Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

2. Cảnh khí các thứ hơi mùi.

3. Gió phất mang/lùa hơi vào tỷ thanh triệt: tức là mũi của mình tốt rồi, nhưng phải có gió thì mới có mùi, nếu không có gió thì đâu có bay mùi được.

4. Có sự để ý với hơi, mùi ấy: Phải để ý, chứ nhiều khi không để ý thì quý vị nghe cũng như không. [Ví dụ] như đang tập trung vào việc gì đó thì quên mất, tức là không để ý thì không có [ngửi thấy].

Chúng ta học trong Luận Câu Xá [thì] thấy, một lúc sự vận hành của mình chỉ bắt được một cảnh thôi, chứ không thể bắt một lúc sáu cảnh: Sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Sáu cảnh thì nó chỉ bắt được một cảnh thôi, cảnh nào mạnh nhất thì bắt. Ví dụ như mình kêu: “Ôi! Con bắt được sáu cảnh”. Nhưng không phải, thực tế là nó chỉ xử lý một cảnh thôi, rồi [thức] kia tiếp tục. Cho nên một lúc, nếu như mình tập trung hết cỡ vào một cái này thì quên hết.

Giống như có ông đó ngồi suy nghĩ vấn đề gì đó, cho nên ổng quên hết mọi thứ, người ta đi qua đi lại cũng không biết gì hết. Đó là mình tập trung vào cảnh pháp (suy nghĩ tức là cảnh pháp), là dùng Ý thức. Dùng Ý thức cho nên suy nghĩ không [thôi], nên quên hết. Còn người thì mắt nhìn chăm chăm mãi không rời hình ảnh một bông hoa. [Vì] nhìn một bông hoa nên mắt tập trung hết vào bông hoa, nên quên hết mùi hương bên cạnh. Có bãi phân trâu hoặc phân gần đó mà mình không nghe. Đó là do mình tập trung một cái đó quá cho nên không để ý tới cái kia. Cho nên phải có sự để ý vào cảnh đó.

Như vậy chúng ta dễ dàng hiểu được điều này, cũng không có gì khó, nói chung mình chỉ cần biết sơ qua.

4. Tâm quả Thiệt thức Bất thiện thọ xả (Upekkhāsahagataṃ jivhāviññāṇaṃ) (Thiệt tức là lưỡi), chỉ biết cảnh vị. Nếu là bất thiện thì cảnh vị xấu.

+ Định nghĩa: Tâm nương thiệt thanh triệt mà sanh ra nên gọi là Tâm quả Thiệt thức. Hoặc Thiệt thức có trạng thái nếm vị, chỉ biết cảnh vị, nương lưỡi sanh ra gọi là Tâm quả Thiệt thức. Trường hợp cảnh xấu thì gọi là Tâm quả Thiệt thức Bất thiện.

VD5: Một người do nghiệp bất thiện quá khứ nên thường xuyên phải ăn những thứ thức ăn dở tệ.

Có nhiều người than vãn không có đồ ăn ngon. Thật ra quý vị đâu biết đó là Tâm quả bất thiện. Hồi xưa mình tạo quả gì đó, [như] keo kiệt không bố thí đồ ăn v.v… cho nên đời này trổ quả đó. Chứ nếu quý vị tạo được nhiều phước lành tốt, thì quả báo tới cũng tốt, thì tự nhiên mình cũng sẽ được những thức ăn tốt. Cho nên học phải rõ nhân quả, ở đây cũng vậy.

Nhân trợ sanh Tâm quả Thiệt thức có 4:

1. Sắc thiệt thanh triệt: Cũng giống như vậy. Tức là lưỡi của mình phải tốt, lưỡi của mình mà đơ giống như bị bệnh rồi, thì đâu chính xác nữa.

2. Cảnh vị: tức là phải có vị chứ.

3. Nước bọt: Phải có nước bọt, chứ không có nước bọt thì quý vị cũng không nuốt được, cũng không thể cảm nhận được.

4. Sự để ý: Ví dụ như có đứa nhỏ ăn mà chơi game thì đâu biết ngon dở gì đâu, nó cứ ăn vậy thôi. Đó là không để ý. Thật ra lâu lâu nó có để ý một chút, lâu lâu nó dừng tập trung vào trong game, tức là nó dừng tập trung vào cảnh pháp, cảnh của mắt thấy, thì lúc đó nó mới cảm thấy đồ ăn ngon ngon, nó nuốt một chút. Còn không là thôi, lúc đó nó chẳng thấy gì hết, chỉ ăn vậy thôi. Cho nên phải có sự để ý.

5. Tâm Quả Thân thức Bất thiện thọ khổ (Dukkhāsahagataṃ kāyaviññāṇaṃ) (Các tâm kia thì thọ xả hết, nhưng riêng Tâm quả Thân thức là thọ khổ. Tại sao thọ khổ? Hồi nãy Thiện Trang giải thích rồi, chút nữa sẽ giải thích lại), chỉ biết cảnh xúc không thích hợp (không thích hợp với mình thì mới khổ chứ).

Tại sao nói không thích hợp mà không nói kiểu khác? Vì nhiều khi cùng một loại nước, ví dụ ở nhà quý vị tắm, có người thì chỉnh nước ấm ấm vừa phải, vô tắm vừa, còn người kia thì chỉnh nước giống như luộc gà. Mẹ Thiện Trang nói ngôn ngữ là [nước] luộc gà. Ba Thiện Trang phải tắm nước rất nóng, nên ba Thiện Trang vặn lên cho nước rất nóng, mình vô là phỏng tay luôn, nhưng ba Thiện Trang thấy vừa. Ba Thiện Trang nói cảnh đó thích hợp, đối với ông là Tâm quả Thân thức thiện, ông thọ lạc, ông không thọ khổ, vì ông cảm thấy vừa. Nhưng đối với mình thì không thích hợp, nóng quá, đó là mình đang là Tâm quả Thân thức Bất thiện thọ khổ.

Quý vị thấy không? Phải dùng từ là không thích hợp, chứ không phải dùng từ nào được cho rõ ràng, dùng từ đó là đúng, thích hợp. Hoặc là dùng chữ xấu cũng được, xấu đối với mình. Giống như người thích cái này, người không thích cái kia. Tiếp xúc [thì] có người thì ngồi lên ghế phải cứng cứng một chút mới dễ chịu, có người ngồi vô ghế êm quá thì không thích. Còn người thì thích êm, ngồi ghế cứng quá khó chịu, thì đó là Tâm quả Thân thức Bất thiện thọ khổ. Rất rõ ràng nha!

+Định nghĩa: Thức mà nương thân thanh triệt sanh ra gọi là Tâm quả Thân thức (thức cũng là tâm, nên đôi khi nói tâm thức). Hoặc trạng thái nương thân thanh triệt sanh ra chỉ biết cảnh xúc, nên gọi là Tâm quả Thân thức. Trường hợp cảnh xấu thì gọi là Tâm quả Thân thức Bất thiện…

+VD: Một người vì nghiệp bất thiện trong quá khứ mà họ phải chịu cảnh nghèo nên đắp chăn mền không đủ, gây cảm giác khó chịu.

Tức là mùa lạnh, do đời trước làm nghiệp gì đó, nghiệp cướp tài sản người ta, hay là [làm] gì đó nên đời này nghèo, mùa đông tới lạnh quá, đắp chăn mền không đủ. Điều này hồi xưa có đó, Thiện Trang hồi xưa bị, mình ở xứ Bảo Lộc cũng hơi lạnh, hồi đó lạnh lắm, bây giờ thì bớt lạnh rồi, ban đêm nằm chăn mền không đủ, gây cảm giác khó chịu. Đó là Tâm quả Thân thức Bất thiện thọ khổ. Khổ chứ! Nhiều khi không ngủ được, ban đêm lạnh quá, đố mà quý vị ngủ đó, cứ một lúc lại thức giấc. Thiện Trang thì lâu lâu bị cảnh mấy con muỗi bay o…o…o, cứ nghe âm thanh đó cũng là bất thiện đúng không? Nghe âm thanh đó là từ tai, tai nghe tiếng. Do nghiệp gì đó, hồi xưa mình đã tạo những nghiệp nào đó, hoặc là do duyên, nhiều khi không phải nghiệp hoàn toàn 100% mà do duyên.

Nhân trợ sanh Tâm quả Thân thức có 4:

1. Sắc thân thanh triệt (kāyapasādarūpa)

2. Cảnh xúc (phoṭṭhabbārammaṇa)

3. Chất cứng (thaddha): ở trên là nước bọt, thì dưới này là chất cứng. Tức là thân mình phải đụng vô cái gì có cứng cứng một chút, quý vị nghĩ coi nếu đụng vô cái mền thì quý vị đâu cảm giác gì đâu. Hoặc nhiều khi quý vị chạm vào nước thì thật ra nói chất cứng cũng không đúng lắm, nhưng chạm vô nước cũng phải có cảm giác đủ mạnh. Tức là độ cứng, chứ không phải chất cứng. Ví dụ như nước ít quá, thì đụng vào người mình đâu có cảm giác gì đâu. Nhưng [phải] đủ lượng thì mới có cảm giác là nước mát hay nóng, lạnh… Cho nên chữ ‘chất cứng’ này cũng chưa chính xác lắm, để bữa nào tra lại từ này dịch từ tiếng Pali như thế nào, lúc nãy quên tra.

4. Có sự để ý (manasikāra): cũng vậy, mình phải để ý tới. Nhiều khi Tâm quả Bất thiện trổ mà mình không để ý.

Điều này cũng tốt đó quý vị, 5 loại tâm vừa rồi, quý vị đều thấy điều cuối cùng là sự để ý. Cho nên người biết tu là đừng để ý tới những cảnh bất thiện, đừng để ý tới là không sao hết. Vậy thôi! Cứ đừng để ý tới thì đâu có khởi Tâm quả Bất thiện đâu. Quý vị đừng để ý tới, quý vị tập trung vào việc khác đi. Nghe pháp thì lo nghe pháp đi, đừng để ý tới âm thanh nhà hàng xóm hát karaoke, đừng nghe ông chồng bước lên đi cộc.. cộc.. kệ ổng, ai bước cũng vậy thôi, thì sẽ bớt khởi lên Tâm quả Bất thiện.

Cho nên học, quý vị thấy điều quan trọng nhất [là] mấy điều kia mình không làm được, nhưng điều cuối cùng trong cả 5 trường hợp tâm này, mình muốn không khởi Tâm quả Bất thiện về thân, về nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thì quý vị đừng để ý là xong. Cho nên trời nóng quá thì đừng để ý trời nóng, trời lạnh quá thì đừng để ý trời lạnh. Lạnh quá thì cũng không thể không để ý, nhưng [không] để ý [với cảnh] vừa vừa thì được. Ông chồng chửi mình thì đừng để ý tiếng chửi, trơ trơ ra là xong. Đó là cách chuyển hoá, học vậy mới biết, cho nên chữ ‘có sự để ý’ này quan trọng nha. Đừng để ý là nó không xảy ra, mình biết cảnh bất thiện thì đừng để ý tới, bữa nay học bí quyết [rồi nha].

6. Tâm quả Tiếp thâu Bất thiện thọ xả (Upekkhāsahagataṃ sampaṭicchana cittaṃ), chỉ biết cảnh ngũ. Tức là những cảnh đó muốn vô trong tâm mình thì phải qua một trạng thái, qua một xử lý nữa, gọi là Tâm quả Tiếp thâu. Do nó tiếp thâu những cảnh xấu nên gọi là Tâm quả Tiếp thâu Bất thiện. Và Tâm quả này cũng thọ xả luôn. Vì lúc này mới tiếp thâu thôi, chứ chưa xử lý. ‘Chỉ biết cảnh ngũ’, cảnh ngũ ở đây không phải là ngủ, ngũ là 5, tức là biết từ 5 cảnh ở trên. Tức là từ năm giác quan ở trên đưa vào thì thằng này tiếp nhận, cho nên gọi là chỉ biết cảnh ngũ.

+ Định nghĩa: Tâm mà khéo tiếp bắt lấy cảnh ngay sau 1 trong 5 thức trước, nên gọi là Tâm quả Tiếp thâu. Hoặc Tâm Tiếp thâu sắp về ý giới có trạng thái biết cảnh sắc, thinh, khí, vị v.v… do nhãn thức, nhĩ thức v.v… chuyền qua gọi là Tâm quả Tiếp thâu. Trường hợp cảnh xấu thì gọi là Tâm quả Tiếp thâu Bất thiện.

Đơn giản thôi, 5 thằng kia làm xong là nó tiếp nhận cảnh. Thực ra nó nhìn thấy, nó nghe, nó nếm, nó ngửi, nó chạm thôi, nhưng thằng này mới là tiếp thâu nè. Tiếp thâu mà cảnh xấu thì gọi là Tâm quả Tiếp thâu Bất thiện. Đơn giản vậy đó!

+VD: Tâm một người tiếp nhận cảnh khó chịu khi nhìn vào nhiều gai cây xương rồng từ cảnh sắc bởi mắt.

Tức là ở đây, khi người ta tiếp nhận cảnh, người ta nhìn vào gai cây xương rồng, cây xương rồng có nhiều gai lắm, nhìn vào đó có những người cảm thấy khó chịu. Thực ra họ nhìn là nhìn qua cảnh sắc (là mắt), mắt nhìn rồi lúc đó nó tiếp nhận, nó đưa vào thì bây giờ tâm mới xử lý, tâm tiếp nhận cảnh đó. Người này thực ra có hai hạng người: Một hạng người là thấy cảnh đó bình thường, một người thì cảm thấy khó chịu. Người mà khó chịu thì lúc này Tâm tiếp thâu thành Tâm quả Bất thiện. Còn người cảm thấy bình thường thì không phải bất thiện. Thậm chí có nhiều người thích cây xương rồng. Cho nên điều này thuộc về quả đời trước. Mà đời trước thì có nhiều nguyên nhân, chúng ta sẽ học về tâm đằng sau.

Nói tóm lại, thông thường mình đầu thai bằng tâm nào thì cũng ảnh hưởng ghê lắm. Trạng thái tâm đầu thai chúng ta chưa học, để bữa sau chúng ta học, bữa nào chúng ta học. Nhưng Tâm đầu thai trở thành Tâm hộ kiếp rồi, thì Tâm hộ kiếp quan trọng lắm. Người đầu thai bằng tâm thọ hỷ, bình thường họ không gặp cảnh gì là nó trả về mặc định, là họ vui, thường cười. Còn người đầu thai bằng tâm thọ ưu, thì khi không có cảnh gì là trả về mặc định của họ, tức là Tâm hộ kiếp hoạt động, họ không nghĩ gì hết là thường họ sẽ buồn buồn, khó chịu. Còn người đầu thai bằng tâm thọ xả, giống như trơ trơ đó, tức là trả về Tâm hộ kiếp.

Khi thức liên tục hoạt động thì có dòng tâm, hôm trước quý vị học có Tâm hộ kiếp đó, thì Tâm hộ kiếp lúc đó khiến cho người ta vui hay buồn, hay trơ trơ, gọi là thọ xả, là do Tâm đầu thai. Và tâm đầu thai trở thành Tâm hộ kiếp, cho nên cũng quan trọng. Vì vậy cho nên quý vị thấy tại sao có người đời này lúc nào họ cũng vui nhiều hơn, mặc dù họ không có cảnh gì, thì đó là có khả năng họ đầu thai bằng tâm thọ hỷ. Còn người mà thấy buồn nhiều là tại vì họ [đầu thai] bằng tâm thọ ưu. Còn người thấy trơ trơ ra, lúc nào cũng trầm tính, cứ bình thường không có cảnh là chạy về trạng thái Tâm hộ kiếp, cứ vào Tâm hộ kiếp thông thường là như vậy. Chúng ta học [về lộ trình tâm] này kỹ từng chi tiết như vậy [đó].

Nhân trợ sanh Tâm tiếp thâu có 3:

1. Sắc ý vật hay sắc nương Tâm thức (hadayavatthurūpa): tức là phải có những cảnh ở trên đưa vào.

2. Cảnh (ārammaṇa): phải có cảnh.

3. Sự để ý (manasikāra) đến cảnh ấy: cho nên điều nào cũng có để ý hết, người biết thì đừng có để ý là được.

7. Tâm quả Thẩm tấn Bất thiện thọ xả (Upekkhāsahagataṃ santīrana cittaṃ) (Thẩm tấn tức là suy xét, cũng là thọ xả luôn, mới đang suy xét, chưa đưa ra kết quả cho nên thọ xả. Chứ suy xét ra rồi, đưa kết quả ra rồi thì thông thường đưa vào dòng tâm tạo nghiệp (Javana). [Dòng tâm] đó từ từ mình học, thực ra dòng tâm tạo nghiệp hôm bữa mình học, 12 tâm đó cũng là tâm tạo nghiệp, là tới dòng đó. 12 tâm bất thiện cũng là tâm tạo nghiệp), chỉ biết cảnh ngũ (cũng giống như trên, 2 tâm kia tiếp thu rồi, nhận rồi, giống như tâm kia nhận thì tâm này xử lý. Giống như người phát thư đưa thư tới, nhân viên thư ký ra nhận thư, rồi đưa vô đây tôi đọc thư. Bây giờ mới đọc thư coi đó là gì, như vậy thì gọi là Thẩm tấn).

+Định nghĩa: Tâm thẩm tấn (còn gọi là suy xét) Bất thiện thọ xả là tâm xét soi cảnh ngũ xấu. Không phải cảnh ngũ tốt. Cảnh ngũ đẹp là thuộc về Tâm thẩm tấn thiện rồi, thiện thì lúc đó sẽ thọ xả hoặc thọ hỷ (tại vì nhiều khi thấy cảnh vui thì nó vui). Nhưng ở đây là thọ xả thôi, tại sao thì bữa sau chúng ta học.

+VD: Tâm một người đang suy xét cảnh khó chịu khi nghe âm thanh chửi bới của người khác được tiếp thận từ Nhĩ căn.

Tức là lúc này tâm của họ đang suy xét cảnh khó chịu khi nghe âm thanh chửi bới người khác. Thật ra lúc đầu người ta chửi thì mình chưa nghe được nội dung, thì mình mới thọ xả thôi, tiếp nhận vô thôi, căn tai nghe thôi. Nhưng đầu mình xử lý, giải mã ra, giải mã tiếng đó là đang chửi mình, nói thế này thế kia, thì lúc đó trong quá trình giải mã thông tin, gọi là giải quyết, dịch ra đúng cho mình, đó gọi là Tâm thẩm tấn. Đây là tâm quả, không phải tâm nhân, tại vì nó nhận kết quả của nghiệp khác.

Nhân trợ sanh Tâm quả Thẩm tấn có 3:

Cũng giống như trên, cho nên tóm lại là đừng để ý là ok, hết mấy cái bất thiện.

*Trong bảy thứ tâm nêu trên, năm thứ tâm trước được gọi là Ngũ thức, tức năm thứ tâm ấy là những tâm nương sanh nơi năm môn (giác quan).

*Hai thứ tâm sau cùng, tức là sampaṭicchana citta (Tâm tiếp thâu) và santīrana citta (Tâm thẩm tấn) (Tâm tiếp thâu và Tâm thẩm tấn là người ta gọi tắt, nhưng gọi đầy đủ là Tâm quả thẩm tấn, Tâm quả tiếp thâu), tượng trưng cho hai giai đoạn liên kết trong quá trình nhận biết cảnh.

Bây giờ chúng ta học điều này thì sẽ thấy rõ ràng hơn.

VD: Khi một ‘cảnh sắc’ xuất hiện hay dội vào mắt, một dòng (chuỗi) tâm thức sanh và diệt theo thứ lớp để thấy biết cảnh sắc ấy. Trước nhất, khai ngũ môn (pañca dvārāvajjana) là sự chú tâm qua năm môn, (là năm giác quan) hay tâm chú ý đến vật. Kế đó, Nhãn thức (cakkhu viññāṇa) tạo dấu ấn (cảnh). Kế đó, Tâm tiếp thâu (sampaṭicchana) tiếp nhận dấu ấn (cảnh). Kế đó, Tâm thẩm tấn (santīraṇa) quan sát dấu ấn (cảnh). Kế đó, Tâm phân đoán hay Đoán định (gọi là Tâm quyết định) (voṭṭhapana) được gọi là khai ý môn (mano dvārāvajjana) là sự chú tâm, hướng tâm qua ý môn (tức là cửa ý), hay xác định dấu ấn (cảnh) cho dù cảnh ấy là tốt hay xấu. Chúng ta nhận biết cảnh khái quát ở giai đoạn này.

Cho nên đâu phải một phát là nhận biết cảnh liền đâu quý vị. Đầu tiên là mắt, hay là tai, mũi, lưỡi hay thân, bắt đầu từ đó mới thấy cảnh. Thấy cảnh rồi tạo ra dấu ấn đó mới đưa qua Tâm tiếp thâu. Tâm tiếp thâu mới đưa qua Tâm suy xét và Tâm thẩm tấn, từ đó đưa qua quyết định nào đó. Đưa ra quyết định là bắt đầu khởi tham hay sân hay si, hay không tham, không sân, không si. Tâm thiện, tâm lành gì đó là do từ Tâm đoán định, Tâm phán đoán, Tâm quyết định này đẩy ra, đó còn gọi là Tâm hành.

Tâm [hành] này thì mình chưa học, nhưng mình nói sơ qua, nó cũng là Tâm vô nhân thôi. Tại sao là Tâm vô nhân? Vì nó cũng là một tâm không có nhân, [mà nó] ké theo [tâm] kia, không có tham, sân, si và cũng là xả thọ. Nhiệm vụ là nó phân tích, đoán định, đưa quyết định trước khi đưa ra tâm Tốc hành (hay tâm Đốc hành). Tức là mấy dòng tâm Javana, tâm để khởi lên [tạo nghiệp]. Và trạng thái này không thiện, không bất thiện, không quả. Thực ra trạng thái tâm này không xếp vào Tâm quả, Tâm đoán định hay Tâm quyết định, Tâm phân đoán này lại không phải là Tâm quả, cho nên không đưa vào đây. Nó là một loại tâm khác, gọi là Tâm hành, nên được gọi là Tâm khai ý môn. Tâm này không xếp vô đây, sẵn giới thiệu nên nói luôn. Cho nên có nhiều tâm lắm, chứ không phải một loại tâm đâu, mình học tâm thức rõ ràng như vậy.

Quý vị nhớ Tâm phân đoán hay Tâm đoán định này không phải là Tâm nhân, cũng chẳng phải Tâm quả. Tại vì nó không liên quan đến tham, sân, si, nó là Tâm vô nhân. Nhưng Tâm vô nhân này không xếp vào Tâm quả, có nhiều loại tâm, chứ đừng nghĩ là chỉ có bao nhiêu đó.

VD: Tương tợ như thế, khi một âm thanh dội vào tai, một dòng (chuỗi) tâm thức, tức là khai ngũ môn (pañcadvārāvajjana), Nhĩ thức (sotaviññāṇa) nó tiếp nhận, Tiếp thâu (sampaṭicchana), Thẩm tấn (santīraṇa), Đoán định tâm hành (voṭṭhapana tức là mano dvārā vajjana), v.v..., phải sanh và diệt trước khi chúng ta có thể nghe âm thanh.

Cho nên nghe âm thanh là tới giai đoạn sau, tới giai đoạn thứ 5 mới nghe âm thanh. Thậm chí có dòng Tâm hộ kiếp chạy nữa, cho nên phải tới mấy sát na tâm thì mới nghe được âm thanh.

*Như vậy, Tâm tiếp thâu (sampaṭicchana) và Tâm thẩm tấn (santīrana) cùng với tâm khai ngũ môn (là Tâm hộ kiếp đằng trước) (pañcadvārāvajjanacitta) và Tâm khai ý môn (mano dvārā vajjana citta) là cốt yếu là cơ bản cho sự biết cảnh qua năm môn (mắt, tai, mũi, lưỡi và thân).

Hôm nay chúng ta mới học sơ sơ qua, để [hôm sau] giới thiệu thêm, mỗi lần giới thiệu một chút. Cho nên phải khai ngũ môn, khai ý môn, thì tâm này là khai ý môn. Còn có Tâm khai ngũ môn nữa, cũng là tâm khác, không đưa vô đây, chúng được gọi là Tâm hành.

Hôm sau chúng ta sẽ học về Tâm quả thiện Vô nhân, [và] chúng ta sẽ ôn lại, bây giờ giới thiệu sơ sơ qua để quý vị biết. Đó là Tâm quả Bất thiện Vô nhân. Bữa sau [học] Tâm quả thiện Vô nhân, cũng tương tự như vậy, thay vì giống như trên nhưng thêm một [tâm] nữa nên thành 8 tâm. Tại sao lại là 8 tâm thì chúng ta học vào bữa khác.

Hôm nay hết giờ rồi, hẹn quý vị hôm khác. Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng.

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

“Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo”.

A Mi Đà Phật!