Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

Bài Kệ 2 – phần 1

Ở đây ngôn ngữ này cũng tương đối khó một chút, chúng ta có thể hiểu như thế này:

Giải:

#Tịnh huệ tùy hành danh Đối Pháp: #Tịnh huệ là trí huệ thanh tịnh, trí huệ đó chính là trí huệ Vô lậu; #Tùy hành là những cái gì đi theo; #tùy là theo; #hành là đi. Những gì đi theo trí huệ Vô lậu này, tức là mình nói ngôn ngữ là những quyến thuộc. Có nghĩa là quý vị có trí huệ thanh tịnh, quý vị có trí huệ Vô lậu giải thoát, thì quý vị có những cái gì đi theo, Tâm sở của quý vị tương ưng là như thế nào, quý vị có những thần thông như thế nào, quý vị có những năng lực như thế nào, phiền não của quý vị bớt như thế nào, đó gọi là tùy hành, là những cái đi theo của trí huệ thanh tịnh, thì gọi là #Đối Pháp.

Tại vì ngôn ngữ của bộ Luận này là Đối Pháp Tạng. Chữ #Đối Pháp thì ngoài nghĩa là pháp chính xác ra, thì còn có nghĩa là pháp này đối trị căn cơ. Đối trị căn cơ là đối với người nào, giống như là người bệnh, mỗi người có một căn bệnh khác nhau thì pháp này sẽ chữa những căn bệnh của chúng ta, nên gọi là Đối Pháp, đối trị căn cơ mà cho pháp. Chúng ta có thể hiểu như vậy, đó là một cách hiểu. Cũng có nhiều người giải cách khác nữa, nếu có thời gian thì quý vị coi những bộ luận khác, những người dịch giả khác, những người giảng khác người ta sẽ giải thích khác cho. Còn Thiện Trang xin chia sẻ đơn giản như vậy.

Như vậy Thiện Trang tạm dịch câu đầu tiên này thành hai câu kệ đầu tiên gọi là:

Tịnh huệ cùng tùy hành

Được gọi là Đối Pháp

#Cập năng đắc thử chư huệ luận: tức là và có thể đắc được Luận này và trí huệ này. Nếu mà dịch ra [thì] Thiện Trang dịch rõ là: Có thể đắc được các trí huệ ở trong bộ Luận này.

Nghĩa là nếu chúng ta học bộ Luận này, thì tự nhiên chúng ta cũng có thể đạt được những trí huệ và những tùy hành đó. Tức là mình sẽ được trí huệ của bậc giác ngộ, mình có một chút trí huệ giải thoát, rồi mình cũng bớt phiền não gì đó, do chúng ta học trong bộ Luận này. Đấy là quý vị hiểu được nửa bài kệ thứ hai. Đó là nguyên văn của ngài Thế Thân, còn Chú Giải này là của Đại sư Huyền Trang thời nhà Đường.

論曰：慧謂擇法，淨謂無漏，淨慧眷屬名曰隨行。如是總說無漏五蘊名為對法，此則勝義阿毘達磨。若說世俗阿毘達磨，即能得此諸慧及論。

Luận viết: Huệ vị Trạch pháp, tịnh vị Vô lậu, tịnh huệ quyến thuộc danh viết tùy hành. Như thị tổng thuyết Vô lậu Ngũ uẩn danh vi Đối Pháp, thử tắc Thắng nghĩa A Tỳ Đạt Ma. Nhược thuyết Thế tục A Tỳ Đạt Ma, tức năng đắc thử chư huệ cập luận.

Giải:

#Luận viết: tức là Luận nói rằng.

#Huệ vị Trạch pháp, tịnh vị Vô lậu, tịnh huệ quyến thuộc danh viết tùy hành: nghĩa là trí huệ là Trạch pháp. Trạch Pháp là một trong 37 Phẩm trợ đạo. Quý vị biết trong 37 Phẩm trợ đạo có một cái là Trạch pháp. Tức là khi mình có trí huệ thì mình sẽ biết lựa chọn pháp, trạch là lựa chọn, tuyển chọn. Là quý vị phải biết lựa chọn pháp nào đi về hướng giác ngộ, pháp nào đi về hướng khác.

Giống như chúng ta muốn làm một việc gì đó, trong tâm chúng ta phải ngay lập tức xác định là việc này nên làm hay không nên làm. Thì đó là mình phải có trí huệ. Chúng ta thấy một con kiến bò ngang qua trước mặt thì mình muốn giết nó, nhưng mà mình nghĩ lại không được, mình đã thọ giới không sát sanh rồi. Với lại giết nó là một mạng đổi một mạng, quý vị biết như vậy và quý vị dừng lại. Quý vị dừng lại như vậy đó là quý vị có trí huệ. Và trí huệ quý vị phát huy ra lựa chọn phương pháp để ứng phó lúc đó, cách thức làm lúc đó. Đó gọi là Trạch pháp, tức là mình lựa chọn được pháp.

Giống như bây giờ mình có trí huệ mình mới lựa chọn thầy, lựa chọn vị Thiện tri thức nào mình theo, vị thầy này hay thầy kia v.v… đó là Trạch pháp. Cả một vấn đề đó quý vị. Đâu phải người lựa chọn là ngon, đâu phải người nổi tiếng là hay. Đôi khi một vị thầy không nổi tiếng là hay, mà đôi khi một vị thầy nổi tiếng là hay. Đó là bất định pháp, pháp đó phù hợp với mình, mình thực hiện, mình tu theo, mình áp dụng, có lợi ích thì đó là hiệu quả. Còn một vị thầy rất nổi tiếng nhưng mà mình áp dụng, mình tu hành không phù hợp với mình, không có giúp mình tiến bộ thì không có được.

Cho nên trong Kinh Kalama có mười điều chớ vội tin. Mười điều đó quý vị cứ xét đi, chúng ta coi thử chớ vội tin cái gì. Nhưng mà xét đến cuối cùng những điều gì mình nên tin là mình áp dụng có hiệu quả, giúp thay đổi được, có lợi ích được thì cái đó nên tin. Mình thấy sự lựa chọn đó rất quan trọng. Có nhiều người thấy vị thầy kia nổi tiếng lắm, v.v… nổi tiếng nhưng mà pháp người ta tới đâu. Mà bây giờ cách [học] pháp là hãy ‘‘y pháp bất y nhân’’, nghĩa là mình phải nương theo kinh điển. Học cái gì thì học, cuối cùng phải coi kinh điển. Người đó có giảng theo kinh điển hay không. Chứ không, nổi tiếng vì được lăng xê, rồi suốt ngày truyền thông đưa tin v.v… quý vị biết chiêu thức bây giờ chúng ta đã được người ta lôi ra quá nhiều. Các chùa bây giờ người ta có cả đội ngũ truyền thông, bao nhiêu người tuyên truyền lên, tạo nick ảo, nick này nick kia, rồi đưa pháp lên v.v… lăng xê ông thầy mình, rồi bình luận cho tốt để kéo thiên hạ vào v.v… Đội ngũ đó như vậy đó quý vị. Như vậy khiến cho mình tưởng vị thầy nổi tiếng đó là bậc tốt, nhưng mà cuối cùng không phải.

Cho nên thời nay học pháp phải căn cứ vào kinh điển, phải coi người đó giảng có phù hợp với kinh hay không. Nếu một người giảng cứ trật lất với kinh thì thôi khỏi coi. Giảng mà không dạy cho mình giáo pháp giải thoát, mà suốt ngày dạy cho mình cúng dường gì đó v.v… là không ổn rồi, đúng không quý vị? Pháp Phật đâu có mỗi pháp cúng dường, pháp Phật còn cả một kho tàng giải thoát rộng lớn bao la mà. Tạng Vi Diệu Pháp này mấy ai giảng, quý vị coi thử mấy ai giảng bộ Luận này, giảng rốt ráo để mà ứng dụng. Những người đó nhiều khi không nổi tiếng gì hết, không có bao nhiêu người biết, nhưng người ta tu hành như thế nào, điều đó mới quan trọng. Đó là phải Trạch pháp, phải có trí huệ. Chứ còn bây giờ cứ thấy thầy đó nổi tiếng, còn thầy kia đâu có nổi tiếng gì đâu, có mấy ai biết đâu, học có bao nhiêu người học theo đâu v.v… thì đó lại một sai lầm nữa, bị lừa.

Quý vị cứ học Kinh Kalama ra là quý vị biết, 10 điều chớ vội tin là biết. Rồi quý vị coi trong kinh điển người ta trích dẫn thế nào, có đúng không, phải coi chứ. Nhiều khi nói trong kinh đó nói, nhưng mà giở mãi trong kinh đó chả thấy đâu, rồi người ta bẻ qua bẻ lại trong đó ai biết được, mình phải coi chứ. Thời nay nguy hiểm lắm, thời nay tà sư thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng, người ta sẵn sàng làm những [chuyện] gì đó.

Cho nên suốt ngày giảng giảng giảng... năm tháng cứ suốt ngày quanh quẩn trong gia đình, trong gì đó, cúng dường hoài. Trong khi đó cả gia tài giáo pháp của Như Lai rộng lớn bao la, rộng vô cùng mà lại không có giảng. Vì sao không giảng? Đây là nói thật, có vị sư nói, không phải Thiện Trang nói. Vị sư nói thế này: Tại vì thời nay không phải quý thầy quý cô không muốn giảng, mà giảng nhiều sợ Phật tử giỏi quá, nó biết hết. Thứ nhất: Phật tử mà biết nhiều thì cúng dường ít, vì vậy sợ, không dám giảng, đó là điều thứ nhất. Giảng sơ sơ thôi, giảng nói yêu thương gia đình v.v… thế thôi, để họ dốt dốt chút rồi họ cúng dường mới nhiều. Còn Phật tử mà giỏi rồi, biết rồi, họ keo lắm, họ lo tu không, cho nên không dám giảng, đó là [điều] thứ nhất. Thứ hai nữa, Phật tử mà biết giáo pháp nhiều quá, biết Giới luật, biết Thiền định, biết đủ các cái [là] bắt đầu họ soi: ông thầy này, bà cô này, Sư cô, Sư thầy này không đúng như pháp, tu không có công phu, rồi phiền não nhiều, v.v… họ đâu coi ra gì nữa, cho nên không dám giảng.

Vì vậy gia tài của Như Lai thì nhiều, nhưng mà hoặc là không coi, lo đi kiếm cái bằng ở ngoài, bằng này bằng kia, khoe: tôi Tiến sĩ, tôi Thạc sĩ, tôi ngành này ngành kia, chức danh rồi đem ra đè người ta. Đem mấy cái danh đó, rồi chức vụ gì đó đem ra khè thôi, chứ không có dám coi kinh, sợ, hoặc không có thời gian coi. Còn hạng người thứ hai là: coi nhưng mà không dám giảng ra cho Phật tử, vì giảng ra như hai điều Thiện Trang đã nói [nên] không dám.

Đó không phải Thiện Trang nói nha, đây là vị sư khác nói, Thiện Trang cũng xin chia sẻ. Và điều này quý vị có biết sư nào nói không, thôi để có người chịu trách nhiệm chứ không lại [nghĩ Thiện Trang nói]. Ý đó là do sư Toại Khanh [nói], quý vị chắc biết sư Toại Khanh đúng không? Ngài cũng ở Châu Âu này, hiện tại hình như ở Đức hay sao! Đó là sư Toại Khanh nói chứ không phải Thiện Trang nói. Mà không phải Thiện Trang nói mỗi sư Toại Khanh nói đâu, mà nhiều thầy cô khác nói rồi, nhiều người nói với Thiện Trang: Thôi giảng nhiều quá, Phật tử giỏi rồi, họ lanh lên họ không cúng dường đâu, thế này thế kia v.v… cho nên tội lắm.

Tại sao mình lại không tin nhân quả đúng không quý vị? Tu hành mà còn sợ như thế [thì] thật là đáng thương. Cho nên thời nay Phật tử muốn học mà ít người giảng. Còn quý thầy, quý cô có vô trong chùa thì chủ yếu đi cúng đám, rồi thế này thế kia, làm các Phật sự theo kiểu thế gian chứ không phải Phật sự của Phật pháp. Phật sự Phật pháp là giảng kinh thuyết pháp. Cho nên nhiều khi cuốn vào một vòng xoáy mà không ra được.

Giống như có câu chuyện vui, có vị thầy đi cúng tụng đám rồi có người hỏi: “Thầy ơi, thầy đi cúng tụng đám để làm gì vậy thầy?” Ông thầy nói: “Để lấy tiền đổ xăng”. Người đó hỏi: “Lấy tiền đổ xăng rồi, vậy thầy đổ xăng để làm gì thầy? “ “Đổ xăng để đi cúng đám, làm Phật sự”.

Vậy tóm lại là gì quý vị biết không? Tức là cái vòng luẩn quẩn đi cúng đám để lấy tiền đổ xăng, rồi đổ xăng để đi cúng đám. Vậy là cuộc đời mình xoáy trong cái vòng như vậy, cũng hơi buồn đúng không quý vị. Tất nhiên đó là cũng khổ quá. Thực ra là mình cũng vậy, quý vị đừng có nghĩ đó là quý thầy. Quý vị nghĩ mình đi, mình cũng vậy sống ở đời suốt ngày đi làm. Làm để làm gì? Để lấy tiền. Lấy tiền để làm gì? Tiền để ăn. Ăn để làm gì? Để đi làm, để chăm sức khỏe, để có sức khỏe để đi làm. Làm rồi [để làm] gì? Lại để lấy tiền. Lấy tiền để làm gì? Lại để chăm sức khỏe, để ăn, ...

Tóm lại là cái vòng luẩn quẩn trong vòng luân hồi, và ta quá quen với nó. Ta quá quen cho nên ta thấy bình thường, nghĩa là trong vô thường mà nghĩ là bình thường. Cuối cùng mình rớt vô cái gọi là Thường kiến. Trong các loại Kiến hoặc có Biên kiến, thì mình rớt vô Thường kiến rồi. Đáng thương lắm quý vị, nhiều khi cuộc đời mình ở trong cái khổ mà mình cũng biết khổ luôn.

Cho nên đức Phật dạy là: Hãy nhận diện nỗi khổ niềm đau, nhận diện nó, thật sự nó khổ như thế nào. Cái khổ thật sự là như thế nào, đó gọi là Khổ đế. Và cái khổ đó nguyên nhân vì sao, nó từ đâu ra, đó gọi là Tập đế. Nếu như mình muốn, mình sẽ dứt được nỗi khổ đó rồi thì mình được an vui như thế nào, thì đó gọi là Diệt đế. Và làm sao để dứt được nỗi khổ, để được an vui như vậy, thì đó gọi là Đạo đế. Đạo đế là con đường giác ngộ. Cho nên đó là Tứ diệu đế, thông suốt tất cả các bộ kinh của đức Phật. Tất cả bộ kinh của đức Phật đều phải có Tứ diệu đế, hay là Tứ thánh đế.

[Giáo pháp của Phật] dạy như vậy chứ đâu phải dạy quý vị đi vào nỗi khổ đâu. Đức Phật nói có bốn hạng người trong Kinh Tăng Chi. Hay chúng ta có thể giở trong Kinh A Hàm, gọi là Kinh Tăng Nhất A Hàm, trong Phẩm Bốn, có bốn hạng người: Một hạng người là từ tối đi vào tối; Hạng người thứ hai từ tối đi ra sáng; Hạng người thứ ba là từ sáng đi vào tối; Và hạng người thứ tư là từ sáng đi ra sáng.

1. Thế nào là hạng người từ tối đi vào tối? Có nghĩa là người đó trong đời, sanh ra đời đã nhiều nỗi khổ niềm đau, đã gặp nhiều hoàn cảnh bất thiện, có nhiều hoàn cảnh không có như ý, thân thể nhiều đau bệnh, tật nguyền v.v… đủ các kiểu. Tóm lại là khổ, mà không biết học giáo pháp, không biết ứng dụng tu hành, lại tạo thêm nhiều nghiệp chướng nữa, gây thêm nhiều điều ác. Cho nên đời sau lại đi vô trong tối, tiếp tục khổ nữa, gọi là đi vào trong tối, gọi là người từ tối đi vào tối.

2. Thế nào gọi là người từ tối đi ra sáng? Đó là người sanh ra đời vốn bất hạnh, bởi vì những nghiệp nhân của đời trước đã tạo. Mình đã tạo nhiều nghiệp cho nên đời này đến đây khổ, nghèo, rồi gia đình không như ý, v.v… đủ các kiểu, các chuyện trên đời đập mình te tua. Nhưng may mắn gặp được giáo pháp của đức Thế Tôn, học được, ứng dụng được, tu hành được, biết Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, v.v… tu Bát nhã Ba la mật. Và đời sau quý vị được thăng lên những cảnh giới an lành tốt đẹp, thậm chí được giải thoát. Đó là hạng người đi từ tối ra sáng. Đức Phật nói rất tuyệt vời.

3. Hạng người thứ ba là từ sáng đi vào tối: đó là những người do căn lành đời trước tu tập. Chút nữa Thiện Trang sẽ nói là hạng người nào, tại sao lại như vậy, trong hai hạng người đó để Thiện Trang nói sau, dùng Duy Thức nói. Nhưng ở đây Thiện Trang nói đơn giản là từ những đời này được quả báo tốt đẹp, có danh chức, quyền vị, giàu sang v.v… nhưng do không có duyên gặp giáo pháp Như Lai, không có duyên để tu tập. Cho nên cuối cùng tạo nhiều ác nghiệp, giành giật rồi dùng uy quyền áp đặt, hưởng thụ đủ các kiểu. Sau khi tạo nhiều nghiệp như vậy, khi đời này hết thì họ đi vào nỗi khổ, chìm đắm trong khổ đau, gọi là người từ sáng mà đi vào tối.

4. Hạng người thứ tư là từ sáng đi ra sáng: có nghĩa là đời quá khứ đã trồng nhiều nhân lành, tốt đẹp. Đời này được quả báo tốt lành, được thân thể tốt, điều kiện, hoàn cảnh tốt, địa vị cao sang gì đó v.v… và lại gặp được giáo pháp của đức Thế Tôn, lại biết tu tập nữa, biết xả, Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Bát nhã. Cho nên đời sau họ càng thăng tiến hơn. [Đó] là người từ sáng đi ra sáng. Đức Phật nói đó là người tuyệt vời.

Ở đây Thiện Trang cũng xin chia sẻ. Sẵn đây nhớ thì nói, nhớ tới đâu mà nói tới đó luôn, chứ không là quên, nhiều khi bữa sau giảng không nhớ nữa. Là tại sao quý vị lại đến với đời này khổ, quý vị biết không? Nhiều người than thân trách phận khổ quá. Xin thưa quý vị, về hoàn cảnh thì chúng ta không thể thay đổi, nhưng chúng ta có thể thay đổi tâm.

Chúng ta sẽ học vào phần gọi là Sáu căn, Sáu thức, Sáu trần, chúng ta sẽ hiểu được điều này tại sao. Sáu căn là: Mắt thấy sắc, ví dụ như mắt thấy những hình ảnh đây; Tai nghe những âm thanh; Mũi ngửi những mùi hương; Miệng (lưỡi) thì nếm những vị ngọt, bùi, đắng, cay gì đó. Rồi cái thân này là xúc chạm, cảm giác êm ái, nhám trơn láng mịn gì đó... Rồi Pháp (Ý) thì biết những cái pháp, pháp là những đối tượng nào đó. Ví như mình nói A la hán, mình cũng hiểu tưởng tượng được A la hán là gì v.v…

Thì người nào khi mà đối cảnh pháp, tức là những pháp trong những cảnh trần, mà với tâm thiện tâm lành tức là Tâm sở thiện lành, thì quả báo đời sau họ sẽ được hoàn cảnh như ý. Quý vị nghe cho kỹ nha, câu này quan trọng, nói lại lần nữa này. Người nào khi Sáu căn tiếp xúc với cảnh giới Sáu trần, và khởi lên tức là mình dùng những Tâm sở thiện lành, thì quả báo đời sau sẽ được hoàn cảnh sáu trần như ý, tức là hoàn cảnh tốt đẹp. Người nào nếu Sáu căn tiếp xúc Sáu trần mà khởi lên những Tâm sở bất thiện bất như ý, ví dụ như giận, ghét, che giấu là Phú, rồi cuống siểm, nịnh bợ [nịnh hót], đủ các Tâm sở xấu, thì chiêu cảm quả báo đời sau sẽ là khổ đau bất như ý.

Cho nên người biết tu hành là dù hoàn cảnh có tốt đẹp hay xấu xa đời này là quả của đời trước. Giả sử ta gặp hoàn cảnh tốt đẹp, tất nhiên tốt đẹp mình hoan hỷ thì dễ rồi, thì Tâm sở thiện lành đời sau có quả báo thiện lành là dễ. Nhưng mà bây giờ mình lỡ gặp toàn cảnh trời ơi đất hỡi không, chồng chửi, con mắng, người này bịa chuyện, người kia đặt điều v.v… đủ thứ chuyện trời ơi đất hỡi, thì mình là người học giáo lý A Tỳ Đàm này, mình phải ứng dụng như thế nào. Tức là ta phải không có tức giận, ta không phải thù ghét, ta không phải thế này thế kia. Tức là ta phải khởi lên Tâm sở thiện lành, thì đời sau chúng ta mới có cảnh như ý, tức là đời sau cảnh mới tốt đẹp.

Còn quý vị tiếp tục tức giận: ôi tức quá đi, ghét người đó quá đi, tức quá bữa nay trả thù, là ôm hận vô trong lòng, Phú hận v.v… mai mốt mình học Tâm sở đó. Toàn những Tâm sở xấu thì xin thưa với quý vị đời sau lại khổ nữa. Sáu căn của quý vị tiếp xúc với cảnh giới Sáu trần, đời sau của quý vị lại là hoàn cảnh bất như ý tiếp. Cho nên đó là người từ tối đi vô trong tối tiếp, khổ đau lại khổ đau tiếp.

Người biết tu hành là phải xả ra, xả ra. Cho nên trong nghịch cảnh không được sân hận, không được nổi nóng, không được thế này thế kia. Đừng có khởi lên những Tâm sở bất thiện, mai mốt mình học hết món Tâm sở rồi là mình phân ra, Tâm sở nào là Tâm sở thiện lành, Tâm sở nào là không thiện lành, mình bỏ, gạt qua. Tâm sở nào là Tâm sở của bậc Thánh, Tâm sở nào là Tâm sở của thiền định. Mình chắt lọc theo từng nhóm từng nhóm hết, mình cứ tu theo nhóm này, ta biết bữa nay ta khởi lên cái tâm này bất lành bất thiện rồi, đời sau ta sẽ bị quả báo bất như ý. Cho nên ta cứ vui vẻ hoan hỉ, Tâm sở của ta toàn là Tâm sở tốt, nên đời sau hoàn cảnh Sáu căn sẽ đối với Sáu trần là tốt.

Vì sao như vậy? Nguyên tắc mà nói quý vị đã tu vô lượng kiếp rồi, cho nên quả báo trong A lại da thức có đủ hết các kiểu rồi, bây giờ mình lôi theo hướng nào thì nó lôi ra quả báo hướng đó. Chứ không phải mình mỗi tu đời này, mình ở trong vòng sanh tử luân hồi vô lượng kiếp rồi. Vì vô lượng kiếp cho nên nó nhiều lắm, bây giờ quý vị duyên với cảnh ác, tức là mình khởi ra những Tâm sở ác, thì nó lôi những chủng tử ác trong A lại da ra, nó kéo đến gần cái cửa để sẵn đó. Đến khi mình mạng chung là nó đi theo mình, nó kết và dẫn mình đi theo lối đó. Lối đó là lối ác cho nên đời sau khổ ơi là khổ, nào là bị chồng đánh, con mắng, đuổi ra khỏi nhà, v.v… rồi bị người này vu oan giá họa, đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Cho nên là khổ ơi là khổ. Và khổ rồi mà vẫn không biết Phật pháp nữa, không biết nhẫn nhịn, không biết tu bằng những Tâm sở thiện lành nữa, lại tiếp tục sân hận, muốn trả thù, muốn đủ các trò nữa thì quý vị lại khổ tiếp.

Có cô đó suốt ngày than, bữa nay nghe rõ rồi nha. Chưa có thời gian học tới mấy món Tâm sở nhưng mà mình nói sơ lược là quý vị cũng hiểu rồi, mình có thể chuyển đổi được ngay. Đấy là giáo lý tuyệt vời trong A Tỳ Đàm, bây giờ mình học vậy là mình biết ngay. Mà chuyển là nó chuyển từ từ, cho nên có thể quý vị tu chỉ cần thay đổi vài năm là tự nhiên hoàn cảnh mình cũng thay đổi. Tức là những chủng tử thiện lành sẽ xuất hiện, hoàn cảnh gia đình sẽ thay đổi. Còn quý vị không biết, quý vị suốt ngày sân, buồn, Tâm sở buồn cũng không tốt, Tâm sở tự ti, Tâm sở ngã mạn, những Tâm sở đó không phải là những Tâm sở tốt lành. Nó kết ra quả báo từ từ nó xấu, ngay trong đời này thậm chí nó kéo tới luôn. Tại vì A lại da thức lôi những cái đó ra.

Nên mình học môn này tuyệt vời như vậy đó quý vị, rõ ràng tường tận như vậy mà tại sao mình không học. Không học mất nửa cuộc đời, mất ba phần tư cuộc đời. Cho nên học rất hay, đó là Trạch pháp đó. Thiện Trang nói có trí huệ mình mới Trạch pháp được, không có trí huệ mình tu cái gì, quý vị làm sao mà tu được. Nói tu tu, lên lạy Phật nói: bữa nay con lạy được 500 lạy rồi thầy, sáng lạy 500 lạy, chiều lạy 500 lạy. Ngày mai con lạy 500 nữa, mốt lạy 500 nữa, thầy lạy được bao nhiêu thầy? Thầy đâu có thời gian đâu cô, thầy chỉ lạy có 200 lạy thôi, chắc hai ngày thầy lạy được 400 hoặc 500. Vậy là thầy thua con rồi đó v.v… Tâm như vậy là ngã mạn lên rồi, tâm ngã đó. Lạy Phật thay vì mình vô sở đắc, mình lại có sở đắc. Cho nên mình tự chiêu đến quả báo đau khổ đời sau, trong đời tiếp theo mà mình không biết, hoặc là quả báo khổ về sau này mà mình không biết. Người tu là người ta biết ngay.

Cho nên môn này có cần học không? Rất cần học luôn, cực kỳ quan trọng. Nhiều người tu có sở đắc, mà càng có sở đắc bao nhiêu, xin thưa với quý vị tâm đó là tâm A tu la. Quý vị có ngã lớn lên, vô trong A tu la, mai mốt làm thần cho vui nếu mình còn có sở đắc. Tu đạo Bồ đề là vô sở đắc cơ mà, không có gì để đắc thì mới đắc Bồ đề. Còn có những sở đắc: nào tôi học lâu rồi, tôi giỏi quá rồi, tôi biết nhiều lắm v.v.. tôi thiền định ngày bao nhiêu tiếng, tôi trì giới được bao nhiêu, tháng tôi tu Bát quan trai bao nhiêu, v.v… đủ các kiểu. Toàn là chấp tướng, đó là toàn Tâm sở xấu thôi, thì làm sao mà giải thoát.

Khi nào mà đắc thiền định, từ từ rồi chúng ta học vào sẽ thấy những chi thiền là rớt sạch. Bảy chi thiền trên, chi thiền thứ bảy là Xả đó, quý vị có xả được đâu, làm sao đắc thiền. Đắc thiền là từ Sơ thiền trở lên, làm sao đắc được, không có. Cho nên người tu hành theo thời gian là họ biết rất rõ, mình học mà đây không phải học giáo lý [tầm thường]. Cho nên đồng tu hiện nay [học] giáo lý quá sơ sài, vì quá sơ sài nên tu không được. Nói lý thuyết hay lắm, lý luận đủ các kiểu đưa ra, kiểu A kiểu B kiểu C kiểu D, kiểu gì cũng bẻ được hết, nói phương tiện thế này thế kia. Cuối cùng thực tế đem Tâm sở gì, quý vị đừng nghĩ dối được chính tâm của quý vị. Tâm đó là tâm Phú tàng, tâm che giấu, Tâm sở Phú, tâm Ngã mạn ở trong đó, v.v… toàn là tâm xấu, quý vị tự chiêu cảm đường xấu thôi.

Cho nên tu nhiều năm rồi, mai mốt chết ngáp ngáp rồi [có người nói]: sao đồng tu đó tu tinh tấn lắm mà thầy, sao chết thê thảm vậy thầy? Quý vị coi nhân ra quả, còn người tu tâm nào thì có quả đó. Người ta tu càng ngày càng khiêm tốn, càng khiêm cung nhẹ nhàng xuống, họ xả được tất cả mọi thứ ở thế gian, ta làm tất cả việc mà ta không vướng mắc v.v… thì mình tu vô thôi, tự nhiên đắc cho mình thôi, rồi dần dần mình thành Thánh nhân. Chứ mình tu mình cứ toàn chấp tướng không, cho nên phải học giáo pháp là vậy. Phải học, không học không được, học chưa đủ không tu được. Giống như cầm con dao không có cán thì làm sao cầm, quý vị xài con dao đó là đứt tay thôi, cho nên phải học.

Đó là Thiện Trang chia sẻ với quý vị, vì môn này quan trọng, đây là buổi thứ ba rồi nhưng vẫn còn giới thiệu. Vì vô sau này là không có thời gian giới thiệu, coi vô là vô giáo lý rồi, nên muốn giới thiệu trước một số vấn đề mình áp dụng ngay được. Đây là những điều mà Thiện Trang thấy mình áp dụng được, và áp dụng điều này hoàn toàn. Cho nên tu như vậy có nhiều người nói: “Vậy thầy giảng nhiều thầy có ngã không?”. Thiện Trang nói: Thiện Trang đang giảng cho quý vị những nội dung này, Thiện Trang dại gì Thiện Trang đọa lạc. Thiện Trang biết món này là món ngon, tại sao mình dại mình đem cho người ta ăn mà mình không ăn. Nên theo năm tháng, Thiện Trang cứ thâm nhập, nói với quý vị rồi chia sẻ học như vậy, dần dần mình cũng ngấm, mình tự sửa mình. Vì không sửa không được, không sửa là ta đi vào đường xấu, tương lai chả ai muốn đi vào con đường xấu. Tương lai ai cũng muốn thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, ai cũng muốn thành A la hán, thành Phật. Tất nhiên mình cũng vậy thôi, cứ tu theo năm tháng.

Và nếu quý vị theo Thiện Trang bao nhiêu năm, từ tướng mạo Thiện Trang đã thay đổi, từ trí huệ Thiện Trang đã thay đổi, mọi thứ buông xả. Thiện Trang đã thay đổi rất nhiều, đó là nhờ bao nhiêu năm qua đã từng học ở trong này, thâm nhập trong này, và từ từ do căn tánh mình cũng độn căn, không phải thượng căn. Độn căn là chậm chạp, chậm chạp nên phải sửa từ từ, không phải một nghe ngàn ngộ, không như Lục tổ Đại sư Huệ Năng được, nên phải cần bao nhiêu năm. Nếu quý vị theo dõi bài giảng của Thiện Trang, từ khi bước ra giảng đến giờ, qua mấy năm trời quý vị thấy Thiện Trang bây giờ thay đổi rất nhiều.

Thiện Trang cũng có sự thay đổi của Thiện Trang, quý vị cứ nhìn đó, mình bước theo con đường này thì mình sẽ có được lợi ích. Và những đồng tu theo Thiện Trang thật thà, nghe lời, thật làm, làm đúng như vậy, không có chống trái, v.v… cứ tu, quý vị cũng đón được rất nhiều lợi ích đúng không quý vị? Vì đây là giáo pháp của Như Lai chứ không phải của Thiện Trang. Thiện Trang chỉ trình bày lại giáo pháp của Như Lai. Giáo pháp của Như Lai giống như hương thơm, những người ngửi được mùi thơm đó, Thiện Trang đốt hương lên Thiện Trang cũng được thơm lây v.v…. tất cả mọi thứ đều thành tựu.

Vậy nên chúng ta cứ yên tâm học [bộ Luận] này. Cố gắng học, học càng nhiều càng đã, càng thông suốt và học đến lúc nào áp dụng tâm thanh tịnh. Đến lúc nào tự nhiên mình đắc quả, duyên đủ là đắc quả. Giống như giọt nước trong ly đến lúc đầy sẽ đắc quả. Trong hoàn cảnh tới rồi là duyên nào đó sẽ đắc quả. Quý vị đừng lo, nếu còn thấy cầu đắc quả, còn mong đắc quả thì tâm mong đó, cái dục đó khiến cho quý vị không đắc quả. Và mình tu mình phải xả hết tất cả. Đây là Thiện Trang chia sẻ toàn pháp hành. Bây giờ trở lại [chúng ta] gắng học hết nửa bài kệ này.

#Tịnh vị Vô lậu: tức là trong chữ tịnh huệ, thì tịnh là Vô lậu; #Vô lậu là trí huệ giải thoát, Vô lậu là không còn rò rỉ nữa. Ở ngôn ngữ phiên dịch, dùng chữ Vô lậu giống như ly (tách) trà đựng trà, nếu nó bị rò rỉ, bị nứt, bị bể thì rót nước vô bao nhiêu nó chảy hết bấy nhiêu. Đó không gọi là Vô lậu mà gọi là Lậu; #Lậu tức là rò rỉ. Vậy trí huệ này gọi là tịnh huệ, tức là trí huệ này phải không bị rò rỉ, không có phiền não, đây là trí huệ của bậc Thánh nên gọi là tịnh huệ. Chữ tịnh này chính là Vô lậu.

#Tịnh huệ quyến thuộc danh viết tùy hành: ở đây ai học chữ Hán đều biết, chữ tịnh huệ là một danh từ, chữ quyến thuộc là một danh từ. Đây là cấu trúc A chi B rất quen thuộc, chữ chi ở giữa bỏ đi, mình dịch lại là quyến thuộc của tịnh huệ gọi là tùy hành. Giải thích câu kệ trên tùy hành là gì đó. Tức là quyến thuộc của tịnh huệ, tịnh huệ là trí huệ Vô lậu. Trí huệ Vô lậu tự nhiên có nhiều điều sinh ra đi kèm với nó gọi là quyến thuộc của nó, gọi là tùy hành.

Giống như bây giờ quý vị có trí huệ, ngày nào quý vị tu đắc Sơ quả Tu đà hoàn thì tự nhiên quý vị có trí huệ giải thoát. Tự nhiên quý vị có những năng lực đó là biết pháp nào thật, pháp nào chính xác. Từ đó về sau quý vị không bị bất cứ thế lực ngoại đạo nào, không bị bất cứ trường phái lý thuyết nào lôi kéo quý vị đi theo được. Nghĩa là quý vị có niềm tin bất động đối với Tam Bảo Phật Pháp Tăng và Thánh giới. Quý vị thà chết cũng giữ giới, dù người ta có chẻ quý vị ra cả trăm mảnh, thì người đắc Sơ quả Tu đà hoàn cũng không bỏ đạo, người ta sẵn sàng theo đạo không bao giờ bỏ. Đức Phật có đưa ra dấu hiệu của người đắc Sơ quả, để lúc nào đó trong bộ này hoặc bộ giảng khác Thiện Trang sẽ đưa ra. Chắc bộ này không cần đưa ra, vì trong bộ này có đầy đủ hết nên không cần, nhưng bộ khác có thể đưa ra.

Như vậy tịnh huệ chính là trí huệ Vô lậu và những quyến thuộc của trí huệ Vô lậu gọi là tùy hành.

#Như thị tổng thuyết Vô lậu Ngũ uẩn danh vi Đối Pháp: Như vậy nói chung về những Vô lậu và Ngũ uẩn gọi là Đối Pháp.

Trong bộ Luận này nói tóm lại về trí huệ Vô lậu, về những quyến thuộc, và về Ngũ uẩn là thân thể chúng ta Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức gọi là Đối Pháp. #Đối Pháp tức là pháp chính xác của pháp chân thật hoặc pháp để đối trị căn cơ chúng sanh.

#Thử tắc Thắng nghĩa A Tỳ Đạt Ma: đây là ý nghĩa thù thắng của A Tỳ Đạt Ma. Tức là bộ Luận này tên A Tỳ Đạt Ma thì chữ A Tỳ Đạt Ma chính là nghĩa này. Trong bộ Luận này nói về trí tuệ Vô lậu, về Ngũ uẩn, nói tóm lại là chỉ nói bấy nhiêu đó thôi. Mà nói làm sao để đạt được kết quả thì đó là Đối Pháp và đó là ý nghĩa quan trọng, ý nghĩa lớn nhất của chữ A Tỳ Đạt Ma. A Tỳ chúng ta đã dịch rồi là không có gì bằng, còn Đạt Ma là pháp.

#Nhược thuyết Thế tục A Tỳ Đạt Ma, tức năng đắc thử chư huệ cập luận: nếu nói về Thế tục, nói về nghĩa đơn giản theo bình thường, thì chữ A Tỳ Đạt Ma chính là có thể đắc được những trí huệ này và luận. Chữ #luận này có nhiều ý nghĩa, trí huệ đây là trí huệ Vô lậu mình sẽ đắc được. A Tỳ Đạt Ma mình nói đơn giản là mình học bộ Luận này thì mình đắc được trí huệ, và luận này có nghĩa là mình có khả năng. Chữ luận này Thiện Trang có chú giải ở đây, có thể hiểu là kiến thức của Luận này hoặc là trí huệ của Luận này, và khả năng biện luận, khả năng luận xét các pháp.

Có nghĩa là cứ học qua bộ Luận này thì quý vị ngoài được trí huệ Vô lậu ra, quý vị có khả năng hiểu được bộ Luận này, có thể phân biệt được các pháp đâu đúng đâu sai, đâu tà đâu chánh, đâu là pháp nào cần tu, v.v… Quý vị biện luận được hết tất cả thì gọi là luận, quý vị sẽ đắc được điều này.

Tạm dịch: Luận nói rằng: huệ là Trạch pháp, tịnh là Vô lậu, những quyến thuộc của tịnh huệ gọi là tùy hành. Như vậy nói chung về Vô lậu Ngũ uẩn (Ngũ uẩn hồi nãy Thiện Trang đã nói rồi) gọi là Đối Pháp, đây chính là Thắng nghĩa A Tỳ Đạt Ma. Nếu nói về Thế tục thì A Tỳ Đạt Ma, chính là có thể đắc được các trí huệ và luận.

慧 謂 得 此 有 漏。修 慧、思 聞 生 得 慧 及 隨 行。論 謂 傳 生 無 漏 慧 教。此 諸 慧 論 是 彼 資 糧，故 亦 得 名 阿 毘 達磨。

Huệ vị đắc thử Hữu lậu. Tu huệ, tư văn sanh đắc huệ cập tùy hành. Luận Vị truyền sanh Vô lậu huệ giáo. Thử chư huệ luận thị bỉ tư lương, cố diệc đắc danh A Tỳ Đạt Ma.

Giải:

#Huệ vị đắc thử Hữu lậu: tức là huệ đạt được Luận Hữu lậu này. Nói đơn giản là Luận này vẫn là Luận Hữu Lậu thôi, nó chưa đạt được. Nếu trí huệ mình học bộ Luận này, mình có khả năng một chút, có trí huệ mà chưa giải thoát, thì đó gọi là Luận. Mình đạt được Luận Hữu lậu này thôi nhưng chưa đủ, mình phải tu tiếp.

#Tu huệ, tư văn sanh đắc huệ cập tùy hành: tức là sau khi mình học bộ Luận này, mình đắc được bộ Luận Hữu lậu thôi. Tuy nhiên nếu mình tiếp tục tu huệ này, rồi mình tư duy, rồi mình nghe được; #văn là văn tư tu, thì mình sanh ra được trí huệ giải thoát và những công dụng, những điều đi theo với trí huệ giải thoát đó.

Tức là mình học bộ Luận này mới đầu mình học trên hình thức, hình tướng, nhưng dần dần mình sẽ thành tựu được những trí huệ giải thoát và những công dụng, những điều đi kèm theo.

# Luận vị truyền sanh Vô lậu huệ giáo: tức là bộ Luận này dạy cho chúng ta sinh ra được giáo pháp trí huệ Vô lậu. Luận này không phải là Luận thường đâu.

#Thử chư huệ luận thị bỉ tư lương, cố diệc đắc danh A Tỳ Đạt Ma: chữ #luận này là học thuyết, những học thuyết về trí huệ này là tư lương của giáo pháp trí huệ Vô lậu; #bỉ là giáo pháp trí huệ Vô lậu, chữ bỉ này thay cho đoạn đằng trước. Nên cũng được gọi là A Tỳ Đạt Ma.

Giải thích đơn giản là quý vị học được những điều trong nội dung trong Luận này, quý vị hiểu được giáo pháp này thì đó là hành trang; #tư lương tức là hành trang, quý vị đi ra đường đem theo những gì. Đây cũng vậy, mình học điều này mình có những hành trang, có những dụng cụ, giống như đi ra đường đi du lịch mình phải mang giấy tờ, mang theo tiền v.v… Đây cũng vậy, mình học [bộ Luận] này để có những hành trang giúp cho mình đi trên con đường giải thoát, nên bộ Luận này cũng gọi là A Tỳ Đạt Ma là lý do như vậy.

Tạm dịch: Huệ là đạt được [Luận] Hữu lậu này. [Rồi] tu huệ, tư duy, văn thì sanh được trí huệ và những tùy hành. Luận [này] dạy cho sinh ra giáo pháp trí huệ Vô lậu. Những học thuyết trí huệ này là tư lương của giáo pháp trí huệ Vô lậu, nên cũng được gọi là A Tỳ Đạt Ma.

Do ngôn ngữ của ngài Huyền Trang hơi khó chịu, nên dịch ra Thiện Trang cố gắng dịch rõ nhất rồi, nhưng khả năng của Thiện Trang cũng có hạn nên Thiện Trang dịch cũng chỉ thế thôi. Bây giờ thêm nhiều chữ quá cũng không nên. Cho nên là không có thêm bao nhiêu chữ vậy nên hơi khó hiểu, nhưng nhờ có lời giảng là quý vị nghe hiểu được. Thiện Trang cố gắng giải thích hết câu này là hết rồi bữa sau mình học tiếp.

釋 此 名 者，能 持 自 相 故 名 為 法。若 勝 義 法 唯 是 涅槃，若 法 相 法 通 四 聖 諦，此 能 對 向 或 能 對 觀，故 稱 對法。已 釋 對 法。何 故 此 論 名 對 法 藏？頌 曰：

Thích thử danh giả, năng trì tự tướng cố danh vi Pháp. Nhược Thắng nghĩa pháp duy thị Niết Bàn, nhược Pháp tướng pháp thông Tứ thánh đế, thử năng đối hướng hoặc năng đối quán, cố xưng Đối Pháp. Dĩ thích Đối Pháp. Hà cố thử Luận danh Đối Pháp Tạng? Tụng viết:

Giải:

#Thích thử danh giả: tức là giải thích về tên của bộ Luận này.

#Năng trì tự tướng cố danh vi Pháp: tức là có thể giữ gìn được tự tướng tức là tướng của nó, cho nên gọi là Pháp.

Ý nghĩa này trong Duy Thức lúc nào cũng có câu: “năng trì tự tướng cố danh vi Pháp”. Nghĩa là một vật nào đó, Pháp nào đó, ví dụ chúng ta nói cây bút. Bây giờ ai cũng lớn tuổi cũng đã qua trường lớp hết rồi, nói cầm cây bút thì ai cũng hiểu được cây bút có nghĩa là nó tác dụng để ghi chép, để viết xuống. Cây bút này mình chỉ cần vặn một cái là viết, ký tên đồ đó.

Tại sao gọi là bút? Có nghĩa là tên của cây bút là một pháp, nó giữ được tự tướng của cây bút này là tác dụng ghi chép. Cho nên cây bút này thực tế không phải là cây bút, mà do người đời quy định là cây bút. Ở nước mình thì gọi là bút, còn tiếng Anh gọi là pen v.v… mỗi tiếng khác nhau. Nhưng mọi người đều hiểu đó là tác dụng của nó là gì khi nhắc tới tên của nó. Cho nên đó gọi là nó có “năng trì tự tướng”, tức là nhờ cái tên đó thôi, nhưng nó giữ được cái hiểu, giúp cho chúng sanh giải mã ra tác dụng của nó là gì, đó gọi là Pháp.

Cho nên bậc giải thoát người ta không chấp tướng, người ta không chấp danh, mà người ta hiểu được công dụng của nó. Có nghĩa là ở đây chúng ta chấp trước, chúng ta nói đây là cây bút. Có người nào đó ví dụ người ta không biết tiếng Anh, một đứa nhỏ đi học ở trường trung tâm tiếng Anh về nói: Đây không phải cái bút đâu mẹ ơi, cái này là pen, pen chứ không phải là bút mẹ ơi. Người mẹ nói: Con nói tầm bậy (mẹ không biết tiếng Anh), con nói sai rồi, đây là cây bút. Hai mẹ con cãi nhau.

Tức là chúng sanh dễ bị chấp vào cái danh, chứ không hiểu bản chất là cây bút này tên đó là người ta đặt ra để giả danh, giả lập để hiểu được tự tướng của nó, tác dụng của nó. Tác dụng thực tế của cây bút này là để ghi chép. Hai mẹ con chỉ cần nói tóm lại cái này tên gì cũng được, nhưng tác dụng nó để làm gì thì hai người sẽ tìm được điểm tương đồng.

Cho nên bậc giải thoát bậc Thánh, các ngài không chấp tướng danh tự này, không quan trọng danh từ này là cái gì, mà quan trọng tác dụng của nó là gì, và chúng sanh gọi như nào thì [các ngài] gọi như thế đấy. Điều này quý vị liên hệ đến ngài Minh Tuệ, quý vị thấy ngài đắp y Ca sa, gọi là Ca sa nhưng khi mình đắp vải đủ màu kiểu gì đó thì có video người ta hỏi ngài: “Cái này có phải là cái y không, cái Ca sa không?”. Ngài nói: “Ai muốn gọi y thì y, ai muốn gọi cái mảnh vải thì gọi mảnh vải, ai mà gọi Ca sa thì gọi Ca sa”.

Có nghĩa là chúng sanh muốn gọi cái gì là gọi, nhưng quan trọng tác dụng của nó. Bậc Thánh người ta hiểu tác dụng của nó là đắp lên mình để che người, để giúp cho đỡ nóng, đỡ lạnh v.v… và cái đó là y để chúng sanh biết đây là người tu hành, vậy thôi. Tác dụng [của] nó như vậy, chứ còn lại không quan trọng Ca sa hay không Ca sa, anh muốn gọi cái gì thì anh gọi. Nên bậc Thánh người ta đơn giản hơn mình, có nghĩa là bậc giác ngộ, bậc Thánh các ngài không chấp tướng danh từ, không chấp tướng gì hết, cho nên gọi kiểu gì cũng được, nói sao cũng được, nói A nói B nói kiểu gì cũng được. Nói Cà sa thì Cà sa, nói Ca sa cũng được, nói y cũng được, nói mảnh vải cũng được, nói cái giẻ rách cũng được, cái gì cũng được, nhưng tác dụng không thay đổi.

Các ngài lấy cái tác dụng làm Pháp, cho nên năng trì tự tướng là như vậy. Nên bậc Thánh người ta đơn giản, người ta không bị dính vào những Tâm sở hơn thua nữa, tại sao? Bởi vì chúng ta phải chấp trước, cái này gọi là cây bút hoặc cái áo đó phải là cái y mới được. Còn người khác nói: “Thầy ơi, bữa nay thầy mặc cái áo gì kì vậy?”. Mình kêu: “Tui mặc Ca sa mà, đâu mặc áo đâu”. Như vậy là bị chấp trước rồi.

Chúng sanh bị chấp trước vì vậy bị dính vào. Cho nên tại sao ngài Minh Tuệ sau này ngài dùng ruột nồi cơm điện bưng đi khất thực. Tại vì ngài biết ý nghĩa của bình bát là để bưng đựng đồ ăn đi khất thực nhận cúng dường, nên bưng cái gì cũng được, bưng cái xô cũng được. Cái xô sơn đầu tiên nặng quá mà không được vệ sinh cho lắm, còn ruột nồi cơm điện thì gọn, đẹp và phù hợp hơn. Quý vị coi phỏng vấn có người nói mới đầu ngài bưng cái ruột nồi cơm điện mỏng quá bị móp, cho nên lựa cái ruột nồi cơm phải dày…

Có nghĩa là quan trọng là chất lượng của nó, quan trọng là tác dụng của cái đó. Đấy là bậc giải thoát giác ngộ, họ nhìn đời theo góc nhìn đó, cho nên họ không chấp trước. Còn chúng sanh thì phải đắp màu y này thì tôi mới là Tỳ kheo, phải bưng cái bình bát như vậy mới giống là thật. Cho nên đồng tu Tịnh Độ mới nói: Thầy phải đắp y này để cho giống y của Hòa thượng Tịnh Không, thế này thế kia... toàn là chấp trước. Quý vị biết thật chất mới là quan trọng.

Cho nên khi nào quý vị học đến đến Tâm sở, tức là Tâm sở của bậc Thánh đơn giản lắm, các ngài không bị vướng những cái đó, mà quan trọng thấy được cái này có tác dụng gì và biết chúng sanh gọi cái gì thì mình gọi theo cái đó. Cho nên đến khi giác ngộ rồi, người giác ngộ không chấp trước. Quý vị tu Thiền thì họ nói tu Thiền tốt lắm, thù thắng lắm. Tu Tịnh Độ hả? Đúng rồi, môn này thù thắng lắm đó, tu Tịnh Độ tốt đấy, con đường tu Tịnh Độ tốt đẹp lắm. Rồi tu Vipassana, tu Vipassana chánh niệm tốt lắm… cái nào cũng tốt.

Vì sao? Vì các ngài đến cảnh giới đó rồi là các ngài không phân biệt, không chấp trước nữa. Còn chúng sanh cái gì theo mình thì mới đúng, cái gì không theo mình thì sai. Cho nên Thiện Trang có câu hỏi này đối với đồng tu Tịnh Độ: Nếu ngài Minh Tuệ nói không có Tịnh Độ thì quý vị có tin ngài không? Nếu ngài nói tu Tịnh Độ, niệm Phật không vãng sanh thì quý vị có tin không? Chắc không tin! Nhưng tất nhiên là không có chuyện đó, bởi vì người giác ngộ rồi thì không bao giờ có chuyện đó. Người chưa giác ngộ, họ chưa thông cho nên họ mới phân biệt nào là Thiền Nam truyền, Thiền Bắc truyền, Thiền chỉ, Thiền quán, Tịnh Độ v.v… thế này thế kia đủ các kiểu. Còn người giác ngộ rồi thì chúng sanh là do duyên. Do duyên là thế nào? Quý vị có hiểu không?

Hồi xưa Thiện Trang cũng chấp trước lắm, bây giờ thì tuỳ duyên, ai tu gì thì tu, tại vì sao? Điều thứ Nhất, tu hành đời này quý vị đa số là do duyên, duyên quý vị đến môn nào trước thì quý vị tu môn đó trước. Và do duyên đời trước mạnh môn nào thì cuối cùng kéo quý vị chạy qua môn đó lại, đấy là duyên. Không phải mình cố gắng, mình bắt buộc mà được. Mình có ràng buộc cho đã mà người đó căn tánh họ không phải môn đó rồi thì họ cũng chạy về môn khác thôi. [Đấy là do] căn tánh, duyên của mình, người giác ngộ họ thấy vậy. Đó là điều thứ nhất.

Điều thứ hai, nếu bạn đi nhầm môn của bạn rồi, môn của quý vị là môn Vipassana, mà bây giờ quý vị rớt vô niệm Phật rồi khiến quý vị tu không đắc, không thành tựu cũng không sao. Bởi vì người tu có nhiều đời, đời này quý vị tu không vãng sanh, cũng có bao nhiêu người vãng sanh đâu, có nhiều người không vãng sanh mà, thì đời sau lại tu tiếp. Chuyển qua, xoay qua xoay lại bình thường, quý vị chấp trước quá các ngài nói: Thôi con đừng có tu môn đó. Còn người đáng lẽ căn tu Tịnh Độ thành tựu mà do họ rớt vào đó cũng vậy, thôi kệ bỏ qua một đời, hoặc đời này họ thật tu, họ tu hành tốt thì đời này họ trồng căn lành rồi đời sau duyên từ từ tới. Phật Bồ tát thấy tất cả miễn quý vị tu là được, tu môn nào cũng trồng căn lành, cũng vun bồi thiện căn cho quý vị lên tầng mới, và khi thiện căn đủ rồi, lúc đó quý vị thành tựu.

Khi nào các ngài quán căn cơ, Phật Bồ tát quán căn cơ biết vô lượng kiếp quá khứ của quý vị, biết quý vị tu bao nhiêu, tới bao nhiêu rồi, thấy đời này là thằng đó ra đời ở ngôi nhà đó, nó như vậy đó, đến năm đó là nó đủ, bây giờ mình chỉ điểm cho nó chút nữa là chứng quả. Thì thôi cho nó thấy đời vô thường, gia trì thêm một chút, chư thiên xuống đóng vai thế nào đó, cho nó thất tình, cho nó thấy đời vô thường để nó bỏ nhà ra đi, sau đó nó lên núi lên non tu một hồi đủ rồi, đắc quả thành công.

Còn biết đứa đó tu kiểu gì đời này nó cũng chẳng đắc quả, nó đầu thai bằng tâm Vô nhân hoặc Nhị nhân, cho nên đời này nó tu được bao nhiêu thì tu, cũng gia trì cho nó tu để vun bồi căn lành. Mình hiểu được rồi thì mình không chấp trước gì hết, mình tu vui vẻ vô cùng, ai tu thế nào cũng được, ai tu kiểu gì cũng được, sao cũng được.

Cho nên quý vị thấy về sau Thiện Trang rất tùy thuận hơn là vì vậy, khi mình hiểu ra được rồi mình dễ dàng chấp nhận vui vẻ. Có người nói: Thầy ơi sao Thầy đăng pháp của Pháp sư Nam truyền, tu Tiểu thừa phỉ báng Đại thừa mà thầy? Thiện Trang hay đăng bài của sư Hạnh Tuệ, tại vì mình thấy có những điều đúng thì đăng, còn có quan trọng đâu, ngài không tin Đại thừa kệ ngài, mình vẫn tin, đâu có ảnh hưởng gì. Tại vì duyên của mỗi người khác nhau, và thành tựu hay không là lấy cốt lõi, cho nên năng trì tự tướng cố danh vi Pháp là ý nghĩa như vậy. Nếu mà giải thích câu này ra thì hay lắm nhưng mà không có thời gian, nên chỉ giải thích như thế được rồi.

#Nhược Thắng nghĩa pháp duy thị Niết Bàn: nếu xét về Thắng nghĩa của Pháp thì chỉ là Niết Bàn. Tức là trong chữ Thắng nghĩa pháp ở trên này, thì chỉ có Niết Bàn là Thắng nghĩa pháp thôi.

#Nhược Pháp tướng pháp thông Tứ thánh đế: nếu xét về Pháp tướng thì thông với Tứ thánh đế là Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Bất cứ giáo pháp nào theo Pháp tướng đều phải nói về Tứ thánh đế. Nếu không có Tứ thánh đế thì coi như Pháp đó không phải là Phật pháp.

#Thử năng đối hướng hoặc năng đối quán: chữ #thử là pháp này, tức là bộ Luận này có thể đối hướng; #đối hướng tức là hướng về quả Niết Bàn, tức là dạy cho chúng ta hướng về Niết Bàn, tức là đắc Niết Bàn; hoặc có thể đối quán; #đối quán tức là giúp cho mình có đề mục để quán chiếu. Mình tu thì phải tu quán mà.

#Cố xưng Đối Pháp: nên gọi là Đối pháp.

#Dĩ thích Đối Pháp: tức là đã giải thích về Đối Pháp rồi.

#Hà cố thử Luận danh Đối Pháp Tạng? Tụng viết: vì sao Luận này gọi là Đối Pháp Tạng, thì sẽ giải thích tiếp theo; #Tụng viết là bài kệ nói tiếp. Bài kệ của phần này bữa sau chúng ta sẽ nói tiếp.

Tạm dịch: Giải thích về tên của Luận này, có thể giữ gìn tự tướng nên gọi là Pháp. Nếu [xét về] Thắng nghĩa pháp thì chỉ là Niết Bàn, còn nếu [xét về] Pháp tướng pháp thì thông với Tứ thánh đế, pháp này có thể Đối hướng[1] (tức là hướng về Niết Bàn) hoặc có thể Đối quán, (tức là giúp cho mình quán tưởng như quán Vipassana hay quán niệm Phật v.v… những pháp quán của Thiền tông) nên gọi là Đối pháp[2]. Đã giải thích về Đối Pháp rồi. Còn vì sao Luận này được gọi là Đối Pháp Tạng? Kệ tụng rằng:

Ở đây còn giải thích chữ Đối quán. Đối quán thì dưới đây Thiện Trang có chú giải cho quý vị: #Đối quán tức là dùng trí huệ Vô lậu Thánh đạo để quán Lý của Tứ đế. Chữ này Thiện Trang viết nhầm ở trên ghi Đối Pháp, ở dưới lại ghi Đối quán nhỉ. Không sao, quý vị cứ hiểu Đối quán là được rồi.

Hôm nay chúng ta xin phép dừng ở đây, chúng ta sẽ gặp nhau vào bữa tiếp theo. Hôm nay chủ yếu là chia sẻ tâm đắc, khi nào giải thích bắt đầu vào các pháp Vô vi, bữa sau chắc vào nội dung Vô vi pháp, Hữu vi pháp rồi thì vào bộ Luận. Xin chia sẻ tới đây, hẹn quý vị vào bữa khác, tuần sau Thiện Trang nghỉ một tuần làm công tác phiên dịch, Thiện Trang cần có thời gian để nghỉ ngơi để làm phiên dịch nữa, giảng liên tục không có thời gian nên quý vị thông cảm. Tuần sau chúng ta sẽ nghỉ một tuần không giảng, tuần này chúng ta còn thứ Bảy giảng về Tịnh Độ.

A Mi Đà Phật! Hôm nay thời gian hết rồi, xin hẹn quý vị vào hôm khác. Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng:

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo.

Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận - Bài 4: Phẩm 1 - Phân Biệt Giới - Buổi 4

Giảng giải: Thầy Thích Thiện Trang

Giảng ngày: 10.07.2024

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Kính chào toàn thể quý vị đồng tu! Chúng ta đang theo dõi thời khóa trực tiếp. Hôm nay là chuyên đề về Luận Câu Xá, tựa đề là A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận, bên Đại thừa còn gọi là Duy Thức, bên Nam truyền gọi là Vi Diệu Pháp (A Tỳ Đàm). Chúng ta học qua ba buổi rồi, chắc quý vị đồng tu đều rất hoan hỷ, vì chúng ta được học một giáo pháp: Thứ nhất là rất thù thắng, đi sâu vào kinh điển, không có lòng vòng bên ngoài. Đồng thời cũng giúp cho chúng ta được rất nhiều lợi ích, trong việc tu tập, cũng như hiểu rõ đường lối tu tập, mình hiểu từ cảnh, từ tâm. Bộ này đáp ứng cho chúng ta được nhiệm vụ như thế, nên nếu như mình không học, là một sự lãng phí, uổng phí cả cuộc đời.

Trên đường tu đạo, đừng bao giờ chúng ta thỏa mãn với những gì mình đã có. Tại sao? Vì nếu mình thỏa mãn với những gì mình đã có, đã đắc, mình đã được (ngôn ngữ nhà Phật nói đắc thì cao, mình nói là đã có đã được), thì lúc đó mình không tiến lên được nữa. Mà đạo Bồ đề không tiến thì ắt lùi. Đó là lý do mình phải cố gắng học, những điều gì mình chưa học, cần phải làm cho sáng tỏ. Đến địa vị A la hán mới gọi là Vô học.

Một điều nữa, nếu tu học mà không nắm rõ giáo lý, thì đường tu học có thể bị sai lầm, vì có thể đi lạc đường. Bởi vì chân lý thì chỉ có một, nhưng những điều tương tự với chân lý thì có nhiều. Giống như đồ thật, thì chỉ có một thôi, một hãng đó chỉ có một thôi, nhưng hàng nhái thì nhiều. Cho nên nếu mình không có tri kiến chính xác, mình không có nền tảng giáo lý căn bản, thì rất có thể mình sẽ đi lạc đường. Vì mình cho những điều không chân lý trở thành chân lý.

Một người học Phật với tâm cầu giải thoát giác ngộ, thì nên học giáo lý. Quý vị nên nhớ, chúng ta tu phải hiểu, hiểu thì mới tu. Tu nhân như thế nào, thì sẽ quả như thế ấy. Quý vị thấy đọc trong kinh tạng, có những vị đắc quả rất tuyệt vời, vào xuất gia tu hành, tướng tá ngon lành, nhà gia đình quyền quý. Vô xuất gia với Phật một thời gian, đắc quả A la hán, rồi còn đi hoằng pháp lợi sanh, đến cuối đời mới nhập Niết Bàn. Còn có những vị đắc quả một cách cũng rất vất vả, tu trên rừng, trên núi bao nhiêu, trồi lên tụt xuống, cuối cùng cũng không có đắc quả, thậm chí đắc quả cũng rất gay go.

Ví dụ trong Kinh Tạp A Hàm, Thiện Trang nhớ Kinh số 995 thì phải. Có một vị Tỳ kheo, lên trong rừng vắng trên núi để tu, thì ngài đắc được Ý giải thoát (Tâm giải thoát). Sau này chúng ta học trong Luận Câu Xá này, quý vị biết là có hai điều: Tuệ giải thoát và Tâm giải thoát. Nếu mà chỉ có Tâm giải thoát thôi, dù địa vị A la hán đi chăng nữa, thì vẫn có thể bị thoái chuyển.

Vị Tỳ kheo đó, hình như Cù Ba Lê hay Cù Lê Ba gì đó, Thiện Trang quên tên rồi, sáu lần như vậy, tức là cứ vô tới được Tâm giải thoát xong lại thoái chuyển, vô tới được Tâm giải thoát xong lại thoái chuyển. Cho nên [vị ấy] nghĩ mình không nên như thế, mình phải có cách nào đó, để mình không bị thoái chuyển nữa. Tại vì mới chứng được Tâm giải thoát, chưa chứng được Huệ giải thoát, cho nên chưa dứt hết được Phiền não, gặp nghịch duyên hay thế nào đó [thì] vẫn thoái chuyển. Mai mốt chúng ta học trong Luận Câu Xá, nói rất rõ điều này.

Ngài ấy mới nghĩ ra cách: là thôi mình cầm dao tự sát đi. Đang lúc Tâm giải thoát này, là cầm dao đâm tự sát để không bị thoái chuyển nữa, tại vì thoái chuyển tới sáu lần rồi. Đang nghĩ tới lúc đó thì Ma vương Ba Tuần thấy được như vậy, nên mới xuống. Vì thấy người này tính ra khỏi Tam giới, bây giờ nếu tự sát là nhập Niết Bàn mất, ra khỏi vùng Tam giới ông quản lý. Nên Ma vương Ba Tuần xuống nói đừng có đâm. Không nói được, [Ma vương] mới tới hiện thân trước đức Phật nói rằng: “Đệ tử của ông ở núi đó, bây giờ đang tính tự sát, ông hãy ngăn lại đi, chứ không ông đó tự sát”. Nhưng mà đức Phật nói không. Hai bên đối đáp bằng bài kệ. Ý là đức Phật nói không cần thiết. Sau đó Ma vương tất nhiên bỏ đi.

Đức Phật nói: “Chúng ta hãy đến núi đó, để xem vị Tỳ kheo đó thế nào”. Các vị Tỳ kheo cùng đi với đức Phật, tới thì thấy vị Tỳ kheo đó đã nằm gục chết rồi, tại vì tự sát. Đức Phật nói: “Các ông có nhìn thấy khói đen bay ngun ngút khắp nơi không? Đó chính là Ma vương Ba Tuần, đang tìm thử coi thần thức của vị Tỳ kheo đó đi về hướng nào. Nhưng mà không thể tìm được, bởi vì vị ấy đã nhập Niết Bàn”. Quý vị thấy rất là hay như vậy.

Quý vị thấy không, chúng ta học không rõ, thì chúng ta tưởng A la hán chỉ có một vị trí thôi, nhưng thực tế có Tâm giải thoát và Huệ giải thoát. Mà Tâm giải thoát thì vẫn có thể thoái chuyển, phải có Huệ giải thoát nữa. Mai mốt chúng ta học Luận Câu Xá, tới địa vị A la hán rồi quý vị sẽ thấy.

Chúng ta giới thiệu như vậy, để quý vị biết một câu chuyện. Còn câu chuyện khác nữa, đắc quả cũng thê thảm lắm. Thời đức Phật, có vị Tỳ kheo sau khi xuất gia với Tăng đoàn, bữa đó đi khất thực thì bị quan quân rượt đuổi bắt, cứ tưởng là ăn trộm. Tại vì vị này giống một vị khác, nên [bị] rượt đuổi theo, và [bị] lấy cái giáo đâm xuyên người từ dưới lên trên, treo lên. Đang lúc hấp hối thì đức Phật biết, cho nên đức Phật mới hiện thân ở trước mặt, thuyết nhanh cho một bài pháp. Vị đó đắc quả A la hán, kịp nhập Niết Bàn.

Sau đó đức Phật trở về, [Ngài] kể câu chuyện đó với các Đệ tử. Các Đệ tử nói: “Tại sao vị này có nhân quả gì, mà đắc quả thê thảm như vậy? Tại sao đến lúc cuối đời, bị người ta đâm từ dưới đâm lên, xuyên người, treo lên như vậy rồi, mà đức Như Lai thuyết pháp để đắc quả A la hán?”. Đức Phật nói: “Vị này do đời quá khứ có một nghiệp, là lấy cây tăm đâm xuyên qua con ruồi, treo lên, xâu xâu vậy đó. Nên đời này quả báo đó tới, khiến bị người ta đâm cây giáo xuyên người như vậy’’. Quý vị thấy ghê không!

Nên mình ở trong vòng sanh tử, có nhiều vấn đề lắm quý vị, nhiều nghiệp chướng, nhiều nạn lắm. Mình đâu biết mình đã tạo bao nhiêu nghiệp. Mà theo trong giáo lý này, mỗi lần một sát na tâm tạo ra một nghiệp, nó xếp hàng đợi, xếp hàng, xếp hàng, cho đến khi tới dòng nghiệp đó, nó chạy một mạch vô.

Cho nên người tu hành là gì? Tu là chuyển nghiệp. Chuyển nghiệp là mình phải tạo ra những nghiệp khác, để lấn át nghiệp đó đi. Tức là đáng lẽ chúng ta có một nghiệp, sẽ trổ vào năm 2027 đối với mình, nghiệp đó là nghiệp ác. Nhưng nếu như mình tu tốt, mình sẽ có một nghiệp khác đủ mạnh lấn vào, chen vào. Nó mạnh hơn nghiệp kia, để nó trổ ra trước, còn nghiệp kia bị đẩy ra đằng sau. Thậm chí mình nhiều nghiệp mạnh nữa, nó đẩy đẩy dần ra, thì mình kịp có thể đắc quả giải thoát, hoặc mình ra khỏi sanh tử. Giống như những ai tu Tịnh Độ, thì niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ trước khi nghiệp đó đến.

Tu hành là như vậy, mai mốt chúng ta học vào phần Nghiệp rồi, quý vị sẽ thấy rất rõ, trong mỗi sát na tâm, chúng ta tạo ra những tâm nào. Ví dụ hôm trước chúng ta học tâm đầu thai Tam nhân, tâm đầu thai Nhị nhân, tâm đầu thai Vô nhân. Trong sát na tâm tạo ra như vậy, và tạo quả nghiệp như thế nào. Mình học, mình hiểu rõ như vậy, thì mình sẽ biết cách tu. Chứ mình cứ nói tạo nghiệp, tạo nghiệp như thế nào, đâu có rõ, rồi cứ dễ vui theo ngày tháng. Còn nếu như mình hiểu rõ như vậy, cứ mỗi sát na tâm đều tạo ra những tâm đầu thai, và tạo ra nghiệp. Cứ như vậy, như vậy, một mớ ở trong đó. Vì vậy mình rất chú ý, để ý đến từng giây phút trong đời, gọi là lúc nào cũng biết tu hết.

Tu không phải vô chùa mới tu, không phải vô thời khóa mới tu. Đó là người chưa hiểu giáo lý. Người hiểu giáo lý là mọi lúc, mọi nơi, mọi thời điểm, lúc nào cũng tu. Bởi vì sao? Lúc nào quý vị tác ý, gọi là khởi tâm động niệm với tâm lành, tâm thiện, đó là đang tu. Nếu như lúc nào mình khởi tâm ác, tâm vui, tâm buồn, tâm gì đó xấu, thì đó cũng là tu, nhưng tu vô đường ác, không phải tu vô đường thiện đường lành. Phải luôn luôn [quán] như vậy. Cho nên người biết tu hành là tu trong mọi lúc mọi nơi, ở nơi đâu cũng là vô lượng công đức, nơi nào cũng được tu hết.

Cho nên người biết tu là vô phòng vệ sinh, đang ngồi vệ sinh cũng tu. Bởi vì phải chánh niệm rõ ràng, lỡ hôi cũng không ghét cái mùi ở trong đó. Không được ưa thích, cũng không được chán ghét, mà phải giữ tâm chánh niệm, thấy rõ Thật tướng các pháp. Lúc đó nếu ai mà dùng quán Tứ niệm xứ, thì phải quán thân thể này dơ bẩn, thọ cảm nhận trên thân, và ta chán ngán với thân này, ta muốn cầu giải thoát. Ai tu Tịnh Độ thì cầu thân kim cang bất hoại, “thanh hư chi thân, vô cực chi thể” ở Tây Phương Cực Lạc. Đó là lúc nào cũng tu, chứ không phải đến giờ lên tụng kinh, niệm Phật, tọa thiền mới tu. Đó là xưa, là dạy cho mấy người mới biết tu. Vậy mới biết là tu hành, chứ nhiều khi không biết tu, cứ tưởng lúc này mới tu.

Có một công án, hình như có một câu chuyện, có vị hỏi vị Thiền sư là: “Phải tu lúc nào?”. Tức là việc làm phước, việc tu, cần vào lúc nào, khoảng thời gian nào, ở không gian nào và đối tượng nào? Vị Thiền sư trả lời rất đơn giản: “Ở ngay lúc này!’’. Tức là lúc nào cũng phải tu, ở ngay thời gian này, và ở ngay đối tượng nào ngay đây. Tức là lúc nào cũng là ngay đây, ngay đây tức là lúc nào cũng phải tu.

Cho nên đức Đạt Lai Lạt Ma có nói: “Ở trong năm, có hai ngày mà mình không làm được việc gì cả. Đó là ngày hôm qua và ngày mai”. Vì ngày hôm qua đã qua rồi, còn ngày mai thì chưa tới. Cho nên mãi mãi là ngày hôm nay, là ngày mình đang tu, ngày mình đang làm việc. Người tu hành với tâm như vậy, trong Kinh A Hàm đức Phật có nói: Giống như một người gieo lúa, gieo hạt xuống, tưới nước, tưới phân, v.v… người đó mặc dù không nghĩ đến rằng: bao giờ lúa trổ bông, bao giờ lúa kết quả, mà không nghĩ tới mầm nảy nở thế nào. Nhưng mà hạt giống khi gieo xuống có nước đó, thì hạt lúa đã nảy mầm lớn lên. Cũng giống như con gà mẹ ấp trứng, nó không có ý nghĩ rằng: bao giờ sẽ mổ trứng gà để gà con chui ra, nhưng nó cứ ấp tới ấp lui. Và trong kinh đức Phật nói, ấp từ 10 đến 12 ngày, thì gà con tự nhiên biết mổ vỏ chui ra.

[Tu hành] cũng vậy, cứ tu đi, cứ lo giữ chánh niệm, tu đi. Người tu đúng, đức Phật nói là hãy tu 37 Phẩm trợ đạo: Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ như Ý túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất Bồ đề phần, Bát thánh Đạo phần. Cứ như vậy mà tu, thì giống như gà ấp trứng, đến lúc nào đó con gà con sẽ tự chui ra.

Cũng vậy, người cứ tu đúng như vậy, cứ 37 Phẩm trợ đạo đó mà tu, thì đến lúc nào đó, quả sẽ ra tức là đắc quả giải thoát thôi, chứ không có mong đợi. Vì quý vị mong đợi, là giống như gà mẹ mổ vỏ trứng sớm quá, làm gà con chết đó. Đó là trong kinh, đức Phật đưa ra những ví dụ như vậy. Cho nên tu hành là tu mọi lúc mọi nơi.

Còn có nhiều người không buông được thế gian, ở trong đời có nhiều điều, sẵn Thiện Trang chia sẻ một chút. Ví dụ như quý vị yêu người đó quá, mong đời sau gặp nhau nữa, hoặc là gặp người thân nữa. Không hẳn như vậy! Trong kinh nói, để gặp nhau nữa chúng ta phải có bốn điều tương đồng:

1. Điều thứ nhất là đức tin, là niềm tin. Niềm tin phải giống nhau thì mới được. Giống như ông chồng bây giờ không tu, [mà] vợ tu, là niềm tin khác nhau rồi, thì đời sau không gặp nhau được đâu.

2. Thứ hai là sự bố thí.

3. Thứ ba là giới hạnh, tức là hai người phải giữ giới như nhau. Ông chồng không giữ giới, bà vợ giữ giới, vậy là hai người đi về hai cảnh giới khác nhau. Một người giới cao, người giới thấp, là hai cảnh giới khác nhau rồi, sanh ra ở hai nơi khác nhau rồi.

4. Thứ tư là trí huệ, thì cũng tương đồng một chút, như vậy đời sau mới được gặp nhau nữa.

Trong nhân gian có câu nói: tựa như đàn chim sống trong rừng, đến khi đại hạn tới, phần con nào con nấy bay. Cho nên mình hiểu rồi, trong cuộc đời này đừng mong cầu gì hết. Đời này chúng ta gặp nhau, chắc gì đời sau chúng ta gặp nhau nữa, khó lắm! Mà một khi mất thân người rồi, thì ngàn kiếp khó tìm lại. Trong Kinh A Hàm, có mấy lần đức Phật đưa ra một ví dụ, là rùa mù trên biển.

Quý vị nhớ rùa mù mà trên biển, biển rộng 84. do tuần, có một bọng cây trôi qua trôi lại, trôi nơi này nơi kia. Rồi đức Phật hỏi ngài A Nan: “Liệu con rùa với bọng cây có gặp nhau hay không, biển lớn như vậy?”. Ngài A Nan nói: ‘“Khó lắm! Tại con rùa ở phía Đông, thì bọng cây ở phía Tây, cho dù gần nhau nữa cũng khó’’. Đức Phật nói: “Cũng vậy, một trăm năm con rùa nổi lên mặt nước một lần, đớp một hớp rồi lại xuống. Như vậy nếu mất thân người, mà trở lại được cũng khó như vậy’’. Vì trong kinh cũng nói, khi chúng ta đọa lạc xuống, nhiều khi xuống loại thấp quá là lên không nổi.

Ví dụ quý vị vô loại sò, loại ốc nhỏ nhỏ ở dưới, là ngóc đầu lên không nổi đâu, quen rồi, lâu ngày lên nó đơ. Mình học theo giáo lý này kĩ lắm, nghiệp của nó là Thường nghiệp, nó sống quen như vậy rồi, phải đến một cơ duyên nào đó, để nó phát khởi chủng tử nghiệp trong đời quá khứ nào đó. Thì chủng tử lành mới kéo nó lên thoát ra được, còn không thì ở trong đó, lâu lắm. Cho nên một khi sa chân rồi thì ngàn kiếp hận, khó lắm! Nhân cơ hội đời này có thân người, gặp được Phật pháp, là một điều trân quý hy hữu khó gặp, đừng mê thế gian, ở thế gian có nhiều cái mê lắm. Ở đời, người ta hay nói sai lầm lớn nhất của đời người, là gặp một người mình cho là định mệnh, ý trung nhân, mình lấy về sau đó mới biết là oan gia, thì muộn màng rồi. Mình không biết được Thật tướng các pháp, tội lắm!

Đó là Thiện Trang chia sẻ một chút, Thiện Trang đã chia sẻ qua một số duyên rồi, [đó là]: Tiền sanh duyên, Hậu sanh duyên, Câu sanh duyên, Hiện hữu duyên, Vô hữu duyên, còn có giới thiệu sơ qua Cảnh duyên, Thiền duyên rồi. Thiền duyên là có Bảy chi thiền đó quý vị, [duyên đó] giúp cho mình tu Thiền gọi là Thiền duyên. Quý vị còn nhớ không? Mọi người hay có tính mau quên, nếu mà ở đời mau quên cũng là một việc tốt. Vì mau quên thì thường không rơi vào hạng người nhớ dai thù lâu. Nhưng trong Phật pháp mau quên thì không tốt.

Bảy chi thiền gồm có: Tầm, Tứ, Hỉ, Lạc, Định, Ưu, Xả. Bảy chi thiền giúp duyên cho tu Thiền, nên gọi là Thiền duyên. Có nghĩa là giúp quý vị đắc được các tầng Thiền: Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền. Nên Bảy chi thiền đó gọi là Thiền duyên, “thiền” chứ không phải “thuyền’’. Ở Việt Nam khi ngồi thiền, tọa thiền, có người tới đốt đèn để ở trước mặt, kêu làm gì vậy, thì thiền rồi giờ có đèn nữa, đèn là đăng, [gọi là] “thiền đăng”. Thiền đăng nói lái lại là thằng điên, người ta hay chọc nhau kiểu đó, mấy thầy đôi khi hay chơi trò đó.

Thiền duyên là Bảy chi thiền. Hôm nay Thiện Trang sẽ nói tác dụng của Năm chi thiền.

1. Thứ nhất là Tâm sở Tầm. Quý vị nhớ Tầm, Tứ không? Bữa [trước] lấy ví dụ con ong, trong kinh đức Phật lấy ví dụ, Tầm giống như là tìm kiếm, chạy, con ong hướng về bông hoa, nó bay tới, đó gọi là Tầm. Còn Tứ là con ong bay quanh bông hoa đó.

Tâm sở Tầm là đối trị hôn thụy (tức là buồn ngủ). Người có Tâm sở Tầm mạnh, sẽ ít buồn ngủ hơn. Quý vị để ý đi, khi nào đang buồn ngủ, vậy chứ có chuyện gì mà quý vị phải chú ý, là hết buồn ngủ ngay. Tức là Tâm sở Tầm đối trị với buồn ngủ. Mình [đang] buồn ngủ lan man lan man, nhưng có chuyện gì đó, có tin nhắn thì giật mình, ví dụ người ta báo vô tin nhắn giả là mất bao nhiêu tiền rồi. Hoặc là đang buồn ngủ, ngủ gà ngủ gật, mà đứa con nó nhắn về “Má ơi má! Con đi xe bị té rồi’’. Chưa biết bị té gì hết, nhưng mà giật mình, tỉnh giấc ngay. Đó là Tâm sở Tầm sẽ đối trị được hôn thụy (buồn ngủ).

2. Tâm sở Tứ thì đối trị sự nghi ngờ, hoài nghi. Quý vị để ý, đó là chi thiền.

3. Tâm sở Hỷ thì đối trị với tâm sân. Mình có hỷ thì không bị sân. Cho nên người chứng Sơ thiền, người ta phục sân, tức là ít sân hơn, lâu lâu khởi thôi chứ không thường xuyên, ít sân.

4. Tâm sở Lạc đối trị với trạo hối. Trạo hối là gì? Trạo hối là trạo cử và hối hận. Tức là người hay nghĩ lung tung rồi hối hận, chuyện đã qua rồi, nghĩ lúc đó sao không như vậy, hồi xưa tôi sao dại quá lấy ông đó, bao nhiêu người theo tôi tôi không lấy, bây giờ tôi lấy ông đó v.v… Cứ suy nghĩ mênh mang. Hoặc là chuyện hôm qua qua rồi, biết vậy hôm qua không làm như vậy, v.v… Đó là trạo hối. Hoặc là nhiều tư tưởng chạy lên. Thường là đa số nghĩ về chuyện quá khứ nhiều, và tất nhiên cũng có nghĩ về tương lai; #hối là hối hận; #trạo là trạo cử.

Quý vị nếu mà có niềm vui (Lạc), thì sẽ không có [Trạo hối]. Cho nên người tu hành đắc lực, là mình nhìn vào mấy chi thiền này thì biết ngay.

5. Còn một cái nữa là Định, Định là đối trị với tham dục. Có nghĩa là người có Định, thì người đó ít tham, hoặc nói là không tham. Cho nên mình nhìn vào đó để mình tu, và cũng nhìn vào đó để biết công phu của mình tới đâu.

Xin nói lại lần nữa, nói lại từ đầu để quý vị nhớ. Thứ nhất Tâm sở Tầm đối trị với hôn thụy (buồn ngủ). Tâm sở Tứ đối trị với sự nghi ngờ. Tâm sơ Hỷ đối trị với sân. Tâm sở Lạc đối trị với trạo hối, và Tâm sở Định đối trị với tham dục.

Vậy một người nào có đắc Sơ thiền hay không, thì quý vị nhớ đắc được Bảy chi thiền mà không có, thì không có đắc Sơ thiền đâu. Mình phải học như vậy, chứ không vô ngồi thiền chút, hoặc niệm Phật ngồi định định an an chút, bắt đầu tưởng mình vô thiền. Thiền cái nỗi gì, đúng không! Cái đó là thiền đăng, chứ không phải Sơ thiền đâu. Quý vị còn nguyên [như cũ], mình đem mấy chi thiền đó ra, mình bửa ra là thấy rớt sạch.

Mình vẫn còn ngủ gục, mình vẫn còn nghi ngờ, mình vẫn còn sân, mình vẫn còn trạo hối, vẫn còn tham, như vậy mấy chi thiền rớt sạch rồi, lấy gì đâu đắc Sơ thiền quý vị. Không có! Cho nên mình phải học như vậy đó quý vị, không học như vậy làm sao tu. Không học mình vô [tu] thì cứ tưởng đắc, ngồi một hồi thấy gì đó mơ mơ tưởng xứ, gọi là nhập ngủ thiền, mơ mơ tưởng xứ. Trong nhà Phật nói Tứ thiền Phi Phi Tưởng Xứ, mình [là] ngủ thiền. Ngũ của người ta là ngũ dấu ngã, còn mình thì ngủ dấu hỏi. Rồi mơ mơ tưởng xứ, còn kia là Phi Phi Tưởng Xứ. Mơ mơ màng màng ở trong cái xứ, cái nơi chốn, mơ mơ màng màng.

Cho nên là phải tu, phải học, không học làm sao tu. Nhiều người nói: “Con cần gì đâu, học chi cho nhiều thầy ơi! Học nhiều cũng vậy thôi”. Như vậy Thiện Trang đã giới thiệu sơ qua thêm một [duyên] nữa, gọi là Thiền duyên. Thiền duyên là “duyên”, Thiền duyên, duyên của thiền. Muốn có thiền phải để ý nhiều điều đó.

Bây giờ sẵn giới thiệu tiếp, rồi chúng ta hãy vào [phần] tiếp theo. Hôm bữa có người thắc mắc, tại vì có người đọc Duy Thức Bách Pháp Minh Môn Luận, thì có Tâm sở gọi là Tác ý, và có Tâm sở chủ định (Tâm sở Tư). Tư là chủ định, chủ định một việc gì đó. [Tâm sở] Tư với Tác ý, thì có nhiều người không phân biệt được hai cái đó là thế nào. Thiện Trang xin đưa ra ví dụ này, là quý vị sẽ phân biệt được Tâm sở Tư và Tâm sở Tác ý.

Như trong Bách Pháp Minh Môn Luận có Xúc, Tác ý, Thọ, Tưởng, Tư. Chúng ta phải hiểu thế nào là Tác ý và thế nào là Tư. Tư là chủ đích của một hành động mà mình đưa ra mình làm. Thiện Trang lấy ví dụ, như chúng ta đóng đinh lên tường. Chủ định của chúng ta là đóng cái đinh đó để làm gì? Đóng cái đinh đó là để treo bức tranh Phật, [vậy] tâm mình là Tâm sở tốt. Hoặc là đóng cây đinh đó, để giăng cái dây qua, cho ăn trộm đi qua té chơi, gạt nó té, chứ lỡ tối nó ăn trộm rau hay gì đó. Ở bờ rào, mình để cái dây ngang dưới chân, đen đen nó không thấy, đi vô bị ngã, hoặc là đi vô gạt cái dây kêu báo động chơi. Đó gọi là chủ đích, chủ ý của mình. Đó gọi là Tâm sở Tư.

Còn Tác ý là gì? Khi quý vị đóng đinh, đóng đinh thì quý vị phải chú ý chớ, mình phải chú ý thì mình đóng mới được. Đóng cây đinh mới đúng chỗ đó, đóng cái búa cộc cộc cộc như vậy. Đó chính là Tâm sở Tác ý, quý vị hiểu không ạ? Rõ ràng hai cái khác nhau, không có giống nhau.

Giảng ra từng chi tiết từng chi tiết, tại vì chúng ta có nhiều món Tâm sở quá, không có thời gian để giảng, giảng từ từ. Mỗi ngày giảng một chút như vậy, quý vị có một nền tảng, rồi đến khi mình ráp vô thành một miếng bánh. Giống như mỗi ngày dạy cho quý vị, bữa nay đổ cái bánh sinh nhật khó quá, nhiều thứ quá, thôi bây giờ dạy làm bột trước, dạy khâu gọi là trang trí trước đi. Dạy từng khâu, từng khâu một, mỗi bữa dạy một khâu thôi. Dạy đến bữa nào đó, bữa nay đều nhuần nhuyễn các khâu đó rồi, đem vô làm một lúc hết các khâu luôn, là ra cái bánh.

Chúng ta học bộ A Tỳ Đàm này bằng cách đó, thì Thiện Trang nghĩ rằng ai cũng học được. Tại vì mình cứ học từ từ, từng mảng từng mảng lắp ráp lại, và mỗi lần học thì mình nhắc lại cái cũ. Ai đó nghe qua nghe lại, nghe hoài cũng nhớ, rồi chịu khó coi lại thì nhớ. Như vậy học rất là dễ. Quý vị thấy, tại vì nói lên đây là chúng ta học thêm một cái là Thiền duyên rồi.

Bây giờ Thiện Trang xin giới thiệu thêm tiếp theo là Đạo duyên. Đạo là con đường, thật ra [duyên] này bữa [trước] có nói cho quý vị rồi. Đạo là gì? Tức là ở trong mỗi sát na tâm của mình, mình luôn luôn sống, là mình tạo ra một con đường hoặc vô số con đường, để mình đi về trong tương lai. Con đường đó được tạo bằng cái gì?

Thứ nhất là khuynh hướng tâm lý của mình, mình thích cái gì, ghét cái gì, nặng về cái gì? Ví dụ như thích cái này, thích cái kia, hoặc là quý vị tạo ra nghiệp như thế nào, thì cái đó cứ tích lũy từ từ, mỗi lần giống như xây vẽ ngôi nhà tương lai của quý vị. Đó cũng là dẫn lối con đường đi về ngôi nhà, những ngôi nhà tương lai. Đến khi mình chết, mình cũng đi về những con đường đó, sanh vào nhà đó. Đó gọi là Đạo duyên. Đạo là con đường thôi. Như vậy Đạo duyên là hồi bữa mình đã học.

Cho nên mình biết rõ là mỗi suy nghĩ của mình, mỗi hành động của mình [là] đã kết, đóng góp vô một ngôi nhà nào đó, nó đang dẫn mình đi vào một con đường nào đó. Con đường ra khỏi sanh tử luân hồi, con đường Súc sanh, con đường lên cõi Trời, con đường trở lại cõi Người, v.v… Những con đường đó đang tạo ra bởi ý nghĩ, bởi hành động, bởi việc làm của mình, đó gọi là Đạo duyên, đơn giản vậy thôi.

Trong kinh Phật nói nghiệp đen thì cho quả đen, nghiệp trắng thì cho quả trắng, nghiệp đen trắng thì cho quả đen trắng, chứ không phải bù trừ với nhau. Nhiều người bây giờ giảng pháp, không có học kinh Phật [nên] nói “sự bù trừ của nhân quả”. Làm gì có nhân quả nào bù trừ. Quý vị nên nhớ, trong kinh Phật đức Phật lấy ví dụ, chúng ta lấy ví dụ, cho dù một hũ muối thật lớn, quý vị cho một muỗng đường vào, một muỗng đường vẫn ngọt, cho dù muối mặn. Mặn vẫn mặn, ngọt vẫn ngọt. Người Việt Nam mình ăn nhiều vị, mình biết đúng không ạ? Quý vị vừa cho đường cũng có cái ngọt của đường, quý vị cho muối cũng có cái mặn của muối. Không thể nói tôi cho muối nhiều quá, cho nên đường không ngọt. Không có chuyện đó! Quả trắng vẫn cho nghiệp trắng, quả đen cho nghiệp đen, mà lẫn lộn cả hai thì cho quả lẫn lộn cả hai trong đó.

Đó vẫn là một ngôn ngữ chưa sâu lắm. Trong A Tỳ Đàm nói sâu hơn nữa, là nghiệp đó quý vị sử dụng Tâm sở Tư là mạnh hay yếu. Tức là chủ định của quý vị là mạnh hay yếu, là hờ hững hay là động lực lớn. Tức là bây giờ mình làm một việc nào đó, ví dụ giống như quý vị vui vui, thấy chư Tăng đi qua quý vị cúng dường, hoặc là quý vị lên chùa, quý vị cúng dường. Thấy người ta cúng dường, mình cũng vui vui thôi cũng bỏ vô cúng dường, nhưng mình thấy hững hờ thôi. Người kia họ cúng dường bằng tâm chân thành, thì họ có phước báu lớn. Còn mình bắt chước, mình cũng cúng dường y chang vậy đó, nhưng do mình cúng dường với tâm hững hờ, gọi là cái chủ đích của mình hững hờ, thì phước báu mình nhỏ.

Cho nên mình hiểu như vậy, đấy là Tâm sở Tư, là chủ đích, chủ động. Người biết tu hành mà học bộ giáo lý này rồi, là quý vị biết tu. Tức là nếu như ta không làm được việc lớn, với tâm chủ đích lớn, thì ta cũng có thể làm việc nhỏ, với tâm chủ đích lớn. Nghĩa là không cần thiết phải làm việc gì quá lớn lao, để có phước báu lớn, mà chỉ cần làm một việc nhỏ với tâm lớn, thì sẽ có phước báu lớn. Điều này mới hay đúng không? Mình hiểu được rồi thì mình biết tu.

Có nhiều người lên chùa cúng dường cho chùa, phải cúng cái gì đó lớn, cúng cái bàn thật to để quý thầy quý cô [dùng], cúng cái xe thiệt sang v.v... để quý thầy quý cô chùa đó chạy. Mình cúng dường mình nghĩ là lớn, thì mới [được] phước báo lớn. Nhưng mà khổ nỗi quý vị cúng như vậy, thật ra chưa chắc đâu, tại vì sao? Chùa đó, quan trọng là nhu cầu, người ta không có nhu cầu đó, xe thì người ta đã có một mớ xe rồi, bàn thì người ta có một mớ bàn rồi. Hình như các chùa nhiều bàn nhiều ghế lắm đúng không? Đó là mấy chùa giàu quá trời rồi, quý vị cúng bàn ghế vô đó không có đóng góp lớn.

Quý vị chỉ cần nghĩ đơn giản thôi, quý vị thấy cái gì thiếu, cái gì cần thiết, như quý vị thấy ở trong chùa này hình như thiếu dầu ăn, mình cúng dầu ăn. Mình thấy thiếu mấy cái khăn lau nhà, mình cúng dường để người ta xài. Và tâm mình lớn, là mình nghĩ đây là cúng dường không phải cầu phước báu cho mình, mà mình nhắm là cúng dường này, để mình hộ trì cho Tăng đoàn, hộ trì chùa phát triển, thì tâm đó là tâm lớn.

Hoặc là mình ra đường gặp một người ăn xin, mình thấy họ xin ghét quá, thôi tặng cho họ cho rồi. Tâm đó rất là kém phước. Bởi vì sao? Quý vị khó chịu mà cúng, khó chịu mà tặng. Còn nếu như quý vị nghĩ rằng: đứa nhỏ đó đi ăn xin tội quá, mình phải giúp nó được bữa nào thì giúp, giúp được nhiều bữa hơn, thôi bao nhiêu đó giúp. Thì Tâm sở chủ định, Tâm sở Tư đó, quyết định nghiệp của quý vị. Nghiệp như vậy, nghiệp nào, nghiệp thế nào, thì đó thuộc về Nghiệp duyên. Cho nên là ráng mình học, hiểu rõ rồi thì mình làm. Và việc làm gì cũng có phước báu lớn hết. Cho nên hãy cố gắng!

Nếu nói về chủ ý, nói rộng ra thì chủ ý này có khi chia làm ba hoặc chia làm bốn. Chia làm ba gồm: Một là chủ ý của mình là bất thiện, tức là không có tốt, làm việc ác. Ví dụ như muốn giết một con gà, muốn giết một con gì đó, hoặc là muốn đánh người ta, muốn chửi mắng người ta. Với Tâm sở như vậy, gọi là nghiệp bất thiện. Nghiệp đó bất thiện, chủ ý của mình tức là Tâm sở Tư của mình như vậy.

Thứ hai là chủ ý (Tâm sở Tư) của mình là thiện, nhưng là thiện của Dục giới. Thiện của Dục giới có nghĩa là mình chỉ cầu phước báo nhân thiên thôi. Mình cầu cho gia đình khỏe mạnh, làm việc này mình mong là được phước báo cho mình, phước báo cho gia đình, mình hồi hướng vậy, được đời sau quả lành gì đó, mình ham như vậy. Đó gọi là chủ định thiện Dục giới.

Thứ ba gọi là chủ định thiện Thiền. Thiện Thiền là mình làm việc này, tôi cũng muốn Thiền định lắm, tôi phải tu Vipassana, tôi phải tu Thiền, hoặc là mình tu niệm Phật, v.v… Trong cái tâm đó, mình lo nghĩ những việc đó, thì gọi là chủ ý niệm về thiện Thiền. Thường Thiền này có ý nghĩa là mình mong để mình được đời sống của cõi Phạm Thiên, v.v… là Thiền.

Nhưng mà vẫn chưa được, còn một phước báo lớn hơn, là Tâm sở Tư này mình chủ ý về cầu giải thoát. Tức là tôi mong, tôi làm tất cả những việc này, tôi tu Vipassana, tôi cúng dường hoặc tôi phóng sanh, tôi làm gì đó cũng chỉ mong là tôi ra khỏi sanh tử, tôi muốn chứng quả A la hán, hoặc là [tu] Tịnh Độ muốn vãng sanh Cực Lạc thôi. Đó cũng là một Tâm sở Tư, và đó cũng là nghiệp duyên, cho nên đó gọi là Tịnh nghiệp. Tịnh nghiệp là như thế, nói theo ngôn ngữ Bắc truyền gọi là Tịnh nghiệp.

Cho nên mình học, mình phải hiểu rõ như vậy thì mới tu chứ, nếu mà mơ mơ màng thì không được. Cho nên người với Tâm sở nào, Tâm sở Tư mới quan trọng, Tâm sở chủ đích quan trọng như vậy, mình phải cố gắng làm cho đúng. Đó là một cách.

Còn cách nữa là chia ba, gồm: [Một] là nghiệp bất thiện, [hai] là nghiệp thiện nhưng là thiện Hữu lậu, ba là nghiệp thiện Vô lậu. Tức là chỉ nói thiện Hữu lậu, đã đắc thiền chăng nữa, cũng ở trong vòng sanh tử, thì hai điều đó cũng xếp vô một Dục giới, hay các tầng Thiền cũng vậy thôi. Mình chỉ cầu ra khỏi sanh tử, mình chỉ cầu giải thoát, thì đó gọi là nghiệp thiện Vô lậu.

Tất nhiên chúng ta tu là cầu giải thoát, chúng ta mong nghiệp thiện Vô lậu. Như vậy giống như quý vị có mấy tài khoản ngân hàng, quý vị gửi vào tài khoản nào, tiền quý vị có đó, gửi vô tài khoản bất thiện, để đi tài trợ khủng bố, thì quý vị bất thiện. Còn nếu quý vị gửi vào tài khoản đó, mai mốt có lời có lãi, sanh ra giàu có cho vui. Còn có người gửi nhưng không có mong cầu gì hết, [chỉ] mong mai mốt chuyển visa về Thế giới khác rồi vào Niết Bàn, tức là gửi tiền ra nước ngoài, kiểu vậy đó. Cũng giống tương tự như vậy, hàng ngày chúng ta đang tạo nghiệp gì, thì đó gọi là Nghiệp duyên. Như vậy chúng ta hiểu thêm về Nghiệp duyên rồi.

Sẵn đây nói nghiệp của quý bà quý cô, Thiện Trang xin nói là vì Thiện Trang ở đời tiếp xúc với quý bà quý cô nhiều. Thiện Trang khuyên, đây là lời khuyên chân thành, quý cô quý bà thường có tật, ở đây là tật xấu. Nếu nói trong kinh Phật, đức Phật kể ra nhiều tật lắm, đó là hay ưa xía vào chuyện của người khác, và hay quản người ta theo ý của mình. Lúc nhỏ lớn lên, tất nhiên là bị cha mẹ quản, thầy cô quản, nên bất như ý rồi. Nhưng khi lớn lớn chút, quen người yêu thì bắt đầu muốn khống chế người yêu, anh phải thế này, anh phải thế kia, v.v…. Rồi đến khi có chồng thì khống chế chồng. Khi già già rồi hết điều khiển chồng, bắt đầu có con thì khống chế con. Rồi con lớn lên, cũng không khống chế con được, bắt [nhưng] nó không theo. Nó lớn lên, con thích đi theo ngành này, con thích thằng này, con không thích thằng kia. Cho nên các bà các cô không quản được con nữa, thì bắt đầu đi quản cha mẹ. Vì cha mẹ lúc đó già rồi, cha mẹ ở nhà phụ thuộc kinh tế, gọi là phụ thuộc kinh tế thì phụ thuộc chính trị. Các bà lại quản cả cha mẹ, cha mẹ phải thế này, cha mẹ phải thế kia, lại thêm một cái quản nữa.

Rồi nhiều khi cha mẹ quản không được, hoặc là quản bao nhiêu đó chưa đủ, đi chùa, mới đầu lên [chùa] thì cung cung kính kính, rất là lễ phép quý thầy quý cô, nhưng riết rồi quản quý thầy quý cô luôn. Tức là quản: thầy phải thế này, thầy phải thế kia, cô phải thế này, cô phải thế kia. Đó là tật xấu của người nữ, và đấy là nghiệp, nghiệp không tốt, Thiện Trang khuyên là đừng nên như vậy.

Tại vì Thiện Trang thấy cũng nhức đầu lắm, nên có nhiều người hỏi: “Tại sao con thấy hầu như các vị giảng sư, các vị giảng pháp, giảng một thời gian vị nào cũng sân hết”. Quý vị biết tại sao không? Sân và hung dữ hơn xưa, tại sao? Tại chúng sanh dữ quá, quý thầy với quý cô phải giữ mình, nên quý thầy quý cô phun lông nhím ra, giống như con nhím phải trừng, phải phùng mang ra để bảo vệ nó.

Tại vì chúng sanh thời nay không học Giới luật, không biết cung kính chư Tăng, cung kính quý thầy gì hết. Cho nên mới đầu xa xa thì họ cung kính, nhưng gần được là bắt đầu ép luôn, nào là thầy phải thế này, cô phải thế này, cô phải thế kia.

Thiện Trang không nói quý vị, Thiện Trang nói Thiện Trang thôi. Thiện Trang cũng không tiếp xúc nhiều lắm, mà có những người chẳng quen biết Thiện Trang gì mấy, mà thấy một bài đăng trên Facebook thôi chẳng hạn, thì hết người này đến người kia chạy vô, nhắn tin: Thầy ơi! Thầy không nên đăng như thế này, Thầy nên đăng thế kia. Rất nhiều thứ như vậy.

Mà quý vị thử nghĩ xem, một mình Thiện Trang tiếp xúc mấy trăm Phật tử, mà người nào cũng như vậy, người nói thầy phải thế này, người nói thầy phải thế kia, thì làm sao chịu nổi. Sau này Thiện Trang nghĩ ra cách, tốt nhất là đóng vai ác thôi, đóng vai ác là giũa cho họ sợ, chứ không có cách nào. Tại vì càng nhân nhượng thì chúng sanh càng lấn tới, quản mình khiếp lắm, “tối rồi thầy ơi! Sao tối khuya rồi mà thầy chưa đi ngủ đi”. Rồi sáng ra: “sao thầy lo đi ăn sáng đi” v.v…, họ quản từ nơi này đến nơi kia. Rồi những việc mình làm họ quản sạch hết, mà đó là Phật tử từ xa, còn Phật tử ở gần khủng khiếp nữa.

Cho nên thôi quý vị, đó thật sự là quý vị đang phạm giới đó. Quý vị coi lại trong Giới luật, quý vị coi lại giùm trong tất cả kinh luận đi, không có một vị Cư sĩ nào như vậy hết. Quý vị coi qua Phật giáo Nam truyền đi, qua coi Myanmar kìa, Cư sĩ lễ lạy Tỳ kheo, cung kính Tỳ kheo như thế nào. Còn mình, đặc biệt những người học Tịnh Độ, Tịnh Độ không biết học kiểu gì, mà Cư sĩ rất là cống cao ngã mạn. Mình là nữ Cư sĩ, mình không được phép như thế, là điều thứ nhất. Thứ hai kiến giải của mình, tầm nhìn của mình, không thể bằng một vị giảng pháp, người ta đứng ở vị trí cao. Còn mình ở dưới vị trí thấp, làm sao mình có thể làm như thế được, mình có biết gì đâu. Người ta mỗi ngày tiếp xúc bao nhiêu người, người nào cũng như vậy thì thôi nổ cái đầu.

Cho nên sau này Thiện Trang chỉ cho quý thầy quý cô bí quyết, là không cần thiết, bởi vì mình tuân theo đúng Giới luật của Phật. Phật nói đối với người nữ, chỉ nói năm lời tức là năm câu thôi, đừng nói nhiều quá. Nói nhiều quá, bắt đầu họ sẽ có những vấn đề của họ. Cho nên thuyết pháp thôi, còn lại nói chuyện cũng nói chuyện năm câu thôi, thuyết pháp năm lời thôi, không nói nhiều. Và nếu họ theo thì né, chạy đi.

Quý vị coi đi, đây cũng là thể hiện sự cung kính, niềm tin. Quý vị coi trong kinh luận, những vị [Cư sĩ] như thế nào, mình có tin Phật, tin Pháp, tin Tăng hay không? Quý vị coi như vị Cư sĩ bà Tỳ Xá Khư, hoặc cô Mạt Lợi Phu nhân, quý vị coi các kinh đi là biết, họ cung kính chư Tăng như thế nào, rồi các Cư sĩ như [ông] Cấp Cô Độc, v.v… cũng cung kính chư Tăng lắm, không có vụ [đó] đâu. Tại vì đức Phật không cho phép hàng Cư sĩ, thậm chí Tỳ kheo ni cũng không được cử tội Tỳ kheo. Nên nhớ như vậy, Tỳ kheo ni không được cử tội Tỳ kheo, tức là Tỳ kheo phạm lỗi thì chỉ có Tỳ kheo Tăng xử, chứ còn Tỳ kheo ni không được.

Mình là Cư sĩ, [thọ] Ngũ giới, mà mình khống chế, tâm như thế không đúng. Và ở đây thể hiện Cư sĩ Trụ tín nữa. Cư sĩ Trụ tín trong kinh, trong pháp Yết ma [có pháp] gọi là Úp bát. Thế nào gọi là Úp bát? Tức là nhà đó có chư Tăng làm pháp Yết ma, gọi là thông qua một pháp Yết ma, đánh dấu nhà đó không cho chư Tăng đi khất thực nữa, tức là không đi khất thực qua nhà đó nữa. Có hai trường hợp:

Trường hợp thứ nhất, ví dụ trong kinh, Thiện Trang lâu quá quên tên của vị Cư sĩ đó là gì. Vị Cư sĩ đó có tâm cống cao ngã mạn, cúng dường chư Tăng nhưng có những đòi hỏi thế này thế kia. Cho nên [chư Tăng] về báo lại, đức Phật nói: “Các ông hãy làm pháp Yết ma, từ nay trở đi không khất thực qua nhà đó nữa”.

Thế là ông đó ngày nào ông làm cúng đồ ngon lắm, nhưng ông đợi không thấy chư Tăng nào qua hết. Ông đợi hoài, hết ngày này đến ngày kia, suốt bao nhiêu ngày sao không có một vị tăng nào, một vị Tỳ kheo nào đi qua, [ông nghĩ] mất phước báo rồi, mình không được cúng dường nữa. Tại vì thời Phật, được cúng dường là phước báo lắm, chứ đâu như thời nay mình dễ cúng dường, thời đó khó lắm. Cho nên ông chạy ra ngoài, tìm gặp được một vị Tỳ kheo hỏi: “Sao các ngài không qua nhà con khất thực”. Vị Tỳ kheo đó nói: “Tại vì ông có sự ngã mạn, tức là khi chư Tăng đi qua ông cúng dường, ông có sự đòi hỏi thế này thế kia, nói thế này thế kia, nên bây giờ đức Phật ra lệnh Yết ma Úp bát rồi. Nên chúng tôi không qua nhà ông khất thực nữa, không nhận cúng dường từ ông nữa”.

Thế là ổng sợ quá, ổng mới chạy lên đức Phật, nói: “Bây giờ Tăng đoàn tha thứ cho con, từ nay con xin sám hối con không dám nữa”. Đức Phật mới cho Tăng đoàn mở pháp Yết ma đó, tức là được đi khất thực tới đó. Đó là một chuyện.

Chuyện thứ hai là trường hợp Cư sĩ Trụ tín. Cư sĩ Trụ tín tức là nhà đó là nhà có những người đã chứng từ Sơ quả trở lên, cho nên họ có niềm tin bất hoại đối với Tam Bảo. Tức là bất hoại tín đối với Phật, bất hoại tín đối với Pháp, bất hoại tín đối với Tăng, bất hoại tín đối với Thánh giới. Người ta có một đặc điểm là sống chết vì Tăng, có nghĩa là niềm tin bất hoại đối với Tăng. Nên nhà người ta nghèo xơ nghèo xác, không có gì hết, mà thấy chư Tăng bưng bình bát đi ngang qua nhà họ, là họ không chịu nổi, họ phải kiếm gì đó bán đi, họ lấy gì đó cúng dường. Thậm chí đức Phật nói, họ có thể lóc thịt của họ để cúng dường cho chư Tăng, nên mới có chuyện gọi là cấm ăn thịt người đó.

Có vị Tỳ kheo bị bệnh, bữa đó không có thịt, nên bà đó lóc thịt của mình để nấu cháo cúng dường. Tức là người ta có niềm tin đến cỡ đó, người ta mới là Sơ quả Tu đà hoàn. Còn mình bây giờ coi chư Tăng ra rác, coi Tỳ kheo, coi quý thầy quý cô không ra gì hết, thì làm sao bất hoại tín đối với Tăng được.

Vì có những gia đình như vậy, cho nên đức Phật cũng không muốn thấy cảnh các vị Cư sĩ cứ bán đồ, cầm đồ của mình v.v…để mà cúng dường cho chư Tăng. Cho nên Ngài cũng ra bảo Tăng đoàn, hãy làm pháp Yết ma Úp bát nhà đó. Tức là có cách đánh dấu nhà đó, làm dấu để không đi khất thực ngang qua nhà đó nữa, để tránh trường hợp ép người ta, không phải ép gì mà là tâm người ta vì hộ trì chư Tăng nên mới vậy.

Quý vị coi câu chuyện như vậy, thì quý vị mới thấy, mình đời nay tu xa vời lắm, nên mình tu muốn vô Sơ quả, muốn chứng quả, còn xa lắm! Tại vì sao? Vì mình thiếu đức hạnh, thiếu nền tảng cung kính Tam Bảo.

Đây sẵn Thiện Trang kể câu chuyện là niềm tin với Tam Bảo như thế nào, câu chuyện này liên quan đến số lượng bữa ăn của Tỳ kheo, tức là của những người xuất gia. Vào thời đức Phật, lúc đầu sau khi chế giới không ăn phi thời rồi, tức là không được ăn vào buổi chiều, chỉ được ăn vào buổi trưa trở lại thôi, cho ăn một bữa thôi.

Một lần nọ, có vị Trưởng giả là nhà thương buôn, từ nước khác đến nước đó, ông mang theo 500 cỗ xe. Thực ra trong kinh số 500 hay xuất hiện lắm, số 500 là con số không biết bao nhiêu, nhưng số nhiều trong kinh thường lấy 500. Nên chúng ta đừng thắc mắc tại sao chỗ nào cũng 500. Khi kiết tập kinh điển đời sau ghi lại, không biết rõ con số đó bao nhiêu, mà chỉ biết nhiều thôi, để dễ nhớ nên ghi con số 500. Dùng 500 cỗ xe đi theo để cúng, chờ ngày nào có người rảnh là cúng. Vì Tăng đoàn đức Phật chỉ ăn một bữa, nhưng người tại thành đó đăng ký danh sách dài dằng dặc, ngày hôm nay gia đình này gia đình kia cúng dày hết rồi. Vị này từ nơi khác đi đến cho nên chờ mãi không được, chờ từ mùa đông sang mùa hạ, nguyên mùa như vậy mà chờ hoài không tới lượt mình.

Vì không tới lượt, nên ổng chờ không nổi, ổng mới bạch với ngài A Nan: “Nhờ Tôn giả A Nan lên bạch với đức Phật giùm là con từ nước xa đi tới, con phải đi kinh doanh buôn bán, con không thể ở đây. Con chờ từ mùa đông sang mùa hạ rồi, mà bây giờ con chờ nữa không nổi. Thôi mong đức Phật chấp nhận cho con, ngày mai cho con đổ hết mớ đồ ăn này, con chuẩn bị nhiều lắm, đổ hết đồ ăn này. Chỉ cần chư Tăng giẫm đạp lên, là con mãn nguyện. Để con đi làm ăn, chứ con không thể nào ở lại đây chờ được nữa”.

Ngài A Nan mới bạch với đức Phật như vậy, đức Phật nói: “Hãy nói ông ấy, dùng đồ ăn đó xay nhuyễn ra nấu cháo, đem dâng cúng cho chư Tăng vào sáng mai”. Sáng mai ông cho người nấu cháo đem lên dâng cúng, thì chư Tăng không dám ăn, không dám nhận, nói: “Đức Phật chỉ cho ăn ngày một bữa thôi, làm sao cho ăn hai bữa”, cho nên không dám nhận, kêu trưa mới ăn. Lúc đó đức Phật nói: “Các ông cứ nhận đi, từ nay trở đi các ông được ăn thêm bữa cháo sáng nữa”. Và cháo này là cháo không đặc lắm, hơi lỏng lỏng, vừa vừa thôi. Từ đó là được ăn thêm bữa cháo nữa. Cho nên quý vị thấy, sau này các chùa có ăn buổi sáng nữa, là lý do này.

Rồi thời gian sau có một người giống như vậy nữa, cũng không có cách nào, cháo cũng có người cúng rồi, bữa trưa cũng có người cúng rồi. [Người đó] đợi hoài nên cũng tương tự bạch với đức Phật, đức Phật nói: “Vậy thì hãy làm bánh đi, để cúng dường vào bữa cháo sáng đó”. Cho nên từ đó Tăng đoàn được ăn hai bữa.

Tuy nhiên hạnh Đầu đà của ngài Ma Ha Ca Diếp là đặc biệt, ngài giữ ngày chỉ ăn một bữa thôi. Cho nên chúng ta học phải học Kinh, Luật, Luận để chúng ta hiểu, rồi chúng ta nói cho đúng. Chứ không lại kêu hạnh một bữa, rồi vô thấy quý thầy quý cô ở chùa ăn hai bữa, lại phỉ báng [thì] mang tội chết. Quý vị phải nói cho rõ ràng, ăn buổi chiều là sai, đúng! Phật không cho ăn buổi chiều, đúng! Nhưng quý vị nói ăn hai bữa là sai, là quý vị mang tội đó. Đó là sai theo kinh.

Quý vị có thể tìm câu chuyện đó, lên mạng tìm Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tì Nại Da, câu chuyện đó có trong đó, có thể trong bộ luật khác cũng có. Câu chuyện đó có rõ ràng, trong giới không ăn phi thời. Cho nên mình phải thông Tam tạng kinh điển thì mình mới tu được, còn không mình cứ chấp theo ý của mình, cứ cho thế là đúng, nhưng không đúng đâu quý vị ơi. Nhớ nha! Đây là Thiện Trang sẵn chia sẻ, những nghiệp ở thân của những người nữ, ráng lên quý vị, đừng có chấp trước quá và quý vị phải hiểu cho.

Cho nên Thiện Trang nói, sau này các vị giảng sư, vị nào giảng một thời gian là thành hung dữ, thành La sát hết, là tại cũng do quý vị. Quý vị làm khó quá, trăm người ngày nào cũng nhắn vô, bảo thầy thế phải thế này, thầy phải thế kia, cô phải thế này, cô phải thế kia, người ta cũng muốn điên cái đầu luôn. Mỗi người mỗi ý, làm sao người ta theo quý vị được. Người ta có cái học của người ta, người ta có cái tu của người ta, có nhận thức của một người xuất gia. Thông thường một người xuất gia, nói gì thì nói, nếu chỉ cần học qua giáo pháp, người ta cũng giỏi hơn mình. Đây là kinh nghiệm của Thiện Trang.

Thiện Trang thấy, thứ nhất đi học với quý thầy quý cô, thì quý thầy quý cô học nhanh hơn những người Cư sĩ. Học không biết kiểu gì, nhưng thấy học nhanh lắm. Thứ hai là thấy chia sẻ, dạy nói pháp cho quý thầy quý cô, thì quý thầy quý cô vẫn hiểu nhanh hơn Cư sĩ. Thiện Trang không hiểu tại sao, sau này Thiện Trang nghĩ kỹ lại, đúng rồi! Tại người ta có phước xuất gia, người ta có nhiều đời ở trong giáo pháp rồi. Còn mình ở ngoài, tức là mình kém hơn, quý vị hiểu không? Cho nên đừng khinh thường người xuất gia. Tuy họ đang sai đường, lạc đó, nhưng nếu họ quay lại là nhanh lắm. Còn nếu họ lạc thì tất nhiên chấp nhận thôi.

Và sẵn đây nói luôn, nói là nói tới nơi luôn, chứ không nhiều khi bây giờ suốt ngày [người ta] cứ lên chửi quá trời quá đất, mà chửi không biết đúng hay không. Chửi cũng đúng, có những điều đúng thì chấp nhận, nhưng có những điều quý vị nên nghe đây:

Trong Kinh A Hàm hoặc quý vị coi bộ kinh khác, hôm bữa Thiện Trang trích trong bộ Giới Luật, bộ Phật Thuyết Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh, hoặc quý vị coi trong Kinh Tăng Nhất A Hàm, đức Phật nói thế này: “Những người xuất gia, dù có phá giới, nhưng nếu như họ còn giảng đúng với Chánh pháp, (nhớ là ở đây phải giảng đúng với Chánh pháp, chứ bây giờ giảng trật Chánh pháp, tự mình giảng [theo ý mình] thì đó là ma rồi, không tính), thì những người đó vẫn mang lợi ích cho chúng sanh. Bởi vì lý do họ giống như người bị cùi tay (tức là bị lở loét, cùi tay) nhưng họ vẫn thắp ngọn đuốc lên, để soi đường cho người khác được”.

Bởi vì giáo pháp Như Lai không có sai, giáo pháp của Phật đâu có sai, cho nên người xuất gia, dù có phá giới thế này thế kia, nhưng nếu họ giảng đúng với Chánh pháp, thì họ vẫn là cầm ngọn đuốc soi đường cho chúng sanh. Và trong Kinh Địa Tạng Thập Luân nói: “Cho dù họ có phá giới thế nào đi chăng nữa, thì họ vẫn tốt hơn hàng ngoại đạo”. Tại vì hàng ngoại đạo dẫn quý vị lạc luôn, còn họ vẫn tốt hơn.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, đức Phật cũng có nói, thôi để nói hết những điều tốt trước đã, rồi nói điều xấu sau, [quý vị] đợi chút nghe đoạn sau, nói tốt trước đã. Chứ không lại nói thầy bảo vệ quý thầy quý cô. Không có! Nói cho hai bên, nhưng mà bây giờ nói tốt trước đã.

Trong Kinh Tăng Nhất A Hàm, đức Phật nói là: “Đến thời mà vị Tỳ kheo ra đường, có y Ca sa trên mình, tay trái thì bồng con, tay phải thì dắt vợ, mà cầm bình bát đi khất thực. Người đó dù chỉ còn một mảnh y Ca sa trên thân (tức là lúc đó khiến sao đó, giống như còn có một ít mảnh Ca sa, giống như bây giờ quý vị qua Nhật Bản, Ca sa của họ còn có một chút vậy đó), thì người đó vẫn là phước điền của chư Thiên và loài người”. Đức Phật nói: “Huống chi là thời những vị Tỳ kheo, những người trì giới, thì phước báu lớn như thế nào”.

Quý vị đọc đi, Thiện Trang không nói dối đâu, quý vị cứ tìm trong kinh, bữa nào Thiện Trang có thể tìm lại, bữa nay không kịp nhớ ra kinh nào, nhưng mà rõ ràng ở trong Kinh A Hàm có. Nhưng đó là nói xuôi, còn nói ngược là thế nào?

Những người đó tất nhiên là ruộng phước cho chúng sanh, nhưng những người phá giới, thì đọa lạc là chắc chắn. Có người phá giới thế này thế kia, thì đều đọa hết, chứ không chạy đi đâu được. Cho nên thầy Tâm Phúc, vị thầy mà người ta nói ăn thịt chó, ông nói đúng đó. Ổng nói đúng chỗ nào, quý vị biết không? Ông nói: “Các con hãy cứ cúng cho thầy nhiều vô, cúng cho thầy thịt và đồ nhiều vô, để thầy ăn thầy làm quỷ làm ma, còn các con có phước”. Ông nói vậy đúng đó.

Tức là người phá giới thì làm quỷ làm ma, đúng rồi! Còn người cúng thì họ có phước, bởi phước điền của Tăng Bảo. Mai mốt Thiện Trang trích cho quý vị chỗ phước điền của Ca sa, đắp y Ca sa lên có phước cho chúng sanh. Còn tất nhiên người đắp Ca sa trên thân này mà không tu, không giữ giới, thì mai mốt mất thân người vẫn bình thường.

Quý vị nhớ câu chuyện Ngũ Phiến Đề La rồi đúng không, cô gái vì lòng thành kính, cúng dường cho năm vị Tỳ kheo. Năm vị Tỳ kheo thì không thật tu, mà là giả tu, giả trang Thiền tướng, cầu bỉ cung kính thôi. Rồi đến khi hết đời đó, cô ấy sanh lên cõi Trời, còn năm người đó đọa Địa ngục. Rồi đến đời sau, thời đức Phật, thì cô đó là Mạt Lợi Phu Nhân, còn năm người kia là Ngũ Phiến Đề La, tức là năm người hầu đi khiêng kiệu. Bốn người khiêng kiệu, còn một người làm đầu bếp cho cô đó.

Luật nhân quả công bằng lắm, chúng ta nói điều gì phải thông hết. Phật pháp không bao che một ai hết, sai là sai, đúng là đúng. Không có vụ mình cứ bao che, đúng là đúng, sai là sai, cái nào ra cái đó, Phật rất rõ ràng. Cho nên chịu khó học giáo pháp giùm, đừng đem tri kiến thế gian vào trong Phật pháp, chịu khó duyệt qua Đại tạng kinh Nikaya, Kinh A Hàm, là có hết những chuyện như vậy, hầu như có hết. Nếu có thời gian thì coi thêm Luật tạng nữa, là tự nhiên quý vị trang bị cho mình đủ hết.

Nếu như quý vị tu các Pháp môn khác cao hơn, thì tốt rồi, đó là điều tốt. Nhưng nếu quý vị không có những nền tảng đó, nhiều khi mình đang ở trong ruộng phước, mà mình lại đốt ruộng phước đó, để nó trở thành khô cằn, thì thật là uổng phí. Thậm chí mình đang ở trong cơ hội tốt, mà mình lại không có đạt được gì hết. Đó là đáng tiếc! Sẵn Thiện Trang chia sẻ một chút như vậy, không phải bênh vực nha quý vị. Quan điểm của Thiện Trang là không bênh vực người xuất gia. Người xuất gia tạo tội, thì người xuất gia đọa lạc, thậm chí đọa lạc còn hơn nữa.

Trong Kinh Đại Tập, đức Phật cũng có nói thế này: “Giả sử hủy cấm chế, tất trụ bất thoái địa”. Tức là những người xuất gia, dù có phá giới, thì họ đọa trước. Nhưng trong tương lai, nhờ chủng tử mà họ đã xuất gia, họ ở gần giáo pháp nhiều, họ cũng tu được chút chút, sau này họ cũng sẽ chắc chắn chứng được giải thoát. Cái gì cũng có cái giá của nó. Nhưng chúng ta không dại đi vào con đường đó, tại vì có chủng tử đó. Mình học trong bộ này nói rất rõ, cứ mỗi ngày nói gì thì nói, cứ lên đọc một thời kinh cũng có tác dụng, bao nhiêu Tâm sở tốt hiện ra, cũng thâm nhập kinh điển được chút. Rồi chủng tử đó, nếu có lỡ đọa vào Địa ngục Vô Gián đi chăng nữa, ra rồi dần dần mò lên, thì những nghiệp đó sẽ phát huy tác dụng. Lúc nào phát khởi lên là gặp Phật pháp, gặp đức Phật, gặp giáo pháp Phật, xẹt một cái là chủng tử xưa lên. Vậy là một loạt nghiệp tốt ngày xưa khởi lên, xuất gia ngày xưa đó, [là] đắc đạo, ra khỏi sanh tử.

Nên cái gì cũng có giá của nó hết. Còn quý vị ở nhà tại gia, quý vị chưa đoạn dục, v.v… thì quý vị chưa gieo được nhân đó tốt lắm, nó chín từ từ. Cái gì cũng có duyên của nó. Mình không quan trọng, quan trọng là thực chất tu hành và Thường nghiệp. Mình tạo nghiệp nào nhiều, thì nghiệp đó gọi là Thường nghiệp.

Sẵn đây nói luôn, khi mà ra đi, mình đi về đâu, thì có bốn nghiệp quyết định, nghiệp quan trọng nhất:

1. Một là Thường nghiệp. Là nghiệp thường thường mình làm, những việc mình làm thường xuyên. Ví dụ như suốt ngày mình ăn rồi đi chơi, đi du lịch v.v…, hoặc là suốt ngày sát sanh gì đó. Đó là Thường nghiệp.

2. Thứ hai là Trọng nghiệp hay Cực trọng nghiệp. Cực trọng nghiệp ví dụ như mình làm nghiệp gì đó lớn lắm, như phá chùa, đốt chùa, đập vỡ tượng Phật. Đó là Cực trọng nghiệp. Mấy nghiệp đó nặng quá, chết thường đọa Địa ngục Vô Gián hay Địa ngục ngay.

Hoặc Cực trọng nghiệp là quý vị làm những việc thiện rất lớn, có ảnh hưởng rất lớn cho [chúng sanh]. Ví dụ quý vị xuất ra để cứu trợ cả một ngôi làng, cả một xã lớn, để giúp cho họ vượt qua được thiên tai v.v… Hoặc mình tạo ra những nghiệp [như] xây dựng hộ trì Tăng Bảo, Tăng đoàn, lớn mạnh như thế nào đó. Nói chung nghiệp đó lớn mạnh quá, thì nghiệp đó giúp quý vị sanh lên cõi Trời. Đó gọi là Cực trọng nghiệp.

3. Thứ ba là Khinh tiểu nghiệp. Tức là những nghiệp nhỏ nhỏ, lâu lâu làm chút thôi. Ví dụ có người ăn rồi bán vé số, thì Thường nghiệp của họ là bán vé số. Lâu lâu nhớ tới bữa nay rằm, lên chùa cúng một chút, hoặc là đọc cuốn kinh, hoặc vô Đạo tràng niệm Phật chút, đó là Khinh tiểu nghiệp. Khinh tiểu nghiệp này mai mốt tới lúc lâm chung, ít khi nó phát huy tác dụng lắm. Tại vì nó nhỏ quá, yếu, mấy thằng kia mạnh nó chạy trước, nó lấn trước.

Ở trong giáo lý A Tỳ Đàm, trong kinh nói giống như mình nuôi một đàn bò, ở trong chuồng bò, con nào ra trước khi mình mở chuồng, thì có hai trường hợp: Một là con bò đứng ngay cái cửa chuồng, mình mở ra là nó chạy ra ngay; Hai là con bò mạnh, nó lấn át bao nhiêu con bò khác, nó chạy ra trước. Thì con bò mạnh, nó lấn át chạy ra trước, gọi là Cực trọng nghiệp. Con bò đấy mạnh quá, nên mấy con bò kia thua, phải để nó chạy ra trước, bị nhốt lâu ngày mà.

Cũng vậy, mình tạo Cực trọng nghiệp thì Cực trọng nghiệp thông thường đi trước. Còn con bò đứng ngay sát cửa chuồng, mà nó chạy ra đó, gọi là Cận tử nghiệp.

4. Cận tử nghiệp này thực ra có thể là Khinh tiểu nghiệp hoặc là Thường nghiệp. Nhưng đến lúc lâm chung, vô tình nó sắp chỗ đó, sắp vị trí đó. Hoặc là không phải vô tình mà là cố ý, đó là phương pháp trợ niệm. Dù Nam truyền hay Bắc truyền, đều có phương pháp trợ niệm.

Trợ niệm có nghĩa là đến lúc đó hãy nhắc cho người ta, để người ta khơi lại chủng tử, nghiệp lành nào đó, để họ nhớ tới điều tốt đẹp nào đó. Chủng tử đó, nghiệp đó bốc lên, thì nhờ nghiệp đó gọi là Cận tử nghiệp, nó kéo họ đi vào đời sau. [Rồi] từ từ tính tiếp, đời sau quả thế nào chưa biết, nhưng ít nhất đôi khi là tốt lành.

Cho nên người mà biết hộ trì người lâm chung, thì đừng để cho người ta tức giận. Nhiều khi gia đình mình không biết Phật pháp gì hết, vô bảo niệm Phật đi, niệm Phật đi. Mà họ đang tức gần chết, họ không muốn nghe tiếng niệm Phật, quý vị niệm thì họ tức nữa. Cận tử nghiệp của họ đang tức như vậy, họ đọa càng sâu. Quý vị nên nhớ, họ phải thích nghe, họ phải chấp nhận nghe, họ chấp nhận được thì mới giúp cho họ được. Còn nếu như họ không thích rồi, mà quý vị làm như vậy, là khiến cho họ tức lên, là đọa.

Cho nên đừng có dại, mình phải thương thảo trước với họ: Ba à! Má à! Ba má có ưng con đọc kinh không? Có ưng Quy y Tam Bảo không? Có ưng con niệm Phật không? Bấy giờ họ nháy mắt lắc đầu ngao ngán, thì thôi đừng ráng đọc nữa. Lúc đó để cho người ta yên, hãy an ủi bằng phương pháp nhẹ nhàng nhất, để người ta an lòng ra đi trong tâm thanh thản, thì cảnh giới đời sau cũng tốt đẹp rồi. Chứ còn ráng ép cho họ, rồi cuối cùng họ chịu không nổi, họ đọa lạc thì tội lắm.

Quý vị nhớ trong kinh có nói, vua A Dục lúc chết, bị thằng hầu làm rớt cái quạt lên người mà cũng đọa đó. Thật ra là cũng do nghiệp của ổng thôi. Mặc dù ông hộ trì Chánh pháp nhiều, nhưng mà ông cũng sát sanh giết người nhiều, cho nên đến lúc đó khiến cho thằng hầu làm rớt cái quạt, và ổng giận lên ổng đọa. Thiện Trang không nhớ ông đọa làm loài gì, bữa trước đọc mà quên rồi, không nhớ. Quý vị nhớ như vậy.

Bốn nghiệp này, mình nên nhớ: Thứ nhất, hãy tạo những nghiệp thiện tuyệt vời, gọi là Cực trọng nghiệp. Mình ráng tránh Cực trọng nghiệp theo chiều hướng xấu, đó là Ngũ nghịch Thập ác. Mấy nghiệp Ngũ nghịch nặng, nó kéo mình rớt xuống luôn. Mình hãy ráng [tạo] Thường nghiệp cho tốt. Thường nghiệp là mình làm chủ được, hằng ngày ráng tư duy Chánh pháp, thường xuyên phát tâm Bồ đề rộng lớn. Mình vì chúng sanh, làm việc gì mình cũng nghĩ cho đại chúng, thì phước báu mình lớn, tu hành đó. Rồi Tiểu nghiệp cũng không bỏ quên, làm gì cũng ráng làm được chút nào thì được. Còn Cận tử nghiệp thì lúc đó hên xui, nó đang sắp hàng cái nào, thì nó tới cái đó. Nhờ những người xung quanh trợ niệm, tức là nhắc nhở, hướng dẫn.

Có câu chuyện thế này, có ông đó lúc sắp chết, ổng cứ ngước mắt lên nhìn, không biết nhìn cái gì. Tại vì trong đời ổng hay đi hái măng, bẻ măng, nghiệp của ổng là bẻ măng, cho nên lúc đó ổng cứ ngước đầu lên, né qua né lại. Lúc đó thằng con cũng biết Phật pháp, hỏi: “Ba! Ba làm gì vậy?” Thì ổng nói: “Cây tre nhiều quá, ta phải né”. Tức là ổng thấy cây tre không, tức là nghiệp đó quý vị, cứ thấy cây tre xiên qua người. Đứa con nói: “Cha ơi! Đó là giấc mộng thôi, không phải thật đâu”. Nói vậy thì ổng hiểu ra, à nó không phải như vậy, là ảo ảnh thôi, lúc đó tắt hơi thở thì đỡ. Tức là mình phải biết được nghiệp của họ hiện ra cái gì.

Trong kinh đều nói rõ, thông thường chứ không phải tất cả, mà một số trường hợp, hiện tướng lúc sắp ra đi, chính là dấu hiệu họ tái sanh vào đâu. Ví dụ họ thấy những cảnh tượng gì, thì thông thường cũng biết là người ta tái sanh vào đâu trong đời sau. Cho nên mình tu đến lúc nào đó mình sẽ tự biết. Người mà tu có công phu thì khỏi nói.

Có ba hạng người có thể biết được, đường mình đi tiếp theo thế nào: Một là những người chứng A la hán trở lên, họ tự tại sanh tử, nhập Niết Bàn là ok, không cần gì phải suy xét. Người thứ hai là người biết mình sanh về đâu, là người chứng Sơ quả Tu đà hoàn. Đó là thông thường, Thiện Trang cũng chưa coi hết, nhưng mà thấy có trường hợp như vậy. Trường hợp thứ ba là trường hợp người tu nhiều, tức là họ có công phu sâu, không biết thế nào đó họ cũng biết được đời sau họ đi về đâu. Vì vậy đến lúc ra đi, họ rất an nhiên, rất tự tại. Đó là những trường hợp gọi là chắc chắn biết.

Còn những trường hợp mơ mơ màng màng biết nữa. Tức là họ thấy phảng phất về đời sau như vậy, nó mơ mơ ảo ảo thôi. Nhưng mà họ cũng có niềm tin, là biết mình sẽ đi về đâu.

Đó là những hạng người, mà nhờ đó họ tỉnh táo lúc lâm chung. Tại vì mình sợ nhất là: “Tiền lộ mang mang, vị tri hà vãng”, theo Quy Sơn Cảnh Sách nói. Tức là con đường phía trước mịt mờ, không biết rõ là mình sẽ đi về đâu, [nên] mình sợ. Còn nếu biết rõ mình đi về đâu, thì có gì đâu phải sợ đúng không quý vị? Giống như bây giờ quý vị sắp chết rồi, sắp đến lâm chung, mà quý vị biết đời sau tôi sẽ sanh vào nhà đó, sanh lên cõi Trời đó, hoặc tôi sanh về Tây Phương Cực Lạc, thì quý vị còn gì để lo sợ nữa đâu. Bởi vì tất cả các nỗi sợ trên đời, chỉ quy về một nỗi sợ, đó là sợ chết.

Mà bây giờ mình biết mình không chết, mình biết mình đi con đường tiếp theo thế nào, thì đâu còn sợ nữa. Cho nên họ an nhàn, thoải mái, tự tại. Họ nói: Bữa nay ba không có ăn nữa nha con, ba đi đó. Hoặc là thầy hôm nay không có giảng nữa nha con, thầy đi đó nghe con v.v… Đó là có những trường hợp như vậy. Quý vị thấy mình tu nhà Phật rõ ràng như vậy, mình tu thoải mái, tại sao không tu? Đấy là Thiện Trang chia sẻ sơ sơ một chút. Ở đây sẵn chia sẻ một chút nữa, rồi vào bài một mạch luôn cho quý vị nghe. Mỗi bữa mình chia sẻ một chút đoạn đầu về tinh hoa.

Ví dụ như ở trong A Tỳ Đàm này nói, là đặc điểm của Bồ tát, tức là chủng tánh Bồ tát, thì có ba đặc điểm như sau. Mình kiểm tra thử xem, mình tu có phải là chủng tánh Bồ tát không? Thứ nhất là luôn luôn nghĩ đến cái tốt hơn, cái tốt nhất, để mà sửa đổi mình. Có nghĩa là Bồ tát luôn luôn cầu tiến lên. Tức là Bồ tát không có hài lòng với những gì mình đang có, mà muốn là mình hoàn thiện hơn, luôn luôn nghĩ cái tốt hơn, cái tốt nhất, để mà sửa đổi thân tâm mình, sửa đổi chính mình để mình tiến lên. Đó là điều thứ nhất.

Quý vị có cái đó không? Hay là mình tu học một thời gian, là bắt đầu mình ngã mạn lên, bắt đầu nghĩ mình đắc rồi, mình có cái này, mình có cái kia, rồi mình làm thầy thiên hạ v.v… trời ơi đất hỡi. Đấy thì chứng tỏ quý vị không phải là Bồ tát. Cho nên khó nha!

Thứ hai, Bồ tát là luôn có khả năng buông bỏ rất tốt. Tức là các ngài không có gì không thể buông xả, cái gì cũng buông được, chủng tánh đó. Quý vị không buông được nhà, không buông được con, không buông được cái gì đó, thì chắc chúng ta chỉ là hạng đó thôi. Chúng ta biết là chúng ta phàm phu dữ lắm, còn Bồ tát [thì] chưa.

Thứ ba Bồ tát luôn cố gắng phá ra tất cả những vách ngăn. Tức là không muốn nhốt mình ở trong một cái lồng, mà mình muốn ra một chân trời cao rộng. Tức là không bao giờ thỏa mãn, hài lòng với những gì, ví dụ các ngài chưa đắc Sơ thiền, thì mong đắc Sơ thiền, chủng tánh Bồ tát là vậy. Nếu đắc Sơ thiền rồi, thì các ngài sẵn sàng buông Sơ thiền để các ngài lên Nhị thiền. Nhị thiền chưa đủ, lên Tam thiền, Tứ thiền cho đến quả A la hán. Quả A la hán vẫn chưa đủ, cầu độ chúng sanh. Trên cầu quả vị Vô thượng Bồ đề, tức là thành Phật đạo, gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Như vậy, ai có những chủng tánh như vậy, thì chúc mừng quý vị. Ba chủng tánh đó, quý vị sẽ là những người đi trên đường đạo Bồ đề hay là đạo giác ngộ, con đường giác ngộ, hoặc là đường Bồ tát rất tốt. Còn nếu như mình vẫn chưa có được những điều đó, mà mình chỉ là người tô vẽ mặt nạ cho mình. Làm gì cũng tự đắp lên cho mình bao nhiêu cái danh ảo hão huyền, nào là Cư sĩ, Tu sĩ, Pháp sư, nào gì đó, v.v…. và chấp vào đó, tôi tu rất trong sạch, đủ các kiểu. Thì xin thưa quý vị, quý vị còn khổ dài dài. Tại vì sao? Vì đó là quý vị sống không thật với chính mình.

Người giác ngộ người ta rất đơn giản, sống thật với mình thôi, tôi là tôi thôi. Tôi không cần quý vị công nhận tôi là một ông nào đó, tôi không cần quý vị công nhận tôi là một vị Pháp sư, cũng không cần công nhận tôi là một vị A la hán, không cần [công nhận] một vị Tu đà hoàn, không cần gì cả. Bởi vì những quả vị đó, đối với một người giác ngộ, cũng chả có nghĩa gì cả. Bởi vì sao? Trong kinh đức Phật nói rằng, những người sau khi giác ngộ, tức là chứng quả rồi, các ngài coi cái đó [tầm thường], giống như bậc A la hán, chỉ coi mình là người hết bệnh mà thôi.

Có nghĩa là quý vị đang bị bệnh, quý vị uống thuốc, vừa hết bệnh thì quý vị trở lại bình thường thôi, chứ không có gì lạ cả. Không có gì tự hào, một người đau bệnh vừa hết bệnh thì có gì tự hào? Người mà có thêm cái gì mới, mới gọi là tự hào. Còn tôi đang bệnh gần chết, bệnh đau khổ quá, tôi uống thuốc mấy hôm đắng miệng nhọc lòng. Rồi cay đắng lắm, nhẫn nhịn lắm, rồi cứ ăn uống khổ sở để cho nó qua cơn bệnh, bữa nay hết bệnh. Có tự hào vì tôi hết bệnh hay không? Không! Chắc chắn không!

A la hán nhìn cuộc đời, nhìn chính mình như vậy. Cho nên các ngài mới là Vô ngã đó quý vị. Còn chúng ta có gì? Có vô vàn cái sở đắc, giữ giới được thời gian: ừ tôi giữ giới rất tốt này, tôi tu niệm Phật được lâu, tôi thiền định được lâu v.v…. Khi mình đã nghĩ mình có những điều đó, thì quý vị đã mặc lên một lớp mặt nạ, một lớp áo choàng, bây giờ gọi là trang điểm cho đẹp. Cho nên ngày nào tôi không có giữ giới được nữa, tôi không có đắc thiền được nữa, tôi không có ngồi thiền được lâu nữa, tôi không có được trí huệ như ngày trước nữa, tôi bị áp lực vì điều đó. Vì áp lực nên tôi cố gắng che giấu, che giấu càng nhiều thì tôi còn đọa càng sâu thôi.

Cho nên hãy làm chính mình, mình sao sống vậy, không quan trọng. Người ta nhận xét mình dở cũng được, người ta nhận xét mình tốt cũng được, không sao cả. Hãy làm một người đích thật của chính mình. Thì tâm đó gọi là tâm đơn giản, gọi là tâm trẻ em, tâm nhỏ. Ở bên Thiên Chúa nói là hãy dùng tâm của trẻ thơ, sẽ dễ vào nước Trời, hay dễ lên Thiên Đàng. Còn chúng ta hãy dùng tâm đơn giản, gọi là anh nhi hạnh như vậy đó, tức là cứ sống thật như vậy thôi. Đừng có giả dối, đừng có đắp xây lên một cái gì hết. Mấy đứa nhỏ đâu có cần gì đâu quý vị, mấy đứa nhỏ sống rất đơn giản. Thì quý vị dễ vào đạo hơn, chính là quý vị dễ chứng đạo quả hơn.

Còn quý vị xây đắp lên một mớ tường thành, gọi là mặt nạ, hoặc một lớp quần áo lên, thì quý vị ngăn cách với đạo càng xa hơn mà thôi. Hãy sống với chính mình, mình sao hãy chấp nhận mình như vậy, thì đấy gọi là Chân tâm, Trực tâm. Đó mới là đạo Bồ đề, thì mình mới đi được xa.

Thiện Trang xin thưa quý vị, Thiện Trang cũng không phải nói được điều này đâu, phải học rất lâu rồi. Mười mấy năm rồi, học một hồi bao nhiêu thứ rồi, hành bao nhiêu rồi, dần dần giác ngộ ra. Đạo lý đơn giản nằm ngay ở chỗ mình. Tức là mình hãy sống thật với chính mình là được rồi, không cần biết gì hết. Mình chỉ cần biết mình đang dở, mình đang là phàm phu. Mình phải cố gắng mỗi bước, mỗi ngày ta đang đi trên đường giác ngộ. Ta phải sửa vì chính mình, không phải sửa vì chúng sanh nào đó. Không phải sửa vì quý vị nói tôi là Pháp sư, tôi phải sửa. Không! Điều đó không quan trọng! Điều quan trọng là ta sửa vì chính ta. Vì ta đang là người bị bệnh ta muốn hết bệnh mà thôi.

Mình bị bệnh, thì mình muốn chữa bệnh cho mình trước đã. Đừng có nói: thôi chữa bệnh để con khỏe mạnh vì cha, vì mẹ. Chưa! Ai cũng hết bệnh vì chính mình trước. Tất nhiên hết bệnh vì chính mình rồi, thì mình mới giúp [được] cha mẹ, mới đi làm việc được, có tiền cho cha mẹ, nuôi cha mẹ được. Chứ nếu mà mình mới vô, mình nói v.v… Không nên! Cố gắng không nên giả [dối], thì tâm như vậy quý vị tu mới vào. Cứ như thế, dần dần các vỏ bọc của mình nó rớt, nó tan, nó rụng, rồi mình trở thành một con người chính mình. Giống như mình đi ra ngoài trời, mà không cần phải đeo khẩu trang, không cần mặc bất cứ bộ đồ bảo hộ nào nữa, mà mình vẫn đi được. Đó là đi trên đôi chân của chính mình, đi trên phước báu của mình, đi trên trí huệ của chính mình, và cuối cùng đi trên Thần thông của chính mình. Đấy chính là người đắc đạo giải thoát, đơn giản vậy thôi.

Bí quyết tu hành, nhiều người tu bao nhiêu năm mà lạc đường, bởi vì cầu bên ngoài. Cho nên đạo Phật là đạo cầu ở chính mình. Hãy hoàn thiện chính mình, hãy tự sống với chính mình, tự mình như thế nào mình phải tự biết. Mình đừng có bị bất cứ một cái nào bên ngoài, gây cho mình một áp lực, mình đơn giản mình là chính mình. Sau này, lỡ có ai nói thầy sân quá: Ừ! Tôi sân, tôi chưa phải là A la hán. A la hán mới hết sân, Tam quả A na hàm mới hết sân mà. A la hán mới hoàn toàn hết sân. Tôi chưa có [hết] sân là bình thường thôi, có gì đâu.

Quý vị thấy Sơ quả Tu đà hoàn mới chứng đoạn được ba Hạ phần Kiết sử: Thân kiến, Giới cấm thủ và Nghi. Tham, Sân chưa hết nữa, vẫn còn nguyên si. Có gì đâu, mình chưa có chứng Sơ quả nữa, mình Tham Sân Si đầy rẫy là bình thường. Cứ nghĩ như vậy thì mình không có bị khó chịu bởi người khác. Người ta nói thầy sân quá! Ừ thì thầy sân. Người ta nói thầy tham quá! Ừ thì thầy tham. Thầy ở cõi dục mà, thầy không tham sao được, lên cõi khác là xong. Có sao đâu, quý vị không bị áp lực, thì sống với đúng bản thân mình, sống rất dễ dàng. Và chính sự dễ dàng dễ chịu đó, lại là con đường đạo thênh thang mà mình đi được.

Ở đây xin nói lại, có nhiều người lại bắt đầu rớt vào kiểu khác. Tức là không có tâm Tàm, Quý nữa, kệ họ nói trời nói đất gì, mình xấu như ma mà mình cũng không thèm sửa luôn, thì đó là sai. Mình phải có tâm cầu tiến, phải tự sửa. Nhưng mình tu cho mình, chứ còn đừng có quan trọng, người ta để lên cho mình bao nhiêu cái giả đó, vô nghĩa! Không có giải quyết được gì, như thế là tốt rồi. Hãy vui vẻ hoan hỉ như ngài Di Lặc Bồ tát.

Thiện Trang xin phép chia sẻ tới đây, và để nhớ đến ngài Di Lặc, thì Thiện Trang có để một câu kệ, nói về ngài Di Lặc trong bài hôm nay:

大肚能容，容天下難容之事

慈顏常笑，笑世間可笑之人

“Đại đỗ năng dung, dung thiên hạ nan dung chi sự.

Từ nhan thường tiếu, tiếu thế gian khả tiếu chi nhân”.

Giải:

#Đại đỗ năng dung, dung thiên hạ nan dung chi sự: #đại đỗ tức là cái bụng to; #đỗ là bụng; #đại là to, bụng lớn; #năng dung là có thể dung chứa được, #năng này có thể nói là hay; dung được những sự việc mà khó dung của thiên hạ.

#Từ nhan thường tiếu, tiếu thế gian khả tiếu chi nhân: #nhan tức là nhan sắc, sắc mặt; #từ là từ bi; #thường tiếu là tức là thường hay cười; cười những người có thể cười của thế gian, hay mình nói cười những điều đáng cười của thế gian. Mình học tới chỗ này tự nhiên hết phiền não.

“Bụng lớn hay dung, dung những việc khó dung của thiên hạ.

Mặt từ thường cười, cười những người đáng cười của thế gian”.

Lúc nào mình cũng dung được, cười được là ok rồi. Quý vị tu như vậy là mau đắc đạo lắm, mau thanh tựu lắm, vui vẻ hoan hỉ lúc nào cũng cười, lúc nào cũng vui, lúc nào cũng sẵn sàng, như vậy thì mình không có gì phải lo.

Chúng ta vào bài kệ thứ 2, phần 2, của Luận Câu Xá. Nãy giờ Thiện Trang mất khá nhiều thời gian để chia sẻ cho quý vị. Nhưng mà Thiện Trang thích chia sẻ như vậy để quý vị học, chứ vào tới đây sợ quý vị ngán mất.