Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

3. Có biểu hiện là tính ngay thẳng.

Cho nên từ đó mình coi chừng, không có điều này là rớt qua bất thiện rồi, tại vì điều này nằm trong Tâm sở Tịnh hảo Biến hành. Biến hành tức là lúc nào cũng có, mà không có điều đó là chắc chắn bất thiện, chứ không chạy đâu hết.

Cho nên rõ ràng, quý vị thấy không học mấy điều này thì khó. Mình chỉ cần hiểu thôi, không cần nhớ, hiểu được 19 Tâm sở này thì mình thực hành sẽ dễ thôi. Mình nhớ 19 Tâm sở này mà mình làm được, thì tự nhiên biến hành rồi, là yên tâm. 19 [Tâm sở] này có mặt là mình đã thiện rồi. Còn thiện nào thì tùy vào ba nhóm này [6 Tâm sở Tịnh hảo Biệt cảnh]. Cho nên kiểm tra lại, mình làm thế nào nhớ Tín, Niệm, Tàm, Úy, Vô tham, Vô sân, Trung hòa, Tịnh tâm, Tịnh thân, Khinh tâm, Khinh thân, Nhu tâm, Nhu thân, Thích tâm, Thích thân, Thuần tâm, Thuần thân, Chánh tâm, Chánh thân. Khi có được 19 [Tâm sở] này thì mình biết là mình đã ở bên thiện rồi, tại vì Biến hành là chắc chắn thiện rồi. Còn thiện nào nữa, thì tự động nó kéo thêm nhóm nào, có nhóm Chánh ngữ Chánh mạng Chánh nghiệp, có thêm Bi (lòng từ bi) hoặc là có Tuỳ hỷ, hoặc có Trí tuệ thì ngon. Mình rớt vô Tâm sở thiện, thì mới ra tâm thiện. Chứ còn không là bay vô bất thiện rồi.

Còn như nhóm 7 Tâm sở Tợ tha Biến hành thì lúc nào cũng có, khỏi cần suy nghĩ. Lúc nào cũng có Xúc, Thọ, Tưởng, Tư, Nhất hành, Mạng quyền, Tác ý, lúc nào cũng có rồi, cho nên khỏi quan tâm nhiều lắm, chỉ cần hiểu sơ thôi.

Mục tiêu của mình là làm sao duy trì được nhóm [19 Tâm sở Tịnh hảo Biến hành], thì tự động sẽ có thêm [6 Tâm sở Tịnh hảo Biệt cảnh], và tùy trường hợp có Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng hay không, có Bi, Tùy hỷ, có Trí tuệ hay không. Rồi kéo thêm 6 Tâm sở [Tợ tha] Biệt cảnh gồm: Tầm, Tứ, Thắng giải, Cần, Hỷ, Dục. Ví dụ như Tầm, Tứ là mình đang cần để vô Sơ thiền; còn Thắng giải là mình xác chứng được điều đó như vậy rồi, thì phải có chứ; rồi phải có sự siêng năng, phải có niềm vui, phải có sự mong muốn, có thể có hay không là tùy trường hợp. Đó là mình đẩy vô được tâm thiện rồi. Có 37 tâm thiện thì chúng ta sẽ học đằng sau, bây giờ mình chỉ hiểu sơ bảng [sơ đồ] này thôi.

Như vậy là phải để ý [19 Tâm sở Tịnh hảo Biến hành] này nha. Và cũng nên để ý Tâm sở Bất thiện nữa, khi nào có: Si, Vô úy, Vô tàm, Trạo cử là bất thiện chắc rồi. Trạo cử là bất thiện nha. Quý vị thấy khó không ạ? Trạo cử lăng xăng là bất thiện rồi đó, vì nó là Biến hành mà. Mình cứ quan tâm [Tâm sở Bất thiện] Biến hành thôi, còn [Tâm sở Bất thiện] Biệt cảnh, khi rơi vô đó thì mình phân tích thêm. Còn mình nhìn được [Tâm sở Bất thiện] Biến hành có rồi, thì chắc chắn chạy vô nhóm [Bất thiện] rồi. Bốn thằng: Si, Vô tàm, Vô úy xuất hiện thì chắc chắn là Bất thiện rồi. [Vô tàm] là không biết xấu hổ, hổ thẹn; thứ hai là không biết sợ nhân quả, không sợ pháp luật, không sợ gì hết, là Vô úy xuất hiện rồi; và Tâm [sở] Trạo cử là biết bất thiện rồi.

Còn khi mình xuất hiện [Tâm sở] ngược lại, là mình thấy mình có niềm tin [Tín]; có trí nhớ chính xác, nhớ này là nắm bắt cảnh và nhớ được quá khứ [Niệm]; có Tàm; có Uý (biết sợ); [Vô tham] không tham; [Vô sân] không sân; rồi sự trung hoà thân tâm [Trung hòa]; (quý vị coi lại, bữa sau Thiện Trang sẽ ôn lại cho quý vị khi học hết bảng này); Tịnh tâm Tịnh thân; Khinh tâm – Khinh thân (là nhẹ nhàng); Nhu tâm – Nhu thân (là mềm, không cứng ngắc); Thích tâm Thích thân (là sự thích nghi); bữa nay [học] sự nhuần nhuyễn [Thuần tâm Thuần thân] và sự ngay thẳng [Chánh tâm Chánh thân]. Mình nhớ vậy là đủ rồi. [Bấy] nhiêu đấy là biết mình đi vào nhóm thiện rồi. Còn thiện gì nữa thì tùy theo, khi nào giữ giới thì có Chánh ngữ, Chánh mạng, Chánh nghiệp; khi nào tu mấy đề mục Từ vô lượng, Bi vô lượng là lên cõi Trời từ Sơ thiền đến Tứ thiền, thì đang có [Tâm sở Bi và Tùy hỷ], hoặc là tâm mình đang có Bi hay không, có Tuỳ hỷ hay không; rồi mình phải có Trí tuệ giải thoát, điều này quan trọng, trí tuệ nằm ở đây.

Không phải đơn giản đâu! Cho nên học thì mới tu được, còn không học thì biết gì mà tu. Cứ vô Tứ niệm xứ rồi gì đó, Thiền, Thiền, Thiền... một hồi, rớt vô Vô minh lúc nào chẳng biết. Cho nên nhiều khi mình còn không biết, tại vì dễ rớt vô những điều thiếu, cho nên tu tốt thì mới thành tựu được.

Ở đây nói đơn giản, 19 Tâm sở Tịnh hảo [Biến hành] ở trên: Tín, Niệm, Tàm, Uý, Vô tham, Vô sân, Trung hòa, Tịnh tâm Tịnh thân, Khinh tâm Khinh thân, Nhu tâm Nhu thân, Thức tâm Thức thân, Thuần tâm Thuần thân, Chánh tâm Chánh thân, thì dễ thấy đối với người thực hiện những hành động như xả, thí (tức là xả bỏ và bố thí), trì giới và tham Thiền.

Nhớ giùm câu chốt này: 19 Tâm sở [Tịnh hảo Biến hành] này dễ thấy đối với người nào? Người nào mà thường có tâm xả ra, có bố thí, có trì giới, có tham Thiền thì 19 Tâm sở [Tịnh hảo] này xuất hiện. Đó là lý do tại sao phải tu, quý vị hiểu chưa? Khi nào muốn có 19 Tâm sở [Tịnh hảo] này, thì quý vị phải bố thí, phải xả ra, phải trì giới và phải tham Thiền. Nhớ giùm điều đó! Và chúng phối hợp với những Tâm sở Tịnh hảo cho nên chúng được gọi là những Tâm sở Tịnh hảo Biến hành. Và sẽ có thêm mấy [Tâm sở Tịnh hảo Biệt cảnh] nữa, thì tùy trường hợp nào mà có [Tâm sở] nào.

Cho nên ít nhất là có 19 [Tâm sở Tịnh Hảo Biến hành] này. Tức là trong tâm phải có ít nhất 19 Tâm sở Tịnh hảo [Biến hành], rồi có thêm ít nhất 7 Tâm sở Tợ tha Biến hành (là 26 Tâm sở), rồi còn cộng thêm [6 Tâm sở Tịnh hảo Biệt cảnh] nữa (tùy tình huống), và có khi có [6 Tâm sở Tợ tha Biệt cảnh] (tùy tình huống).

Đó là mình học sơ sơ như vậy. Và không phải chỉ sự phối hợp đó mà chia ra tâm đâu, mà người ta chia ra 121 tâm và chia kiểu khác nữa, thì chúng ta sẽ học bài về tâm.

[Như vậy] quý vị hiểu rồi đúng không? Hôm nay là chúng ta đã hiểu hơn rõ hơn là tại sao phải tu Thiền, tại sao phải tham Thiền. Không tham Thiền, không trì giới, không bố thí thì không có được [19 Tâm sở Tịnh hảo], cho nên mình học, mình hiểu rồi.

Hôm nay thời gian cũng đã hết rồi, chúng ta tạm dừng ở đây, chúng ta sẽ học tiếp ở bài tiếp theo. Quý vị cứ học từ từ, không sao mình học từ từ rồi mình hiểu. Thiện Trang tranh thủ sẽ chia sẻ cho hết phần Tâm sở, chỉ còn 6 Tâm sở nữa thôi. Không dài lắm, dạy chừng hai buổi nữa là hết sáu Tâm sở. Một buổi [học] ba [Tâm sở], hai buổi sáu [Tâm sở] là hết Tâm sở. Khi đó mình sẽ học vừa Kinh tạng vừa tiếp tục học phần Tâm, học lộ trình Tâm, lộ trình Tử, Chứng quả, mình học sơ qua những cái đó. Song song với học kinh tạng chúng ta sẽ học bổ sung về phần 37 Phẩm trợ đạo, học cho kỹ Phẩm trợ đạo vì đó là con đường để ra khỏi sanh từ. Phần Thiền chỉ thì chúng ta đã học qua mấy cái căn bản rồi, từ từ chúng ta học tiếp để mọi người thực hành đã, sau đó chúng ta sẽ học Thiền Quán, học kỹ lại Tứ niệm xứ. Tứ Niệm xứ nằm trong 37 Phẩm trợ đạo cho nên mình học lại thôi.

Như vậy dần mình đủ kiến thức mình tu, quý vị cứ từ từ phát triển lên, ít nhất mình học cái nền [tảng] để tu, ít nhất mình có một cái cơ sở để tu để không bị vấn đề. Giống như ngôi nhà mình đã dựng lên được cái cột rồi, mình dựng được cái mái rồi ít nhất cũng che được nắng che được mưa rồi, mình ở trong đó cũng yên thôi, từ từ mình bắt đầu làm tường, làm cửa nẻo, làm kỹ lại, từ từ làm sân sau. Thiện Trang mới dựng nên cho quý vị mấy cái cột, dựng lên cho quý vị che mái nhà để quý vị có nền tảng đó, từ nền tảng đó bây giờ quý vị tiếp tục phải đắp thêm tường vách, rồi bắt đầu mình làm thêm sân, cây cảnh, tạo cảnh gì đó, tuỳ. Kiểu như vậy, mình học Phật pháp cái gốc căn bản mình phải học, rồi quý vị muốn tạo cảnh kiểu gì đó là pháp tu của quý vị, mỗi người sẽ chọn lấy đường tu riêng, Thiện Trang hy vọng như vậy.

Thiện Trang chia sẻ với quý vị như vậy, mỗi lần chia sẻ thì Thiện Trang cũng ôn lại, nhờ những lần chia sẻ này thì mình sẽ hiểu sâu hơn và có những người hỏi khiến mình sẽ kết nối kiến thức lại nên Thiện Trang cũng được lợi ích thêm. Còn nếu Thiện Trang tự tu thì nhiều khi mình thấy mình đọc hiểu rồi, hiểu nhiêu đó nhưng tới khi có người hỏi mình sẽ có giải đáp cho họ thì mình hiểu sâu hơn.

Hôm nay hết giờ rồi, hẹn quý vị hôm khác. Mời quý vị, chúng ta cùng hồi hướng.

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

“Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo”.

A Mi Đà Phật!

Giảng Ký Câu Xá Luận Và Tinh Hoa Kinh Luận - Bài 42

Giảng giải: Thầy Thích Thiện Trang

Giảng ngày: 14/05/2025

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Kính chào toàn thể quý vị đồng tu! Hôm nay [là] thứ Tư, chúng ta học tựa đề “Câu Xá Luận Và Tinh Hoa Kinh Luận”. Để đề mục của chúng ta rõ ràng hơn, thì Thiện Trang xin đặt tên lại như vậy. Chứ để Câu Xá Luận không [thôi], thì thời gian vừa qua chúng ta toàn học những vấn đề khác. Ở trong này chúng ta có học Kinh A Hàm, có tinh hoa của Kinh Nikaya, của Vi Diệu Pháp (Nam truyền), của Luận Câu Xá, và thậm chí còn có những bộ kinh luận khác nữa. Cho nên chúng ta để chung là ‘Tinh Hoa Kinh Luận’ thì tiện hơn.

Hôm nay chúng ta đang học ở bài 42. Nội dung chúng ta học có mấy phần, trong đó có phần về Luận Câu Xá mà chúng ta đã tạm ngưng một số buổi. Hôm nay Thiện Trang xin giới thiệu cho quý vị để tiếp tục phần này. Chúng ta biết là mục tiêu của chúng ta học Phật để làm gì? Để giải thoát! Ai cũng mong giải thoát cả mới học bộ này. Trong Kinh Nikaya, có một bộ Kinh [tên] là Dây Thằng (dây buộc), đức Phật có đưa ra một ví dụ: Giống như có một con chó bị cột lại vô cái cọc, khi nó đi thì cũng chỉ quanh quẩn ở bên cây cọc đó thôi. Giống như ở Việt Nam mình, người ta hay cột bò, cột trâu vô cái cây, [dù] chúng có đi chăng nữa thì cũng quanh quẩn [bên] cái cây đó thôi. Lúc nó đứng, nó cũng quanh quẩn bên cái cọc đó, lúc nó ngồi thì cũng ngồi quanh cạnh cái cọc đó, rồi nó nằm cũng vậy, cũng quanh bên cạnh cái cọc đó thôi.

Đức Phật cũng nói vậy đó, kẻ vô văn phàm phu xem Sắc uẩn (thân thể mình) chính là mình, là bản ngã của mình. Tương tự như vậy với Thọ, Tưởng, Hành, Thức, cũng xem là bản ngã của mình. Cho nên có làm gì chăng nữa, ví dụ như bước đi thì cũng luôn chấp trong Ngũ uẩn, lúc đứng lại cũng chấp trong Ngũ uẩn, lúc nằm yên cũng chấp trong Ngũ uẩn, rồi ngồi xuống cũng chấp trong Ngũ uẩn. Cho nên suốt ngày bị trói buộc.

Làm sao chúng ta thoát ra được trói buộc đó? Chúng ta phải học giáo pháp, phải có tu tập. Việc học giáo pháp, tu tập phải cần thời gian. Nếu mình không có thời gian nghiền ngẫm, học, thì có thể mình không có đủ tư lương. [Thì dù] tâm nói giải thoát, miệng cũng nói giải thoát, nhưng thực tế là không được. Đức Phật nói là không phải muốn hay không muốn, mà quan trọng nhất là mình phải biết đúng cách. Đó là lý do tại sao chúng ta phải học.

Hôm nay Thiện Trang xin mở đầu phần nền tảng. Trước khi nói phần này, nhiều khi quý vị cũng không nắm nổi nội dung này học điều gì. Quan trọng nhất, Thiện Trang nghĩ là chúng ta học về Tâm và Tâm sở. Chúng ta học qua gần hết rồi, sau này chúng ta mới có thể đưa ra được những vấn đề phân tích. Mình học một hồi, mình có thể phân tích được.

Thiện Trang đưa ra một ví dụ đơn giản thôi. Giả sử bây giờ có một người Phật tử, sau khi nghe được lời khuyên của một đồng tu khác, thì biết rằng mình đã phạm một tội lỗi, ví dụ như mình phạm một giới nào đó. Lúc đó mình cảm thấy ăn năn, xấu hổ, và mình sám hối. Vậy tâm đó là tâm gì? Tâm đó là tâm thiện ở Dục giới hay tâm thiện ở Sắc giới, hay tâm ác (tâm bất thiện), hay là tâm nào để cho kết quả nào, và tâm lúc đó phối hợp với bao nhiêu Tâm sở. Khi nào mình hiểu được rõ như vậy, thì mình mới tu được. Tại vì khi mình không có tiêu chuẩn thiện ác, thì mình nói mình tu tâm, nhưng mình không biết tâm đang thiện hay ác nữa, nó đang phối hợp với những Tâm sở nào, đang tương ưng cảnh giới nào, thì làm sao mình biết tương lai mình đi về đâu.

Ví dụ như chúng ta tu tâm Thiền, chúng ta muốn đắc Thiền thì lúc đó chúng ta [phải] có tâm Thiền, tâm Thiền tương lai sẽ cho quả Thiền chẳng hạn. Tâm thiện Dục giới mà trong đó là tâm Vô nhân, tâm Nhị nhân, hay tâm Tam nhân, để đời sau ta được thế nào? Hoặc những đồng tu muốn ra khỏi sanh tử bằng con đường vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, thì mình phải có tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn đó nằm ở tâm và lộ trình tâm. Chúng ta đã học được gần hết phần Tâm sở rồi, chúng ta học hết Tâm sở thì chúng ta sẽ học tới tâm [để] chúng ta phân tích.

Thiện Trang đưa thêm một ví dụ nữa, mai mốt chúng ta học, chúng ta sẽ đưa ra phân tích. Một người Phật tử ở trong gia đình, họ giết một con cá rô phi, để làm thịt nấu cho gia đình ăn. Như vậy khi họ giết con cá đó, người ta cảm thấy rất áy náy và lo sợ nhân quả. Khi làm việc đó người ta nghĩ như vậy, thì tâm đó là tâm thiện hay là tâm bất thiện? Điều đó chúng ta phải xác định được, chứ không bây giờ mơ hồ, mình không biết là thiện hay bất thiện, tâm đó là tâm nào, tâm nào [thì] cho tâm đầu thai nào, tâm quả nào (tâm nhân, tâm quả), rồi cuối cùng kết nghiệp như thế nào? Đó là chúng ta phải học, hiểu sâu như vậy.

Từ từ chúng ta sẽ học bộ này, một thời gian nữa thì chúng ta sẽ phân tích được những điều đó. Trong quá trình học, do nội dung đó hơi khó, nên Thiện Trang cứ phải đưa [vào] một cách chầm chậm, và chúng ta bổ sung phần nền tảng kinh tạng vào để củng cố được nền tảng, xây dựng được Chánh kiến cho chúng ta. Đó là lý do tại sao chúng ta phải học thêm nền tảng khác, chứ còn học như vậy không [thôi] thì cũng nhanh, mấy buổi là có thể học tới đó được, nhưng sợ quý vị không nắm nổi.

Phần đầu tiên hôm nay, Thiện Trang sẽ giới thiệu cho quý vị đề mục:

Cho Rằng Tất Cả Cảm Thọ Đều Do Nhân Đã Làm Trong Quá Khứ Đó Là Thuộc Về Tà.

(Đây là một tựa đề được trích trong kinh).

Một thời Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá thành) tại Trúc Lâm, chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

Rồi du sĩ Moliya Sìvaka đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên.

Ngồi một bên, du sĩ Moliya Sìvaka thưa với Thế Tôn:

Thưa Tôn giả Gotama, có một số Sa môn, Bà la môn thuyết như sau, thấy như sau: “Con người cảm thọ cảm giác gì, lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ; tất cả thọ ấy đều do nhân đã làm trong quá khứ”. Ở đây, Tôn giả Gotama nói như thế nào?

Đây là một chủ đề, mà chúng ta học Phật pháp lâu rồi, chúng ta cũng hay như thế đúng không? Tức là lúc đó có một ông Bà la môn, là một du sĩ (du sĩ là một người cũng tu học), đến thưa với đức Phật rằng: tất cả những cảm giác gì, gồm: Khổ thọ, lạc thọ, hay không khổ không lạc thọ. Tức là mình có ba thọ, thọ thứ nhất là khổ, ví dụ như cảm thấy nóng lạnh, đau nhức; hoặc thọ vui là được ăn, được cho, được tặng, v.v… rồi cảm giác bình thường là không khổ không vui.

Tất cả những thọ đó, tức là những gì mình nhận được đời này đều là do nhân đời trước, do quá khứ. Có phải như vậy hay không? Chúng ta học Phật lâu năm, luôn luôn nói rằng tất cả đều do quá khứ. Như vậy là đúng rồi đúng không? Chúng ta nói như vậy là thuộc về tà rồi, như tựa đề Thiện Trang đã đặt. Cho nên nhiều khi học Phật lâu năm mà vẫn không phải có Chánh kiến, vấn đề nằm ở chỗ đấy. Ở đây chúng ta sẽ học rõ ràng, đây là trong kinh. Chúng ta xem đức Phật trả lời như thế nào?

Này Sìvaka, ở đây, một số cảm thọ khởi lên, phát sanh từ mật (semhà). Này Sìvaka, hoặc là Ông phải tự mình (sàma) biết rằng: “Ở đây, một số cảm thọ khởi lên, phát sanh từ mật”. Hay là, này Siivaka, thế giới chấp nhận là đúng sự thật rằng: “Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật”. Ở đây, này Siivaka, những vị Sa môn, Bà la môn nào thuyết như sau, thấy như sau: “Con người cảm thọ cảm giác gì, lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ; tất cả thọ đều do nhân đã làm trong quá khứ”; nếu do họ tự mình biết, họ thật sự đi quá xa; nếu được thế giới chấp nhận là đúng sự thật, họ cũng đi quá xa. Do vậy, Ta tuyên bố rằng các Sa môn, Bà la môn ấy thuộc về tà.

Đoạn vừa rồi chúng ta thấy rõ ràng, đức Phật đã công bố: Nếu vị Sa môn nào, Bà la môn nào mà quan niệm tất cả những cảm thọ của mình, như cảm giác về khổ, về vui, không khổ không vui, tất cả đó đều do nhân đã làm trong quá khứ. Họ tự mình biết vậy thì thật sự họ đã đi quá xa. Nếu họ được cả thế giới chấp nhận, thì những người nào mà chấp nhận điều đó cũng đi quá xa. Đức Phật tuyên bố là các Sa môn, Bà la môn ấy thuộc về tà, tức là sai rồi.

Chúng ta học Phật pháp lâu năm, rất có thể việc gì chúng ta cũng đổ cho quá khứ, tức là đổ cho nghiệp. Cho nên không học Phật pháp thì không hiểu, đổ cho nghiệp là sai. Ở trên đức Phật đã dẫn ra một nguyên nhân là phát sinh từ mật.

Này Siivaka, ở đây, một số cảm thọ khởi lên, phát sanh từ đàm (niêm dịch) … (mật, đàm là mấy thứ ở trong người).

Này Siivaka … khởi lên, phát sanh từ gió …

Ở đây phân tích một chút. [Phát sinh] do mật, ở trong người mình tiết ra mật, nên có một số cảm thọ do mật; do đàm ở trong người; rồi do từ gió, gió thổi có thể [làm] mình nóng, lạnh, v.v… Do cảm thọ từ gió, từ đàm, từ mật, chứ không phải do việc làm trong quá khứ.

Này Siivaka … khởi lên, phát sanh từ sự gặp gỡ các … nước trong thân thể (sannipitikàni). Điều này giống như bệnh của mình, hay nước trong thân thể của mình tạo ra.

Này Siivaka … khởi lên, phát sanh từ sự gặp gỡ các thời tiết … Cũng do thời tiết, nhiều khi thời tiết nóng, lạnh quá, đâu thể đổ lỗi cho việc làm [trong] quá khứ được.

Này Siivaka … khởi lên, phát sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận … Tức là gặp các việc xấu, việc nghịch ý, cho nên không phải do quá khứ.

Này Siivaka … khởi lên, phát sanh từ các công kích thình lình từ bên ngoài vào … Nhiều khi không phải gì đâu, tự nhiên do sự công kích thình lình từ bên ngoài vào.

Do quả dị thục của nghiệp, này Siivaka, ở đây, một số cảm thọ được khởi lên.

Trường hợp cuối cùng mới nói là do dị thục (chín khác) của nghiệp, một số cảm thọ khởi lên. Cho nên chỉ có một trường hợp [do nghiệp] thôi. Quý vị thấy đầu tiên là từ (1) mật, từ (2) đàm, từ (3) gió, từ (4) gặp gỡ các nước trong thân thể, từ (5) nước, từ (6) nghịch vận (chuyện bất như ý), từ (7) sự công kích thình lình từ bên ngoài vào, cuối cùng tới đây mới là do (8) nghiệp.

Này Siivaka, hoặc là Ông phải tự mình biết rằng: “Ở đây, một số cảm thọ khởi lên vì kết quả dị thục của nghiệp”. Hay là, này Siivaka, thế giới chấp nhận là đúng sự thật rằng: “Ở đây, một số cảm thọ khởi lên vì kết quả dị thục của nghiệp”.

Tức là do nghiệp thì chỉ có một số thôi, đừng có việc gì cũng đổ cho nghiệp. Đó là một sai lầm lớn nhất của người học Phật. Quý vị đổ hết cho nghiệp thì vô lý đúng không? Thật ra mình tư duy một chút thì mình thấy nhiều khi có nghiệp gì đâu, thời tiết nóng quá cũng đổ cho nghiệp à? Không có! Có những điều không phải do nghiệp, mà do mình sanh vào thời đại đó, thời tiết đó, hoàn cảnh đó, điều kiện đó, v.v… nên bị như vậy thôi, chứ chẳng phải do nghiệp. Cho nên đừng có Tà kiến như vậy. Đó là một Tà kiến, nếu mình cho tất cả là do nghiệp.

Ở đây, này Siivaka, những vị Sa môn, Bà la môn nào thuyết như sau, thấy như sau: “Con người cảm thọ cảm giác gì, lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ; tất cả thọ đều do nhân đã làm trong quá khứ”; nếu do họ tự mình biết, họ thật sự đi quá xa; nếu được thế giới chấp nhận là đúng sự thật, họ cũng đi quá xa. Do vậy, Ta tuyên bố rằng các Sa môn, Bà la môn ấy thuộc về tà.

Cho nên cũng không đúng! Tức là nếu ai cũng nói đổ cho nghiệp hết (việc làm trong quá khứ thuộc về nghiệp), thì đức Phật nói Sa môn, Bà la môn nào mà tuyên bố như vậy, nghĩ như vậy, đó là thuộc về tà. Nếu được cả thế giới chấp nhận, cho đó là đúng, thì những người chấp nhận điều đó cũng đi quá xa. Nói chung đều thuộc về tà. Cho nên cẩn thận nha! Nhiều khi mình học Phật bao nhiêu năm rồi, mình cũng không học được điều này. Chỉ có một số điều là do nghiệp thôi. Cho nên cẩn thận! Đừng có nghĩ mình học Phật pháp [rồi cho suy nghĩ của mình] là đúng.

Khi được nói vậy, du sĩ Moliya Siivaka bạch Thế Tôn:

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn … từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

Mật, niêm dịch và gió,

Sự gặp gỡ các loại nước,

Sự thay đổi thời tiết,

Sự gặp gỡ các nghịch vận,

Sự công kích thình lình,

Nghiệp quả là thứ tám.

Như vậy có tám điều, thì có một điều là nghiệp thôi.

(Kinh 36.21. Sìvaka Phần Ba—Phẩm Một Trăm Lẻ Tám Pháp Môn Chương 36: Tương Ưng Thọ () – Kinh Tương Ưng).

Chúng ta nhớ lại 8 điều: (1) mật, (2) niêm dịch, (3) gió, (4) sự gặp gỡ các nước, (5) sự thay đổi thời thiệt, (6) nghịch vận, (7) công kích thình lình, và (8) nghiệp quả. Bữa nay xây dựng được Chánh tri kiến rồi, cho nên đừng có việc gì cũng đem nghiệp ra. Thật ra cũng được! Đôi khi việc gì cũng nói do nghiệp, [là nói] cho mọi người vui, an ủi vậy thôi. Cho nên có đồng tu cứ suốt ngày than thở: ‘Sao con ghét ông chồng thế, con không muốn gặp ông chồng mà gặp hoài’. Đó có phải do nghiệp không? Thiện Trang nói một phần là do nghiệp, vợ chồng tất nhiên phải có nghiệp, nhưng một phần nữa là do những điều kiện. Cho nên mình biết rồi thì mình né ra.

Bữa nay nói lại về mấy cách đoạn trừ Lậu hoặc, trong đó có né tránh để đoạn trừ. Né tránh là tránh duyên đó quý vị. Tại vì nghiệp [chỉ] là một trong tám điều thôi mà, thì mình né đi. Mình tội gì chui vô trong đó, tránh hoàn cảnh, tránh nghịch vận, tránh sự công kích thình lình, núp đi. Ai [bắt] phải ra cho họ tấn công. Rồi mấy bệnh trong thân thì mình chăm sóc cho kỹ, tránh gió, giống như yếu đừng có ra gió vậy; rồi thời tiết thì mình tới vùng có thời tiết tốt hơn.

Cho nên không phải điều gì cũng do nghiệp. Nhớ cho kỹ! Học bài kinh này rồi, bữa nay hết bị [hiểu sai] rồi đó. Nhớ truyền cho các đồng tu khác, chứ không, việc gì cũng đổ cho nghiệp, rồi cuối cùng chết cũng kêu do nghiệp. Ở trong Kinh Nikaya, chết cũng chỉ là một trong những nguyên nhân thôi, để bữa nào kiếm lại bài kinh đó. Chứ không, quý vị chết mà cũng đổ cho nghiệp. Không có! Chết, có khi là do hết phước [mà] chết, có khi nghiệp quả tới đó [nên] chết, có khi bị người ta giết (người ta hại) mà chết, có khi bị nhân duyên gì đó không đủ cho nên chết v.v… Có mấy duyên để chết, chứ không phải là chết [chỉ] do nghiệp. Nên nhớ như vậy! Nghiệp tôi chưa đáng phải chết, nhưng bị người ta hại thì cũng chết. Quý vị nên nhớ vậy đó! Chứ không phải là cứ tin cuồng, là do nghiệp hết. Không phải như vậy!

Cho nên học giáo lý nhà Phật rất rõ ràng, sáng suốt, chứ không phải [mê mờ]. Giáo lý nhà Phật [mà] việc gì mình cũng đổ cho nghiệp hết như vậy, thì thành ra không phải, không đúng với thực tế. Chúng ta phải học cho kỹ! Từ từ, bữa nào Thiện Trang tìm lại bộ kinh đó, bây giờ quên bộ kinh đó nằm ở đâu rồi, nhưng nói chung có nghe qua, có đọc qua rồi. Cho nên là từ từ.

Như vậy tóm lại, nhớ nha, xây dựng lại Chánh tri kiến một chút, không phải điều gì cũng là do nghiệp hết đâu, nghiệp là một trong tám yếu tố, mà có một phần thôi, một phần của những nỗi khổ. Cho nên ai nói khổ thọ, hay là vui gì đó là do đời trước. Không phải! Hoàn toàn không phải! Chỉ có một số thôi, có tám điều kiện.

Bây giờ chúng ta đến một đoạn tiếp:

Tầm Quan Trọng Của Thiền Chỉ (Tiếp Theo):

“Muốn Đoạn Trừ Vô Minh Nên Tu Mười Biến Xứ”

9a. “Nếu muốn đoạn trừ Vô minh nên tu mười biến xứ. Thế nào gọi là nếu muốn đoạn trừ Vô minh nên tu mười biến xứ? Nếu khi Như Lai xuất thế, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, hiệu là Phật, Thế Tôn; vị ấy đoạn trừ cho đến năm Triền cái, những thứ làm tâm ô uế, tuệ yếu kém, tu thứ nhất Địa biến xứ, bốn duy, trên dưới là không hai, là vô lượng;

Ở đây chúng ta tạm dừng một chút, để Thiện Trang nói lại tu mười Biến xứ trong 40 đề mục tu Thiền chỉ. Thiện Trang xin nói lại sự quan trọng của tu Thiền chỉ, đức Phật nói rất nhiều, Thiện Trang cũng trích dẫn rất nhiều bài kinh. Ví dụ tu Thiền chỉ để phục được Tham, phục được Sân, tu Thiền chỉ để giúp cho Thiền quán, tu Thiền chỉ để khỏe mạnh, tu Thiền chỉ để được Thần thông, tu Thiền chỉ để có nhiều vấn đề khác nữa, nhiều lợi ích. Như đợt trước, chúng ta nói là muốn giải thoát sanh tử, thì đây cũng vậy, [phải] tu Thiền chỉ.

Và hôm nay nói về mười Biến xứ. Mười biến xứ đó chúng ta quá quen rồi: Đất, Nước, Lửa, Gió, Xanh, Vàng, Đỏ, Trắng, [Hư không, Ánh sáng]. Nhiều đồng tu không biết tầm quan trọng cho nên không chịu tu. Thời đức Phật, đức Phật nhấn mạnh như vậy, lúc nào cũng nói tầm quan trọng của Thiền chỉ và Thiền quán. Bây giờ, người đời sau không hiểu được điều đó, nên người ta cắt bớt đi, người ta tu. Quý vị nên nhớ, thời đức Phật không có tông phái, chỉ có duy nhất đức Phật truyền cho tất cả mọi người. Còn tông phái là do đời sau mà hình thành.

Các vị đời sau đã chọn những cách tu thế này, bỏ điều này, thêm điều kia vô, cho nên mới sanh ra thành tông. Từ tông rồi lại chia nhỏ ra thành phái. Cho nên có những điều thêm vô, có lợi ích thêm, có những điều bớt ra có lợi ích. Nhưng ngược lại có những điều thêm vô mà khiến cho [việc] tu không đem lại kết quả. Có những điều bớt đi, mà đó [lại] là phần quan trọng. Bớt đi thành ra tu không được, không giải thoát. Chính vì vậy chúng ta phải đọc kinh Phật để biết điều gì đức Phật dạy là quan trọng.

Theo bộ mà chúng ta đã học từ bữa giờ, quý vị thấy Thiền chỉ cực kỳ quan trọng, đức Phật nhấn mạnh đi, nhấn mạnh lại. Và quý vị thấy, giống như tiêu đề này là “Muốn Đoạn Trừ Vô Minh Nên Tu Mười Biến Xứ”. Mười Biến xứ rõ ràng là Thiền chỉ, chứ đức Phật đâu có nói muốn đoạn trừ Vô minh thì nên tu các Pháp môn khác đâu. Chứng tỏ điều này rất quan trọng đúng không ạ? Bữa trước chúng ta cũng có bài như vậy rồi.

Cho nên chúng ta học Phật thì chúng ta mới biết được điều nào là quan trọng. Còn học theo những người đời sau, thì có thể người ta không biết điều đó [Thiền chỉ] là quan trọng, người ta bỏ mất, nên mình tu hoài không có thành tựu. Mười Biến xứ này quý vị thấy cực kỳ quan trọng.

Địa biến xứ là biến xứ đất, #bốn duy là bốn góc. Tức là tu làm sao mà thấy đất khắp mọi nơi, gọi là Địa biến xứ.

Tu Thủy biến xứ, Hỏa biến xứ, Phong biến xứ, Thanh biến xứ, Hoàng biến xứ, Xích biến xứ. (Thủy biến xứ là biến xứ nước, Hỏa biến xứ là biến xứ lửa, Phong biến xứ là biến xứ gió, Thanh biến xứ là biến xứ màu xanh, Hoàng biến xứ là biến xứ màu vàng, Xích biến xứ là biến xứ màu đỏ, Bạch biến xứ là biến xứ màu trắng). Không Vô Biên Xứ biến xứ, tu biến xứ thứ mười là Thức Vô Biên. (Không Vô Biên Xứ và Thức Vô Biên Xứ). Bốn duy, trên dưới là không hai, là vô lượng. Đó là nếu muốn đoạn trừ Vô minh, nên tu mười biến xứ. Cũng vậy, số đoạn, giải thoát, quá độ, bạt tuyệt, diệt, chỉ, tổng tri và biệt tri.

Chúng ta chỉ cần để ý chỗ [mười Biến xứ] này, còn chỗ [số đoạn, giải thoát, quá độ, bạt tuyệt, diệt, chỉ, tổng tri và biệt tri] thì từ từ, đoạn kinh này dài, sẽ giải thích đằng sau.

Như vậy quý vị thấy muốn đoạn trừ Vô minh thì nên tu mười Biến xứ. Rất quan trọng đúng không quý vị? Và mười Biến xứ này, cách tu cũng rất dễ. Thời nay Thiện Trang đã chỉ cho quý vị cách tu hiện đại, hiện đại hơn rất nhiều, ví dụ như dùng đèn. Quý vị nên dùng đèn màu, vì dùng đèn màu trắng thì khó nhiếp lắm. Và nên dùng đèn tròn để chúng ta tu các biến xứ màu xanh, vàng, đỏ, trắng.

Sẵn đây Thiện Trang xin chia sẻ lại một lần nữa, nhắc lại cách tu. Chúng ta phải học các bước để tu Thiền chỉ, chuẩn bị như thế nào: quần áo phải dễ chịu, nhẹ nhàng; chỗ ngồi phải sạch sẽ v.v... Nếu tu biến xứ màu thì Thiện Trang chỉ cho quý vị hãy dùng cái đèn, bây giờ dùng đèn tiện hơn. Đèn phải tròn, phải nhẵn. Đèn mà kiểu rổ rổ là không được, méo méo là không được, phải tròn. Rồi dùng màu, chúng ta tùy thích màu nào thì có thể dùng màu đó. Thiện Trang thấy trong các màu, Thiện Trang tu có ba màu thôi, đó là màu xanh da trời, xanh lá cây (giống như chữ Câu Xá Luận mà quý vị đang thấy [trên màn hình] là màu xanh lá cây), có khi là màu xanh khác, không giống vậy. Màu xanh mà Thiện Trang thích là xanh giống kiểu này [xanh da trời nhạt], tất nhiên màu khác chút cũng được, và màu hồng, màu đỏ. Màu hồng đôi khi thành màu đỏ luôn.

Cách mình tu là gì? Mình gắn đèn vào, bật ánh sáng vừa phải, để khoảng cách làm sao đủ thấy kín [tầm] mắt, đừng để nhiễu, đừng để nhìn thấy gì hết [ngoài bóng đèn], đừng nhìn thấy gì bên ngoài nữa cả. Trước mặt thì đừng để cái gì vướng, để khiến lọt vào mắt mình cái khác. Ví dụ như có dây điện thì quý vị giấu sợi dây màu đen để cho tối đi, không thấy sợi dây điện. Chứ còn quý vị để dây điện trắng trắng hay vàng vàng chạy trước mặt, thì cũng không vô được Trì tướng hay Tợ tướng đâu. Khó lắm!

Rồi quý vị điều chỉnh ánh sáng vừa phải, nếu ban ngày thì [cho] ánh sáng đèn mạnh lên để át ánh sáng bên ngoài. Còn nếu ban đêm thì quý vị cho ánh sáng vừa phải thôi, chói quá cũng không được đâu. Và nhớ, tốt nhất là nên lấy tấm vải đen hay cái gì đen căng ra, để không thấy gì đằng sau đó. Còn không thì đằng sau đó phải tối, để mình nhìn vào không bị phân tâm.

Trước khi tu, quý vị nhớ đề khởi, cách dễ dàng là hãy nghĩ rằng: đời là vô thường, là khổ v.v… ta chỉ có con đường thoát khổ. Vì con đường thoát khổ cho nên ta phải tu, ta tu để giải thoát sanh tử, nên ta phải tu môn này. Rồi sau đó nghĩ rằng tất cả những đức Phật thời quá khứ, những vị A la hán v.v… những vị tu đều có thành tựu với môn này, nên ta tu cũng có thành tựu với môn này. Chắc chắn mình phải có niềm tin như vậy. Và khi đó mình hoan hỷ, mình vô, bắt đầu nhìn, chỉ cần nhìn thôi, không được suy nghĩ gì cả. Cứ nhìn một lúc là có thể bắt đầu xuất hiện Tợ tướng. Còn nếu không nhìn ra được [Tợ tướng] là phải coi lại.

Tợ tướng là sao? Thiện Trang cũng đã nói rồi. Ví dụ, dễ nhất là nhìn một chút thì tự nhiên cái đèn biến thành giống như viên ngọc rất đẹp. Đó chưa phải là Tợ tướng. Rồi có thể tách thành 2, 3, 4 viên ngọc hoặc là quá trời cái đèn như vậy, viên nào viên nấy đẹp lắm. Hoặc là thấy toàn bộ là màu đó, màu xanh thì thấy toàn màu xanh, màu đỏ thì thành toàn màu đỏ v.v… Trạng thái đó chỉ xuất hiện một khoảng thời gian thôi, nếu quý vị không để tâm trong đó, tức là đừng có suy nghĩ gì hết. Dù nó đẹp hay xấu thế nào, thì quý vị cũng đừng suy nghĩ. Nếu suy nghĩ là rớt, rớt thì quý vị phải làm lại từ đầu.

Màu mà Thiện Trang thấy, tuy là khó chịu, nhưng dễ vào nhất là màu đỏ. Màu đỏ không biết sao lại có sức nhiếp mạnh thế nào đó, nên dễ vào hơn màu khác. Mới đầu Thiện Trang không chịu sử dụng màu đỏ, Thiện Trang bấm màu tím, nhưng không tím lắm mà hơi đỏ, rồi thử luôn thì thấy màu đỏ dễ vô hơn cả màu xanh nữa. Cho nên là tùy, quý vị phải thử. Quý vị cứ thử xem!

Khi vào Trì tướng rồi là bắt đầu dễ chịu rồi đó. Thậm chí không cần vào Trì tướng đâu, quý vị chỉ thấy viên ngọc thôi thì người cũng an an, dễ chịu. Nếu người vào được Trì tướng thì dễ chịu hơn, và một hồi nhập Thiền luôn. Nhập Thiền tức là dường như không thấy cảnh gì cả, và mình cảm thấy một sự an lạc, dễ chịu lắm. Đó là mình vô Thiền được thì dễ chịu, và từ đó về sau mình tu dễ hơn. Đó là tu về biến xứ màu.

Còn đối với biến xứ Đất, Thiện Trang chưa tìm được, phải tìm đất nặn, mình nặn ra hình tròn màu xanh hay màu gì đó để mình tu. Còn đối với biến xứ Lửa, thì không cần đốt lửa cũng được. Mình chỉ cần mở tivi, điện thoại, Ipad hay máy tính gì đó, rồi chọn đề mục lửa mà Thiện Trang có đưa link lên đó, hoặc quý vị lên mạng tìm [đề mục] lửa thì cũng đầy đó mà. Chọn lửa nào mà phải bập bùng, chứ đừng có củi đen nhiều. Quý vị làm sao cho củi khuất đi, để ngọn lửa bập bùng thôi. Nhìn lửa bập bùng dễ vô Tợ tướng hơn, rồi từ đó mới vô Trì tướng.

[Biến xứ] Nước thì quý vị có thể coi nước trong sông, hồ hay biển gì đó. Thiện Trang thích coi nước biển. Thiện Trang mở nước biển ra hoặc là nước hồ mênh mông, thì nhìn một hồi cũng định được. Hoặc đi ra hồ, ra biển cũng được, tu cũng được, nhưng phải vắng. Nhớ là trong môi trường phải không ồn, chứ nếu môi trường ồn quá là rớt Thiền, không đắc Thiền được. Tại vì âm thanh là gai nhọn để nhập Sơ thiền (là chướng ngại đó). Cho nên nếu ồn quá thì quý vị cần gắn mấy cái bông gòn hay gì đó bịt tai lại để cho yên. Và nhớ rằng khi các cảnh giới thay đổi, xuất hiện Tợ tướng thì đừng tác tâm, đừng nghĩ gì hết, cứ kệ nó, cứ mặc kệ thì mới vô. Còn quý vị nghĩ một cái thì không phải là Thiền chỉ nữa, [mà bị] rớt ra. Cách là như vậy!

Và mỗi người cũng sẽ có một lối vào khác nhau, lúc đầu có thể khó khăn, thì quý vị cứ thử được thời gian, có thể vào được rồi thì quý vị sẽ có kinh nghiệm. Giống như người mà chưa vào được trạng thái Trì tướng, thì người ta sẽ cố gắng làm sao để vào Trì tướng. Từ Trì tướng rồi mới vào [trạng thái] tiếp theo được. Tợ tướng chưa xuất hiện gì hết. Bí quyết đơn giản thôi, là đừng nghĩ lung tung. Thiện Trang nói bí quyết đơn giản là ở môi trường không bị nhiễu. Không bị nhiễu tức là ánh sáng v.v... không bị che, không bị thứ gì [khác] hiện vào. Thứ hai là tâm mình không có nghĩ ngợi lung tung, cảnh biến đổi gì thì cũng im luôn.

Cho nên người đơn giản thì người ta tu được Thiền chỉ. Và Thiền chỉ không đòi hỏi cao siêu, không cần phải đòi hỏi giáo lý gì ghê gớm. Còn Thiền quán thì thật sự phải học nhiều. Thiền chỉ chỉ cần biết mấy chi thiền thôi, rồi biết năm Triền cái, tránh được năm Triền cái là ok. Cho nên là không khó!

Và nếu quý vị tu được Thiền chỉ thì người quý vị cũng khỏe khoắn, an lạc lắm. Mỗi ngày chỉ cần bỏ ra 15 phút thôi, 15 phút buổi sáng, 15 phút trưa, 15 phút chiều, 15 phút buổi tối là dư xăng. Thậm chí chỉ cần sáng, chiều, tối hoặc là sáng, trưa, tối là quý vị cũng thấy người khỏe khoắn. Và nếu ai mà niệm Phật thì quý vị thấy lạ lắm, nó chưa vô, quý vị ngồi đó là tự nhiên câu Phật hiệu ra rồi. Do Thiện Trang tu niệm Phật lâu năm, cho nên cứ vào ngồi là câu Phật hiệu hiện ra, thì Thiện Trang phải dẹp Phật hiệu qua một bên thì mới tu được Thiền chỉ. Còn nếu không, câu Phật hiệu khởi hoài thì cùng lắm là tới Vị đáo định hay là Trì tướng thôi. Cứ tới đó là nghe câu Phật hiệu. [Như vậy] là không được, không [vào Thiền] được. Rồi khi quý vị ra Thiền là câu Phật hiệu tự động khởi.

Cho nên ai tu Tịnh Độ, mà nói tu Thiền là xen tạp, thì phải xem lại. Do mình chưa thực hành, mình không nghe lời Phật. Đức Phật dạy mà mình không nghe, mình nghe người đời sau, nên mình mất đi lợi ích. Đó là Thiện Trang khuyên như vậy.

Thiện Trang [đã] nói sơ qua tầm quan trọng về đề mục này. Tiếp theo:

9b. “Nếu muốn biệt tri Vô minh nên tu mười biến xứ. (Ở trên là muốn đoạn trừ Vô minh. Còn đây là biệt tri, là biết riêng về Vô minh, nên tu mười Biến xứ. Nội dung giống như trên, chỉ có đổi một chút như vậy thôi. Tóm lại là như vậy.) Thế nào gọi là nếu muốn biệt tri vô minh nên tu mười biến xứ? Nếu khi Như Lai xuất thế, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, hiệu là Phật, Thế Tôn; vị ấy đoạn trừ cho đến năm Triền cái, những thứ làm tâm ô uế, tuệ yếu kém; tu thứ nhất, Địa biến xứ, bốn duy, trên dưới là không hai, là vô lượng. Cũng vậy tu Thủy biến xứ, Hỏa biến xứ, Phong biến xứ, Thanh biến xứ, Hoàng biến xứ, Xích biến xứ, Bạch biến xứ, Không Vô Biên biến xứ; tu biến xứ thứ mười Thức Vô Biên Xứ, bốn duy trên dưới, là không hai, là vô lượng. Đó là nếu muốn biệt tri Vô minh nên tu mười biến xứ.

(Trích từ Kinh 222 – Kinh Lệ Trung A Hàm).

Ở trên là Kinh Nikaya, ở dưới là Kinh A Hàm. Cho nên mười Biến xứ cực kỳ quan trọng. Ráng thực hành đi, Phật pháp là đến để mà thấy, chứ không phải nghe mà thấy. Niềm tin, đức Phật nói là hãy xây dựng từ trong tâm mình. Quý vị tu làm sao [mà] niềm tin bất thoái chuyển, bằng cách là mình tự khám phá những điều đức Phật dạy. Dù tu bất cứ Pháp môn nào, nhưng nếu khi niềm tin của mình vững vàng, từ sự thực hành của mình, thì lúc đó quý vị mới tin chắc chắn được.

Còn quý vị tin, mà tin người, dựa vào người, thì dễ sụp đổ lắm. Thứ nhất, người là vô thường; Thứ hai, hoàn cảnh có thể tạo ra cho mình những điều khiến cho mình không tin được, hoặc là khi trái nghịch quá là mình mất niềm tin. Ví dụ như quý vị tin Tịnh Độ, quý vị nói niệm Phật vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, nhưng quý vị niệm một hồi, gần chết rồi mà tự nhiên lúc đó chẳng thấy gì hết, quý vị nghi một cái [là] xong.

Quý vị nghi là bình thường, vì trong đời mình chưa tu tới đó mà. Còn ví dụ như quý vị tu Thiền chỉ này, mà khi Thiền chỉ này đắc lực, đắc được Sơ thiền chẳng hạn, thì quý vị tự nhiên có công phu, quý vị tin Pháp môn này tu được. Và tự nhiên niềm tin đó mạnh lên ngay, và mình tu, mình thâm nhập từng môn khác nữa, dần dần mình kiểm chứng được.

Tu Tịnh Độ cũng vậy, khi nào mình biết chắc có Thế giới Tây Phương Cực lạc, mình biết chắc có đức Phật A Mi Đà, mình biết chắc có thể vãng sanh, tự mình vãng sanh. Còn tin vào người khác, toàn nghe nói không [thôi] thì có vấn đề. Giống như người nào tu một hồi rồi cũng chia sẻ: À! Có tấm gương này. Hôm nay lên mạng coi có ai vãng sanh hay không, rồi người nào đâu đó vãng sanh v.v… Nếu quý vị còn như vậy, là niềm tin của quý vị chưa đủ. Còn niềm tin của người ta đủ rồi thì người ta tự biết.

Cho nên không cần ai chứng minh nữa, mình chứng minh cho mình luôn. Tại vì mình biết rất rõ, thì như thế mới tin, tin mới chính xác. Còn những niềm tin mà dựa vào bên ngoài thì mong manh lắm, khi hoàn cảnh thay đổi là người ta thay đổi. Nên nhớ như vậy nha!

Sẵn đây kể cho quý vị nghe một câu chuyện, chứ không quý vị buồn ngủ. Trong Tích Truyện Pháp Cú có một câu chuyện như thế này: Thời đức Phật có một vị Phật tử tên là Sonacutikana, gọi tên ngắn gọn là Sona. [Vị đó] khi nghe một vị Thượng tọa thuyết pháp [thì] xin đi xuất gia, bị hai lần từ chối, rồi sau đó cũng được đi xuất gia. Đi xuất gia, gia nhập Tăng đoàn, sống được khoảng 3 năm. [Khi] còn là địa vị Tăng sĩ, [vị ấy] xin phép Sư phụ để trở về nhà, vừa thăm gia đình, vừa có cơ hội gặp đức Phật. Tại vì chỗ mà vị đó xuất gia thì không gần đức Phật.

Khi [vị ấy] về thì được đức Phật đón tiếp thân mật và cho phép vào hương thất của đức Phật một mình. Thầy này tu rất tuyệt vời, đi kinh hành ngoài trời hầu như suốt đêm, vào hương thất ngủ một chút thôi. Đức Phật bảo ngài hãy tụng bài kinh 16 đoạn, một bài kinh như vậy. Và đức Phật khen là tụng rất hay, cho nên chư Thiên, Trời, Rồng, Dạ xoa, cho đến trời Phạm thiên cũng đều ca ngợi vị thầy Sona đó.

Lúc đó tại nhà của vị đó cách đó 120 dặm, vị thần cư ngụ trong nhà cũng khen ngợi nhiệt liệt người con của bà đó. Bà mẹ nghe, [hỏi]: “Ai đang ca tụng vậy?” Vị thần đó nói: “Dạ! Là tôi đây, thưa chị”. Bả nói: “Ông là ai?” Vị thần đó nói: “Tôi là thần trong nhà này”. [Bà hỏi: ] “Từ trước đến nay sao ông không khen ngợi, mà hôm nay ông lại làm thế?” Vị thần đó trả lời: “Không phải tôi khen ngợi chị đâu, mà tôi khen ngợi con trai của chị, là Trưởng lão Sona”. [Bả hỏi]: “Con trai làm được gì mà được khen ngợi?” Vị thần nói: “Do con trai của chị, ngày đó tụng kinh cho Phật nghe, được Phật khen ngợi, mà chư Thiên cũng khen ngợi. Cho nên tôi cũng khen ngợi luôn”.

Bả [biết] như vậy cho nên bả cũng rất hoan hỉ, đợi khi nào con mình về tụng kinh cho nghe. Lúc Trưởng lão Sona tạm biệt Phật đi về, thì độ được bà mẹ. Bà rất vui mừng, cho nên làm nguyên giảng đường cho con để giảng pháp luôn. [Bà] xây dựng một giảng đường lớn, rồi đem tất cả người trong gia quyến đi nghe Tôn giả Sona thuyết pháp, chỉ chừa đúng một đứa tớ gái trông nhà thôi.

Đúng lúc đó thì một nhóm cướp 900 tên, luôn tìm cách lẻn vào nhà của bà đó nhưng không vào được. Tại vì nhà bà xây nhiều lớp tường rào, rồi có chó dữ canh, những đường mương nước thì đổ đầy chì. Ban ngày thì chì nóng chảy thành chất nước sền sệt, ban đêm thì đông cứng lại, không thể nào vô được. Nhưng vào đúng ngày bà đi nghe pháp, thì họ đào được một địa đạo xuyên qua đường mương, rồi vô trong nhà. Tên dẫn đầu của nhóm cướp thì đi canh chừng bà chủ, còn mấy tên kia thì đi lấy trộm. Ổng nói là nếu bà đó ra về, thì sẽ giết liền. Tại vì ổng canh chừng mà. Cho nên hắn mới đi tới sát giảng đường nghe pháp, đứng kế bên bà đó để canh. Còn bọn cướp thì vào nhà thắp đèn cho sáng lên, rồi mở cưa, cưa hết kho tiền đồng.

Đứa tớ gái thấy vậy, mới chạy qua báo cáo cho bà chủ: “Thưa Phu nhân, bọn cướp vào nhà, và đang mở kho tiền đồng”. Bà đó nói: “Thôi kệ chúng đi, để bọn chúng muốn lấy bao nhiêu thì lấy. Ta đang nghe thuyết pháp. Đừng làm bận rộn ta, hãy về đi!”

Khi bọn cướp hốt sạch hết kho tiền bằng đồng rồi, đang qua kho tiền bạc, thì cô tớ gái lại chạy tới báo tin nữa. Bả cũng trả lời như trên, tiếp tục nghe giảng pháp tiếp. Bả đang nghe con mình giảng hay quá, con bà là vị xuất gia rồi đó.

Bọn cướp hốt hết kho tiền bạc, rồi sang mở kho tiền vàng. Cô tớ gái cũng nóng ruột, chạy đến báo tin lần thứ ba. Bà đó cũng nói: “Con đã làm bận rộn ta hai lần rồi. Ta bảo cứ để bọn cướp mang đi những gì chúng muốn. Ta đang nghe pháp, đừng làm ồn, vậy mà con không nghe. Nếu còn nói nữa thì ta sẽ phạt con thích đáng. Hãy đi về đi!”

Lúc đó tên đầu đảng ở bên cạnh bà, nghe được như vậy. Quý vị thấy rõ ràng, bà này rất tuyệt vời đúng không? Nghe pháp đến nỗi say sưa, không quan tâm gì luôn. Tiền vàng, tiền đồng, tiền bạc bị trộm lấy, thì cho lấy hết luôn, muốn lấy bao nhiêu thì lấy. Quý vị thấy nghe pháp mà cỡ đó. Cho nên lúc đó tên dẫn đầu bọn cướp nói: “Nếu chúng ta lấy tài sản của một người như bà này, thì chắc là vua trời Đế Thích sẽ đánh vỡ đầu chúng ta”. Vì hắn cầm đầu, nên hắn trở về ra lệnh cho đồng bọn trả hết tài sản lại, rồi cho bọn cướp để lại trong kho như cũ. Rồi nói rằng: “Kẻ nào sống chân thật thì sẽ được bảo vệ. Thật chí lí!”

Sau đó nhóm cướp vô gặp bà, kéo vô đến giảng đường nghe pháp. Vị Tôn giả Sona giảng pháp tới sáng luôn, mới bước xuống tòa, giảng xuyên đêm luôn. Lúc đó tên đứng đầu bọn cướp mới quỳ dưới chân bà Phật tử, mẹ của Tôn giả Sona, rồi xin: “Phu nhân tha thứ cho chúng tôi!” Cuối cùng nhóm cướp ăn năn rồi xin đi xuất gia luôn, xuất gia với vị Tôn giả Sona.

Quý vị thấy [hay] không ạ? Đó là thời đức Phật có câu chuyện như vậy, còn đẳng cấp hơn câu chuyện hồi xưa ngài Lý Bỉnh Nam kể, là có người Phật tử nghe pháp, có người nói cháy nhà mà cũng mặc kệ. Bà này còn đẳng cấp hơn nữa, cho nên độ được nguyên nhóm cướp. Quý vị thấy người ta tu, người ta có niềm tin tuyệt đối như vậy. Còn mình, mình tu một hồi, mình tu không được gì, mình sợ này sợ kia, cho nên niềm tin của mình yếu lắm. Mà bà có thiện căn sâu dày, bà nghe [pháp] là bà tin được.

Chúng ta tiếp tục, ở đây nhấn mạnh lại lần nữa tu Thiền chỉ. Ai chưa tu thì ráng tu, tu đi rồi biết. Tu nhiều lần, tu tới [tu] lui, nếu có khúc mắc nào thì quý vị có thể hỏi. Thiện Trang nói là các Biến xứ này thì dễ tu hơn, trong các đề mục tu Thiền chỉ thì tu biến xứ này dễ hơn rất nhiều. Thời gian mới đầu thì khó, nhưng sau nếu mình qua được rồi, nhập Thiền được thì quý vị sẽ thấy dễ dàng. Và người quý vị cảm thấy nhẹ nhàng mỗi ngày, hoan hỉ an lạc, và lúc đó quý vị mới cảm thấy Phật pháp tuyệt vời. Còn những gì mà mình nói cho hay, mà mình ăn không được, mình xài không được, tức là mình tu không được, thì đó thật sự không có hiệu quả.

Nên nhớ, chúng ta nên tin vào đức Phật, đức Phật nói điều gì là chính xác điều đó. Đức Phật nói tu [Thiền chỉ] để thắng, ly được tham, được sân v.v… là được các quả liền. Còn người đời sau thì họ có thể đề xướng, họ nói quá trời, là điều này tốt, điều kia tốt v.v… nhưng chưa chắc là đã tốt. Nên nhớ vậy! Đức Phật [nói] mới yên tâm.

Bây giờ chúng ta tới mục khác, là:

Các Cách Tu Tập Chỉ Và Quán Các Chi Phần A La Hán

(Trích từ kinh nha, Thiện Trang toàn trích từ kinh không đó).

Một thời, Tôn giả Ānanda sống ở Kosambī, tại khu vườn Ghositā. Tại đấy, Tôn giả Ānanda gọi các Tỷ kheo:

- Thưa các Hiền giả Tỷ kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Ngài A Nan, bên Nam truyền người ta viết là Ananda. Chúng ta cũng hiểu là A Nan thôi.

Các Tỷ kheo ấy vâng đáp Tôn giả. Tôn giả Ānanda nói như sau:

- Tỷ kheo hay Tỷ kheo ni nào tuyên bố trước mặt tôi rằng, đã chứng được quả A la hán, tất cả vị ấy được đầy đủ bốn chi phần này, hoặc là một trong bốn chi phần này. Thế nào là bốn?

Tức là có những người Tỳ kheo hay Tỳ kheo ni, chúng ta nói người tu hành, tuyên bố trước mặt ngài A Nan là đã chứng được quả A la hán, thì người ấy phải đủ được bốn chi phần này, hoặc là một trong bốn chi phần. Thế nào là bốn chi phần?

Ở đây, này chư Hiền, Tỷ kheo tu tập Quán, có Chỉ đi trước; do vị ấy tu tập Quán có Chỉ đi trước, con đường được sanh khởi. Vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn, các Kiết sử được đoạn tận, các tùy miên được chấm dứt.

Đầu tiên, quý vị nhớ, Thiện Trang tô đỏ lên đó, tức là những người nào tu tập Quán (Thiền quán), ví dụ như chúng ta có các bộ kinh về Thiền quán, quán Vô thường, Vô ngã v.v… Nói rộng ra thì tu có rất nhiều phép quán, các đề mục quán. Nhưng ở đây là có Chỉ đi trước, tức là tu Chỉ trước Quán sau đó quý vị. Do vị ấy tu tập Quán mà có Chỉ đi trước, nên con đường được sanh khởi. Vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn, tức là tu tập nhiều, thường xuyên. Cuối cùng được điều gì? Các Kiết sử được đoạn tận, tức là hết Phiền não; các tùy miên được chấm dứt, cũng hết Phiền não luôn, (Tùy miên và Kiết sử nói chung là Phiền não), thì cuối cùng chứng A la hán.

Đây là con đường để tu, tức là tu Quán phải có Chỉ đi trước, đó là đường thứ nhất. Cho nên Thiện Trang nói có mấy cách tu [trong đó có]: Chỉ trước Quán sau. Ngài A Nan nói tu chính yếu là tu Quán, nhưng có Chỉ đi trước. Cho nên tầm quan trọng của Thiền chỉ, Thiền quán là vậy. Đó là trường hợp thứ nhất.

Lại nữa, này chư Hiền, vị Tỷ kheo tu tập Chỉ, có Quán đi trước. Do vị ấy tu tập Chỉ có Quán đi trước, con đường được sanh khởi. Vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn, các Kiết sử được đoạn tận, các tùy miên được chấm dứt.

Đây là cách tu thứ hai, có thể tu cách này: Tu tập Chỉ nhưng có Quán đi trước, tức là dùng Quán trước Chỉ sau. Như vậy tu một hồi thì cũng thành tựu được, làm cho các Kiết sử đoạn tận, các Tùy miên được đoạn tận, là hết Phiền não.

Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ kheo tu tập cả hai Chỉ Quán gắn liền với nhau (tức là đồng một lượt). Do vị ấy tu tập cả hai Chỉ Quán gắn liền với nhau, con đường được sanh khởi. Vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn, các Kiết sử được đoạn tận, các Tùy miên được chấm dứt.

Đây là cách mà chúng ta thường hay nói, là Chỉ Quán song vận, tức là dùng luôn một lúc cả Chỉ và Quán. Ví dụ như hồi xưa Thiện Trang chỉ thích tu Quán thôi, không thích tu Chỉ. Sau này, bây giờ Thiện Trang tu con đường này, Thiện Trang chọn con đường Chỉ Quán song vận, Thiện Trang thấy lợi ích hơn [tu] Quán [không thôi] rất nhiều.

Còn nếu tu tập Chỉ trước thì cũng được, nếu những người chưa học giáo lý nhiều, thì quý vị có thể dạy cho họ tu Chỉ trước. Bởi vì Thiền chỉ dễ tu, dễ thực hành và được lợi ích liền, rõ ràng lắm. Dạy cho người ta không cần biết nhiều, vô mấy đề mục Biến xứ thôi, dạy cho họ, và thêm đề mục nữa là đề mục hơi thở. Thiện Trang bây giờ nói thật, cũng chưa tu hết tất cả các đề mục trong 40 đề mục. Như Thiện Trang tu mấy đề mục màu, rồi tu đề mục Biến xứ Lửa, Biến xứ Nước và hơi thở, Thiện Trang cảm thấy bấy nhiêu cũng tạm đủ rồi. Sau này có thời gian thì sẽ tu thêm các đề mục khác, nhưng hiện tại thấy tu bấy nhiêu đó là được rồi. Và khi tu đề mục này được rồi thì tu đề mục kia cũng dễ, cho nên thường xuyên sử dụng nhất và tiện nhất vẫn là đề mục hơi thở. Cách rất đơn giản thôi, hít vô thở ra, mới đầu dài một chút, rồi [bắt đầu đếm] 1 1, cứ hít vô 1, thở ra 1, hoặc quý vị làm ngược lại cũng được, rồi 2 2; 3 3, cho đến 10 thôi.

Quý vị làm như vậy một chút là người khỏe lắm. Các đề mục kia thì người không khỏe bằng đề mục hơi thở, phát hiện ra là như thế. Cho nên sau khi tu các đề mục kia là Thiện Trang quay qua đề mục hơi thở. Sau hết thời gian đó Thiện Trang ra thì tu Thiền quán. Tức là Thiền quán vẫn là thời gian nhiều nhất, nhưng Thiền chỉ cần phải đi kèm thì mới mạnh được. Cho nên từ đó là mình dùng [cách đó].

Ví dụ như người tu Tịnh Độ, quý vị thấy 16 phép quán trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ. 16 phép quán mà, đâu có nói phép chỉ đâu, mà người đời sau nói câu Phật hiệu đó cũng là phép chỉ nữa. Đó là người ta nói thôi, còn đức Phật nói rõ ràng đó là 16 phép quán. Cho nên mình phải nghe những lời đức Phật nói, còn người ta thì tất nhiên [họ] muốn nói sao cũng được. Nhưng nói có chính xác hay không thì đó là chuyện của người ta, còn chuyện của đức Phật nói, thì chúng ta hãy tin.

Đây là cách tu thứ ba, là hai pháp này Chỉ và Quán gắn liền với nhau, tức là đồng thời.

Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ kheo với các dao động đối với các pháp được hoàn toàn dứt sạch. Này các Hiền giả, đây là thời khi tâm của vị ấy an trú, an tọa, nhất tâm, định tĩnh. Với vị ấy, con đường sanh khởi. Vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy thực hành con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn, các Kiết sử được đoạn tận, các Tùy miên được chấm dứt.

Đoạn này nói không rõ, nhưng quý vị thấy ‘với các dao động đối với các pháp được hoàn toàn dứt sạch’, đó là định tĩnh rồi, có định rồi. ‘Khi tâm của vị ấy an trú, an tọa, nhất tâm, định tĩnh’ [tức là] tu một hồi thì vô. Cách tu này, không thấy nói Quán gì hết, thì coi như tự động là người ta tu Thiền chỉ. Cho nên có cách này, ở đây chưa có mở rộng.

Này chư Hiền, Tỷ kheo hay Tỷ kheo ni nào tuyên bố trước mặt tôi rằng, đã chứng được quả A la hán, tất cả vị ấy được đầy đủ bốn chi phần này, hoặc là một trong bốn chi phần này.

Đây coi như bốn hướng để tu, quý vị có thể tu một trong bốn hướng này hoặc là tu hết cả bốn, ngài A Nan nói vậy đó. Quý vị tu một trong bốn chi phần này cũng được, hoặc là bốn.

(Kinh (4.170) Gắn Liền Cột Chặt: Yuganaddha (SA 560) – Kinh Tăng Chi). Phần Bốn Pháp.

Như vậy ở đây rõ hơn rồi đúng không ạ? Nói gì phải có sách, mách có chứng, không thể nói một cách mơ hồ, [thì] người ta không tin được. Bây giờ Thiện Trang rút kinh nghiệm rồi, ai nói gì thì mình cũng chớ vội tin, mình phải coi [điều đó] có trong kinh hay không. Chứ không, họ nói cái gì cũng nói được, thời nay có những người nói ghê lắm, cho nên phải cẩn thận. Họ nói hay lắm, nhưng thực tế thực hành bao nhiêu năm mà không có lợi ích.

Thiện Trang chỉ khuyên quý vị thôi: là con đường ra khỏi sanh tử là pháp thân huệ mạng của mình, cực kỳ quan trọng, không nên dễ dàng giao phó cho một ai đó. Nếu như mình mơ hồ mà tin tưởng, rồi thực hành thì nhiều khi hết cuộc đời này, mình không ra khỏi sanh tử, lúc đó mình đọa lạc rồi, mình sẽ hối hận. Lúc đó mình hối hận [thì đã] muộn mất rồi. Đừng vì một tình chấp thế gian hay vì một điều gì đó. Nên nhớ là như vậy!

Trong Phật pháp rất khác với thế gian, đừng đem thế gian vào trong Phật pháp. Nếu theo thế gian thì đức Phật không thể nào thành Phật. Quý vị thấy không? Giống như vua Tịnh Phạn, lúc ngài cho Thái tử (ở trong kinh nói ba mùa, chúng ta nói theo mùa Việt Nam là bốn mùa) có những cung điện theo mùa. Được hưởng thụ như vậy, nhưng Ngài không thỏa mãn, Ngài đã đề ra điều kiện đi xuất gia. Vua cha Tịnh Phạn không cho Ngài đi, Ngài đã đưa ra điều kiện là: “Làm sao con không già, con không bệnh, con không chết. Làm cho chúng sanh không già, không bệnh, không chết”. Vua Tịnh Phạn không chấp nhận.

Như vậy nếu nói theo thế gian rõ ràng là bất kính đúng không ạ? Sau đó Ngài tự trốn đi trong đêm nữa. Như vậy là bất kính đúng không? Hoàn toàn không đúng theo thế gian. Nhưng sau khi [Ngài đi thì] thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, tức là thành Phật.

Quý vị thấy không? Có rất nhiều điều Phật giáo không giống như thế gian, và đừng có đem thế gian vào trong Phật giáo. Đặc biết nếu ai học nhiều nhà Nho, nhà Đạo, thì rất bị dễ bị lạc vào đó, rồi cuối cùng mình không biết đâu là thế gian, đâu là Phật pháp. Và đôi khi ta đánh đồng hai điều đó với nhau, thì đó là sự sai lầm cực kỳ lớn, nên nhớ là như vậy.

Phật pháp khác thế gian hoàn toàn, khác những Tôn giáo khác. Đức Phật luôn luôn đề xướng là giải thoát, giác ngộ, đứng trên. Quý vị thấy không? Rất là tuyệt vời! Nhiều khi ‘tiên nhập vi chủ’, điều gì mình học trước, làm chủ mình rồi, thì sau này mình quay lại không được. Quay lại thì nào là sợ lỗi với thầy, nào là sợ lỗi với đạo, lỗi bất hiếu, v.v… đủ các kiểu. Như vậy thì quý vị sẽ tiếp tục trôi lăn trong vòng sanh tử, không thoát ra được.

Nên nhớ! Một vấn đề quan trọng của cuộc đời, mà không phải một đời, rất nhiều, rất nhiều đời, vô lượng kiếp đến nay ta đã ở trong luân hồi, bởi vì chúng ta tu chưa chính xác, không đúng, không có nhiều cơ hội để gặp được Chánh pháp. Đời này có cơ hội rồi mà không chịu khó lắng lòng để thực hành, không chịu khó lắng lòng để tìm hiểu, mà mình dễ vui, dễ tin người, dễ tin theo cảm tính, và do tình chấp mà không thoát ra được, để rồi luân hồi tiếp thì rất là đáng thương. Thiện Trang chỉ nói vậy thôi, bởi vì rất nhiều người không làm được điều đó.

Và nên nhớ, hiện tại Phật giáo càng ngày càng về sau thì người ta tiếp nhận Chánh giáo Như Lai rõ ràng hơn. Cho nên ai hiểu thì hãy ráng cố gắng thực hành. Những điều Thiện Trang cung cấp trong 42 bài, bài hôm nay là bài 42, là đủ cho quý vị đi rất mạnh mẽ ở thế gian. Và nên nhớ rằng: Mọi người thầy ở thế gian hiện tại, không thể bằng đức Phật Thích Ca, bởi vì sao? Vì Ngài thành Phật, còn lại không có ai thành Phật. Chưa! Cho dù A la hán cũng không bằng Phật được, nên nhớ như vậy!

Quý vị nên nhớ, ngài Xá Lợi Phất mà còn dạy người Đệ tử tu [sai], ngài dạy quán tử thi. Vị đó là chủ trong tiệm kim hoàn (tiệm vàng), mà kêu ra quán tử thi đi. Ổng ra quán một hồi, ổng chịu không nổi. Ngài Xá Lợi Phật thấy không được rồi, mất mấy tháng mà không được gì. Ngài dẫn ổng đến đức Thế Tôn, nói: “Bạch đức Thế Tôn, con dạy vị Đệ tử này tu hoài không được”. Đức Phật mới vô dạy cho, Ngài biết vị này là chủ của tiệm kim hoàn (bán vàng), cho nên thấy toàn đồ sạch, tốt đẹp không [thôi], mà cho ra quán tử thi thì làm sao chịu nổi quý vị.

Cho nên [Phật nói]: “Con ra quán hoa sen”. Ra ngoài hồ, chỉ một bông hoa sen đó, ổng thấy khi mặt trời lên thì hoa sen nở ra từ từ, nở ra như thế nào đó. Trong Tích Truyện Pháp Cú nói là đức Phật dùng thêm Thần thông nữa, để biến cho đẹp hơn, giống như chúng ta tu đề mục Thiền quán đó. Hoa nở ra như vậy, rồi hoa tàn đi. Mình thì thấy hoa nở hoa tàn thôi chứ có gì đâu, nhưng ngài ấy ngộ ra được đạo lý Vô thường, tất cả là Khổ Không, Vô thường. Nở rồi tàn, sanh rồi diệt, [ngài ấy] đắc A la hán.

Sau khi đắc A la hán, đức Phật mới nói với ngài Xá Lợi Phất rằng: Vị đó 500 đời toàn sống trong nhà giàu có, thấy cái gì cũng đẹp, thích cái gì cũng đẹp. Nên dạy tu Bất tịnh quán không được, mà phải dạy tu Tịnh quán, tu quán hoa sen.

Quý vị thấy chưa? Đặc biệt như ngài Xá Lợi Phất mà còn không chỉ được pháp đúng cho vị đó mà, phải đức Thế Tôn [chỉ]. Còn mình bây giờ, mình hơn Phật sao? Không có chuyện đó! Mình không hơn ngài Xá Lợi Phất được đâu, làm gì có chuyện đó. Mà trí tuệ của ngài Xá Lợi Phất, hôm bữa chúng ta học trong kinh, ngài Xá Lợi Phất có trí tuệ cỡ nào? Trong Tam thiên Đại thiên Thế giới tràn ngập hết, lắp kín, dày khít với trí tuệ của ngài rồi. Cỡ đó mà ngài không dạy được cho người ta, mặc dù [ngài] dạy rất nhiều người rồi, tại vì ngài không có [trí tuệ bằng Phật]. Trong Luận Đại Tỳ Bà Sa, có người nói là ngài có thể biết đến một a tăng kỳ kiếp. Nhưng một a tăng kỳ kiếp thì làm sao bằng đức Phật được, đức Phật biết vô lượng kiếp mà. Có chỗ nói vậy thôi nha, chứ không phải chắc chắn như vậy.

Chúng ta thấy rõ ràng trí tuệ của một vị Thanh văn, Đệ tử của đức Phật mà còn không bằng. Bây giờ toàn hàng phàm phu, thì chúng ta chỉ có nương theo đức Phật, hên ra chúng ta bắt trúng được mạch. Giống như đức Phật để nhiều thuốc, mình uống trúng được là ngon thôi, thì thành công. Đức Phật đâu có nói là pháp nào đâu. Hồi xưa, mình cứ tưởng trong Kinh Đại Tập nói chọn cho mình Pháp môn thời Mạt pháp là tu niệm Phật, bây giờ t[ra ra] trong Kinh Đại Tập đâu có câu đó đâu, kiếm rồi, không có.

Cho nên không phải đâu! Pháp nào cũng là pháp thành tựu, miễn căn cơ quý vị đúng. Cho nên hãy ráng tu! Mà tu nền tảng này là cực kỳ quan trọng, dù quý vị có tu Thiền tông, hay Mật tông, hay gì cũng được. Thiện Trang không có bác bất cứ môn nào hết, quý vị tu môn nào là việc của quý vị, nhưng nền tảng tu học phải có, đó là Chỉ và Quán. Hoặc công thức tu tập đó là: Giới, Định, Tuệ. Không có Giới, không được! Phải có Giới; phải có Định, Định là Thiền chỉ; và Tuệ chính là Thiền quán, tức là nghe pháp cũng là Thiền quán.

Nên nhớ như vậy! Giới, đối với người Cư sĩ tại gia cần phải có là Năm giới, Bát quan Trai giới. Bát quan Trai giới thì không nhất thiết phải thọ suốt, mà cứ thọ một tháng 6 ngày cũng được. Không thọ được 6 ngày, thì thọ ít hơn. Nhưng đức Phật nói ít nhất là 6 ngày một tháng, và thêm ba tháng Thần túc, ba tháng nữa càng tốt, còn không thì thọ [sáu ngày].

Rồi tu Thiền chỉ, thì có 40 đề mục tu Thiền chỉ, mình đừng tự chế thêm điều nào khác nữa. Mình tự chế thêm là mình tự chịu trách nhiệm lấy, chứ còn Thiện Trang không biết. Nhiều người hỏi đề mục đó có phải Thiền chỉ không? Thiện Trang nói: Không thấy trong [40 Đề mục tu Thiền chỉ], thì Thiện Trang nói không có. Giống như người nào đó nói: “Câu Phật hiệu cũng là Thiền chỉ”. Thiện Trang nói: Phật hiệu không phải Thiền chỉ, vì sao? Có hai nguyên nhân. Câu A Di Đà Phật, A Mi Đà Phật không phải là Thiền chỉ, bởi vì: Thứ nhất không có trong các đề mục tu Thiền chỉ của đức Phật dạy. Thứ hai là âm thanh là gai nhọn, là chướng ngại của nhập Sơ thiền, trong Kinh Vô Thích, và nhiều bộ kinh cũng nói vậy. Cho nên khi vô Sơ thiền, phải diệt trừ âm thanh, tức là ngôn ngữ tịch diệt. Chúng ta đã học bài đó rồi, nên không bao giờ có chuyện đó.

Và hồi xưa chính Thiện Trang đã niệm, Thiện Trang cũng nghĩ niệm vô được Sơ thiền, cho nên Thiện Trang niệm, mà niệm hoài không vô. Sau đó dùng hơi thở, dùng hơi thở có gắn câu Phật hiệu, thì sau này mình mới biết, chỉ tới Vị đáo định thôi, không có cách nào vô hơn được nữa. Sau khi bỏ câu Phật hiệu ra, thì mới vào Sơ thiền được.

Cho nên không thực hành, mà cứ nói cho cố vô là không được đâu. Người chưa từng thực hành, người ta không thể nói đúng được, quý vị nên nhớ như vậy. Cho nên phải thực hành, mình thực hành đi, rồi biết.

Lúc nãy Thiện Trang quên nói, đó là khi tu Thiền chỉ, quý vị để ý giùm âm thanh, trong đó có cái đồng hồ mà có kim nhảy ‘tách, tách, tách...’ Điều đó, bình thường quý vị tu thì không sao đâu, nhưng tới khi tu Thiền chỉ, mà lúc sắp vô Thiền, là nó cực kỳ chướng ngại luôn. Nghe tiếng to lắm, tiếng đó nghe to cực kỳ luôn. Bình thường thì mình không nghe, ồn hay sao nên không nghe, nhưng tới khi bắt đầu vô Trì tướng hay Tợ tướng, hay trước đó là bắt đầu nghe rõ. Đặc biệt vô Trì tướng, là [nghe] cực kỳ to luôn, không có cách nào vô Sơ thiền được, không vô được. Cho nên ai mà dùng đồng hồ đó, thì phải rút pin ra. Còn không thì nên đổi qua đồng hồ điện tử, để không có tiếng ‘tách tách tách...’

Đó là chỉ cho quý vị nhiều cách, rồi đừng để nhiễu ánh sáng v.v… Quý vị phải có kinh nghiệm, tu nhiều thì mình mới có kinh nghiệm, chứ không phải dễ, sắp xếp không đúng thì vô không được. Thiện Trang sẵn chỉ cho quý vị luôn, chứ không, nhiều khi không nhớ.

Như vậy chúng ta đã hiểu rồi, bây giờ rõ ràng hơn, tất cả đều có căn cứ Kinh luận, không có ai cãi được mình hết.