the chariot was white, its upholstery was white, the reins, goad, and canopy were white, his turban, clothes, and sandals were white, and he was being fanned by a white fan. People, having seen this, said: "Divine, indeed, sir, is the vehicle! It appears to be a divine vehicle, indeed, sir!"

Then, when the Venerable Ananda had walked for alms in Savatthi and returned from his alms round, after his meal he approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to the Blessed One:

"Here, venerable sir, in the morning I dressed and, taking bowl and robe, entered Savatthi for alms. I saw the brahmin Janusoni departing from Savatthi in an all-white chariot drawn by mares. People, having seen this, said: 'Divine, indeed, sir, is the vehicle! It appears to be a divine vehicle, indeed, sir!' Is it possible, venerable sir, to point out a divine vehicle in this Dhamma and Discipline?"

"It is possible, Ananda," the Blessed One said. "This is a designation for this noble eightfold path: 'the divine vehicle' and 'the vehicle of Dhamma' and 'the unsurpassed victory in battle'.

"Right view, Ananda, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right intention, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right speech, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right action, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right livelihood, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right effort, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right mindfulness, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion.

"Right concentration, when developed and cultivated, has as its final goal the removal of lust, the removal of hatred, the removal of delusion."

"In this way, Ananda, it may be understood how this is a designation for this noble eightfold path: 'the divine vehicle' and 'the vehicle of Dhamma' and 'the unsurpassed victory in battle.'"

This is what the Blessed One said. Having said this, the Sublime One, the Teacher, further said this:

"Its qualities of faith and wisdom

Are always yoked evenly together.

Shame is its pole, mind its yoke-tie,

Mindfulness the watchful charioteer.

The chariot's ornament is virtue,

Its axles meditation, energy its wheels;

Equanimity keeps the burden balanced,

Desirelessness its upholstery.

Good will, non-harming, and seclusion:

These are the chariot's weaponry,

Forbearance its armour and shield,

As it rolls towards security from bondage.

This divine vehicle unsurpassed

Originates from within oneself.

The wise depart from the world in it,

Inevitably winning the victory."

HT Minh Châu dịch Việt

English translation by Bhikkhu Bodhi

Chân thành cám ơn nhóm chủ trương trang nhà LotusNet, http://www.lotuspro.net , đã có thiện tâm gửi tặng toàn bộ Tương Ưng Kinh dạng điện tử (Bình Anson, 01-1999).

Tương Ưng Bộ, SN LVI.31

Kinh Lá Rừng Simsapa

HT Minh Châu dịch

Giới thiệu: Đây là bài kinh rất phổ thông cho các Phật tử. Đức Phật dạy tuy rằng Ngài biết rất nhiều nhưng Ngài chỉ giảng dạy những gì cần thiết để giác ngộ.

Tương Ưng Bộ, SN LVI.31

Kinh Lá Rừng Simsapa

Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại rừng Simsapà. Rồi Thế Tôn lấy tay nhặt lên một ít lá Simsapà, rồi bảo các Tỷ-kheo :

-- "Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, một số ít lá Simsapà mà Ta nắm lấy trong tay, hay lá trong rừng Simsapà?"

-- "Thật là quá ít, bạch Thế Tôn, một ít lá Simsapà mà Thế Tôn nắm lấy trong tay, và thật là quá nhiều lá trong rừng Simsapà."

-- "Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thật là quá nhiều, những gì Ta đã thắng tri mà không nói cho các Ông! Thật là quá ít những gì mà Ta đã nói ra! Nhưng tại sao, này các Tỷ-kheo, Ta lại không nói ra những điều ấy? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, những điều ấy không liên hệ đến mục đích, không phải là căn bản cho Phạm hạnh, không đưa đến yếm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do vậy, Ta không nói lên những điều ấy.

"Và này các Tỷ-kheo, điều gì mà Ta nói ? 'Đây là Khổ', này các Tỷ-kheo, là điều Ta nói. 'Đây là Khổ tập', là điều Ta nói. 'Đây là Khổ diệt', là điều Ta nói. 'Đây là Con Đường đưa đến Khổ diệt', là điều Ta nói.

"Nhưng tại sao, này các Tỷ-kheo, Ta lại nói ra những điều ấy? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, những điều ấy liên hệ đến mục đích, là căn bản cho Phạm hạnh, đưa đến yếm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do vậy, Ta nói lên những điều ấy.

"Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải làm để rõ biết : 'Đây là Khổ', một cố gắng cần phải làm để rõ biết : 'Đây là Khổ tập', một cố gắng cần phải làm để rõ biết : 'Đây là Khổ diệt', một cố gắng cần phải làm để rõ biết : 'Đây là Con Đường đưa đến Khổ diệt'".

Samyutta Nikaya LVI.31

The Simsapa Leaves

Once the Blessed One was staying at Kosambi in the Simsapa forest. Then, picking up a few Simsapa leaves with his hand, he asked the monks:

-- "How do you construe this, monks: Which are more numerous, the few Simsapa leaves in my hand or those overhead in the Simsapa forest?"

-- "The leaves in the hand of the Blessed One are few in number, lord. Those overhead in the forest are far more numerous."

-- "In the same way, monks, those things that I have known with direct knowledge but have not taught are far more numerous [than what I have taught]. And why haven't I taught them? Because they are not connected with the goal, do not relate to the rudiments of the holy life, and do not lead to disenchantment, to dispassion, to cessation, to calm, to direct knowledge, to self-awakening, to Unbinding. That is why I have not taught them.

"And what have I taught? 'This is stress...This is the origination of stress...This is the cessation of stress...This is the path of practice leading to the cessation of stress': This is what I have taught.

And why have I taught these things? Because they are connected with the goal, relate to the rudiments of the holy life, and lead to disenchantment, to dispassion, to cessation, to calm, to direct knowledge, to self-awakening, to Unbinding. This is why I have taught them.

"Therefore your duty is the contemplation, 'This is stress...This is the origination of stress...This is the cessation of stress.' Your duty is the contemplation, 'This is the path of practice leading to the cessation of stress.'"

HT Minh Châu dịch Việt

English translation by Bhikkhu Thanissaro

Chân thành cám ơn nhóm chủ trương trang nhà LotusNet, http://www.lotuspro.net , đã có thiện tâm gửi tặng toàn bộ Tương Ưng Kinh dạng điện tử (Bình Anson, 01-1999).

Tương Ưng, SN-XLVI.25

Sự tồn tại của Diệu Pháp

Trong kinh nầy, Đức Phật giảng rằng Diệu Pháp chỉ tồn tại khi nào pháp hành Tứ Niệm Xứ được tu tập sung mãn.

Tương Ưng SN-XLVI25

Người Bà-la-môn

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Thắng Lâm, khu vườn ông Cấp Cô Độc. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Bà-la-môn ấy thưa với Thế Tôn:

--"Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp không được tồn tại lâu dài? Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại lâu dài?"

--"Do bốn niệm xứ không được tu tập, không được làm cho sung mãn, này Bà-la-môn, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp không có tồn tại lâu dài. Do bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho sung mãn, thưa Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại lâu dài. Thế nào là bốn?

Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời, trú, quán thọ trên các thọ ... trú, quán tâm trên tâm ... trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời.

Do không tu tập, không làm cho sung mãn bốn niệm xứ này, này Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp không được tồn tại lâu dài. Do tu tập, do làm cho sung mãn bốn niệm xứ này, này Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại lâu dài."

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn: -- "Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Từ nay cho đến mạng chung, xin Ngài cho con được trọn đời quy ngưỡng".

Samyutta Nikaya, SN XLVII.25

A Certain Brahmin

Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Savatthi, in Jeta's Grove, Anathapindika's Park. Then a certain brahmin approached the Blessed One and exchanged greetings with him. When they had concluded their greetings and cordial talk, he sat down to one side and said to the Blessed One:

"Master Gotama, what is the cause and reason why, after a Tathagata has attained final Nibbana, the true Dhamma does not endure long? And what is the cause and reason why, after a Tathagata has attained final Nibbana, the true Dhamma endures long?"

"It is, brahmin, because the four foundations of mindfulness are not developed and cultivated that the true Dhamma does not endure long after a Tathagata has attained final Nibbana. And it is because the four foundations of mindfulness are developed and cultivated that the true Dhamma endures long after a Tathagata has attained final Nibbana. What four?

Here, friend, a bhikkhu dwells contemplating the body in the body ... feelings in feelings ... mind in mind ... mental phenomena in mental phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, removing covetousness and displeasure in regard to the world.

It is because these four foundations of mindfulness are not developed and cultivated that the true Dhamma does not endure long after a Tathagata has attained final Nibbana. And it is because these four foundations of mindfulness are developed and cultivated that the true Dhamma endures long after a Tathagata has attained final Nibbana"

When this was said, that brahmin said to the Blessed One: "Magnificent, Master Gotama! From today let Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life".

HT Minh Châu dịch Việt

English translation by Bhikhhu Bodhi

Mạng sống ngắn ngủi

Đây là hai bài kinh ngắn trong Tương Ưng Bộ, Đức Phật giảng rằng chúng ta phải tinh tấn tu hành vì mạng sống quá ngắn ngủi.

Hai bài kinh nầy do Hòa Thượng Minh Châu dịch sang Việt ngữ, và Tỳ kheo Thanissaro dịch sang Anh ngữ.

Tương Ưng Bộ II.19

Kinh Uttara

Thiên tử Uttara

Nhân duyên tại thành Vương Xá. Đứng một bên, Thiên tử Uttara nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn:

Mạng sống bị dắt dẫn,

Tuổi thọ chẳng là bao,

Bị dẫn đến già nua,

Không có nơi dừng bước.

Ai đem tâm quán tưởng,

Sợ hãi tử vong này,

Hãy làm các công đức,

Đưa đến chơn an lạc.

[Đức Phật;]

Mạng sống bị dắt dẫn,

Tuổi thọ chẳng là bao,

Bị dẫn đến già nua,

Không có nơi dừng bước.

Ai đem tâm quán tưởng,

Sợ hãi tử vong này,

Hãy bỏ mọi thế lợi,

Tâm hướng cầu tịch tịnh.

Samyutta Nikaya II.19

Uttara Sutta

Uttara the Deva's Son

At Rajagaha. As he was standing to one side, Uttara the deva's son recited this verse in the Blessed One's presence:

Life is swept along,

next-to-nothing its span.

For one swept on by aging

no shelters exist.

Perceiving this danger in death,

one should do deeds of merit

that bring about bliss.

[The Buddha:]

Life is swept along,

next-to-nothing its span.

For one swept to old age

no shelters exist.

Perceiving this danger in death,

one should drop the world's bait

and look for peace.

Tương Ưng Bộ XX.6

Kinh Người Bắn Cung

Trú ở Sàvatthi. "Ví như, này các Tỷ-kheo, bốn người bắn cung dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, đứng tại bốn phương. Rồi một người đến và nói rằng: 'Ta sẽ nắm bắt và đem lại những mũi tên được bắn đi bốn phương, trước khi chúng rơi xuống đất, do bốn người bắn cung này bắn đi, những người dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật'. Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Như vậy có vừa đủ chăng để gọi người nhanh nhẹn ấy đầy đủ với sự nhanh nhẹn tối thượng?"

-- "Bạch Thế Tôn, nếu chỉ từ một người bắn cung dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, có thể nắm bắt và đem lại một mũi tên được bắn đi, như vậy là vừa đủ để gọi người nhanh nhẹn ấy, đầy đủ với sự nhanh nhẹn tối thượng. Còn nói gì từ bốn người bắn tên, dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật!"

-- "Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là sự nhanh nhẹn của người ấy. Và như vậy là sự nhanh nhẹn của mặt trăng, mặt trời, còn nhanh hơn sự nhanh nhẹn trước. Và như vậy, này các Tỷ-kheo là sự nhanh nhẹn của người ấy, và như vậy là sự nhanh nhẹn của mặt trăng, mặt trời, và như vậy là sự nhanh nhẹn của các chư Thiên chạy trước mặt trăng, mặt trời. Còn nhanh nhẹn hơn là sự biến diệt của thọ hành (thọ mạng của các sự vật). Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: 'Chúng tôi sẽ sống không phóng dật'. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập."

Samyutta Nikaya XX.6

Dhanuggaha Sutta

The Archer

Staying at Savatthi. "Monks, suppose there were four strong archers - well-trained, practiced, and drilled - standing in the four directions, and a man were to come along saying, 'I will catch and bring down the arrows let fly by these four strong archers - well-trained, practiced, and drilled - before they have fallen to the ground.' What do you think? Would that be enough to call him a swift man, endowed with the foremost speed?"

-- "Even if he were to catch and bring down the arrows let fly by one archer - well-trained, practiced, and drilled - before they fell to the ground, lord, that would be enough to call him a swift man, endowed with the foremost speed, to say nothing of four such archers."

-- "Faster than the speed of that man, monks, is the speed of the sun and moon. Faster than the speed of that man, faster than the speed of the sun and moon, is the speed of the devas who rush ahead of the sun and moon. Faster than the speed of that man, faster than the speed of the sun and moon, faster than the speed of the devas who rush ahead of the sun and moon, the force of one's life span comes to an end. Thus you should train yourselves: 'We will live heedfully.' That's how you should train yourselves."

Sources:

1. Việt ngữ: Đại Tạng Kinh Việt Nam, HT Minh Châu dịch

2. Anh ngữ: Access-to-Insight, http://world.std.com/~metta

Tương Ưng Bộ, SN XVII.6

Người đất phương Tây

Giới thiệu:

Bài kinh "Người đất phương Tây" hay "Người đã chết" được trích trong phẩm Tương ưng thôn trưởng của Tương Ưng Bộ kinh IV (Đại tạng kinh Việt Nam, HT Minh Châu dịch Việt).

Duyên khởi của bài kinh này cũng như toàn bộ phẩm Tương ưng thôn trưởng đều do các vị trưởng thôn đến thỉnh vấn Đức Phật. Nhiều vấn đề gần gũi với cuộc sống qua lời dạy của Đức Phật đã được làm sáng tỏ.

Với trí tuệ mẫn tiệp, Thế Tôn đã giải đáp tất cả các câu hỏi mà không làm tổn thương đến tình cảm của người thỉnh vấn. Kỹ thuật diễn bày sự thật trong bài kinh trên là một minh chứng. Bằng phương pháp đặt ra các câu hỏi để người hỏi tự suy nghĩ, rút ra kết luận và bằng cách sử dụng các ví dụ so sánh cụ thể sinh động, Đức Phật đã khéo léo trình bày một bài học về ý nghĩa thực sự của cầu nguyện.

Trên góc độ đạo đức, nguyện cầu là thể hiện sự quan tâm với cá nhân. Những ao ước một cuộc sống tốt đẹp hơn cho người quá vãng là một nét đẹp tinh thần rất đáng trân trọng. Thế nhưng, cao hơn tất cả những lời cầu nguyện, tán tụng, vẫn là một nếp sống trong sạch được xây dựng trên nền tảng đạo đức của 5 giới trong đạo Phật.

Từ ý nghĩa của bài kinh, có thể khẳng định đối với người Phật tử nổ lực tu tập thanh tịnh thân tâm theo 5 giới là điều kiện vững chắc quyết định cho sự giải thoát. Trong định hướng tư duy ấy, bài kinh "Người đất phương Tây" hay "Người đã chết" là nền tảng cho mọi suy tư trong tu tập của người Phật tử.

Trí Viễn

(Nguyệt san Giác Ngộ, Sài Gòn, 1998)

Chánh kinh:

Một thời Thế Tôn trú ở Nàlandà, tại rừng Pàvàrikamba. Rồi thôn trưởng Asibandhakaputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thôn trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, các vị Bà-la-môn trú đất phương Tây, mang theo bình nước, đeo vòng hoa huệ (sevàla), nhờ nước được thanh tịnh. Những người thờ lửa, khi một người đã chết, đã mệnh chung, họ nhắc bổng và mang vị ấy ra ngoài (uyyàpenti), kêu tên vị ấy lên, và dẫn vị ấy vào Thiên giới. Còn Thế Tôn, bạch Thế Tôn, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Thế Tôn có thể làm như thế nào cho toàn thể thế giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

-- Vậy, này Thôn trưởng, ở đây, Ta sẽ hỏi Ông. Nếu Ông kham nhẫn hãy trả lời. Này Thôn trưởng, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một người sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, thiên giới, cõi đời này!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Ví như, này Thôn trưởng, có người lấy một tảng đá lớn ném xuống một hồ nước sâu. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Hãy đứng lên, tảng đá lớn! Hãy nổi lên, tảng đá lớn! Hãy trôi vào bờ, này tảng đá lớn!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, tảng đá lớn ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, có thể trồi lên, hay nổi lên, hay trôi dạt vào bờ không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, người nào sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng : "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, thiên giới, cõi đời này!" Nhưng người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân hận, có chánh tri kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của quần chúng đông đảo ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Ví như, này Thôn trưởng, có người nhận chìm một ghè sữa đông (sappi) hay một ghè dầu vào trong một hồ nước sâu rồi đập bể ghè ấy. Ở đây, ghè ấy trở thành từng miếng vụn, hay từng mảnh vụn và chìm xuống nước. Còn sữa đông hay dầu thời nổi lên trên. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Hãy chìm xuống, này sữa đông và dầu! Hãy chìm sâu xuống, này sữa đông và dầu. Hãy chìm xuống tận đáy, này sữa đông và dầu!". Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, sữa đông ấy, dầu ấy, có do nhân cầu khẩn của đám quần chúng đông đảo ấy, do nhân tán dương, do nhân chấp tay đi cùng khắp của quần chúng đông đảo ấy nên bị chìm xuống, hay chìm sâu xuống, hay đi xuống tận đáy không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân, theo chánh tri kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Mong rằng người này, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào cõi dữ ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Nhưng người ấy sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

Khi nghe nói vậy, thôn trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn!... từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

HT Minh Châu dịch Việt

English version:

Samyutta Nikaya, SN XVII.6

Asibandhakaputta Sutta

On one occasion the Blessed One was dwelling at Nalanda in Pavarika's Mango Grove. Then Asibandhakaputta the headman approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: "Venerable sir, the brahmins of the western region - those who carry around waterpots, wear garlands of water plants, immerse themselves in water, and tend the sacred fire - are said to direct a dead person upwards, to guide him along, and to get him admitted to heaven. But the Blessed One, the Arahant, the Fully Enlightened One, is able to bring it about that with the breakup of the body, after death, the entire world might be reborn in a good destination, in a heavenly world."

"Well then, headman, I will question you about this. Answer as you see fit. What do you think, headman? Suppose there is a person here who destroys life, takes what is not given, engages in sexual misconduct, speaks falsely, speaks divisively, speaks harshly, chatters idly, one who is covetous, full of ill will, and holds wrong view. Then a great crowd of people would come together and assemble around him, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a good destination, in a heavenly world.' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate him with their palms joined, would that person, with the breakup of the body, after death, be reborn in a good destination, in a heavenly world?"

"No, venerable sir."

"Suppose, headman, a person would hurl a huge boulder into a deep pool of water. Then a great crowd of people would come together and assemble around it, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate it with their palms joined, saying: 'Emerge, good boulder! Rise up, good boulder! Come up on high ground, good boulder!' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate it with their palms joined, would that boulder emerge, rise up, and come up on high ground?"

"No, venerable sir."

"So, too, headman, if a person is one who destroys life, takes what is not given, engages in sexual misconduct, speaks falsely, speaks divisively, speaks harshly, chatters idly, one who is covetous, full of ill will, and holds wrong view, even though a great crowd of people would come together and assemble around him ... still, with the breakup of the body, after death, that person will be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell.

"What do you think, headman? Suppose there is a person here who abstains from the destruction of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false speech, from divisive speech, from harsh speech, from idle chatter, one who is not covetous, without ill will, who holds right view. Then a great crowd of people would come together and assemble around him, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate him with their palms joined, saying: 'With the breakup of the body, after death, may this person be reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell.' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate him with their palms joined, would that person, with the breakup of the body, after death, be reborn in a state of misery ... in hell?"

"No, venerable sir."

"Suppose, headman, a man submerges a pot of ghee or a pot of oil in a deep pool of water and breaks it. Any of its shards or fragments there would sink downwards, but the ghee or oil would rise upwards. Then a great crowd of people would come together and assemble around it, and they would send up prayers and recite praise and circumambulate it with their palms joined, saying: 'Sink down, good ghee or oil! Settle, good ghee or oil! Go downwards, good ghee or oil!' What do you think, headman? Because of the prayers of the great crowd of people, because of their praise, because they circumambulate it with their palms joined, would that ghee or oil sink down or settle or go downwards?"

"No, venerable sir."

"So, too, headman, if a person is one who abstains from the destruction of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false speech, from divisive speech, from harsh speech, from idle chatter, one who is not covetous, without ill will, who holds right view even though a great crowd of people would come together and assemble around him ... still, with the breakup of the body, after death, that person will be reborn in a good destination, in a heavenly world."

When this was said, Asibandhakaputta the headman said to the Blessed One: "Magnificent, venerable sir! ... From today let the Blessed One remember me as a lay follower who has gone for refuge for life."

English translation by Bhikkhu Bodhi

Tương Ưng, SN LVI.48