Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

Bài Kệ 11

Luận ghi: Loạn tâm, là tâm khác với [được nói] ở đây. Vô tâm, là [khi] nhập Vô tưởng định và Diệt tận định. Đẳng, nói rõ ràng [trạng thái] có tâm mà không loạn. [Tâm thay đổi] tương tự liên tục thì nói là theo dòng. Thiện và bất thiện thì gọi là tịnh và bất tịnh. Vì đơn giản bớt các loại [trạng thái tâm] tương tự liên tục, vì thế lại nói là do Đại chủng (Tứ đại) tạo ra.

Thiện Trang lỡ soạn rồi nên xin phép chia sẻ thêm đoạn này, đó là “Làm Chủ Các Căn”. Đoạn này Thiện Trang thấy hay quá, nên đưa vào nguyên đoạn kinh trích trong Kinh A Hàm và Kinh Nikaya.

Làm Chủ Các Căn

Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật trú tại nước Xá Vệ, trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói với các Tỳ kheo: “Chẳng thà cứ thường hay ngủ nhiều, chứ đừng trong khi thức mà tư duy loạn tưởng, để rồi thân hoại mạng chung sanh vào nẻo dữ”.

Quý vị nhớ nha! Đức Phật nói là chẳng thà ngủ nhiều đi, chứ đừng thức mà nghĩ tư duy loạn tưởng, để rồi thân hoại mạng chung sanh vào nẻo dữ. Điều này nói cũng vui, xưa nay mình tưởng ngủ là ghê lắm, nhưng không, đức Phật nói ngủ thì tốt hơn tư duy loạn tưởng.

Như có cô đồng tu đó tội lắm, suốt ngày cổ phiền não, tìm [Thiện Trang] than, chưa chuyển nhà, chồng mới tính nói chuyển nhà thôi, là bắt đầu [kêu]: Thầy ơi làm sao, thế này thế kia... Rồi suốt ngày con đi học cũng lo cho con, con nhập học rồi, đi kiếm nhà trọ cũng lo [lắng]. Tâm như vậy là tư duy loạn tưởng. Thì ở đây đức Phật nói luôn: chẳng thà ngủ nhiều, chứ đừng thức mà tư duy loạn tưởng, nghĩ xấu, nghĩ lung tung lang tang. Mai mốt chết sanh vào nẻo dữ, tức là ba đường ác. Chưa đâu, đức Phật nói đã hơn nữa:

“Chẳng thà để cho dùi sắt, đang rực cháy ịn vào mắt, chứ không để nhìn sắc mà nổi lên loạn tưởng. (Tức là bây giờ mắt nhìn vào sắc thì loạn tưởng, như nhìn thấy người ta đẹp v.v… thì đức Phật nói là thà để cho dùi sắt ịn vào mắt). Tỳ kheo khởi tưởng như vậy bị bại hoại bởi thức (Thức gồm: [sự biết của] mắt, tai mũi… đây là Thiện Trang trích một đoạn thôi). Tỳ kheo bị hủy hoại bởi thức sẽ rơi vào ba nẻo dữ Địa ngục, Súc sanh, Ngạ quỷ. Điều ta muốn nói là như vậy. (Cho nên là thôi đừng có nghĩ, thà ngủ đi còn hơn, thà hủy hoại các căn còn hơn như vậy).

“Người kia chẳng thà cứ thường hay ngủ, chứ đừng khi thức mà tư duy loạn tưởng. Thà lấy dùi bén đâm vào lỗ tai cho nó hư hoại, chứ không thể để vì nghe tiếng mà nổi lên loạn tưởng. Tỳ kheo nổi lên loạn tưởng sẽ bị bại hoại bởi thức.

Nhiều người nói sao đức Phật cực đoan thế? Không phải đâu! Quý vị không hiểu. Tức là mình ngủ nhiều còn đỡ hơn nghĩ lung tung, [thì] mình sẽ đọa vào đường ác. Quý vị ngủ nhiều, một hồi rồi cũng tỉnh táo, quý vị sẽ giữ được thân người ở đời sau. Còn chạy theo Sắc trần, Thanh trần, tức là những âm thanh, hình sắc, sắc dục, v.v... chạy theo rồi nghĩ lung tung lang tang, thì mai mốt đọa lạc.

Cho nên bây giờ mấy người trẻ mà thủ dâm, tưởng tượng cho lắm vô, rồi chơi game đúng không, [đều] là loạn tưởng đó. [Nên] ai mà mê game, thì nhớ giùm đoạn kinh này nha. Loạn tưởng đi, Sáu căn tiếp xúc với Sáu trần, thì mai mốt vô trong đường ác. Đây là đức Phật nói, không phải Thiện Trang nói. Thiện Trang bôi đậm đoạn này:

“Chẳng thà cứ thường xuyên ngủ, chứ đừng để khi thức mà tư duy loạn tưởng. Chẳng thà lấy kìm nóng làm hư hoại mũi, chứ đừng vì ngửi mùi mà khởi lên loạn tưởng. Tỳ kheo nổi lên toạn tưởng thì bị huỷ hoại bởi thức. Do bị hoại bởi thức mà rơi vào ba nẻo dữ Địa ngục, Súc sanh, Ngạ quỷ.

(Trích từ Kinh Số 6 Phẩm Phi Thường thứ 51 Kinh Tăng Nhất A Hàm)

Đoạn này nếu tham cứu ở Kinh Nikaya thì hay hơn, Kinh Nikaya có đoạn giải quyết rốt ráo hơn chỗ này nữa, tức là gần giống vậy, [nhưng] dài hơn. Tương ưng với Kinh Hỏa Dụ, tức là nằm ở [phần] Tương Ưng Sáu Xứ Kinh Tương Ưng Bộ của tạng Nikaya. Thiện Trang xin đọc những trích đoạn thôi, quý vị có thể tìm những bộ Kinh này để đọc cho đầy đủ.

Nhưng này các Tỷ kheo, khi một người chấp giữ sự ngọt ngào của cảnh sắc, dán tâm vào đấy với sự chấp chặt các chi tiết ngọt ngào thì nếu trong thời điểm ấy, đương sự mệnh chung thì người ấy sẽ thác sanh vào một trong hai sanh thứ này: “Địa ngục hay Bàng sinh”.

Quý vị nghe cho kỹ nha! Ai mà ham cảnh sắc ngọt ngào, thích cảnh đẹp, v.v… hoặc ham sắc, nếu chấp chặt vô, thì lúc chết [sẽ bị] như vậy. Có nghĩa là khi ra đi, quý vị ham mấy cảnh nhà cửa đẹp, buông không nổi mấy cảnh sắc đó, thì chết sẽ đi về Địa ngục hay Bàng sinh. Bàng sinh tức là loài súc sanh đi ngang. [Cho nên] cẩn thận nha! Điều này nguy hiểm!

……. ([Dấu] chấm chấm chấm là đoạn này không trích), trích tiếp:

Này các Tỳ kheo, tốt hơn nên để cho Nhãn căn, Nhĩ căn, Tỷ căn, Thiệt căn, Thân căn (tức Sáu căn) bị huỷ hoại với một que sắt nung đỏ, hừng cháy rực cháy, cháy lửa ngọn, vì lúc ấy các ngươi không chấp thủ chi tiết và tổng thể đối với các sắc do Nhãn căn tiếp nhận, các âm thanh do Nhĩ căn tiếp nhận, các mùi do Tỷ căn tiếp nhận, các vị do Thiệt căn tiếp nhận, các xúc do Thân căn tiếp nhận. …

Này các Tỷ kheo, do thấy sự nguy hiểm này, Ta nói rằng tốt hơn nên nằm ngủ, (ở đây đức Phật đã giải thích luôn, cho nên Kinh này hay hơn, Thiện Trang nói phải đối chiếu hai tạng lại thì coi mới hay), vì dù sao giấc ngủ không có gì là hại cho chúng sanh. Nó không để lại hậu quả gì, nhiều lắm cũng chỉ là một sự mông muội. Trong giấc ngủ, kẻ phàm phu không bị tà tư duy chi phối để làm các đại tội như chia rẽ Tăng chúng.

Ở trên đã nói năm tội rồi, ở đây nói thêm một tội nữa, là tội chia rẽ Tăng chúng. Đức Phật nói thà ngủ đi còn tốt hơn. Cho nên ở đây ai ham ngủ thì thấy đoạn này, hôm nay có chỗ chữa cháy rồi, ngủ còn tốt hơn nghĩ lung tung, đi tạo nghiệp. Quý vị thấy không! Nhưng may quá, mình không có ham ngủ. Nhưng nếu vậy thì Phật giáo nhàm chán lắm, phải đoạn sau này, Thiện Trang thích đoạn sau này.

…

Thay vì nằm ngủ, ta hãy tâm niệm như sau (tức là ở đây đức Phật đưa ra giải pháp, chứ gì mà đốt hủy các căn [nghe] ghê quá, điều đó tiêu cực quá. Không! Đoạn này [Phật] giải quyết không tiêu cực): “Ý căn này là vô thường. Các pháp là vô thường, Ý thức là vô thường, ý xúc là vô thường. Bất cứ cảm thọ nào có từ ý xúc, dù là lạc thọ, khổ thọ, hay xả thọ cũng đều là vô thường. (Tức là tóm lại niệm vô thường giùm cho Thiện Trang. Đức Phật nói về Vô thường, tất cả là vô thường.)

Bất cứ cảm thọ nào có từ nhãn xúc… vị ấy nhàm chán đối với cảm thọ ấy, (tức là bây giờ các căn mình tiếp xúc với điều gì, thì mình cũng thấy đó là vô thường giùm, rồi nhàm chán đối với cảm thọ đó)… nhàm chán đối với ý, nhàm chán đối với các pháp….

Do nhàm chán ấy, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát.

Trong đoạn này không nói rõ quả A la hán, nhưng đức Phật nói là phạm hạnh đã thành v.v… Tóm lại nếu như thường xuyên tu như vậy, thì quý vị đắc A la hán. Cho nên đơn giản lắm, thay vì mê trong đó, [thì] bây giờ tỉnh lại giùm chút. Tức là mình vẫn [tỉnh], còn không tỉnh [được] thì thôi, mệt quá thì đi ngủ đi, ngủ cũng đỡ hơn là tạo nghiệp. Nên Thiện Trang thương cho những người suốt ngày phiền não. Phiền não nhiều tội lắm, đó là tự mình mở cửa đi vào con đường sanh tử (Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh) đó, nhớ nha!

Cho nên nghĩ gì thì nghĩ, đừng nghĩ loạn tưởng, hãy dành thời gian nghĩ Phật, nghĩ Pháp, nghĩ Tăng đi. Học Phật pháp bao nhiêu năm rồi, mà căn lành yếu kém quá, nên toàn nghĩ thế gian thôi, không nghĩ được thế gian vô thường, không thấy được đời này là giả tạo. Cứ nghĩ hoài, nghĩ để làm gì? Mình cứ việc đến thì làm. Ở đây chúng ta không phải là buông xuôi, đức Phật không có bảo là buông xuôi, mà mình buông là buông trong tâm. Tức là việc đến thì vẫn làm, trách nhiệm việc của mình [thì] mình cứ làm, nhưng làm với sự giác ngộ, tỉnh giác, và biết thế gian này là giả tạm. Ta giống như người sẵn sàng đi làm tạm thôi, nhà ta ở nơi khác, ta xách vali ta đi về. Ai tu [nguyện vãng sanh] Tây Phương Cực Lạc, thì về Tây Phương Cực Lạc. Còn ai tu chánh niệm, thì chánh niệm rõ ràng. [Nếu] thường trực như vậy, tu như vậy thì được.

Còn quý vị lo lắng thì chứng tỏ quý vị đắm vào đó rồi, mà đắm vào đó là tạo nghiệp đó. Trong [Kinh Hỏa Dụ] và [Kinh Tương Ưng Bộ của tạng Nikaya], hai bộ Kinh đó chúng ta cứ đối chiếu với nhau, mạng chung là đọa liền.

Cho nên ai mà mỗi lần sân, si lên, hay nghĩ lung tung lang tang mấy chuyện con cái, vợ chồng, v.v… thì quý vị nói: “Tôi đang mở cửa Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh cho chính tôi”. Đó gọi là Đạo duyên. [Quý vị] nhớ Đạo duyên trong 24 duyên chưa? Và đó cũng là Vật thực duyên đấy. Mình đang [dùng] Tư niệm thực, Xúc thực đó, nhớ chưa? Nhớ rồi thì áp dụng giùm nha! Học bấy nhiêu đó, ai ôm được 23 duyên, mai mốt học thêm một duyên là Quyền duyên nữa, thì đủ 24 duyên. 24 duyên đó mà tu được là xong, đơn giản lắm! Còn nếu ai giỏi thì học bộ Kinh Kim Cang, một câu thôi [là] đúc kết được cả Kinh Kim Cang Bát Nhã: “Nhất thiết pháp, vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”. Đó là đại Kinh Kim Cang Bát Nhã, còn Kinh Kim Cang rút gọn thì chỉ cần nhớ:

“Nhất thiết hữu vi pháp.

Như mộng, huyễn, bào, ảnh

Như lộ diệc như điện

Ưng tác như thị quán”.

Tức là tất cả pháp Hữu vi; Như mộng, như ảo, như bọt, như bóng; Giống như sương, cũng như tia chớp; Nên quán sát như thế. Thực ra là nói gom lại có bấy nhiêu đó, nhưng mình quán không nổi, thì đức Phật chia ra. Đức Phật có phương tiện, đối với người này thì nói ngắn, đối với người kia thì nói dài. Cho nên mới [có] Tam tạng kinh điển nhiều vậy, là vì đối trị những căn cơ khác nhau.

Và Thiện Trang đã chia sẻ từ bài đầu, là tạng A Tỳ Đàm này để dành cho tốt hết. Tức là quý vị [thuộc] căn cơ nào, [thì] quý vị học theo A Tỳ Đàm [cũng] đều thành tựu được. Bởi vì sao? Vì đó là một lộ trình, giống như quý vị đi học đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12, thì chắc chắn tốt nghiệp Trung học Phổ thông. Còn mấy bộ kinh khác, thì thông thường giống như là chen lớp. Quý vị đang ở trình độ cao lớp 7, [thì] vô học từ lớp 7 đi, không cần phải học từ lớp 1 nữa. Quý vị ở trình độ cao nữa, thì vô Bát nhã luôn. Vô lớp 12 học luôn đi, thi đậu tốt nghiệp luôn. Nhưng căn cơ quý vị phải cao, còn căn cơ dở thì học từ đầu cho đầy đủ.

Vì vậy những bộ Duy Thức như Luận Câu Xá này, hoặc là A Tỳ Đàm, v.v… những bộ đó là cung cấp kiến thức từ đầu đến cuối, cứ từ từ, từ từ tiến, giống như học từ lớp 1. Và học một cách đầy đủ trọn vẹn giáo pháp của đức Phật, theo một lộ trình rõ ràng, như từ lớp 1 tới lớp 12. [Lộ trình này] hơi chậm, cho nên có nhiều người lười, học hoài mà không thấy tới đâu hết. Nhưng đó là tại vì mình học từ lớp 1 tới lớp 12, thì phải chậm như vậy thôi. Còn nếu mình học chen lớp thì nhanh.

Nhưng đôi khi chen lớp vô, ví dụ như đứa con giỏi lắm, [mình] dạy nó vô lớp 12, một hồi bảng cửu chương không xài được. Tính tích phân, ấn máy tính, tính dữ lắm, khí thế lắm. Một hồi ra hai tích phân, kết quả [vế này] bằng 3, vế kia bằng 6, rồi đến phép cộng thì nó lấy máy tính bấm 3 + 6 =. Trường hợp này hồi xưa Thiện Trang đi dạy nên Thiện Trang biết, có những người học trò như vậy. Thiện Trang mới hỏi: “Ủa chứ học không thuộc bảng cửu chương à? Không biết cộng trừ à?” Nó kêu: “Quên rồi thầy ơi, hồi nhỏ học cái này, không biết thầy cô dạy kiểu gì mà em không nhớ [nên] không biết cộng. 3 + 6 không biết bằng bao nhiêu, [nên] em phải bấm máy tính thôi”.

Vậy thì thôi chứ! Có nghĩa là quý vị học mà không có nền tảng, thì không được. Vậy thì học lớp 12 cho đến [khi] tốt nghiệp như vậy, thì đâu có được. Cho nên cuối cùng bằng tốt nghiệp 12 là bằng không có thực chất, không xài được. Mình học Phật pháp giống như là thuộc bảng cửu chương đó quý vị. Ra ngoài chợ, 3 + 6 bằng bao nhiêu, không lẽ bây giờ mình lấy điện thoại, mở máy tính bấm 3 + 6. Ta phải biết 3 + 6 = 9 ngay, và 3 x 6 = 18 ngay.

Học Phật pháp đến nỗi nhuần nhuyễn như vậy đó, thì khi gặp chuyện gì là Phật pháp ra ngay, giống như học bảng cửu chương vậy đó. Phải học như vậy! Chứ còn mình học kiểu gì, mà khi gặp chuyện là quên hết. Quên thì Thiện Trang cho là kém đi, quên một chút cũng được, [nhưng] lát sau phải nhớ. Còn một hồi sau nói chuyện, rồi người ta nhắc cho cũng không nhớ nữa. Có những đồng tu Thiện Trang nói: “Đời vô thường, thôi kệ họ đi!”. Vậy mà cũng không chịu, rồi thế này, thế kia, v.v… Đó là mình phiền não quá lớn rồi, đến nỗi người ta nhắc luôn mà cũng không nhớ nữa. Tức là có người nhắc cho bảng cửu chương, mà mình cũng không nhớ luôn. Học như vậy thì thôi chứ, đời này chắc kết duyên với Phật pháp, còn chìm đắm trong luân hồi tiếp thôi, chứ không có đường nào ra khỏi, khó lắm!

Bởi vì mình học không vô tâm (vô tâm tức là vào tâm, là ngôn ngữ của Miền Nam), mình [học] phải nhập vào tâm. Giống như Phật pháp, đặc biệt là quán niệm Vô thường, quý vị nhớ được như vậy. Niệm Phật cũng vậy, niệm Phật đến [nỗi] đụng chuyện gì cũng ra niệm Phật. Không biết quý vị thế nào, chứ Thiện Trang thấy dễ lắm, khi tâm mình thanh tịnh rồi, thì Phật hiệu muốn niệm dễ ợt. Còn khi tâm mình lao chao rồi, thì niệm hét bể cổ họng cũng không vô. Cho nên cứ giữ được tâm, [quán niệm] Vô thường, các pháp sanh diệt v.v… thì nhẹ nhàng, hoan hỉ lắm. Lúc đó tu dễ lắm quý vị, Thiện Trang thấy tu từ đó dễ dàng, đâu có khó đâu. Còn hồi xưa mình không biết, mình cứ ráng gào lên, rồi cuối cùng cũng đâu có [vô được].

Quý vị coi đi, trong đời này Thiện Trang chứng kiến bao nhiêu người nhập thất rồi. Những người tu Tịnh Độ nhập thất ba năm rồi đó, mấy năm mấy tháng cũng chứng kiến rồi, riêng Thiện Trang chứng kiến chưa thấy ai thành công. Còn nghe nói thì có, mình không có đủ phước [nên] mình không thấy. Nhưng mấy người nhập thất, đa số nhập mấy tháng là bắt đầu ngán rồi quý vị. Đáng lẽ nhập thất là phải thanh tịnh, [nhưng] niệm một hồi [ngán]. Tức là một câu Phật hiệu niệm tới cùng, họ niệm không nổi. Tu Thiền chỉ không [thôi], không được, chưa biết tu.

Bây giờ chúng ta tu, ta học pháp là quán, rồi cộng với quý vị tu Tịnh Độ thì niệm Phật, còn người nào tu Thiền thì thiền. Quý vị muốn tu môn nào thì tu. Ở đây Thiện Trang giảng môn này, thì Thiện Trang cố gắng đứng ở vị trí trung gian, để Thiện Trang không bị Tri kiến Môn hộ. Quý vị đừng nghĩ Thiện Trang tu Tịnh Độ, rồi ép quý vị tu Tịnh Độ. Không! Quý vị muốn tu môn nào thì tu, tu môn nào cũng được, Thiện Trang đều tán thán hoan hỉ, muốn tu Nam truyền, Bắc truyền, môn nào cũng được. Quý vị nghe Thiện Trang, thấy điều nào hợp lý thì nghe, điều nào không hợp lý thì bỏ qua, coi như ông thầy đó nói gì kệ ổng, nói vậy cho khỏe!

Chứ không rồi nói [Thiện Trang] nhồi sọ, áp đặt quý vị. Không! Thiện Trang không có tư tưởng như thế, thoải mái lắm. Bây giờ ai muốn tu thế nào thì tu, ai muốn nghe thì nghe, ai không muốn nghe thì [cũng] không sao, chúng ta chỉ là cùng nhau đi học. Và Thiện Trang nói rõ ràng: ai chứng ngộ thì đều xác định đức Phật là thầy. Thiện Trang cũng chỉ là đồng học với quý vị. Bao giờ quý vị chứng đi thì là như vậy, không có thầy, chỉ là đồng học thôi.

[Quý vị có] nhớ câu chuyện Tỳ kheo Mã Thắng độ ngài Xá Lợi Phất [không]? Lần đầu tiên thì ngài Xá Lợi Phất hỏi thầy của ngài là ai? Nhưng sau khi ngài Xá Lợi Phất chứng được Sơ quả rồi, thì ngài Xá Lợi Phất hỏi là: “Thầy của chúng ta ở đâu?”. Từ đó rõ ràng, tức là ngài xác định thầy của mình là đức Phật, chỉ có Phật là thầy.

Bây giờ chúng ta trở lại với kinh văn. Như vậy đoạn này rõ ràng rồi, bữa nay mình biết, là mệt quá thì thà đi ngủ, còn hơn là nghĩ lung tung. Khi nào nghĩ lung tung, phiền não quá, [thì] đi ngủ cũng là một cách giải quyết. Còn bao giờ tư niệm Vô thường được thì tốt hơn, đừng có ngủ, đấy là tốt hơn. Và điều này thì mới được giải thoát.

Hôm bữa chúng ta đã tới đây, bây giờ chúng ta giải thích.

毘婆沙說：造是因義，謂作生等五種因故。顯立名因，故言由此。無表雖以色業為性如有表業，而非表示令他了知，故名無表。說者顯此是師宗言，略說表業及定所生善不善色名為無表。

Tỳ Bà Sa thuyết: Tạo thị nhân nghĩa, vị tác sanh đẳng ngũ chủng nhân cố. Hiển lập danh nhân, cố ngôn do thử. Vô biểu tuy dĩ sắc nghiệp vi tánh như hữu biểu nghiệp, nhi phi biểu thị linh tha liễu tri, cố danh Vô biểu. Thuyết giả hiển thử thị sư tông ngôn, lược thuyết biểu nghiệp cập định sở sanh thiện bất thiện sắc danh vô biểu.

Giải:

#Tỳ Bà Sa thuyết: tức là Luận sư Tỳ Bà Sa, hoặc là Sư Tỳ Bà Sa nói cũng được. Mình có thể ghi Luận sư cũng được, Luận sư tức là người tạo Luận Tỳ Bà Sa nói:

#Tạo thị nhân nghĩa: tạo là ý nghĩa của nhân, ngôn ngữ tiếng Việt mà chúng ta nói như vậy thì hơi khó hiểu. Chữ tạo có nghĩa là nhân, thêm chữ ‘có’ cho dễ hiểu hơn.

#Vị tác sanh đẳng ngũ chủng nhân cố: nên làm sinh ra nhân của 5 loại [Cảnh]. #5 loại Cảnh: cảnh đối với mắt là Sắc trần, cảnh đối với tai là âm thanh, cảnh của mũi là mùi hương, cảnh đối với lưỡi là vị (như vị ngọt, đắng v.v... ), cảnh đối với thân là những [cảm giác] lạnh, nóng, dễ chịu hay khó chịu v.v... Đó gọi là Cảnh.

#Hiển lập danh nhân: hiển bày nguyên nhân của [sự] lặp tên. Lặp tên tức là tại sao mình gọi các tên. Là do từ các Cảnh này [mà] gọi.

#Cố ngôn do thử: nên nói là do đó. Tức là ở đoạn trên, vì hôm bữa mình học giữa chừng, nên quý vị khó hiểu.

#Vô biểu tuy dĩ sắc nghiệp vi tánh như hữu biểu nghiệp: tuy Vô biểu [sắc] lấy Sắc nghiệp làm tánh như có sự biểu hiện của Sắc nghiệp.

Đoạn này hôm bữa hình như [Thiện Trang] giảng rồi, nhưng chắc là quý vị quên rồi. Vô biểu sắc là những [gì] mình không thấy được. Ví dụ chúng ta nghe âm thanh, thì không phải chỉ có tai này không [thôi], mà có những có vấn đề ở bên trong. Cho nên có người thì tai thính, có người thì nghe không thính lắm. Đó là do Vô biểu sắc ở bên trong. Vô biểu sắc là những thành phần nhỏ nào đó, [như] dây thần kinh hay màng nhĩ, v.v... những gì mà mình không thấy được.

Nhưng [những gì] biểu [hiện] ra bên ngoài, thì thật ra là biểu [hiện] của nghiệp. Mình có phước báo, mình có tu những gì ở đời trước, ví dụ như cúng dường cho chùa chiếc chuông, để đánh [chuông], cho nên bây giờ tai của mình được thính. Rồi mình cúng dường dầu để thắp sáng đèn cho Phật, cho nên mắt của mình sáng. Mặc dù nhìn mắt của hai bên giống nhau, thậm chí nhìn mắt của người ta đẹp hơn mình, nhưng mắt của người ta mờ, bị cận. Đó đều là do nghiệp của đời trước. Không phải tự nhiên đâu quý vị, khiến như vậy đó, nghiệp chiêu cảm nên bị cận. Chứ có người đâu có bị cận đâu.

Như Thiện Trang đâu có bị cận đâu. Thiện Trang làm việc trên máy tính dữ lắm, từ bao nhiêu năm nay rồi, mà đâu có bị cận. Không biết sau này có bị không, chứ hiện tại thì không bị. Tức là mình không có bị nghiệp đó. Quý vị nhớ Hòa thượng Trí Tịnh không? Ngài có kể nguyên nhân ngài bị bệnh mắt, mà sau này ngài phải đi mổ đến mấy lần. Đó là khi ngài đi xuất gia, Sư phụ của ngài chắc có Thần thông, nên nói: “Thằng này không khinh thường được đâu, nó năm đời làm Hòa thượng rồi đó. Và nó bị bệnh mắt, là tại vì nó lén nhìn gái (tức là nhìn nữ sắc)". Tức là đời trước ngài làm Hòa thượng rồi đó, mà lén nhìn gái. Tức là không có nhìn thẳng, nhìn lén lén thôi, thấy cô nào đẹp nên nhìn.

Mình dễ bị [chuyện đó] lắm quý vị. Tu thì tu tâm, nhưng lâu lâu Phiền não khởi. Thiện Trang dám chắc, quý vị cũng vậy thôi. Mình tu, đừng nói tài nói giỏi, một hồi tự nhiên [Phiền não] khởi lên như vậy. Khi khởi lên thì mình biết, là không được nhìn như vậy, nhưng lén lén nhìn, trong tâm nói cô đó cũng đẹp, anh chàng đó cũng đẹp. Đó thì mai mốt bị bệnh mắt đó nha. Đừng có giỡn! Nhớ dùm câu chuyện đó, [mình] bớt quan sát đi. Rồi nghĩ gì là có đó.

Điều này là Vô biểu sắc, là biểu thị nghiệp. Tuy là vô hình, dường như không có, nhưng thật ra là nó biểu hiện nghiệp, chứ không phải là không đâu. Ý của đoạn này nói như vậy đó.

#Nhi phi biểu thị linh tha liễu tri: nhưng không phải biểu thị khiến người khác biết rõ được.

#Cố danh Vô biểu: nên gọi là Vô biểu [sắc].

Đây là giải thích từ Vô biểu sắc. Vô biểu sắc tức là không thấy rõ bên ngoài. Ví dụ quý vị nhìn một người bị cận, thì quý vị đâu biết là họ bị cận. Khi người ta đọc không được, thì mình mới biết là [họ] bị cận. Hoặc [người ta] đeo kính lên, thì mình mới biết họ bị cận, chứ mình đâu có biết. Tức là người khác không biết được. Ở trong đây ngôn ngữ là [phi] biểu thị linh tha liễu tri, tức là không biểu thị khiến cho người ta biết rõ được, nên mới gọi là Vô biểu sắc. Còn Biểu sắc, Hình sắc là ở bên ngoài [nên] mình thấy rõ. Tuy [Vô biểu sắc] ngầm ở bên trong, nhưng nó duy trì tánh nghiệp. Đoạn này ý nói như vậy. Tức là mình tạo nghiệp thế nào, thì tạo những cái ngầm ở bên trong, [nên] khiến ra như vậy. Và có nhiều người đi chữa bệnh, nhưng chữa mãi không hết, chữa không được. Tại vì đó là nghiệp. Nghiệp nằm ở đâu? Nó là Vô biểu sắc, duy trì nghiệp làm tánh, mình hiểu như vậy.

Tức là Luận Câu Xá nói rất rõ, bình thường quý vị đâu có học những điều này. Bây giờ mình học Luận Câu Xá mình mới thấy, là nghiệp nằm ngầm ngầm ở trong đâu đó, nằm trong Vô biểu sắc, đôi khi chưa biểu hiện ra bên ngoài. Biểu hiện ra bên ngoài như người bị khuyết căn, bị mù, hay bị gì đó thì rõ ràng. Nhưng ở đây Vô biểu sắc là ngầm ở bên trong, không [biểu thị] ra bên ngoài.

Giống như tướng tá của ai cũng giống nhau, nhưng giọng nói [thì khác]. Có người thì giọng như anh hùng, mạnh mẽ. Còn có người mặc dù là nam nhi đại trượng phu, nhưng giọng thì éo éo giống như nữ. Quý vị biết đó là [do] nghiệp. Cho nên trong phim Bao Công, có mấy ông công công giọng éo éo. Quý vị biết tại sao không? Nó thay đổi một chút là bị ngay. Đó là Vô biểu sắc, nó biểu thị nghiệp, những điều đó ngầm ở bên trong.

Những bộ Luận Duy Thức hay A Tỳ Đàm thì nói rất rõ những điều này, nói tận cùng nguyên nhân. Chứ còn mình nói nghiệp, [vậy] nghiệp thế nào, nghiệp nằm ở đâu? Nghiệp nằm ở trong [Vô biểu sắc] đó. Cho nên có nhiều người thì giọng ngọt ngào, nghe thấy đã. Còn có người thì giọng nghe chói tai. Như giọng của Thiện Trang thì chắc cũng khó nghe. Tại vì mình luyện ngôn ngữ là nói thẳng, nói thật, trực tính. Đó là nói bào chữa cho mình. Thật ra là tính của mình ngoài thẳng thắng ra rồi, mình cũng hay nói những lời không hay, thì giọng nói sẽ như vậy. Khi mình nói toàn ngôn ngữ tốt, thì dần dần tiếng của mình sẽ là tiếng Phạm âm, tiếng rất hay, giống như Phật. Điều đó phải tu lâu thì mới có được, chứ Ba la mật chưa đủ thì chưa có đâu. [Còn] ai mà tu được điều đó, thì được một phần rồi đó.

#Thuyết giả hiển thử thị sư tông ngôn: #thuyết giả là người nói; người nói hiển bày điều này là lời nói căn bản (hay gốc rễ) của Sư [Tỳ Bà Sa]; #tông là căn bản.

#Lược thuyết biểu nghiệp cập định sở sanh thiện bất thiện sắc danh vô biểu: nói tóm lược sắc thiện và bất thiện được sinh bởi nghiệp thiện và bất thiện và định thì gọi là Vô biểu sắc.

Ngôn ngữ này hơi khó hiểu, Thiện Trang xin giải thích rõ thế này. Tóm lại là do đời trước của mình tu tập, là thiện hay bất thiện, và [cùng với] định của mình ở đời trước nữa, những điều đó tạo ra nghiệp. Và nghiệp đó ngầm trong những cơ quan bên trong của mình, nằm trong đâu đó thì không biết. Đó là gọi Vô biểu sắc. Tức là nó không [biểu thị] hình sắc ra bên ngoài rõ ràng, nhưng [lại] duy trì nghiệp thiện và bất thiện, và định lực của mình tu.

Cho nên có nhiều người ở đời này không tu gì hết, nhưng họ có thân tướng rất đẹp. Đó là do thiện nghiệp đời trước mà họ [đã] tu. Và họ cũng rất có định, họ làm việc điềm tĩnh, nhanh nhẹn v.v... Đó là do duy trì nghiệp của họ. Đó là Vô biểu sắc, không thấy được bên ngoài, nhưng khi đụng chuyện mới thấy. Là như vậy đó quý vị. Còn mình lanh chanh, lanh chanh, [làm gì cũng] xẹt, xẹt, xẹt, đó cũng là do nghiệp đời trước của mình. Có những người có nhiều Tập khí lắm, nói ra thì nghĩ mình nghĩ xấu, nhưng thật tế người có nhiều nghiệp xấu lắm. Có người đời trước làm khỉ chuyền cành, xẹt, xẹt, xẹt, làm khỉ vượn quen rồi, nên đời này cũng chí chóe, phải thế này thế kia, không nghiêm trang được. Đó là do nghiệp, do mang theo Tập khí đời trước.

Và đó là Vô biểu sắc, đâu có [biểu thị] ra bên ngoài đâu. Chụp hình lên thì ai cũng đẹp giống ai, đứng nghiêm trang, khí thế. Lên trên mạng thì ai cũng là Thiền sư hết, ai cũng tu ngon lành hết, ai cũng là Cư sĩ chân chánh hết. Diễn mà! Quay video cũng vậy đó. Tu ở Đạo tràng niệm Phật khí thế lắm, tụng kinh nghe pháp ngon lành lắm. Nhưng là lúc đó thôi, còn thật tế thả ra thì theo thói quen (Tập quán nghiệp). Trong tâm thì vọng tưởng lung tung lang tang, đọc kinh thì đọc, miệng niệm Di Đà nhưng tâm để ở đâu, gọi là “miệng niệm Di Đà, tâm nhớ nhà", kiểu như vậy.

Tức là mình hoàn toàn có những điều đó. Đó là Vô biểu sắc. Và nói thì dễ nhưng tu thì khó. Đây là Thiện Trang nói với quý vị như vậy thôi. Tức là có những giây phút mình tu được, có những giây phút mình tu chưa được. Nếu lúc nào cũng tu được thì chắc làm Thánh nhân rồi, không có ngồi đây. Trừ khi cũng có một số người đi con đường Bồ tát đạo, muốn thành Phật. Cho nên theo giáo lý cơ bản, thì mình đi theo con đường của đức Phật Thích Ca, do mình nguyện [thế nào đó], nên không chứng các quả vị Thánh của Tiểu thừa. Nhưng Thiện Trang nói số người đó ít lắm, đa số chúng ta sợ sanh tử [nên] lo ra.

Thiện Trang nói, không biết đời quá khứ con phát nguyện kiểu gì, con có phát nguyện đó không, nhưng đời này gặp Tịnh Độ rồi, đằng nào cũng nguyện về Tây Phương Cực Lạc rồi, nên thôi con nguyện chứng quả sớm. Mình dung thông Đại thừa lại quý vị, tức là mình học vừa Nam truyền và Bắc truyền, vừa Đại thừa và Tiểu thừa, mình biết cách dung thông. Đằng nào cũng có con đường ra khỏi luân hồi rồi vô trở lại được, theo Đại thừa mà, thì mình đi con đường đó cho khỏe. Chứ mình đi theo con đường của đức Phật Thích Ca xa quá, thêm 1 2 a tăng kỳ kiếp nữa, lâu lắm, hoặc là trăm ngàn Đại kiếp nữa, nghe thấy ngán quá!

Như quý vị thấy ngài Xá Lợi Phất, trong Kinh Nikaya thì không có ghi câu chuyện đó, nhưng hình như ở trong Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập có câu chuyện đó. Ngài Xá Lợi Phất vừa phát nguyện tu Ba la mật thì thoái tâm liền, bị vua trời Đế Thích giả dạng xuống xin cặp mắt, thì thoái tâm liền. Ngài kêu thôi ta tu con đường A la hán cho rồi. Mà lúc đó quý vị biết ngài tu cũng lâu rồi đó, lúc đó ngài thoái chuyển tâm Bồ đề. Sau đó vua trời Đế Thích xuống hiện lại nguyên hình, nói ngài phát tâm như vậy, trả lại cặp mắt cho ngài. Nên ngài Xá Lợi Phất mới phát tâm Bồ đề [trở lại]. Vì vậy ngài tu 1 a tăng kỳ kiếp cộng 100 ngàn Đại kiếp nữa, mà ngài mới phát tâm Bồ đề, đi con đường thành Phật giống như đức Phật Thích Ca. Và quý vị coi trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, thọ ký cho ngài kiếp số xa xôi nữa mới thành Phật. Cho nên không có dễ đâu! Đi con đường đó chông gai. Cho nên ai tâm nhỏ thì thôi mau chứng đạo sớm, hoặc là về Tây Phương Cực Lạc đi, cũng có nguyện tốt rồi.

Về đó [hay] sanh vào thế giới khác, thành tựu rồi quay trở lại. Tại vì bên Đại thừa thì có thừa nguyện tái lai, còn Nam truyền thì không nhắc tới điều đó. Nam Truyền nói chỉ có một con đường đi theo đức Phật thành Phật, còn không [thì] thôi, làm vị A la hán để ra khỏi sanh tử. Còn không đủ duyên nữa, không có Phật ra đời, thì lo mà chứng quả Độc giác đi. Cho nên nếu mình học, mình biết kết hợp đó quý vị, thì Nam truyền, Bắc truyền gom lại học một lúc hay lắm.

Thiện Trang nói, nếu như bỏ các Chú Giải, Sớ Giải ra, đối chiếu kinh Nam truyền và kinh Bắc truyền thì không khác nhau nhiều, hầu như giống nhau. Nhưng do Chú Giải, Sớ Giải đời sau của các chư Tổ, mỗi người dẫn thêm một chút. Rồi bây giờ thời nay, những người học bên này, học bên kia, dẫn thêm một chút nữa, thành ra chúng ta xa nhau từ đây [và] càng ngày càng xa nhau.

Đấy là Thiện Trang nói chỉ cần coi kinh thôi, thì không xa nhau lắm đâu, [mà] gần. Còn [nếu] coi Sớ Giải, Chú Giải thì xa nhau thêm một chút, và nghe những người đời nay giảng thì càng xa nhau hơn. Vì đa số [những vị] thầy bên Bắc truyền, bây giờ giảng một hồi thì dẫn đi đâu đó. [Chỉ] có một số thầy, một số người thì mới đi theo gốc là kinh điển thôi. Còn bây giờ mở rộng quá, mở rộng theo mình, cho nên có dấu ấn cá nhân trong đó.

Cho nên Thiện Trang khuyên những người muốn hoằng pháp lợi sanh, hoặc những người có tâm với Phật pháp, thì trước hết quý vị chịu khó thâm nhập kinh, lấy kinh làm chuẩn. Còn những người đời sau giảng [thì] mình cũng nghe, mình cũng tôn trọng, nhưng đừng lấy đó làm 100%, nếu như những điều đó không khớp với kinh. Hãy lấy kinh làm chuẩn, gọi là “Y pháp bất y nhân”, chứ không một hồi mạt pháp là do mình.

Vì sao? Vì chính mình tuyên truyền những điều đó, khiến cho dần dần mạnh hơn cái gốc. Tức là nội dung trong kinh có bao nhiêu đó [thôi], mà triển khai một hồi [thành ra] đi đâu luôn, không đúng theo tinh thần của kinh và thậm chí trái với kinh. Mình tưởng mình hoằng pháp, mình tu chư công đức, cúng dường pháp là tối thắng đệ nhất, cuối cùng thì mình gây nhân mạt pháp.

Cho nên Thiện Trang rất quan tâm vấn đề này, Thiện Trang cũng mong rằng sau này sẽ đối chiếu được kinh điển nhiều hơn. Để [điều nào trong kinh] thì ghi kinh, điều nào trong luận thì mình ghi luận, điều nào của người đời nay nói, thì mình nói [điều] này [do] vị này giảng, vị đó giảng, Thiện Trang không tìm thấy trong kinh. [Như vậy] thì tốt hơn. Điều đó thì mình có quyền tham khảo, không có bác, nhưng mình nói không có trong kinh, còn điều nào trái với kinh thì không chấp nhận. Rõ ràng như vậy, gọi là “Y pháp bất y nhân”.

Nếu quý vị hoằng pháp trong tương lai, thì quý vị cố gắng làm như vậy. Đừng để vì [sự] chấp của mình, mà vô tình khiến cho mạt pháp. Đó là vì sao? Vì mình đi xa đức Phật quá, mình triển khai theo một lối nào đó, trong khi mình không biết mình tới đâu. Cho nên là cứ y theo kinh, và quý vị thấy Thiện Trang giảng hầu như căn cứ theo kinh. Hồi xưa Thiện Trang căn cứ theo luận nhiều, nhưng sau này Thiện Trang căn cứ theo kinh nhiều. Và [lấy] kinh làm gốc, còn luận thì tham khảo.

Có một chi tiết, mà Thiện Trang cũng nói luôn. Ví dụ như bây giờ, một bên thì nói chứng Tứ quả A la hán thì phải cần tới Tứ Thiền, còn bên khác thì nói là chứng quả A la hán chưa hẳn cần đến Tứ thiền. Và tu Thiền quán có thể chứng quả A la hán, tức là không cần Thiền chỉ. Chi tiết này Thiện Trang chưa tra cứu được trong kinh tạng, nên không biết là từ đâu. Có thể trong bộ Sớ Giải nào đó, Thiện Trang không biết Sớ Giải nào, cho nên Thiện Trang không biết. Nhưng rõ ràng theo tinh thần ở trong kinh, mà Thiện Trang đã duyệt qua, thì chưa thấy nói điều đó, chỉ có nói là tu Thiền quán thì chứng đắc như vậy. Thông thường các vị tu theo lộ trình chứng Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền rồi chứng A la hán, v.v… Hoặc là có người đắc luôn A la hán, mà không có [đắc] Thiền nào hết.

Vì trong kinh, có những người thấy đâu có tu gì đâu, đâu có tu Thiền gì đâu, tới nghe đức Phật thuyết một bài [pháp] thì chứng quả luôn. Quý vị thấy không? Người ta chứng quả A la hán luôn, [mà] đâu có tu Thiền đâu. Nhưng khi người ta đắc A la hán rồi, thì người ta tự nhiên có Thiền định, và Thiền định ít nhất là phải Sơ thiền. Và người ta đắc Tam thiền, Tứ thiền là chuyện nhỏ, bởi vì A la hán rồi, với tâm Phiền não hết, Lậu hoặc hết, thì ngồi vô định quá đơn giản, dễ hơn. Mặc dù không có định thì không có Thần thông, nhưng có thể Sơ thiền đối với họ thì dễ.

Thiện Trang thấy lý đó [giải thích] cũng đúng, theo mình thì chắc các chư Tổ cũng có tu có chứng, các ngài đưa ra như vậy, đúng. Mình phải có dẫn chứng rõ ràng, chứ không phải A la hán phải tu Thiền ghê gớm, nhiều khi không phải như vậy. Mình phải xác định điều đó. Cho nên tại sao có dòng phái là tu Thiền quán không thôi, là do vậy.

Thiện Trang có bao nhiêu thì đã chia sẻ hết rồi, đoạn vừa rồi là của Thiện Trang, [nên] quý vị có quyền tham khảo. Nói rất rõ ràng, Thiện Trang phân ra ba tầng cấp, và Thiện Trang chịu trách nhiệm với những điều Thiện Trang nói. (1) Theo kinh thì quý vị có thể tra kinh, (2) theo Sớ Giải thì quý vị tra theo Sớ Giải, (3) theo Thiện Trang [thì] quý vị theo. Chứ không có y nhân bất y pháp, bây giờ có nhiều người thờ thầy một cách cuồng tín. Thiện Trang không chấp nhận như thế, và Thiện Trang không đi theo con đường đó. Và quý vị nên suy xét, có những người dù nổi tiếng thế nào v.v… cũng chớ vội tin. Vì chưa chắc người ta nổi tiếng thì đã đúng. Cho dù được nhiều người theo, thì cũng chưa chắc đúng, nếu như chưa đúng với kinh, nên nhớ như vậy! Đó là tinh thần của Kinh KaLaMa. Và không chỉ Kinh KaLaMa đâu, trong Kinh Tăng Chi cũng nói như thế. Quý vị hãy coi để xác định.

Tạm dịch: Luận sư Tỳ Bà Sa nói: Tạo có nghĩa là nhân, nên nói là làm sinh ra các nhân của 5 loại [Cảnh]. Hiển bày nguyên nhân của sự đặt tên, nên nói do đó. Tuy Vô biểu [sắc] lấy Sắc nghiệp làm tánh như có sự biểu hiện của Sắc nghiệp, nhưng không phải biểu thị khiến người khác biết rõ, nên gọi là Vô biểu [sắc]. Người nói hiển bày điều này là lời nói căn bản của sư [Tỳ Bà Sa], nói tóm lược sắc thiện và bất thiện được sinh bởi Biểu nghiệp và định gọi là Vô biểu sắc.

既 言 無 表 大 種 所 造，大 種 云 何？頌 曰：

Ký ngôn Vô biểu Đại chủng sở tạo, Đại chủng vân hà? Tụng viết:

Giải:

#Ký ngôn Vô biểu Đại chủng sở tạo: #ký là đã; đã nói về Vô biểu sắc được tạo bởi Đại chủng.

#Đại chủng vân hà?: Đại chủng là gì?; #Đại chủng là Tứ đại, vì ngài Huyền Trang dùng từ khác.

#Tụng viết: là bài tụng nói rằng.

Tạm dịch: Đã nói về Vô biểu sắc được tạo bởi Đại chủng (Tứ đại), Đại chủng là gì? Bài tụng viết:

Bài kệ thứ 12

Giải:

#Đại chủng vị tứ giới: #Đại chủng là Tứ đại; bốn giới tức là nói bốn loại, giới là phân chia ra. Ngôn ngữ chúng ta nói bây giờ là bốn loại.

#Tức Địa, Thủy, Hỏa, Phong: Bốn đại tức là Đất (Địa), Nước (Thủy), Lửa (Hỏa), và Gió (Phong).

#Năng thành trì đẳng nghiệp: có thể trì và tạo ra được các nghiệp. Thật ra là chúng ta duy trì nghiệp, nghiệp chúng ta nằm ở đâu? Đều là do từ bốn điều này tạo ra, có người hình dáng đẹp như hoa hậu, có người thì xấu như ma lem, là do Tứ đại mà ra. Người thì giọng nói thánh thót như chim nga, người thì giọng giống như con quạ, ai nghe cũng ghét. Đó là do Bốn đại này mà ra. [Bốn đại này] giữ gìn, tạo ra, và thành tựu; chữ #thành là tạo, tạo ra các nghiệp của mình. Nghiệp của mình là do bốn điều này duy trì ra mà thôi. Đất, Nước, Gió, Lửa không phải là đơn giản.

#Kiên thấp noãn động tánh: có những loại tính chất, thứ nhất là #kiên là cứng chắc. Đây là Đất, Đất thì cứng chắc. Những gì có tính chất cứng chắc, như trong người mình có xương cứng đó quý vị, thì gọi là Đất. Đất mình phải hiểu là cứng chắc. #Thấp là ẩm ướt, gọi là Nước. Chỗ nào trong người mình mà ẩm ướt, thì đó là tính chất của Nước, chứ không phải mình nói là nước không thôi. #Noãn là ấm hay nóng, đó là tính của Lửa; #động là chuyển động, là tính của Gió.

Cho nên mình phải hiểu qua, không phải dịch là Đất, Nước, Gió, Lửa rồi suốt ngày nói Đất, Nước, Gió, Lửa không thôi. Mà nói đến Đất, là những gì có tính chất cứng rắn, cứng chắc, thì gọi là Đất. Chứ không phải quý vị hiểu Đất không thôi, thì nghĩa hẹp lắm. Rồi những gì ẩm ướt, thì đó gọi là tính Nước. Những gì có tính nóng, lạnh, thì gọi là Hỏa. Và điều nào có tính chuyển động được, thì gọi là Phong (Gió). Như thân thể chúng ta có cả bốn tính chất này, và tất cả vật chất cũng hầu như cũng có bốn tính chất này. Thân thể chúng ta có những thứ cứng, ví dụ như xương cứng, thì đó là Đất. Có nhiều chỗ trong người thì ẩm, có nước đó, nhiều lắm, chỗ nào cũng ẩm hết. Rồi có chỗ nóng, như nhiệt độ của mình là 37 độ C, là bình thường. Rồi có tính chất chuyển động, ví dụ như máu lưu thông, khí huyết lưu thông, v.v… rất nhiều thứ chuyển động, thì đó là tính chất của Gió. Phải hiểu như vậy thì mới hiểu đúng.

Bộ Luận Câu Xá cung cấp cho chúng ta những kiến thức căn bản này, nên nhiều người hỏi: “Tại sao học bộ Luận Câu Xá dài dữ vậy thầy?”. Đúng rồi! Học từ Tiểu học mà, thì phải học [từ] căn bản này chứ. Ví dụ vô nghe pháp mà quý vị không có nền tảng này, quý vị nghe Đất, Nước, Gió, Lửa, thì mình hiểu sơ sài lắm. Thân Tứ đại [là] Đất, Nước, Gió, Lửa, rồi ngày nào đó người ta nói: “Nói Tứ đại, đâu ông chỉ ra trên người coi”. Lúc đó [mình] chỉ không ra. Do mình hiểu không rốt ráo, sau này mình nghe pháp cao thì mình cũng không hiểu, vì vậy mình mơ mơ màng màng. Cho nên học thì phải học nền tảng là vậy. Nền tảng Tiểu thừa, nền tảng căn bản này mà nhiều người không học. Chịu khó học nha!

Mình còn trẻ thì mình học. Còn người già quá rồi thì thôi, Thiện Trang bữa đầu đã cung cấp cho công thức rồi, già thì thế nào, trẻ thì thế nào. Ai còn trẻ, khỏe [hãy] học, già quá học không nổi thì thôi, chứ mình còn học được thì ráng học. Học không mất đâu, quý vị học trước sau gì thì cũng đắc đạo, ra khỏi sanh tử là nhờ [việc] học này đó, nên hãy ráng học nha!

Tạm dịch:

Đại chủng là bốn giới

Tức Đất, Nước, Lửa, Gió

Trì thành nên các nghiệp

Lấy cứng, ẩm, nóng, động

Để mà làm thành tánh.

Quý vị đọc ở trên và nghe Thiện Trang giảng rồi, thì đọc [bài kệ này] hiểu, còn không nghe giảng thì đọc chắc cũng không hiểu luôn. Vì bài kệ này hơi khó dịch, [nhưng] dịch [như] vậy là rõ rồi.

論 曰：地、水、火、風 能 持 自 相 及 所 造 色，故 名 為界，如 是 四 界 亦 名 大 種，一 切 餘 色 所 依 性 故、體 寬 廣故。或 於 地 等 增 盛 聚 中 形 相 大 故，或 起 種 種 大 事 用 故。

Luận viết: Địa, Thủy, Hỏa, Phong năng trì tự tướng cập sở tạo sắc, cố danh vi giới, như thị tứ giới diệc danh Đại chủng, nhất thiết dư sắc sở y tánh cố, thể khoán quảng cố. Hoặc ư địa đẳng tăng thịnh tụ trung hình tướng đại cố, hoặc khởi chủng chủng đại sự dụng cố.

Giải:

#Luận viết: là Luận nói

#Địa, Thủy, Hỏa, Phong năng trì tự tướng cập sở tạo sắc, cố danh vi giới: tức là Đất, Nước, Gió, Lửa có thể trì được tự tướng; #trì là giữ, giữ được tự tướng và tạo nên Sắc, nên gọi là giới. Chỗ này là định nghĩa chữ giới. Tức là nó có thể giữ được tự tướng các pháp.

Giống như mình là người, thì tướng của mình cũng là Đất, Nước, Gió, Lửa, bốn thứ đó thôi. Mà vô con chó thì [biến] thành con chó. Quý vị thấy hay không? Nó biến ra đủ thứ hết. Nội thân thể mình có bao nhiêu tế bào, [ban đầu] từ một cái phôi, [do] cha mẹ thụ tinh rồi tự nhiên chuyển biến một hồi thành thân thể này. Và theo năm tháng cứ lớn lên, rồi thay tế bào… thay một hồi thành người như thế nào đó.

Mình có một sai lầm thế này, nếu quý vị hiểu rõ thì quý vị đỡ sai lầm. Đó là quý vị nghĩ mình là người hồi xưa, là người hồi nhỏ. Nhưng không phải! Thực tế bây giờ khoa học chứng minh được, là bảy năm các tế bào thay thành mới hết. Có nghĩa là tôi của bây giờ, không phải là tôi của ngày xưa, bảy năm trước và bảy năm sau khác nhau. Mình đã vay mượn những thứ bên ngoài vào, để tạo nên những tế bào mới, và mình đã bỏ đi những tế bào cũ, sự thay thế đó [diễn ra] một cách từ từ.

Cho nên mình có một thân thể khác đi, mà mình cứ nghĩ là thân thể cũ. Và ai hiểu được [điều] đó, thì cũng hiểu được lý vô Ngã luôn. Nghĩa là thân thể này không phải là ta, mà chỉ là giả duyên hợp thành, nó chỉ là như vậy. Thì quý vị cũng quán được một phần trong chấp Thân kiến. Trong Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức, thì ít nhất mình bỏ được Sắc.

Nếu quý vị hiểu sâu hơn một chút, thì quý vị sẽ thấy Thọ, Tưởng, Hành, Thức là nương vào Sắc này, và Sắc này không phải là Sắc xưa. Cho nên Thọ, Tưởng, Hành, Thức đó cũng là giả, không phải có trong ta. Nó chỉ nương vào Sắc giả này mà hiểu, và nhận được cảm thọ (cảm nhận) của mình, rồi sinh ra Phiền não, nóng lạnh, thiện ác, đủ các kiểu. Quý vị quán được như vậy, thì dần dần đi vào vô Ngã, vô Ngã được một phần thì bỏ được Thân kiến.

Nếu quý vị hiểu được như vậy thì tốt, còn không hiểu thì không sao hết, điều này cao quá. Thôi mình học thấp thôi, mình cứ hiểu được tới đâu thì hiểu tới đó. Tóm lại bốn điều này là năng giữ được tự tướng; #tự tướng tức là giữ được tướng của mình, tướng riêng của mỗi chúng sanh, và tạo nên Hình sắc đó, nên gọi là giới.

#Như thị tứ giới diệc danh Đại chủng: bốn loại như vậy; #giới là loại, bốn loại như vậy cũng gọi là Đại chủng (hay gọi là Tứ đại).

#Nhất thiết dư sắc sở y tánh cố: tức là bởi tất cả các Sắc khác; #Sắc tức là Hình sắc (là vật chất), đều nương tựa vào tánh đó. Tánh đó là cứng, ẩm, nóng và chuyển động; #động là chuyển động.

#Thể khoán quảng cố: #thể là hình trạng; tức là thể (bản chất) thì rất rộng lớn; #khoán là rộng; #quảng cũng là rộng, hai chữ kết hợp với nhau là rộng lớn.

Nên quý vị thấy, thật ra bốn tính chất này kết hợp với nhau thôi, nhưng tạo ra Hình sắc và thể rất rộng lớn. Quý vị thấy nội cõi Người của chúng ta [thôi, mà] người da đen, người da đỏ, người da vàng, người da trắng, và mỗi người [đều] khác nhau. Bây giờ khoa học cũng chứng minh được, người ta phát hiện ra là rất khó tìm được hai người giống nhau. Đó là cõi Người thôi đó. Còn các loài động vật khác nữa, đủ các con, con này con kia, nhiều lắm. Như vậy chúng từ đâu ra? Chúng chỉ từ Tứ đại mà ra thôi, từ bốn điều là Đất, Nước, Gió, Lửa gọi là Tứ [đại] hay Đại chủng. Nó có bốn tính chất: cứng, ẩm, nóng, lạnh và chuyển động [mà] tạo ra tất cả Hình sắc (vật chất) [trên] thế giới. Thế giới quy lại có bốn loại đó thôi.

Cho nên bữa sau có ai hỏi: “Tất cả vật chất thế giới có gom lại được không?” Thì quý vị nói có bốn loại: [Đất, Nước, Gió, Lửa]. Bốn loại đó gọi là Tứ đại hay là Đại chủng. Quý vị hiểu được như vậy, thì dần dần mình có nền tảng, sau này vào học mấy bài sau thì mình mới học được.

#Hoặc ư địa đẳng tăng thịnh tụ trung hình tướng đại cố: #hoặc là bởi do; #cố là bởi. Bởi ở trong sự tụ họp này thêm rất nhiều của Đất; #tụ họp là sự tụ tập về hình tướng, tức là tụ họp bốn yếu tố (cứng, ẩm, nóng, động) mà tạo ra rất nhiều hình tướng rộng lớn.

#Hoặc khởi chủng chủng đại sự dụng cố: hoặc khởi lên đủ các loại tác dụng lớn.

Thật ra đơn giản, mình nói ngôn ngữ dễ hiểu, tức là bốn thứ: tính chất cứng, tính chất ẩm, tính chất nóng, lạnh, tính chất chuyển động, mà tạo ra rất nhiều hình tướng khác nhau. Chúng ta có rất nhiều hình tướng, đủ các loại cây, gỗ, người, động vật, v.v… đủ các kiểu. Và không chỉ hình tướng không [thôi], mà tác dụng của mỗi loại [cũng] khác nhau.

Ví dụ nó pha thêm kiểu gì đó, mà thành cây sắt cứng ngắc, hay là thành con người, thành con nhím có lông cứng, thành con cá có xương cứng, thành con nòng nọc mềm ơi là mềm. Kiểu gì cũng chỉ có bốn loại đó thôi, mà pha trộn để tạo ra hình dáng đa dạng, và tác dụng của những loại đó cũng vô biên. Cho nên có thứ tự nhiên cứng, có thứ mềm, có thứ hay nữa là có thể chuyển từ cứng sang mềm, mềm sang cứng. Nó chuyển đủ loại từ khí, từ hơi... Giống như nước, lúc thì là nước ở thể lỏng, mà âm [độ C], hoặc ( độ C) trở về trước, lạnh hơn thì trở thành chất rắn, và 100 độ C thì thành hơi. 100 độ C là ở các nước chuẩn, còn có một số nước thì chưa tới 100 độ C là nó bay hơi [rồi].

Cho nên [cùng là] vật chất đó thôi, mà có những tác dụng rất đặc biệt, mỗi thứ mỗi kiểu. Cho nên cũng bốn loại đó, mà tại sao ăn loại rau này vô thì tốt, mà ăn loại rau kia vô thì bệnh, nên là đủ các kiểu. Nhưng trong kinh Phật chỉ quy về bốn loại đó thôi. Đây là một cách quy đổi rất hay, và quy gọn rất tốt. Khoa học đâu có quy như vậy đâu, khoa học nói đủ các chất, phân ra bảng nguyên tố tuần hoàn. Ai học Trung học Phổ thông thì biết bảng nguyên tố tuần hoàn, nhiều lắm, quá trời chất [nguyên tố]. Nhưng đức Phật nói bốn loại thôi con, cho đơn giản. Cho nên mình thấy học Phật pháp hay, trí tuệ nằm ở trong này.

Tạm dịch: Luận ghi rằng: Đất, Nước, Lửa, Gió có thể giữ tự tướng và tạo nên Sắc, nên gọi là giới, bốn loại như vậy cũng gọi là Đại chủng, bởi tất cả sắc khác nương vào tánh [đó], nên cách thức hình dạng rất rộng lớn (đa dạng). Hoặc ở trong sự tụ họp thêm rất nhiều của Đất v.v… mà hình tướng rộng lớn (tức là những vật chất bình thường, thật ra là có nhiều tính chất của Đất, nên ra nhiều hình tướng), hoặc bởi khởi lên đủ loại tác dụng lớn (tức là cũng nhiều tác dụng).

此 四 大 種 能 成 何 業 ？如 其 次 第 能 成 持、攝、熟、長 四 業，地 界 能 持，水 界 能 攝，火 界 能 熟，風 界 能 長。長謂 增 盛 或 復 流 引。

Thử tứ Đại chủng năng thành hà nghiệp? Như kỳ thứ đệ năng thành trì, nhiếp, thục, trưởng tứ nghiệp, Địa giới năng trì, Thủy giới năng nhiếp; Hỏa giới năng thục, Phong giới năng trưởng. Trưởng vị tăng thạnh hoặc phục lưu dẫn.

Giải:

#Thử tứ Đại chủng năng thành hà nghiệp?: tức là bốn loại Đại chủng này (hay là Tứ đại này) có thể hình thành ra những nghiệp nào?

#Như kỳ thứ đệ năng thành trì nhiếp, thục, trưởng tứ nghiệp, Địa giới năng trì, Thủy giới năng nhiếp; Hỏa giới năng thục, Phong giới năng trưởng. Trưởng vị tăng thạnh hoặc phục lưu dẫn: tức là Bốn đại này có thể hình thành ra những nghiệp nào? Ở đây như theo thứ tự đó, mà có thể giữ bốn điều; #trì là giữ. Tức là theo thứ tự là Đất, Nước, Lửa, Gió, thì Đất có thể giữ.

Quý vị thấy vật chất là do điều gì mà giữ được tướng? [Là] do tính chất cứng rắn mà giữ được, chứ vật mềm mềm thì đâu giữ được hình tướng đó. Nên tất cả sự tồn tại là do tính chất cứng giữ được. Như Trái đất của chúng ta, hoặc cơ thể chúng ta, do cứng [nên giữ được tướng]. Chứ nếu cơ thể của quý vị mà mềm xèo, thì hình tướng của quý vị không thể giữ được. Đấy là điều đầu tiên. Đất thì có khả năng giữ gìn, bảo vệ, bảo vệ hình tướng, bảo vệ cho mình, nên phải có tính chất cứng rắn. Một người mà mềm xèo thì không được rồi. Phải có cứng rắn, thì mới thành hình người được.

Theo thứ tự đó, thì thứ hai là nhiếp; nhiếp là có thể giúp đỡ. Tức là nhờ Nước mới lưu thông, mới giúp đỡ được, ý nghĩa là như vậy. Thứ ba, thục là tính chất của Lửa, [Lửa] thì giúp lớn lên, lớn mạnh. Thứ tư trưởng là [tính chất của] Gió; [trưởng] có nghĩa là lớn lên, nhưng ở đây phải lấy nghĩa là sinh ra. Tức là nhờ Gió thì mới chuyển động, lan truyền ra được. #Tứ nghiệp là bốn nghiệp đó.

Tức là nhờ bốn điều này, mà duy trì được bốn tính chất nghiệp, đó là: giữ gìn các nghiệp là nhờ Đất, giúp đỡ nghiệp đó hình thành được là nhờ Nước, giúp cho nghiệp đó lớn mạnh lên là nhờ Lửa, và cuối cùng có thể sinh ra thêm nữa là do Gió. Đây là nói chung thôi, còn thật ra mỗi từ này có mỗi nghĩa trong đó, cho nên dịch một nghĩa thì không rõ. Ví dụ như từ trưởng cũng là lớn lên, mà thục cũng có nghĩa là sinh ra, thì đôi khi đảo trong đó, ở đây thì mình tạm dịch như vậy.

#Địa giới năng trì: #Địa giới tức là loại Đất hay là tính chất của Đất, thì có thể giữ gìn.

#Thủy giới năng nhiếp: loại Nước thì nhiếp; #nhiếp là giúp đỡ. Ví dụ mình muốn lưu thông vật chất, lưu thông dinh dưỡng đến cơ thể là nhờ Nước, nước lưu thông.

#Hỏa giới năng thục: tức là Hỏa giới giúp cho mình lớn lên. Mình không có năng lượng, thì làm sao mình lớn lên được. Đó là Lửa, tức là tính chất ấm trong cơ thể mình, giúp cho cơ thể mình lớn lên.

#Phong giới năng trưởng: tức là Gió giúp cho mình sinh ra những tế bào khác v.v… thật ra chữ #trưởng này cũng có nghĩa là lưu dẫn; #lưu dẫn là giúp cho vận chuyển.

#Trưởng vị tăng thạnh hoặc phục lưu dẫn: ý nghĩa của chữ #trưởng là lớn lên hoặc là lưu dẫn, tức là truyền tiếp nữa. Không có Gió thì làm sao mình có thể lớn lên được, rồi mình có thể mạnh mẽ được. Và không có Gió tức là không có tính chất chuyển động, thì làm sao vận chuyển những chất hay vận chuyển cái này tới cái kia được. Ngôn ngữ này hơi khó chịu, nhưng mình hiểu vậy là được.

Tạm dịch: Bốn Đại chủng này có thể hình thành nghiệp nào? Theo thứ tự đó có thể giữ gìn, giúp đỡ, lớn lên, sinh ra 4 nghiệp, (do tự dịch ra như thế này thì không rõ, lẽ ra [Thiện Trang] để nguyên văn, nhưng như vậy thì quý vị không hiểu. [Nếu] để nguyên văn thì tra từ điển từng từ, từng từ, thì có nhiều nghĩa, và nghĩa đó mới bao quát được), Đất giới có thể giữ gìn, Nước giới có thể giúp đỡ, Lửa giới có thể lớn lên, Gió giới có thể sinh ra lớn lên (vì đây là thuật ngữ, [nên] quý vị có thể bỏ chữ giới đi, [mình hiểu] là Gió thôi). Chữ trưởng là tăng lên hoặc là dẫn truyền tiếp nữa.

業 用 既 爾，自 性 云 何？如 其 次 第 即 用 堅、濕、煖、動 為 性，地 界 堅 性，水 界 濕 性，火 界 煖 性，風 界 動 性。由 此 能 引 大 種 造 色，令 其 相 續 生 至 餘 方，如 吹 燈 光，故 名 為 動。

Nghiệp dụng ký nhĩ, tự tánh vân hà? Như kỳ thứ đệ tức dụng kiên, thấp, noãn, động vi tánh, Địa giới kiên tánh, Thủy giới thấp tánh, Hỏa giới noãn tánh, Phong giới động tánh. Do thử năng dẫn Đại chủng tạo sắc, linh kỳ tương tục sanh chí dư phương, như xuy đăng quang, cố danh vi động.

Giải:

#Nghiệp dụng ký nhĩ: tức là nghiệp dụng đã như thế.

#Tự tánh vân hà?: #tự tánh là tính chất; còn tính chất của chúng thì sao?

#Như kỳ thứ đệ tức dụng kiên, thấp, noãn, động vi tánh: theo thứ tự đó, tức là tính chất về cứng chắc, ẩm ướt, nóng, động; những tính chất đó là tính chất của hoạt động làm tánh; #dụng là hoạt động. Điều này thì mình nói ở trên rồi, bốn tính chất này.

#Địa giới kiên tánh: tức là về loại Đất, thì tính chất của Đất là vững chắc, cứng chắc.

#Thủy giới thấp tánh: tính chất của Thủy giới (Nước) là ẩm ướt.

#Hỏa giới noãn tánh: tức là tính chất của Lửa là ấm nóng.

#Phong giới động tánh: tính chất của Phong (Gió) là động.

#Do thử năng dẫn Đại chủng tạo sắc: do điều này mà có thể dẫn đến Đại chủng (Tứ đại) tạo ra Sắc (Hình sắc).

#Linh kỳ tương tục sanh chí dư phương: khiến cho Sắc liên tục sanh đến phương khác.

Tức là không phải Sắc sanh ra thì đứng im đó, mà quý vị thấy một hồi từ chỗ nhỏ mà phát triển to ra, lan rộng ra, nên mới có tính chất truyền dẫn. [Như] cơ thể mình đầu tiên thì nhỏ xíu, mà từ từ to dần ra, lớn lên thành mấy chục ký, đó là do tính chất này.

#Như xuy đăng quang, cố danh vi động: giống như việc thổi ánh sáng của đèn, nên gọi là động. Ý nói Gió có tính chất là truyền ra, giống như thổi ánh sáng đèn thì ánh sáng truyền ra, đó là động.

Nói chung ngôn ngữ này viết theo ngôn ngữ thời xưa, nên hơi khó hiểu. Bây giờ mình có những ví dụ dễ hiểu hơn. Ví dụ như ánh sáng có tính chất truyền ra. Gió cũng vậy, cũng có tính chất lan rộng ra. [Giống như] cơ thể mình cứ [lớn dần]. Hoặc quý vị bỏ [cọng] cỏ xuống, một cọng cỏ [thôi mà] một hồi [nó] bò ra. Cái cây cũng vậy, một hồi lan ra. Thì tính chất lan ra đó là nhờ tính chất của Gió. Quý vị hiểu như vậy là được rồi. Đó là [Thiện Trang] giải thích mấy hiện tượng bình thường.

Tạm dịch: Nghiệp dụng đã như thế, còn tính chất của chúng thì sao? Theo thứ tự ấy tức là dùng cứng chắc, ẩm ướt, nóng ấm, chuyển động làm tính chất, tính chất của Địa giới là cứng chắc, tính chất của Thủy giới là ẩm ướt, tính chất của Hỏa giới là ấm nóng, tính chất của Phong giới là chuyển động. Do đây có thể dẫn đến Đại chủng (Tứ đại) tạo ra Sắc (#Sắc là Hình sắc), khiến cho Sắc liên tục sanh đến phương khác, như việc thổi ánh sáng của đèn, nên gọi là động. (Đây là giải thích chuyển động của Phong).

《品類足論》及契經言：云何名風界？謂輕等動性。復說輕性為所造色，故應風界動為自性，舉業顯體故亦言輕。云何地等？地等界別。頌曰：

Phẩm Loại Túc Luận cập Khế kinh ngôn: Vân hà danh Phong giới? Vị khinh đẳng động tánh. Phục thuyết khinh tánh vi sở tạo sắc, cố ứng Phong giới động vi tự tánh, cử nghiệp hiển thể cố diệc ngôn khinh. Vân hà Địa đẳng? Địa đẳng giới biệt. Tụng viết:

Giải:

#Phẩm Loại Túc Luận cập Khế kinh ngôn: tức là Phẩm Loại Túc Luận và Khế kinh; #Khế kinh là kinh thể loại Trường hàng, nhưng không biết kinh nào, [vì] tác giả không nói.

#Vân hà danh Phong giới: thế nào là Phong giới? Tức là thế nào là Gió, nhưng thuật ngữ gọi là Phong giới.

#Vị khinh đẳng động tánh: chữ #khinh là nhẹ, mềm; tính chất nào cũng đúng hết, và tính chất chuyển động. Tính chất của Gió là mềm, nhẹ, và chuyển động. Ở đây [nói] ba tính chất này.

#Phục thuyết khinh tánh vi sở tạo sắc, cố ứng Phong giới động vi tự tánh: lại nói rằng, tính chất mềm, nhẹ, chuyển động mà tạo ra Hình sắc. Tức là do tính chất là mềm, nhẹ, nên mới chuyển động được. Nên ứng với Phong giới (Gió), thì lấy chuyển động làm tính chất của nó.

Tóm lại là giải thích rõ hơn một tầng nữa, là vì sao Gió chuyển động được. Đó là do Gió nhẹ, mềm. Nếu Gió mà cứng ngắc thì làm sao chuyển động được, nhẹ thì mới chuyển động được. Tức là những gì chuyển động được là do nguyên nhân như thế.

#Cử nghiệp hiển thể cố diệc ngôn khinh: chữ #cử nghiệp là toàn bộ; toàn bộ [sự hiển bày của nghiệp] nên cũng gọi là mềm yếu. Tức là toàn bộ tính chất của Gió thực ra là mềm yếu hoặc là mềm nhẹ. Tức là Gió thì tất nhiên là mềm, và uốn cong [được]. Quý vị thấy gió đi xuyên qua cái này cái kia, nó có thể thay đổi, có lỗ nào gió cũng chui qua được, thổi được, [vì] có tính mềm và nhẹ, và vì nó bay được.

#Vân hà Địa đẳng: thế nào là Địa v.v…?

#Địa đẳng giới biệt: thực ra chữ #đẳng là v.v… là phân biệt ra các loại khác nhau giống như Đất, Nước, Lửa, Gió. Mà ở đây người ta viết ngắn.

#Tụng viết: là bài tụng rằng.

Tạm dịch: Trong Phẩm Loại Túc Luận và Khế kinh nói: Thế nào là Phong giới? Là tính chất như mềm nhẹ, chuyển động v.v… Còn nói do tính chất mềm nhẹ chuyển động mà tạo ra Sắc, nên ứng với Phong giới thì lấy chuyển động làm tính chất của nó, toàn bộ sự hiển bày của nghiệp nên cũng nói là mềm yếu. Thế nào là Địa đẳng? Là các loại giới khác nhau như Địa (Đất), Thủy (Nước), Hỏa (Lửa), Phong (Gió). Bài tụng rằng:

Bài kệ tụng tiếp theo chúng ta để ở bữa sau, Thiện Trang xin chia sẻ tới đây, quý vị hiểu được bao nhiêu thì hiểu. Thực ra những điều này không cần phải ép mình hiểu ghê gớm lắm, chỉ cần hiểu đại ý thôi. Vì ngôn ngữ này là ngôn ngữ thời xưa, và ngài Huyền Trang cũng viết theo kiểu của ngài, nên đoạn này hơi khó hiểu. Thật ra thì kiến thức đơn giản, mình chỉ cần nhớ: tính chất Đất, Nước, Gió, Lửa gọi là Tứ đại hay gọi là Đại chủng. Đất có tính chất cứng, một cái gì đó cứng cáp thì gọi là Đất. Và Đất giữ gìn, bảo vệ tự tướng, hình tướng của các Sắc pháp (là các hình dáng). Đất giữ gìn nghiệp ở trong đó. Nước thì có tính chất là mềm, có tính chất ẩm ướt. Lửa là nóng, lạnh. Và Gió thật ra là tính chuyển động. Mình [chỉ cần] hiểu vậy thôi.

Bốn loại đó tạo ra tất cả Hình sắc, và duy trì các nghiệp, v.v… cho nên người thì mập, người thì ốm, v.v… đều do nghiệp mà ra, đều do bốn loại đó.

Thiện Trang chia sẻ tới đây, hôm sau sẽ tìm hiểu: “Thế nào là yêu thương chính mình”. Đây là định nghĩa của đức Phật. Đức Phật nói thế nào là yêu thương chính mình, quý vị đợi bài hôm sau Thiện Trang sẽ chia sẻ. Hôm nay hết giờ, quý vị cứ nghe Thiện Trang chia sẻ đoạn đầu, đoạn A Tỳ Đàm, v.v… chia sẻ tâm đắc, quý vị nghe được bao nhiêu thì nghe, mình cứ nghe thấy an lạc là được rồi, nghe từ từ sẽ thấm. Tu hành không phải là một bước lên trời được đâu, thật ra mình tu nhiều đời nhiều kiếp, tu dữ lắm rồi. Mỗi đời tu được một chút, rồi duyên nghiệp thế nào đó, ghét ông thầy nên chạy mất, rồi tu một hồi chết mất, rồi tu một hồi bỏ theo ngoại đạo, rồi chồng không cho tu nữa, v.v… nhiều duyên lắm.

Tóm lại mỗi đời tu một chút, đời này tới đây rồi thì ráng tu, nghe được bao nhiêu thì nghe. Quý vị cố gắng nghe, và hiểu được bao nhiêu thì hành bấy nhiêu. Chỉ cần hành một phần là [được] một phần lợi ích. Quý vị thực hành được một chút thôi, còn một bài giảng mênh mông bát ngát như biển cả, nhưng ta không cần uống hết nước trên biển lớn, chúng ta chỉ cần uống một ly là đủ hết khát rồi. Miễn là chịu khó uống, chứ đừng thấy nước biển nhiều quá rồi không chịu uống.

Quý vị uống được một gáo nước là được, múc thêm ít ca để tắm nữa là được rồi, sạch sẽ rồi. Như vậy từ từ mình sẽ chiêm nghiệm. Chứ quý vị làm một phát hết luôn thì quý vị thành Thánh nhân rồi, không phải! Mình ra sông ra biển nước nhiều, nhưng cứ xài được bao nhiêu thì xài, mình cần nhu cầu uống thì uống, cần nhu cầu rửa thì rửa, múc lên rửa, biết lấy nước đúng cách là được.

Giáo pháp của Phật là mênh mông như biển vậy, mình vào chỉ cần biết cách sử dụng là tốt. Chứ không biết cách sử dụng mà nhảy xuống đó chết chìm thì không được. Học pháp phải có trí tuệ, những gì mình học, mình hiểu thì mình hành, những gì chưa hiểu thì để tạm qua đó, đừng cố tình hiểu, để rồi hiểu sai. Và cứ nghe theo năm tháng thì mình sẽ hiểu thôi.

Đó là Thiện Trang chia sẻ, bởi vì có nhiều người nghe nhiều phần khó, phần Duy Thức lúc nào cũng vậy, A Tỳ Đàm cũng vậy. A Tỳ Đàm và Duy Thức có chỗ mấy Pháp sư giảng cũng không được. Mình không hiểu là đúng rồi, đó là bình thường, nếu mình hiểu hết thì mình thành A la hán hết rồi. Thậm chí A la hán có những chỗ của A Tỳ Đàm cũng không hiểu được.

Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng:

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

“Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo

A Mi Đà Phật!