Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

2. Các bước tu:

B1. Người muốn tu tập niệm thí nên chuyên bố thí một cách tự nhiên, thường cho và san sẻ, và nên có quyết định: “Từ nay trở đi, lúc nào có người hiện diện để nhận, ta sẽ cho không tiếc”.

Bây giờ quý vị muốn bố thí, muốn tu đề mục này, thì quý vị phải tu được hạnh bố thí một cách tự nhiên, tức là thường cho và san sẻ, và nên có quyết định là từ nay trở đi, nếu có duyên, ai muốn được nhận là mình cho luôn, không tiếc gì hết. Như vậy mấy người keo quá thì tu không được điều này đâu, không tu được Tùy niệm thí. Cho nên có thể thấy, mới bước một mà đã khó rồi, rớt rồi.

B2. Ngay hôm ấy, trước khi hành giả đi đến chỗ yên tĩnh độc cư để tu tập niệm tưởng đức tính bố thí của mình, thì hãy bố thí một vật gì tùy phương tiện và khả năng đến người có đức hạnh mà có thể khiến hành giả dễ phát tâm hoan hỉ san sẻ.

Có nghĩa là trước khi tu, thì quý vị tới nơi yên tĩnh, độc cư. Ở đây khác với Phật giáo bây giờ, toàn tu đông người. Thật ra tu mấy đề mục này thì phải đi đến nơi yên tĩnh, độc cư, chứ không phải chui vô phòng. Tại vì bây giờ chúng ta không có chỗ nên bắt buộc phải chui vô phòng thôi, còn hồi xưa tu trong rừng thì dễ tu, nơi nào có cây cối nhiều, ra đó tu thì dễ hơn. Đầu tiên mình hãy bố thí một cái gì đó cho người đức hạnh, mình cảm thấy hoan hỉ. Trước khi tu [đề mục] này thì phải bố thí để mình nhớ, ấn tượng. Cho nên khó!

B3. Sau đó, hành giả đến một chỗ vắng vẻ ngồi lại và bắt đầu niệm tưởng đến hạnh bố thí của mình (nghĩa là tiếp theo mình đến chỗ vắng vẻ ngồi, bắt đầu nghĩ, nhớ đến hạnh bố thí của mình. Bây giờ niệm như thế nào, ở đây có chỉ luôn):

“Thật hoan hỷ cho ta, khi cuộc đời bị ô nhiễm bởi lòng ích kỷ bỏn xẻn, còn ta trú với tâm không ô nhiễm bởi xan tham, ta bố thí rộng rãi với bàn tay mở rộng, thích thú trong sự từ bỏ sở hữu, vui thích được san sẻ với người khác, và mong có người yêu cầu”.

Nghĩa là đầu tiên mình nghĩ đến: Thật ra ở đời người ta keo kiệt quá, còn mình thì rộng rãi, mình không xan tham, không ô nhiễm, mình bố thí thoải mái, không có gì hết, và rất thích được san sẻ với người khác. Nếu người ta có mong cầu gì đó là mình bố thí liền. Mình nghĩ như vậy thì mình vui vẻ. Ai mà hay tu mấy hạnh bố thí, từ thiện nhiều, thì chắc tu được môn này.

“Thật là lợi ích cho ta, được gặp giáo pháp, thực hành lời dạy của đức Phật, được làm thân người, lại an trú với tâm không ô nhiễm vì xan tham, có tâm vui thích bố thí san sẻ”.

Điều thứ hai phải nghĩ tới là lợi ích cho mình quá, mình đã quá. Thứ nhất là mình được gặp giáo pháp, được thực hành theo lời Phật dạy, được thân người. Rồi mình lại được tâm rất tuyệt vời, đó là tâm mình không ô nhiễm, xan tham, mà mình vui thích bố thí, chia sẻ, san sẻ với mọi người. Quý vị thấy mình phải có tâm này, ai mà keo quá thì không tu được đề mục này. Cho nên tùy đề mục. Hồi xưa mình không học, không biết bố thí là gì, niệm thí là gì không biết, nhưng bây giờ rõ ràng.

“Thật là lợi lạc cho ta, sẽ có được những lợi lạc của người bố thí là được thọ mạng, được an vui ở cõi người, được an vui ở cõi trời, được nhiều người lui tới, được bậc trí yêu mến”.

Nghĩa là quý vị cũng cảm thấy mình được lợi lạc, mình thấy hoan hỉ, lợi ích cho mình, là được gặp giáo pháp, v.v… Điều thứ ba thì lại nói lợi lạc cho mình, tại vì mình bố thí thì mình được thọ mạng, được an vui ở cõi Người, được an vui ở cõi Trời, được nhiều người tới lui. Tại vì mình bố thí thì được nhiều người biết lắm. Quý vị làm Phật sự là nhiều người tới và được bậc trí yêu mến.

Như vậy điều này có phải là ngược với hành giả Đại thừa không? Làm rồi phải quên hết, Ba la mật mà. Quý vị thấy không? Nó ngược, ngược ở chỗ nào? Tại sao kỳ vậy? Tại vì mình chưa làm Bồ tát đạo được đâu. Mình làm phàm phu đạo thì mình lo tu để ra khỏi sanh tử, chứ mình đòi bay lên, học Bồ tát, thì cuối cùng không thành được cái nào hết. Cho nên tu hoài, xả xả, toàn làm việc thiện cũng không nhớ việc thiện, làm gì tốt cũng không nhớ, thì cuối cùng đi về đâu? Lúc lâm chung niệm thiện cũng không hiện lên, niệm ác cũng không hiện lên, mơ mơ màng màng rồi đi [vào] cảnh mơ mơ màng màng.

Còn thà mình chấp thiện thì đỡ hơn. Quý vị thấy đây cũng là một cách chấp, tu [đề mục] Tùy niệm này chỉ được Vị đáo định thôi mà. Quý vị chỉ cần vui như vậy, nghĩ là mình bố thí như vậy thì mình được thọ mạng dài lâu, mình được an vui ở cõi Người, mình được an vui ở cõi Trời, sau này mình được sanh lên trời, vì bố thí là hạnh được sanh lên trời mà. Rồi mình được nhiều người qua lại với mình, mình được người trí yêu mến khen ngợi. Vậy là tuyệt vời! Quý vị thấy không? Toàn chấp tướng thôi đó.

Cho nên chưa học Tiểu thừa mà học Đại thừa là nguy hiểm ở chỗ đó. Ai học Đại thừa, [điều gì cũng] ‘không, không’, là không làm được gì hết, cuối cùng không có được gì. Ngay cả để đắc đạo, quý vị coi trong kinh, các vị cúng dường đức Phật, cúng dường bậc này bậc kia, thì các ngài luôn luôn nguyện rằng: Tôi nguyện có công đức nào từ việc này, tôi hồi hướng cho đời sau tôi đắc đạo, v.v… được này được kia. Cúng dường Bích chi phật cũng vậy. Chứ đâu có vô tướng, vô nguyện đâu. Chưa! Mình chưa làm tới vô nguyện được đâu, đó là thành Bồ tát rồi. Còn bây giờ mình là phàm phu, thì mình cố gắng tu một cách đúng đắn nhất, phải chấp nhận như vậy thì mới thành tựu.

Chúng ta học Tâm sở Tư trong A Tỳ Đàm rồi, tác ý việc đó khác nhau, nghĩ khác nhau, thì sẽ có quả báo khác nhau. Theo A Tỳ Đàm, ví dụ khi chúng ta ăn cơm, thì có thể niệm Phật, và nguyện rằng tất cả chúng sanh sẽ có niềm vui ăn cơm an lạc như tôi. Quý vị ăn cơm, tôi ăn cơm này, thì mai mốt đều sẽ đắc đạo, thành đạo. Phải nguyện như thế. Chứ không phải ‘không, không’, rồi cuối cùng Tâm sở thế nào?

Quý vị hãy nhớ trong kinh đức Phật có kể câu chuyện, đời đó Ngài có cúng dường cho một vị Bích chi phật. Ngài nói là do Ngài không biết đó là vị Bích chi phật, nếu Ngài biết đó là Bích chi phật thì quả báo của Ngài lớn hơn rất nhiều. Quý vị thấy không? Chấp tướng quả báo lớn hơn. Tại vì trong A Tỳ Đàm nói mình làm với tâm mạnh mẽ, dứt khoát, nghĩ đến quả báo thế nào thì được quả báo đó.

Cho nên khi cúng dường, khi làm gì đó, thì hãy nghĩ rằng cúng dường cho người đó, để người đó tu hành đắc đạo, có được sức khỏe v.v… Mình nghĩ điều gì thì được điều đó. Mình nghĩ người ta đắc đạo thì mình sẽ được đắc đạo, mình nghĩ người ta được sức khoẻ thì mình có phước sức khoẻ, mình nghĩ người ta được giàu có thì mình được giàu có.

Cho nên quả báo trong luân hồi là như vậy. Mình học Đại thừa mà chưa học Tiểu thừa, thì mình toàn xả, ‘không, không’, cuối cùng phước mình nhỏ, và mình cũng không đắc đạo được luôn. Bao giờ quý vị lên Bồ tát đạo, tức là thành A la hán đi đã. Quý vị chứng được rồi, lên Bồ tát đạo thì không cần, [lúc đó mới] vô tướng. Cho nên nhiều khi, có nhiều điều không đúng. Còn kể công là không đúng nữa. Ở đây ý nói là đừng kể công mà chỉ cần nhớ, nghĩ an vui, thành quả, không phải cấm quý vị nghĩ đến thành quả, mà quý vị không nên kể công. Phải hiểu như vậy, học Phật pháp rõ ràng lắm.

Như vậy ở đây là ba niềm vui, mình nghĩ tới lợi ích cho mình.

B4. Hành giả theo cách đó suy tưởng nhiều lần, nhiều lần... cho đến khi tâm tràn ngập hân hoan. Đây là bắt đầu có khinh an. Cho nên cứ nghĩ như vậy thôi, nghĩ đi nghĩ lại, nghĩ nhiều lần là được, đó là Tuỳ niệm thí.

3. Kết quả: Khi hành giả niệm tưởng đến công hạnh bố thí thì lúc ấy tâm hành giả không bị tham sân si ám ảnh (quý vị thấy, cũng được không bị tham, sân, si, ám ảnh) được chánh trực do cảm hứng từ hạnh bố thí (được tâm chánh trực do cảm hứng từ hạnh bố thí). Nhờ vậy, hành giả nhiếp phục được các Triền cái, và các Chi thiền xuất hiện (quý vị thấy, cũng giúp cho mình bỏ được năm Triền cái và các Chi thiền xuất hiện, cho nên mới hỗ trợ để tu Thiền), nhưng chỉ đạt đến Cận định, không phải là An chỉ định, vì do hành giả bận tưởng đến nhiều đặc tính tốt đẹp của hạnh bố thí.

Vì pháp này nghĩ nhiều thứ quá, muốn đắc Thiền chỉ thì quý vị chỉ tập trung vào một cái thôi. Ví dụ nhìn bóng đèn, thì chỉ nhìn vào bóng đèn thôi, không nghĩ gì khác. Chỉ nhìn vậy thôi, nghĩ nhớ cảnh, tức là bắt được cảnh đó rõ ràng, thì một hồi mới định được. Còn bây giờ mình nghĩ lung tung, mình nhớ mình bố thí cái này, bố thí cái kia, v.v… mình được bao nhiêu điều lợi ích, [thế] này, [thế] kia, thì đề mục đó rộng quá, không đắc Định được. Cho nên mình phải biết, tại sao mình [tu] mấy đề mục Tùy niệm này không đắc tới Sơ thiền là vậy.

Tuy pháp môn Tùy niệm thí không giúp đạt đến quả vị gì cao siêu, nhưng khi một người chuyên tâm niệm tưởng hạnh bố thí, sẽ khiến tăng trưởng tánh vô tham, tâm từ, vô úy, vị ấy có nhiều hạnh phúc, và cũng là điều kiện để dẫn tới một cảnh giới an lạc trong tương lai.

Tức là pháp này tu không cao siêu gì ghê gớm, nhưng nhờ vậy quý vị cũng sẽ bớt được tham, quý vị có thêm tâm từ, quý vị cũng có tâm vô uý (tức là không sợ hãi), rồi từ đó mình được nhiều hạnh phúc. Và đó cũng là điều kiện để dẫn đến một cảnh giới an lạc trong tương lai. Cho nên là cũng nên tu. Quý vị thấy rõ ràng, mình cứ dò những pháp nhỏ nhỏ này, ai tu được thì tu. Mình ưu tiên tu pháp cao, còn nếu không được thì mình nên lui xuống để tu các pháp thấp này, và những đề mục thấp hơn.

Thời gian hôm nay cũng hết rồi, có lẽ chúng ta học tới đây. Hẹn quý vị vào hôm khác, chúng ta sẽ học tiếp. Hy vọng là quý vị sẽ hoan hỷ với những đề mục tu thế này. Chúng ta học từ từ, thời gian [nữa] là học hết mấy phần căn bản, rồi chúng ta sẽ chuyên vào học Luận Câu Xá thì nhẹ nhàng hơn. Vì Luận Câu Xá thực ra cũng lặp lại những nội dung tương tự như thế này. Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng.

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

“Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo”.

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Nam mô A Mi Đà Phật!

Giảng Ký Câu Xá Luận Và Tinh Hoa Kinh Luận - Bài 37

Giảng giải: Thầy Thích Thiện Trang

Giảng ngày: 10.04.2025

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Kính chào toàn thể quý vị đồng tu! Hôm nay là thứ Tư, chúng ta học về Luận Câu Xá, bài thứ 37. Chúng ta sẽ nhắc lại lần nữa, vì có một số đồng tu, tuy là nghe, nhưng không biết sao, bình luận nói là: “Không biết lịch học như thế nào?” Lịch học của chúng ta là thứ Tư, học Luận Câu Xá. Thứ Bảy chúng ta học về Kinh Vô Lượng Thọ Khoa Chú Tuyển Giảng, tức là về Tịnh Độ.

Bữa nay là thứ Tư, chúng ta học về phần Luận Câu Xá, thực ra học về ba nền tảng: Một là Vi Diệu Pháp của Nam truyền; Hai là tạng Kinh A Hàm, tạng Kinh Nikaya. Tạng Kinh A Hàm là của Bắc truyền, tạng Kinh Nikaya là của Nam truyền, và Luận Câu Xá là của Bắc truyền. Nói chung trong bộ này, chúng ta học cả hai bên, Nam truyền lẫn Bắc truyền. Thỉnh thoảng Thiện Trang có đưa thêm một số kiến thức, hay một số trích dẫn từ kinh Đại thừa, nhưng ít, không nhiều. Chủ yếu là học các nền tảng.

Còn thứ Bảy thì chuyên về Đại thừa nhiều hơn, và phần nền tảng ít hơn. Chúng ta rất rõ ràng như vậy, và chúng ta không giấu giếm gì các đồng tu, công khai minh bạch. Quý vị học, từ nhiều tông phái khác nhau, nhiều người theo Nam truyền, nhiều người theo Bắc truyền v.v… quý vị cứ nghe, để mình so sánh, nhận xét.

Đức Phật nói trong bài Kinh Kalama là ‘chớ vội tin’, có mười điều chớ vội tin. Chúng ta căn cứ vào đó [để] suy xét, chúng ta thực hành, điều nào có hiệu quả thì mình hành theo. Chứ không bắt quý vị [tin hết], tại vì quý vị [từ] nhiều tông phái khác nhau. Nhưng Thiện Trang tin là những đồng tu đã nghe tới hôm nay, thì đều là những người cảm nhận được: là nghe bộ này có lợi ích, rất nhiều kiến thức hay, và rất căn bản, áp dụng cho tu hành được. Ví dụ như Tâm sở, như Thiền chỉ, Thiền quán v.v…

Hôm nay, để nhẹ nhàng thì Thiện Trang xin giới thiệu một bài kinh, nói về nền tảng cơ bản, đó là cúng dường, bố thí, hay là tu phước, và ra khỏi sanh tử như thế nào. Mời quý vị theo dõi câu chuyện trích từ Kinh A Hàm. Thiện Trang tạm đặt tựa đề:

Quả Báo Của Người Cúng Dường Nước Thơm Cho Phật Chữa Bệnh Trúng Gió

(Đây là câu chuyện trong kinh).

Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Phật cùng năm trăm Tỳ kheo ở tại Ca lan đà trong vườn Trúc, thành La duyệt. Bấy giờ, Thế Tôn bảo ngài Ưu Đầu Bàn (tên hơi lạ, nhưng quý vị đánh vần là Ưu Đầu Bàn): “Ông hãy vào thành La duyệt xin cho Ta một ít nước nóng. Vì sao vậy? Vì như Ta hôm nay đang trúng gió đau cột sống”.

Như vậy, bắt đầu là đức Phật sai một vị Tỳ kheo tên là Ưu Đầu Bàn, hãy vào thành La Duyệt xin cho một ít nước nóng. Vì sao? Bởi vì đức Phật nói là hôm nay Ngài bị trúng gió. Chú giải nguyên văn là Tích hoạn phong thống 脊患風痛; Pāli: vātabādhiko, [là] bệnh bởi gió, bị gió nặng, trúng gió. Đức Phật cũng bị trúng gió, cũng bị đau cột sống nha. Trong bài kinh có giải thích nguyên nhân của đau cột sống là như thế nào, thì hôm nào chúng ta sẽ nghiên cứu. Còn ở đây là hiện tượng trúng gió, cho nên cũng bình thường.

Thiện Trang hồi xưa cũng hay bị trúng gió lắm, bây giờ đỡ hơn, nhưng nói chung đọc bài này cũng thấy được an ủi, đức Phật còn bị, thì mình cũng bị là bình thường. Như vậy chúng ta xem thử coi vấn đề tiếp theo là như thế nào.

Ngài Ưu Đầu Bàn bạch Phật: “Thưa vâng, bạch Thế Tôn”.

Ngài Ưu Đầu Bàn vâng lời Phật dạy, đến giờ khất thực, đắp y, mang bát, vào thành La duyệt xin nước nóng. Tôn giả Ưu Đầu Bàn nghĩ như vầy: ‘Thế Tôn có nhân duyên gì sai ta xin nước nóng? Như Lai đã dứt sạch các Kiết sử, tập hợp các điều lành, vậy mà Như Lai lại nói rằng: Nay Ta bị trúng gió. Hơn nữa, Thế Tôn lại không cho biết danh tánh nên đến nhà ai’.

Ngài này cũng hay lắm, rất tuyệt vời! Ngài nói rằng: [Do] nhân duyên gì mà tự nhiên sai ta đi xin nước nóng, đức Như Lai đã diệt hết các Kiết sử rồi (tức là hết các Phiền não rồi), bệnh như vậy ăn thua gì đâu, mà tại sao nói Ta bị trúng gió, và [đức Phật] cũng không nói là đến nhà ai [để xin].

Vị này cũng rất hay, tức là không ngẫu nhiên mà đức Phật nói ra một vấn đề gì đó. Cho nên bậc Thánh tự hiểu nhau. Còn mình là phàm phu, nếu hồi đó thấy Phật trúng gió là mình thoái tâm rồi. Còn đây không phải, ở đây ngài nghĩ là chắc chắn phải có vấn đề gì đó, cho nên ngài phải tìm hiểu thử thế nào.

Rồi Tôn giả Ưu Đầu Bàn dùng Thiên nhãn quán sát các người nam ở thành La duyệt, thấy tất cả đều đáng được độ. (Ai cũng đáng được độ hết). Lúc ấy, thấy trong thành La duyệt có Trưởng giả Tỳ Xá La trước đây không trồng căn lành, không có giới, không có tín, tà kiến đối với Phật, Pháp, Tăng, và biên kiến cùng tương ưng. Ông thấy như vầy: ‘Không có bố thí, không có cho, không có người nhận, lại cũng không có quả báo thiện ác; không có đời này, không đời sau, không có cha, không có mẹ; đời không có Sa môn, Bà la môn thành tựu, ở đời này, đời sau, tự thân tác chứng, mà tự du hóa’.

Nguyên đoạn này chúng ta thấy rất quen. Đoạn này là ông này bị rớt vào Tà kiến, ngược lại với Chánh kiến. Có hai loại Chánh kiến: Một là Chánh kiến thế gian và hai là Chánh kiến xuất thế gian. Đây là ông này không có Chánh kiến thế gian. Ổng ngược lại, ổng không tin là có bố thí, không có cho, không có người nhận; cũng không có quả báo thiện ác, không có đời này, không có đời sau, không có cha, không có mẹ; đời không có Sa môn, Bà la môn tu thành tựu, tức là không có A la hán ở đời, không có người tu tác chứng.

Giống như bây giờ mình không tin có người tu chứng trong đời này, thì mình cũng bị Tà kiến. Quý vị hiểu không ạ? Tại vì đức Phật nói Chánh kiến là tin có người tu tác chứng được. Cho nên nhiều khi mình học, mình rớt vào Tà kiến mà mình không biết. Mình cứ kêu: “Ôi! Mạt pháp rồi, không có ai tu chứng hết”. Đó là một Tà kiến so với Chánh kiến của Phật, thì chúng ta thấy là mình Tà kiến. Cho nên nhiều khi học Phật, mà không đọc kinh Phật, thì rất dễ bị rớt vào Tà kiến. Ông này rất là đáng thương!

Ở đây có một chữ là ‘Biên kiến’, quý vị biết trong này không có giải thích chữ Biên kiến, nhưng Thiện Trang có tra trong Đại tạng kinh, có một số chỗ, với chính ngay trong Luận Câu Xá của chúng ta có giải thích: Biên kiến là rớt vào chấp vào một bên, đó là Chấp thường và Chấp đoạn. Có nghĩa là quý vị cho là đời sống này còn mãi, tương lai chết rồi được làm người tiếp, đó là Chấp thường. [Còn] Chấp đoạn là chết rồi là hết, không có luân hồi, không có gì hết. Đó rớt vào Biên kiến. Thế nào là Biên kiến, thì là như vậy đó. Chứ không phải Biên kiến là chấp vào phân biệt bên này bên kia, ta đúng người sai... Không phải! Đó là định nghĩa khác, định nghĩa trong tạng kinh khác, chúng ta phải để ý.

Tuổi thọ rất ngắn; sau năm ngày nữa ông sẽ chết. Ông lại đang thờ đại thần Ngũ Đạo. Tức là ông này Tà kiến hoàn toàn luôn, mà tuổi thọ của ổng ngắn quá, rất ngắn, năm ngày sau sẽ chết, mà ổng đang thờ đại thần Ngũ Đạo, tức là thờ một vị ngoại đạo. Vị Tôn giả này quan sát, chắc là nên độ người này. Bởi vì trong thành La duyệt này, ai cũng đáng được độ, nhưng rõ ràng người này quan trọng hơn, đáng được độ hơn, tại vì còn có năm ngày nữa là [ổng] chết. Mình phải ưu tiên người sắp chết chứ, chính xác. Chúng ta thấy ngài này cũng có Thần thông, có Thiên nhãn mà.

Ngài Ưu Đầu Bàn nghĩ thầm: ‘Chắc là Như Lai muốn độ Trưởng giả này. Vì sao vậy? Vì Trưởng giả này sau khi qua đời sẽ sanh vào trong Địa ngục Đề khốc’. Địa ngục này còn có tên là Địa ngục Khiếu Hoán, vào trong đó toàn nghe người ta rên la, tiếng la thất thanh trong đó. Địa ngục Khiếu Hoán 叫喚. Pāli: Jālaroruva (Skt. Raurava), quý vị có thể coi trong Kinh Trường A Hàm.

Lúc ấy, ngài Ưu Đầu Bàn liền mỉm cười. Quý vị thấy không ạ? Tuy là thấy người ta sắp chết rồi, còn năm ngày nữa là rớt vô Địa ngục, mà ngài bình tĩnh, vẫn cười, tại sao vậy? Vì bậc tu chứng nên khác. Còn chúng ta mà thấy người thân sắp chết, chắc mình trong tâm lung lay, rất sợ. Không phải! Ngài này vẫn cười.

Quý vị thấy không? Đức Phật với Thánh nhân khác chúng ta ở chỗ đó. Giả sử quý vị có Thiên nhãn, quý vị quan sát thấy người thân của mình sắp chết, thì chắc quý vị sợ. Cho nên chưa tu chứng, chưa diệt Phiền não là bị vậy đó, khổ lắm! Còn ở đây, ngài mỉm cười thôi, không sao hết. Mà thấy ông này đang thờ Ngũ Đạo, bây giờ ngài độ như thế nào?

Đại thần Ngũ Đạo từ xa nhìn thấy tôn giả mỉm cười, liền ẩn hình mình, hóa ra hình người, đi đến chỗ ngài Ưu Đầu Bàn để ngài sai khiến.

Quý vị thấy hay không? Đệ tử Phật hơn ông thần kia luôn. Đây là Quy y Phật, Quy y Pháp, Quy y Tăng hơn quy y Thiên thần, quỷ vật. Nhưng nhiều người, đặc biệt người ngoài miền Bắc, có rất nhiều người không biết Phật pháp, toàn cho là thờ thần hơn thờ Phật. Quý vị thấy không? Đây chính là một Đại thần Ngũ Đạo, thấy Tôn giả tới mà còn biến đi, phải ẩn mình đi. Đang thờ ở trong nhà mà phải ẩn đi, biến thành hình người, để cho vị Tôn giả sai khiến. Bởi vì sao? Vì thần cũng muốn tu phước, thần cũng muốn tu mà. Quý vị thấy không? Học Phật pháp, một câu chuyện, một bộ kinh thôi, là bao nhiêu đạo lý ngầm ở trong đó.

Tôn giả Ưu Đầu Bàn dẫn sứ giả này đến đứng ngoài cửa nhà Trưởng giả, đứng im lặng không nói gì cả. Tức là bây giờ có hai người, một người chính là ông thần mà ông Trưởng giả đó thờ.

Lúc ấy, Trưởng giả từ xa nhìn thấy có đạo nhân đứng ở ngoài cửa, lập tức nói kệ này:

Nay người đứng im lặng,

Cạo đầu đắp cà sa

Vì muốn xin những gì?

Do nhân gì đến đây?

Ổng cũng biết. Ổng thấy người ta đứng ngoài đó, [nghĩ] chắc là xin, nên hỏi.

Ngài Ưu Đầu Bàn liền nói kệ này đáp:

Như Lai bậc Vô trước,

Hôm nay sanh bệnh phong.

Nếu ngài có nước nóng,

Như Lai muốn tắm rửa.

[Ngài] nói là xin nước nóng cho Phật.

Khi ấy, Trưởng giả im lặng không đáp. Đại thần Ngũ Đạo bảo với ông Tỳ Xá La: “Trưởng giả nên đem nước sôi cúng dường, tất sẽ được phước vô lượng, sẽ được báo cam lộ”. Tức là Đại thần Ngũ Đạo [nói với ông Tỳ Xá La] như vậy.

Trưởng giả đáp: “Ta tự có Đại thần Ngũ Đạo, cần gì đến Sa môn này? Ông thêm được việc gì?” Quý vị thấy không? Tà kiến dễ sợ! Thấy hai người tới xin, thì ông nói: Ta đã có thần Ngũ Đạo rồi, cần gì Sa môn này nữa. Ông nghĩ là Đại thần Ngũ Đạo của ông hơn Phật luôn. Ông nghĩ như vậy, ổng nói vậy, nên chắc ổng không cho. Giờ phải làm sao? Mất cơ hội độ ổng rồi.

Lúc ấy, Đại thần Ngũ Đạo liền nói kệ này (tức là vị Đại thần Ngũ Đạo đang biến thành hình người):

Như Lai đang ở đời

Thiên Đế cũng xuống hầu.

Còn ai vượt lên trên?

Ai có thể ngang hàng?

Thần Ngũ đạo làm gì?

Không giúp được gì cả.

Nên cúng dường Thế Tôn,

Để được quả báo lớn.

Quý vị thấy không? [Thần Ngũ Đạo] nói rõ ràng: Đức Phật có ở đời, Thiên Đế Thích (vua trời) cũng không bằng nữa, thì thần Ngũ Đạo ăn thua gì! Để coi ông Trưởng giả có thay đổi không?

Lúc ấy, Đại thần Ngũ Đạo lại nói lần nữa với Trưởng giả: “Ông hãy khéo tự thủ hộ các hành vi của thân, miệng, ý. Ông không biết oai lực của Đại thần Ngũ Đạo sao?”

Đại thần Ngũ Đạo liền hóa ra hình quỷ thần lớn, tay phải cầm kiếm, nói với Trưởng giả: “Nay ta chính là Đại thần Ngũ Đạo. Hãy nhanh chóng cho Sa môn này nước nóng. Chớ có chần chờ”.

Quý vị thấy không? Nói không chịu nghe, bây giờ phải dùng biện pháp mạnh, nói không được rồi. Ổng biến trở lại thành Đại thần Ngũ Đạo, tay phải cầm kiếm, và nói: “Nhanh chóng cho Sa môn này nước nóng, chớ có chần chờ”. Phải hù cho ông ấy sợ, thì ổng mới cúng dường được chứ, ông này Tà kiến quá mà.

Lúc ấy, Trưởng giả nghĩ thầm: ‘Thật là kỳ lạ! Đại thần Ngũ Đạo còn cúng dường Sa môn này’. Lập tức ông đem nước nóng thơm trao cho đạo nhân. Lại lấy mật mía trao cho Sa môn.

Lúc đó ổng sợ quá, ổng nghĩ là: Thần Ngũ Đạo, vị thần mình thờ còn cúng dường Sa môn này. Cho nên ổng lập tức làm hai việc: Một là đem nước nóng trao cho đạo nhân (đưa cho một người đứng đó), hai là lấy mật mía trao cho Sa môn. Tức là hai người, đạo nhân là Đại thần Ngũ Đạo.

Đại thần Ngũ Đạo tự tay cầm nước nóng thơm này, cùng ngài Ưu Đầu Bàn đến chỗ Thế Tôn rồi dâng nước nóng thơm này lên Như Lai. Bấy giờ, Như Lai dùng nước nóng thơm này tắm gội thân thể, bệnh phong lập tức thuyên giảm không còn tăng trưởng nữa.

Tóm lại ông này làm việc này, là vì bị ép bức nên mới cúng dường thôi, nhưng dù sao cũng có niềm tin. Ổng phát khởi niềm tin là tại vì Đại thần Ngũ Đạo mà ổng thờ, còn cúng dường Sa môn, thì chắc ổng cũng cúng dường thôi. Ông bị ép, nhưng cũng phát tâm rồi. Quý vị thấy hay không?

Ông Trưởng giả, sau năm ngày qua đời, sanh lên cõi Trời Tứ Thiên Vương. Khi Tôn giả Ưu Đầu Bàn nghe Trưởng giả qua đời, liền đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ sát chân, ngồi qua một bên. Ngài Ưu Đầu Bàn bạch Như Lai: “Trưởng giả này chết sanh về chốn nào?”

Quý vị thấy may [không]? Chúng ta biết là ổng sanh về [trời] Tứ Thiên Vương rồi, tuy làm việc đó thôi. Quý vị nhớ lại đoạn đầu, ngài ấy dùng Thiên nhãn quan sát, ông này sau khi chết, sanh vào Địa ngục Thế Khốc (Địa ngục Khiếu Oán). Bây giờ đổi lại, ổng chỉ cúng dường nước thơm cho Như Lai và cúng dường mật mía cho Sa môn thôi, mà đổi [thành] phước báo sanh lên trời Tứ Thiên Vương. [Tuy nhiên] không đủ cải tạo vận mạng, không có không chết được.

Quý vị nhớ có những sự cúng dường sẽ trổ đời sau, bây giờ thì chưa được. Chúng ta đã học bài là lúc nào trổ đời này, lúc nào trổ đời sau rồi. Chúng ta học trong kinh điển rõ ràng lắm, tường tận, có những câu chuyện nào. Ví dụ như chúng ta đã học qua là tại sao đời này, trước khổ sau vui, trước vui sau khổ, hoặc là trước khổ sau khổ, hoặc là trước vui sau vui. Nếu quý vị không nhớ, thì để bữa nào Thiện Trang trích lại kinh, để quý vị nhớ. Cứ học đi học lại, thì mình sẽ không bị gọi là mê mờ nhân quả, mình phải học rõ ràng.

Như vậy, ông này làm một việc cúng dường đó, dù mới đầu bị ép bức, nhưng sau cũng được lên trời Tứ Thiên Vương. Quả báo ngon không? Bây giờ coi đức Phật trả lời như thế nào với câu hỏi này.

Đức Thế Tôn bảo: “Trưởng giả này chết sanh lên trời Tứ Thiên Vương”. Điều này thì biết rồi, nhưng câu hỏi tiếp theo còn hay nữa.

Ngài Ưu Đầu Bàn bạch Phật: “Trưởng giả này, mạng chung ở đó, sẽ sanh về đâu?

Chúng ta thấy, quan trọng là sau sanh về trời Tứ Thiên Vương rồi thì đi đâu? Chứ còn lên trời Tứ Thiên Vương một đời thì cũng ok, thọ mạng ở trên đó dài nhất là 500 năm. Một ngày một đêm ở cõi Trời đó bằng 50 năm tại nhân gian chúng ta. [Tuổi thọ] dài nhất là 500 năm, chúng ta đã học bài đó rồi. Nhưng không phải tuổi thọ nhất định là 500 năm đâu, đức Phật nói trong kinh là ‘phần nhiều là dưới’, tức là không đủ [500 năm]. Vậy thì bây giờ ổng sanh [lên] trời Tứ Thiên Vương rồi, quý vị đoán tiếp theo thì ổng đi về đâu? Thiện Trang tin rất nhiều đồng tu Tịnh Độ nói sau đó là đọa đúng không? Tại vì chúng ta thường học như thế. Câu trả lời ở đây như thế nào, thì chúng ta xem kết quả, để coi có phải đúng như dự đoán không.

Đức Thế Tôn đáp: “Ở đó mạng chung, sẽ sanh cõi Trời Tứ Thiên Vương, trời Tam Thập Tam, cho đến trời Tha Hóa Tự Tại. Ở đó mạng chung, lại sanh vào cõi Trời Tứ Thiên Vương. Trưởng giả này thân trong 60 kiếp, không đọa vào đường ác, cuối cùng được làm người, cạo bỏ râu tóc, đắp ba pháp y, xuất gia học đạo, thành Bích chi phật.

Quý vị thấy không ạ? Quả báo khủng khiếp, mình không tưởng được luôn. Cúng dường đức Phật [được] công đức quá lớn. Tại vì sao? Ổng chỉ cần phát một niềm tin thôi là đủ công đức đó. Sau khi sanh lên trời Tứ Thiên Vương, chết rồi tiếp tục ở trời Tứ Thiên Vương, rồi lên trời Tam Thập Tam, trời Đao Lợi, cho đến lên các tầng trời tiếp là Tha Hóa Tự Tại. Sau đó lại đi một vòng ở trên đó nữa, và suốt 60 kiếp sau không đọa đường ác. Cuối cùng làm người, cạo bỏ râu tóc, xuất gia, đắp ba pháp y, thành một vị Bích chi phật. Tức là trong đời đó không có đức Phật ra đời, thì ổng vẫn chứng được quả Bích chi phật.

Quý vị thấy không? Công đức không thể nghĩ bàn. Cho nên đừng nghĩ đơn giản, chỉ có Phật mới thấy thôi, A la hán không thấy những điều này, tại vì những việc này là đức Phật thấy. Cho nên quý vị thấy, đức Phật thấy ra được. Mà vị Trưởng giả này cũng làm một việc đơn giản thôi, cho nên đừng khinh thường nha.

Quý vị thấy điều này thật ra trong đây không nói, nhưng theo Chú Giải thì chúng ta có thể tự hiểu ra, là ông đã trồng vào dòng Tứ gia hạnh. Vì trồng vào dòng Tứ gia hạnh, cho nên ổng không đọa vào đường ác. Thậm chí có thể ổng tới địa vị Nhẫn vị trong Tứ gia hạnh, cho nên suốt 60 kiếp ổng không đọa vào đường ác. Và cuối cùng không cần có đức Phật ra đời, ổng tự cạo bỏ râu tóc, xuất gia, đắp ba pháp y, rồi thành Bích chi phật.

Quý vị thấy hay không? Cúng dường đức Như Lai được công đức lớn như vậy. Có phải do điều đó không? Chúng ta nghe đức Phật giải thích vì sao.

Vì sao vậy? Vì nhờ đức cúng dường nước nóng thơm mà phước kia mới như vậy. Cho nên, Ưu Đầu Bàn, hãy thường niệm việc tắm chúng Tăng, nghe thuyết đạo giáo. Ưu Đầu Bàn, hãy học điều như vậy”.

Tôn giả Ưu Đầu Bàn sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh Số 7 – Phẩm Tà Tụ Thứ 35 – Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Quý vị thấy không ạ? Trong Phật pháp dễ trồng căn lành, dễ trồng phước, không khó. Ổng làm một việc là cúng dường Phật mà được phước lớn lắm. Cúng dường Phật [được] công đức, phước đức lớn đủ để đắc đạo. Mình xui, không gặp được Phật. Chứ nếu gặp Phật, mình chỉ cần cúng dường Phật, hồi hướng là đời sau đắc đạo. Ông này chưa có nghe pháp gì hết, ổng chỉ có trồng niềm tin thôi đó quý vị. Thật ra điều này, mai mốt chúng ta học trong Luận Câu Xá, phẩm Hiền Thánh, chúng ta biết là người đó trồng được Tín căn, tức là trồng được niềm tin. Giống như ông Đề Bà Đạt Đa, đến lúc cuối cùng khi chết, ổng vẫn trồng được một căn lành, đó là niềm tin, tức là ổng vô được địa vị Noãn vị. Và từ đó đến 60 kiếp sau, ổng mới thành đạo, cũng thành một vị Bích chi phật, hiệu là Nam Mô. Tại vì cuối cùng ổng cũng niệm Nam mô Phật (là Quy y Phật), đó là về Đề Bà Đạt Đa.

Cho nên thật sự nếu mình tu [thì] mình hiểu. Đề Bà Đạt Đa cũng giống như ông này, cũng suốt 60 kiếp không đọa vào đường ác nữa. Mặc dù ổng đọa Địa ngục A Tỳ, nhưng hết kiếp đó ra, từ đó ổng cũng sanh lên cõi Trời Tứ Thiên Vương. Ổng đi vòng vòng một hồi, suốt 60 kiếp không đọa vào đường dữ, và cuối cùng cũng đắc quả Bích chi phật. Cho nên Noãn vị trong Tứ gia hạnh thôi, cũng có giá trị lớn như vậy.

Đấy là hai trường hợp điển hình của Noãn vị. Ông Đề Bà Đạt Đa thật ra là ổng tới Đảnh vị rồi, nhưng là Đảnh thoái. Tức là ổng đắc Đảnh [vị] rồi, nhưng ổng thoái lại. Cho nên mặc dù ổng tạo ba tội Ngũ nghịch, ổng phải đọa Địa ngục A Tỳ suốt một kiếp, địa ngục đó rất nặng, chúng ta đã học qua bài kinh đó rồi, nhưng rõ ràng ổng được [như vậy]. Cho nên giá trị của tu hành Phật pháp là đó, mà phải có Chánh kiến. Quan trọng là chúng ta phải [có niềm tin]. Thậm chí ông này còn Tà kiến nữa đúng không ạ? [Nên] chỉ cần phát được lòng tin đối với Phật.

Cho nên quý vị thấy, học những kinh điển này mình thấy Phật pháp dễ dàng hơn, dễ tu đúng không ạ? Đâu đến nỗi nào đâu. Và chúng ta thấy rất hay. Tại sao? Trong một bài kinh như vầy, chúng ta học ôn được lại thế nào là Tà kiến, thế nào là Chánh kiến, thế nào là công đức quả báo v.v… và cúng dường Phật rất tuyệt vời. Cho nên là cố gắng nha! Cố gắng cúng dường Phật. Bây giờ mình không gặp Phật [thì] cũng khó. Nhưng ở đây đức Phật khuyên: là hãy thường niệm việc tắm chúng Tăng (niệm tức là ghi nhớ) và nghe thuyết đạo giáo (là giáo pháp của Phật), thì mình sẽ thành tựu được như vậy.

Cho nên rất tuyệt vời! Quý vị thấy hay không? Thiện Trang thấy câu chuyện này cũng rất hay. Bữa nào dẫn câu chuyện cũng mới mẻ hấp dẫn, không bị lặp lại nhàm chán, bởi vì đức Phật hay lắm. Học kinh hay hơn học người là vậy đó. Cho nên cố gắng ‘y pháp bất y nhân’. Cố gắng học pháp đi thì mình sẽ thấy hay, còn học người thì người ta có bấy nhiêu đó, trí tuệ không bằng Phật được đâu.

Bữa nay sẵn đưa luôn bài kinh tiếp theo:

5 Lỗi Nếu Tin Người Mà Không Y Theo Pháp, Theo Phật

Thời nay có nhiều người tin thầy nào đó sái cổ luôn. Ở đây chúng ta học bài này để hiểu đạo lý đó, cũng là từ Kinh A Hàm.

Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà, nước Xá Vệ. Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: “Nếu tin người, sinh năm điều lỗi lầm.

Ở đây nói rõ người này là phàm phu chứ không phải bậc Thánh nhân, A la hán thì không nói rồi. Quý vị nên nhớ, đức Phật định nghĩa Tăng là bốn đôi tám bậc: từ Tu đà hoàn hướng, Tu đà hoàn, Tư đà hàm hướng, Tư đà hàm, A na hàm hướng, A na hàm, A la hán hướng, A la hán. Đó là bốn đôi tám bậc. Và trong các bậc đó thì chia ra nữa, như Tu đà hoàn hướng thì các Chú Giải nói đó là Tùy tín hành và Tùy pháp hành. Còn chín hạng người giải thoát [mà] chúng ta mới học ở bài bên kia, thì còn có một hạng nữa dưới cả Tu đà hoàn hướng, là người chủng tánh. Người chủng tánh thì giống như trường hợp này, trồng được căn lành, vào Tứ gia hạnh rồi là có chủng tánh, thì trước sau gì cũng giải thoát thôi. Giống như ông này 60 kiếp sau là giải thoát, không có đọa đường ác nữa.

Cho nên ngon lắm nha! Có những trường hợp như vậy. Tuyệt vời! Hãy cố gắng học! Bây giờ chúng ta coi, nếu tin vào người quá, thời nay hay y nhân, tin lắm thì sẽ có năm lỗi lầm. Đức Phật nói 5 lỗi:

(1) Hoặc khi người ấy vi phạm giới luật, bị chúng từ bỏ, người tin kính kẻ đó sẽ nghĩ như vầy: ‘Đây là thầy của ta, đã được ta kính trọng, bị chúng Tăng từ bỏ, nay ta còn lý gì để vào chùa tháp này nữa?’ Khi đã không còn vào chùa tháp rồi, sẽ không kính chúng Tăng. Do không kính Tăng, nên không còn nghe được pháp. Do không còn nghe pháp, pháp lành sẽ bị thối mất, không còn được ở lâu trong chánh pháp. Đó gọi là lỗi lầm thứ nhất do tin kính người sinh ra.

Quý vị thấy không ạ? Đời nay mình hay tin mấy thầy lắm, mà thầy toàn là phàm phu không à. Tin người, tin thầy này, tin thầy kia. Không tin Phật, không tin Pháp, không tin Tăng. Tăng là gì? Tăng là Thánh tăng, bốn đôi tám bậc. Nhớ giùm! Trong kinh định nghĩa như vậy. Chúng ta đã học qua bài kinh rồi, nếu chưa nhớ thì bữa nào trích bài kinh để khẳng định một lần nữa, chứ không, nói thầy Thiện Trang nói. Không! Tuy Thiện Trang giảng, nhưng Thiện Trang nói đừng tin Thiện Trang, mà hãy tin những bậc Thánh nhân. Thánh nhân rõ ràng là bốn đôi tám bậc, chứ không phải mình tự tôn vinh những người đó, hay nghe người khác tôn vinh.

Chúng ta phải có tiêu chuẩn đàng hoàng, thời nay hay bị như vậy lắm. Mình tưởng người đó là Thánh nhân, rồi tưởng gì đó ghê gớm lắm. Đến khi nào người đó vi phạm Giới luật, bị chúng từ bỏ, tức là bị trục xuất ra. Quý vị biết Tăng (vị Tỳ kheo) mà phạm giới Ba la di mà bị đuổi ra, thì khi đó [nghĩ]: Đây là thầy của ta, đã được ta kính trọng. Bây giờ bị chúng Tăng từ bỏ rồi, nên ta không còn lý do vô chùa tháp nữa. Khỏi đi chùa.

Quý vị thấy không ạ? Khi không cần chùa nữa thì cũng không kính Tăng nữa, tại vì cung kính mỗi ông thầy đó thôi. Lỗi bây giờ là hay cung kính một người thôi. Rồi do không cung kính Tăng nữa, cho nên không còn nghe Diệu pháp, học pháp nữa. Mà không nghe pháp thì pháp lành của mình bị thoái mất. Rồi không còn ở lâu trong Chánh pháp. Đó là lỗi lầm thứ nhất.

Đây là Phật nói, chứ không phải Thiện Trang nói. Cho nên hãy cẩn thận! Thời nay dễ rơi vào trường hợp này. Dễ tin người quá mà không tin Pháp, không tin Phật và không tin Thánh tăng. Bây giờ mình đâu biết ai là Thánh tăng, cứ nghe người ta tôn vinh người nào đó là Thánh tăng, rồi mình nhào vô. Nên nhớ! Chúng ta cũng đã học bài kinh trong Kinh Nikaya, đức Phật nói rõ ràng: Không có chuyện một phàm phu có thể biết ai là Thánh nhân, ai là phàm phu. Mà mình tin người ta, nói đó là Thánh nhân, Thánh tăng, Phật, Bồ tát tái lai. Mà trong khi đó mình không biết Phật, Bồ tát tái lai tiêu chuẩn là gì.

Thiện Trang đưa ra bài kinh của ngài Tượng Xá Lợi Phất, nói ra 11 điều mà A la hán không làm. Mình phải xem coi người ta có làm không? Thiện Trang có đưa ra thêm bài kinh nữa, chúng ta cũng học rồi, đó là hạng người nào còn nằm mộng, hình như trong bài mới gần đây. A la hán không nằm mộng nữa. Thánh nhân từ A la hán, Bích chi phật là cao hơn A la hán, Phật, tức là những vị mà bên Tịnh Độ nói là Pháp thân Đại sĩ, những bậc đó thì đâu có nằm mơ. Mà quý vị thấy người ta giảng pháp, người ta kể là họ còn nằm mơ đó, thì chứng tỏ người ta còn là phàm phu, không phải Thánh nhân bậc đó đâu, không thể nào từ A la hán trở lên được. Cho nên đừng dễ tin mà để bị lừa. Thời nay họ có thể dựa vào nhiều cách để tôn vinh, bởi vì chúng sanh ngu muội lắm, họ tôn lên dễ lắm.

Giống như bây giờ Thiện Trang nói chúng ta tôn kính Sư Minh Tuệ. Đúng! Nhưng quý vị tôn kính Sư Minh Tuệ, Thiện Trang nói là Sư Minh Tuệ có thể, bởi vì Thiện Trang không biết nhưng [ngài] có thể chứng Tam quả, Tứ quả hay chứng gì đó v.v… nhưng chắc chắn là Sư Minh Tuệ không thể là Phật. Tại sao? Tại vì Phật phải có 32 tướng tốt, tất cả những điều khác nữa v.v… Và Phật có những điều, ví dụ trong kinh đức Phật nói là: Quan sát suốt cả Tam thiên Đại thiên Thế giới, không có ai có thể bắt ngài đi qua chỗ này chỗ kia, [hay] ném Ngài qua sông Hằng được. Giống như con quỷ nói là nắm hai chân của Sa môn quăng qua bên kia sông Hằng. Đức Phật nói: Trong Tam thiên Đại thiên Thế giới này, Ta quan sát không có một ai có thể nắm chân ta mà quăng được. Và đức Như Lai cũng không bao giờ cúi đầu. Quý vị không học kinh, nên quý vị dễ tin lắm. Nên nhớ! [Phật] không bao giờ cúi đầu lễ lạy bất cứ người nào. Quý vị học kinh cho kỹ đi. Bởi vì đức Như Lai rồi mà còn cúi đầu đảnh lễ ai nữa, không có chuyện đó. Trong suốt cuộc đời đức Phật, Ngài không có đảnh lễ. Quý vị hãy coi kinh, trong Kinh Nikaya có nói đó.

Cho nên hãy học kinh để mình phân biệt đâu là phàm, đâu là Thánh. Đức Phật ra đời không phải đơn giản đâu, mình cứ nghe truyền tụng thôi, không học kinh cho nên rất dễ bị lừa. Chúng sanh thời nay là phàm phu ngu muội lắm, rất đáng thương! Cho nên người ta toàn dựng lên đây là Phật v.v… Sư Minh Tuệ, Thiện Trang tin là ngài có tu, có thể có chứng đắc là chắc chắn, nhưng ngài chưa thành Phật. Và chính ngài cũng đã xác nhận là ngài chưa thành Phật. Nên nhớ vậy! Ngài chưa thành Phật. Bởi vì nếu ngài thành Phật, thì ngài [đâu có nói] là ‘con đang cầu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác’, ngài đang cầu mà.

Nên nhớ! Đức Như Lai không bao giờ vọng ngữ. Bậc Thánh nhân không vọng ngữ. Nếu ngài thành Phật thì ngài sẽ thị hiện thành Phật, đức Như Lai sẽ nhận ngài thành Phật luôn. Nên nhớ vậy! Quý vị yên tâm! Bây giờ chưa tới [thời] Phật [ra đời] đâu. Phật nói tới ngài Di Lặc ra đời thì mới có Phật nữa. Cho nên mình yên tâm! Mình phải rõ ràng, chứ không phải cứ tin người quá, người này cũng là Phật, người kia cũng là Phật. Còn ngài Minh Tuệ rất tuyệt vời, ngài tu mà có thể một đời vượt lên tuyệt vời như vậy, rất đáng học hỏi.

Theo Thiện Trang nghĩ, theo những tiêu chuẩn mà Thiện Trang căn cứ theo Kiết sử, Thiện Trang đã từng nói rồi, ngài có thể chứng đến Tam quả A na hàm. Tứ quả A la hán thì Thiện Trang không đủ khả năng thẩm định, mà [chỉ] đoán là như vậy. Theo Thiện Trang thôi, không biết có đúng hay không. Tại vì Thiện Trang cũng là phàm phu, không biết Thánh nhân được. Mà cho dù chứng Sơ quả Tu đà hoàn chăng nữa, thì cũng không biết được đâu. Phải chứng địa vị cao hơn, Thần thông ghê gớm lắm, thì mới biết được. Còn không, trường hợp [chứng] thấp quá thì mình không kiểm [chứng] được. Giống như câu chuyện đó, ngài đó cũng phải hỏi Phật là [ông kia] sanh về đâu. Có nhiều điều phải hỏi Phật, còn không thì phải nhờ chư Thiên. Chư Thiên vui thì [các ngài] nói cho mình biết, còn không thì mình không biết, thì chịu thua. Sau này quý vị học 10 lực của Như Lai, học nhiều kinh điển rồi, thì quý vị sẽ biết sự khác biệt rất lớn giữa các bậc Thánh, chứ không phải đơn giản đâu.

Tóm lại điều thứ nhất là đừng tin người quá. Tin người quá, mà lỡ người đó vi phạm Giới luật, bị thế nào đó v.v… bị trục xuất, thì lúc đó mình không đến chùa nữa. Mình từ bỏ chùa rồi, không cung kính Tăng luôn, không nghe pháp, thì cuối cùng bị thoái thất trong Chánh pháp, là thôi thua luôn. Đó lỗi lầm thứ nhất.

(2) Lại nữa, ai tin kính người, nếu người được kính vi phạm Giới luật, bị chúng Tăng cử tội bất kiến (bất kiến là ngoan cố, không chịu nhận tội), ai tin kính người sẽ nghĩ như vầy: ‘Đây là thầy ta, đã được ta kính trọng mà nay bị chúng Tăng cử tội bất kiến, nay ta còn lý gì để vào chùa tháp nữa?’ Khi đã không vào chùa tháp rồi, không còn kính chúng Tăng. Do không kính Tăng, nên không còn nghe được pháp. Do không còn nghe pháp, pháp lành sẽ bị thối mất, không còn được ở lâu trong chánh pháp. Đó gọi là lỗi lầm thứ hai do dễ tin kính người sanh ra.

Tội này nhẹ hơn. Tức là mình theo vị thầy của mình, mà [vị thầy] bị chúng Tăng cử tội bất kiến, tức là cử tội mà vị đó không nhận tội. Vì không nhận tội cho nên như thế, ra là đại chúng biết. Mà đại chúng biết thì lúc đó mình nghe thấy, mình cũng thoái tâm. Mình thoái tâm cho nên mình chẳng vô chùa nữa. Tại vì thầy mình như vậy rồi, thôi chúng Tăng đâu có đáng đâu, chẳng hạn vậy. Như vậy thì không nghe nữa, không vô chùa thì không nghe pháp. Không nghe pháp thì mất lợi ích là ở chính mình đúng không ạ?

Tương tự có trường hợp, giống như quý vị kính tin một người nào đó, mà cuối cùng nghe người khác phê bình, rồi mình kêu: mấy ông thầy kia cũng tà luôn, thôi khỏi nghe. Cuối cùng mình làm mất lợi ích. Như thế là không đúng! Cho nên tin kính người không được, mà phải tin kính Tăng (chúng Tăng), Pháp, Phật. Đó là điều thứ hai.

(3) Lại nữa, người kia nếu đắp y mang bát du hành phương khác, kẻ tin kính người kia sẽ nghĩ như vầy: ‘Người được ta kính, đã đắp y mang bát du hành nhơn gian, nay ta còn lý gì mà vào chùa tháp này nữa? Khi đã không vào chùa tháp rồi, không còn cung kính chúng Tăng. Do không kính Tăng, nên không còn nghe được pháp. Do không còn nghe pháp, pháp lành sẽ bị thối mất, không còn được ở lâu trong Chánh pháp. Đó gọi là lỗi lầm thứ ba do dễ tin kính người sanh ra.

Trường hợp này là mình tin kính người đó, mà cuối cùng người đó đi mất rồi, thế là mình hết tin kính nữa, mình kêu hết là thầy mình rồi. Điều này cũng có đúng không? Thiện Trang nhớ hồi xưa Thiện Trang ở trong nước, sau này Thiện Trang ra nước ngoài, thì có người nói: “Thôi thầy ra nước ngoài rồi, không học thầy nữa”. Đó là một trường hợp tương tự như vậy. Mà trong khi đó mình vẫn còn giảng trên mạng, kiểu như vậy. Tức là họ có những lỗi do vậy. Cho nên có rất nhiều [trường hợp như vậy], đức Phật nói hết.

Quý vị thấy không? Tuyệt vời! Kinh A Hàm, Kinh Nikaya nói hết những bệnh của chúng sanh, từ [những] bệnh nhỏ. Mình học vào thấy rõ ràng, dễ tu. Còn mình học, nói cho cao, nhưng tới khi gặp chuyện mà mình không có nền tảng thì không xử lý được.

(4) Lại nữa, nếu người được tin kính kia, xả giới hoàn tục, người dễ tin kính người kia sẽ nghĩ như vầy: Ông là thầy ta, được ta kính trọng, đã xả giới hoàn tục, nay ta không nên vào chùa tháp này’. Khi đã không vào chùa rồi, sẽ không còn kính chúng Tăng. Do không kính Tăng, nên không còn nghe được pháp. Do không còn nghe pháp, pháp lành sẽ bị thối mất, không còn được ở lâu trong chánh pháp. Đó gọi là lỗi lầm thứ tư do dễ tin kính người sanh ra.

Tức là cuối cùng mình cũng không nghe nữa, rồi mất lợi ích. Trường hợp này có xảy ra không quý vị? Có! Giống như hồi xưa có những đồng tu theo thầy Nhuận Đức, sau khi thầy Nhuận Đức ra [khỏi] rồi, thì bắt đầu thôi, không nghe nữa, không tu nữa. Ổng tu như vậy rồi, nên cuối cùng [mình] cũng khỏi tu luôn. Đó là lỗi của mình đúng chưa? Cho nên đức Phật nói hết rồi.

(5) Lại nữa, nếu người được tin kính kia, thân hoại mạng chung, người dễ tin kính người kia sẽ nghĩ như vầy: ‘Ông là thầy ta, được ta kính trọng, nay đã qua đời; nay ta còn lý gì để vào chùa tháp này nữa?’ Khi đã không còn vào chùa nữa, sẽ không còn kính Tăng. Đó gọi là lỗi lầm thứ năm do dễ tin kính người sanh ra.

Tóm lại lỗi lầm thứ năm là người ta chết rồi, thầy chết rồi, thôi khỏi học pháp nữa. Mình thấy [thầy mình] chết rồi thì mình học thầy khác chứ. Học với Tăng, học với Pháp, học với Phật, chứ đâu học với người. Cho nên là đừng tin kính người. Bài này cũng quan trọng lắm.

Cho nên, các Tỳ kheo, phải học như vầy: Ta sẽ thành tựu bất hoại tịnh đối với Phật, bất hoại tịnh đối với Pháp, Tăng, và thành tựu Thánh giới”. Đây là tiêu chuẩn để vào Sơ quả Tu đà hoàn. Đây là một cách để vào Tu đà hoàn. Nếu quý vị làm được điều này thì không đọa vào đường ác nữa. Chúng ta đã học bài này rồi.

Đức Phật nói kinh này xong. Các Tỳ kheo sau khi nghe những gì Phật đã dạy, đều hoan hỷ phụng hành.

Thiện Trang cũng hoan hỷ phụng hành luôn, tại vì thấy hay quá mà đúng không? Đức Phật nói rất thực tế.

(KINH 805. QUÁ HOẠN237 - Kinh Tạp A Hàm).

(Quá Hoạn là lỗi lầm. Trong Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, thì đây là Kinh 837. Quý vị có thể tra trong CBETA).

Quý vị thấy những nền tảng này rất quan trọng cho những người mới tu. Người tu lâu rồi thật ra cũng vậy thôi. Thiện Trang thấy nhiều đồng tu Tịnh Độ bây giờ cũng bị nạn này, rất là đáng thương. Tại vì mình vô, mình học không có nền tảng, thì sau này có chuyện là mình không xử lý được. Cho nên là ‘y pháp bất y nhân’, mà mình toàn là y nhân không thôi, rất là đáng thương.

Hôm nay Thiện Trang chia sẻ tiếp phần Thiền chỉ. Mấy buổi trước đã nói về lợi ích của Thiền chỉ rồi, hôm nay chúng ta trở lại. Thiền chỉ có những lợi ích gì thì chúng ta phải nhớ rõ ràng. Thứ nhất, mình tu [Thiền chỉ] là để cho giúp cho Thiền quán. Phải tu Thiền chỉ và Thiền quán, hai pháp đó trợ nhau. Thiền chỉ giúp cho mình đỡ đau, giúp cho mình hết đau nếu như đắc đến Tứ thiền. Rồi giúp cho mình có Thần thông, giúp cho tâm được giải thoát. Tâm được giải thoát thì bớt Phiền não, đoạn Phiền não, đoạn tham v.v… Đó là phục chứ không phải đoạn. Và cuối cùng là đạt quả vị Tâm giải thoát trong A la hán. Chúng ta biết [tầm quan trọng của] Thiền chỉ là như vậy, cho nên không thể bỏ Thiền chỉ được. Nếu bỏ Thiền chỉ mà tu Thiền quán [không] thôi, thì bị lệch.

Trong năm cách tu, có người chỉ tu Thiền quán thôi. Thực tế đức Phật dạy là tùy thời, biết lúc nào tu Thiền chỉ, lúc nào tu Thiền quán. Ví dụ như thế này, Thiện Trang xin chia sẻ một chút, trước khi nói vào. Ví dụ như Thiện Trang giảng pháp cho quý vị, chia sẻ xong thì thông thường Thiện Trang thấy: đầu óc của Thiện Trang giảng là dùng trí, tức là dùng Thiền quán quá nhiều rồi, cho nên sau đó Thiện Trang nghỉ một chút. Ví dụ như không có khách khứa gì, Thiện Trang làm một video, xong rồi thì Thiện Trang nghỉ một chút cho xuống, rồi Thiện Trang đi tĩnh chỉ, tức là tu Thiền chỉ, thì thấy hiệu quả. Tại vì mình tu Thiền quán cả thời gian rồi. Đang chia sẻ thế này là tâm trong Thiền quán đó quý vị. Học pháp, niệm pháp là về Quán.

Cho nên là mình phải biết tu. Và lúc nào nên tu Thiền chỉ, Thiền quán, thì chúng ta đã học bài Thất giác chi ở trong bài trước. Lúc nào tâm mình trạo cử nhiều thì mình nên tu Thiền chỉ (Chỉ tĩnh). Chúng ta tu bốn pháp giác chi: là Định, Xả, Khinh an và thêm Niệm nữa. Nếu tâm mình đang buồn ngủ, đang hôn trầm, thụy miên, đang nghi tùm lum, thì mình phải tu Thiền chỉ. Tu Thiền chỉ là mình tu 4 Giác chi: Niệm giác chi là lúc nào cũng có. Rồi mình tu Hỷ giác chi để tâm hưng phấn lên, khỏi buồn ngủ; Tinh tấn Giác chi và Trạch pháp Giác chi.

Bài trước Thiện Trang đã chia sẻ rồi. Hãy áp dụng đúng như lời Phật dạy thì quý vị tu sẽ có lợi ích rất lớn. Còn không, quý vị có nói niệm Phật hay tu [môn] gì, quý vị nói trên miệng không [thôi] thì quý vị tu không được, bởi vì mình thiếu pháp hành. Phải học rồi sau đó hành. Học một thời gian thôi, không nhiều lắm đâu quý vị. Chúng ta chỉ cần học hết 37 Phẩm trợ đạo đúng theo kinh Phật. Chúng ta học đủ như vậy và học đủ các đề mục tu, v.v… thì chúng ta sẽ thành công. Áp dụng tu một thời gian là khác hẳn, tối ngủ sẽ bớt nằm mơ, sáng suốt, rõ biết.

Nếu quý vị tu Thiền chỉ thì quý vị bớt ngủ. Thiện Trang để ý, khi tu Thiền chỉ thì mình bớt ngủ, đỡ ngủ hơn nhiều. Hồi xưa buồn ngủ ghê lắm, hồi xưa niệm Phật gào thét cả miệng, mệt. Rồi ngủ mơ mơ, ngủ mê luôn, không biết gì hết. Nhưng bây giờ tu Thiền chỉ, Thiền quán thì rõ ràng, sáng suốt, ngủ có thể ít hơn.

Một ngày có thể ngủ ít lại, rất là lợi ích, trừ khi bị bệnh thôi. Thậm chí khi mình tu Thiền chỉ nhiều thì người khỏe, đỡ bệnh.

Quý vị không tu, nên quý vị không biết. Nên nhớ! Chúng ta nói đạo Phật là đến để mà thấy. Đức Phật nói trong Kinh Tăng Chi là đến để mà thấy, không phải nghe. Và Thiền sư Ajahn Chah có một câu nói rất nổi tiếng (Thiện Trang không nhớ [nguyên văn, Thiện Trang nói đại ý): ‘Cho dù vị thầy mình nói: Đây là món trái cây/món ăn cực kỳ ngon cỡ nào đó, nhưng mình đừng vội tin như vậy, mà mình phải ăn thử, thì mình mới biết ngon hay không, có phù hợp với mình không’. Cũng vậy, mình phải tu, chứ không phải mình chỉ có nghe rồi mình tin, hoặc là nghe rồi mình phỉ báng, chấp trước, mình cho là điều đó không hợp với mình. Đó là một điều đáng tiếc. Phật pháp là đến để mà thấy, phải trải nghiệm. Cho nên là điều này rất hay, chúng ta cố gắng học. Bây giờ Thiện Trang trở lại đề mục tu Thiền chỉ.

Chúng ta quá quen với bảng này rồi đúng không? Mục A là 10 đề mục Biến xứ: Đất; Nước; Lửa; Gió; Xanh; Vàng; Đỏ; Trắng, thì tu chứng tới Tứ thiền Sắc giới. Nhưng có nhiều người tu theo [đề mục] này không được, thì khuyên là hãy dịch xuống, tu những đề mục thấp hơn. Ví dụ như quán tử thi, thì quý vị lên mạng kiếm mấy [mục] này là có nhiều lắm, bây giờ có đầy đủ hết, gì cũng có. Rồi đề mục Tùy niệm, Thiện Trang thì thích Tùy niệm Phật; Tùy niệm Pháp, cũng có khi tùy niệm Tăng cũng được, nhưng có lẽ mình tu Giới không tốt, nên Tùy niệm Giới không được. Ví dụ như 250 giới, mình cứ nhớ là mình không giữ được hết 250 giới, cho nên mình không [tu] Tùy niệm Giới được. [Muốn tu] Tùy niệm Giới thì mình phải có hỷ, nghĩ đến mình giữ giới được tốt 100%, thì mới vui được chứ. Cho nên không được, không thể khởi lên được. Còn Tùy niệm Thí; Tùy niệm Thiên; Tùy niệm chết; Tùy niệm tịch tịnh; rồi niệm hơi thở; niệm thân thể trược. Để bữa nào chia sẻ lại niệm hơi thở cho rõ ràng.

Ở đây [quý vị] nhớ là đề mục [Tùy niệm Phật... cho đến Tùy niệm tịch tịnh] thì không đắc Thiền, mà chỉ đưa đến Cận định hay Định cận hành. Nhưng đôi khi quý vị tu [đề mục Biến xứ] ở trên không được, thì quý vị xuống tu [đề mục Bất mỹ, đề mục Tùy niệm] này trước, chứ không phải mình chấp trước. Rồi [đề mục Niệm thân thể trược] thì chỉ [đắc] tới Sơ thiền, [Niệm hơi thở] thì đắc tới Tứ thiền Sắc giới. Cho nên tuy là những đề mục đó không đắc được cao, nhưng cũng hỗ trợ.

Đề mục [D] Phạm trú là: Từ, Bi, Hỷ, Xả, thì chúng ta học rồi. Đề mục [E] Vô sắc là: Không vô Biên xứ; Thức vô Biên xứ; Vô sở Hữu xứ; Phi tưởng Phi phi Tưởng xứ. Đề mục [F] là Tưởng nhờm Gớm thức ăn, ai ham ăn quá thì tu đề mục này. [Đề mục G] là Phân biệt Bốn nguyên tố, dành cho những người mà tâm hơi ngu si. Trong Ngũ Đình Tâm Quán nói là phải tu [đề mục] này, nếu tâm ngu si quá thì tu Phân biệt giới, là [đề mục] này.

10 đề mục Biến xứ là điều kiện đắc Thần thông, có thể chứng đến Nhị thiền [là có thần thông]. Trong Kinh A Hàm nói là Nhị thiền có thể có Thần thông. Và chúng ta biết đề mục này [Niệm hơi thở] là vừa Chỉ vừa Quán. Đấy là chúng ta để ý. Cho nên rất nhiều người thích đề mục hơi thở. Tuy nhiên nhiều khi tu không hợp, không được thì mình tu đề mục khác.

Và có nhiều người sẽ nói rằng: Thầy giới thiệu toàn theo Luận Thanh Tịnh Đạo (quyển màu đỏ mà hồi bữa Thiện Trang đưa lên đó, ở đây có này), bây giờ liệu trong kinh có không? Tất nhiên trong kinh phải có rồi, mặc dù thời Ấn Độ đã phát triển môn này rồi, nhưng đức Phật không nói nhiều. [Vì] người ta biết tu rồi, các giáo phái ngoại đạo người ta tu đến Phi tưởng Phi phi tưởng xứ như ông Uất Đầu Lam Phất v.v… Những ông đó tu đắc rồi, cho nên đức Phật không nói nhiều thôi, nhưng vẫn có. Hôm nay Thiện Trang sẽ dẫn kinh cho quý vị thấy. Tại vì có nhiều người nói mấy điều này ở bên Nam truyền, đâu phải bên Bắc truyền. Xin lỗi! Quý vị nói như thế là quý vị quá thiếu hiểu biết. Thiện Trang sẽ dẫn:

Đề Mục Thiền Chỉ Biến Xứ Trong Kinh A Hàm

Bài Kinh này rất dài, Thiện Trang không dám trích hết, tại vì không đủ thời gian. Thiện Trang giới thiệu để quý vị tự tìm, Thiện Trang chỉ trích đến đoạn Biến xứ thôi:

…. (tức là còn rất nhiều ở trên)

“Phàm phu ngu si không học, thấy Sắc là ngã, là khác ngã, là ngã ở trong Sắc, Sắc ở trong ngã; thấy Thọ, Tưởng, Hành, Thức là ngã, là khác ngã, là ngã ở trong Thức, là Thức ở trong ngã.

Đoạn này nói về Thân kiến, chúng ta rớt vào đoạn này là rớt vào Thân kiến. Chúng ta lúc nào cũng rớt vào thấy Sắc là ngã, đôi khi mình nói rớt vào nhị biên, là khác ngã, là ngã ở trong sắc, sắc ở trong ngã; rồi thấy Thọ cũng vậy, Tưởng cũng vậy, [Hành], Thức là ngã, là khác ngã, là ngã ở trong Thức, là Thức ở trong ngã. Đều rớt vào Thân kiến cả. Thân kiến này cực kỳ khó phá là do những điều này. Đây mới là Thân kiến, chứ không phải mỗi Sắc không thôi. Có Thọ, Tưởng, Hành, Thức nữa. Các đồng tu Tịnh Độ học bị sai ở chỗ Sắc, tưởng chỉ [mỗi] Sắc là Thân kiến thôi. Có bài kinh Thiện Trang đã dẫn rồi.

“Thế nào thấy Sắc là ngã? (Bây giờ liên quan đến đề mục Biến xứ) Chứng đắc chánh thọ biến xứ định về đất[1], sau khi quán, khởi lên ý nghĩ, ‘Đất tức là ngã, ngã tức là đất; ngã và đất chỉ là một chứ không phải hai, không phải khác, không phân biệt’. Cũng vậy, chánh thọ biến xứ định về nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng[2], sau khi quán, khởi lên ý nghĩ, ‘ Hành tức là ngã, ngã tức là Hành, chỉ là một chứ không phải hai, không phải khác, không phân biệt.’ Như vậy, ở nơi các biến xứ định, mỗi mỗi đều được chấp là ngã. Đó gọi là Sắc tức là ngã.

…

(Trích từ Kinh 111. Mao Đoan[3] - Kinh Tạp A Hàm).

Đoạn này cao, cực kỳ cao luôn, quý vị hiểu không? Đây là phàm phu ngu si, đã không biết đoạn ở trên rồi [thấy sắc là ngã... cho đến là thức ở trong ngã], tưởng là ngon, tưởng tu các đề mục Biến xứ là đắc được Thiền rồi (đắc chánh thọ biến xứ định về đất). Đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, mấy Biến xứ này mình đã học chưa? Kinh A Hàm nói đó, nhưng ở đây nói cao hơn nữa. Đắc được rồi, nhưng còn chấp ngã ‘đất tức là ngã, ngã tức là đất; ngã và đất chỉ là một chứ không phải hai, không phải khác, không phân biệt’. Cũng vậy, chánh thọ biến xứ định về nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, sau khi quán, khởi lên ý nghĩ, ‘Hành tức là ngã, ngã tức là hành, chỉ là một chứ không phải hai, không phải khác, không phân biệt.’ Như vậy, ở nơi các biến xứ định, mỗi mỗi đều được chấp là ngã. Đó gọi là Sắc tức là ngã.

Nghĩa là tu các Biến xứ Thiền chỉ cỡ đó thì vẫn chưa đắc đạo được. Cho nên tại sao ngoại đạo họ tu mà không đắc đạo? Tại vì họ tu, họ đắc đến đó rồi chấp vào trong đó, cho nên không đắc được. Mình biết đó chỉ là Thiền chỉ thôi, phải có Thiền quán để tách những cái đó ra. Mặc dù mình quán một hồi, mình thấy toàn là nước không thôi, nhưng mình biết nước là nước, mình là mình, cũng không phải mình luôn. Cũng vậy, ở đây phải nói là không có mình ở trong đó và trong đó không có mình, rồi cũng chẳng phải, cũng chẳng khác, thì mới được. Cho nên khó là như vậy đó, thấy cái này, thấy cái kia. Mình coi lại bài Thân kiến nha.

Tóm lại, mình cũng không quan tâm những chuyện đó, mình tu [đề mục] dễ hơn, là Khổ Không, Vô thường, Vô ngã. Đức Phật có bài nói là: “Thường niệm Vô thường (quán Vô thường tưởng) thì người đó sớm đắc đạo”, mình nhớ như vậy là đơn giản rồi. Mình cứ cố gắng vô con đường Tùy tín hành giùm, rồi đi con đường bất hoại tịnh đối với Phật, bất hoại tịnh đối với Pháp, bất hoại tịnh đối với Tăng và thành tựu Thánh giới. Rồi ráng học Tín, Tấn, Niệm, Định, Huệ; Ngũ căn Ngũ lực cho tốt, rồi tu 37 Phẩm trợ đạo cho tốt. Thì tự nhiên sẽ phá Thân kiến.

Còn quý vị cứ đè đầu, cố phá Thân kiến, quý vị chấp vào trong đó thì quý vị phá không được đâu. Có thể một sát na nào đó tương ưng thì tự nhiên phá thôi. Còn quý vị nghĩ, cố phá ‘đừng nghĩ cái này là ta, cái này không phải ta, ta không có trong đó...’ Cuối cùng toàn là phân biệt, thi thuyết danh tự thôi, không thể nào được.

Cho nên mình học thì mình biết vậy, nhưng để làm như vậy thì phải học những Phẩm trợ đạo, và học Thiền quán. Tại vì mình không thể một lúc phá tất cả được, mà mình phải từ từ. Đó là con đường để vào Chánh kiến, con đường để vào Sơ quả đã. Khi vào rồi thì tự nhiên lên bước tiếp theo dễ hơn. Giống như mình mới đầu đi học, mình [học] đánh vần Alphabet, chữ A, B, C, [phải] đánh vần được đã, khi đánh vần được rồi thì vô đọc sẽ dễ. Giống như học ngoại ngữ cũng vậy, khi mới đầu vô, kêu mình đọc chữ này đi, thì mình chỉ đọc được mấy chữ đó thôi, còn những chữ khác thì mình không đọc được, rất là lâu. Trong khi đó mình chỉ cần học những quy luật căn bản.

Cho nên Phật pháp là vậy đó, phải học có trình tự. Còn nếu không học [theo] trình tự, mới đầu bay vô học ép, ép thì lúc đầu cũng được. Giống như câu chào trong tiếng Anh là ‘Hello! Good morning!..’ Cứ học như vậy đi. Nhưng một hồi sau, cuối cùng không đọc được những chữ khác. Thấy chữ nào có chữ good thì đọc good, còn thay chữ đó thành chữ khác là không biết đọc. Cho nên là phải học phiên âm, bất cứ ngôn ngữ nào cũng vậy.

Cũng vậy, trong Phật pháp chúng ta phải học từ gốc [đến] ngọn, học gốc rồi thì từ từ mới đi lên được. Còn không, quý vị bay vô một thời gian là học không được. Rồi bắt đầu nói Bát nhã Tánh Không, nói khí thế lắm, nói tưởng là chứng đắc, nhưng thực tế là nói tầm bậy, một hồi chẳng giải quyết gì vấn đề sanh tử cả. Đó là mình không có nền tảng thì khó mà tiến lên được, khó mà đi xa được. Cho nên quý vị nhớ.

Ở đây Thiện Trang lấy đề mục này là để nhắc cho quý vị thấy, chính đức Phật cũng nhắc đến các đề mục Biến xứ định. Biến xứ định, mình đổi chữ ‘định’ thành ‘thiền’ thôi. Biến xứ định về đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng. Các đồng tu Bắc truyền tin chưa? Hán tạng đó, A Hàm đó. Có nha! Quý vị đừng nói Thiện Trang tự gắn qua Luận Thanh Tịnh Đạo. Rồi nhiều người bây giờ học bên Nam truyền cũng nói: “Luận đó là của ngài Phật Âm, chứ đâu phải của đức Phật đâu”. Đức Phật có nói chứ, [nên] ngài Phật Âm mới làm ra. Ngài Phật Âm là người kiết tập năm bộ Nikaya mà. Chắc chắn có, có nhiều, bữa nay Thiện Trang dẫn một đoạn. Quý vị cứ dở Kinh Tạp A Hàm ra, Kinh Mao Đoan, số 111. Trong đây chú giải là Kinh 109, trong Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh.

Bây giờ chúng ta coi đề mục Thiền chỉ Biến xứ trong Kinh Nikaya được nhắc ở đâu. Thiện Trang nói ở đây, Kinh Thiền Án Xứ: Kasiṇa, ở Phẩm 10 Pháp của Kinh Tăng Chi. (T 1536.19): chữ T là Kinh Tăng Chi. Chúng ta thấy có luôn. Bây giờ nói khác đi, đoạn này Thiện Trang trích đoạn ngắn, còn đoạn dài lắm ở bộ kinh khác.

Đề Mục Thiền Chỉ Biến Xứ Trong Kinh Nikaya

(10.25) Thiền Án Xứ: Kasiṇa (T 1536.19)

- Này các Tỷ kheo, có mười Thiền án xứ này. Thế nào là mười? Ở đây dùng chữ khác là Thiền án xứ, còn mình dùng Thiền chỉ, trong Kinh Tạp A Hàm gọi là Biến xứ định. Cho nên phải đọc hiểu ngôn ngữ thì mới được, chứ không, vô đó kiếm thì không ra.

Một người tưởng tri Thiền án đất, phía trên, phía dưới, bề ngang, không hai, vô lượng. Một người tưởng tri Thiền án nước... (giống như trên. Tưởng tri thế nào? Cách quán ở đây là: phía trên cũng là đất, phía dưới cũng là đất, bề ngang, không hai, vô lượng, mình tưởng một hồi ở đâu cũng thấy đất hết) một người tưởng tri Thiền án lửa... một người tưởng tri Thiền án gió... một người tưởng tri Thiền án xanh... một người tưởng tri Thiền án vàng... một người tưởng tri Thiền án đỏ... một người tưởng tri Thiền án trắng... một người tưởng tri Thiền án hư không... một người tưởng tri Thiền án thức, phía trên, phía dưới, bề ngang, không hai, vô lượng.

Này các Tỷ kheo, có mười Thiền án xứ này.

(Trích từ Kinh Tăng Chi – Phẩm 10 Pháp).

Quý vị tin chưa? Có trong kinh không? Có nha! Thiện Trang không giảng mấy điều lung tung ở ngoài, phải nghiên cứu cho kỹ rồi mới giảng chứ, đâu có liều mạng, mình giảng để mình tu mà. Cho nên quý vị yên tâm! Có hết trong kinh. Còn quý vị muốn coi dài hơn thì quý vị coi bộ kinh tiếp theo 10.26 của Kassina 2, [thì] rõ hơn, dài hơn nữa, [còn] Kinh này ngắn hơn. Mà Thiện Trang nói thật ra mình chỉ cần biết có trong kinh là được, chứ còn bây giờ mình đi lục hết trong kinh, đọc một hồi cũng không hiểu. Trong khi đó ngài Phật Âm đã viết ngắn lại cho mình hiểu rồi.

Thời nay để tu, Thiện Trang nói những cái đèn xanh, vàng, đỏ, trắng, đèn tròn tròn giống như vầy là tu được các màu. Hoặc là tu đất thì cũng được. Còn muốn tu về hư không, nước và lửa, thì quý vị có thể dùng tivi, hay màn ảnh máy vi tính, quý vị mở mở hình lên. Trên mạng Thiện Trang thấy nhiều video, hình ảnh về nước đẹp lắm, còn về hư không thì mình mở bầu trời, [muốn thu đề mục] lửa thì có kênh có lửa đó. Nếu quý vị không biết thì quý vị tìm trên Facebook Thiện Trang có đăng. Còn không thì Thiện Trang sẽ chọn lọc lại, tại vì Thiện Trang cũng muốn tìm những video nào cho đủ, video nào tốt nhất, sẽ chọn lọc lại để làm một số video đăng lên cho quý vị, để quý vị có thể dùng. Hoặc đăng nguồn lên cho quý vị tự tải về để dùng. Tùy thôi, có người tu thực tế, có người tu [theo] mấy cái đó cũng được, hoặc là những bức tranh cũng được, tùy mỗi người. Chúng ta tu làm sao có hiệu quả là được, hiện đại thì mình phải áp dụng chiêu hiện đại chứ. Bữa nay thỏa mãn rồi nha, hết thắc mắc là có trong kinh hay không có trong kinh, có hết nha!

Sẵn nói về Thiền chỉ thì nói thêm một bài kinh nữa: là các trạng thái tịch diệt của các tầng Thiền. Tại vì có người hỏi vô tầng Thiền nào thì như thế nào? Ngoài định nghĩa hôm bữa chúng ta học trong kinh rồi, chúng ta có học qua rồi, bây giờ bổ sung điều này để mình biết mình có vào tầng Thiền nào không. Và Thiện Trang nói đây chỉ là một cách để kiểm định, còn quý vị nói tả như thế nào, thì mấy người vô Thiền ra kể không giống nhau, bởi vì còn tùy trạng thái thế nào nữa. Nhưng điều quan trọng nhất là mình phải tự căn cứ vào Phật, chứ mình căn cứ vào điều [người khác nói], rồi nói mình đắc Thiền.

Ở bên Myanma nghe nói có chỗ đó, ai tới thiền, ra là ấn chứng đắc Thiền hết, nhiều người đắc Thiền lắm. Nhưng Sư Toại Khanh nói là chưa chắc. Cho nên điều đó thì mình không biết, mình phải tự mình biết, chứ không thể nào dựa vào người khác. Ví dụ như quý vị đắc Thiền, thì quý vị có thể có những trạng thái, ví dụ như biết chuyện gì trước đó hoặc là sau đó, tự nhiên thấy có một chút tiểu Thần thông. Tới Sơ thiền thì khó lắm, tới Nhị thiền thì rõ hơn. Sơ Thiền chỉ là ly dục, ly các pháp ác bất thiện, là mình hết sợ hãi, rồi tâm mình an lạc, được giải thoát một phần. Lúc mình đắc Thiền rồi thì không có tham, không có sân. Tất nhiên sau đó nếu gặp cảnh thì mất, nhưng ít nhất lúc đó được như vậy. Rồi rất sáng suốt v.v… được nhiều điều. Ở đây trạng thái Thiền là như thế nào, chúng ta học bài kinh của Phật:

Các Trạng Thái Tịch Diệt Của Các Tầng Thiền

Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Phật trú trong vườn trúc Ca lan đà, thành Vương Xá. Bấy giờ, Tôn giả A Nan ở một mình chỗ vắng, trong lúc thiền tịnh tư duy, suy nghĩ rằng: ‘Thế Tôn nói ba thọ: lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ; lại nói những gì thuộc về thọ thảy đều là khổ. Vậy điều này có nghĩa gì?’

Quý vị thấy không? Học kinh Phật có được lợi ích là thỉnh thoảng được ôn lại hết, toàn đạo giải thoát, không có nói lung tung [nào] chồng con... mệt lắm. Vô một hồi là nói: Ba thọ gồm có thọ lạc, thọ khổ và không lạc không khổ. Nhưng đức Phật nói bây giờ tất cả thọ này đều là khổ hết, tại sao lại nói vậy? [Những gì] thuộc về thọ là đều khổ, mặc dù nói là ba thọ, vậy là sao? Đây là một khái niệm, tại sao nói ba thọ là thọ lạc, thọ khổ và không khổ không lạc, mà cuối cùng nói những gì thuộc về thọ đều khổ hết, là sao? [Vậy] có mâu thuẫn hay không? [Ngài] suy nghĩ như vậy đó. Như vậy đây là một bài Triết học rất hay, và một bài rất quan trọng.

Suy nghĩ vậy rồi, sau khi từ thiền tịnh tỉnh giấc (thiền tịnh tỉnh giấc tức là hồi xưa ngồi ngủ, kiểu vậy. Ngồi hay thiền tịnh tỉnh giấc. Không biết chữ ´tịnh´ được dịch có đúng không? Hay là Thiền xong rồi xuất Thiền). Ngài A Nan đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật, rồi đứng lui qua một bên, bạch Phật:

Bạch Thế Tôn, lúc con một mình ở chỗ vắng, thiền tịnh tư duy, suy nghĩ rằng: ‘Như lời Thế Tôn nói ba thọ: lạc thọ, khổ thọ, không khổ không lạc thọ; lại nói những gì thuộc về thọ thảy đều là khổ. Vậy điều này có nghĩa gì?

Quý vị thấy không? Ở đây có không khổ không lạc, rồi cũng có vui, mà tại sao cuối cùng những gì thuộc về thọ thảy đều khổ, rốt ráo là khổ luôn. Đúc kết lại, ý nghĩa là như thế nào?

Đức Phật bảo ngài A Nan:

“Ta vì tất cả hành là vô thường, tất cả hành là pháp biến đổi, nên nói những gì thuộc về thọ đều là khổ. (Tóm lại tất cả điều gì thuộc về hành đều là Vô thường, đều là pháp biến đổi, cho nên cuối cùng rồi cũng khổ thôi. Tại vì quý vị vui một chút rồi cũng hết, biến đổi thành khổ thôi, không lạc không khổ rồi cuối cùng cũng khổ, Vô thường mà. Cho nên cuối cùng là khổ, đức Phật nói rốt ráo đều là khổ, là vậy). Lại nữa, A Nan, Ta vì các hành tuần tự tịch diệt, vì các hành tuần tự tĩnh chỉ, nên Ta nói tất cả thọ đều là khổ”.

Tức là ở đây thêm một lý do nữa, là tất cả các hành, những gì tuần tự tịch diệt (là từ từ diệt), và tuần tự tĩnh chỉ, nên Ta nói tất cả thọ đều là khổ. Ở đây mình cũng chả hiểu tịch diệt hay tĩnh chỉ gì hết, mình nghe tiếp.

Ngài A Nan bạch Phật: “Thế Tôn vì các hành tuần tự tịch diệt mà nói, là nghĩa thế nào?”

Đức Phật bảo ngài A Nan (quý vị chú ý đoạn này, đức Phật bảo ngài A Nan): “Khi nhập Sơ thiền, ngôn ngữ tịch diệt. Nhập Nhị thiền thì tầm tứ tịch diệt. Nhập Tam thiền, tâm hỷ tịch diệt. Nhập Tứ thiền, hơi thở ra vào tịch diệt. Nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng tịch diệt. Nhập Thức Vô Biên Xứ thì tưởng Không vô biên tịch diệt. Nhập Vô Sở Hữu Nhập Xứ, tưởng Thức vô biên xứ tịch diệt. Nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, tưởng Vô sở hữu xứ tịch diệt. Nhập Tưởng Thọ Diệt, tưởng và thọ tịch diệt. Đó gọi là các hành dần dần tịch diệt”.

Bản này dịch là tịch diệt, ở đây tự nhiên để vắng lặng, thì cũng được. Nhưng Thiện Trang thấy cũng rõ, nhưng cũng không, nên Thiện Trang cố tình để vậy. Bây giờ Thiện Trang sửa lại, thì quý vị sẽ hiểu hơn, có khi là tịch diệt, có khi người ta nói là vắng lặng.

Chúng ta đọc lại đoạn này. Để biết quý vị có vào Sơ thiền hay không, thì khi nhập Sơ thiền thì ngôn ngữ tịch diệt. Quý vị vô Sơ thiền thì tự nhiên quý vị không muốn nói nữa. Tức là lúc đầu vào Thiền thì dừng nói, lúc đó [không có] ngôn ngữ gì nữa, vì âm thanh là gai nhọn để nhập Sơ thiền mà, chướng ngại nhập Sơ thiền. Bây giờ ta đang vào Thiền, [thì] ngôn ngữ không có, dứt đường ngôn ngữ đó. Cho nên nói cao siêu, thực tế là mình vô Sơ thiền thì không nói. Khi xuất Thiền rồi, ra là đã lắm, tâm [an lạc] lắm, lúc đó mình chẳng muốn nói gì đâu. Nhưng khi ra rồi, một hồi là rớt xuống Vị đáo định, lúc đó cũng có thể nói ghê lắm, nếu cần nói thì nói hay lắm. Nhưng [vào] Sơ thiền là ngôn ngữ tịch diệt. Cho nên mình phải để ý, Sơ thiền là hết nói rồi đó, tịch diệt.

‘Nhập Nhị thiền thì Tầm Tứ tịch diệt’: Tầm Tứ là gì thì quý vị biết rồi, chúng ta đã học Tâm sở Tầm, Tâm sở Tứ rồi. Chúng ta đã lấy ví dụ về Tầm và Tứ trong A Tỳ Đàm (Vi Diệu Pháp). Tầm, Tứ là hai Tâm sở rất quan trọng. Quý vị còn nhớ không? Hay là quên rồi? Chắc là quên rồi! Lấy ví dụ con ong cho nhớ, con ong hướng tới bông hoa là Tầm, và vờn quanh bông hoa là Tứ, kiểu vậy.

Như vậy, khi [vào] Sơ thiền thì quý vị sẽ có cảnh, quý vị thấy điều này, thấy điều kia v.v… Ví dụ như chúng ta tu Biến xứ nước, thì chúng ta thấy nước tràn hết, đang chú ý vào nước, quan sát rất rõ nước. Nhưng vô tới Nhị thiền thì Tầm Tứ tịch diệt, là diệt luôn, không còn quan sát gì nữa. Nhưng quý vị muốn là [thấy], từ đó mới xuất Thần thông được. Chứ còn không, thì không có Thần thông. Cho nên tới đó là Tầm, Tứ tịch diệt. Quý vị coi lại Tâm sở Tầm và Tâm sở Tứ.

‘Nhập Tam thiền, tâm hỷ tịch diệt’: tức là nhập Tam thiền thì lúc đó không còn thấy tâm hỉ, tức là tâm vui không còn nữa.

‘Nhập Tứ thiền, hơi thở ra vào tịch diệt’: người nhập Tứ thiền là hết hơi thở rồi, không có thở ra thở vào nữa, như người chết luôn. Tưởng chết nhưng không phải chết, hay lắm. Cho nên nhập Tứ thiền là nhập được lâu lắm. Tứ thiền là một vấn đề rất khó.

Sau Tứ thiền thì có bốn Tứ không nữa. ‘Nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng tịch diệt’: lúc đó mình suy nghĩ, tưởng về Sắc là không còn nữa, hình tướng không còn.

‘Nhập Thức Vô Biên Xứ, thì tưởng Không vô biên tịch diệt’: quý vị phải hiểu Không vô biên là gì. Tức là thấy toàn là không, đâu đâu cũng là không hết, mà lúc đó cũng tịch diệt luôn, thì mới vô Thức Vô Biên Xứ.

‘Nhập Vô Sở Hữu Nhập Xứ, tưởng Thức vô Biên xứ tịch diệt’: lúc đó Thức vô Biên xứ là tầng dưới tịch diệt.

‘Nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, tưởng Vô sở Hữu xứ tịch diệt’: cũng vậy, tầng dưới tịch diệt.

‘Nhập Tưởng Thọ Diệt, thì tưởng và thọ tịch diệt’: lúc đó tưởng và thọ cũng không còn nữa. Sắc, Thọ Tưởng, Hành Thức, thì Tưởng và Thọ cũng hết. Đó gọi là các hành dần dần tịch diệt.

Cho nên có người hỏi là: “Từ nhập tầng này thì mình có thể vượt lên các tầng Thiền khác không?” Căn cứ vào đây và căn cứ trong kinh, thì chúng ta thấy đức Phật và các Tôn giả cũng là nhập từng tầng Thiền một, cứ lên rồi xuống, xuống rồi lại lên, chứ không nhảy cóc. Chúng ta thấy điều này, lý do là theo đây.

Ngài A Nan bạch Phật: “Thế Tôn vì các hành tuần tự tĩnh chỉ mà nói, là nghĩa thế nào?” (Đó là tịch diệt, còn tĩnh chỉ nữa, thì cũng tương tự như vậy thôi).

Đức Phật bảo ngài A Nan: “Khi nhập Sơ thiền, ngôn ngữ tĩnh chỉ (tức là đổi với ở trên thôi. Ở trên là chữ tịch diệt, dưới đây là tĩnh chỉ). Nhập Nhị thiền thì tầm tứ tĩnh chỉ. Nhập Tam thiền, tâm hỷ tĩnh chỉ. Nhập Tứ thiền, hơi thở ra vào tĩnh chỉ. Nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng tĩnh chỉ. Nhập Thức Vô Biên Xứ thì tưởng Không vô Biên xứ tĩnh chỉ. Nhập Vô Sở Hữu Nhập Xứ, tưởng Thức vô Biên xứ tĩnh chỉ. Nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, tưởng Vô sở Hữu xứ tĩnh chỉ. Nhập Tưởng Thọ Diệt, tưởng và thọ tĩnh chỉ. Đó gọi là các hành tuần tự tĩnh chỉ”.

Nói tóm lại là giống như trên, chỉ đổi chữ thôi. Mình chỉ cần biết chỗ đó, để khi nào tu thì quý vị kiểm chứng. Chứ không cần học quá ghê gớm, gọi là mọt sách đâu, mình chỉ cần biết như vậy là được.

Ngài A Nan bạch Phật: “Bạch Thế Tôn, có phải đó gọi là các hành tuần tự tĩnh chỉ?”

Đức Phật bảo ngài A Nan: “Lại có sự tĩnh chỉ thù thắng, tĩnh chỉ kỳ đặc, tĩnh chỉ tối thượng, tĩnh chỉ vô thượng. Sự tĩnh chỉ như vậy, đối với những sự tĩnh chỉ khác, không gì hơn được”. Tức là như vậy vẫn chưa, còn có một tĩnh chỉ hơn nữa.

Ngài A Nan bạch đức Phật: “Bạch Thế Tôn, những gì là tĩnh chỉ thù thắng, tĩnh chỉ kỳ đặc, tĩnh chỉ tối thượng, tĩnh chỉ vô thượng. Sự tĩnh chỉ như vậy, đối với những sự tĩnh chỉ khác, không gì hơn được?” Kinh A Hàm, Kinh Nikaya, hay lặp nội dung lắm. Thực ra nội dung lặp [lại] thì chúng ta nghe ngán, nhưng nhắc cho mình nhớ.

Đức Phật bảo A Nan: “Đối với tham dục, mà tâm ly nhiễm, giải thoát; với sân nhuế, mà tâm ly nhiễm, giải thoát, đó gọi là tĩnh chỉ thù thắng, tĩnh chỉ kỳ đặc, tĩnh chỉ tối thượng, tĩnh chỉ vô thượng. Sự tĩnh chỉ như vậy, đối với những sự tĩnh chỉ khác, không gì hơn được”.

Nói tóm lại mình tu làm sao một hồi hết tham dục, hết ly nhiễm, giải thoát, rồi hết sân, thì đó là thành công.

Đức Phật nói kinh này xong, Tôn giả A Nan nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh 473. Chỉ Tức Kinh Tạp A Hàm).

Quý vị có nghe nổi không? Những kiến thức này sâu xa quá. Thật ra mình cứ nghe vậy, tại vì có nhiều người tu cao, có người tu thấp. Nhưng quý vị nhớ, nếu quý vị chưa vào Sơ thiền, thì quý vị cứ canh Sơ thiền, Nhị thiền thôi. Quan trọng là Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, quý vị coi ba [tầng] Thiền đó. Ở đây Thiện Trang làm bảng tổng kết rồi, không có gì dài ghê gớm lắm.

Bảng Tóm Tắt Kinh 473. Chỉ Tức Kinh Tạp A Hàm

Tóm lại, nếu nhập tầng thiền thứ nhất là Sơ thiền, thì quý vị sẽ tịch diệt hay tĩnh chỉ được về ngôn ngữ. Nhị thiền thì [tịch diệt hay tĩnh chỉ] về Tầm, Tứ. Tam thiền thì [tịch diệt hay tĩnh chỉ] về Tâm hỉ. Tứ thiền thì [tịch diệt hay tĩnh chỉ] về hơi thở, hơi thở ra vào hết, tĩnh chỉ, tịch diệt là dừng luôn. Tĩnh chỉ là nhẹ nhàng lại, là dừng.

Rồi Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, và Thọ Tưởng Diệt (là Diệt tận định của A la hán), thì có những [tưởng] tương tự, gồm có: Sắc tưởng, tưởng Không vô biên, tưởng Thức vô biên (mình nhớ tầng dưới thôi), tưởng Vô sở Hữu xứ, và cuối cùng là Thọ Tưởng diệt là định của A la hán. Thậm chí trong Luận Đại Tỳ Bà Sa nói là có một số Tam quả A na hàm, có thể nhập được định này, thì thọ và tưởng diệt, tịch diệt hoặc là tĩnh chỉ.

Rất rõ ràng, chúng ta học có kiến thức, có kinh điển căn cứ, không học lung tung lang tang. Cho nên ai tu tới đâu thì cứ căn cứ vào đó mà dùng. Thiện Trang chỉ cung cấp đầy đủ vậy thôi, còn tùy vào công phu của quý vị, có thể lúc này mới nhắm tới Sơ thiền, thì quý vị chỉ quan tâm tới Sơ thiền thôi. Nhưng đến lúc nào đó quý vị nhắm tới Tứ thiền rồi, thì quý vị có thể coi, cũng có tài liệu cho quý vị. Còn nếu ai không hiểu, không chắc, thì cứ tra trong kinh, Thiện Trang nói theo kinh, chứ đâu có giảng theo ý của Thiện Trang đâu.

Bữa nay giới thiệu đề mục tiếp theo là Tùy niệm thiên, tức là mục C trong 40 đề mục, để cho hết luôn. Ví dụ như Tịnh Độ, Thiện Trang nói chúng ta đang căn cứ tu theo pháp quán thứ 14 trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, quý vị thấy gồm có các pháp quán, tu Lục niệm là: Niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Giới, niệm Thí, niệm Thiên. Vậy bây giờ mình có biết niệm Thiên là thế nào [không]? Bây giờ đảm bảo hỏi nhiều đồng tu, nhiều người không biết niệm Thiên là như thế nào. Bắt đầu kêu: Niệm Thiên là niệm vua trời Đao Lợi v.v… kiểu vậy đó. Có phải đúng như vậy không? Chúng ta sẽ học bài Tùy Niệm Thiên cho đủ Lục niệm.

C6. Tùy niệm Thiên (theo Luận Thanh Tịnh Đạo):

1. Định nghĩa: Tùy niệm Thiên là sự niệm tưởng có cảm hứng từ công hạnh các vị trời sánh với công hạnh của mình; Suy xét tín, giới, văn, thí, tuệ của mình và của chư Thiên làm bằng chứng.

Theo định nghĩa này là mình biết sự học của nhiều đồng tu là sai rồi đúng không? Cứ tưởng niệm Thiên là vua trời Đế Thích, đặc biệt Thiện Trang nghe trong Tịnh Độ, có người giảng như thế đó. Cho nên có khi mình tưởng niệm chư Thiên là niệm mấy danh hiệu [như] vua trời Đế Thích v.v… Không phải!

Ở đây định nghĩa là sự niệm tưởng có cảm hứng từ công hạnh các vị trời sánh với công hạnh của mình. Tức là mình coi công hạnh của mình có giống công hạnh của vị trời hay không? Xét về năm mặt, là: Tín, Giới, Văn, Thí, Tuệ. Quý vị biết Tín, Giới, Văn, Thí, Tuệ là gì không? Là Ngũ căn, Ngũ lực… (là Thất thánh tài). Chúng ta đa số học rồi, mình coi thử niềm tin của mình là Tín căn, rồi Tinh tấn căn, còn đây là Giới. Đây thuộc về năm điều trong Thất thánh tài: [Tín], Giới, Văn, Thí, Tuệ. Mình coi Tín (là niềm tin của mình), coi Giới của mình so với chư Thiên có giống không? Mình so khả năng học pháp của mình, học rộng nghe nhiều gọi là đa văn. Rồi quý vị coi thử bố thí của mình có được giống chư Thiên không? Trí tuệ của mình có giống không? Giống đây là giống nhân của họ, họ được sanh về đó. Vì sao thì ở đoạn sau có nói. Và chư Thiên làm bằng chứng.