Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 12

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Mời xem đoạn thứ mười sáu của Cảm Ứng Thiên, chúng tôi hoàn toàn y theo sự phân chia đoạn của Vựng Biên, đoạn này có hai câu: “Bất lý tà kính, bất khi ám thất” (chẳng làm việc tà, chẳng dối lừa dẫu ở trong phòng tối). Phía trước đã nói đoạn này là giảng về phước báo, trong toàn văn là đoạn thứ ba. “Thị đạo tắc tiến, phi đạo tắc thoái”, câu này là cương lĩnh tổng quát. “Bất lý tà kính, bất khi ám thất”, từ đây trở đi là nói tu tích, nhà Phật chúng ta gọi là tu hành. Trong việc tu hành, điều quan trọng nhất là tâm địa chân thành, câu này chính là dạy chúng ta thành ý, thật sự là từ căn bản mà khởi tu. “Lý” là nói chung về khởi tâm động niệm và hành động của thân. “Tà kính”, “tà” là đối với chánh mà nói, hay nói cách khác, là tà tri tà kiến, tà ngôn tà hạnh. “Tà kính” cũng chính là nói ba nghiệp trái ngược với chánh lý, đây gọi là “tà”. “Khi”, ý nghĩa là biết sai mà còn cố tình vi phạm, lừa gạt chính mình, lừa gạt người khác. “Ám thất” là chỗ mà người khác nhìn không thấy, cũng là bờ mé phân ra của thiện ác.

Đoạn ác tu thiện phải từ nơi đây mà dụng công, đó mới là thật sự tu hành, hai điều này chính là thực hành sự chân thành, hình mẫu của sự chân thành. Chúng ta phải phản tỉnh kiểm điểm, chính mình có làm được chân thành hay chưa? Dùng tám chữ này thì có thể kiểm tra được rốt cuộc chúng ta có chân thành hay chưa? Cho nên tám chữ này nói lên được ý nghĩa rất là tinh vi, tế nhị. “Bất lý tà kính”, cũng chính là Phật ở trong Kinh Vô Lượng Thọ đã nói cái ý đoan tâm, đoan ý, đoan thân, đoan chánh. Người thế gian gọi là “đường đường chính chính”.

Người xưa chúng ta có kỳ vọng đối với người đọc sách là “quang minh chính đại”, “đường đường quân tử”. Do đây có thể biết nhà Nho nói tiêu chuẩn của người quân tử thì phải làm được hai điều này (bất lý tà kính, bất khi ám thất). Sự giáo dục của nhà Nho nói về mặt thành quả có ba bậc: quân tử, Hiền nhân và Thánh nhân, đây cũng là mục tiêu của sự giáo dục. Cho nên nói “độc thư chí tại Thánh Hiền” (chí hướng của người đọc sách là làm Thánh, làm Hiền). Quân tử là nền tảng của Thánh Hiền, nếu muốn làm Thánh Hiền nhân thì phải làm được tám chữ này.

Phật pháp nói càng rõ ràng hơn. Thành quả giáo dục trong Phật pháp cũng phân thành ba bậc: A la hán, Bồ tát và Phật. A la hán thì cũng giống như nhà Nho gọi là quân tử, Bồ tát là Hiền nhân, Phật là Thánh nhân. Tuy cũng có ba bậc thành quả như vậy nhưng trên thực tế sự cao thấp khác nhau rất lớn. Giáo học nhà Nho là giáo dục của một đời, bắt đầu từ thai giáo, đến sau cùng là già chết, “thận chung truy viễn” (việc tang lễ cha mẹ phải hết lòng bi ai, cúng tế tổ tiên phải hết lòng cung kính). Thế nhưng giáo học của Phật pháp là ba đời, là đời quá khứ, đời hiện tại và đời vị lai, về mặt không gian mà nói, là tận hư không khắp pháp giới. Đây là chỗ nội dung giáo học của nhà Nho không sánh bằng. Nền giáo học của Phật pháp nói rất là tường tận, thấu đáo, sau khi hiểu rõ thì biết rằng nên làm một người thiện, làm một người tốt, không nên làm người ác, không nên làm một người bất thiện, mong người khác cũng được hiền thiện như mình là việc vui mừng biết bao.

Chúng ta mong cầu cả nhà thiện, cả nước thiện, cả thế giới này đều là thiện. Bạn có tâm nguyện này, có loại hành trì này thì tương ưng với Phật đạo. Ở chỗ này nói đến “tà kính”, “ám thất”, bạn đích thực đều có thể làm được “bất lý”, “bất khi”. Người thế gian trong quá khứ đều biết vì con cháu mà cầu phước, người hiện nay thì ít rồi. Người hiện nay thực tế mà nói đều vì chính mình, có thể quan tâm đến cả nhà, quan tâm đến vợ con thì xem như là không tệ rồi. Thế nhưng người làm con cái mà có thể quan tâm đến cha mẹ thì ít, thực tế mà nói là thấy không nhiều, đây chính là nhà Nho đã nói “nhà không ra nhà, nước không ra nước”.

Nhà là gốc của nước, là kết hợp của ân nghĩa, quan tâm đến nhau, chăm sóc lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, đó mới là có ân, có nghĩa. Nếu chỉ quan tâm đến chính mình, tự tư tự lợi thì không có ân nghĩa. Ân nghĩa mặc dù là thiên tánh nhưng cũng cần phải được vun bồi. Nếu như hoàn cảnh sau này bất lợi, ân nghĩa bị lợi dục che lấp, thế là con người chỉ biết tranh danh đoạt lợi, hành vi việc làm đều là vong ân bội nghĩa. Vậy thì tất cả hành động và khởi tâm động niệm của họ chính là “lý tà kính, khi ám thất” (làm việc tà, dối lừa ở trong phòng tối) mà chỗ này nói, họ không phải là “bất lý” và “bất khi”.

Cho nên giáo dục là quan trọng hơn bất cứ thứ gì, chỉ có giáo dục mới có thể bù đắp được chỗ thiếu sót bẩm sinh của mỗi người, mới có thể hoàn thành tốt đẹp căn lành đời trước. Đại thánh đại hiền của thế xuất thế gian, không một ai mà không toàn tâm toàn lực theo đuổi công tác giáo dục, đặc biệt chú trọng giáo dục gia đình và giáo dục xã hội. Hễ làm hai sự việc giáo dục này cho tốt thì xã hội tự nhiên an định, thế giới nhất định hòa bình. Phải làm thế nào cho tốt? Hai câu “Bất lý tà kính. Bất khi ám thất” là quan trọng. Hai câu này là thân giáo, là ý giáo. Trong nhà Phật nói “tam luân thuyết pháp”, tam luân là nói thân, khẩu và ý, thân phải làm một tấm gương tốt, phải làm khuôn mẫu cho người khác xem, đặc biệt là con cái của bạn. Cha mẹ phải làm một tấm gương tốt cho con cái, từ nhỏ mỗi ngày từ sáng đến tối những gì chúng nhìn thấy sẽ tạo ấn tượng rất sâu sắc. Cho nên nếu muốn dạy con cái thành người tốt thì cha mẹ phải làm tấm gương tốt, con cái tương lai lớn lên tự nhiên hiền lành đức hạnh. Cùng đạo lý như vậy, ở trường học, thầy cô nếu muốn học sinh của mình tương lai có thành tựu, có cống hiến đối với xã hội, đối với chúng sanh thì thầy cô phải làm tấm gương tốt cho học trò. Ở tuổi học trò này, năng lực bắt chước học theo của các cháu đặc biệt mạnh mẽ, ở trường thì học thầy cô, ở nhà thì học cha mẹ. Nếu cha mẹ không thể làm tấm gương tốt, thầy cô không thể làm tấm gương tốt mà muốn cho đời sau có thành tựu thì rất khó.

Ngày nay mọi người có một nhận biết sai lầm, cho rằng con cái hoặc học trò của mình có kỹ thuật, có kiến thức khoa học, có năng lực kiếm tiền thì chính là đứa con tốt, học trò giỏi. Cái quan niệm này sai rồi. Ngày nay các quốc gia tiên tiến trên thế giới đích thực có không ít các nhà khoa học có năng lực, có kỹ thuật, có kiến thức khoa học, họ mỗi ngày đang phát minh đang chế tạo cái gì vậy? Vũ khí tối tân. Đây không phải là người bình thường có thể làm ra được. Họ chế tạo ra những thứ này làm gì? Để giết người, để hủy diệt thế giới này. Cha mẹ có con cái như vậy, thầy cô có học trò như vậy, bạn có thể có cảm giác vinh dự hay không? Đây là một quan niệm sai lầm rất lớn. Nếu nuôi dưỡng một đứa con, dạy một học trò để tương lai chúng chế tạo ra vũ khí khoa học kỹ thuật cao để hủy diệt thế giới thì không bằng nuôi một đứa con tốt, dạy một học trò ngoan để chúng có thể tạo phước cho xã hội, tạo phước cho mọi người. Phải nên làm một sự so sánh hai việc này. Chúng ta chọn lựa như thế nào? Đây là trí tuệ, là phước đức.

Nếu các vị muốn thật sự hiểu thấu đáo cái đạo lý này, phàm hễ có ảnh hưởng xấu đối với chúng sanh, đối với xã hội thì đều là “tà kính”. Giới luật của nhà Phật nghiêm cấm, không được chế tạo công cụ sát sanh. Vào ngày xưa, việc chế tạo dao súng, cung tên đều là sát sanh, giới luật nhà Phật đều nghiêm cấm. Không những không thể chế tạo mà ngay đến mua bán cũng là phạm giới, là phá giới. Vào thời xưa, những công cụ, binh khí để sát sanh này, thực tế mà nói, mức độ tổn hại đối với chúng sanh rất nhỏ, giết một súc sanh nhỏ cũng phải mất không ít sức lực. Hiện nay, vừa ấn nút thì một quả bom nguyên tử phát nổ, mấy triệu người mất mạng. Đây là vinh dự sao? Nếu như nói là vinh dự thì đó là vinh dự của ma vương, vinh dự của quỷ quái, không phải là vinh dự của con người, là bi ai của con người, bi ai của trời người, tà ma mới cảm thấy vinh dự. Ngày nay hai cái chữ “tà kính” này, ý nghĩa so với ngày xưa thật là quá lớn.

Ý nghĩa của “ám thất” rất sâu, chỗ mà người ta không nhìn thấy, bạn ở riêng trong phòng, đây là ý nghĩa trên mặt văn tự, còn nghĩa sâu, nghĩa tinh tế của nó là nói ý niệm giấu ở trong nội tâm của bạn. Ngay giữa ban ngày ban mặt, bạn đối diện với người khác, người ta cũng không biết bạn đang giấu tâm ý gì. Đây cũng gọi là “ám thất”, có thể thấy ý nghĩa của “ám thất” rất sâu rất rộng. Thật sự làm được mọi lúc mọi nơi, không tự gạt mình, không gạt người, đó là công phu thành kính. Đại Sư Ấn Quang dạy chúng ta “tồn thành, tận phận” (giữ lòng thành, hết bổn phận). “Tồn thành” là chủ tâm của chúng ta, tám chữ “bất lý tà kính, bất khi ám thất” là giữ gìn cái tâm. “Tận phận” là làm hết bổn phận của chúng ta vì lợi ích của xã hội, lợi ích của chúng sanh. Nhất định không nên vì chính mình, vì chính mình chắc chắn có lỗi lầm, bạn muốn hỏi vì sao? Vì chính mình là mê, vì chúng sanh là giác, vì chính mình cũng là một chúng sanh trong đó, là đại công vô tư (vì việc công, không có tâm riêng tư).

Do đây có thể biết, vì chúng sanh là vì đại ngã, là vì chân ngã, vì chính mình là vì tiểu ngã, là vì giả ngã, nhất định phải hiểu đạo lý này. Nhất định phải hiểu rõ ràng tường tận chân tướng sự thật, sau đó bạn mới thấu hiểu ý nghĩa của hai câu nói này, bạn mới biết phải nên làm hai câu nói này như thế nào, hơn nữa là không làm không được. Hai câu nói này là thâm tâm trong Bồ đề tâm, thâm tâm hiếu thiện, hiếu đức, thật sự hiếu lạc (yêu thích), không hề có chút miễn cưỡng nào bên trong. Tạo phước, tích công bồi đức đều từ trên nền tảng này mà mở rộng. Cho nên nếu không giữ tâm như vậy, không cần nói đến tu hành, bạn cũng gặp khó khăn rồi, bạn ở thế gian này muốn cầu tránh hung hóa kiết, tiêu tai miễn nạn đều không thể được. Nhà Phật không luận một tông phái nào, tu hành đều chú trọng tu từ căn bản, hai câu này là đại căn đại bản, ý nghĩa sâu rộng vô tận, hy vọng đồng học chúng ta phải lưu ý, phải nỗ lực học tập.

Các vị đồng học. Hôm qua chúng ta học đến tu tích “tồn thành”. Hai câu ở trong kinh văn “bất lý tà kính, bất khi ám thất” thực tế mà nói là căn bản của làm người, của học Phật. Thánh Hiền của thế xuất thế gian dạy bảo tất cả chúng sanh, điều quan trọng nhất là dạy chúng ta có năng lực phân biệt thiện ác. Mục tiêu giáo học của Phật pháp có ba tầng lớp, chúng tôi trong lúc giảng giải cũng thường hay nhắc đến, giai đoạn thứ nhất là dạy người “đoạn ác tu thiện”, giai đoạn thứ hai là dạy người “phá mê khai ngộ”, giai đoạn thứ ba là “chuyển phàm thành Thánh”. Căn bản của nó là giai đoạn thứ nhất ở trước mắt chúng ta, nếu như chúng ta không thể nhận biết thiện ác thì làm sao có thể đoạn ác, làm sao có thể tu thiện? Cho nên có năng lực phân biệt rõ ràng, cái gì là thiện, cái gì là ác, đây chính là khai ngộ mà nhà Phật nói, thật sự khai ngộ rồi. Thế nhưng hai chữ “thiện ác”, thực tế mà nói, không dễ gì làm cho rõ ràng được. Nếu chúng ta không ở ngay nơi đây mà hạ công phu thì chúng ta sẽ rất khó mà đạt đến mục tiêu đầu tiên của việc tu học Phật pháp. Mục tiêu đầu tiên đạt được rồi mới chắc chắn không đọa ba đường ác.

Làm thế nào để phân biệt hai chữ “thiện ác”? Quyển sách này chính là một tiêu chuẩn, là một tiêu chuẩn rất tốt. Từ trên nguyên lý nguyên tắc mà nói, nó nói rất tường tận hai phương diện thiện ác này. Thế nhưng người hiện nay chúng ta tâm ý qua loa, cho dù đọc ba ngàn lần thiên văn chương này cũng chưa chắc có năng lực phân biệt thiện ác. Cho nên không dễ gì đoạn trừ ác, rất khó mà tu tích thiện, đạo lý chính ngay chỗ này. Chúng ta niệm Phật, muốn cầu sanh Tịnh Độ, nếu không làm được cho rõ ràng hai chữ “thiện ác” thì đó là mê hoặc. Trong lòng mê hoặc thì vẫn sẽ tiếp tục tạo nghiệp ác. Miệng của bạn chưa tạo, thân chưa tạo nhưng ý của bạn đang tạo, mỗi niệm tương ưng với ác, không tương ưng với thiện. Niệm Phật như vậy sẽ tạo thành chướng ngại rất lớn đối với việc vãng sanh, chúng ta không thể không biết.

Cho nên Đại Sư Ấn Quang cả một đời cực lực đề xướng Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên và An Sĩ Toàn Thư, Ngài rất là xem trọng. Vào thời đó Ngài cho in lưu thông hơn ba triệu quyển, đích thực là khiến cho mọi người kinh ngạc, vì sao Ngài phải làm như vậy? Mục đích chẳng ngoài cứu vãn kiếp vận, giúp đỡ người niệm Phật bình an được sanh Tịnh Độ. Người xưa thường hay khuyên bảo người “trì giới niệm Phật”, ba quyển sách này nội dung không lớn, bạn lý giải thấu triệt rồi tín thọ phụng hành thì gọi là trì giới, bạn niệm Phật mới có thể vãng sanh.

Phần chú giải của Vựng Biên đã nói rất nhiều, rất tường tận, nêu ra rất nhiều thí dụ để chứng minh. Những ví dụ như vậy, thực tế mà nói, là không thể nêu ra hết. Trong đó đã nêu ra một số trường hợp, chẳng qua là một hai phần vạn mà thôi. Nếu chúng ta để ý, chính vào thời đại hiện nay, quả báo thiện ác rõ ràng, tường tận. Người tâm ý qua loa không thể thấy được nhưng người tâm ý tỉ mỉ thì thấy rõ như trong lòng bàn tay. Chúng ta có lỗi lầm, lỗi lầm nào là nghiêm trọng nhất? Vẫn là tự tư tự lợi, khởi tâm động niệm đều là vì lợi ích của chính mình, khiến cho chúng ta mờ mịt đối với phải quấy thiện ác, không nhìn thấy được rõ ràng, không chú ý những lời giáo huấn quan trọng về đoạn ác tu thiện. Cho nên dù cho trong đời này duyên phận không tệ, được thân người, gặp được Phật pháp, đặc biệt là gặp được pháp môn Tịnh Độ thù thắng, thế nhưng trong đời này vẫn không thể thành tựu, bạn nói xem đáng tiếc biết bao! Thế gian không có việc gì đáng tiếc hơn so với việc này, trong lòng của chúng ta phải hiểu rõ việc này.

Phải làm thế nào mới xem là thật sự tu hành? Trước tiên chúng ta phải hiểu cho rõ ràng ý nghĩa của hai chữ “tu hành”. “Hành” là hành vi, trong Phật pháp chia hành vi làm ba loại lớn là thân, ngữ và ý. Thân thể tạo tác, mỗi một hành động là hành vi của thân nghiệp, ngữ là lời nói, tư tưởng, kiến giải, cách nghĩ cách nhìn của bạn là hành vi của ý. Trong ba nghiệp, quan trọng nhất là ý nghiệp. Khi khởi tâm động niệm, nếu mọi tâm niệm của chúng ta đều vì làm lợi ích cho chúng sanh thì đây là thiện, nếu mỗi niệm vì lợi ích của chính mình thì đây chính là ác, lợi ích cho chính mình cũng có lợi ích cho chúng sanh thì đây là trong ác có thiện, lợi ích cho tất cả chúng sanh, trong đó còn mang theo lợi ích của chính mình, đó là trong thiện có ác. Phải phân biệt rõ ràng thì việc đoạn ác tu thiện bạn mới có chỗ nhập môn.

Nhất định phải hiểu rằng kiếp người khổ đau ngắn ngủi. Trong kinh Phật thường nói: “Thế gian vô thường, quốc độ mong manh”, người thật sự hiểu tường tận sẽ nắm chặt lấy cơ hội này, nắm giữ lấy duyên phận này để đoạn ác tu thiện, tích công lũy đức. Thiện ác vẫn là còn trong tam giới, vấn đề trong tam giới mà không giải quyết được thì không thể nào siêu vượt tam giới. Các vị phải nên biết, có một số người không được đi học, không biết chữ, dường như là đạo lý gì cũng không hiểu, khi lâm chung niệm Phật lại có thể tự tại vãng sanh. Không nói quá khứ, chỉ nói hiện tại, tôi đã nghe được tổng cộng có mấy mươi người, khi lâm chung biết trước ngày giờ ra đi, hiểu biết rõ ràng tường tận, đứng mà vãng sanh, ngồi mà vãng sanh, tướng lạ hiếm có. Dường như họ không hiểu rõ ràng đạo lý thiện ác, trên thực tế, người ta đã buông xuống vạn duyên rồi. Bạn tỉ mỉ mà quán sát, tâm địa của họ là một mực từ bi, thật sự không có ý niệm tự tư tự lợi cho nên mới có cái tướng lạ này. Nếu họ còn mang theo một chút ý niệm tự tư tự lợi thì cũng có thể vãng sanh, nhưng sẽ không có tướng lạ như thế.

Sự việc cảm ứng này vi diệu cùng tột, chúng ta phải tỉ mỉ quan sát, tỉ mỉ mà lĩnh hội, chăm chỉ nỗ lực phụng hành, nhất định sẽ có chỗ tốt đối với chính mình. Không hiểu rõ đạo lý này, cho rằng chính mình đang hành thiện, cho rằng chính mình đã lìa khỏi ác nghiệp. Cách hiểu sai lầm này thường hay gặp, nhất là trong xã hội hiện nay, trong mọi tầng lớp. Thật đúng như người xưa đã nói, “sai mãi lại thành đúng”, mọi người đều sai hết cả thì cái sai ấy thành đúng rồi. Trong thế pháp có thể miễn cưỡng nói như vậy, thế nhưng về mặt nhân quả, trong Phật pháp thì chắc chắn là sai lầm, không phải mọi người đều sai thì trở thành đúng. Nhân quả sẽ không bỏ sót bạn, thiên địa quỷ thần sẽ không bỏ qua cho bạn.

Trong chú giải đã nêu ra rất nhiều thí dụ. Thí dụ nói về tiền tài, sử dụng đúng tiền tài là giúp đỡ xã hội, đặc biệt là giúp đỡ chúng sanh khổ nạn. Chúng ta hãy xem bậc hiền nhân khi xưa đối mặt với vấn đề này như thế nào. Bạn tích được tiền của nhiều hay ít là do phước báo mà bạn đã tu tích. Người hiểu rõ, giác ngộ rồi chỉ lấy những gì cần thiết, mình cần dùng đến. Hơn nữa, một người có tâm từ bi, có lòng yêu thương thì cuộc sống của họ rất là tiết kiệm, tiền tài dư ra đều đem giúp đỡ người khác. Nhân sĩ trong xã hội mà còn như vậy huống hồ là người học Phật.

Trên thế gian cũng có người học Phật rất tốt. Thí dụ nói tu tài bố thí, như Đại Sư Ấn Quang, Đại Sư Ấn Quang cả một đời in kinh bố thí, là ở vào thời đại đó. Còn hiện nay thì tiến bộ hơn nhiều so với thời đó, ngoài kinh Phật ra còn có băng ghi âm, băng ghi hình, hiện tại còn có CD và VCD, đều là công cụ để lưu thông Phật pháp, đệ tử Phật gọi là Pháp bảo. Đại Sư Ấn Quang tiếp nhận cúng dường của bốn chúng đệ tử, chính Ngài một xu cũng không dùng đến, chuyên dùng để in kinh bố thí, cả một đời Ngài chỉ làm một việc này. Phương thức của Ngài làm rất hay, tôi nghĩ phương pháp lưu thông này không phải do Ngài định ra, nhất định là do người bên dưới Ngài định ra. Ngài lưu thông kinh sách, đối với những người không có tiền mua sách, người có đời sống tương đối khó khăn thì hoàn toàn miễn phí, người có đời sống tương đối dư giả một chút thì Ngài nhận một nửa giá in, người giàu có thì Ngài lấy đúng giá in, nửa giá là phân nửa giá vốn. Do đây có thể biết, lưu thông kinh với giá vốn thì Ngài không kiếm được xu tiền nào, tại vì sao có cách làm như vậy? Mục đích không ngoài việc đây là cơ hội trồng phước, cho bạn cơ hội trồng phước, chắc chắn không thể nói kiếm tiền ở chỗ này.

Hiện nay có một số tín đồ có quan niệm sai lầm, nói là chúng ta đem tiền kiếm được làm tiền vốn để in lưu thông tiếp. Các vị nói xem cái ý niệm này có đúng không? Không thể nói là không đúng, cũng không thể nói là hoàn toàn đúng. Theo cái nhìn của thế tục trong việc làm ăn mua bán thì cái khái niệm này là đúng, nhưng trong Phật pháp thì không đúng. Trong Phật pháp, các vị phải nên biết, tiền bạc dùng để in kinh là dùng không hết, không cùng tận, bạn việc gì phải kiếm chút ít tiền lời chứ!

Đứng sau Phật pháp là chư Phật Như Lai, phước báo của các Ngài thế gian không có người nào có thể sánh được. Các vị không cần phải xem ai khác, chỉ cần bạn bình lặng xem những gì cả đời này của tôi đã làm. Tôi từ trước đến giờ chưa từng bán qua một quyển sách, không cần nói giá vốn, một phần trăm của giá vốn tôi cũng không nhận. Bạn xem tiền in sách càng ngày càng nhiều, sách càng ngày càng in nhiều, đây chẳng phải là minh chứng rất tốt hay sao? Tại Cư Sĩ Lâm này, mỗi ngày ngoài ba bữa ăn còn có hai buổi điểm tâm, mỗi ngày năm lần cúng dường. Hiện nay tôi thấy người ăn cơm càng ngày càng nhiều, cư sĩ Lý nói với tôi, mỗi ngày bình quân người ăn cơm có đến 800 người, tôi thấy hiện nay có hơn 1000 người, cư sĩ Lý cũng không hề hỏi xin người nào một xu tiền, càng nhiều người ăn lại có càng nhiều tiền.

Chúng ta càng lưu thông Phật pháp thì sẽ có càng nhiều, oai thần của Tam Bảo gia trì không thể nghĩ bàn. Nếu chúng ta ngay một chút lòng tin này cũng không có, vậy thì chúng ta sai rồi. Cho nên giảng đến đoạn văn “bất lý tà kính, bất khi ám thất”, ý nghĩa của “tà” và “ám” rất sâu rất rộng, vô cùng tinh tế, chúng ta phải lĩnh hội được, phải từ nơi tinh tế này mà làm, thật sự hành thiện, thiện tâm chân thành, vì Phật Bồ tát mà làm việc, vì tất cả chúng sanh khổ nạn mà phục vụ, tự nhiên chúng ta sẽ được Phật lực gia trì, được long thiên thiện thần giúp đỡ. Chúng ta giới thiệu Phật pháp cho tất cả chúng sanh khổ nạn, hy vọng những chúng sanh này có thể do đây mà được độ.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học tập đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Tập 13

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Hôm qua nói đến căn bản của tu học, tức là làm thế nào để thật sự có được tâm thành kính, đối với đúng sai, tà chánh, thiện ác có được sự phân biệt thật rõ ràng. Sự việc này vốn dĩ là không dễ dàng. Vào thời xưa nền giáo dục rất tốt, tuy thời xưa trường học không phổ biến, thế nhưng các bậc làm cha mẹ đều biết cách dạy bảo con cái, tinh thần trách nhiệm của họ rất khác so với người hiện nay. Người xưa thường vô cùng xem trọng việc giáo dục, phong khí xã hội đôn hậu, khái niệm luân lý đạo đức rất phổ biến. Chúng ta có thể thấy lời chỉ dạy của bậc Thánh Hiền thời xưa ở Trung Quốc trong sách Ngũ Chủng Di Quy, hiện nay có tặng cho các vị quyển Lễ Ký Tinh Hoa Lục, ở trong đó cũng có thể xem thấy. Từ thời Dân Quốc đến nay, đường lối giáo dục của thời xưa đã bị phủ định mà tiếp nhận rộng rãi quan niệm của người phương Tây. Người phương Tây là người theo chủ nghĩa vụ lợi, họ không nhận thức được rõ ràng luân lý đạo đức. Trung Quốc bị điều này làm ảnh hưởng rất lớn. Những người trẻ tuổi ngày nay từ nhỏ đã không có người dạy, không có người giảng, xã hội cũng không chú trọng, cũng không đề xướng.

Tập khí phiền não từ vô thủy kiếp đến nay ở trong tâm, bên ngoài thì ngũ dục lục trần cám dỗ thì sao lại không động tâm, không khởi ý niệm được chứ? Ở trong hoàn cảnh này, thật sự không khởi tâm, không động niệm thì đó không phải phàm phu rồi, người này nhất định là Phật Bồ tát tái lai. Sự thay đổi đường lối giáo dục này, chỉ có một số ít những người lớn tuổi có học sách xưa thỉnh thoảng vẫn còn đàm luận. Ở trong cửa Phật, các lão Hòa thượng khi giảng kinh thuyết pháp cũng thỉnh thoảng nhắc đến một chút, còn từ nay về sau thì rất khó nói.

Từ hiện tượng này, chúng ta thật sự lĩnh hội được vì sao pháp vận của Thế Tôn có ba giai đoạn. Trong ba giai đoạn này, giai đoạn sau không bằng giai đoạn trước, tình hình ngày một tệ dần. Chúng ta đã hiểu rõ nguyên nhân này rồi, vì không có người dạy thiện pháp. Thực tế có phải là không có người dạy hay không? Là không có người chịu nghe, không có người chịu học, không có người chịu tiếp nhận. Cho nên chư Phật Bồ tát nhất định phải dùng cách thức khác để giúp đỡ chúng sanh, cách thức đó là trí huệ cao độ tột bậc, thêm nữa là độ khó cao mà hiệu quả thì không lớn. Đây chính là “lợi hành” và “đồng sự” trong Tứ Nhiếp Pháp, quả thật là chư Phật Bồ tát từ bi đến cực điểm.

Sự nghiệp mà chúng ta làm ngày nay chính là kế thừa đường lối, hệ thống tư tưởng này, đó là xả mình vì người. Nếu theo quan niệm của người thế gian thì tự mình phải hy sinh to lớn, xa lìa danh vọng lợi dưỡng, xa lìa ngũ dục lục trần. Tại vì sao? Để cầu hạnh phúc cho tất cả chúng sanh. Mấy năm nay chúng tôi ở các nơi giảng kinh thuyết pháp, trong tổng đề mục chọn lấy hai câu của trường Đại học Bắc Kinh nêu ra là: “Học vi nhân sư, hành vi thế phạm” (học để làm chuẩn mực cho người khác, hành động để nêu gương cho đời), hai câu này quả thật đúng là tâm Bồ tát, hạnh Bồ tát. “Sư” là chuẩn mực, “phạm” là tấm gương tốt. Chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói việc làm có thể làm tấm gương tốt cho người thế gian hiện đại hay chưa? Nếu làm tấm gương tốt cho người khác thì chính mình nhất định phải tuân thủ luân lý đạo đức, phải tuân thủ lời giáo huấn Thánh Hiền. Cho nên phải đọc thuộc kinh, phải nghiền ngẫm lý cho thật sâu, sau đó thực hiện lời giáo huấn của Thánh Hiền.

Người thế gian có thể sống đời sống sung túc, có thể hưởng thụ cái mà người thế gian gọi là lạc thú. Hậu quả của lạc thú này là gì vậy? Có nghĩ đến hay không? Họ không hề nghĩ đến. Chúng ta thì nghĩ đến rồi. Nếu sự hưởng thụ này không thể giúp thoát khỏi lục đạo luân hồi thì các vị nên biết, sự hưởng thụ này là ngắn ngủi tạm bợ. Ở trong kinh Phật có thí dụ là “nếm mật trên lưỡi dao”. Là việc không đáng làm. Cho nên chư Phật Bồ tát thị hiện đều là thị hiện khổ hạnh là rất có đạo lý. Mục đích của sự thị hiện khổ hạnh là vì chúng sanh thời kỳ mạt pháp. Phật ở thời kỳ chánh pháp làm tấm gương tốt cho chúng sanh thời kỳ mạt pháp, ý nói cho chúng ta biết, chỉ có trải qua đời sống này, loại hành trì này thì chúng ta mới có thể giữ vững được đức hạnh. “Dục bất khả túng” (không được buông thả lòng ham muốn). Người xưa nói dục tình sinh khởi từ chỗ cực vi tế, vừa mới sinh ra thì dễ dàng khống chế. Tổ sư đại đức của Tịnh Tông dạy chúng ta một niệm “A Di Đà Phật” là có thể trừ sạch cái ý niệm vi tế này.

Phải biết sự lợi hại được mất, trong kinh thường hay nói điều này. Chúng ta từ vô lượng kiếp đến nay trôi lăn trong sanh tử không có ngày ra, khổ không thể tả. Đời này gặp được Phật pháp, gặp được pháp môn Tịnh Độ thù thắng nhất ở trong Phật pháp, đây chính là nói rõ, ở trong đời này đã có cơ hội để thoát khỏi lục đạo luân hồi, có cơ hội thoát khỏi thập pháp giới, cái cơ hội này gặp được không phải dễ. Sau khi gặp được rồi, chúng ta có thể thoát khỏi hay không? Mấu chốt là ở trong khoảng một niệm. Một niệm này phải giữ vững, mọi niệm đều là giác ngộ. Vì sao dạy bạn niệm Phật vậy? Niệm Phật chính là giữ vững mọi niệm đều là giác ngộ. Người niệm Phật thì nhiều mà người thành tựu rốt cuộc rất ít. Vì sao đa số người không thể thành tựu vậy? Vì họ không biết lợi hại, họ không hiểu rõ ràng sự lợi hại, được mất. Cho nên ý niệm của họ vẫn bị trói buộc vào ngũ dục lục trần, không thể buông xả triệt để. Như vậy là họ bỏ lỡ cơ hội trong đời này rồi, vô cùng đáng tiếc. Vì sao mỗi ngày phải đọc kinh, mỗi ngày phải giảng kinh? Đạo lý rất đơn giản, chính là sợ chúng ta quên mất, chính là sợ chúng ta nhất thời lơ là lại làm sai, nên mỗi ngày phải giảng kinh.

Lớp bồi dưỡng của chúng ta tuy số người không nhiều, chúng ta kế thừa sứ mệnh của chư Phật Bồ tát, đem đạo lý này, chân tướng sự thật này giới thiệu cho tất cả mọi người. Nếu chúng ta muốn giúp đỡ người khác, trước tiên tự mình phải hiểu rõ ràng, minh bạch, thấu triệt thì mới có khả năng giúp đỡ người khác. Sự việc này nhà Phật thường nói đây là “công đức vô lượng”. Nếu như bản thân chúng ta không hiểu rõ, không thấu triệt, thì sao có thể giúp đỡ người khác? Cho nên mỗi ngày phải giảng, mỗi ngày nghiên cứu thảo luận, vậy mà đè nén không nổi phiền não của chính mình, vậy mới biết tập khí phiền não của chính mình sâu nặng cỡ nào. Như vậy ta phải làm thế nào? Không ngừng nỗ lực bền bỉ hơn nữa.

Các đồng học lớp bồi huấn của chúng ta có cái duyên này thù thắng hơn quá nhiều so với người học Phật thông thường. Chúng ta mỗi ngày đều rất chăm chỉ nỗ lực làm. Cư sĩ Lý Mộc Nguyên rất phát tâm. Đạo tràng ở cảng Dương Thổ, trường học của họ vẫn chưa tìm được chỗ, hiện nay vẫn không thể di dời nên chúng ta không thể sử dụng. Họ nóng lòng mở lớp bồi dưỡng khóa thứ năm, nhất định phải làm. Hôm qua họ nói với tôi, đã thuê được lầu hai của từ đường họ Đỗ ở đối diện với văn phòng chúng ta. Tôi đã đi xem, thấy địa điểm rất tốt. Tiền thuê mỗi tháng là 2.600 đồng Singapore, không đắt lắm, việc trông nom vô cùng thuận tiện. Khóa thứ năm chúng ta có thể nhận 30 học sinh. Từ nay về sau học viên từ Trung Quốc đến bên này để tham gia lớp bồi dưỡng, hết thảy đều do Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc tại Bắc Kinh chỉ định. Chúng ta không chiêu sinh. Khi các học viên mới đến thì chúng ta nhất định phải tăng cường nghiên cứu thảo luận. Thời gian cũng phải dài, toàn tâm toàn lực làm tốt sự việc này. Dạy học như thế nào? Tôi muốn cùng các đồng học các bạn cùng nhau nghiên cứu thảo luận, chúng ta áp dụng chế độ phụ đạo. Mỗi vị đồng học lớp Hoa Nghiêm phụ đạo cho hai đồng học mới vào học. Địa điểm luyện tập giảng kinh không đủ, chúng ta phải tìm thêm mấy địa điểm giảng kinh, chia ra để thực tập. Hy vọng trong thời gian ngắn có thể thu được hiệu quả.

Cái mà chúng ta truyền thụ là kỹ thuật diễn thuyết. Điều mà tôi đã gợi ý cho các vị đồng học là đức hạnh còn quan trọng hơn kỹ thuật. Năm xưa, trong sách Yếu Lĩnh Tu Học Nội Điển tôi đã nói, đức hạnh chiếm 90%, kỹ thuật chẳng qua chỉ chiếm 10% mà thôi. Việc tu dưỡng đức hạnh nhất định phải dựa vào chính mình, người khác không giúp gì được. Người khác có thể giúp bạn những kỹ xảo, còn việc tu dưỡng đức hạnh của chính mình thì ở trong kinh luận đã nói quá nhiều rồi. Mọi người đều đọc Kinh Vô Lượng Thọ, từ đầu đến cuối, mỗi phẩm đều có nói đến, nói nhiều nhất, cụ thể nhất là từ phẩm 32 đến phẩm 37. Những lời giáo huấn này, ở trong Phật Pháp gọi là “hành” pháp. Phật pháp có bốn loại lớn: “giáo, lý, hành, quả.” Đây là “hành” pháp. Nhất định phải thực hiện “hành” pháp, là phương pháp tu hành, nếu không thực hiện thì đó là nói suông. Không thực hiện thì nhất định không được thọ dụng. Chỉ sau khi thực hiện, bạn mới có được lợi ích chân thực của Phật pháp, đó là “quả”. Cho nên “giáo, lý, hành, quả” tuy nói là bốn sự việc, nhưng trên thực tế là một; một mà bốn, bốn mà một.

Câu tiếp theo của Cảm Ứng Thiên dạy chúng ta “tích đức lũy công” (tích góp công đức). Ở trong tiểu chú, câu đầu tiên giải thích thế nào là đức? Thế nào là công? Giữ tâm là “đức”, thực hiện trên sự tướng gọi là “công”. Đức không tích thì không dày, công không bồi thì không lớn. Chúng ta thấy chư Phật Bồ tát, từ vô lượng kiếp đến nay, đời đời kiếp kiếp, những điều mà họ làm, bốn chữ này đã bao gồm hết rồi, việc mà họ làm chính là “tích công lũy đức”. Vì ai mà tích công? Vì ai mà lũy đức? Vì tất cả chúng sanh, không vì chính mình, như vậy mới đích thực là đại công đại đức. Chúng ta cần noi theo chư Phật Bồ tát. Chư Phật Bồ tát vì sao phải làm như vậy? Họ hiểu rõ một chân tướng sự thật, tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới là chính mình, cho nên họ mới làm. Chúng ta không biết chân tướng sự thật cho nên mới có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Chỉ lo cho bản thân, không quan tâm tới mọi người, luôn cho rằng mình và mọi người là hai việc khác nhau. Chỉ biết lợi mình, không biết lợi người. Không biết được là lợi người mới là chân thật lợi mình, lợi mình thực tế chính là tự hại, chỉ có lợi người mới là lợi chính mình. Cái hại của lợi mình chính là lục đạo luân hồi, chính là tam đồ ác đạo.

Nội dung bộ Cảm Ứng Thiên Vựng Biên vô cùng phong phú, quyển chú giải dẫn chứng là trải qua mấy đời không ngừng thêm vào. Ngày nay chúng ta thấy bản này là bản tương đối hoàn thiện, cần đọc nhiều, suy nghĩ nhiều, cần cố gắng nỗ lực học tập. Học Phật, học Bồ tát là bắt đầu học từ chỗ này. Tâm của chúng ta có giống Bồ tát hay chưa? Hành vi của chúng ta có giống Bồ tát hay không? Thường xuyên nghĩ về điều này. Khởi tâm động niệm liền suy nghĩ cái ý niệm này của ta Phật Bồ tát có cho phép hay không? Lời nói này ta có nên nói hay không? Cái việc này ta có nên làm hay không? Đây là cái tiêu chuẩn. Cảm Ứng Thiên Vựng Biên là cái tiêu chuẩn thấp nhất. Học Phật là bắt đầu học từ chỗ này. Ấn Tổ cả đời cực lực đề xướng, đạo lý là ở chỗ này.

Các vị đồng học. Câu “tích đức lũy công” này, phần chú giải của Vựng Biên, trong đoạn thứ nhất có mấy câu rất quan trọng. Người ta đều ưa thích làm việc tốt, đều mong đợi mình ở trong đời này lập nên công tích (công trạng, thành tích), đạt được thành tựu. Nhưng vì tự mình luôn luôn qua loa cẩu thả, không phấn đấu mà đọa lạc thôi. Cho nên ở đây dạy chúng ta, bất luận làm việc gì, nhất định phải đặt ra một kỳ hạn, nhất định phải hoàn thành trong kỳ hạn này, làm như vậy mới có tiến bộ. Thí dụ đọc sách, bộ sách này ta phải dùng bao nhiêu thời gian để đọc xong nó, như vậy mới thu được hiệu quả. Nếu là thời gian dài vô kỳ hạn thì nhân tâm bị phân tán, tinh thần ý chí sẽ không thể tập trung. Rất nhiều người thất bại là do nguyên nhân này. Cho nên học, có học kỳ, có kỳ hạn, chúng ta đến trường đi học cũng là như vậy. Bạn học đại học thời hạn là bốn năm bạn phải học xong nó, như vậy mới có thể tốt nghiệp.

Tất cả việc thế xuất thế gian đều phải lập ra một kỳ hạn và hoàn thành đúng thời hạn. “Tích đức lũy công” cũng là như vậy. Mỗi ngày có thể làm một việc thiện, sau ba năm thì có thể hoàn thành 1. việc thiện, đây gọi là “nhật hành nhất thiện” (mỗi ngày làm một việc thiện). Nếu có thể tinh tấn nỗ lực, mỗi này làm thêm được vài việc thiện, như tiên sinh Viên Liễu Phàm, mới đầu phát nguyện là làm 3. việc thiện, mười năm sau mới hoàn thành. Lần thứ hai phát nguyện làm 3. việc thiện thì sau ba năm đã hoàn thành rồi. Đây chính là nhất định phải có một thời hạn.

Trong Phật pháp, pháp môn niệm Phật là “khắc kỳ cầu chứng” (định thời hạn để cầu thành tựu). Trong kinh nêu ra ví dụ, hoặc một ngày, hoặc hai ngày cho đến bảy ngày. Các kinh Đại Thừa hay nói mười ngày, một trăm ngày. Một trăm ngày tức là ba tháng, như vậy mới thấy được hiệu quả rõ ràng. Trong pháp môn Tịnh Độ, các vị thường hay nghe nói pháp sự Phật thất có bảy ngày. Trên thực tế, Phật ở trong kinh nói bảy ngày là bảy ngày đêm. Chúng ta hiện nay niệm Phật bảy ngày vẫn cảm giác thấy vô cùng phân tâm. Nguyên nhân là chưa làm được thật hoàn toàn, không phải bảy ngày bảy đêm. Nếu bảy ngày bảy đêm chuyên tâm nhất chí thì nhất định sẽ có cảm ứng, sẽ có thành tựu. Phải thật sự buông xả vạn duyên thì công phu mới có thể đắc lực. Hơi có một chút xen tạp thì công phu không đắc lực rồi.

Hôm nay có một vị đồng học là thầy Chứng Dương, thầy đã hỏi một vấn đề, vấn đề của thầy là công phu ở trong Niệm Phật Đường không đắc lực. Đây là thầy chưa có tỉ mỉ phản tỉnh nguyên nhân của việc không đắc lực. Đa phần đều là xen tạp, lại còn nghi hoặc. Hiện nay vì giảng đường hằng ngày có giảng kinh nên vấn đề nghi hoặc không lớn, mà vấn đề xen tạp lớn. Hễ có một mảy may xen tạp, ở trong tâm chưa buông xả thì sẽ có rất nhiều chướng ngại, chúng ta gọi là ma chướng hiện tiền. Ở trong Niệm Phật Đường bảy ngày bảy đêm buông xả triệt để. Nếu có thể làm giống như Viên Liễu Phàm không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước. Một câu Phật hiệu này bạn niệm đến cùng thì đâu có lý nào công phu không đắc lực chứ? Cho nên phải buông xả. Không buông xả thì chúng ta sẽ bị thiệt thòi lớn. Cho nên cần phát tâm dũng mãnh, tâm chân thật tin tưởng, tinh tấn nỗ lực.

Trong đời sống hằng ngày, chỗ này khuyên dạy chúng ta không nên keo kiệt, nên hoan hỷ bố thí. Bố thí chính là buông xả cái ý niệm keo kiệt này, hoan hỷ mà bố thí. Không nên sợ người khác chế giễu, vì như vậy là chúng ta đã hoài nghi rồi. Có một số người không hiểu rõ đạo lý này, loại chế giễu này là thuộc về hiểu lầm. Có một số người thuộc dạng đố kỵ nên cố ý đến gây chướng ngại, đến phá hoại. Bất luận dụng ý của họ là như thế nào, họ dùng cái tâm gì, chúng ta thảy đều không thèm để ý đến. Chỗ mà chúng ta căn cứ là trên kinh giáo, là lời giáo huấn của Phật đà, làm theo lời Đức Phật dạy. Đến khi chúng ta thật sự làm ra được thành tích rồi thì những người này tự nhiên sẽ hổ thẹn thôi. Cho nên tuyệt đối không sợ người khác chê cười, sẽ làm tín tâm của chúng ta dao động. Càng phải hăng hái mà nỗ lực.

Thật sự mà nói, trên đường Bồ đề, chướng ngại lớn nhất là không buông xả tư dục, tự tư tự lợi, ái dục, thị hiếu, đây mới là chướng ngại thật sự của chúng ta, chúng ta phải thường xuyên phản tỉnh. Chướng ngại của chúng ta rốt cuộc là ở chỗ nào? Sau khi tìm ra rồi thì phải triệt để buông bỏ nó, phải có tâm dũng mãnh để đối trị thì ở trên đường Bồ đề chướng ngại của chúng ta sẽ giảm nhẹ đi. Trong kinh Phật thường nói “thân người khó được, Phật pháp khó được nghe”. Cơ duyên gặp được Phật pháp tương đối không dễ dàng. Tự bản thân không thể khắc phục được phiền não, cho nên các Đại Đức xưa đề xướng cộng tu. Cộng tu là nương tựa vào mọi người, dựa vào mọi người để khích lệ mình, để cảnh tỉnh, sách tấn mình, đây là biện pháp tốt để đối trị. Cho nên mới có mọi người cùng tu chung với nhau.

Tịnh Tông Học Hội ở Brisbane, Úc Châu vào ngày 18 tháng Bảy sau bắt đầu tổ chức mười Phật thất, là bảy mươi ngày. Trong Phật thất bảy mươi ngày này, chúng ta niệm Phật 24 giờ mỗi ngày, niệm như vậy bảy mươi ngày, hiện nay họ đang tích cực chuẩn bị. Trong Phật thất này, ngoài các đồng tu ở khu vực Úc Châu, còn có đồng tu niệm Phật ở các khu vực khác đến tham gia, có đồng tu từ Singapore, từ Đài Loan, từ Hồng Kông, từ Mỹ đến. Chúng ta đều hoan nghênh những ai thật sự phát tâm buông xả tất cả, nỗ lực dụng công.

Ở trong chú giải có mấy câu, tôi đọc qua một chút cho mọi người nghe: “Chớ nói ngọt ngào sáo rỗng, để rồi hành vi chẳng phù hợp sự thật”. Hy vọng chúng ta đều có thể nói được làm được, phải bền chí, phải trước sau như một. Có rất nhiều người mới đầu rất tốt, rất chuẩn mực, nhưng thời gian lâu sau thì giải đãi, phóng dật. Chúng ta không tránh khỏi sự hiềm nghi, cũng không tránh khỏi bị oan ức. Chớ chần chừ, chớ gián đoạn. Pháp thế xuất thế gian, các vị đều phải biết, cái gọi là “làm việc tốt gặp lắm giày vò”. Đặc biệt là vào thời đại này là thời kỳ mạt pháp. Chúng ta đọc thấy ở trong kinh điển, khi Thế Tôn năm xưa còn tại thế, ma vương Ba tuần đã nói với Phật đà rất rõ ràng, ma có ý muốn phá hoại Phật pháp. Dùng phương pháp gì vậy? Vào thời kỳ mạt pháp, ma vương bảo ma con, ma cháu của mình xuất gia, khoác áo cà sa để phá hoại Phật pháp. Thế Tôn sau khi nghe ma nói xong đành rơi nước mắt, chẳng nói câu nào.

Cho nên chúng ta ngày nay nếu muốn thật sự dụng công, thật sự tu hành, người đến làm chướng ngại rất nhiều, bao gồm cả người trong chính cửa Phật chúng ta. Người của chúng ta là ai? Chúng ta biết là con cháu của ma Ba tuần. Họ xuất gia không phải vì cái khác, chính là để phá hoại Phật pháp. Trong tâm chúng ta hiểu rõ ràng minh bạch rồi, Phật nói cho chúng ta biết, đối với những người này nên dùng thái độ gì? “Mặc tẫn”, “mặc tẫn” tức là không để ý. Chúng ta chính mình phải dụng công, không để ý đến họ thì được rồi, là tốt. Chớ chần chừ, chớ gián đoạn, không cầu danh, không cầu lợi, thật sự làm cũng không cầu quả báo. Phàm gặp phải hết thảy những việc có lợi ích cho xã hội, cho chúng sanh thì chúng ta cố gắng nỗ lực mà làm. Khi chịu oan ức thì phải uyển chuyển mà làm, để tránh chướng ngại. Đại đức thời cận đại đã dạy chúng ta, làm với thái độ hạ mình.

Vì sao làm một việc tốt, việc lợi ích cho xã hội, cho chúng sanh mà phải làm với thái độ hạ mình? Là để ngăn ngừa một số đố kỵ, chướng ngại. Chúng tôi gần đây phát tâm giúp đỡ một viện dưỡng lão ở bên Úc Châu, sự việc này làm không thành công. Nguyên nhân là gì? Người làm chướng ngại quá nhiều. Đây là do bản thân chúng tôi sơ ý. Nếu như lúc đó dùng thái độ hạ mình để làm việc này thì đã làm viên mãn rồi. Điều này đã cho chúng tôi một bài học rất tốt. Cũng thật sự chứng thực “làm việc tốt gặp lắm giày vò”. Chúng tôi có sự lĩnh hội rất sâu, suy nghĩ thật kỹ lời giáo huấn của cổ Thánh tiên Hiền thật sự là đại học vấn, không thể không đọc những câu chuyện kinh nghiệm chân thực, cần phải nên theo lời dạy mà làm, phải cố gắng học tập.

Vào thời xưa, dân gian Trung Quốc đều biết đến một người tên Đậu Yên Sơn, chuyện này có trong Tam Tự Kinh. Ông ta “giáo ngũ tử, danh câu dương” (dạy năm con, đều thành danh), Đậu Yên Sơn sống vào thời Ngũ Đại. Ông đã kết hôn nhiều năm mà đến lúc 30 tuổi vẫn chưa có con. Việc này thì người xưa thường sinh phiền não. Có một hôm, ông nằm mộng thấy ông nội ông nói với ông rằng trong mạng của ông không có con cái, hơn nữa còn chết sớm. Ông nội ông dạy ông nên tu thiện, tích đức, cần tu tích công đức. Ông từ sau khi nằm mộng thấy ông nội mình dạy rồi thì vô cùng gắng sức. Trong mạng ông không có con, về sau có được năm người con, đây là ông cầu được, giống như Viên Liễu Phàm vậy.

Trong mạng của Viên Liễu Phàm không có con, về sau ông có được hai người con, đã chứng thực “hữu cầu tất ứng”, đây mới gọi là cầu được. Cho nên cầu thì phải dùng thiện tâm thiện hạnh, phải dùng công đức chân thật để làm vốn mà cầu. Bạn không có thiện tâm thiện hạnh, không có công đức thì bạn lấy gì để cầu chứ? Dứt khoát không phải là ở trước Phật Bồ tát, hằng ngày quỳ lạy thắp mấy nén nhang, cúng một ít hoa thơm trái cây là cầu được. Làm gì dễ dàng như vậy được chứ! Nhất định phải chăm chỉ tu hành. Đạo lý “hữu cầu tất ứng” là đạo lý nhân quả. Đó gọi là gieo nhân thiện nhất định được quả thiện, tạo nhân ác nhất định có ác báo, nhân duyên quả báo tơ hào chẳng sai. Phật pháp cũng không thể làm trái ngược cái đạo lý này.

Phật dạy chúng ta cầu, cũng dạy chúng ta phát tâm, phát tâm Bồ đề, dạy chúng ta đi làm sự nghiệp có lợi ích cho chúng sanh, không nên đi làm những việc chỉ lợi ích cho riêng mình, như vậy mới là chân thật đoạn ác tu thiện. Lợi ích cho chính mình là việc bên ác. Lợi ích cho xã hội, cho chúng sanh thì đó mới là việc bên thiện. Có như vậy chúng ta mới lĩnh hội được ý nghĩa của đoạn ác tu thiện. Có thể tổn mình mà lợi người, đây là đại thiện, quả báo không cần phải cầu mà cũng tự nhiên hiện tiền, vì nhân thiện thì quả thiện. Nếu hành vi tạo tác của chúng ta đối với xã hội, đối với chúng sanh là bất lợi, là có hại, đối với bản thân là có lợi ích, tuy trước mắt bạn có được một chút lợi ích rất nhỏ, thế nhưng tai nạn lớn đã ở ngay sau đó rồi. Tai nạn lớn nhất là sau khi chết rồi phải chịu khổ báo ở trong tam đồ, nhất định không thể tránh khỏi. Những đạo lý này người hiện nay hiểu được càng ngày càng ít đi. Những chân tướng sự thật này, Phật ở trong kinh luận tuy đã nói ra, nhưng người hiện nay mở quyển kinh ra xem, liền cười cho là mê tín, họ không thể tiếp nhận. Đến sau khi mình chết rồi đọa lạc tam đồ, đến lúc đó hối hận cũng không còn kịp nữa rồi. Cho nên “tích công lũy đức”, bậc Thánh Hiền thế xuất thế gian đều dạy chúng ta như vậy, chúng ta nên tin tưởng. Người tin tưởng, người làm theo thì có phước.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Tập 14

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Phần trước giảng đến “tích đức lũy công”, trong phần giải thích của sách Vựng Biên đã trích dẫn đoạn Tích Thiện trong sách Liễu Phàm Tứ Huấn. Đoạn này trước đây tuy đã giảng qua rất nhiều lần, thế nhưng tôi vẫn phải thường giảng lại. Vì sao vậy? Tuy đã giảng rồi nhưng chúng ta chưa làm được. Vì sao không làm được? Chúng ta cần phải suy nghĩ nhiều, phải tìm cho được nguyên nhân vì sao không làm được, rồi tiêu trừ sạch nguyên nhân không làm được thì chúng ta mới được cứu. Nếu không sẽ nhìn thấy tiền đồ của chúng ta là một màu đen tối, phải đi về hướng tam đồ, địa ngục. Những lời này đều là sự thật, nhưng chúng ta luôn luôn không chú ý. Chúng ta không đi đường Bồ đề mà đi vào ba đường ác.

Cho nên lời khai thị này là vô cùng quan trọng. Văn trích ra rất dài, chúng ta chỉ chọn lấy mấy điều về phân biệt thiện ác để cùng với mọi người nghiên cứu một lần nữa. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói: “Thiện có chân giả, có đoan khúc”. “Đoan” tức là hành vi ngay thẳng chính trực. “Khúc” tức là hành vi không ngay thẳng chính trực. “Có âm, có dương”. “Dương” là bạn hành thiện mọi người đều biết, được mọi người trong xã hội tán thán. “Âm” là bạn làm việc thiện không có ai biết, nhưng báo đáp của trời đất quỷ thần cho bạn sẽ vô cùng hậu hĩ. “Có phải có trái, có lệch có ngay, có vơi có đầy, có lớn có nhỏ, có khó có dễ.” Ông nói nhiều như vậy để giúp chúng ta phân biệt. Hai chữ “thiện ác” khi xem thấy dường như rất dễ dàng, nhưng trên thực tế rất khó phân biệt. Quả báo cảm được kiết hung họa phước vô cùng vi diệu.

Phần trước chúng ta đã đọc qua, đúng là lưới trời lồng lộng tuy thưa mà khó thoát. Một người cả đời, đời đời kiếp kiếp ở trong vòng nhân quả báo ứng. Một gia đình, một đoàn thể, một xã hội, một quốc gia, ngày nay chúng ta nói đến trái đất này, thế giới này, các vị hãy suy nghĩ quan sát thật kỹ, có gì chẳng phải là nhân duyên quả báo đâu chứ? Cho nên nhà Phật dùng hai chữ “nhân quả”, đã khái quát hết tất cả pháp thế xuất thế gian. Không những pháp thế gian là nhân duyên quả báo, mà pháp xuất thế gian cũng không ngoại lệ. Ở trong kinh luận thường nói: “Phật pháp nhân duyên sanh” (Phật pháp do nhân duyên sanh). Thấu triệt đạo lý nhân duyên quả báo và chân tướng sự thật thì người này chính là Phật, là Bồ tát. Đối với cái chân tướng sự thật này mê mà không giác thì người này là phàm phu. Tiên sinh Liễu Phàm dựa theo tâm đắc tu học cả đời của chính ông, đã viết ra mười điều này cung cấp cho chúng ta làm tham khảo.

Chúng ta cần nên đọc thật kỹ, nghĩ thật sâu, đặt nền móng cho học Phật, cho làm người, vậy thì tốt không gì bằng. Ông có câu nói rất hay: “Làm thiện mà không rõ lý, tự cho rằng mình hành trì đúng, đâu biết là đang tạo nghiệp, chỉ uổng phí, khổ tâm, vô ích vậy” đây là lời giáo huấn chân thực, là tâm đắc chân thực của cả đời ông. Bạn muốn đoạn ác tu thiện mà chưa đủ thấu triệt đạo lý đoạn ác tu thiện, không hiểu rõ, luôn luôn tự mình cho rằng đã làm việc tốt, thực ra là tạo nghiệp. Loại hiện tượng này xưa nay trong và ngoài nước có thể thấy từng giờ, đặc biệt là hiện nay, người hiện nay không đọc sách xưa.

Chúng ta nên biết là những ghi chép trong sách xưa là kinh nghiệm của lịch sử, là kinh nghiệm của mấy ngàn năm đời đời truyền lại, sai lầm của nó không lớn, độ tin cậy rất cao. Nếu chúng ta dựa vào kinh nghiệm một đời của mình, cả đời bạn cũng chẳng qua là kinh nghiệm của mấy mươi năm mà thôi, so với kinh nghiệm mấy ngàn năm của người ta thì còn kém rất xa. Luôn luôn tự cho mình là đúng, tự cho là thiện, tạo tác chiêu cảm đến tai họa mà tự mình không thừa nhận, cho rằng đây là thảm họa thiên nhiên. Trong phút chốc đã đùn đẩy cái trách nhiệm này, giống như chẳng liên quan gì với ta, ta là người đại thiện, không biết được chính mình đã tạo nghiệt.

Tôi ở trong các buổi giảng cũng thường nói: thế gian kiết hung họa phước là ai tạo ra? Người giác ngộ thì biết là chính mình tạo nên. Người mê hoặc thì đùn đẩy trách nhiệm này cho người khác, không liên quan gì với ta. Người giác ngộ biết là do chính mình tạo nên, chính mình không làm tốt, chính mình đã không để ý. Đặc biệt là ngày nay, bản thân chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói việc làm không đủ để làm tấm gương tốt cho người thế gian, đây chính là bản thân đã tạo nghiệt, chúng ta làm chưa đủ tốt. Chư Phật Bồ tát thị hiện ở thế gian này, cũng cảm thán như vậy, bản thân làm vẫn chưa đủ tốt nên không thể cảm hóa người thế gian. Phật Bồ tát quy trách nhiệm về chính mình để thành tựu đức lớn của chính mình.

Vì sao Phật Bồ tát không thể độ người thế gian? Nhà Phật thường nói thời kỳ mạt pháp “Pháp nhược ma cường”, ma cũng làm ra đủ dạng thị hiện. Ma dùng đủ thứ dụ dỗ, tập khí nghiệp chướng phiền não của người thế gian sâu nặng, mê hoặc điên đảo, nhận giả mà không nhận thật. Ma thì hùa theo sở thích của họ, ma dạy người cái gì vậy? Dạy người tham sân si, dạy người tự tư tự lợi. Giáo pháp của Phật lại hoàn toàn tương phản với điều này nên người thế gian khó tiếp nhận, đây là chân tướng sự thật hiện nay của chúng ta. Nhà Phật cũng thường nói: “Phật không độ người không có duyên”. Chúng sanh không chịu quay đầu thì Phật không thể giúp đỡ họ. Thật sự chịu quay đầu thì Phật mới có thể giúp. Chúng sanh không chịu quay đầu thì Phật vẫn làm ra đủ dạng thị hiện, vẫn là cứ khổ tâm dẫn dắt, mong mỏi họ quay đầu. Đây là đại từ đại bi của nhà Phật, đó gọi là “ở trong cửa Phật không bỏ một ai”.

Tiên sinh Liễu Phàm đã nêu ra một ví dụ về việc chân giả, trước đây có một số thư sinh đi thăm Hòa thượng Trung Phong. Hòa thượng Trung Phong là người sống vào đời nhà Nguyên. Trước đây người đọc sách nhiều hay ít đều có xem qua kinh điển của nhà Phật. Họ thỉnh giáo với Thiền sư Trung Phong, nhà Phật nói về thiện ác, “thiện ác báo ứng như bóng theo hình”. Họ nói hiện nay có người hành thiện nhưng gia đạo rất suy, có người làm ác mà gia nghiệp của họ vô cùng hưng vượng. Họ nhìn thấy những hiện tượng này nên nói nhà Phật nói thiện ác báo ứng là giả, không phải là thật. Câu trả lời của Thiền sư Trung Phong rất hay. Ngài nói tình thức phàm phu của các người chưa đoạn được sạch sẽ, tập khí phiền não đều còn nguyên, trí huệ chưa khai, đạo nhãn chưa khai, thấy thiện cho là ác, thấy ác cho là thiện, loại điên đảo phải trái này luôn còn đó, hơn nữa tự mình không biết phản tỉnh, không biết quay đầu, ngược lại đi oán trời trách người, nói ông trời không công bằng, không có báo ứng, điều này sai rồi.

Cách nói này của Thiền sư Trung Phong là chính xác, dường như mọi người chúng ta đều biết hai chữ “thiện ác”, thực ra không hiểu biết gì cả. Có mấy người thật sự hiểu được thiện ác, người chân thật hiểu được thiện ác mới biết đoạn ác tu thiện. Ngày nay họ không có cách gì đoạn ác tu thiện vì còn không hiểu hai chữ này. Ý nghĩa của hai chữ này sâu rộng vô hạn, bạn có thể hiểu được bao nhiêu? Thế là những người học trò này liền hỏi Thiền sư Trung Phong: “Theo thầy thế nào là thiện, thế nào là ác?” Thiền sư Trung Phong liền hỏi họ, đánh người, mắng người là ác, tán thán người, lễ kính người là thiện, bạn thấy có đúng không? Họ đều cho là đúng. Thiền sư liền nói: “Sai rồi! Bạn chỉ nhìn thấy trên hiện tướng, chưa có quan sát tỉ mỉ. Nếu người này thật lòng yêu thương họ thì đánh họ, mắng họ là để khiến họ quay đầu. Vậy thì đánh họ, mắng họ đó là thiện. Còn tán thán họ, lễ kính họ, nếu là nịnh bợ họ, cầu cạnh nơi họ, hối lộ họ, đó là ác không phải là thiện. Chỉ từ trên hình thức bên ngoài thì bạn không thể nhìn ra, bạn phải quan sát sâu thêm một tầng thì mới biết cái gì là thiện, cái gì là ác”.

Một người khác nói: Tham tiền của, lấy bừa là ác. Liêm khiết, có phẩm hạnh là thiện. Thiền sư Trung Phong lắc đầu trả lời: “Đó là nhìn từ bên ngoài, chưa hẳn là như vậy. Thiện ác có tiêu chuẩn, không cần nói tiêu chuẩn quá cao xa, chỉ nói tiêu chuẩn thông thường, chúng ta phải biết: phàm là việc có ích cho người, có ích cho xã hội, có ích cho chúng sanh thì gọi là thiện. Hễ là có ích thì đánh họ, mắng họ cũng là thiện. Phàm là việc có ích cho bản thân chính là ác. Dù là nịnh hót, bợ đỡ người, loại lễ kính đó cũng là ác. Vì sao vậy? Cầu danh vọng lợi dưỡng cho chính mình, là vì tư, không phải vì công”.

Người thế gian luôn chỉ nhìn thấy bên ngoài, không nhìn thấy được chỗ dụng tâm. Thánh nhân thế xuất thế gian đều dạy chúng ta cách dụng tâm như thế nào, làm thế nào để giữ tâm tốt. Cái tâm này làm lợi ích cho chúng sanh, lợi ích cho xã hội, lợi ích cho người khác, mỗi niệm phải giữ tâm như vậy thì hạnh của bạn là thiện. Nếu mỗi niệm đều vì chính mình thì cái tâm này chính là ác, tự tư, tự lợi. Tự tư, tự lợi mà làm đủ thứ việc tốt thì vẫn là ác. Ngạn ngữ gọi là “ham cầu danh lợi tiếng tăm”, không phải là chân thiện. Người như vậy sau khi chết rồi vẫn phải đọa vào tam đồ, cõi trời và cõi người đều không có phần. Chúng ta không thể không biết đạo lý này. Nếu cõi trời, người còn không có phần thì các vị thử nghĩ xem các vị còn có thể sinh về thế giới Cực Lạc được không?

Sinh về thế giới Tây Phương Cực Lạc phải là đại thiện, trong kinh đã nói rất rõ ràng, nơi đó là “chư thượng thiện nhân câu hội nhất xứ” (các bậc thượng thiện tụ họp một chỗ). Chúng ta chỉ cần tâm chân, ý thành thì an tâm can đảm mà làm, không nên do dự. Ta dùng tâm tốt làm sự việc này, số tiền đó bị người khác dùng không đúng nên sự việc không thành công, đó là chuyện của họ, không phải là việc của mình, mỗi người có quả báo của riêng mình.

Lần trước khi tôi từ Úc trở về, hội trưởng Lý nói với tôi, ở Phước Kiến có một ngôi chùa, vị Hòa thượng vì tham tiền, biết lão Hòa thượng trong người có tiền, liền giết chết lão Hòa thượng, cướp đi 300 ngàn nhân dân tệ rồi bỏ trốn lên phương Bắc. Nhưng không bao lâu người này bị bắt về. Sau khi bị bắt về đương nhiên là bị xử tử hình. Số tiền đó của ngôi chùa là do lão Pháp sư Đàm Thiền ở bên này bố thí, để lão Hòa thượng xây chùa. Pháp sư Đàm Thiền biết sự việc này, gật đầu nói, thật đúng người đúng tội, mỗi người có quả báo của riêng mình.

Pháp sư Đàm Thiền phát tâm xây chùa, là thuần thiện, không có một chút ác ý, ác tâm. Các anh thấy tiền khởi ý giết người cướp của, đó là tội ác của các anh. Hoàn toàn không phải Pháp sư Đàm Thiền có ý hãm hại người. Trong sự việc này chúng ta phải hiểu rõ quả báo thiện ác. Hơn nữa, Pháp sư Đàm Thiền khi trao số tiền này đã nói rất rõ ràng: “Tôi bố thí cho ông là nhân quả của tôi, sự tạo tác của bản thân các ông, tương lai nhận quả báo là nhân quả của các ông”. Lời nói này rất rõ ràng, minh bạch. Mỗi người có nhân quả báo ứng riêng của mình, không ai thay thế cho ai được.

Cho nên mỗi niệm đều vì lợi ích của chúng sanh, cái tâm này là tâm thiện, là tâm tốt, tuyệt đối không có tư dục ở trong đó, quyết không cầu báo đáp, đây là chân thiện. Hơn nữa, hành thiện mà không có điều kiện là chân thiện, có điều kiện là giả thiện, không phải là chân thiện. Ngày nay chúng ta thấy rất nhiều người làm một chút việc tốt đều kèm theo rất nhiều điều kiện, cho nên quả báo không được tốt. Phàm là bố thí vô điều kiện, cúng dường vô điều kiện thì tự mình tâm địa thanh tịnh, thuận theo tự nhiên mà làm thì quả báo hậu hĩ, có đại phước báo. Những lý này ở trong kinh Phật nói rất nhiều, Nho gia, Đạo gia nói cũng không ít. Những việc này xưa nay trong và ngoài nước, nếu như chúng ta bình tâm một chút, khách quan một chút, ở trong hoàn cảnh hiện thực, bạn sẽ nhìn thấy rất rõ ràng, minh bạch. Thật sự nếu muốn hành thiện thì phải hạ công phu ở trên tâm địa.

Đề kinh của Kinh Vô Lượng Thọ quá hay, “Thanh tịnh, bình đẳng, giác”, khởi tâm động niệm tương ưng với năm chữ này, lời nói việc làm tương ưng với năm chữ này là chân thiện. Nếu đi ngược lại với năm chữ này thì thiện sẽ không chân, sẽ không thuần. Làm thế nào để có thể tương ưng với năm chữ này? Đây là chỗ chúng ta cần hiểu rõ, cần học tập. Không chỉ là đã đặt nền móng ở trên đường Bồ đề, mà đây cũng là căn bản trong đạo lý làm người. Cho nên với hai chữ “thiện ác” này, chúng ta không thể không dùng một chút thời gian để thảo luận. Chúng ta dựa vào cương lĩnh của cư sĩ Liễu Phàm, bỏ công phu nghiên cứu một thời gian, dùng cái này làm nền tảng, phát triển nó rộng ra thêm, đoạn ác tu thiện, tích lũy công đức thì có thể sẽ thu được một chút hiệu quả. Nếu không tham cứu tỉ mỉ sâu sắc thì e rằng chúng ta sẽ hiểu điên đảo hai chữ “thiện ác”, tạo tội nghiệp đầy người mà tự mình vẫn cho là đang tu thiện, đó là quá đỗi sai lầm rồi!

Các vị đồng học, hôm qua đã giảng đến “thiện có thật giả” mà trong Liễu Phàm Tứ Huấn đã nói đến, chúng tôi đã giới thiệu qua rồi. Điều thứ hai là “thiện có đoan khúc”, “đoan” là ngay thẳng, “khúc” là cong vẹo. Thế nào là ngay thẳng? Thực tế mà nói, tiêu chuẩn thiện ác của một người giác ngộ, hiểu biết minh bạch thì không giống với tiêu chuẩn của người thế gian. Và thực ra mà nói, tiêu chuẩn thiện ác còn khác biệt rất nhiều. Từ Tứ Giáo (Tạng giáo, Thông giáo, Biệt giáo và Viên giáo) trong Phật pháp mà nói, tiêu chuẩn thiện ác không giống nhau. Trong 51 cấp bậc của Bồ tát Đại thừa cũng có 51 loại tiêu chuẩn khác nhau. Những điều mà Thánh nhân thế xuất thế gian nói cho chúng ta phần lớn là nguyên lý, nguyên tắc. Những lời nói này có ý nghĩa rất sâu, rất rộng, phải lĩnh hội thật tỉ mỉ, phải thực hành trong đời sống, để từ trong thực tiễn bạn sẽ có sự quan sát sâu hơn. Sau đó mới biết được, trong kinh điển của cổ Thánh tiên Hiền, từng câu từng chữ chứa vô lượng nghĩa, mới lĩnh hội được tất cả pháp mà Phật đã nói là rộng lớn, sâu sắc.

Nói đến “đoan khúc”, trong sách Liễu Phàm Tứ Huấn đã nói mấy nguyên tắc vô cùng quan trọng. Tâm của bạn chánh thì hạnh của bạn sẽ chánh. Tâm bất chánh thì dáng vẻ tạo ra, làm như thế nào cũng là bất chánh, cũng là cong vẹo. Cho nên nguồn gốc ở trong tâm địa. Tiên sinh Liễu Phàm đã đưa ra ba nguyên tắc. Nguyên tắc thứ nhất là “tâm thuần túy cứu đời”, chúng ta có hay không? Tuyệt đối không có ý niệm tự tư tự lợi, mỗi niệm vì chúng sanh, đặc biệt là vì chúng sanh khổ nạn. Hiện nay tai nạn ở thế gian mỗi ngày một nhiều hơn, mỗi ngày một nghiêm trọng hơn. Tai nạn do đâu mà hình thành? Dĩ nhiên là do cộng nghiệp gây nên. Cộng nghiệp thì lại do đâu mà hình thành? Cổ Thánh tiên Hiền của chúng ta gọi là “thất giáo”. Nghĩa là mất đi sự giáo dục, không có người dạy họ. Đã không có người dạy thì đương nhiên họ sẽ thuận theo phiền não, thuận theo tư dục, vậy thì liền tạo ra vô lượng vô biên tội nghiệp, mỗi niệm đều là tự tư tự lợi, hoàn toàn không hề nghĩ đến người khác, tạo cái nghiệp này rất nặng.

Tối hôm qua tôi thấy ở trong báo, tôi rất ít xem báo, thỉnh thoảng xem cái tiêu đề. Tại Đài Loan năm nay có 400 ngàn ca phá thai, năm ngoái là 320 ngàn ca, tăng thêm 80 ngàn ca, điều này thật khủng khiếp. Phá thai ở trong Phật pháp, Phật nói là nhất định đọa địa ngục, đó là tội giết người. Bạn biết là một năm giết 400 ngàn người, năm vừa rồi 320 ngàn người. Những oan hồn, oan gia trái chủ này làm nhiễu loạn xã hội thì xã hội sao có thể thái bình được chứ? Sao có thể an ổn được đây? Quỷ thần đang làm loạn, thật quá đáng sợ. Đây quả đúng là chúng ta chưa làm hết trách nhiệm giáo dục.

Vào thời xưa, ở trong nhà có cha mẹ dạy bảo, ở trường học có thầy cô hướng dẫn. Nền giáo dục vào thời xưa không giống như nền giáo dục hiện nay. Nền giáo dục hiện nay là truyền thụ năng lực kỹ thuật, truyền thụ kỹ thuật công nghệ. Nền giáo dục vào thời xưa là dạy bạn làm người như thế nào, dạy bạn đối nhân xử thế như thế nào, dạy bạn làm sao sống một đời sống hạnh phúc mỹ mãn. Không những một đời này hưởng phước mà đời sau vẫn hưởng phước, đời đời kiếp kiếp không mất phước báo, đây là nền giáo dục của cổ nhân. Chúng ta thử xem, nền giáo dục hiện đại dạy cái gì vậy? Chỉ mưu cầu những lợi nhỏ trước mắt. Không cần nói đời sau, ngay cả lợi ích năm tới còn không biết, còn không hề lo tính đến. Đời sống như vậy, các vị thử nghĩ có ý nghĩa gì chứ? Mỗi ngày tạo tội nghiệp cực nặng thì tương lai là đọa ba đường ác.

Tình trạng của đường ác, các vị đọc kinh điển rất nhiều, trong kinh điển chắc chắn không có nói lời lừa gạt người. Trong Kinh Kim Cang nói: “Như Lai thị chân ngữ giả, thật ngữ giả, như ngữ giả, bất cuống ngữ giả, bất dị ngữ giả” (Như Lai nói lời chân, lời thật, lời như pháp, lời không lừa dối, lời chẳng sai khác). Từng câu trong kinh điển đều chân thật, chúng ta có cảm giác thấy sự đáng sợ của địa ngục, sự khủng khiếp của đường ác hay không? Một chút lợi ích trước mắt này có đáng gì chứ? Trước mắt thiệt thòi một chút thì có đáng gì? Nên suy nghĩ nhiều về con đường về sau.

Cho nên Thánh nhân dạy chúng ta “tích đức lũy công”. “Tích đức” chính là giữ tâm tốt. “Lũy công” chính là nói lời hay, làm việc tốt, tốt chính là thiện. Mỗi niệm phải giữ cái tâm làm lợi ích cho xã hội, lợi ích cho chúng sanh, lợi ích cho người khác. Nếu có một niệm vì bản thân là bất thiện rồi, đây gọi là “đoan khúc”, đó chính là cong, không phải ngay. Phải giữ cái tâm này, phải làm những sự việc này.

Nguyên tắc thứ hai là “mỗi niệm phải có cái tâm chân thật yêu thương người khác, giống như mẹ hiền yêu thương con cái của mình”. Đặc biệt là khi con trẻ vào khoảng vài ba tuổi, cha mẹ yêu thương, chăm sóc. Chúng ta có thể đem loại tâm thương yêu này mở rộng đến tất cả chúng sanh hay không? Nói lời thành thật, hiện nay bậc làm cha mẹ yêu thương con cái không bằng trước đây. Bởi vì hiện nay cha mẹ phần lớn đều có nghề nghiệp, đều có việc làm, nên đem con cái giao cho người giúp việc trong nhà chăm sóc. Các vị thử nghĩ vậy là có tâm thương yêu hay không? Không thể nói đến tâm thương yêu được rồi! Tương lai con cái lớn lên có tình thân hay không? Tình thân sẽ bị tổn giảm đi rất nhiều.

Trong Văn Sao, Đại sư Ấn Quang cực lực chủ trương rằng sự nghiệp vĩ đại nhất của phụ nữ, cống hiến lớn nhất của họ đối với tất cả chúng sanh, đối với quốc gia xã hội, đối với dân tộc chính là chăm sóc con cái, toàn tâm toàn lực chăm sóc, bồi dưỡng để con cái có tài đức, có hiểu biết, đó chính là rường cột của quốc gia, xã hội. Làm thế nào để bồi dưỡng? Do mẹ bồi dưỡng giáo dục. Ấn Tổ nói, hiện nay sự nghiệp vĩ đại nhất của phụ nữ, họ không làm, họ vứt bỏ rồi. Họ lại đi tìm một công việc nhỏ ở trong xã hội, đây gọi là điên đảo.

Cho nên tiêu chuẩn đúng sai của các bậc Thánh Hiền quả thật không giống như người thế gian chúng ta, họ nhìn rất xa, nhìn rất sâu. Tình mẹ, tình thân được bồi dưỡng từ nhỏ. Giai đoạn nhi đồng là giai đoạn ảnh hưởng cảm hóa sâu sắc nhất trong cuộc đời của một con người. Dứt khoát không nên cho rằng trẻ nhỏ không biết gì, vậy thì cách nghĩ, cách nhìn của bạn là hoàn toàn sai rồi! Tuy chúng còn nhỏ, một, hai tuổi, thậm chí còn chưa biết nói, chúng thấy ở trong mắt, nghe ở bên tai, đó gọi là “thói quen tập thành từ nhỏ trở thành tự nhiên”.

Hiện nay trong xã hội vợ chồng ly hôn quá nhiều, không có con cái thì thôi, nếu có con cái thì điều này đối với chúng là tổn thương lớn nhất, tạo nên ấn tượng xấu nhất. Họ không biết ly hôn có quả báo đáng sợ, họ không có trách nhiệm đối với sự an toàn xã hội và thế giới. Vào thời xưa, chúng tôi có nghe nói kết hôn, hoàn toàn không hề nghe nói ly hôn, chưa từng nghe qua bao giờ. Cho nên xã hội thời xưa an định, trị an lâu dài. Đạo lý ở đâu vậy? Đạo lý ở gia đình mỹ mãn, cho nên mới có xã hội ổn định, phồn vinh, mới có quốc gia giàu mạnh. Hiện nay không có người dạy, không có người hiểu được cái đạo lý này, tình cờ xem thấy ở trong sách xưa thì nói điều này đã lỗi thời rồi, không hợp thời đại, cần phải bị đào thải. Những thứ này bị đào thải rồi thì cái mà chúng ta hiện nay nhận là gì? Là thiên tai nhân họa. Thế gian có rất nhiều người nói ngày tận thế, từ bỏ lời giáo huấn của Thánh Hiền, thì ngày tận thế sẽ hiện tiền ngay thôi. Cho nên phải có tâm chân thật yêu thương người khác, tâm chân thật chăm lo người khác.

Nguyên tắc thứ ba là nói về thành kính, thuần là tâm chân thành, cung kính. Đây là “đoan”, tất cả thiện nghiệp mà bạn làm phải giống với Thánh Hiền. Nếu trái ngược với điều này, không có thành ý, không có ý kính trọng, không có tâm thương yêu, không có cái tâm chân thật cứu đời giúp đỡ người khác thì tất cả thiện pháp đã tu đều là bất đoan. Những sự việc này, khi nói thì dễ dàng, khi làm thì khó. Khó ở chỗ nào vậy? Khó bởi vì chúng ta hoàn toàn chưa được giáo dục như vậy, xưa nay không có nghe ai giảng qua, đã bị nhiễm thói tục rồi, sai mãi thì thành đúng. Ngày nay bạn được nghe những lời nói này thì cảm thấy rất kỳ lạ. Bạn ở trong đời quá khứ có thiện căn phước đức, được nghe những điều này thì cảm thấy rất hay, nhưng vẫn không làm được.

Không làm được cái gì vậy? Xem thấy mọi người trong xã hội không có cách làm này, nếu ta làm như vậy thì ta chẳng phải bị thiệt thòi rồi sao! Một chút thiệt thòi cũng không chịu. Vì sao ta không chịu thiệt thòi? Vì ý niệm tự tư tự lợi quá mạnh! Mỗi niệm đều đặt lợi ích của mình lên hàng đầu. Chư Phật Bồ tát, Thánh Hiền thế gian là đặt lợi ích của chúng sanh lên hàng đầu, điều này hoàn toàn tương phản với chúng ta. Người ta đặt lợi ích của xã hội lên hàng đầu, bản thân họ sẵn sàng chịu thiệt thòi, sẵn sàng hy sinh phụng hiến, đây là Phật Bồ tát. Cách làm này thật ra không thiệt thòi vì phước sau này là vô cùng tận. Bạn ngày nay giành một chút phần hơn với người khác, trước mắt dường như được một chút lợi ích, nhưng về sau tai họa nhiều vô cùng, chắc chắn đọa tam đồ. Đọa vào tam đồ thì dễ, nhưng thoát ra khỏi tam đồ là không dễ dàng. Bạn sẽ luân hồi nhiều kiếp, thọ khổ nhiều kiếp.

Điều thứ ba là: “Thiện có âm, dương”, nói âm dương thì dễ hiểu. Bạn hành thiện mà người khác đều biết, đây gọi là dương thiện. Bạn làm ác rồi che giấu việc ác, tìm mọi cách che đậy, không để người ta biết thì cái ác này gọi là âm ác. Nếu chúng ta làm những việc là dương thiện âm ác, thế thì khủng khiếp rồi, quả báo là địa ngục, khổ nhất ở trong tam đồ, là sự nghiệp địa ngục rồi. Cho nên Thánh nhân dạy chúng ta, phải dương ác, ẩn thiện, phải tích âm đức, làm tất cả việc thiện, không nên để người khác biết thì cái thiện này mới tích được dày, quả báo thù thắng. Tạo việc ác thì cần phải để người khác biết. Phật dạy chúng ta “phát lồ sám hối”, không một mảy may che giấu, nói ra tất cả, chịu sự chỉ trích của mọi người trong xã hội, chỉ trích chính là quả báo, quả ác báo hết rồi. Thiện thì ẩn tàng ở bên trong, cái phước này dày biết bao!

Nhưng người thế gian thì hoàn toàn làm trái ngược với điều này. Làm việc xấu thì che giấu. Việc tốt thì mong muốn hết thảy mọi người đều biết đến, ai cũng tán thán họ, vừa báo thì đã hết phước rồi, cho nên thiện thì tích không được gì, mà ác thì tích vô cùng kiên cố. Họ tương lai phải nhận quả báo gì? Việc này không cần nói thì cũng biết. Phật dạy chúng ta sám hối, Khổng lão Phu Tử dạy chúng ta sửa lỗi, các tôn giáo cũng dạy chúng ta sám hối, xưng tội hối lỗi. Chúng ta đã không hiểu ý nghĩa chân thật của những lời giáo huấn này. Nếu bạn hiểu được rồi thì bạn sẽ như trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói, bạn thật sự liễu tri thì bạn sẽ làm theo lời dạy. Bạn vẫn không làm được, vì bạn không hiểu rõ, không sáng tỏ đạo lý và chân tướng sự thật này, nên vẫn cứ làm việc hồ đồ như xưa. Người khác chỉ ra cho bạn, bạn vẫn không phục, vẫn muốn ngụy biện.

Phật pháp cũng quan tâm đến vấn đề thể diện. Phật đã chỉ định một ngày để tiếp nhận người khác phê bình, đó là ngày pháp hội Tự Tứ khi mùa an cư kiết hạ viên mãn. Trong buổi lễ này, mỗi vị Tăng tiếp nhận sự chỉ trích lỗi lầm từ bất kỳ người nào. Còn vào ngày thường, không có người bảo, thì quý vị tự mình sám hối.

Thực ra người khác nói chúng ta là rất tốt, giúp chúng ta cầu sám hối, đó chính là thiện tri thức chân chánh. Nhưng có mấy ai vui lòng tiếp nhận người khác nói lỗi lầm của mình chứ? Không những không thu được hiệu quả tích cực mà ngược lại đã kết oán thù. Cho nên người thế gian gặp mặt nhau chỉ có tán thán, không hề nói lỗi lầm. Trước đây có người nói lỗi lầm của chúng ta Ai vậy? Cha mẹ, thầy cô. Họ có trách nhiệm dạy bảo bạn, thấy bạn có lỗi lầm, họ nói cho bạn nghe. Giữa đồng học cũng rất ít khi nói lỗi lầm của nhau, huống hồ là người ngoài, vì không muốn kết oán với người khác. Trong Phật pháp chỉ có một ngày Tự Tứ này, trong một năm chỉ có một ngày này. Cho nên chúng ta phải phải biết, thiện phải tích như thế nào, công phải bồi ra làm sao, làm thế nào để đoạn ác tu thiện. Thành tựu được phước đức chân chánh của mình thì đời sống của bạn sẽ được hạnh phúc, sẽ được tự tại.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật!