Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận

A. 6 đức tính hay 6 ân đức của Pháp:

1. Giáo pháp được khéo thuyết bởi đức Thế Tôn: điều này thì cũng dễ thôi. Giáo pháp là do ai thuyết? Lời Phật dạy thì là do đức Phật thuyết thôi, thì có tính là: hoàn hảo ở chặng đầu, hoàn hảo ở chặng giữa, và hoàn hảo ở chặng cuối. Ở trong Chú Giải của Kinh Vô Lượng Thọ gọi là: Sơ thiện, trung thiện và hậu thiện. Mình nói theo ngôn ngữ là kinh Phật lúc nào cũng hoàn hảo ở đoạn đầu, hoàn hảo ở đoạn giữa và hoàn hảo ở đoạn cuối.

Giáo pháp của Phật hoàn hảo là vì sao? Vì văn nghĩa đầy đủ, vì đưa đến kết quả tốt đẹp cho người thực hành. Vì hoàn toàn viên mãn, không cần gì thêm bớt. Vì được tuyên bố thích đáng, không có sự mâu thuẫn. Và vì đạo lộ thực hành cùng với mục đích cứu cánh, được tuyên bố một cách xác thực chắc chắn, nên được gọi là khéo được đức Thế Tôn thuyết.

Như vậy ở đây có mấy điều, chúng ta nói lại: Giáo pháp của Phật là hoàn hảo ở đoạn đầu, hoàn hảo ở đoạn giữa, hoàn hảo ở đoạn cuối. Tức là giáo pháp của Phật rất tuyệt vời. Thiện Trang thích những bộ kinh ngắn ngắn như Kinh A Hàm, Kinh Nikaya, tức là một đoạn kinh ngắn ngắn thôi, nhiều khi nghe có 3 phút, 4 phút hay 5 phút thôi, hoặc là mình coi qua có mấy phút, nhưng thấy hoàn hảo ở đoạn đầu, hoàn hảo ở đoạn giữa và hoàn hảo ở đoạn cuối rõ ràng đúng không? Mình nghe xong mình thấy có được lợi ích liền. Tuy ngắn thôi, như một câu chuyện, một vấn đề rất nhỏ nhưng đức Phật nói rất hoàn hảo, không thể nào hoàn hảo hơn.

Và văn nghĩa đầy đủ, quý vị thấy nghĩa đầy đủ, rõ ràng lắm. Rồi đưa đến kết quả tốt đẹp cho người thực hành. Tức là người thực hành thì thấy hiệu quả luôn. Ví dụ như đoạn kinh ở trên đâu có dài đâu, nói về Tương ưng chư Thiên, nói về cách xài tài sản thế nào, mình học một chút mà thấy có lợi ích liền. Từ nay trở đi hết nỗi lo sợ thiếu tiền, vì đức Phật cho phép tiết kiệm, tích lũy 25%. Rồi từ nay trở đi mình cũng bớt sống khổ hạnh, vì đức Phật cho phép 25% xài cho gia đình. Như vậy là đỡ rồi đúng không?

Tất nhiên trong một bộ kinh khác thì đức Phật nói là chia ra ba phần: Một phần là để bố thí, cúng dường để tạo phước thêm. Chúng ta thấy chỗ đó thì mình cũng ok, cũng giống nhau thôi. Tức là chia thế nào thì cũng tùy, nhưng mình thấy thực hành là có lợi ích ngay.

Tiếp theo là [giáo pháp của Phật] hoàn toàn viên mãn, không có gì thêm bớt. Lời Phật nói là đủ rồi, [còn] những bộ kinh cần thêm bớt là do những bộ kinh đó đức Phật đã nói bên [bộ] kia rồi, chẳng qua mình bổ sung qua bổ sung lại thôi. Nói chung là nói giáo pháp mà, chứ đâu phải một bộ kinh đâu. Giáo pháp của Phật là quá hoàn hảo, không cần thêm bớt nữa. Cho nên ai nói thêm bớt, hồi xưa đức Phật không nói điều đó, bây giờ mình nói ngoài nắm lá của đức Phật. Giống như trong Kinh A Hàm, Kinh Nikaya đức Phật nắm một nắm lá trong tay và hỏi: “Lá trong tay Ta nhiều, hay lá trong rừng nhiều? Này A Nan, những pháp mà Ta giảng so với pháp mà Ta biết, thì ít giống như lá trong tay so với lá trong rừng”.

Cũng vậy, bây giờ mình nói hơn Phật, giảng pháp ở đâu bên ngoài nắm lá trong tay [của Phật] thì thôi luôn, không có chuyện đó. Nên nhớ đức Phật nói tuy không nhiều, nhưng cũng quá đầy đủ. Và với những gì đức Phật nói thì đủ cho mình suy luận trong thời hiện đại, đủ xài rồi. Chứ không phải thời xưa Phật nói rồi bây giờ không xài được. Từ từ chúng ta sẽ nói đến tính chất đó.

Tiếp theo là sự tuyên bố thích đáng, không có sự mâu thuẫn. Giáo pháp của Phật không mâu thuẫn. Nếu quý vị thấy mâu thuẫn, thì quý vị hãy xem lại. Tại sao? Mâu thuẫn đó từ đâu ra? Thiện Trang tin rằng mâu thuẫn đó là từ người giảng, từ chư Tổ nào đó đưa ra. Cho nên hôm bữa có người hỏi Thiện Trang một câu hỏi rất hay là: Theo một số vị chư Tổ nói là Sơ quả Tu đà hoàn thì có một năng lực gọi là ‘ly ngộ sát’. Ly ngộ sát có nghĩa là mình đi đâu thì mấy con trùng, con gì đó núp hết, cho nên cày ruộng gì đó thì không sát sanh. Nhưng tại sao trong Tích Truyện Pháp Cú, tức là Kinh tạng Nikaya, Tiểu Bộ Kinh, có đưa ra [câu chuyện] một vị Tỳ kheo (ngài A Na Luật) sau khi chứng được A la hán rồi, mà do bị mù mắt nên ngài đi giẫm đạp chết bao nhiêu con. Tại sao kỳ vậy? Rồi trình lên đức Phật nói là vị đó đi đạp chết bao nhiêu con trùng, con này con kia… Đức Phật nói là vị đó không phạm giới, vì ổng đã chứng A la hán rồi. Vì ổng mù, không thấy đường cho nên ổng giẫm vậy thôi.

Quý vị thấy rõ ràng có câu chuyện như vậy, thì người đó đưa ra [câu hỏi] là: “Sao mâu thuẫn vậy thầy? Sơ quả Tu đà hoàn thôi mà người ta đã ly ngộ sát rồi, còn ngài đó là Tứ quả A la hán thì phải hơn Sơ quả chứ, sao lại như vậy?” Thiện Trang nói là: Hồi xưa Thiện Trang không biết, nhưng giờ Thiện Trang đã coi hết Kinh A Hàm với Kinh Nikaya rồi, Thiện Trang khẳng định với quý vị là không có chi tiết nào nói Sơ quả Tu đà hoàn ly ngộ sát. Nên nhớ ngay cả A la hán còn giẫm chết bao nhiêu con vật, nếu như ngài không thấy đường. Cho nên đấy là một phát kiến của một vị nào đó, từ đó truyền cho đến giờ. Đó là một điều truyền không chính xác. Thiện Trang khẳng định điều đó không có trong Kinh A Hàm, Kinh Nikaya.

Còn quý vị giỏi, quý vị tìm từ đâu đó thì quý vị chỉ giùm cho Thiện Trang là từ bộ kinh nào. Còn Thiện Trang không tìm thấy, nên Thiện Trang nghĩ có khả năng đó là một phát kiến của ai đó. Có thể do người ta tu tập bằng sức Thiền định người ta thấy như vậy. Thấy là vị Sơ quả Tu đà hoàn đó có năng lực như vậy, rồi [cho là như vậy]. Nhưng đó là vị đó thôi, có rất nhiều nguyên nhân để có năng lực đó. Ví dụ như đời trước quý vị phát nguyện Ba la mật là: “Con từ đây cho đến đời vị lai, với công đức tu tập của con, con sẽ khiến cho chúng sanh không bị giẫm đạp dưới chân con, không bị tan nát dưới chân con. Con nguyện từ đây cho đến khi thành Phật, con không làm những nghiệp đó”. Do nguyện lực đó, khi Ba la mật của quý vị đủ thì phát huy tác dụng. Và do có câu chuyện như vậy, nên khi có người nhập định thấy như vậy, nên họ mặc định là Sơ quả Tu đà hoàn thì có năng lực đó. Quý vị hiểu không ạ?

Điều này thì đức Phật có nói rất nhiều, có những Tà kiến là do một người chỉ thấy một trường hợp, mà họ đoán là các trường hợp [khác đều như vậy]. Này các Tỳ kheo, đó là các vị chư Thiên, các vị Phạm thiên v.v… họ như vậy. Nhưng đức Phật nói đó chỉ là một trường hợp thôi, chứ không [phải] đúng như vậy.

Giống như nói người tu thiện, tu lành, v.v… sau khi chết thì họ sẽ sanh về cõi lành. Và tất cả mọi người đều như vậy. Đức Phật nói: Này các Tỳ kheo, đó là một sai lầm. Họ tu lành cả đời nhưng chưa chắc lúc lâm chung họ sẽ sanh vào cõi lành. Vì đến lúc lâm chung họ sanh về cõi lành là đương nhiên, nhưng có những trường hợp khi lâm chung họ khởi lên những ý niệm chấp giữ một Tà kiến nào đó, họ khởi lên thì họ sẽ đọa theo Tà kiến đó, và sẽ đọa vào đường ác.

Cho nên không phải 100%. Đức Phật luôn khẳng định rằng: Không có sự tuyệt đối cho những phàm phu. Chỉ có tuyệt đối cho Thánh nhân thôi, còn phàm phu thì không có tuyệt đối. Bao giờ quý vị chứng Sơ quả Tu đà hoàn, thì không có lý do nào quý vị đọa vào đường ác hết. Không có! Bởi vì Sơ quả Tu đà hoàn không còn [bị đọa vào đường ác]. Đức Phật nói rõ trong Thập lực của Như Lai, tức là trong 10 trí lực của Như Lai thì có một trí là Tri thị Xứ phi Xứ lực (là trí biết về đâu là đúng, đâu là sai), thì đức Phật khẳng định là: Một vị Sơ quả Tu đà hoàn không bao giờ có quá 7 lần [lên xuống] trong cõi Dục. Không có chuyện đó! Và một vị Sơ quả Tu đà hoàn không bao giờ đọa vào đường ác. Không phải một vị Sơ quả Tu đà hoàn đâu, mà một vị Chuyển Luân Thánh Vương không đọa đường ác sau khi chết, chắc chắn sẽ sanh lên cõi Trời. Một người ở cõi Bắc Cô Lô Châu không thể nào đọa được, họ chắc chắn sanh lên cõi Trời hết. Đó là trí lực của Như Lai, một trong 10 điều gọi là Thập lực Vô úy, mai mốt chúng ta sẽ học tới đó.

Cho nên hãy tin vào giáo pháp của Phật, còn lại những gì mình thấy, giống như mình phát kiến ra [một điều gì đó] thì một hồi trật ráng chịu. Tại vì sao? Vì mình không phải là Phật, nên nhớ như vậy. Mình thấy điều đó đúng. Đúng! Có thể đúng đến 99, 9999… nhưng vẫn còn, …1 là sai, có một chút sai thì vẫn là sai, không có tuyệt đối đâu. Chỉ có Thánh nhân mới đúng thôi, nên mình là phàm phu chưa chắc [đúng] đâu.

Cho nên chớ vội tin điều nào tuy là được truyền thống lưu truyền, tuy là thầy mình dạy, nhưng chưa chắc đúng, mà phải suy xét, phải thực hành, phải coi đúng như vậy không? Và đối với kinh, đối với luật có đúng không? Đó là tinh thần trong Kinh Du Hành, trong Kinh Đại Bát Niết Bàn, đức Phật nói là phải coi, phải xét. Rồi trong Kinh Ka La Ma đức Phật nói phải soi xét, chứ tin quá rồi cuối cùng bị mê muội. Như vậy là giáo pháp tuyệt vời.

Đó là điều thứ nhất: Giáo pháp khéo được thuyết bởi đức Thế Tôn. Mình phải nhớ điều này thì mới niệm Pháp được chứ.

2. Thiết thực hiện tại: Điều này dễ hiểu đúng không quý vị? Có nghĩa là giáo pháp của Phật đem đến hiệu quả thấy rõ trước mắt, chứ không phải đợi, toàn hẹn đời sau. Nào là ráng tu cúng dường đi để đời sau giàu có, để được gì đó v.v…. Thôi khỏi! Quý vị nói như vậy là đạo Phật trở thành mê tín, lấy ví dụ ở đâu? Chính là bộ kinh lúc nãy Thiện Trang trích dẫn. Quý vị biết chia tài sản ra xài: [để] thọ dụng này, [dùng cho] đầu tư kinh doanh, rồi bố thí cúng dường hay [làm] gì đó v.v... Làm một cách bình thường thôi, ngay đời này mình được giàu có, mà đời sau [được] lên cõi Trời, chứ đâu phải đợi đời sau đâu. Thiết thực hiện tại mà! [Mình được] kết quả rõ ràng trước mắt.

Và nếu điều đó khó quá thì thôi, nói [như] trong này nói là: như một người bị Tham, Sân, Si chi phối, suy nghĩ làm hại mình, hại cả người, hại cả hai bên, và cảm thấy khổ và lo lắng. Khi Tham, Sân, Si của họ được trừ diệt, thì không còn nghĩ hại mình, không hại người ta nữa, không hại cả hai và lúc đó không có khổ, không lo lắng nữa.

Quý vị thấy không? Bây giờ tại sao mình buồn, mình mệt? Tại vì mình tham, sân, si nhiều quá. Ví dụ như bây giờ mình sân quá nên mình khổ, có ai sân mà vui đâu, sân là khổ. Rồi mình bị nhiều Phiền não quá, vì mình lo lắng. Nếu mình hiểu, mình học giáo pháp rồi tự nhiên sẽ bớt Phiền não, bớt sân, bớt tham, bớt si. Khi bớt được một phần đó là đã sướng hơn một phần rồi, tức là ngay trong đời này mình được hiệu quả, được lợi ích rồi.

Quý vị có thấy hiệu quả lợi ích chưa? Thiện Trang thấy có đấy, nhiều người được hiệu quả lợi ích. Hồi xưa vô Đạo tràng mặt mày tối thui tối mò, buồn buồn, giống như gì Thiện Trang không nhớ ra ví dụ, nhưng mặt rất buồn. Nhưng sau khi học giáo pháp thì mặt mày tươi tỉnh, sáng bừng, vui. Vì sao? Vì ta đang đi trên con đường giải thoát giác ngộ, và ta đã bớt Phiền não. Bởi vì thế gian là giả, đời là giả tạm, và mình tu một thời gian phước báu lên ào ào. Nhiều người chỉ cần tu thọ Bát quan trai một thời gian thôi, ngày nào cũng tranh thủ rảnh là thọ, không được một ngày thì thọ nửa ngày, thọ một thời gian thôi là phước báu lên ào ào, đời sống sung sướng, thoải mái. Phước báu hiện tiền ngay, không đợi đến đời sau đâu. Còn đạo Phật mà quý vị nói đời sau, [đúng] là có kết quả. Nhưng chỉ nói đời sau không [thôi], thì đạo Phật trở thành mê tín.

Cho nên là phải hiểu nha! Nên ‘thiết thực hiện tại’ là ân đức của giáo pháp. Rồi khi quý vị biết được ví dụ như tính chất của Khổ Không, Vô thường, Vô ngã rồi thì tự nhiên quý vị cởi mở được tâm mình. Hồi xưa không biết Khổ Không, Vô thường, Vô ngã, nên khi có một người thân ra đi thì khóc sướt mướt, rồi buồn đau, v.v… Nhưng nếu người nào càng ngộ ra được đạo lý Khổ Không, Vô thường, Vô ngã thì đối trước sanh ly tử biệt như vậy, mình vẫn bình yên, vẫn tự tại, vẫn bình thường. Và mai mốt thậm chí lúc mình chết, mình cũng rất vui vẻ, không sợ nữa. Bởi vì ta tu như thế, thì ta đi theo nghiệp như vậy. Cho nên tuyệt vời như vậy còn gì nữa! Học giáo pháp đề mục này [rất] tuyệt vời.

3. Vượt ngoài thời gian: là giáo pháp của Phật không chỉ có giá trị hữu hạn, mà giá trị của giáo pháp là vô hạn. Những gì đức Phật đã tuyên bố: Đời là khổ, sống chân chánh thực hành Thánh đạo sẽ diệt khổ, đoạn được khổ, thời xưa và nay và sau này vẫn đúng như vậy, không phải khác hơn.

Có nghĩa là sao? Không phải nói giáo lý Khổ Không, Vô thường, Vô ngã hợp với thời xưa (thời Ấn Độ)… Nếu đem giáo pháp đó áp dụng tới bây giờ và cho đến tận đời vị lai thì vẫn hiệu quả. Giả sử nếu ngược thời gian được, cho quay về quá khứ mấy chục ngàn năm trước, thì giáo pháp đó vẫn [được áp dụng] như vậy.

Nhiều người nói làm gì có chuyện đó. Có chứ! Hồi xưa đức Phật Ca Diếp và những đức Phật khác vẫn truyền đạo đó thôi, vẫn là giáo pháp Khổ Không, Vô thường, Vô ngã. [Thực hành theo giáo pháp này], quý vị luôn luôn được lợi ích. Cho nên giáo pháp này vượt ra ngoài thời gian, tức là không bị ảnh hưởng bởi thời gian. Thời gian không quan trọng, chỉ cần ứng dụng thôi.

Hoặc là đức Phật dạy gieo nhân xấu thì sẽ gặt quả xấu, tạo nhân tốt thì được quả tốt. Thì xưa đến nay và sau này vẫn vậy thôi. Đó là tính vượt thời gian của giáo pháp. Bây giờ làm một thời gian thấy liền đó mà, quý vị sống thiện một thời gian thì tự nhiên cuộc đời quý vị cũng tốt lên. Làm nhân gì một hồi cũng thấy nó trổ đó mà. Đạo lý đó thì trước đây, đời này, và đời sau này đều như vậy. Đó là tính thứ ba: Vượt khỏi thời gian.

4. Đến để mà thấy: câu này ở trong kinh, nghĩa là giáo pháp này đáng được công khai, mời gọi. Hãy đến để mà thấy pháp này. Vì giáo pháp này là chân lý đã được tìm thấy, và vì giáo pháp là thật sự thanh tịnh. Một lẽ nữa là giáo pháp này đến để thấy chân lý giải thoát, chứ không phải tín ngưỡng cúng bái, cầu nguyện, nên đến để mà thấy.

Nhớ nha! Phật giáo không phải tới quỳ lạy cúng bái, cúng bái quỳ lạy là hơi mê tín rồi đó. Mà Phật giáo là tới để mà học, để thực hành, để thấy. [Tức là] để tự mình trải nghiệm, tự mình thực hành, thì tự mình vô, mình thấy.

Giống như có người nói: Thầy Thiện Trang suốt ngày nói, có lợi ích gì đâu! Quý vị thấy, quý vị thực hành đi thì có được lợi ích. Còn ai thực hành được bao nhiêu thì được lợi ích được bấy nhiêu. Thiện Trang cũng may mắn thực hành được chút chút, cho nên Thiện Trang thấy được lợi ích bấy nhiêu đó. Và qua mỗi năm [Thiện Trang] thấy, phải cảm ơn Hòa thượng Tịnh Không trích dẫn câu nói của ngài Giáo sư Phương Đông Mỹ, một Triết học gia nổi tiếng tại Đài Loan: “Học Phật là sự hưởng thụ tối cao của đời người”. Tức là sự học Phật là sự hưởng thụ cao nhất của đời người. Đúng như vậy! Và chúng ta đã có. Cho nên câu nói này quá hay!

Mà muốn được như vậy thì hãy thực hành đi, hãy nghe và làm. Thiện Trang tin là những người ở đây đều là những người thực hành cả, ít nhiều gì cũng thực hành. Cũng biết là hay rồi nên mới nghe, chứ ai rảnh, có thời gian đâu mà ngồi nghe hai tiếng, hai tiếng rưỡi bao giờ. Thiện Trang thấy giảng pháp hai tiếng rưỡi có mấy người giảng đâu. Sau này Thiện Trang phát hiện ra, ngoài Thiện Trang có một người nữa, đó là ngài Tuệ Sỹ. Hòa thượng Tuệ Sỹ mỗi lần giảng cũng là hai tiếng rưỡi. [Thiện Trang] kêu hóa ra mình giảng cũng giống ngài. Ngài giảng cũng vậy, miệt mài không biết mệt, chỉ có người nghe thấy mệt thôi chứ người giảng không thấy mệt. Thiện Trang thấy mình hình như cũng ốm ốm giống ngài Tuệ Sỹ, dù sao mình cũng [được] an ủi một chút. Rồi thời gian [giảng pháp cũng giống ngài], ở cũng giống như [ngài], ở Đạo tràng do Cư sĩ làm. Đó là nhà của cô Phật tử cho ngài, ngài cũng ở thất. Cũng vậy, cuộc đời mình cũng giống giống ngài Tuệ Sỹ. Tất nhiên mình không có đạo hành bằng ngài, không có trí tuệ, không thông minh bằng ngài Tuệ Sỹ. [Đúng] là lực của ngài Tuệ Sỹ rất đáng nể.

Nên quý vị hãy đến để mà thấy, học Phật pháp hãy ứng dụng đi. Người ta nghe thời gian năm phút nghe không nổi, mà mình nghe hai tiếng rưỡi vẫn còn thấy an lạc. Giáo pháp nói thao thao bất tuyệt hai tiếng rưỡi thì đâu phải đơn giản, đúng không quý vị? Phải đến để mà thấy, chứ không thì mệt, ngán liền, sao mà nghe được. [Quý vị] cứ thực hành đi rồi thấy.

5. Hiệu năng hướng thượng: #Hiệu năng là hiệu quả, công năng, là khả năng hiệu quả; #hướng thượng tức là đi lên. Nghĩa là giáo pháp này hướng đạo, dẫn dắt con người đi đến thánh thiện, đưa con người đến giác ngộ giải thoát.

Điều này thì rõ ràng! [Giáo pháp của Phật] đưa một người từ bậc phàm sang bậc Thánh. Thiện Trang thích câu nói của Hòa thượng Tịnh Không, phải nói là trong đời của Hòa thượng Tịnh Không có để lại những câu nói rất hay. Giáo pháp của Phật là gì? Có bốn điều chuyển: Thứ nhất là ‘chuyển khổ đau thành an vui’, tức là chuyển một người khổ đau thành an vui; Thứ hai là ‘chuyển mê thành ngộ’; Rồi ‘chuyển phàm thành Thánh’, là chuyển phàm phu thành Thánh nhân. Còn một điều chuyển nữa Thiện Trang nhất thời quên mất, vì lâu rồi không đọc lại. Cứ nhớ là chuyển mê thành ngộ, chuyển khổ đau thành an vui, [chuyển ác thành thiện], chuyển phàm phu thành Thánh nhân. Điều quan trọng nhất là chuyển phàm phu thành Thánh nhân.

Giáo pháp Phật là vậy, trong Kinh Đại Bảo Tích đức Phật nói, thật ra không phải [chỉ] trong Kinh Đại Bảo Tích, mà kinh khác cũng nói, là: “Giống như nước của ngàn con sông xuôi về biển lớn, mỗi con sông có một vị khác nhau (nước của sông có vị khác nhau). Nhưng khi chảy vào biển lớn, thì chỉ có một vị, đó là vị mặn. Cũng vậy, giáo pháp của đức Như Lai (là giáo pháp của Ta), chỉ có một vị, đó là vị giải thoát”.

Dù các hạng người Bà la môn, thợ thuyền, Cư sĩ, nam nữ, trưởng giả hay bất cứ quan quân gì; dù là hạng người giàu sang, quyền quý, hay là nghèo khổ, v.v… từ người ăn xin cho đến người đại gia (trưởng giả)... Cuối cùng vào giáo pháp của Ta đều [nếm] một vị, đó là vị giải thoát khỏi khổ đau, giác ngộ giải thoát, và tương lai đều trở thành bậc Thánh. Cho nên đó là ‘hiệu năng hướng thượng’. Rất tuyệt vời đúng không quý vị! Có giáo pháp nào tuyệt vời như vậy nữa đâu. Chúng ta quá may mắn được gặp, nên rất tuyệt vời.

6. Trí giả tự chứng: #Trí giả tức là người trí; #tự chứng nghĩa là giáo pháp này cần được chứng nghiệm do chính mình, và phải là người có trí mới chứng nghiệm giáo pháp này được. Bởi không phải nhờ người khác tu tập giùm, đắc đạo quả giùm. Và giáo pháp này không phải là lĩnh vực dành cho kẻ ngu có thể chứng nghiệm. Câu cuối cùng nghe hơi buồn một chút, nhưng phải rõ ràng.

Quý vị muốn chứng nghiệm thì quý vị phải có trí mới hiểu được, không có trí thì không học nổi. Và điều này không ai tu tập giùm được cho quý vị, đắc đạo giùm cho quý vị. Không được đâu! Quý vị phải tự tu, tự chứng. Trong kinh nói là: “Ông tu ông đắc, bà tu bà đắc, không tu không đắc”. Nghĩa là ai ăn nấy no, ai tu nấy chứng. Quý vị muốn no thì quý vị tự ăn, không ai ăn cho mình được. [Ví dụ] nói: “Chồng ơi chồng, bữa nay vợ không có thời gian, chồng ăn giùm cho vợ đi”. Không có chuyện đó! Hoặc là: “Bữa nay con bận học quá, mẹ ăn giùm cho con để con no”. Không có chuyện đó!

Cũng vậy, Phật pháp là phải tự mình tu tập, tự mình cảm nhận, tự mình chứng. Và chứng quả là tự mình chứng mà thôi, không có liên quan người khác. Ai chứng đây? Ai tu được? Ai chiêm nghiệm được điều này? Chỉ người có trí mà thôi. Còn kẻ khờ quá, trong ngôn ngữ đây là kẻ ngu thì không chứng nghiệm được. Vì họ không hiểu, vô chùa lạy chút, cúng dường rồi đi về. Còn bảo vào đây nghe giảng pháp, thì họ nói: “Thôi thầy giảng gì đâu, nghe sao được”.

Ví dụ có những người vô, suốt ngày thích cúng bái, lễ lạy thôi, chứ người ta không muốn nghe pháp. Đó là thiếu trí, cho nên không chứng nghiệm được hiện tại. Và quý vị thấy là chúng ta áp dụng được một bài, [như] bài kinh lúc nãy thì mình cũng chứng nghiệm được. Thiện Trang thấy có những người rất tội, họ học buông xả nên giao hết tài sản cho con cho cháu, thôi mình buông xả rồi mà, không cần tích lũy đâu. Học Phật pháp như vậy, cuối cùng con cầm hết tiền bạc, rồi bắt đầu mình [phải] phụ thuộc nó. Nó muốn cho đi thì đi, muốn cho ở thì ở, khổ chưa! Tại vì không nghe bài kinh trên, là mình phải tích lũy, giữ lại tài sản cho mình phòng thân.

Cho nên học [Phật] đúng thì bớt khổ, còn học sai thì khổ. Bởi vì phụ thuộc kinh tế là phụ thuộc chính trị. Đời là vậy mà, không biết thì học. Đức Phật dạy nguyên tắc rõ ràng, mình không chịu học. Không phải không chịu học, mà tại vì mình không có duyên để học, mình học nhiều khi bị trật. Nên nhiều khi không phải những gì mình học đã là chân lý, nếu như mình chưa thâm nhập kinh tạng.

Thiện Trang khuyên quý vị: nếu quý vị không có thời gian nhiều thì thôi, chứ có thời gian cứ coi Kinh Nikaya, Kinh A Hàm trước đi, rồi từ từ coi lên kinh điển Đại thừa. Quý vị kết hợp lại là thấy kinh điển hay vô cùng, và mình học là đúng là tự tác, tự tri, tự chứng, đúng như đức Phật nói.

Cho nên đây là sáu đặc tính của giáo pháp hay là sáu ân đức của giáo pháp. Quý vị phải nhớ sáu ân đức này rồi thì quý vị mới tu tập được. Sau khi biết được sáu ân đức này, thì [sang] phần thứ hai là các bước tu tập.

B. Các bước tu tập:

1. Học hiểu và thông ý nghĩa sáu ân đức Pháp: Đoạn Thiện Trang giảng vừa rồi, quý vị phải hiểu thì mới niệm Pháp được, [còn] quý vị chưa hiểu [ý nghĩa sáu ân đức Pháp] thì làm sao niệm Pháp. Nên bây giờ mình niệm thế nào? [Pháp] tu niệm này đâu có giống kiểu niệm của chúng ta. Vô cứ đọc kinh cho nhiều để có phước. Sai lầm rồi đó, rõ ràng là sai rồi. Rồi ‘đọc thư thiên biến, kỳ nghĩa tự kiến’. Không phải! Đó là bên Đạo gia, Đạo nho, còn giáo pháp của Phật là phải học hiểu.

2. Đi đến chỗ yên tĩnh độc cư: Nghĩa là muốn tu [phải đến chỗ yên tĩnh độc cư]. Quý vị thấy tu Thiền chỉ lúc nào cũng phải độc cư, yên tĩnh, chứ không phải đông người. Bây giờ vô chùa đông quá trời, tu giống như khu công nghiệp thì không được.

3. Ngồi xuống và khởi niềm tin mãnh liệt đối với giáo pháp: [Quý vị] có chỗ rồi thì ráng ngồi xuống, và khởi niềm tin mãnh liệt để tạo hứng khởi. Mà muốn có niềm tin mãnh liệt thì quý vị phải hiểu sáu đức tính này, không hiểu sáu đức tính này thì [tu làm] sao được.

4. Bắt đầu niệm tưởng những đức tính đặc biệt của giáo pháp: Tức là tư duy về những điều này, bắt đầu nghĩ giáo pháo này khéo được thuyết bởi đức Thế Tôn, v.v… bắt đầu nhớ lại đoạn hồi nãy Thiện Trang nói. Rồi thiết thực trong hiện tại, vượt qua thời gian, giáo pháp này tuyệt vời lắm… Rồi đến để thấy, hiệu năng hướng thượng, người trí sẽ tự chứng. Cứ suy nghĩ ở trong đó, niệm miết, niệm hoài thì đắc Thiền. Và [việc niệm Pháp này] chỉ đắc tới Cận định (Vị đáo định) thôi, không đắc Sơ thiền. Tùy niệm pháp này chúng ta đã học ở phần trên rồi.

C. Kết quả:

1. Khi hành giả suy nghiệm những đức tính đặc biệt của Pháp như vậy thì ngay khi ấy, tâm vị ấy không bị tham sân si chi phối và tâm được an tịnh nhờ cảm hứng từ Pháp: Đúng! Chính xác! Vì chúng ta nhớ được sáu ân đức này và niệm sáu ân đức này, thì tự nhiên tâm hết tham, sân, si. Và tự nhiên an tịnh nhờ cảm hứng từ pháp, vì học đã quá, dễ chịu mà, đúng không? Điều đó đương nhiên.

2. Do tâm an tịnh nên chế ngự Triền cái, hỷ sanh, khinh an sanh, Chi thiền khởi lên: Do tâm an tịnh rồi nên tự nhiên chế ngự được Triền cái, hỷ sanh, khinh an cũng sanh, tức là được niềm vui và chế ngự được Triền cái. Quý vị còn nhớ Triền cái không? Triền cái có năm Triền cái là: Tham dục, Sân hận, Trạo hối, Thùy miên và Hoài nghi. Như vậy điều này là để trừ được Triền cái.

Ở đây quý vị đừng nghĩ là không liên quan gì tới chúng ta, ai bị mấy Triền cái thì quý vị tu đề mục này. Hồi xưa Thiện Trang không biết, bây giờ biết rồi. Ai buồn ngủ quá thì quý vị nhớ điều này, an tịnh lên là hết buồn ngủ, ai bị sân hận (buồn cũng là sân), quý vị niệm mấy ân đức của giáo pháp này thì hết buồn. Thấy mình đang sướng quá, đang học giáo pháp của đức Thế Tôn, mình đang được hưởng thụ lớn nhất của đời người, là vui liền, hết buồn, hết bực, hết sân, hết trạo cử, hối hận.

Tức là do mình tập trung tâm vào những điều này thì sao mà trạo cử, hối hận được, cho nên hết. Rồi mình cũng hết buồn ngủ, vì đang hưng phấn, đang đã mà, nên hết vật vờ. Và hết hoài nghi, vì mình nhớ đến những ân đức này, mình thấy nghiệm đúng mà, còn nghi ngờ gì nữa, nên hết nghi. Cho nên tu trì pháp này thì [sẽ] trừ được năm Triền cái.

Rồi các chi thiền khởi lên, [tức là] Sơ thiền có Tầm, Tứ, Hỷ, Lạc, Định (Nhất hành). [Các chi thiền] khởi lên, tức là lúc đó những Tâm sở đó nổi lên, nên được lợi ích ngay.

3. Bởi do tâm bận niệm tưởng nhiều khía cạnh của những ân đức Pháp nên vị ấy chỉ đạt đến cận hành định (Vị đáo định), chứ không đắc được An chỉ định (các tầng Thiền). Tức là Sơ thiền trở đi thì mình không đạt được. Điều này giống như pháp tu bổ trợ thôi. Tu Thiền chỉ, mình muốn lên các tầng Thiền kia nhưng mình chưa lên được, thì mình tu điều này trước, để trừ Triền cái, và khởi chi thiền lên, rồi sau đó mình tu đề mục khác thì mới đắc Thiền. Cho nên tại sao mình phải tu điều này.

4. Chuyên tâm niệm tưởng đặc tính cao quý của giáo pháp, vì thấy những đức đặc biệt của Pháp nên vị ấy tôn trọng Pháp, tịnh tín Pháp, vị ấy sẽ được nhiều hạnh phúc, nhiếp phục được nỗi sợ hãi, có khả năng nhẫn khổ: Ai mà thiếu lòng tin, tôn trọng, thiếu hạnh phúc, sợ hãi, không chịu khổ được thì tu điều này. Tu điều này thì được hiệu quả, lợi ích liền.

Quý vị thấy những điều này rất căn bản mà mình không học, mình cứ vô một câu Phật hiệu niệm tới cùng, một đề mục thiền nào đó tới cùng, [nhưng] tu hoài không đắc. Đắc gì nổi? Vì mình thiếu bước Gia hành. Điều này gọi là Gia hành, tức là gia công trước. Giống như quý vị muốn đổ bánh xèo, quý vị không chuẩn bị trước, đi chợ mua bột, mua gì đó, v.v… đủ các nguyên liệu để làm. Mà cứ vô, thôi bữa nay làm bánh xèo, thấy trong nhà có món gì đem ra làm bánh xèo, đem gạo xay ra làm bột, làm luôn, rồi có gì đem ra trộn một hồi, thì đố mà ra bánh xèo được. Điều gì cũng vậy, phải có sự chuẩn bị.

Đây là một phương pháp tu tập, đừng tưởng không liên quan. Quý vị thử coi, lúc nào quý vị buồn, Phiền não nhiều, v.v… thì quý vị đem sáu ân đức của giáo pháp này suy luận, nghe lại đoạn Thiện Trang chia sẻ, quý vị nhớ rồi suy luận thì [sẽ thấy] tuyệt vời quá, pháp Phật hay quá. Rồi bắt đầu nhớ tới những chuyện, như có bà đó bị mất sáu đứa con, bả buồn quá trời, giống như bị khùng, đi lang thang, rớt hết quần áo. Nhưng tới đức Phật thuyết cho một bài pháp thì bả tỉnh, bả [đi] về [nhà]. Sau [khi] đứa con thứ bảy của bà bị [chết], thì bà không khóc nữa, không còn [bi thương] nữa, thì ông chồng hỏi tại sao vậy. [Bả nói] là giờ bả hiểu là Vô thường, Vô ngã rồi, hiểu đứa con cũng không phải con của mình, nên chết đứa thứ bảy cũng vậy thôi. Ông đó nói hay quá, thôi để tôi tới, tôi nghe đức Phật thuyết pháp. [Nghe] xong ông xin đi xuất gia, đức Phật nói ba ngày sau ổng sẽ chứng quả A la hán. [Rồi] bà cũng xin đi xuất gia, người hầu cũng đi [xuất gia] luôn.

Mình nhớ câu chuyện đó, mình thấy là [giáo pháp của Phật] giúp chuyển khổ đau thành an vui, chuyển phàm thành Thánh. Cho nên giáo pháp của Phật rất tuyệt vời. Có rất nhiều câu chuyện như vậy, mình nhớ, mình niệm một hồi, thì mình thấy tuyệt vời quá, nên tự nhiên hết buồn ngủ, hết hôn trầm, hết tức giận, hết hoài nghi, v.v… Rồi từ đó mình tu vào đề mục của môn mình, như là tu niệm Phật hay tu Thiền Vipassana, thì mới dễ nhiếp phục được tâm. Quý vị nhớ như vậy nha.

Ví dụ như ở đây nói là mình sẽ tôn trọng Pháp, tịnh tín Pháp, giống như bữa trước mình [học], là bất hoại tịnh đối với Phật, bất hoại tịnh đối với Pháp, bất hoại tịnh đối với Tăng. Quý vị phải niệm như vậy thì quý vị mới bất hoại tịnh được, mới tịnh tính Pháp được. Rồi quý vị thấy được nhiều hạnh phúc, hạnh phúc ngay trong đời này.

Cho nên Thiện Trang nói không biết mấy người đồng tu, tu kiểu gì mà sao thấy không hạnh phúc, suốt ngày phiền não thì không học được gì hết. Suốt ngày than vãn, nếu đạo lý Vô thường lúc nào cũng nằm trên đầu mình, thì làm sao mình buồn được. Mình thấy đời vui, mình đang biết con đường giải thoát giác ngộ, chúng sanh ngoài kia mê quá trời. Họ ham đi làm kiếm tiền, rồi mai mốt chết cũng đâu giải quyết được gì. Còn ta ngồi đây, ngày ngày nghe pháp được an vui, an lạc như vậy, còn gì bằng nữa. Vậy mà buồn, buồn làm gì!

Cho nên nhiều khi không biết tại sao, học kiểu gì mà mới có một chút chuyện trong gia đình là buồn, người thân ra đi là buồn, vậy thì học giáo pháp để làm gì? Người ta chết cũng đâu phải chết thật đâu, người ta chỉ là đổi thân này qua thân khác. Giả sử có đọa lạc thì cũng đọa lạc có thời hạn. Đức Phật cũng thấy bao nhiêu chúng sanh đọa trong các đường dữ: Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh đó thôi, đức Phật cũng chờ họ, đợi khi nào có duyên họ ra thì độ. Sao mình còn tình chấp, anh em, bà con, vợ chồng. Cha mẹ từ nhiều đời nhiều kiếp, chứ đâu phải có một đời. Quý vị thấy có một đời, còn bao nhiêu đời kia người ta đọa trong ác đạo chờ mình [cứu kìa], nếu mình đắc đạo thì mình cứu.

Tầm nhìn của mình hạn hẹp thì không thể xuất thế gian được, cho nên quý vị khổ. Còn bây giờ mình học giáo pháp của Phật, mình thấy cả bầu trời vũ trụ bao la, có vô lượng chúng sanh vẫn đang chờ mình giác ngộ, vẫn đang chờ mình giúp họ. Nếu mình ngày nào ra khỏi sinh tử là mình giúp được họ, bởi vì chỉ có người biết bơi mới cứu được người chết đuối. Còn mình không biết bơi, thì vô đó cứu gì nổi. Cho nên là tự nhiên mình có khả năng chịu được nỗi sợ hãi. Quý vị tu hoài thì [sẽ] không sợ gì nữa, và có khả năng nhẫn được khổ. Nên nhớ đây là đề mục để trị những Phiền não rất tuyệt vời.

Thiện Trang đã giới thiệu xong đề mục tu Tùy niệm pháp theo Luận Thanh Tịnh Đạo. Bây giờ chúng ta sẽ giới thiệu pháp niệm Pháp theo Kinh Tăng Nhất A Hàm. Pháp niệm Pháp này ngắn thôi, không phải Thiền chỉ, Thiền gì thì không nói, nhưng ở trong Kinh Tăng Nhất A Hàm.

*Pháp Niệm Pháp Theo Kinh Tăng Nhất A Hàm

Tôi nghe như vầy: Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà (ở đây không để Thái tử Kỳ Đà và ông Cấp Cô Độc, nhưng chúng ta hiểu là vườn của ông Cấp Cô Độc và Thái tử Kỳ Đà. Câu chuyện này Thiện Trang đã kể rất nhiều lần rồi), tại nước Xá Vệ. Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: “Hãy tu hành một pháp. Hãy quảng bá một pháp. Đã tu hành một pháp rồi, liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, đủ cả các điều thiện, được vị cam lồ, đến chỗ Vô vi, liền được Thần thông, trừ các loạn tưởng, được quả Sa môn, tự đến Niết bàn. Những gì là một pháp? Là Niệm Pháp.”

Đoạn này quý vị thấy quen không? Quen! Tại sao quen? Hôm bữa mình giới thiệu pháp niệm Phật, lời văn cũng y chang như vầy, chỉ đổi cuối cùng là niệm Phật thôi. Cho nên quý vị thấy không? Nếu mình không học kinh, gặp người tu niệm Phật là họ quất câu này, và họ lấy bộ kinh xưng tán hay tán thán về niệm Phật họ truyền, họ nói về niệm Phật là nhất rồi đó. Bây giờ mình gặp người họ thích niệm Pháp, họ lấy đoạn kinh này, họ đưa ra niệm Pháp là số một, Phật tán thán nè. Nguy hiểm là ở chỗ đó, pháp nào Phật cũng tán thán hết, pháp nào cũng bình đẳng, và ai căn cơ nào thì theo [pháp] đó. Thậm chí tu, nhiều khi có thể kết hợp nữa v.v… đủ các kiểu. Nhưng nói chung là mình phải học kinh gốc, nếu không mỗi người dẫn [mỗi kiểu].

Cho nên Thiện Trang nói việc dẫn là nguy hiểm, dẫn một hồi đi đâu mất tiêu, còn mình theo kinh thì từ từ [sẽ rõ]. [Còn] Thiện Trang thì không dẫn quý vị đi đâu hết, Thiện Trang chỉ nói là Thiện Trang chia sẻ như vậy, quý vị tin được bao nhiêu thì quý vị hành bấy nhiêu. Quý vị tin được Thiện Trang thì quý vị hành theo Thiện Trang. Quý vị chưa tin thì cứ vô trong tạng Kinh A Hàm, Kinh Nikaya, những kinh Đại thừa, quý vị coi trong đó quý vị thực hành theo đó. Chứ đừng nghe thầy Thiện Trang, thầy Thiện Trang cũng chỉ là một phàm phu, chưa phải bậc như đức Phật được đâu. Chắc phải tu thêm mấy a tăng kỳ nữa, chắc cũng phải một, hai a tăng kỳ [kiếp] nữa mới tới thành Phật được. Còn bây giờ mới sơ sơ thôi, cho nên quý vị thông cảm.

Đoạn này nói như vậy, nếu tu niệm Pháp quý vị sẽ được danh dự, tức là được tiếng tăm; [được] thành tựu quả báo lớn; đủ cả các điều thiện. Tức là khỏi đi từ thiện cũng đủ hết. Được vị cam lồ, cam lồ là thức uống của chư Thiên, ngọt lắm; rồi đến chỗ Vô vi là không sanh không diệt; được Thần thông là tu được Thần thông luôn; trừ các loạn tưởng, được quả Sa môn: tức là chứng quả các vị Thánh; tự đến Niết Bàn. Pháp đó là tu niệm Pháp. Và niệm Pháp như thế nào thì đoạn này nói:

Đức Phật bảo các Tỳ kheo: “Thế nào là tu hành niệm Pháp, liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, đủ cả các điều thiện, được vị cam lồ, đến chỗ Vô vi, liền được Thần thông, trừ các loạn tưởng, được quả Sa môn, tự đến Niết bàn?”

Bấy giờ, các Tỳ kheo bạch đức Thế Tôn rằng: “Gốc rễ của Pháp do Thế Tôn nói. Nguyện xin Thế Tôn vì các Tỳ kheo nói diệu nghĩa này. Các Tỳ kheo sau khi nghe từ Như Lai rồi sẽ thọ trì”.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: “Hãy lắng nghe, lắng nghe (tức là đế thính, đế thính), và suy nghĩ kỹ. Ta sẽ phân biệt rộng rãi cho các ông”.

Các Tỳ kheo bạch rằng: “Kính vâng, Bạch Thế Tôn”.

Sau khi các Tỳ kheo thọ giáo rồi, Thế Tôn bảo rằng (Đoạn này quan trọng): “Tỳ kheo chánh thân, chánh ý, ngồi kiết già, buộc niệm ở trước, không có tư tưởng nào khác, chuyên tinh niệm Pháp, trừ các dục ái, không còn trần lao, tâm khát ái vĩnh viễn không nổi lên nữa. Phàm Chánh pháp là ở nơi dục mà đạt đến vô dục, lìa các kiết phược và các bệnh của Triền cái. Pháp này giống như mùi các loại hương, không có tỳ vết của niệm loạn tưởng".

Đoạn này Thiện Trang đã cố gắng sắp xếp, quý vị để ý Thiện Trang đưa bài ở trên lên trước, cho nên đoạn này giống như là bổ sung thêm. Tức là nếu lấy [đoạn] ở trên đọc xuống đây thì rõ ràng, chứ nếu không có đoạn ở trên, đoạn Tuỳ niệm Pháp của ngài Buddhaghosa (tức là ngài Phật Âm) ở trong Luận Thanh Tịnh Đạo, thì có lẽ mình sẽ không rõ, nhưng [Thiện Trang] đưa lên đó rồi cho nên ở đây nói rất rõ.

Chánh thân là ngồi ngay ngắn, người thẳng, v.v… gọi là Chánh thân. Chánh ý là ý nghĩ chân chánh, rồi ngồi kiết già. Thiện Trang thấy tất cả trong Kinh A Hàm, Kinh Nikaya đức Phật hay dạy ngồi kiết già lắm. Không hiểu sao đời nay có người nói ngồi kiết già là tu Thiền, [nói] tùm lum, nói chấp tướng... Thật ra chúng ta nên nghe theo đức Phật, đức Phật khuyên nên ngồi kiết già. Nếu không ngồi được thì ráng ngồi bán già, không thì ngồi chân trong chân ngoài, nhưng ngồi được kiết già là tốt nhất.

Buộc niệm ở trước, không có tư tưởng nào khác: tức là đừng nghĩ lung tung; chuyên tinh niệm Pháp, trừ các dục ái: là trừ được các ham dục, mong muốn ái dục; không còn trần lao: là không còn những nỗi khổ ở đời; tâm khát ái vĩnh viễn không nổi lên nữa. Phàm Chánh pháp là ở nơi dục mà đạt đến vô dục: [tức là] mình đang ham muốn nhiều, mình niệm Chánh pháp một hồi sẽ đưa đến vô dục; lìa các kiết phược: chính là những Phiền não; và các bệnh của Triền cái. Pháp này giống như mùi các loại hương, không có tỳ vết của niệm loạn tưởng. [Đó là] mình tu như vậy.

Niệm Pháp là gì? Ở chỗ này không giải thích, theo Thiện Trang giải thích thôi nha, thì trong kinh đức Phật hay nói là: “Này các Tỳ kheo, đây là cánh rừng, đây là gốc cây, đây là căn nhà trống, đây là cái thất trống. Các ông hãy vào đó mà ngồi kiết già, chánh thân ngay ngắn, suy nghĩ tư duy về Pháp”. Tức là mình nghĩ đến những điều mà đức Phật dạy, ví dụ lúc nãy mình nghĩ về công đức của Pháp, hay bữa nay mình nghe được đoạn nào nói Khổ Không, Vô thường, Vô ngã, Bát chánh đạo, v.v… Nói chung mình nghe điều đó, mình ngồi suy nghĩ, mình tư duy nhiều về điều đó. Trong kinh đưa ra những ví dụ như vậy. Các Tỳ kheo tư duy một hồi là đắc đạo A la hán, chứng Sơ quả Tu đà hoàn v.v… là nhờ tư duy như vậy.

Cho nên không phải ngồi đó niệm Pháp như vậy thì không được hiệu quả gì, mà được hiệu quả rất lớn. Nên không nhất định. Quý vị niệm Phật mà buồn ngủ, cứ niệm A Mi Đà Phật, A Di Đà Phật, hoặc thiền về đề mục gì đó, biết có chân tâm gì đó, v.v… mà buồn ngủ, thì quý vị tu qua các pháp nào thử xem. Mình trạch pháp, mình thử qua niệm Pháp xem, bữa nay nghe thầy Thiện Trang giới thiệu bộ kinh đó, hoặc mình đọc bộ kinh đó thấy hay chỗ này, hay chỗ kia, thì tư duy suy nghĩ. Đó là niệm Pháp. Chứ không phải bắt buộc một điều gì đó.

Thiện Trang nói với quý vị là mình phải khéo [tu] các đề mục, đề mục đức Phật đưa ra là cho người đó, [nhưng] chưa chắc hợp với mình, mình phải có đề mục nào đó phù hợp với mình. Gọi là đối trị Phiền não thì mình phải biết Phiền não đó từ gốc gác nào. Ví dụ như có người suốt ngày [có] nỗi khổ trong gia đình, suốt ngày chấp con, chấp chồng, chấp cha, chấp mẹ, v.v… suốt ngày lo nghĩ gia đình, thì đề mục quý vị phải tu đầu tiên là gì? Là hãy cố gắng niệm: gia đình là giả, gia đình là giả. Mỗi lần khởi lên [phiền não thì quán] gia đình là giả, không phải thật. Con cái là đến đầu thai, cha mẹ mình cũng chỉ có duyên vô đây thôi, đời này không riêng đời kia, v.v… cứ nghĩ như vậy. Quý vị phải niệm đề mục đó trước, để trừ Phiền não cho những người quá nặng về gia đình.

Còn người nào nặng về tình yêu thì đem quán bất tịnh ra, quán được không? Thiện Trang nói với quý vị quán bất tịnh chỉ đối với người lạ thôi, còn người mà quý vị thích rồi thì đố mà quán bất tịnh được. Cho nên chỉ quán Vô thường thôi, quán Vô thường đời là giả tạm, đời sống không được lâu, mai mốt lấy về khổ lắm, thế này thế kia… Quý vị đem những đề mục đó quán, thì đối với những người trẻ mới vượt qua được, vì người trẻ có thử thách lớn. Còn những người già thì không sao, mấy chục năm có gia đình họ chán rồi, bây giờ chỉ ghét ông chồng thôi. Nếu ghét ông chồng, ghét bà vợ quá thì quán: tất cả thế gian chỉ là giả thôi, ông chồng đối với ta chắc là oan gia, thôi nhường nhịn oan gia, bà vợ đó chắc là oan gia, thôi nhường nhịn, nhẫn nhục Ba la mật, v.v… Mỗi lần thấy ông chồng, bà vợ có gì đó, tức là nếu họ có một suy nghĩ gì đó nổi lên chọc mình, là mình phải nhường ngay. Phải nhường, phải nhường, phải nhường, phải nhẫn, phải nhẫn, phải nhẫn. Đề mục đấy gọi là người cho mình thi nhiều nhất, để mình cảnh giác với đề mục này. Đề mục nào yếu là mình đánh vô đề mục đó, mình niệm trước.

Thiện Trang chia sẻ cho quý vị nghe, hồi xưa Thiện Trang có giai đoạn ở tại gia, tu mấy năm, suốt ngày cứ ngủ là thấy sắc dục, tức là toàn thấy nữ sắc tới dụ, mà người nam thì có hiện tượng gọi là xuất tinh. Bị như vậy rất mệt, không sung sướng gì, mỗi lần dậy là mất công phu, tu không được, bị phiền não, loạn tâm. Cho nên phải tu làm sao? Nào bất tịnh quán… [Thiện Trang] quán miết mà không ăn thua gì hết. Sau này Thiện Trang nghĩ cách làm sao vượt qua được. Tức là Thiện Trang để ý, hồi đó ở ngoài đời Thiện Trang đi dạy, cứ bữa nào nhìn cô bé nào, nhìn cô học trò nào, hoặc nhìn cô giáo nào, cứ nhìn ai là tối hiện ra người đó. Cho nên kêu, bữa nay trước khi đi ngủ ta phải niệm người đó trước, tức là nếu cô bé đó hoặc cô đó hoặc ai đó bữa nay mình nhìn thấy trúng ai, thì chắc chắn tối nay hiện. Nếu hiện ra thì ngay lập tức ta phải nhớ ngay: Ta là người đã tu hành, ta đã giữ năm giới, không có chuyện đó, không phải vợ chồng, không có chuyện đó.

Cho nên khi [ngủ, người đó] xuất hiện, thì nhớ ra: “À, ta không phải vợ chồng, không có chuyện đó”. Rồi thắng được một lần, thì dần dần mới thắng trận quý vị ạ. Dần dần lần sau cứ nhớ, đổi đề mục: Cứ nhớ rằng ta đã thọ Ngũ giới rồi, vì ta đang độc thân, cho nên không có chuyện đó. Vậy vô trong giấc mơ, họ dụ cỡ nào dụ, cũng không ăn thua. Vì mình luôn luôn nhớ câu: “Ta đã giữ giới rồi, không phạm tà dâm nha”, cho nên trong giấc mơ cỡ nào thì cỡ cũng không bị [dụ]. Và đề mục đó qua, Thiện Trang nhớ là mất một năm. Ví dụ lần đầu là 10 giấc mơ như vậy, thì thua hết 9 trận rồi. Dần dần thua 8, thua 7, thua 6, thua 5, rồi dần dần chiến thắng 100%. Tức là chiến thắng hết 10 trận, thì phải là một năm trời.

Đó là một đề mục trước khi đi ngủ mình phải quán như vậy, phải tu như vậy. Chứ kêu niệm Quán Thế Âm Bồ tát, khổ nỗi vô giấc mơ có Quán Thế Âm Bồ tát không? Không có nha! Cho nên đề mục là do mình biết mình phiền não [điều] nào, thì mình tự đưa ra đề mục đó, để mình trừ đi các vọng tưởng, chứ không phải là mình cứ tu nhất nhất như vậy. Tất nhiên đức Phật đưa ra rất nhiều đề mục, nhưng không phải 100% đề mục đó có thể xài trong nhất định. Khi mình xài được rồi, hiệu quả rồi, thì mình quay trở lại đề mục chính, mình tu môn của mình. Tu hành phải khéo, giáo pháp của Phật 84. Pháp môn, vô lượng Pháp môn, tùy căn cơ, tùy mỗi người.

Cho nên có hai vị đó tới, được ngài Xá Lợi Phất và ngài Mục Kiền Liên dạy cho hai pháp tu. Một ông thì bảo hãy tu Bất tịnh quán, một ông thì bảo tu Sổ tức quán. Hai người đó tu miết mấy tháng trời mà không đắc đạo. Sau đó mới trình lên đức Phật, đức Phật nói: Tại vì hai ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên chỉ tu đề mục sai rồi. Ông này 500 đời được sanh trong gia đình quyền quý cao sang, nhà ông toàn cảnh đẹp và thanh tịnh. Bây giờ bắt ông quán bất tịnh, thì làm sao ông quán được. [Ông đó] 500 đời toàn ở nhà sang, nhà cao cửa rộng, cảnh đẹp, trang trí nào là tiểu cảnh, vườn Thiền đủ các kiểu, cổng trời cổng đất, cổng thiên đường gì đó đẹp quá, cho nên không thể nào quán bất tịnh được, không có chủng tử trong đó. Cho nên đức Phật nói: “Thôi, ra đây ta chỉ cho pháp quán”, trong Kinh Nikaya, Kinh Tiểu Bộ, đức Phật hoá ra một bông hoa sen [nói]: “Con hãy ngồi nhìn đóa hoa sen ở giữa hồ”. Bắt đầu đức Phật biến ra bông hoa đẹp như thế nào, từ từ chuyển, [ông đó] quán tịnh một hồi thì đắc quả A la hán.

Phương pháp [dành cho] người đó là quán tịnh, chứ không phải quán bất tịnh. Cho nên ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên dạy quán bất tịnh không thành. Mà hai vị Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên trình độ cỡ nào, tu bao lâu, chứng quả A la hán rồi, kinh Đại thừa gọi là Đại A la hán chứ đâu phải đơn giản, mà không thành.

Còn một vị kia thì hình như cũng được chỉ cho tu pháp Quán bất tịnh, nhưng cũng không thành luôn. Đức Phật hỏi ổng ở nhà làm gì? Ổng nói làm thợ rèn. [Đức Phật mới kêu] vô chỉ cho pháp Quán sổ tức (đếm hơi thở và theo dõi hơi thở). Ông đó quán một hồi thì đắc đạo luôn.

Quý vị thấy chưa? Phật chỉ phương pháp mới đúng, những vị A la hán như vậy vẫn có thể chỉ sai. Thời nay mình không có A la hán luôn, toàn phàm phu như cỡ Thiện Trang đây, thì xui nhiều hơn hên nha. Quý vị phải khéo thông minh, khéo biết bệnh của mình để uống thuốc cho đúng. Thiện Trang chia sẻ như vậy đã rõ ràng.

Đoạn cuối cùng là:

“Đó gọi là Tỳ kheo tu hành niệm Pháp, liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, đủ cả các điều thiện, được vị cam lồ, đến chỗ Vô vi, liền được Thần thông, trừ các loạn tưởng, được quả Sa môn, tự đến Niết bàn. Cho nên, này các Tỳ kheo, luôn phải tư duy không rời niệm Pháp, liền sẽ được những thứ công đức thiện này. Như vậy, các Tỳ kheo, hãy học điều này”.

Quý vị nhớ: luôn phải tư duy không rời niệm Pháp, cho nên hằng ngày quý vị niệm Phật cũng được, quý vị niệm Thiền cũng được, quý vị cố gắng tu niệm Pháp, tư duy trong pháp không rời. Hình như Thiện Trang tu đúng môn này, Thiện Trang luôn tư duy không rời niệm Pháp, đi đâu, thấy gì cũng quán hết. Đi ra bờ sông thấy con chim bị trôi trên dòng nước, nó không bay hay sao đó, nó cứ trôi trôi trên dòng nước. Mình thấy: “À, nó nhắc cho mình thấy đời là vô thường, đời là dòng nghiệp”. Có con chim bay ngược theo dòng được, còn con đó không bay mà cứ bị trôi theo dòng nước. Tu hành cũng giống vậy, không tiến thì lùi. Không tiến lên, không bay được lên ra khỏi dòng nghiệp thì [sẽ bị] dòng nghiệp kéo, là tuột luôn.

Đó là tư duy niệm Pháp hằng ngày, thấy lá cây cũng là vô thường, nhà cửa vô thường, bữa ăn là vô thường. Khổ Không, Vô thường, thường trực Tam Bảo hiện tiền luôn ở trong tâm ta, thì chúc mừng quý vị, ngày nào đó quý vị sẽ giác ngộ thôi, không sớm thì muộn, chắc chắn giác ngộ, tức là chắc chắn vào dòng Hiền, dòng Thánh. Không vào được Sơ quả Tu đà hoàn thì cũng vào dòng Hiền (dòng Hiền là Tứ gia hạnh rồi), quý vị vào dòng đó là ngon rồi, trước sau gì cũng sẽ chứng quả thôi. Nếu ai tin Tịnh Độ nữa thì giống như “hổ mọc thêm sừng (cánh)”. Bởi vì quý vị không vãng sanh thì quý vị cũng không sợ nữa, trước sau gì cũng ở trong dòng Thánh. Nếu quý vị vào được Nhẫn vị trong Tứ gia hạnh, thì chúc mừng quý vị, quý vị không đọa ác đạo nữa rồi.

Còn hôm bữa chúng ta học là Tùy tín hành, Tùy pháp hành đó. Thiện Trang đã xem lại Tùy pháp hành rồi, Tùy pháp hành cũng giống như Tùy tín hành, nếu giữa đời không bị chết, tức là nếu họ có đủ thời gian để tu, thì họ sẽ chứng Sơ quả Tu đà hoàn.

Tại sao Tùy tín hành khác Tùy pháp hành? Tùy tín hành là người nhập vào đạo bằng niềm tin. Còn Tùy pháp hành là những người có trí tuệ, họ hiểu pháp, cho nên họ hành theo pháp. Quý vị không có trí tuệ sâu xa, thì quý vị dùng theo con đường Tùy tín hành. Còn quý vị có trí tuệ tốt thì quý vị sẽ đi theo con đường Tùy pháp hành. Do mình hiểu nên mình thực hành, gọi là Tùy pháp hành. Con đường nào một hồi cũng vào Sơ quả, nếu như đủ thời gian. Đủ thời gian là vào Sơ quả trong đời này. Còn nếu không đủ thì cũng không sao, cứ từ từ, cũng sắp vào rồi. Cho nên những địa vị đó trên những địa vị kia, nên nếu mình tính ra cũng vào dòng Hiền, nên yên tâm, không sợ nữa.

Các Tỳ kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh Số 2 – Phẩm Quảng Diễn Thứ 3 – Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Cũng hết thời gian rồi, Thiện Trang định giảng Luận Câu Xá nhưng quá giờ rồi. Hẹn quý vị bữa khác. Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng.

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành”.

“Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo”.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Giảng Ký A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận - Bài 24: Phẩm 1 - Phân Biệt Giới - Buổi 24

Giảng giải: Thầy Thích Thiện Trang

Giảng ngày: 02.01.2025

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Kính chào toàn thể quý vị đồng tu! Hôm nay là thứ Tư, chúng ta tiếp tục gặp nhau trong loạt bài chia sẻ về bộ giảng A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận, tên ngắn gọn là Luận Câu Xá. Trong bộ này, chúng ta vừa học cả Nam truyền lẫn Bắc truyền, vừa học phần Vi Diệu Pháp và cả phần kinh tạng. Thiện Trang cố gắng cung cấp bộ đầy đủ theo thứ tự, [để] làm sao chúng ta học tới đâu thì dùng được tới đó. Chứ nếu chúng ta học theo Luận Câu Xá thôi, thì có lẽ là phải mất rất nhiều thời gian, gần cuối của bộ Luận này thì chúng ta mới được lợi ích lớn. Còn đa số quý vị đồng tu đều là những người tu học lâu năm rồi, thì không nhất thiết phải chờ đợi lâu như thế, chúng ta học tới đâu thì mình xài được tới đó.

Giống như cái cây bây giờ, người ta đem trồng là ra trái liền, chúng ta cũng vậy, cũng ăn được chút chút để cảm được vị ngọt của pháp thì chúng ta sẽ thích hơn. Mới đầu vào nào là Phân biệt giới, Phân biệt nghiệp, học nghiệp của chúng sanh, rồi các cảnh giới đọa lạc, cảnh giới thiên đường (cõi Trời) v.v… thì mất thời gian. Một hồi mới học được tới vị trí của các quả vị Thánh, rồi tu tập làm sao v.v… đó là nội dung của bộ Luận Câu Xá. Nhưng Thiện Trang cố gắng đưa [thêm] phần kinh tạng bên Nam truyền là phần A Tỳ Đàm, chúng ta học tới đâu đều có hiệu quả. Và mỗi bữa thì Thiện Trang cung cấp mỗi phần kiến thức, để quý vị học và hành ngay, từ những người học sâu xa cho đến những người học cơ bản.

Ví dụ như hôm bữa Thiện Trang [đã] cung cấp cho quý vị về 27 địa vị Hiền Thánh gồm: Hữu học thì có 18, Vô học thì có 9. Mỗi lần mình học chút chút thì mình hiểu, và sau này học vào bộ Luận Câu Xá thì quý vị thấy con đường tu hành, đường giải thoát của mình rất dễ, không phải khó như hồi xưa nữa. Tại vì hồi xưa mình cứ bám vào Sơ quả Tu đà hoàn thì khó quá. Bây giờ mình biết rằng dưới Sơ quả Tu đà hoàn còn có những địa vị dễ hơn rất nhiều, và mình hoàn toàn có thể tu tập được, như vậy chúng ta cũng có thể yên tâm. Và dưới Sơ quả Tu đà hoàn còn có những địa vị đảm bảo chúng ta không bị rơi vào ba đường ác: Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh, thì chúng ta rất vui mừng. Đó là lý do của bộ này, nên chúng ta cố gắng học.

Phần đầu tiên hôm nay Thiện Trang xin giới thiệu một nền tảng căn bản, trích từ kinh tạng. Nội dung đầu tiên là:

Làm Sao Để Mang Lại Lợi Ích Cho Quyến Thuộc?

Hôm nay là năm mới, ngày 01.01.2025, đa số mọi người chúng ta đều mong muốn lợi ích cho quyến thuộc của mình, những người thân của mình, Thiện Trang xin trích dẫn kinh như sau:

Tôi nghe như vầy: Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà, nước Xá Vệ. (Vườn của ông Trưởng giả Cấp Cô Độc, cây của Thái tử Kỳ Đà và nước Xá vệ).

Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: “Nếu có chúng sanh muốn khởi từ tâm, có ý chí tín, vâng phục phụng sự cha mẹ, anh em, tông tộc, gia thất, bè bạn tri thức, nên an lập những người này trên ba xứ khiến không di động. Những gì là ba? Như vậy năm mới dương lịch, chúng ta cũng mong muốn người thân quyến thuộc, như cha mẹ, anh em rồi bà con, bạn bè tri thức v.v… mà mình thương tưởng, muốn giúp ích cho họ thì làm sao đây? Đức Phật dạy cho chúng ta là hãy giúp những người đó không di động trên ba xứ (chỗ) tức là ba điều. Những gì là ba? Khiến họ phát tâm hoan hỷ đối với Như Lai, tâm không di động rằng: ‘Ngài là Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, hiệu Phật Thế Tôn’.

Thực ra đây là giống Quy y Phật, tức là hãy giúp cho những người thân của mình phát tâm hoan hỉ đối với đức Phật (đức Như Lai), bằng cách là hãy tin vào 10 danh hiệu của đức Như Lai. Giúp cho họ hiểu được 10 danh hiệu này, thì tự nhiên họ hoan hỉ. Đó là điều thứ nhất.

Lại khiến họ phát tâm hoan hỷ nơi Chánh pháp rằng: ‘Pháp được Như Lai khéo nói, vô ngại, cực kỳ vi diệu, do đây mà thành quả; pháp như vậy được học và biết bởi người trí’. Như vậy đây là Quy y Pháp, mình hãy giúp cho họ phát tâm hoan hỉ nơi Chánh pháp. Mà muốn biết như vậy, thì hãy [nói] cho họ rằng: ‘Pháp được đức Như Lai khéo nói, vô ngại, cực kỳ vi diệu, do đây mà thành quả; pháp như vậy được học và biết bởi người trí’. Cho nên quý vị giới thiệu cho họ là học Phật pháp không phải dễ đâu, Phật pháp là [phải] người có trí mới học được, còn ai không có trí thì không học được. Người ta nghe như vậy cũng tò mò, kêu: “Vậy tôi ngu à? Đâu có! Tôi cũng phải thông minh chút chứ, có trí chứ”. Có trí thì học, còn ai không học được là không có trí. Đó là một bài kích thích cho người ta, gọi là khích tướng, chúng ta có thể hiểu được [ý nghĩa] ở đây là như vậy. Rất hay! Đây là Quy y Pháp.

Cũng khiến họ phát tâm hoan hỷ nơi Thánh chúng này rằng: ‘Thánh Chúng của Như Lai tất cả đều hòa hợp, không có lẫn lộn, thành tựu pháp, thành tựu giới, thành tựu Tam muội, thành tựu trí huệ, thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát kiến huệ. Thánh chúng ấy gồm có bốn đôi tám hạng, mười hai Hiền Thánh. Đây là Thánh Chúng của Như Lai, đáng kính, đáng quí. Đây là ruộng phước vô lượng thế gian’.

Ở đây điều thứ ba này thì quý vị giới thiệu cho kỹ, bắt đầu vô điều thứ ba là chúng sanh thời nay khó chấp nhận, cũng khiến cho họ, tức là gia đình mình, người thân của mình hoan hỷ nơi Thánh chúng. Mình tưởng Thánh chúng là Tỳ kheo Tăng, nhưng không phải, đây là Thánh chúng của Như Lai, tất cả đều hòa hợp, không có lẫn lộn, thành tựu pháp, thành tựu giới, thành tựu Tam muội (thành tựu định), thành tựu trí huệ, thành tựu giải thoát, rồi thành tựu giải thoát tri kiến. Cuối cùng là thành tựu giải thoát kiến huệ tức là giải thoát tri kiến.

Nghe như vậy thì chắc chắn là chúng sanh không phục, nhưng quý vị nên nhớ: Quy y Tăng ở đây không phải là phàm phu Tăng, mà đây là ‘Thánh chúng ấy gồm bốn đôi tám hạng’. Bốn đôi tám hạng này chúng ta học rồi, gồm có: Tu đà hoàn hướng, Tu đà hoàn, Tư đà hàm hướng, Tư đà hàm, A na hàm hướng, A na hàm, A la hán hướng, A la hán. Bốn đôi tám cặp từ Sơ quả đến Tứ quả và cả hướng nữa. Không chỉ như vậy mà còn xếp vào 12 Hiền Thánh nữa. 12 Hiền Thánh ở trong này không có chú giải, mình cũng không biết, nhưng Thiện Trang nghĩ là ở trong phần Gia hạnh, Gia hạnh cũng xếp vào Hiền. Như vậy thì tính thêm bốn Gia hạnh nữa thành ra là 12, tám [địa vị] này cộng với Tứ gia hạnh nữa là 12. Do không có chú giải nên không biết, đó là Thiện Trang đoán như vậy.

Tứ gia hạnh cũng được xếp vào dòng Hiền nha quý vị, mai mốt chúng ta học vào phần Tứ gia hạnh ở bên Luận Câu Xá thì chúng ta thấy dễ dàng lắm, không phải đến nỗi khó khăn. Vào hạng đó mình tu pháp rất đơn giản thôi, ví dụ như chúng ta tu Bất tịnh quán, tu Quán sổ tức, tu mấy [đề mục] Ngũ đình Tâm quán đơn giản thôi, mình tu khá khá chút là vào được. Học Phật pháp quan trọng là giáo pháp Tứ đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo; và Khổ Không, Vô thường, Vô ngã. Nếu chúng ta học thời gian lâu, thì tự nhiên bừng sáng trong tâm, mình trồng được căn lành, đó là mình vào dòng Hiền. Có thể vào dòng Hiền là bắt đầu vô Tứ gia hạnh, hễ vào Tứ gia hạnh là có ghi nhận thành tựu trong Phật pháp.

Quý vị hiểu không? Vô Noãn vị, Nhẫn vị, vô Đảnh vị hoặc Thế đệ Nhất vị, là coi như đã ghi tên thành tựu trong Phật pháp. Còn đằng trước thì chưa, đằng trước thì tu có rồi mất, có rồi mất, không chắc. Nhưng đã vào [Tứ gia hạnh] thì dễ rồi, và từ đó bước lên thêm chút nữa là lên các địa vị như Sơ quả Tu đà hoàn được. Những địa vị đằng trước dễ hơn rất nhiều.

Cho nên chúng ta học rõ rồi, chúng ta không sợ đường tu hành nhiều kiếp dài xa. Tại vì để thành Phật thì dài xa thật, nghe nói đến ba đại a tăng kỳ kiếp hay chúng ta học ở đây là 80 a tăng kỳ kiếp hay là 40 a tăng kỳ kiếp hay là 20 a tăng kỳ kiếp đối với từng chủng tánh, thì xa quá, [nghe như vậy mình] ngán đúng không? Nhưng thực tế để đắc đạo ra khỏi sanh tử, A la hán hoặc là Bích chi phật (Độc giác Phật) thì không khó như vậy, chúng ta tu không mất nhiều thời gian như vậy. Và để ghi nhận vào những địa vị Hiền Thánh này, thôi chúng ta nói Hiền đi, Tứ gia hạnh lại càng dễ nữa.

Cho nên Phật pháp không khó đâu, khó là không có ai dạy mình, khó là mình không đi đúng đường. Còn nếu như chúng ta đi đúng đường thì chắc chắn chúng ta sẽ được ghi nhận kết quả, và chúng ta sẽ sớm ngày ra khỏi dòng sanh tử. Chỉ có những ai phát tâm thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì con đường đó thực sự dài xa. Bởi vì để bước lên tới địa vị Phật thì lâu thật. Nhưng nếu quý vị chỉ phát tâm là con thành Độc giác, Thanh văn thì nhanh lắm. Và yên tâm, nếu quý vị đi con đường kia, dù đi thế nào thì theo tinh thần là quý vị cũng sẽ lên tới đó, cũng sẽ có chứng quả, chứ không phải là không chứng gì. Chẳng qua là không chứng quả A la hán, không nhập Niết Bàn thôi. Không chịu nhập Niết Bàn thôi, chứ không phải là mình không chứng gì, mình vẫn chứng. Cho nên ở đây chúng ta phải hiểu rõ ràng thì chúng ta tu hành mới được.

Như vậy ở đây là hãy giúp cho [người thân của mình nhớ tới] Thánh chúng. [Quý vị] nhớ, phải tính vào đây, ít nhất là 12 Hiền Thánh thì mới là Quy y Tăng đúng nghĩa, chứ không phải dễ đâu. Đây là Thánh Chúng của Như Lai, đáng kính, đáng quý. Đây là ruộng phước của vô lượng của thế gian. (Quý vị thấy không? Phải cỡ đó mới là ruộng phước vô lượng của thế gian. Còn phàm phu Tăng, Tỳ kheo bình thường thì chưa đến mức độ đó). Các Tỳ kheo nào học ba xứ nầy sẽ thành tựu quả báo lớn.

“Này các Tỳ kheo, hãy học tập điều nầy như vậy”.

Các Tỳ kheo sau khi nghe Phật thuyết pháp, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh Số 4 Phẩm Tam Bảo Thứ 21 Chương Ba Pháp Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Quý vị hãy cố gắng giúp cho người thân hoặc cho chính mình, làm sao có niềm tin hoan hỷ đối với đức Phật, đối với Pháp của Phật, và đối với Thánh chúng. Thánh chúng ở đây không phải là phàm phu Tăng, mà toàn là bậc Hiền tăng và Thánh tăng. Còn Hiền Thánh thế nào thì mai mốt mình học vào Phẩm thứ sáu của Luận Câu Xá này sẽ có.

Điều thứ hai mà Thiện Trang giới thiệu cho quý vị, là pháp căn bản: Thế nào là Tam tự Quy y. Bữa nay chúng ta học lại điều căn bản [về] Quy y. Nhiều khi mình học cao siêu quá, mình không biết Quy y Phật là gì? Quy y Pháp là gì? Quy y Tăng là gì? Làm sao để quy y? Hôm nay Thiện Trang giới thiệu cho quý vị luôn, đây là kiến thức căn bản, thỉnh thoảng chúng ta bổ sung những nền tảng này. Thiện Trang cũng từ trích từ kinh thôi, chứ không có tự mình nói.

Thế Nào Là Tam Tự Quy Y?

Tôi nghe như vầy: Một thời đức Phật trú tại vườn [ông] Cấp Cô Độc, rừng cây [Thái tử] Kỳ Đà, nước Xá Vệ. Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: “Tự quy có ba đức. Những gì là ba? Đó là quy y Phật là đức thứ nhất; quy y Pháp là đức thứ hai; quy y Tăng là đức thứ ba. Tại vì có người thắc mắc là mình có được tự quy hay không? Và mình quy y như thế nào? Hôm nay xin giới thiệu luôn cho quý vị tinh thần ở trong kinh. Chúng ta có kinh để làm ấn chứng.

Sao gọi là đức Quy y Phật? (Chúng ta có Quy y Phật, Quy y Pháp, Quy y Tăng, bây giờ sao gọi là đức (đức tính) quy y Phật?) Trong các loại chúng sanh hai chân, bốn chân, nhiều chân; hoặc có sắc, không sắc; hoặc có tưởng, không tưởng; cho đến trên trời Nê Duy Tiên, trong đó, Như Lai là bậc tối tôn, tối thượng không ai có thể sánh bằng. Đoạn này Thiện Trang xin giải thích trước đã, trong các loại hai chân, bốn chân, nhiều chân (điều này thì chúng ta dễ hiểu), thì loài hai chân là loài tôn quý trong các loài nhiều chân. Hoặc các loài có sắc (là có hình) như chúng ta hoặc là cõi trời Sắc giới, [còn] không sắc là cõi trời Vô sắc giới. Hoặc có tưởng là cõi trời bình thường, còn không tưởng là trời Vô Tưởng; cho đến trời Nê Duy Tiên. Trời Lê Duy Tiên chính là tên gọi khác của trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Trong đó Như Lai là bậc tối tôn, tối thượng, không ai có thể sánh bằng, [đây là] khẳng định đức Phật là bậc [tôn quý] nhất, hơn tất cả chúng sanh.

Như từ bò được sữa; từ sữa được lạc; từ lạc được tô, từ tô được đề hồ. (Tức là ở đây kể ra mấy món ngon từ sữa của Ấn Độ, như từ bò được sữa, từ sữa được lạc, từ lạc được tô, từ tô được đề hồ. Trong chú thích có ghi luôn: Nhũ, lạc, tô, đề hồ là năm vị, sữa đông đặc là lạc, bơ sống là sanh tô, bơ lỏng rồi bơ đặc là đề hồ. Có năm vị, nhưng người ta tóm tắt có bốn thôi. Bây giờ món ăn quý nhất mà người ta làm từ sữa là phomai, yaourt các kiểu chiết xuất từ sữa. Song ở trong đó đề hồ lại tối tôn, tối thượng, không gì có thể sánh bằng. Đây cũng như vậy, trong các loại chúng sanh hai chân, bốn chân, nhiều chân; hoặc có sắc, không sắc; hoặc có tưởng, không tưởng; cho đến trên Nê Duy Tiên thiên (Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ) trong đó, Như Lai là bậc tối tôn, tối thượng, không ai có thể sánh bằng. Những chúng sanh nào phụng thờ Phật, đó gọi là phụng thờ đức thứ nhất. Đã được đức thứ nhất, liền hưởng phước trời ngay trong loài người. Đây gọi là đức thứ nhất.

Quý vị thấy Quy y Phật chỉ đơn giản vậy thôi. Phụng thờ Phật tức là mình vâng làm theo những lời Phật dạy, thì được đức thứ nhất. Và quý vị nhớ là chúng ta liền hưởng phước trời ngay trong loài người, nghe đã không? Mình tu chưa gì hết, vô một cái là được hưởng phước trời ngay trong loài người, nếu quy y Phật thôi. Quy y Phật nghĩa là nương tựa, phụng thờ, tức là mình phải làm theo những gì phật dạy. Chứ không phải mình lên lấy chứng điệp Quy y xong rồi về, nói là Quy y Phật, kiểu đó không phải. Ở đây nói là mình phải phụng thờ mà, phụng thờ nghĩa là vâng làm theo những điều Phật dạy. Như vậy thì quý vị liền hưởng phước trời ngay trong loài người, chứ không phải chờ đến đời sau, ngay bây giờ liền được lợi ích, cho nên Quy y Phật là quan trọng. Bây giờ là Quy y Pháp:

“Sao gọi là đức tự quy y Pháp? Các pháp Hữu lậu, Vô lậu, Hữu vi, Vô vi, vô dục, vô nhiễm, diệt tận, Niết Bàn; trong các pháp đó, pháp Niết Bàn là tối tôn, tối thượng, không pháp nào có thể sánh bằng. Như từ bò được sữa; từ sữa được lạc; từ lạc được tô; từ tô được đề hồ. Song trong đó đề hồ lại là tối tôn, tối thượng, không gì có thể sánh bằng. Đây cũng như vậy, các pháp Hữu lậu, Vô lậu, Hữu vi, Vô vi, vô dục, vô nhiễm, diệt tận, Niết Bàn. Song ở trong các pháp đó, pháp Niết Bàn là tối tôn tối thượng, không pháp nào có thể sánh bằng. Chúng sanh nào phụng thờ Pháp, đó gọi là phụng thờ đức thứ nhất. Đã được đức thứ nhất, liền hưởng phước trời ở ngay trong loài người. Đây gọi là đức thứ nhất. Ở đây phải nói là đức thứ hai thì đúng hơn, không biết tại sao lại ghi là đức thứ nhất. Nhưng chúng ta cứ hiểu đức thứ nhất là đức đệ nhất cũng được.

Ở đây nói là Quy y Pháp. Bây giờ nhiều người không biết Quy y Pháp là gì. Thật ra ở đây chúng ta thấy rõ ràng, Quy y Pháp, pháp nào là quy y? Đó là pháp Niết Bàn. Có nghĩa là chúng ta nương tựa để tu để chứng Niết Bàn, ít nhất là A la hán. Đó mới là Quy y Pháp. Chứ còn mình nói quy y, lên chùa thọ trì bộ kinh, suốt ngày cầu an, cầu siêu, rồi gì đó v.v… Mình quy y đó thì đâu phải là Quy y Pháp. Quy y Pháp là mình nương tựa pháp tu giải thoát rốt ráo, ít nhất chúng ta cũng học pháp Tứ đế và Khổ Không, Vô thường, Vô ngã, nghe đi nghe lại.

Thật ra nhiều người kêu: Thầy ơi, sao tu khó quá! Sơ quả Tu đà hoàn phá ba Kiết sử: Thân kiến, Giới cấm thủ, Nghi. Vậy tu như thế nào? Thiện Trang nói thật ra không khó, khó ở chỗ là tại mình không biết. Vậy biết điều gì? Thật ra quý vị cứ nắm căn bản trong tất cả kinh, hầu như đức Phật nói yếu tố đầu tiên đó là hãy biết rằng thế gian này là Khổ, Vô thường, Vô ngã. Có một số chỗ nói Khổ Không, Vô thường, Vô ngã, thêm chữ ‘Không’ nữa. Thật ra chữ Không là bổ sung cho chữ Khổ mà thôi, tức là tất cả rồi cuối cùng cũng không có gì hết, để khỏi chấp tướng. Khổ Không, Vô thường, Vô ngã, quý vị cứ nắm giùm bốn chữ đó, thì dần dần quý vị chán thế gian này, rồi quý vị có tâm xuất ly, quý vị cũng muốn chứng Niết Bàn thôi.

Tâm như vậy đó, quý vị cứ học tới học lui, ngày ngày quý vị cứ nhớ như vậy, rồi ngày nào đó bùng ra. Ví dụ như quý vị thấy đời khổ thiệt, đúng là [như] thầy Thiện Trang nói: Đức Phật nói đời là khổ, sanh ra [cuộc] sống này đã khổ. Ăn rồi đi làm, mệt mỏi, bệnh tật v.v… Yêu nhau mà phải chia lìa, ghét nhau mà phải gặp hoài. Rồi thân thể lúc khỏe, lúc mạnh, bị người ta chửi, rồi không có thời gian v.v… dần dần mình chán thế gian. Cứ mỗi lần quý vị nhận ra được điều đó, là một lần quý vị ngộ một chút. Và sự ngộ đó lúc nào đó đủ mạnh, thì tự nhiên ba Kiết sử: Thân kiến, Giới cấm thủ và Nghi tự động tiêu trừ một chút. Dần dần đủ mạnh thì xin chúc mừng quý vị, quý vị vào Sơ quả Tu đà hoàn mà không cần phải qua một điều gì nữa cả.

Cho nên bí quyết là buông. Làm sao buông? Là hiểu như vậy và mình học giáo pháp nhiều. Mình cứ học tới học lui, học xuôi học ngược, học dần dần rồi mình tin Phật, mình tin pháp, tin Tăng chúng (Hiền, Thánh, Tăng). Mình tin đến độ đủ mạnh như vậy, mình tin con đường tu tập rõ ràng rồi, v.v… thì mình phá được Nghi. Và mình đã tin rồi thì tất nhiên mình sẽ không bao giờ theo những pháp thế gian cả. Thế gian họ dạy mình làm thế này [thế kia], [nhưng] mình theo Phật thôi. Cho nên mình phá được Giới cấm thủ.

Giới cấm thủ là giữ những điều cố chấp, những điều gì mà theo thế gian hoặc những pháp ngoại đạo, v.v… Những gì không đúng với Chánh pháp, không đúng với Phật pháp thì mình [không] theo. Dần dần do học nhiều thì tự nhiên [mình] phá được [Giới cấm thủ]. Phá Giới cấm thủ là dễ nhất, phá Nghi là dễ nhì, còn Thân kiến thì khó hơn. Quý vị sẽ phá được Thân kiến qua nghe pháp nhiều, mình tư duy nhiều, một hồi [mình] cũng chán, rồi cũng vô được [Sơ quả]. Tại vì sao? Thật ra Thân kiến nói Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức, khó đúng không quý vị?

Sắc là thân thể ta. Bây giờ đa số quý vị thật ra cũng đã phá một phần Thân kiến, đó là Sắc. Vì đa số bây giờ mình biết chết không phải là hết, mình biết chết là thân thể này chết thôi, ta có thân thể mới rồi. Ai cũng nghĩ đời sau mình sẽ có một thân thể nào đó, người thì mong là lên Tây Phương Cực Lạc, có người mong lên cõi Trời, có người thì mong đời sau làm người nữa v.v... Mỗi người đã định hình rằng mình sẽ có một thân khác, có nghĩa là mình không có chấp thân này là ta rồi đó. Sắc thân này không chấp. Như vậy là mình đã bỏ qua được Sắc, coi như một phần Thân kiến đã phá được đúng không ạ? Và mình chấp nhận chết, còn hồi xưa mình sợ lắm, mình nghĩ thân này chết là mình chết luôn, bây giờ thì hết rồi. Vậy là phá được một điều.

Tiếp theo là Thọ. Thọ là những cảm nhận, có ba thọ là: Thọ lạc, thọ khổ và không lạc không khổ. Ví dụ như bây giờ mình đang ăn, mình thấy ngon nên nói: “Tôi đang ăn ngon, tôi đang ăn ngon”. Nhưng do mình học giáo pháp nhiều quá, mình nhớ ra là không phải tôi ăn ngon, mà thức ăn hôm nay ngon, miệng mình thấy ngon v.v… có nhiều yếu tố. Mình cảm nhận thấy, mình biết những điều này cũng không thật là của ta, chỉ là đang cảm nhận từng món ăn đang ngon, đồ ăn ngon, miệng đang ngon, thời tiết đang [tốt] v.v… Dần dần mình không có dính vào đó nữa, tức là mình không cho là mình đang cảm nhận hoàn toàn. Mà mình chỉ là ta đang cảm nhận thế thôi, còn nó không phải là mình. [Nhờ vào] điều đó, dần dần mình phá được Thân kiến về Thọ, rồi Tưởng, Hành, Thức, từ từ bay hết.

Nên điều đó là do quá trình tu tập. Và nếu như quý vị ngộ pháp một cái là bỏ được nhanh. Như vậy dần dần phá được Thân kiến và tự nhiên vô Sơ quả Tu đà hoàn thôi. Giả sử không phá được điều đó thì cũng do tu tập lâu ngày, quý vị cũng vô được trong Tứ gia hạnh, hoặc là những địa vị thấp hơn nữa. Chúng ta thấy hôm bữa mình học rất nhiều, từ từ mình học [thì sẽ] biết.

Cho nên con đường để chứng đạo không khó, nếu như mình biết đường đi. Giống như mình đi con đường từ Hà Nội tới Thành phố Hồ Chí Minh, mặc dù xa xôi như thế, nhưng quý vị có đi thì chắc chắn một ngày là quý vị tiến thêm được [một đoạn]. Quý vị đi qua 30 cây số rồi, ngày hôm sau quý vị đi thêm được 30 cây số nữa. Bây giờ Thiện Trang lấy ví dụ thực tế, là đoàn của Sư Minh Tuệ bây giờ đang đi từ Việt Nam qua Lào, qua Thái Lan, rồi một hồi đi tới Ấn Độ. Chúng ta thấy bây giờ hình như là hơn nửa tháng rồi, [các vị ấy] đã đi được một đoạn rồi, tới Thái Lan rồi đó. Có nghĩa là con đường chứng đạo giống như đi từ Việt Nam tới Ấn Độ mà đi bộ vậy đó, nghĩ thì xa xôi vậy, nhưng có đi thì có đến.

Cũng vậy, quá trình tu tập của chúng ta, cứ tu mỗi ngày, nghe pháp mỗi ngày, suy nghĩ, tư duy về pháp rồi dần dần tự nhiên phá đi tất cả, rồi dần dần thành tựu thôi. Bí quyết chỉ có vậy! Miễn là kiên trì, kiên nhẫn, say sưa ở trong đó, chứ đừng có bi quan. Mà mình phải đi đúng đường nha! Đi lạc đường đó là rớt vào Giới cấm thủ, là thôi, thua rồi, không được rồi. Hoặc là đi lạc đường là trật mất hướng Chánh đạo. Tức là thay vì mình đi qua Ấn Độ, mà một hồi mình đi ra biển Đông thì chịu thua, không có cách nào. Cũng vậy, mình phải học pháp cho đúng để mình tu cho chính xác. Muốn học pháp cho đúng thì chúng ta phải coi trong kinh thôi.

Ở đây Thiện Trang đang nói tới chỗ Quy y Pháp, cũng được liền hưởng phước trời ở ngay trong loài người. Cho nên mới tu tập [là] sướng rồi. Quý vị thấy không ạ? Ai tu một thời gian là tự nhiên phước báo lên. Thiện Trang nói là Chánh pháp mình dễ thấy lắm, tu tập một thời gian là tự nhiên phước báo mình lên ào ào. Ai cũng thấy đời yên bình hơn, dễ chịu hơn rồi, v.v… Nhưng chỉ cần ai lệch khỏi Chánh pháp thôi, thì cũng thấy rõ ràng lắm, cũng nhanh đó. Đi trật [Chánh pháp] là bắt đầu phiền não nhiều hơn, rồi đủ thứ chuyện này kia, rõ ràng lắm. Cho nên trong nhà Phật, tu đúng [thì] phước hiện tiền. Đây là đức Phật nói: ‘Liền hưởng phước trời (phước của cõi Trời) ở ngay trong trong loài người’. Đó Quy y Phật, Quy y Pháp [được] như thế. Bây giờ đến Quy y Tăng.

“Sao gọi là đức tự quy y Thánh chúng? (Tức là thay vì Quy y Tăng, chúng ta nói Tăng nên bị nhầm là phàm phu Tăng, ở đây nói là Thánh chúng (Tăng là Hiền Thánh Tăng đó)). Trong các đại chúng, đại tụ tập, trong các loại hữu hình, trong các chúng sanh, trong các chúng ấy, Chúng Tăng của Như Lai là tối tôn, tối thượng, không chúng nào có thể sánh bằng. (Trong các đại chúng, ví dụ như bây giờ mình nói đại chúng của một đàn bò, đàn linh dương, sư tử v.v… hoặc là đàn người, rồi đại tụ tập tức là đông lắm. Trong các loài hữu hình, các loài chúng sanh, trong các chúng ấy thì ai tốt nhất? Chúng Thánh Tăng của Như Lai là tối tôn, tối thượng, không chúng nào có thể sánh bằng).

Như từ bò được sữa; từ sữa được lạc; từ lạc được tô; từ tô được đề hồ. Song trong đó đề hồ lại là tối tôn, tối thượng, không gì có thể sánh bằng. Đây cũng như vậy, trong các đại chúng, đại tụ tập, trong các loại hữu hình, trong các chúng sanh trong các chúng ấy, Chúng Tăng của Như Lai là tối tôn, tối thượng, không chúng nào có thể sánh bằng. Đó gọi là phụng thờ đức thứ nhất. Đã được đức thứ nhất, liền hưởng phước trời trong loài người.

Quý vị thấy Quy y Tăng là phải quy y như vậy, phụng theo, chứ không phải Quy y Tăng như chúng ta bây giờ (chúng ta là phàm phu Tăng). Quý vị quy y Tăng này là Hiền Thánh Tăng, và liền được phước trời ngay trong loài người.

Đây gọi là đức thứ nhất.

Bấy giờ, Thế Tôn liền nói kệ này:

Thứ nhất tôn thờ Phật,

Tối tôn không gì hơn.

Kế lại tôn thờ Pháp

Vô dục, không dính trước.

Kính phụng Chúng Hiền Thánh,

Là ruộng phước tốt nhất.

Quý vị thấy tôn thờ Phật, chúng ta quy y Phật Lưỡng túc tôn; Quy y Pháp Ly dục tôn. Ly dục là vô dục, không dính trước. Quy y Tăng Chúng trung tôn, đó là bậc ruộng phước tối thắng, tốt nhất.

Người đó trí bậc nhất,

Thọ phước ở trước hết.

Nếu ở trong trời người,

Thủ lãnh trong các chúng.

Ngồi trên chỗ vi diệu;

Tự nhiên thọ cam lồ;

Thân mặc y bảy báu;

Được người đời tôn kính.

Giới thành tựu bậc nhất;

Các căn không khuyết mất;

Cũng được biển trí huệ;

Dần đến Niết bàn giới.

Ai có ba quy nầy

Đến đạo cũng không khó.

Quý vị thấy đã không ạ? Ở trên này là nói những phước báo: là mình được ở trong cõi Người, được thủ lãnh trong chúng, rồi được chỗ vi diệu, được sự mát mẻ như uống nước cam lồ ở cõi Trời Đao Lợi vậy đó. Rồi mình được y bảy báo tức là mình được nhiều tài sản v.v… Rồi mình được tôn kính; các căn không khuyết mất tức là mình không bị những bệnh, sau này (đời sau) mình không bị khuyết căn, không bị tật nguyền. Rồi mình được trí huệ, cuối cùng là mình dần đến Niết Bàn giới. Từ từ rồi cũng đến Niết Bàn. Ai có ba quy y này: Quy y Phật, Quy y Pháp, Quy y Tăng thì đến đạo cũng không khó, chắc chắn đạt đạo. Đạt đạo là chứng quả giải thoát. Quý vị thấy sướng không? Học mới một chút thôi mà lợi ích lớn vô cùng. Trong Phật pháp là được lợi ích lắm.

Các Tỳ kheo sau khi nghe Phật thuyết pháp, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh Số 1 – Phẩm Tam Bảo Thứ 27 – Chương Ba Pháp Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Đó là trong kinh. Như vậy bữa nay chúng ta mới biết việc Quy y có lợi ích như thế nào đúng không? Bữa nay biết Quy y rồi đó. Bây giờ Thiện Trang cũng xin giới thiệu đoạn này, hồi bữa có giới thiệu rồi nhưng xin giới thiệu lại, bởi vì có liên quan một mạch luôn.

Giữ Giới Và Tam Quy Y

Phàm pháp Ưu bà tắc, giới cấm có năm (tức là nói về pháp của vị Ưu bà tắc, thì giới cấm có năm). Trong đó có thể giữ một giới, hai giới, ba giới, bốn giới cho đến năm giới thảy đều phải giữ. (Có nghĩa là quý vị có năm giới đối với người Ưu bà tắc: Một là không sát sanh; Hai là không trộm cắp; Ba là không tà dâm; Bốn là không nói dối; Năm là không uống rượu. Đức Phật không bắt quý vị giữ hết tất cả. [Đức Phật] nói là có thể giữ một giới, hai giới, ba giới, bốn giới cho đến năm giới. Quý vị giữ hết cũng được).

Nên hỏi lại ba lần, người có thể giữ thì khiến cho họ giữ. (Quý vị thấy đây là khi truyền giới đó, phải hỏi ba lần. Điều này thì Thiện Trang trước giờ không có hỏi ba lần, sau này chắc phải hỏi ba lần. Nhưng thôi khỏi đi, hỏi một lần thôi được rồi. Ai cũng nói giữ được: “A Di Đà Phật!” Hoặc “Mô Phật, giữ được!” Hoặc “Vâng! Con giữ được”. Cho nên là thôi, tóm lại là không cần hỏi ba lần. Đây là cách truyền giới trong kinh).

Nếu Ưu bà tắc nào phạm vào một giới rồi, thân hoại mạng chung sẽ sinh vào Địa ngục. (Quý vị nhớ nha! Không thọ thì thôi, thọ thì phải giữ, tại vì phạm một giới thôi là thân hoại mạng chung sẽ sinh vào Địa ngục. Quý vị nghe như vậy sợ chưa? Tất nhiên là quý vị phải học bộ Tại Gia Luật Yếu Quảng Tập, [vì] chưa hẳn là như vậy, khi phạm không phải là giới trọng, [thì] quý vị vẫn có thể sám hối được. Thậm chí phạm giới trọng, thì quý vị mất giới, không được thọ nữa thôi, chứ còn quý vị sám hối thì không có đọa Địa ngục đâu. Vì tội đó là Giá tội, chứ không phải Tánh tội, Tánh tội thì mới sợ.

Quý vị phải hiểu Tánh tội là gì, Giá tội là gì, chứ đừng có hoang mang, nghe nói vậy rồi: Thôi chết rồi, con lỡ phạm một giới rồi, con đọa Địa ngục. Không phải! Quý vị sám hối đúng cách thì không đọa Địa ngục, nên nhớ vậy. Tại vì đức Phật không ép để tự nhiên mình đọa Địa ngục đâu, đức Phật chỉ mong mình lên cao thôi. Còn quý vị muốn hiểu rõ ràng thì quý vị nghe bộ Tại Gia Luật Yếu Quảng Tập mà Thiện Trang đã chia sẻ. Đó là nếu phạm một giới thì thân hoại mạng chung sẽ sinh vào Địa ngục).

Nếu Ưu bà tắc nào vâng giữ chỉ một giới, sẽ được sinh về cõi lành, trên trời, huống chi là giữ hai, ba, bốn, năm giới. (Nhớ nha! Sướng không! Có nghĩa là quý vị không thọ hết năm giới, quý vị giữ một giới thôi cũng được, sẽ sinh vào cõi lành, trên trời, huống chi là mình giữ hai, ba, bốn, năm giới. Cho nên giữ được năm giới thì quá tuyệt vời. Thiện Trang khuyên quý vị nên giữ năm giới. Mình giữ mà giữ phải trọn vẹn cơ, chứ [đừng] giữ kiểu nửa chừng, ví dụ như con thọ giới không sát sanh [mà mình sát sanh]. Ở trong kinh quý vị coi có những vị tới bạch đức Phật, là họ giữ một giới thôi, nhưng họ giữ là giữ chắc chứ không phải như mình. Mình nói con thọ giới, con giữ giới không nói dối, nhưng con nói dối suốt ngày là không được. Hoặc là mình thọ giới không sát sanh, nhưng thỉnh thoảng mình vẫn giết chúng sanh, ví dụ như làm thịt con già, làm thịt con [này], con kia v.v… Đó là không được.

Cho nên quý vị thấy đa số đồng tu, thật ra chúng ta cũng giữ được khá nhiều mà. Cho nên giữ được nhiều thì quý vị có phước báo, sau này sanh về ít nhất là cõi lành, cõi Trời, cho nên rất lợi ích. Đây là toàn lời trong kinh nha).

Người kia sau khi nhận lãnh những lời dạy từ Phật rồi, đảnh lễ sát chân Phật và lui đi. Người kia đi chưa xa, bấy giờ đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo: Từ nay về sau, cho phép trao năm giới và ba tự quy cho Ưu bà tắc. (Tất nhiên là có Ưu bà di nữa, Ưu bà tắc là nam Cư sĩ, Ưu bà di là nữ Cư sĩ). Nếu Tỳ kheo nào khi muốn trao giới cho Thanh tín nam nữ, dạy họ để trống cánh tay, chắp tay, bảo xưng tên họ, nguyện quy y Phật, Pháp, chúng Tăng ba lần (tức là cũng đọc vậy thôi, lễ [thọ Tam quy Ngũ giới] rất là đơn giản).

Sau khi bảo xưng tên họ quy y Phật, Pháp, chúng Tăng rồi, lại tự xưng: ‘Nay con đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tỳ kheo Tăng. Như Phật Thích Ca Văn lần đầu tiên đã cho năm trăm khách buôn thọ ba tự quy, con nguyện suốt đời không giết, không trộm, không dâm, không dối, không uống rượu’. Nếu ai giữ một giới thì còn lại bốn giới; nếu giữ hai giới thì còn lại ba giới; nếu giữ ba giới thì còn lại hai giới; nếu giữ bốn giới thì còn lại một giới; nếu giữ năm giới, đó là người giữ đầy đủ.

Ở đây đức Phật không bắt quý vị giữ hết. Quý vị cứ thọ Tam quy cũng được, quý vị giữ một giới cũng được, thì đọc một giới thôi. Nếu [giữ] hai giới thì đọc hai giới, [giữ] ba giới thì đọc ba giới, [giữ] bốn giới đọc bốn giới, hoặc đọc hết năm giới cũng được. Như vậy đây là lễ Quy y và Truyền giới, rất là đơn giản.

Hồi xưa thì Thiện Trang theo nghi thức của chư Tổ. Nhưng quý vị coi kĩ nha, nghi thức này rất ngắn gọn, đâu có gì khó khăn. Và ở đây nói cũng nên thọ với Tỳ kheo, tất nhiên là trường hợp không có Tỳ kheo tăng, Tỳ kheo ni, thậm chí không có Sa di (trong luật nói cho phép thọ [Tam quy Ngũ giới] với Sa di), thì mình có thể phát nguyện tự quy y cũng được, tự giữ giới cũng được, nhưng là trong trường hợp nào đó thôi. Còn mình nên tôn trọng, mình nên quy y và thọ giới trước một người xuất gia.

Các Tỳ kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

(Trích từ Kinh Số 1 – Phẩm Tam Bảo Thứ 27 – Chương Ba Pháp Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Quý vị thấy bữa nay là mình biết quy y rồi đúng không? Đây là những kiến thức căn bản, lâu lâu phải dạy lại những kiến thức căn bản, chứ không mình học A Tỳ Đàm cao quá. Nhưng rồi từ từ cũng bay lên trên học cao thôi.

Bây giờ Thiện Trang cung cấp thêm một nền tảng căn bản nữa, đó là:

Làm Sao Để Được Quỷ Thần Bảo Vệ

Quý vị thích được bảo vệ đúng không? Ở đây đức Phật dạy luôn.

Đức Phật bảo Tỳ kheo: “Tất cả chỗ ở như nhà cửa của mọi người đều có quỷ thần, không có chỗ nào là không có cả. (Nhớ nha! Nhiều người sợ ma lắm, thì xin lỗi quý vị, ở đâu cũng có [quỷ thần] hết. Đức Phật nói chỗ nào cũng có, nên đừng có sợ. Tại sao? Ở đây nói tiếp). Tất cả mọi đường sá, mọi ngã tư, hàng thịt, chợ búa, cùng bãi tha ma đều có quỷ thần, không có chỗ nào là không có cả. (Cho nên có nhiều người sợ ma, đi đến nơi nào sợ ma, ra nghĩa địa sợ ma v.v… Xin lỗi! Ở đâu cũng có hết, nên khỏi phải sợ, quỷ thần chứ không phải ma). Phàm các loài quỷ thần đều tùy thuộc vào chỗ nương náu mà có tên. Như nếu nương vào người thì gọi là người. (Quý vị thấy không? Ở trong người cũng có quỷ thần luôn). Nương vào thôn thì gọi là thôn; nương vào thành thì gọi là thành; nương vào nước thì gọi là nước; nương vào đất thì gọi là đất (có thần nước, thần đất, [thần] thôn, thành, đủ các kiểu thần). Nương vào núi thì gọi là núi (là thần núi). Nương vào sông thì gọi là sông”.

Quý vị thấy không ạ? Ở đâu cũng có [quỷ thần] hết, cho nên là đừng có sợ. Học rồi, hiểu rồi, lúc nào cũng có [quỷ thần]. Cho nên là đừng nghĩ là mình đang ở một mình, không có ai. Thiện Trang thì sợ điều này lắm, tại vì Thiện Trang biết lúc nào cũng có các ngài quỷ thần xung quanh mình, chư thiên, chư thần hộ pháp, không biết [có không] nhưng ít nhất cũng có quỷ thần ở bên cạnh. Cho nên mình làm gì mà có lỗi, thì cảm thấy rất là xấu hổ. Cho nên lỡ làm gì [sai] thì nhớ sám hối nha, quý vị lỡ có sai sót lỡ gì thì chúng ta nhớ sám hối, xin các ngài từ bi. Tại vì các ngài thấy hết đó, chứ mình đừng có tưởng mình làm gì không ai thấy.

Đức Phật bảo Tỳ kheo: “Tất cả mọi loại cây cối dù là cực nhỏ như trục xe cũng đều có quỷ thần nương tựa, không có chỗ nào là không có. Quý vị nhớ nha, cây cối cực nhỏ như trục xe (tức là cỏ v.v…) thôi cũng có quỷ thần, chứ không phải [chỉ] cây [cao mới có]. Hồi xưa Thiện Trang nghe nói cây cao [tầm] đầu người trở lên thì mới có quỷ thần. Không phải [vậy]. Trong kinh đã nói là cực nhỏ như trục xe. Trục xe thì nhỏ lắm rồi, nhỏ xíu à, trục xe mà. Ở đây đức Phật dùng từ cực nhỏ rồi. Còn Thiện Trang nhớ là ở trên cỏ cũng có hết, chứ đừng tưởng là không có. Cho nên đừng có nghĩ mình làm chuyện gì mờ ám không ai biết. Biết hết đó!

Tất cả mọi người nam, người nữ khi mới bắt đầu sinh ra đều có quỷ thần theo bên ủng hộ. (Quý vị nghe điều này mừng chưa? Tức là khi mình mới sanh ra đều có quỷ thần đi theo bên mình để ủng hộ. Cho nên yên tâm đi, có người bảo hộ hết). Nếu khi nào họ chết thì quỷ thần giữ gìn họ, thu nhiếp tinh khí của họ, nên người này sẽ chết ngay” (Khi nào mình hết mạng thì họ giúp mình thu nhiếp tinh khí, để mình chết luôn, cũng là giúp đó).

Đức Phật bảo Tỳ kheo: “Giả như có Phạm chí ngoại đạo hỏi rằng: ‘Chư hiền, nếu như tất cả nam nữ khi bắt đầu sinh ra đều có quỷ thần theo bên giữ gìn, ủng hộ; khi người kia sắp chết, quỷ thần giữ gìn ủng hộ kia sẽ thu nhiếp tinh khí họ, thì người này chết. Nhưng tại sao người hiện nay lại có người bị quỷ thần quấy nhiễu, có người không bị quỷ thần quấy nhiễu?’

Cho nên Thiện Trang nói là hầu như những vấn đề gì, chỉ cần chịu khó coi trong kinh là có hết. Bây giờ có những người tại sao bị quỷ thần quấy nhiễu, bị phá, rồi mơ mộng thấy quỷ, rồi bị ma nhập, v.v… điên điên khùng khùng. Tại sao có người thì không bị, có người sao khỏe vậy? Vấn đề nằm ở đâu? Đức Phật biết đời sau sẽ có câu hỏi này, cho nên đức Phật tự đưa ra luôn giả thuyết. Giả sử có người hỏi như vậy thì bây giờ trả lời sao.

Quý vị thấy không? Đâu cần kiếm ở đâu đâu, Thiện Trang nói chịu khó học giùm trong kinh, duyệt hết kinh tạng. Không cần kinh nào nhiều, Kinh A Hàm và Kinh Nikaya thôi là có đầy đủ hết rồi. Tất nhiên chúng ta coi thêm những kinh khác nữa thì càng tốt, tất cả đều có rồi. Mình nghe trong kinh là chắc ăn, chứ còn bây giờ mỗi người nói một nẻo. Giống như hồi xưa Thiện Trang nói cây cao từ đầu người trở lên thì mới có quỷ thần ở, nhưng sau này Thiện trang coi trong kinh thấy ở đâu cũng có hết, cây cực nhỏ, tức là rất nhỏ, như trục xe thôi cũng có. Cho nên đừng có vội tin, nếu không có căn cứ theo kinh.

Nếu có người hỏi câu này (tức là hỏi tại sao có người bị quỷ thần quấy nhiễu, có người không?), thì các ngươi nên trả lời cho họ rằng: ‘Người thế gian hành động phi pháp, tà kiến điên đảo, tạo ra mười nghiệp ác, những người như vậy, trong trăm hay nghìn mới có một thần theo bảo hộ thôi. (Có nghĩa là những người thế gian này tại sao không có ai bảo hộ, thần ở đâu? Tại vì họ tạo mười nghiệp ác, họ tà kiến điên đảo, hành động phi pháp, cho nên những người như vậy, trăm nghìn người thì có một vị thần theo bảo hộ thôi. Tức là số đông người như vậy, mà có một vị thần theo thôi. Đức Phật lấy ví dụ: ) Giống như đàn bò, đàn dê, trong trăm hay nghìn con cũng chỉ có một người chăn giữ. Ở đây cũng như vậy, vì hành động phi pháp, tà kiến điên đảo, tạo ra mười nghiệp ác, nên những người như vậy, trong trăm hay nghìn người mới có một thần bảo hộ thôi.

Quý vị thấy không? Tại sao mình bị quỷ thần quấy nhiễu, tại sao mình bị điên, bị khùng v.v… Là do mình làm phi pháp, hành động không đúng với Chánh pháp, làm [những việc] Tà kiến. Tà kiến tức là mình chấp sai, điều đó không phải là Chánh pháp mà mình chấp vô đó, điên đảo. Rồi tạo mười ác nghiệp, là sát sanh, trộm cướp, tà dâm, nói dối, nói lưỡi đôi chiều, nói lời thô ác, nói lời thêu dệt; rồi Tham, Sân, và Tà kiến (có chỗ nói là Si, trong mười ác nghiệp thì có chỗ nói là Tà kiến). Như vậy cả trăm nghìn người mà có một vị thần theo hộ vệ thôi. Giống như một đàn bò, đàn dê đông trăm nghìn con mà chỉ có một người chăn, thì làm sao họ chăm sóc, lo hết cho được. Cho nên bị [vấn đề] thôi! Không có ai bảo vệ mình, bây giờ có một vị thần, mà một trăm người, một ngàn người, cả xóm cả làng đó, thậm chí cả xã đó, đông như vậy, mà cho một vị thần tới bảo vệ, thì làm sao bảo vệ hết nổi, nên bị nạn này nạn kia thôi. Còn mình muốn được bảo vệ, thì đức Phật cung cấp luôn:

Nếu có người nào tu hành pháp thiện, chánh kiến, chánh tín, chánh hạnh, đầy đủ mười nghiệp thiện, chỉ một người như vậy, thì cũng có trăm nghìn thần bảo hộ rồi.

Quý vị nghe đã không? Ai tu hành pháp thiện, chúng ta có tu hành pháp thiện không? Có, đúng không? Có Chánh kiến, ai học Phật mới có Chánh kiến chứ; rồi Chánh tín là niềm tin chính xác; Chánh hạnh là mình làm những việc làm đúng với Chánh pháp; đầy đủ mười nghiệp thiện. Chỉ một người như vậy, thì cũng có trăm nghìn thần bảo hộ rồi. Cho nên yên tâm, mình tu tốt, một người thôi, một mình mình thôi, thì cũng có trăm nghìn thần tới bảo hộ, thấy đã không?

Vậy tại sao mình làm ngược lại, chúng sanh ngày càng điên đảo, toàn thích không có thần bảo vệ. Còn nếu quý vị tu tốt, thì có rất nhiều [thần bảo vệ], một người thôi mà có trăm nghìn thần tới bảo vệ, chưa nói giữ giới gì hết, mới làm sơ sơ thôi. Quý vị thấy đã không? Cho nên không học những bộ kinh này, mình không biết thì thiệt thòi lắm, chúng sanh ở thế gian thiệt thòi.

Vì sao thiệt thòi? Họ cứ nghĩ, họ làm việc đó được lợi ích, chiếm được tài sản, được lợi ích v.v… Nhưng thực tế họ không biết là chư thần bỏ đi sạch. Trong khi đó nếu tu hành theo Chánh pháp, có Chánh kiến, có Chánh tín, có Chánh hạnh, đầy đủ mười nghiệp thiện, thì một mình mình thôi cũng có trăm nghìn thần bảo hộ. Tuyệt vời không? Vậy mà không theo.

Giống như quốc vương, Đại thần của quốc vương có trăm nghìn người hộ vệ một người. Ở đây cũng như vậy, người tu hành pháp thiện, đầy đủ mười nghiệp thiện, như một người có trăm nghìn thần hộ vệ. Vì nhân duyên này, cho nên, người thế gian có người bị quỷ thần quấy nhiễu, có người không bị quỷ thần quấy nhiễu.

(Trích từ Phẩm Đao Lợi Thiên Kinh Thế Ký – Kinh Trường A Hàm).

Quý vị thấy mấy vấn đề này ở trong kinh có hết, vậy mà không chịu học. Hồi xưa Thiện Trang cũng có học Pháp Uyển Châu Lâm rồi, sau này Thiện Trang thấy bộ Pháp Uyển Châu Lâm vẫn chưa bằng Đại tạng kinh. Tại vì hồi xưa kiếm mấy bộ này dịch ra tiếng Việt mà không có, và hồi đó không có thời gian coi, với lại không có thời gian coi chữ Hán. Sau này những bộ này đã được dịch ra, có chữ Hán rồi, mình coi được rồi, nên mình thấy tuyệt vời quá, Đại tạng kinh hay hơn, chứ bộ Pháp Uyển Châu Lâm, rồi An Sĩ Toàn Thư cũng hay, nhưng [chỉ là] trích thôi, trích thì không đầy đủ. Còn coi trong đây mình thấy chi tiết này cực kỳ hay.

Quý vị có thấy hay không? Quá hay! Nên ráng tu nha! Ráng tu để một mình quý vị được trăm nghìn thần bảo hộ, còn không thì không có ai hộ vệ. Trăm nghìn người mà có một vị thần hộ vệ, nên bị quỷ thần quấy nhiễu, mới bị tai nạn gì đó v.v… Chứ quý vị được bảo vệ như vậy, ra đường làm gì bị tai nạn được. Còn một mình mình đi, “độc sanh độc tử, độc khứ độc lai”, ra đường nên mới bị tai nạn giao thông, bị chuyện này chuyện kia. Cho nên không oan uổng chút nào, ráng lên! Đây là từ Kinh Thế Ký, Phẩm Đao Lợi Thiên, phẩm này là Phẩm thứ tám, quý vị có thể giở Kinh Trường A Hàm ra coi.

Nãy giờ là [Thiện Trang] cung cấp kiến thức căn bản, để quý vị vui thôi, còn bây giờ mình vô tu tập A Tỳ Đàm.

4 Kiết Sử Che Lấp Tâm Người

Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Phật ở tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà, nước Xá Vệ. Bấy giờ, Phật bảo các Tỳ kheo: "Mặt trời, mặt trăng, bị bốn sự che khuất khiến không phóng ra được ánh sáng. Thế nào là bốn? (Đức Phật đưa ra một ví dụ như mặt trời, mặt trăng bị che, không phát ra ánh sáng được, bây giờ hỏi coi bốn yếu tố bị che là gì?) Một là mây, hai là bụi gió, ba là khói, bốn là A tu la.

Mây che mặt trời, mặt trăng đúng rồi, hai là bụi gió, ba là khói, bốn là A tu la. Trong kinh hay nói A tu la mỗi khi xuất hiện, thân to lớn lắm, có thể che cả mặt trời, mặt trăng luôn. Trong Kinh Trường A Hàm có phẩm về Thiên Tử (Nhật Cung Thiên, Nguyệt Cung Thiên) [nói là]: ở trên mặt trời và mặt trăng thực ra có nguyên dòng họ đó, họ tu phước lành nên được sanh ở trên mặt trời và mặt trăng. Và có hiện tượng giải thích là tại sao mặt trăng lúc thì tròn, lúc thì khuyết. Những điều này thì khoa học đưa ra giải thích có một kiểu, nhưng đức Phật đưa ra giải thích đầy đủ, để bữa nào Thiện Trang trích cho quý vị nghe, còn bây giờ nhiều quá nên không trích.

Tóm lại là có nhóm người ở trên đó, khi A tu la lên hù họ thì họ cũng sợ lắm, A tu la che được mặt trời, mặt trăng mà. Nhưng do phước lực của chúng sanh, cho nên A tu la không thể nào khiến cho mặt trời hay mặt trăng có thể mất được. Tại vì mặt trời, mặt trăng ảnh hưởng đến cả chúng sanh ở bốn châu. Ví dụ như mặt trời ảnh hưởng đến cõi Nam Thiệm Bộ châu hay Trái đất của chúng ta. Nên khiến cho A tu la cũng không làm được gì, chỉ có đi hù cho sợ chơi thôi. Nhưng A tu la che được, có khi [mặt trời, mặt trăng] bị che. Đây là nói A tu la, hơi trừu tượng.

Khiến mặt trời, mặt trăng bị che khuất, không phóng ánh sáng được. Này Tỳ kheo, đó gọi là mặt trời, mặt trăng bị bốn sự che khuất này, khiến không phóng ánh sáng lớn được. Ở đây cũng vậy, Tỳ kheo có bốn Kiết sử che kín tâm người không khai mở được. Thế nào là bốn? (Điều này quan trọng, tại sao tâm của chúng ta bị che, tâm bị mờ không khai mở được? Chúng ta phải biết bốn nguyên nhân này, gọi là bốn Kiết sử. Kiết sử là điều ràng buộc, sai sử).

Một là Dục kiết (Dục kiết tức là tham muốn, mình ham muốn nên đầu óc mình không sáng), che lấp tâm người không khai mở được. Điều này thì rõ ràng, nếu chúng ta có sự ham muốn gì đó là quên hết, trí không mở ra được. Mà càng ham muốn nhiều, là niệm niệm điều đó. Nói đơn giản, quý vị muốn mua điện thoại mới, muốn mua xe mới, muốn mua nhà mới, hoặc cái gì đó, thì cứ niệm xe, niệm điện thoại, niệm nhà, [nên] niệm đó che hết, đâu sanh trí huệ được. Còn người thảnh thơi, bắt đầu mới ra ngắm trời, ngắm nước. Còn người muốn mua nhà, thì đi đâu cũng thấy nhà, so sánh trong đầu nhà này với nhà kia, mai mốt mình mua cái nhà này hay xây nhà này. Hoặc muốn mua xe, thì ra thấy xe này, xe kia v.v… Trong đầu toàn [nghĩ về] xe thì làm sao khai ngộ được, làm sao sáng suốt được. Nên Dục kiết này là một Phiền não che mất tâm mình.

Hai là Sân nhuế (Sân nhuế tức là sân hận. Mình đang sân (tức) ai đó, thì đố quý vị có đầu óc sáng được, đầu óc mình mờ mờ, vì tức quá, tức quá nên che lấp [tâm mình]. Cho nên đừng giận tức ai. Và sân nhuế này, thực ra Tâm sở Sân mình đã học rồi, không chỉ sân người ta, mà đôi khi bực với chính mình, đôi khi buồn, buồn buồn cũng là sân đấy. Cho nên kiểu gì cũng là sân, không được, đầu óc không sáng. Cho nên người tu hành là phải tự tại, phải vui vẻ, phải hoan hỉ, không hối tiếc quá khứ, không mơ mộng tương lai, không có giận tức ai, luôn luôn tâm phải bình thường, thì trí tuệ mới sáng được, đó là bí quyết tu hành).

Ba là Ngu si (Ngu si là si mê, chẳng có Chánh kiến, tức là không biết về Tứ thánh đế: là Khổ, Tập, Diệt, Đạo; và Khổ Không, Vô thường, Vô ngã. Nói chung là quý vị không nhận ra được điều đó, suốt ngày mê ở trong trần, thì trí không sanh được).

Bốn là lợi dưỡng, che khuất tâm người không khai mở được. (Lợi dưỡng là những điều gì mình đạt được, thế là mình ham mình nghĩ, bữa nay có người cho mình cái này, cho mình cái kia. Rồi lo kiếm tiền cho nhiều vô, kiếm tài sản cho nhiều, thì điều đó cũng che tâm luôn, che khuất không mở được).

Này Tỳ kheo, đó gọi là có bốn Kiết này che khuất tâm người không khai mở được, hãy tìm cầu phương tiện tiêu diệt liền bốn Kiết này. Các Tỳ kheo, hãy học điều này như vậy”. (Ở đây không nói các Tỳ kheo đâu, mà nói chúng ta luôn đó).

Các Tỳ kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ làm theo.

(Kinh Số 2 Phẩm Thanh Văn Thứ 28 – Kinh Tăng Nhất A Hàm).

Đây cũng là một cách tu tập. Cho nên muốn tu thì phải không tham, tức là không ham một điều gì hết, đừng mong muốn nhiều quá. Mong muốn Chánh đạo thôi, chứ còn mong muốn tùm lum là không được. Rồi không sân, là không sân với người, không sân với mình, nói đơn giản là vậy. Vì sân với mình là buồn, tức những gì vừa qua v.v… Rồi không ngu si, muốn không ngu si thì phải học pháp nhiều. Cuối cùng là không ham những lợi dưỡng, lợi dưỡng là muốn được thứ này, muốn được thứ kia, người này cho thứ này, cho thứ kia, [vì] tu một thời gian là có phước báo, cho nên cứ mong. Tâm như thế, toàn ham lợi dưỡng, [thì sẽ] che lấp tâm, nên tu khó là vậy đó. Nhưng thật ra mấy điều này, nếu ai học hiểu được Khổ Không, Vô thường, Vô ngã là buông được hết. Hiểu được chữ Khổ thôi là buông được hết.

Thiện Trang xin giới thiệu tiếp một điều nữa, bữa nay giới thiệu tu tập, hôm bữa mình đã giới thiệu rồi, bữa nay giới thiệu lại Tùy tín hành, Tùy pháp hành, Thân chứng, Kiến Đáo, bốn địa vị này. Tại vì sao giới thiệu bốn [địa vị] này? Quý vị nhớ bài hôm bữa Thiện Trang giới thiệu cho quý vị trong Kinh Phước Điền, Kinh 127 của Trung A Hàm, nói đến có bao nhiêu bậc, thì chúng ta thấy có 27 bậc địa vị Thánh, gồm: Hữu học có 18, Vô học có 9. Trong đó mới đầu vô kể là: Tùy tín hành, Tùy pháp hành, Thân chứng, Kiến đáo, Gia gia, Nhất chủng v.v… Bữa nay Thiện Trang xin giới thiệu tiếp.

Mỗi hôm Thiện Trang giới thiệu rõ hơn về địa vị đó. Bữa rồi Thiện Trang nói chỉ giới thiệu tên thôi, hôm nay sẽ giới thiệu cho quý vị bốn địa vị: Tùy tín hành, Tùy pháp hành, Thân chứng và Kiến đáo. Rồi mai mốt quý vị học trong Luận Câu Xá, thì mình sẽ thấy mấy địa vị này như thế nào, chia chẻ ra. Tức là mỗi lần giới thiệu rộng ra thêm một chút. Lần này giới thiệu cũng mở ra một chút, nhưng chỉ sơ lược thôi. Còn sau này cứ càng ngày càng [mở rộng] thêm. Cách chia sẻ của Thiện Trang là như vậy. Tại vì nghe qua một lần thì quý vị sẽ không nhớ được, vì nhiều [thông tin] quá thì không nhớ được. Thay vì vậy thì mình cứ nghe một chút, rồi lần sau mình mở rộng thêm một chút nữa. Và những địa vị này là chúng ta có thể vào được.

Ở đây cũng trích từ kinh thôi, cho nên quý vị yên tâm, Thiện Trang toàn trích từ kinh nên quý vị khỏi phải mất công suy nghĩ, khỏi nói là thầy [Thiện Trang] nói có đúng hay không. Quý vị có thể coi kinh.

Thế Nào Là Địa Vị: Tùy Tín Hành, Tùy Pháp Hành, Thân Chứng, Kiến Đáo?

Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Phật ở vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà, nước Xá Vệ.

Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ kheo:

“Nay có bốn hạng người đáng kính, đáng quý, là ruộng phước thế gian. Sao gọi là bốn? Là Tùy tín hành[1], Tùy pháp hành, [2] Thân chứng, [3] Kiến đáo[4].

Tùy tín hành, Tùy pháp hành, Thân chứng, Kiến đáo, bốn hạng người này là đáng kính, đáng quý và là ruộng phước thế gian. Ruộng phước là nơi gieo [hạt] giống phước, ta gieo để gặt được phước thế gian. Tức là nơi đó nếu mình cúng dường cho họ, giúp đỡ họ v.v… thì phước mình lớn lắm, [đó là] ruộng phước thế gian. Đây là địa vị Hữu học thôi.

Sao gọi là người Tùy tín hành? Hoặc có một người lãnh thọ sự giáo giới của người khác, có tín tâm chí thiết, ý không nghi nan; có tín tâm nơi Như Lai Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Hiệu Là Phật Thế Tôn, cũng có tín nơi lời dạy của Như Lai, cũng có tín nơi lời dạy của đồng phạm hạnh; hằng có tín nơi lời người khác, không tùy theo trí của mình. Đó gọi là người trì tín (hay còn gọi là người Tùy tín hành).

Đây là một bậc trong các quả vị của Phật. Đây là bậc Hữu học, không phải đơn giản đâu. Thấp hơn địa vị Tu đà hoàn, nhưng vào đây là ngon rồi. Hôm bữa Thiện Trang giới thiệu Tùy tín hành là gì rồi, trong kinh trích rồi: “Nếu đời này người đó tu mà không chết giữa chừng, thì chắc chắn sẽ chứng quả Tu đà hoàn”. Cho nên mình vào đây là ngon rồi đó, thật ra là vào bậc Hiền rồi. Cho nên không có thoái đọa xa nữa, thậm chí không có đọa lạc nữa, nên là ngon lắm. Mà mình tu như thế nào? Tại quý vị thấy vô thấy Sơ quả Tu đà hoàn khó quá. Ở trong Kinh Tương Ưng của Nam truyền nói rằng: Người chứng Sơ quả Tu đà hoàn giống như núi Tu Di đã dọn sạch sẽ hết rồi, còn để lại bảy cây cỏ thôi. Phiền não giống như núi Tu Di, nhiều như vậy, mà làm sạch sẽ hết, chỉ còn bảy cây cỏ thôi, tại vì họ còn tối đa bảy đời nữa thôi. Nếu [chứng quả] Sơ quả Tu đà hoàn khó quá thì có những [địa vị] dễ hơn, [trong đó] Tùy tín hành là dễ nhất. Tất nhiên là sau này chúng ta học [thì có các địa vị] Gia hạnh còn dễ hơn nữa.

Ở đây làm sao để vào được Tùy tín hành, vì Tùy tín hành nếu có thọ mạng đủ thì chắc chắn mình vào Sơ quả Tu đà hoàn. Nhớ như vậy! Vậy thì mình không chết giữa chừng là được, là chắc chắn mình vô Sơ quả Tu đà hoàn, và thậm chí là mình chứng cao hơn nữa. Cho nên tiêu chuẩn là gì? Đoạn vừa rồi nói rất là đơn giản, không cần phá Thân kiến, Giới cấm thủ, Nghi gì hết, mà ở đây nói: ‘Sao gọi là người Tùy tín hành? Hoặc có một người lãnh thọ sự giáo giới của người khác, có tín tâm chí thiết, ý không nghi nan’. Đó là điều thứ nhất.

Như vậy là quý vị nghe lời lãnh thọ, tức là nghe sự giáo giới, sự dạy dỗ của người khác, và quý vị phải có tín tâm chí thiết (là chí thành, chí thiết), rồi ý không nghi nan tức là ý mình không nghi người ta. Quý vị coi thời nay [người ta] toàn là nghi. Đây là đức Phật nói nghi người khác, chứ chưa nói nghi Phật. Ví dụ như Thiện Trang chia sẻ cho quý vị, mà quý vị nghi là xong rồi đó, là quý vị rớt khỏi, không vào được [địa vị] này.

Đời nay quý vị thấy đa số là như vậy. Nghe một hồi rồi chạy đi chỗ khác, bây giờ thầy Thiện Trang theo Nam truyền rồi, hoặc là ổng phản bội, không đi theo đường lối cũ nữa, bắt đầu là [nói] tùm lum lên, rồi không thèm theo nữa. [Đó] là nghi rồi, cho nên rớt, không vào [được] địa vị này đâu, quý vị rơi khỏi Tùy tín hành rồi. Ngay tiêu chuẩn dễ nhất là tin lời dạy của người khác, mà mình không tin được.

Tín tâm là niềm tin mà không có chí thiết, rồi ý không có nghi nan. Bây giờ mình dễ nghi lắm, nhìn thầy nào cũng nghi hết, mình học thấy ai cũng là phàm phu hết. Thì đúng là phàm phu thiệt, nhưng người ta truyền giáo pháp Như Lai, người ta dạy kinh điển, chứ người ta đâu phải dạy theo ý của người ta đâu mà mình cũng nghi luôn. Cho nên là rớt rồi. Nếu ai có căn lành lớn thì tự nhiên họ sẽ không nghi. Đầu tiên là không nghi đối với lời người dạy mình (đối với giáo giới của người khác), và niềm tin đó phải chí thiết, tức là thật sự tha thiết, chí là rất, là cực kỳ, cực kỳ tha thiết. Điều này có mấy ai làm được? Đó là rớt rồi nha, coi chừng Tùy tín hành là rớt luôn.

Chưa đủ đâu, [ở đây còn nói]: ‘có tín tâm chí thiết, ý không nghi nan; có tín tâm nơi Như Lai Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, hiệu Là Phật Thế Tôn’. Tóm lại đây là tin Phật, điều này thì dễ, nhưng tín tâm nhiều người cũng không tin được luôn thì thua, [nên] khỏi tu gì hết. Nhiều người đâu có tin đâu, ví dụ như biết việc đó là sai nhưng vẫn cố gắng làm, nghĩa là mình chống lại Chánh pháp.

Giống như bây giờ nhiều người biết thừa là Sư Minh Tuệ đúng, nhưng vì lợi ích của mình, vì [mục đích] gì đó, cho nên cố gắng chống tới cùng. Đó là vì mình không tin đối với Như Lai, không tin đối với Chánh pháp. Cho nên là đó là rớt khỏi [Tùy tín hành], đừng có hy vọng vào Sơ quả. Tại vì những người đó là không có đủ niềm tin đối với Như Lai.

[Ở đây nói]: ‘Cũng có tín nơi lời dạy của Như Lai, phải có niềm tin đối với lời dạy của Phật, [nếu Phật] mà cũng không tin luôn thì thôi chịu thua; cũng có tín nơi lời dạy của đồng phạm hạnh, đồng phạm hạnh là những người tu cùng với mình; hằng có tín nơi lời người khác, không tùy theo trí của mình. Đó gọi là người trì tín. Bây giờ có mấy ai làm như vậy, toàn là tin vào trí của mình thôi, mình chưa có trí nhưng còn không tin người khác. Cho nên là không có cách nào vô địa vị này được, nếu như không có điều đó.

Quý vị thấy khó không ạ? Tùy tín hành nghe thì dễ, nhưng xét ra thì rớt sạch, có vài người được thôi. Cho nên từ đó quý vị biết là quý vị có vào được Tùy tín hành hay chưa, nếu chưa thì bây giờ điều chỉnh lại nha. Đó là đời Phật dạy chứ không phải Thiện Trang tự bịa ra để nói. Như vậy Tùy tín hành thì dễ thôi. Thật ra Thiện Trang thấy điều này dễ đó, điều này là mình làm được. Mình cứ tin một người, ráng lựa chọn người nào giảng đúng Chánh pháp, thì mình tin theo. Rồi tin theo những lời Phật dạy, và những người đồng phạm hạnh dạy, nhưng đồng phạm hạnh thì phải tu tốt, điều này dễ. Như vậy quý vị cứ thực hành theo đó.

Cho nên Phật Pháp có một câu nói là ‘cứ tin là vô được’, trong Luận Đại Trí Độ nói: “Phật pháp đại hải, tín vi năng nhập”, tức là biển lớn của Phật pháp, tín thì có thể vào được. Muốn vào được cửa thì đầu tiên là tin giáo pháp Phật, tin Phật, tin người dạy giáo pháp [cho] mình. Tin vào những lời đó mình làm theo, thì quý vị làm rốt ráo. Và tất nhiên phải đúng với Chánh pháp, chứ trật Chánh pháp [thì không] nói. Quý vị làm [được như vậy] thì một đời quý vị vào được Sơ quả Tu đà hoàn. [Chỉ] vậy thôi! Nếu một đời mà thọ mạng vẫn còn [thì có thể vào được Sơ quả]. Tại vì bài trước mình học rồi, Tùy tín hành là nếu người đó đã có niềm tin như vậy, và một đời mà họ không chết giữa chừng thì họ sẽ chứng được Sơ quả Tu đà hoàn.

Bí quyết bữa nay còn dễ hơn nữa. Tại sao vậy? Ở đây Thiện Trang giải thích theo Thiện Trang, quý vị nghe có hợp lý thì nghe. Đó là khi mình có niềm tin như vậy thì mình sẽ thực hành, và khi mình thực hành bằng niềm tin như vậy thì mình sẽ tự động [phá] ba Kiết sử: Thân kiến, Giới cấm thủ và Nghi. Từ từ phá, trước sau gì cũng phá [được] thôi. Tại vì với thời gian huân tập pháp lâu ngày, thì tự nhiên sẽ phá được Giới cấm thủ, phá được Nghi và phá được Thân kiến, từ từ sẽ thấy. Quý vị cứ tu đi, theo năm tháng [thì sẽ phá được].

Cho nên Thiện Trang có nói với một số đồng tu, quý vị nghĩ xem quý vị tu được bao lâu rồi. Có người nói con tu mười mấy năm rồi. Thiện Trang cũng tu 15 năm rồi, từ năm 2010 đến bây giờ là 2025, là coi như 15 năm. 15 năm nhưng thật ra thời gian đầu tu đâu có đúng, tu tùm lum, đâu có tu [đúng] đâu, phải bao nhiêu năm sau, mấy năm sau thì mới tu đúng. [Nhưng] từ khi tu đúng là bắt đầu như diều gặp gió vậy, như cá gặp nước, như hổ về rừng. Có nghĩa là mình đi rất nhanh và từ đó mình thấy: Ôi! Phật pháp không khó, con đường tu chứng không khó. Nếu như mình tu, mình thực hành như vậy thì một thời gian thôi là mình vượt lên khỏi địa vị phàm phu được. Vấn đề là mình có đủ niềm tin để được đến đó hay không, mình gặp được Chánh pháp như vậy hay không. Bởi vì thời nay Chánh pháp không dễ nghe, khó lắm! Nghe dụ thì dễ lắm, ngon ngọt, dụ này dụ kia, rồi họ nói theo ý của họ, họ dẫn cho đã, nghe đã tai, nhưng so với trong kinh thì trật. Vấn đề là chỗ đó, vấn đề là phải đúng theo kinh, đúng theo luật, đúng theo A Tỳ Đàm.

Điều này thì chúng ta đã học lâu rồi, Thiện Trang có trích dẫn trong kinh, đức Phật nói là phải suy xét, phải coi đúng trong kinh hay không, đúng trong luật hay không, đúng theo A Tỳ Đàm hay không. Bây giờ mình coi có đúng không, không đúng thì con đường đó là mình tu hành trật. Trật rồi thì không có cách nào vào Tùy tín hành, không có cách nào vào quả Sơ quả hết. Còn khi đã đúng rồi, quý vị thực hành đủ thời gian là được. Còn nếu không đủ thì chưa được Sơ quả Tu đà hoàn, nhưng quý vị vào được [Tùy tín hành] rồi thì đời sau quý vị cũng không đọa ác đạo. Vì Tùy tín hành là cũng vào dòng Thánh rồi mà, đức Phật khẳng định là [địa vị này] vô bậc Hữu học rồi.

Quý vị có nhớ không? Bộ Kinh Phước Điền ở trong Trung A Hàm, hôm bữa Thiện Trang trích, rõ ràng là vào dòng Thánh rồi, dòng Hiền rồi, ngon quá rồi, làm sao có thể đọa lạc vào ác đạo được. Điều này cũng giống như bất hoại tịnh đối với Phật, bất hoại tịnh đối với Pháp, bất hoại tịnh đối với Tăng, bất hoại tịnh đối với Thánh giới. Cho nên ngon lành, dễ không quý vị? [Địa vị này] dễ hơn nhiều, đường tu hành đâu khó đâu, tại vì mình không biết, mình thấy tu chứng gì đâu mà khó quá.

Đó là Tùy tín hành, hôm nay [Thiện Trang] giới thiệu xong rồi. Bây giờ tới Tùy pháp hành:

“Sao gọi là người Tùy pháp hành? Ở đây, có người phân biệt ở nơi pháp, không tin người khác; quán sát pháp rằng: ‘Có chăng? Không chăng? Thật chăng? Hư chăng?’ Rồi người ấy nghĩ thầm: ‘Đây là lời Như Lai, đây là lời đồng phạm hạnh*.’ Vì biết đây là pháp ngữ của Như Lai, người ấy liền phụng trì. Nếu là những lời của ngoại đạo, người ấy xa lìa. Đó gọi là người Tùy pháp hành.’’

Ở đây quý vị thấy, lỡ mình không được như trên, như trên là không cần biết [gì hết], cứ cắm đầu vô tin, nhưng may là đi đúng đường. [Còn] quý vị là hạng người có trí tuệ, thì quý vị sẽ rơi vào hạng người này, có nghĩa là không tin một cách mù quáng. Quý vị thấy ở đây là người phân biệt nơi pháp, không tin người khác. [Tức là] tôi không tin, chưa chắc, tôi thấy ông cũng chưa ổn lắm, thấy thầy cũng chưa ổn lắm, không tin. Nhưng người ta có quán sát pháp rằng: Có chăng? Không chăng? Tức là có đúng không? Có sai hay không? Có thật không hay là giả dối đây? Người ta sẽ biết cách chọn. Rồi người ấy than rằng: ‘Đây là lời của Như Lai, đây là lời của đồng phạm hạnh’ tức đây là những lời đúng. Đây là lời Phật đúng, đây là lời của đồng phạm hạnh đúng, [nên] mình thực hành theo. ‘Vì biết đây là pháp ngữ Như Lai, người ấy liền phụng trì. Còn nếu là những lời ngoại đạo thì người ấy xa lìa’. Và người ta thực hành như vậy, cho nên người ta chứng quả và quả này cũng là Sơ quả Tu đà hoàn. Bài hôm bữa Thiện Trang nói không biết Sơ quả hay Nhị quả, thì [ở bài này] khẳng định là Sơ quả Tu đà hoàn luôn.

Như vậy hạng người này là người có trí, ở trong Chú Giải của Luận Câu Xá hay trong bộ nào thì Thiện Trang quên rồi, nói rõ người Tùy pháp hành khác với người Tùy tín hành ở chỗ nào. Người Tùy tín hành là họ vào đạo bằng niềm tin, tức là họ chỉ tin thôi, cắm đầu vô tin lời của Phật dạy, tin Phật và tin người thầy dạy cho mình, tin người đồng phạm hạnh tức là những người tu chung với mình. Họ tin và họ thực hành như vậy, nên họ vô được Sơ quả Tu đà hoàn, thì họ là Tùy tín hành. Tất nhiên là họ có thể chưa vào nha.

Còn hạng người Tùy pháp hành là người có trí tuệ, tức là họ phân biệt rõ ràng: Tuy thầy đó dạy mình, tuy người đó dạy mình, nhưng họ quan sát có đúng không, sai không, họ biết đúng sai và [biết] thật hay không. Họ biết suy xét rằng lời của người này đúng với Phật, lời này là trật nè. Và người ta thực hành lựa chọn theo lời đúng. Như vậy người ấy đời này nếu không chết giữa chừng, thì chắc chắn họ sẽ chứng Sơ quả Tu đà hoàn. Người đó gọi là Tùy pháp hành, cho nên họ có trí tuệ.

Quý vị nào có trí tuệ thì có thể tu theo điều này. Được không? Được mà! Tức là ở trên [Tùy tín hành] là [người] không có trí tuệ, cứ tin nghiễn đi. Còn ở dưới này là [người] có trí tuệ, tu có chọn lọc, dù thầy đó giảng tầm bậy, nhưng có những chỗ ổng giảng đúng, tôi nghe theo chỗ đúng thôi, tôi thấy chỗ này đúng theo lời Phật, nên tôi chọn. Quý vị thấy Tùy pháp hành cũng dễ mà, đâu có khó đâu. Không khó nha! Và nếu giữa chừng không bị chết thì chắc chắn vào Sơ quả Tu đà hoàn. Sướng không!

Bây giờ Thiện Trang thấy trong lớp này có rất nhiều người đủ Tùy pháp hành, nhiều người đâu có tin sái cổ, tin kiểu mù quáng đâu, toàn soi ghê lắm. Nhưng [quý vị] soi quá, mà soi trật là xong luôn, có nhiều người soi trật đó quý vị, không đủ trí tuệ, không phân biệt [được]. Ví dụ như nói thầy đó giảng tầm bậy rồi, trong khi đó thầy đó giảng đúng với Chánh pháp. Còn người giảng bậy mình lại cho là đúng, thì xong rồi, người đó không phải là Tùy pháp hành, người đó trật, họ không đủ trí tuệ, mà họ cũng không phải Tùy tín hành luôn. Những người đó là phàm phu, thì tiếp tục trôi lăn trong vòng sanh tử thôi, biết sao được. Điều đó là do mình đã không có trí tuệ, lại không có niềm tin, thì chịu thua.

Phật pháp hoặc là vào bằng niềm tin, và may mắn [gặp] người dạy cho mình đúng là vào được. Còn không, mình thông minh, mình trí tuệ, mình biết phân biệt đúng sai, mình quán sát được pháp, mình phân biệt đây đúng, đây sai, đây thật, đây không thật, mình chọn để thực hành thì mình vào được Tùy pháp hành. Và cuối cùng mình chứng Sơ quả Tu đà hoàn, nếu như trong thời gian thọ mạng mình chưa hết, có đủ thời gian thì mình sẽ chứng. Như vậy dễ mà! Đó là hai bậc. Coi vậy chứ cũng khó, bậc này khó hơn, phải có trí tuệ.

Hôm bữa [Thiện Trang nói] có tới 18 địa vị, [Thiện Trang] giới thiệu được hai rồi đó. Địa vị thứ ba là [Thân chứng].

Sao gọi là người Thân chứng? (Hôm bữa quý vị nhớ có [hạng] Thân chứng không ạ? Thân chứng là như thế nào?) Ở đây, có người tự thân tác chứng, cũng không tin người khác, cũng không tin lời Như Lai, và những ngôn giáo của các Tôn túc đã dạy lại cũng chẳng tin, chỉ theo tính mình mà chứng nhập. Đó gọi là người Thân chứng.

Người này giỏi hơn nữa, tức là họ chẳng cần tin ai hết, tự thân tác chứng, tức là tự tác, tự tri, tự chứng. Họ chẳng tin ai hết, không cần tin người khác, không tin luôn lời của Như Lai, và những ngôn giáo của bậc Tôn túc, gọi là Thiền sư này, Thiền sư kia tôi cũng chẳng cần quan tâm, tôi tự hành tôi tự biết, cuối cùng họ vào được luôn. [Hạng này gọi] là người Thân chứng. Người này thuộc chủng tánh Độc giác, họ tự mình đi được, khỏi cần [thầy]. Hay chúng ta nói cách khác là Ba la mật nhiều đời của họ mạnh quá, cho nên thầy tà tôi cũng không cần quan tâm, giáo pháp Như Lai giảng tôi cũng chưa biết. Người này đúng là tuân theo Kinh Kalama đó quý vị, là ‘chớ vội tin, chớ vội tin’. Điều nào tôi áp dụng, tôi thực hành thấy hiệu quả thì tôi tin, tự tôi tu. Lời Phật dạy tôi chưa biết tin hay không, nhưng tôi cứ áp dụng thử coi, thử một hồi tôi thấy điều này hiệu quả thì tôi tự tu, tôi tự đi, cuối cùng một hồi cũng chứng vô Sơ quả. Cho nên gọi là Thân chứng.

Quý vị có chủng tánh cao thì quý vị đi con đường này. Thiện Trang tin là đời nay ít người đi con đường này lắm, đa số bậc một là mê tín, cứ vô đi, miễn có thầy giỏi chỉ cho mình, Phật dạy sao thì làm theo vậy, là vô được Tùy tín hành bằng niềm tin. Còn chủng tánh thứ hai là có trí tuệ phân biệt, là tôi cũng phải tin người chứ, cũng phải coi thầy đó dạy điều nào đúng thì tin, còn điều nào không đúng thì không tin, còn Phật dạy là phải tin tuyệt đối 100%. Còn [hạng] người này ghê hơn, Phật dạy nhưng tôi chưa tin luôn.

Cho nên quý vị thấy [địa vị] Sơ quả Tu đà hoàn có câu chuyện của ngài Xá Lợi Phất hay ngài nào đó, Thiện Trang nhất thời không nhớ tên, nhưng ở trong kinh. Ngài đó đắc Sơ quả Tu đà hoàn rồi, thì ngài đó nói là bây giờ con không cần nương vào người nào để tin, con cũng không cần nương vào Như Lai nữa, bởi vì con đã kiến đế rồi, con đã thấy sự thật rồi. Hồi xưa con chưa thấy nên con phải nương vào Như Lai, còn bây giờ con kiến đế, con tự thấy rồi, con biết thật như vậy rồi, nên không cần nương vào người khác.

Vì vậy Sơ quả Tu đà hoàn quý vị đọc trong kinh là người đó không cần tin vào người khác nữa, bởi vì họ đã thấy Tứ đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo rồi, người kiến đế là họ tự đi được rồi. Giống như người đã thấy đường rồi, quý vị đã biết rõ đường đi từ Hà Nội vô Sài Gòn rồi, thì quý vị cần gì phải đi hỏi người ta, cần gì phải chỉ nữa, cần gì cầm bản đồ để coi nữa, giờ ta biết thì ta đi đường đó là chắc chắn tới rồi. Sự biết 100% như vậy gọi là Kiến đế, thấy được sự thật rồi.

Ở đây cũng vậy, người này là căn tánh cao hơn nữa, tức là tự thân họ tác chứng (thực hành), rồi họ chứng nghiệm thấy: À, điều này đúng rồi đó, họ không cần tin vào người khác đâu, cũng không cần tin vào lời của Như Lai luôn, những ngôn giáo của bậc Tôn túc dạy, họ cũng không cần. Tôi chỉ thực hành theo ý của tôi thôi, theo tính mình thôi, vậy là chứng nhập. Như vậy là ngon quá đúng không? Đó là người Thân chứng.

Ở đây có nói Thân chứng là ‘hàng thứ năm từ dưới, nhảy hàng ba và tư. Trong liệt kê này, Hán dịch nhảy sót hàng thứ ba: tín thắng giải’. Ở đây thiếu địa vị Tín thắng giải này, nhưng không sao, trong một bài khác thì chúng ta sẽ giới thiệu. Ở đây có lẽ chép thiếu thế nào đó, bỏ mất một địa vị. Cũng không quan trọng lắm, chúng ta chỉ cần học thôi.

Sao gọi là người Kiến đáo? (Tiếp theo là hạng người thứ tư) Ở đây, có người đoạn ba kiết, thành pháp bất thối chuyển Tu đà hoàn. Người ấy có kiến giải này: ‘Có bố thí, có người nhận, có báo thiện ác, có đời này, có đời sau, có cha, có mẹ, có A la hán v.v.’ Người ấy vâng lời dạy, tin vào tự thân tác chứng mà tự chứng nhập.

Kiến đáo định nghĩa đơn giản là những người này đã đoạn ba Kiết sử, và thành bất thoái chuyển Tu đà hoàn. Ở đây là Tu đà hoàn bất thoái chuyển, tức là không lui sụt nữa. Còn mấy địa vị ở trên cũng là Tu đà hoàn, trong kinh nói có 9 hay 10 bậc Tu đà hoàn, Thiện Trang nhớ là 9 bậc Tu đà hoàn thì phải, thì có những bậc Tu đà hoàn thoái chuyển. Còn địa vị Kiến đáo này là Tu đà hoàn bất thoái chuyển, thì đoạn được 3 Kiết sử rồi: Thân kiến, Giới cấm thủ và Nghi. Người này có kiến giải rằng: ‘Có bố thí, có người nhận, có báo thiện ác, có đời này, có đời sau, có cha, có mẹ, có A la hán v.v.’ Điều này là định nghĩa của Chánh kiến, thật ra người này là họ có Chánh kiến. Họ có Chánh kiến nên họ vào. Và người đó có Chánh kiến rồi thì họ vâng theo lời dạy thôi, tự thân họ làm và tự chứng nhập thôi. Điều đó là đương nhiên.

Cho nên quý vị thấy cơ hội để vào Sơ quả rất nhiều, Thiện Trang nhớ trong Kinh Trường A Hàm, đức Phật khen ngài Xá Lợi Phất thì phải: Ta thì thuyết có một hạng Tu đà hoàn thôi, còn ông thì khéo hơn, ông thuyết thì chia ra đến 9 hay 10, 11 bậc gì đó, Thiện Trang không nhớ rõ, để bữa nào Thiện Trang tra lại kinh. Như vậy đây đều là những bậc Tu đà hoàn đó quý vị. Cho nên [địa vị] Tu đà hoàn có thoái chuyển và không thoái chuyển. Nên mình học mấy bộ này mới đầy đủ như vậy, chứ còn cứ nói Tu đà hoàn là có một địa vị Tu đà hoàn, rồi 7 đời sau thành A la hán, ở trong cõi Dục 7 đời. Điều đó là kiến thức căn bản và không đủ, thiếu quá nhiều. Quý vị thấy Tu đà hoàn có quá trời kiểu mà, có kiểu Tu đà hoàn 3 đời, có kiểu Tu đà hoàn 1 đời ở trong gia đình tôn quý, Thất chủng, Gia gia v.v… rồi đây cũng là Tu đà hoàn. Cho nên [địa vị] Tu đà hoàn có nhiều lắm. Bất thoái chuyển Tu đà hoàn thì họ phải tu được [phá ba Kiết sử].

Cho nên không học thì không biết, [có người] kêu những điều này ở trong A Tỳ Đàm. Xin lỗi! Ở ngay trong kinh có, chứ không phải A Tỳ Đàm. Nếu ở trong A Tỳ Đàm, Luận Câu Xá thì người ta nói: “Tôi học kinh tạng thôi, tôi không học những bộ đó nên tôi không biết”. Nếu cho là như vậy thì cũng được đi. Còn đây là ngay trong Kinh A Hàm, ngay trong Kinh Nikaya, Kinh Niyaka cứ cho là Nam truyền đi, lấy Kinh A Hàm là thuộc về Hán tạng, mình học không biết mà đòi làm Pháp sư, thì điều đó nguy hiểm.

Đôi khi Thiện Trang nói làm Pháp sư nhiều khi nguy hiểm lắm, làm Pháp sư dẫn bao nhiêu người, nếu mình dẫn đúng thì công đức vô lượng, còn mình dẫn sai mà họ cứ nương theo mình để học, rồi họ tu không chứng, tu không đạt được gì. Lẽ ra những người đó gặp người khác dạy đúng, thì họ sẽ đắc đạo ra khỏi sanh tử. Còn mình dẫn một hồi họ không ra khỏi sanh tử, thì tội của mình lớn hơn, nghiệp của mình nặng hơn. Rồi bao nhiêu người nương theo mình, thấy người ta giảng đúng Chánh pháp lại không tin mà còn phỉ báng nữa, như vậy thì tội của mình nặng.

Cho nên cẩn thận nha, ai muốn làm Pháp sư, muốn giảng kinh thuyết pháp, thì Thiện Trang khuyên là mình hãy học, ít nhất trong Đại tạng kinh thì coi giùm cho được một tạng, đó là tạng Kinh. Không coi được nhiều thì cũng phải coi A Hàm và Nikaya. Bây giờ Kinh Nikaya đầy, hãy coi hết đi thì mới nắm được lộ trình tu tập. Và nếu như có thể thì hãy coi thêm A Tỳ Đàm, Vi Diệu Pháp ở bên Nam truyền, coi những bộ luận bên Bắc truyền như: Luận Câu Xá, Đại Tỳ Bà Sa Luận, v.v… những bộ về Duy Thức của Tiểu thừa. Khi quý vị nắm được rồi, quý vị làm Pháp sư thì may ra mới khỏi nạn.

Do ở đây là công án của chư Tổ, chứ không phải công án từ thời Phật. Chứ nếu mà công án từ thời Phật thì Thiện Trang cũng sợ lắm, đó là công án: ‘Sai một chữ chuyển ngữ, đọa 500 đời làm hồ ly’, thời ngài Bá Trượng ở Trung Hoa. Sai có một chữ chuyển ngữ thôi, vị đó làm Pháp sư từ thời đức Phật Ca Diếp, có người hỏi: “Người đại tu hành có rơi (lạc) vào vòng nhân quả hay không?” Ngài ấy trả lời sai một chữ, đáng lẽ ra là ‘bất muội nhân quả’, mà ngài trả lời là ‘bất lạc nhân quả’. Bất muội tức là không mê muội, không mê lầm về nhân quả, đại tu hành là kiến tánh rồi. Thật ra không cần đại tu hành gì ghê gớm đâu, theo định nghĩa trong Kinh A Hàm và Kinh Nikaya, một người Sơ quả Tu đà hoàn là đã có Chánh kiến, chính là nội dung vừa rồi chúng ta học đó: Kiến đáo là người ta tin vào: ‘Có bố thí, có người nhận, có báo thiện ác, có đời này, có đời sau, có cha, có mẹ, có A la hán v.v.’ Người có Chánh kiến thôi là họ đã biết nhân quả rồi, là họ đã bất muội nhân quả rồi. Bất muội nhân quả mà trả lời thành bất lạc nhân quả, họ vẫn còn ở trong vòng nhân quả mà, chưa ra khỏi. Trả lời sai vậy thôi mà 500 đời (500 đời chứ không thể là 500 kiếp được), từ thời đức Phật Ca Diếp mà mãi đến thời nhà Đường vẫn chuyển thân thành một con hồ ly, đọa 500 đời như vậy, và sau đó mới giải được.

Cho nên quý vị thấy Thiện Trang giảng, xưa nay Thiện Trang không nói càn, có nhiều đồng tu thắc mắc: “Hòa thượng Tịnh Không giảng như vậy, sao thầy không trích dẫn như vậy?” Thiện Trang nói đoạn đó Thiện Trang chưa tìm thấy trong kinh, có những điều mà Thiện Trang thấy không giống trong kinh nên Thiện Trang không dám trích. Vì sao vậy? Vì sợ, không dám nói càn. Đôi khi nói càn thành nói liều. Cho nên sau này sợ quá, thôi trích kinh cho chắc, có gì kinh sai thì đó là lỗi của người dịch, lỗi của người chép kinh gì đó v.v… còn mình cứ giảng theo kinh.

Còn có những chi tiết nào Thiện Trang nói, thì Thiện Trang nói đó là Thiện Trang nói, thỉnh thoảng Thiện Trang nói đây là theo Thiện Trang thôi, quý vị tin hay không thì tùy quý vị. Đó là những lời của Thiện Trang, còn tùy vào quý vị nhận định. Thiện Trang chia ra rất rõ là: lời nào của Phật (tức là lời trong kinh), lời nào trong luận, lời nào của chư Tổ, lời nào của Thiện Trang, lời nào của ai đó thì người đó chịu trách nhiệm. Chứ không là mình giảng không được bao nhiêu phước đức, mà mình tiêu hết, mình giảng sai Chánh pháp là tiêu hết. Đừng tưởng dễ, mình dẫn bao nhiêu [người] đọa lạc thì nhân quả mình cũng đọa lạc luôn.

Đó là mình tự nói nha, chứ trong kinh Phật cũng không nói như vậy, đó là mình tự suy diễn nhân quả. Thật tế thì Phật cũng không nói như vậy đâu, Thiện Trang nghĩ là cũng không hẳn như vậy. Tại vì người giảng pháp thì ít nhiều gì họ cũng huân tập được pháp. Pháp cho dù không rốt ráo chính xác 100%, nhưng cũng đưa họ đến gần địa vị giải thoát. Tất nhiên mình dẫn chúng sanh sai lạc, họ không chứng quả thì tội của mình là hơi thiếu từ bi, mình muốn người ta ra khỏi sanh tử mà mình dẫn người ta đi vào sanh tử. Đó là do ngu si, do mình không có kiến đế, không sáng suốt. Cho nên đó là lỗi của mình. Chứ còn Thiện Trang nghĩ nhân quả thật ra có nhiều thứ trong đó, rắc rối phức tạp, chứ không phải nói mình dẫn người ta lạc thì mình lạc luôn, không hẳn như vậy. Nhân quả của nhà Phật rất phức tạp, có khi mình lạc luôn, [nhưng] có khi do mình huân tập trong kinh giáo, vì mình cũng có tín tâm mà, mình cũng cố gắng, giảng một hồi cũng Khổ Không, Vô thường, Vô ngã đó thôi. Rồi cuối cùng mình cũng sẽ đắc đạo thôi. Đó là những điều Thiện Trang tự phát kiến mà nói, quý vị tin hay không thì tùy quý vị tự suy xét.

Chúng ta trở lại, đó là địa vị Kiến đáo.

Đó gọi là, này Tỳ kheo, có bốn hạng người này. Hãy niệm trừ ba hạng người đầu. Hãy niệm tu pháp thân chứng.

Các Tỳ kheo, hãy học điều này như vậy”.

Các Tỳ kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

(Kinh Số 10 – Phẩm Đẳng Thú Bốn Đế - Thứ 27 – Kinh Tăng Nhất A Hàm). (Như vậy đây là thứ 27, còn ở trên là 21).

Cho nên hãy cố gắng tu theo 3 hạng người đầu, còn hạng người sau là thành tựu rồi. Như vậy quý vị thấy những nội dung này quan trọng không ạ? Dễ mà, đâu có khó đâu, sao đồng tu nói tu khó quá thầy ơi! Quý vị chỉ cần 4 điều thôi: là bất hoại tịnh đối với Phật, bất hoại tịnh đối với Pháp, bất hoại tịnh đối với Tăng, và bất hoại tịnh đối với Thánh giới. Quý vị đi vào cửa đó là Tùy tín hành, là dễ nhất. Và nếu như không vào Tùy tín hành, mai mốt chúng ta học thì chúng ta sẽ thấy, chúng ta cũng có thể vào Tứ gia hạnh, nhớ như vậy.

Cho nên không khó đâu. Con đường giải thoát không khó, chỉ cần có đi là sẽ có đến. Đời này quý vị làm xong là ok, quý vị vào Noãn vị cũng ok, quý vị vào Đảnh vị càng ok nữa, còn [nếu] vào được Nhẫn vị là quý vị không đọa ác đạo nữa, và vào được Thế đệ nhất vị là quý vị gần đến Sơ quả Tu đà hoàn lắm rồi. Những địa vị đó là dễ hơn rất nhiều. Nếu quý vị không vào được những địa vị đó, thì ít nhất quý vị cũng trồng được căn lành trong Phật pháp, đời sau quý vị gặp lại cũng nhanh lắm, không đọa vào đường ác đâu, đừng có sợ, đừng có lo lắng lắm. Bởi vì mình tu tập một đời, với Chánh pháp như vậy, với khả năng nỗ lực như vậy, thì không bị đọa đâu. Chỉ khi mình không tu, mình phá giới, mình làm tùm lum tùm la, do mình không biết. Thậm chí khi mình phá giới rồi, nhưng nếu biết sửa lỗi, nếu biết Phật pháp tu hành thì vẫn thoát khỏi Địa ngục, Ngạ Quỷ, Súc sanh, miễn là quý vị đừng làm những việc Ngũ nghịch thôi. Ngũ nghịch thì khó, trong kinh chưa thấy ai làm những việc Ngũ nghịch mà thoát khỏi Địa ngục. Nhưng rõ ràng là vẫn có con đường để thoát, nhưng chưa thấy thôi. Chỉ có trường hợp đó là khó, còn lại quý vị vẫn còn có cơ hội để tu hết. Hãy cố gắng tu tập.

Tiếp theo Thiện Trang xin giới thiệu thêm một phần nữa, Thiện Trang muốn sửa lỗi của Thiện Trang, đó là phần Tuổi Thọ Của Các Cảnh Giới. Một mặt là để bổ sung thêm, một mặt là để bổ sung phần lỗi của bài hôm trước Thiện Trang trích từ A Tỳ Đàm. Tức là một cuốn sách giáo lý A Tỳ Đàm của Giáo sư gì đó bên Miến Điện, dịch giả là Sư Toại Khanh, thì có trích ra Tuổi thọ của cõi Người và các tầng trời, quý vị có nhớ không ạ? Bữa đó Thiện Trang trích xong ở trong đó thì Thiện Trang nghĩ đúng rồi. Nhưng bữa nay coi lại Kinh A Hàm thì Thiện Trang thấy không chính xác, cho nên Thiện Trang muốn đính chính lại, theo kinh vẫn chuẩn hơn là theo A Tỳ Đàm. Không biết tại sao cuốn đó sai, có những chi tiết mà Thiện Trang thấy là cần phải bổ sung, và có những chi tiết mở rộng, cho nên xin hôm nay giới thiệu lại tuổi thọ của các cảnh giới, từ cõi Người, cõi Địa ngục, Ngạ quỷ, và một số cõi khác v.v… cho đến cõi Trời. Nếu quý vị kết hợp với bài hôm bữa thì quý vị so lại, và lấy bài này làm chuẩn, còn bài hôm bữa thì hãy bỏ đi. Chứ không thì Thiện Trang có lỗi, quý vị cứ share bài hôm bữa thì Thiện Trang có lỗi, để bữa sau Thiện Trang làm lại cái bảng cho chuẩn hơn. Hôm nay xin giới thiệu lại, đoạn này ngắn thôi. Đây là lời của Phật dạy:

“Tuổi thọ của người Diêm Phù Đề là 100 năm, ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới. Đoạn này là lời đức Phật Thích Ca nói. Vào thời đó thì tuổi thọ tại cõi Nam Thiệm Bộ Châu (Trái đất của chúng ta) là chỉ có 100 năm thôi, và ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới (tức là dưới 100 tuổi). Điều này thì chúng ta quá quen.

Tuổi thọ của người Câu Da Ni là 200 năm, ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới. Thiện Trang nhớ Câu Da Ni là cõi Đông Thắng Thần Châu, không biết có nhầm không, nhưng Thiện Trang nhớ là Đông Thắng Thần Châu.

Tuổi thọ của người Phất Vu Đãi là 300 năm, ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới. Tất nhiên kể Đông Thắng Thần Châu rồi, thì tới Phất Vu Đãi chính là Tây Ngưu Hóa Châu; chữ Hóa trong hàng hóa. Tức là cõi đó lấy bò để trao đổi làm hàng hóa, ai có nhiều bò thì người đó giàu. Cõi đó lúc đó tuổi thọ là 300 tuổi, ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới.

Tuổi thọ của người Uất Đan Viết là 1. năm, không có tăng hay giảm (ở trong Kinh Vô Lượng Thọ có trích là: ‘Uất Đơn thành thất bảo’, cõi Uất Đơn (Đan) Việt là cõi Bắc Cô Lô Châu, thì tuổi thọ ở đó là 1000 năm. Quý vị để ý là không có tăng hay giảm, tức là tuổi thọ của người ở Bắc Cô Lô Châu chỉ cố định là 1000 năm, không có yểu mệnh, thậm chí họ không có bệnh nữa kìa.

Và không chỉ vậy đâu, quý vị coi trong Kinh A Hàm nói rất rõ: là người ở đó giống nhau, hình như người đều giống như 22 tuổi ở cõi Nam Diêm Phù Đề chúng ta. Tức là người ở đó sanh ra một thời gian sau là lớn nhanh lắm, sẽ thành người như vậy, và họ giống nhau. Họ cũng giống như người ở Tây Phương Cực Lạc vậy đó, họ cũng cao như nhau, rồi quần áo cũng không phân biệt. Cho nên khi xuống tắm xong rồi lên là họ lấy đồ mặc thôi, không cần phải suy nghĩ. Vì sao? Vì trong kinh đức Phật nói họ là Vô ngã, vì họ không có phân biệt nữa, rất là sung sướng. Trong 4 châu thì chỉ có cõi Uất Đơn Việt (Bắc Cô Lô Châu) là họ ăn chay, còn 3 châu còn lại là vừa ăn chay vừa ăn mặn, ăn thịt, ăn cá tùm lum. Giống như cõi của chúng ta là ăn thịt, ăn cá... Cho nên tuổi thọ của người ở cõi Uất Đơn Việt (Bắc Cô Lô Châu) tới 1000 năm. Và sau khi chết, trong kinh nói vì đó là nơi thắng xứ (nơi thù thắng) nên họ lại tiếp tục được sanh lên cõi Trời, và sau khi cõi Trời hết thọ mạng thì họ lại sanh xuống nhà tôn quý ở nhân gian. Và thông thường là họ sanh vào cõi của chúng ta, trong kinh nói như vậy.

Cho nên đó là một cõi rất là thù thắng, thù thắng nhưng không có Phật pháp, đời đó coi như vô đó chơi hưởng phước thôi, sướng lắm, sướng vô cùng, không có phải làm lụng như ba châu kia. Ba châu kia đi làm mệt lắm, chúng ta đi làm mệt, chứ sống ở cõi đó hưởng thụ sướng lắm. Sướng thì sướng nhưng không có Phật pháp, mất 1000 năm rồi lên cõi Trời thêm thời gian nữa. Trên cõi Trời có Phật pháp chứ không phải không có, nhưng có gặp và học được Phật pháp hay không thì lại là một chuyện khác.

Tuổi thọ của Ngạ quỷ là 70. năm (hay là 70 vạn năm). Dài không quý vị? Không cẩn thận là vô Ngạ quỷ luôn, ít ai vượt qua khỏi, mà phần nhiều là dưới. Nhưng may quá, tuổi thọ ngắn, phần nhiều là dưới, chứ không 70. năm là chết luôn, ở trong đó biết bao giờ ra. Cho nên đừng ham vô Ngạ quỷ, Thiện Trang muốn trích dẫn điều này để nói đường Ngạ quỷ dễ vô mà lâu ra. Nếu mà mình sống đến 70. năm thì biết đến bao giờ ra.