Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 88

Chư vị đồng tu, xin chào mọi người!

Trong nhà Phật có rất nhiều đạo tràng thường khuyên mọi người bố thí cúng dường, đương nhiên đối với người đã thâm nhập Phật pháp mà nói thì họ hiểu được đạo lý này, biết được đây là một việc tốt. Thế nhưng người chưa tiếp xúc với Phật pháp thường cho rằng đây là một thủ đoạn gom tiền của người xuất gia trong nhà Phật, cho nên họ có sự phản cảm rất sâu sắc. Vậy rốt cuộc có nên khuyên người bố thí hay không? Chúng ta thấy Ấn Độ giáo, trong kinh điển của họ nói bố thí cần xuất phát từ chân tâm, không cần cầu báo đáp, hơn nữa cần phải “phù hợp với người, phù hợp với thời gian, phù hợp với nơi chốn”. Điều này gọi là bố thí thuần tịnh, rất giống với cách nói trong Phật pháp chúng ta, đặc biệt là câu “phù hợp với người, phù hợp với thời gian nhân duyên, phù hợp với nơi chốn”, điều này chính là khế cơ. Cơ Đốc giáo nói “Cho có phước hơn là nhận”, tôn giáo nào cũng đều khuyên người bố thí. Đạo Hồi cũng nói rất hay: Nếu như các bạn công khai bố thí, điều này rất tốt; nhưng nếu các bạn có thể bí mật bố thí vậy thì sẽ càng tốt hơn. Vậy công khai bố thí là gì? Là mọi người đều biết bạn làm việc tốt, bí mật bố thí là không ai biết bạn làm việc tốt đó. Điều này chính là tích âm đức mà người xưa chúng ta đã nói, so với tích dương đức quả báo thù thắng hơn nhiều. Dương đức là gì vậy? Là bạn làm việc tốt mà người khác biết được, âm đức là bạn âm thầm làm việc tốt mà người khác không biết, quả báo của âm đức sẽ càng thù thắng hơn.

Quả báo nhất định là có, thế nhưng chúng ta nhất định không mong cầu quả báo. Phật nói về công đức và phước đức, Kinh Kim Cang có một câu kinh văn dạy chúng ta là: “Lìa hết thảy tướng, tu hết thảy thiện”. Thế nào là tu hết thảy thiện? Phước đức và công đức đều là tu hết thảy thiện. Sự khác biệt giữa phước đức và công đức ở chỗ nào? Nếu chấp tướng thì là phước đức, nếu lìa tướng thì là công đức. Cho nên nói “Lìa hết thảy tướng, tu hết thảy thiện” là công đức. “Chấp hết thảy tướng, tu hết thảy thiện” là phước đức. Chấp tướng thì tâm không thanh tịnh, lìa tướng thì tâm mới thanh tịnh. Nói cách khác bạn tương ưng với tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Đây là công đức. Điều gì là thiện? Bố thí là thiện, trì giới là thiện. Trì giới là tuân thủ quy tắc, tuân thủ phép tắc, ý nghĩa của chữ trì giới này là nghĩa rộng nên chúng ta nhất định phải hiểu được. Nhẫn nhục là thiện, tinh tấn là thiện, thiền định là thiện, Bát nhã là thiện. Cho nên tu hết thảy thiện là tu điều gì? Là tu lục độ vạn hạnh. Lìa hết thảy tướng, vậy hết thảy các tướng là gì? Kinh Kim Cang đem hết thảy tướng quy nạp thành bốn loại lớn là: ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng. Như vậy ta liền hiểu rõ câu “Lìa hết thảy tướng, tu hết thảy thiện” rồi.

Trong kinh Phật nói với chúng ta, lời Phật nói không phải là lời mê hoặc chúng ta mà là nói sự thật. Tài phú là quả báo, nhân của nó là gì? Nhân chính là bố thí tài, xả tài bạn mới có thể được tài. Đây là chân tướng sự thật, bạn tu nhân thì đâu có đạo lý không được quả báo chứ. Phàm phu tu nhân là tu vì quả báo, đây là phàm phu. Thánh nhân tu nhân không vì quả báo của chính mình mà vì lợi ích cho chúng sanh, vì lợi ích cho chúng sanh mà tu thiện thì đây là Thánh nhân, không phải phàm phu. Nếu hành thiện để bản thân cầu được quả báo thì đây là phàm phu, chỉ là phước đức, phàm phu chỉ có phước đức, Thánh nhân mới có công đức. Công đức vĩnh viễn là chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, từ bi. Chúng ta cần hiểu rõ, cần minh bạch lý và sự, khi khuyên người bố thí nhất định cần đem những đạo lý này nói rõ ràng khiến cho họ sanh tâm hoan hỉ, để họ tự mình đi làm, không bắt họ miễn cưỡng làm. Không được có tâm dụ dỗ người khác bố thí, loại tâm này là tâm trộm: ép buộc người khác khiến họ không vui vẻ đi làm việc này, làm rất miễn cưỡng, bất đắc dĩ mà làm. Điều này nhất định không được phép, nếu chúng ta dùng tâm thái này để khuyên mọi người thì đây là tạo tội nghiệp. Những tôn giáo khác cũng có tình trạng dùng tâm thái như vậy khuyên người tin vào những điều dạy dỗ, khuyên người bố thí. Trong xã hội, chúng ta thường xuyên nhìn thấy, thường xuyên nghe thấy, thế nhưng chúng ta xem xét tỉ mỉ kinh văn, trong kinh Phật và những kinh văn trong kinh điển của những tôn giáo khác thì thấy đó không phải là những gì họ đang thực hiện. Nói cách khác, ngày nay trong lúc hành trì, rất nhiều người đã làm trái với giáo lí. Chúng ta thấy kinh điển của đạo Cơ Đốc, đạo Hồi, Ấn Độ giáo nói rất hay, nói rất chí lý, nhưng vì sao những tín đồ này lại làm sai vậy? Đó là không ngoài việc “lập công với thần minh”, quan niệm như vậy là sai rồi. Đây không phải là quan niệm đúng đắn, chúng ta học Phật, học Phật là học trí huệ, nhất định phải có quan niệm đúng đắn.

Kinh điển của các tôn giáo nói trì trai tốt hơn cầu nguyện, bố thí còn tốt hơn trì trai, câu này có ý nghĩa gì? Là xuất phát từ lý niệm yêu thương nhân loại của thần thánh, “thần ái thế nhân”, là tấm lòng từ bi của Phật Bồ tát. Cần thực hiện tâm từ bi, tâm từ bi không phải là một câu nói suông, tâm từ bi biểu hiện ở đâu? Biểu hiện ở sự bố thí, biểu hiện ở việc chân thật giúp đỡ người khác. Phật pháp Đại thừa nói sáu ba la mật, sáu cương lĩnh tu học của Bồ tát, sáu cương lĩnh này đều thuộc về bố thí. Điều đầu tiên trong bố thí đương nhiên bao gồm tài bố thí, pháp bố thí, vô úy bố thí. Tài bố thí là lấy tài vật bố thí cúng dường cho những người có nhu cầu. Đây là khế cơ. Người nào có nhu cầu bức thiết trước mắt thì chúng ta nhất tâm toàn lực giúp đỡ người ấy. Kinh điển của Ấn Độ giáo dạy người như vậy. Pháp bố thí là giúp người khác chuyển mê thành ngộ, giải thích nghiên cứu thảo luận chân tướng vũ trụ nhân sanh và sự thật về quá khứ và tương lai cho họ. Điều này là khai trí huệ, là bố thí pháp.

Chúng ta ngày nay ấn tống kinh điển, Ấn Quang Đại sư trong thời cận đại đã làm một tấm gương cho chúng ta, Ấn tổ đem toàn bộ sự cúng dường của tứ chúng để in Kinh bố thí. In kinh cần có kinh phí, cần có tiền, trong này có bố thí tài, trong kinh giảng đạo lý, dạy bạn cách làm người, đó là bố thí pháp, bạn hiểu rõ những đạo lý này thì lý đắc tâm an, vậy đây là bố thí vô úy. Cho nên tuy chỉ một thứ nhưng lại có đủ ba loại bố thí. Ấn tổ dạy người hiện đại tu phước từ chỗ này, cả đời Ngài làm ra một tấm gương tốt cho chúng ta xem, cuộc sống của Ngài vô cùng tiết kiệm, chúng ta phải hiểu rõ, phải thể hội được, phải nỗ lực học theo Ngài. Hiện nay ngoài việc in kinh sách còn có thể làm băng ghi hình, băng ghi âm, VCD, những thứ chúng ta hiện nay làm so với trước đây còn nhiều hơn, đủ loại hơn, cách làm thế này thì cả ba loại bố thí đều viên mãn.

Trì giới là thuộc về bố thí vô úy, chúng ta tuân thủ pháp luật, tuân thủ quy định, nhất định tuân theo giáo huấn của Phật đà, trong bất kỳ trường hợp nào người khác đều yên tâm đối với chúng ta, không có hoảng sợ, đây là bố thí vô úy. Chúng ta trì giới không trộm cắp, tiền tài của người khác để lộ ra thì họ cũng không cần lo lắng, vì “anh ấy là người trì giới, anh ấy sẽ không có ý định xấu đối với tôi, sẽ không cướp tiền của tôi, sẽ không ăn trộm tiền của tôi”, tâm của họ sẽ an vì bạn là người trì giới. Nếu là tu nhẫn nhục ba la mật thì nhẫn nhục cũng là bố thí vô úy, ví dụ lời nói ngôn ngữ của tôi không cẩn thận nên có lỗi với người khác, không sao, “anh ấy sẽ không thù oán, anh ấy sẽ không báo thù”, đây là bố thí vô úy. Tinh tấn, thiền định, Bát nhã đều thuộc về bố thí pháp. Lục độ vạn hạnh quy nạp lại chính là bố thí. Bồ tát từ sơ phát tâm cho đến viên thành Phật đạo là tu điều gì vậy? Chính là tu bố thí mà thôi.

Khi tôi mới học Phật, Đại sư Chương Gia dạy tôi sáu chữ: “Nhìn được thấu, buông được xuống”, đây chính là toàn bộ Phật pháp, ngàn kinh vạn luận đều không nằm ngoài sáu chữ này. Nhìn thấu là giải môn, bố thí là hành môn, bố thí chính là dạy bạn buông xuống, giải hành tương ưng thì bạn mới có thành tựu. Cho nên chúng tôi tổng hợp lại, lời giáo huấn của đại Thánh đại Hiền đối với chúng sanh trong mỗi một tôn giáo đều là tương đồng. Chúng ta cần suy nghĩ nhiều, quan sát tỉ mỉ để thể hội, chăm chỉ học tập, cần hiểu rõ đạo lý này, nhất định không phải là mê tín. Ấn Độ giáo dạy là cần phải khế cơ, họ nói rất hay, Phật pháp cũng nói khế cơ, [nhưng] Ấn Độ giáo nói rất hay, nói rất rõ ràng. Đó là “thích hợp với người, thích hợp với thời gian, thích hợp với nơi chốn”, chính là phù hợp. Phật pháp chúng ta chỉ nói một điều là khế cơ, còn Ấn Độ giáo nói tường tận hơn.

Nói cách khác, chúng ta muốn trồng phước cần phải nhận biết phước điền, điều này nhà Phật thường hay nói đến. Chúng ta bố thí cúng dường trong đạo tràng thì phải xem đạo tràng này có đạo hay không? Có đạo là phước điền thật sự, không có đạo thì không phải là phước điền chân thật. Đạo tràng mà không có đạo, bạn đi bố thí cúng dường gì vậy? Là cúng dường mấy người ở đạo tràng đó, việc đó giống như bố thí cho những người bình thường khi họ có khó khăn. Điều này thuộc về bi điền, bạn xem người xuất gia này đáng thương, không có cái ăn cái mặc nên tặng cho họ một chút ăn mặc, hoặc cho một ít tiền, đây là bi điền, là lấy lòng từ bi đối đãi với họ, đó không phải là Phật pháp, nơi có Phật pháp là kính điền. Nhà Phật nói có ba loại phước điền, đối với đạo tràng chân thật có Phật Bồ tát là kính điền, đối với cha mẹ sư trưởng là ân điền, cần báo ân, đối với hết thảy khổ nạn chúng sanh là bi điền, tâm từ bi. Bạn cần nhận thức minh bạch, hiểu rõ ràng, không nên hiểu sai phước điền.

Trong kinh Phật có nói với chúng ta, hơn nữa nói rất nhiều lần, không chỉ nói một lần, công đức của việc bố thí bất khả tư nghì. Cúng dường Bích chi Phật một bát cơm thì chín mươi ức kiếp không chịu quả báo nghèo khổ. Không chỉ là thí một được vạn báo mà là vượt hơn rất nhiều lần. Đó là gì? [Vì] đó là người tu đạo chân thật, không phải là người thông thường. Hơn nữa người bố thí không mong cầu quả báo thì quả báo tự nhiên sẽ hình thành. Tại sao trong kính điền lại có công đức thù thắng như vậy? Chúng ta cần biết A la hán, Bích chi Phật, Bồ tát, các đại Thánh đại Hiền, chúng ta tôn kính các Ngài, chăm sóc các Ngài để các Ngài mạnh khỏe sống lâu, các Ngài sống ở thế gian nhiều một ngày sẽ giáo hóa nhiều một ngày. Công đức mà các Ngài giáo hóa thì bạn là người bố thí cũng được hưởng một phần, một phần này là một phần viên mãn, không phải khiếm khuyết. Nói cách khác, công đức các Ngài tu tích được chính là công đức của chính chúng ta, tự tha bất nhị (ta và người không khác) chính là đạo lý này.

Việc xây dựng đạo tràng, khu vực gần đây có chùa Trúc Lâm đã hoàn thành việc xây dựng khoảng một tháng rồi. Chủ tịch của đạo tràng đó cùng các vị cán bộ đến đây thăm tôi, chúng tôi trước đây rất quen thuộc, họ hỏi tôi sau khi đạo tràng xây dựng xong rồi thì nên vận hành thế nào? Tôi nói: Đạo tràng cần phải có đạo, có đạo tràng mà không có đạo thì không gọi là đạo tràng. Đạo là gì? Là phong cách học tập và đạo phong. Tôi nói các bạn có thể quan sát học hỏi Cư Sĩ Lâm, có thể làm tham khảo, có thể học tập. Đạo phong của Cư Sĩ Lâm là niệm Phật, mỗi ngày niệm Phật đường niệm Phật hai mươi bốn giờ đồng hồ không gián đoạn. Phong cách học tập của Cư Sĩ Lâm là giảng kinh, mỗi ngày giảng hai giờ đồng hồ cũng là từ đầu năm đến cuối năm không gián đoạn. Chùa Trúc Lâm của các bạn thờ cúng Quán Thế Âm Bồ tát, các bạn cần giảng kinh, cần niệm Phật, niệm Phật niệm “Nam Mô Quán Thế Âm Bồ tát”. Ở Cư Sĩ Lâm niệm “Nam Mô A Di Đà Phật”, các bạn ở bên đó niệm “Nam Mô Quán Thế Âm Bồ tát” thì tương ứng với bổn tôn của các bạn rồi. Giảng kinh nhất định là lấy Quán Âm Tam Kinh làm chủ yếu, giảng kinh không được gián đoạn, ít nhất mỗi một tuần cần có một lần giảng kinh, đây là ít nhất rồi, nếu có thể có hai lần, ba lần thì sẽ càng tốt. Ngoài ba Kinh về Quán Thế Âm Bồ tát ra thì phàm là những kinh luận từ bi cứu thế, khuyên người đoạn ác tu thiện, chuyển mê thành ngộ, bao gồm ngữ lục của tổ Sư đều có thể giảng giải hoằng dương ở đó. Giống như Ấn Quang Đại sư đề xướng Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên, Âm Chất Văn, những kinh sách này đều có thể giảng, hoàn toàn tương ưng với tinh thần đại từ đại bi của Quán Thế Âm Bồ tát. Đây là bố thí pháp, các bạn cần hiểu rõ để đề xướng. Nên thường xuyên kết duyên với thính chúng và những bạn đồng tu đến tham gia tu trì, việc kết duyên này là tài bố thí, bố thí ân huệ, khiến cho tứ chúng đồng tu của đạo tràng này trở thành người một nhà. Chăm chỉ học tập tu trì tại nơi này, đạo tràng này của bạn sẽ hưng vượng, đạo tràng này nhất định sẽ được chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần bảo vệ.

Cho nên một đạo tràng không có đạo, không học tập thì sẽ biến thành cái miếu để đốt hương hỏa của thế gian, việc này không có ý nghĩa gì. Trong mắt người xã hội ngày nay, miếu hương hỏa cũng là sự mê tín. Phàm những người thường đến miếu hương hỏa thì người thông thường trong xã hội đều nhìn họ thấp xuống một bậc, cho rằng họ không có trí huệ, không có thường thức, là mê tín, xem thường họ. Cho nên đạo tràng này nhất định phải có đạo, đạo nhất định phải tu bố thí ba la mật.

Chúng ta xem thấy trong rất nhiều tôn giáo, không chỉ là Phật dạy chúng ta bố thí mà không có tôn giáo nào là không dạy người bố thí. Bố thí có đại đạo lý, đại học vấn, chân thật từ bi cứu thế, nếu không dùng bố thí thì từ bi cứu thế là nói suông rồi. Cho nên nhất định phải hiểu được ba loại bố thí: bố thí tài, bố thí pháp, bố thí vô úy. Chư Phật Bồ tát ứng hóa tại thế gian vì người diễn nói cũng chính là vì việc như vậy, cho nên việc này là việc lớn không phải là việc nhỏ. Chúng ta cần nghiêm túc nghiên cứu thảo luận sau đó thực hành. Điều này là thật sự hành Bồ tát đạo, phát Bồ đề tâm, hành Bồ tát đạo, thành tựu Phật pháp.

Chư vị đồng tu!

Chiều hôm qua, chín tôn giáo lớn tại Singapore liên kết lại để tổ chức một đại hội ấm áp cầu nguyện cho một thiên niên kỷ mới được tốt lành và tổ chức họp báo ở Cư Sĩ Lâm. Lý cư sĩ nói với tôi thông tin này tối hôm qua trên truyền hình đã phát sóng rồi, hôm nay trên rất nhiều tờ báo đều có đăng thông tin này. Ý nghĩa của hoạt động này là muốn đem tâm yêu thương của Thần Thánh trong mỗi tôn giáo thực hiện đối với hết thảy chúng sanh khổ nạn trong xã hội hiện nay. Tâm yêu thương của Thần Thánh, tâm từ bi của Phật Bồ tát biểu hiện từ chỗ nào vậy? Chính là biểu hiện trong việc tín thọ phụng hành của những môn đồ, tín chúng, đệ tử của các Ngài. Cho nên chúng ta có thể thể hội được, những tín đồ của Thần Thánh, những đệ tử của Phật Bồ tát chính là hóa thân của Thần Thánh, chính là sứ giả của Thần Thánh, điều này chúng ta có thể khẳng định được, một chút nghi hoặc cũng không có.

Bà la môn giáo của Ấn Độ và các vị Đại đức của những tôn giáo khác, thái độ tu học của các Ngài xứng đáng làm tấm gương cho người đời sau. Đó chính là tin sâu chân lý, không làm việc hư ngụy, những biểu hiện của họ trong cuộc sống trên thực tế chính là đa nguyên văn hóa mà trong Kinh Hoa Nghiêm nói đến. Một số các nhà tôn giáo, mức độ thành kính tin sâu của họ đối với chân lý của Đại thừa còn vượt qua rất nhiều đệ tử nhà Phật. Họ thật sự là kính Phật và tin Phật, y giáo phụng hành, thế nhưng họ vẫn không thay đổi thân phận của họ và cũng không thay đổi tôn giáo mà họ tín ngưỡng. Điều này nói rõ họ tin tưởng chân lý, sùng bái chân lý, không phải là hư ngụy. Hư ngụy là gì? Là giả danh đệ tử nhà Phật, trên danh nghĩa là đệ tử nhà Phật, trên thực tế lại không thể tin sâu đối với Phật pháp, không thể lý giải, không thể phụng hành nên gọi những người này là hư ngụy.

Tuy các Ngài không phải là tín đồ nhà Phật mà là tín đồ của tôn giáo khác, nhưng sự tin tưởng đối với Phật Bồ tát, với giáo huấn của Phật Bồ tát, sự y giáo phụng hành đều vượt qua những đệ tử thông thường trong nhà Phật. Từ chỗ này đã hiển thị rõ đa nguyên văn hóa. Phật pháp là giáo dục, Phật pháp không phải là tôn giáo, đối tượng giáo hóa của Phật pháp chính là hết thảy chúng sanh, phạm vi giáo hóa của Phật pháp là hư không pháp giới, cho nên không phân biệt quốc thổ, không phân biệt chủng tộc, không phân biệt tôn giáo tín ngưỡng, Phật pháp là giáo dục luân lý, là giáo học chân lý.

Chân lý biểu hiện bên ngoài chính là tấm lòng từ bi, cho nên những Thần Thánh mà chúng ta quy y trong hết thảy các tôn giáo dạy người cũng chỉ là một chữ “Ái”, là “Thần Ái Thế Nhân”. Ý nghĩa của chữ Ái này sâu rộng vô tận, phàm phu chúng ta thể hội được rất hạn chế, không hiểu được thế nào gọi là Ái? Người thế gian hiểu chữ Ái này sai rồi, xúc phạm chữ Ái này, sỉ nhục chữ Ái này, căn bản không hiểu được thế nào gọi là Ái. Ái chính là tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Trong tâm của người thế gian là gì? Chỉ có tham sân si, Ái của họ là tham sân si, hoàn toàn là cảm xúc hóa. Khi thích bạn thì yêu bạn, khi không thích bạn nữa thì mong nhìn thấy bạn chết, muốn bạn chịu tội, muốn bạn chịu nạn, họ thấy vậy thì rất vui sướng. Cho nên hàm nghĩa chữ Ái của người thế gian là tham sân si. Đó là giả, không phải thật. Ái của Thượng Đế, Ái của Thần Thánh, Ái của Phật đà là tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, từ bi. Bạn tán dương các Ngài, các Ngài yêu bạn, bạn hủy báng các Ngài, các Ngài vẫn yêu bạn, nhất định không thay đổi. Cho nên Ái của người thế gian là gì? Chúng ta nghe đến chữ Ái này thì liền hiểu được Ái của thế gian là tham sân si mạn. Ái của chư Phật Bồ tát là sự thực hiện của tâm Bồ đề, chúng ta cần hiểu rõ ràng, hiểu minh bạch. Ái của chư Phật Bồ tát và Thần Thánh được áp dụng trong đời sống chính là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, Bát nhã. Quay lại nhìn sự thực hiện chữ Ái của người thế gian thì là tham sân si mạn, tự tư tự lợi. Cùng là một chữ nhưng hàm nghĩa nội dung bên trong lại hoàn toàn không giống nhau. Giáo dục của Phật đà, giáo dục của tôn giáo, giáo dục của Thần Thánh không có gì khác, nói thật ra là uốn nắn sửa chữa quan niệm sai lầm về chữ Ái của chúng ta. Người thế gian mê rồi, mê là nhận thức sai chữ Ái này, cho rằng đó là tham sân si, cho đó là tự tư tự lợi. Giáo dục Phật đà giúp chúng ta chuyển mê thành ngộ, khiến chúng ta nhận thức đúng đắn hàm nghĩa của chữ Ái, phát huy “Nhân Từ Bác Ái”, bốn chữ này có trong Kinh Vô Lượng Thọ. Chúng ta dùng tâm thái “Nhân Từ Bác Ái” đối đãi với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật và hết thảy chúng sanh trong hư không pháp giới. Đây gọi là phát Bồ đề tâm, hành Bồ tát đạo, đây mới chính là đệ tử Phật chân thật, là hóa thân thật sự của Thần Thánh và Phật Bồ tát. Trong kinh Phật thường nói “Thọ trì đọc tụng vì người diễn nói”, đặc biệt là câu sau: “vì người diễn nói”, chữ “diễn” tức là biểu diễn, làm ra cho người khác xem, chữ “nói” là vì mọi người thuyết minh chân tướng sự thật, chân tướng của tà chánh, chân tướng của đúng sai, giúp đỡ hết thảy chúng sanh siêu phàm nhập Thánh, như vậy kiếp nạn của chúng ta mới có thể được hóa giải, có thể siêu vượt tam đồ lục đạo.

Thiên đường của đạo Cơ Đốc và đạo Thiên Chúa hay cõi Trời của đạo Hồi thì nhà Phật gọi là thế giới Cực Lạc, gọi là Nhất chân pháp giới, tên gọi tuy khác nhau nhưng thực chất là giống nhau. Các Ngài dùng danh từ thuật ngữ không như nhau nhưng ý nghĩa cảnh giới hoàn toàn tương đồng, chư Phật Thần Thánh lấy tâm yêu thương chân thành, nhân từ giúp đỡ chúng ta lìa khổ được vui, giúp đỡ chúng ta khế nhập cảnh giới Hoa Nghiêm, sống đời sống của Phật Bồ tát. Sống đời sống của Thần Thánh thì trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là đời sống của Phật ở cảnh giới Hoa Nghiêm. Chúng ta làm học trò phải có thể thể hội được ân đức giáo huấn của Thần Thánh, tín thọ phụng hành. Có sự phù hộ của Thần minh, sự gia trì của Phật Bồ tát, chúng ta mới có thể hưởng thụ một cách viên mãn.

Làm thế nào để tu học? Tôi bình thường hay khuyên nhủ các bạn đồng học, trước tiên phải khẳng định cách nhìn, cách nghĩ của bản thân chúng ta đối với vũ trụ nhân sanh là sai lầm. Đây là sám hối, là nhận sai, chúng ta sai rồi. Do đó bước đầu tiên của việc tu học chính là buông xuống lỗi lầm. Tôi đã nói rất cụ thể là nhất định phải buông xuống tất cả ý niệm khống chế, hành vi khống chế đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật, vì đây là tạo nghiệp. Khi bạn động ý niệm này thì khởi hoặc rồi, bạn có hành vi này thì tạo nghiệp rồi, quả báo cảm thọ của hoặc nghiệp này là tam đồ lục đạo. Lục đạo luân hồi là do đây mà có, cho nên chúng ta vứt bỏ ý niệm này, vứt bỏ hành vi này chính là siêu vượt lục đạo luân hồi. Tùy thuận giáo huấn của Phật Bồ tát chính là học Phật, học làm Phật, học làm Bồ tát, học làm Thần Thánh. Cho nên giáo dục Phật đà chính là giáo dục của Thần Thánh, là giáo dục của trí huệ, là giáo dục của giác ngộ. Sự giáo dục này có chỗ không tương đồng với giáo dục của thế gian, chúng ta không thể không hiểu rõ. Thể hội được rồi, dần dần hiểu rõ rồi thì cần chăm chỉ nỗ lực học tập, hy vọng trong cuộc đời này không chỉ có thành tựu mà còn có thành tựu thù thắng viên mãn. Các bạn đồng học có lẽ muốn hỏi, việc này khó, đúng là khó, khó ở chỗ nào vậy? Khó ở chỗ bạn không chịu buông xuống tập khí của chính mình, khó là ở chỗ này. Chúng ta thấy Thiện Tài Đồng Tử trong Kinh Hoa Nghiêm, thấy Long Nữ trong Kinh Pháp Hoa, thấy Đại sư Huệ Năng trong Đàn Kinh, các Ngài tu hành chứng quả hình như không khó, thật vậy, không khó, nếu rất dễ thì dễ ở chỗ nào vậy? Dễ ở chỗ các Ngài chịu buông xuống tập khí phiền não của chính mình, chịu tùy thuận theo giáo huấn của Phật Bồ tát, nên trong thời gian rất ngắn liền thành tựu đạo vô thượng. Từ đó có thể biết, khó hay dễ không nằm ở bên ngoài, khó hay dễ là ở chính bản thân mình, mình cảm thấy dễ thì sẽ rất dễ, mình cảm thấy khó thì rất khó. Cho nên ý niệm của chúng ta chuyển được rồi thì khó sẽ biến thành dễ, nếu không chuyển được thì dễ sẽ biến thành khó.

Khi nào mới cảm thấy mình đã chuyển được rồi? Muốn biết biểu hiện của điều này thì cần nhìn tâm yêu thương của bạn, bạn đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật nếu thật sự có tâm yêu thương, giống như tâm yêu thương của Thượng Đế, giống như tâm yêu thương của Thần minh, giống như tâm yêu thương của Phật Bồ tát thì bạn đã chuyển được rồi. Nếu bạn vẫn còn ghét bỏ hết thảy chúng sanh, vẫn còn không ưa thích thì bạn vẫn chưa chuyển được, bạn là phàm phu, bạn tạo nghiệp luân hồi sanh tử, bạn tạo nghiệp tam ác đạo. Điều này thông qua cuộc sống hằng ngày mà khảo nghiệm công phu của chính chúng ta.

Hôm qua cư sĩ Lý Mộc Nguyên kể với tôi một sự việc, chúng tôi nghe rồi cảm thấy vô cùng cảm động. Có một đệ tử nhà Phật rất kiền thành đã làm nghĩa công cả đời trong chùa, mỗi tháng chỉ lấy mười đồng tiêu vặt, ông cứ làm như vậy mấy mươi năm, hiện tại đã già rồi. Khi ông già rồi thì vị trụ trì kế tiếp ở đó không quan tâm đến ông, đuổi ông đi, ông rơi lệ khóc mà nói: “Các người từ nhỏ đều do tôi chăm sóc đến lớn, ngày nay các người trưởng thành rồi thì lại không cần tôi nữa, vậy tôi có thể đi đâu đây?”. Họ vẫn đuổi ông đi, không cần ông nữa. Ông có một người con gái nuôi, những người ở ngôi chùa đó đưa ông đến chỗ cô gái đó, cô gái nuôi này cũng không muốn tiếp nhận ông, đó là ruồng bỏ người già, từ trước đến nay chưa có ai chạm vào người của ông ấy. Vì sao vậy? Vì chê ông bẩn, chê ông hôi. Cô con gái nuôi đó không nhận ông nên đưa ông đến viện dưỡng lão của Thiên Chúa giáo, viện dưỡng lão của Thiên Chúa giáo tiếp nhận ông ấy, khi vừa vào đến cửa của họ thì tu nữ ôm lấy ông, còn hôn ông, vô cùng cảm động. Ông nói tôi không tin Phật giáo nữa, tôi tin Thiên Chúa giáo. Ông nói tôi thấy Thiên Chúa giáo là Phật thật, là Bồ tát thật sự. Điều này không sai chút nào, ông có trí huệ, tu nữ của Thiên Chúa giáo chính là hóa thân của Quán Thế Âm Bồ tát, đức Cha của Thiên Chúa giáo là hóa thân của A Di Đà Phật, còn Phật Bồ tát trong chùa của chúng ta đều là giả, là ma ở trong đó đóng giả, không phải là thật. Trong chú giải của Vãng Sanh Luận có nói, là pháp sư Đàm Loan nói thời kỳ mạt pháp trong tự viện am đường đều do A tu la, La Sát làm chủ, không phải là Phật Bồ tát. Phật Bồ tát ở đâu vậy? Chúng ta nhìn thấy Phật Bồ tát ở Thiên Chúa giáo, nhìn thấy ở những tôn giáo khác, họ thật sự có tâm yêu thương. Họ nói với ông là ông yên tâm, chúng tôi sẽ chăm sóc tốt cho ông, rồi họ thay quần áo cho ông, tắm cho ông, mọi việc đều giúp đỡ ông vì ông đã già rồi, chân tay không còn linh hoạt nữa, ăn cơm cần có người giúp đỡ, không có ai giúp ông nhưng những nữ tu này quan tâm chăm sóc cho ông. Cho nên trong tâm của ông những nữ tu này chính là Quán Thế Âm Bồ tát.

Chúng tôi nghe rồi vô cùng cảm động, lời ông lão này nói chúng ta nghe rồi khẳng định, tôi cũng tin tưởng sâu sắc là những vị nữ tu này chính là Quán Thế Âm Bồ tát, đức Cha là A Di Đà Phật, tôi tin tưởng, tôi không hoài nghi một chút nào, tôi cũng có cách nhìn như vậy đối với họ, tôn kính họ, họ rất đáng để chúng ta phản tỉnh, họ thật sự thực hiện được chân lý của giáo dục, chúng ta chỉ là nói trên cửa miệng mà thôi, có khi nói cũng không còn nói đến nữa. Cho nên chúng ta xem hết thảy tôn giáo trên thế gian đều bình đẳng, đều là hóa thân của chân lý, đều là hình tượng của chân lý, không phân biệt bên này bên kia, chúng ta lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường. Chúng ta hiểu rõ rồi cần chăm chỉ nỗ lực thực hiện.

Được rồi hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học đến chỗ này. A Di Đà Phật!

Tập 89

Chư vị đồng tu, xin chào mọi người!

Hôm nay có ba mươi tám bạn đồng tu của Tịnh Tông Học Hội Đài Bắc đến Singapore tham học, tôi vô cùng cảm ân. Trong đó có một số bạn đồng tu cũ đến từ Thư viện của chúng tôi. Kể từ sau khi Hàn Quán Trưởng vãng sanh, tôi yêu cầu tứ chúng đồng tu của Thư viện duy trì và bảo vệ mô hình hoạt động này của Hàn Quán Trưởng khi còn tại thế ít nhất ba năm, không được thay đổi. Điều này là chúng tôi đối với ân huệ ba mươi năm hộ trì của Hàn Quán Trưởng, nhưng trên thực tế chúng tôi chỉ làm được một năm. Sau khi Hàn Quán Trưởng vãng sanh tròn một năm thì Thư viện xảy ra biến cố, biến cố đó quá lớn, hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của tôi. Suy nghĩ ban đầu là sau khi Hàn Quán Trưởng vãng sanh thì việc hoằng pháp do một mình tôi gánh vác. Khi đó chúng tôi có bốn đạo tràng trọng điểm, nên tôi tự mình xắp xếp là một năm ở Đài Loan ba tháng, ở Mỹ ba tháng, ở Singapore ba tháng, ở Úc ba tháng, tôi xắp xếp thời gian như vậy. Sau khi xảy ra biến cố ở Thư viện thì chúng tôi không thể không dời đi, hơn nữa toàn bộ đều lần lượt dời đi cả. Đây là điều tôi có nghĩ cũng không thể nghĩ đến được, cũng là điều mà Hàn Quán Trưởng không thể nghĩ đến. Hàn Quán Trưởng không những hy vọng đạo tràng này vĩnh viễn làm sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, hơn nữa còn nhiều lần nói với tôi là ngay cả đạo tràng ở San Jose bên Mỹ cũng phải tiếp tục duy trì dài lâu. Tất cả những điều này tôi nghĩ đều là sự sắp đặt của Phật Bồ tát, cho nên chúng tôi đều mang một tâm thái cảm ân đối với tất cả mọi người, nhất định không có một lời oán trách.

Ở Singapore có sự hộ trì nhiệt tình của cư sĩ Lý Mộc Nguyên hộ trì toàn lực. Ở nơi đây không những chúng tôi xây dựng lên đạo phong và học phong của Phật pháp mà còn đẩy mạnh đến toàn xã hội, đến các tôn giáo, đến các chủng tộc, có lẽ chính vì sứ mạng này khiến chúng tôi không thể không rời khỏi đạo tràng cũ thân thương này. Chúng tôi theo đuổi sự nghiệp lớn, hòa hợp với các chủng tộc, đoàn kết tất cả các tôn giáo, chúng tôi đã thực hiện được công việc này tại Singapore và Úc rồi. Việc này ở Úc do chính phủ chủ động phát động thực hiện. Khi chúng tôi qua bên đó, họ vô cùng hoan nghênh, hầu như khi có những hoạt động lớn của các chủng tộc tôn giáo thì họ nhất định mời tôi tham dự, chúng tôi cũng nhất định đến tham gia, giúp đỡ họ phát triển. Cho nên sang năm chúng tôi có kế hoạch đi thăm các quần thể dân tộc khác nhau ở Úc, giống như tôi đi thăm hỏi những tôn giáo khác nhau ở Singapore, chúng ta cần mở rộng phát triển lý niệm của Phật pháp.

Thời xưa có không ít học giả và lãnh tụ của Ấn Độ giáo đều tu học Phật pháp Đại thừa. Các Ngài còn thành kính hơn, chăm chỉ hơn, y giáo phụng hành hơn so với những Pháp sư xuất gia chúng ta. Các Ngài là Bà la môn giáo, là Ấn Độ giáo. Những lời các Ngài nói ra là chân lý tối cao của nhà Phật, Phật pháp Đại thừa là chân lý, phản đối hư ngụy, hư ngụy chính là giả tạo. Cho nên bản thân các Ngài không rời bỏ vị trí của mình, không từ bỏ thân phận của mình mà vẫn là trưởng giả của Bà la môn giáo (Ấn Độ giáo), là lãnh tụ tôn giáo của họ, thế nhưng các Ngài vô cùng chăm chỉ học Phật. Điều này là tấm gương tốt nhất cho việc thúc đẩy hòa hợp giữa các tôn giáo của chúng ta ngày nay.

Thế nên Phật pháp là giáo dục, không phải là tôn giáo, chúng ta cần làm rõ điểm này, bất kỳ một chủng tộc hay bất kỳ một tôn giáo nào cũng đều nên tu học Phật pháp. Phật pháp là dạy người khai trí huệ, hiểu rõ sự và lý. Tôi thường nói Phật dạy người có ba mục tiêu: Điều thứ nhất là dạy chúng ta làm thế nào chung sống giữa người với người, ngày nay những tai nạn do con người gây ra từ đâu mà có vậy? Là do giữa người với người không hiểu được đạo chung sống nên tạo thành nhân họa. Mục tiêu thứ hai của việc dạy học là dạy người làm thế nào chung sống với đại tự nhiên, không hiểu rõ đạo lý này nên có thiên tai, thiên tai nhân họa là do chúng ta không biết cách làm người, không biết cách chung sống với hết thảy vạn vật nên tạo thành tai nạn. Hiểu được đạo lý làm người, bạn đi đến đâu cũng được mọi người tôn trọng, được mọi người hoan nghênh, nhân họa không còn nữa. Hiểu được cách chung sống với đại tự nhiên, nhất định sẽ không phá hoại hoàn cảnh sinh thái tự nhiên thì thiên tai không còn nữa. Đức Phật dạy chúng ta điều thứ ba là con người làm thế nào để chung sống với thiên địa quỷ thần, câu này nói rõ hơn một chút là con người làm thế nào để chung sống với các tôn giáo khác nhau. Phật dạy chúng ta đối với bất kỳ tôn giáo nào hay Thần minh mà họ đang sùng bái, chúng ta cần tôn kính Thần Thánh, cần bình đẳng tôn kính. Phổ Hiền Bồ tát dạy chúng ta: “Lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường” nên chúng ta cần thực hiện một cách bình đẳng. Làm tốt ba điều này rồi thì thiên hạ thái bình, xã hội an định, người người đều hưởng hạnh phúc. Đây là giáo huấn của Phật đà, cho nên trong Phật giáo không có giới hạn, không phân biệt quốc gia, không phân biệt chủng tộc, không phân biệt tín ngưỡng tôn giáo, không phân biệt bên này với bên kia mà tôn trọng lẫn nhau, tương thân tương ái, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau. Đây chính là Phật pháp.

Đối với sự tu trì của mỗi cá nhân mà nói thì Phật cũng có ba khoa mục dạy chúng ta. Phật dạy chúng ta điều thứ nhất là “Đoạn ác tu thiện”. Chúng ta cần phải hiểu được thế nào là ác, thế nào là thiện, trước tiên cần nhận thức rõ ràng, phân biệt rõ ràng. Phật nói tiêu chuẩn của thiện là phàm lợi ích cho chúng sanh thì chính là thiện, tiêu chuẩn của ác là phàm tự tư tự lợi thì chính là ác, cho nên phải diệt trừ tận gốc tự tư tự lợi, hết thảy cách nghĩ cách làm đều vì xã hội đại chúng, vì hết thảy chúng sanh. Công đức của bạn lớn hay nhỏ thì cần xem phương diện ảnh hưởng của bạn. Phương diện ảnh hưởng lớn thì công đức của bạn lớn, phương diện ảnh hưởng nhỏ thì công đức của bạn nhỏ. Thời gian ảnh hưởng dài lâu thì công đức lớn, thời gian ảnh hưởng ngắn thì công đức nhỏ, nếu ảnh hưởng đến nhân tâm xã hội sâu sắc thì công đức lớn, còn ảnh hưởng nông cạn thì công đức nhỏ. Điều này hoàn toàn xem phương diện ảnh hưởng của việc khởi tâm động niệm, ngôn ngữ hành vi của bạn, chúng ta cần phải hiểu được điều đó. Ảnh hưởng của việc ác thì tội nghiệp nặng, ảnh hưởng của việc thiện thì phước đức sẽ lớn, cho nên cát hung họa phước đều ở khởi tâm động niệm của chúng ta, chúng ta không thể không biết.

Phật dạy chúng ta điều thứ hai là “Phá mê khai ngộ”, điều này là mấu chốt giáo học của Phật pháp, là trọng tâm của việc dạy học, nhất định phải nhận thức rõ ràng chân tướng của vũ trụ nhân sanh, sửa đổi tư tưởng kiến giải hành vi sai lầm của chúng ta. Phật trong kinh luận đã nói rất nhiều, cổ Thánh tiên Hiền chỉ dựa vào Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật, được! Một bộ Kinh này là đủ. Sáu trăm quyển Đại Bát Nhã tất cả chi tiết được nói đến đều không nằm ngoài phạm vi của Kinh Kim Cang. Thế nên người Trung Quốc thích đọc Kinh Kim Cang, văn tự của Kinh Kim Cang không nhiều, chỉ có năm ngàn chữ, đọc từ đầu đến cuối một lượt hết mười lăm phút, cần đọc thuộc, cần nhớ kỹ, thường xuyên đem giáo huấn của kinh điển ra để phản tỉnh. Phản tỉnh chính là quán chiếu mà nhà Phật chúng ta nói đến. Chúng ta đối chiếu khởi tâm động niệm, ngôn ngữ hành vi với những giáo huấn trong kinh. Nếu tương ưng thì bạn là chánh tri chánh kiến, bạn là hạnh Bồ tát, nếu trái ngược thì chúng ta sai rồi, sai rồi thì nhanh chóng sửa đổi lại. Phật nói với chúng ta “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, cho nên đối với hết thảy việc hết thảy vật trên thế gian không nên cho là thật. Phật dạy chúng ta tùy duyên nhất định đúng. Tùy duyên là hạnh của Phật Bồ tát, phan duyên là hạnh của chúng sanh. Chư vị nhất định phải hiểu được, phan duyên là tạo nghiệp, là tạo tội, tùy duyên là công đức vô lượng vô biên. Cho nên chư Phật Bồ tát tùy duyên thị hiện tại thế gian, chúng ta xem Thiện Tài Đồng Tử năm mươi ba tham vấn ở phần cuối phẩm “Nhập pháp giới” của Kinh Hoa Nghiêm, bạn xem cuộc sống của các Ngài vô cùng tự tại, vô cùng hạnh phúc, vô cùng mỹ mãn, là nguyên nhân gì? Đó là tùy duyên chứ không phan duyên. Phan duyên là gì? Là tâm của tôi muốn thế này thế kia, thế thì hỏng rồi. Khiến cho mọi người tùy thuận theo tôi, điều này sai rồi, mà tôi phải tùy thuận đại chúng, trong tùy thuận nếu có thể lìa tướng thì thành tựu công đức không thể nghĩ bàn. Lìa tướng là gì? Là nhất định không để vào trong tâm, vĩnh viễn giữ gìn tâm địa thanh tịnh, bình đẳng, giác.

Dụng tâm như thế nào? Trong hết thảy kinh Đại thừa Phật dạy chúng ta dụng tâm giống như tấm gương, chúng ta soi gương hằng ngày, khi soi gương trong gương hiện tướng của chúng ta, khi chúng ta không soi gương nữa thì trong gương sạch sẽ không còn cái tướng đó, nhất định không bị nhiễm, cho nên cần dụng tâm như gương. Dụng tâm không được giống như phim của máy ảnh, chụp một lần thì lưu lại ở bên trong, điều này gay go rồi. Rơi vào bên trong thì có đúng sai, rơi vào bên trong thì có được mất, có lợi hại, điều này sẽ sản sinh xung đột, có xung đột thì tạo nghiệp. Đây là mê hoặc điên đảo, không biết đó là hư vọng. Cho nên chúng ta đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật thậm chí là người thân đến cỡ nào đi nữa cũng là như vậy, không những không lưu lại ấn tượng đối với những sự việc, hoàn cảnh đã qua mà khi trực diện đối mặt với chúng cũng không lưu lại hình ảnh. Các bạn nghĩ xem khi chúng ta soi gương, trong gương hiện tướng của chúng ta, tấm gương có lưu lại hình ảnh chúng ta không? Không có. Gương soi rất rõ ràng nhưng gương thật sự không lưu lại hình ảnh. Dụng tâm như vậy thì người này chính là Phật, là Bồ tát, người này chính là người triệt để giác ngộ. Cho nên người dụng tâm như gương chính là [dùng] chân tâm, khi họ đối đãi với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật thì chân tâm lưu lộ.

Tình yêu thương rộng lớn trong chân tâm chính là từ bi, bạn xem hết thảy tôn giáo đều là Thần ái thế nhân, Thượng Đế ái thế nhân, Phật từ bi, Bồ tát từ bi, từ bi chính là ái. Tổng hợp tất cả những giáo huấn của hết thảy tôn giáo, lời nói của những người sáng lập tôn giáo, tổng quy kết lại chính là “Ái tâm chân thành”. Bồ tát đạo thực hiện tại thế gian là thực hiện ở ái tâm chân thành. Người thế gian không hiểu được ái, người thế gian chỉ hiểu tình chứ không có ái, chấp trước trên tình, mê trên tình, cho nên ngày tháng của họ sống rất đau khổ, nếu họ hiểu được ái thì cuộc sống của họ sẽ rất tự tại, rất hạnh phúc. Trong ái không có phân biệt, không có chấp trước, không có vọng tưởng nhưng trong tình thì có, trong tình có vọng tưởng phân biệt chấp trước, vừa nhìn liền biết đó là lục đạo phàm phu, chúng sanh của tam ác đạo.

Người xa lìa hết thảy vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, sự từ bi yêu thương này chúng ta thấy đó là Thánh nhân, không phải người phàm. Lòng từ bi của Ngài, tình yêu thương của Ngài là chân thật, là từ trong tự tánh lưu xuất ra chứ không phải sanh ra từ trong tình thức, cho nên Phật dạy chúng ta “chuyển mê thành ngộ” cần chuyển từ trên căn bản. Chuyển tình thức thành trí huệ, trong trí huệ không có vọng tưởng phân biệt chấp trước, trong trí huệ không có tình, tình là gì? Tình là trí, khi mê gọi là tình, khi giác ngộ gọi là trí. Chúng ta thường nghe nhà Phật nói “Phiền não tức Bồ đề”, phiền não là tình. Khi mê thì Bồ đề biến thành phiền não, biến thành tình chấp, khi giác ngộ thì phiền não biến thành Bồ đề, chuyển đổi mà thôi. Không phải phiền não không còn nữa, phiền não không còn nữa thì Bồ đề cũng không còn, mà là chuyển đổi rồi. Cho nên chuyển đổi từ trên căn bản, chuyển đổi tình thức thành trí huệ bạn liền siêu phàm nhập Thánh, điều này chính là đạt đến mục tiêu giáo học cao nhất của Phật pháp.

Thần ái thế nhân, Phật từ bi đối với tất cả, tâm từ ái đối với tất cả là bình đẳng, nhất định không có bên trọng bên khinh, mà là bình đẳng. Trong bình đẳng tại sao có người hình như được các Ngài yêu thương hơn một chút, có người lại có khoảng cách rất xa, điều này trên sự tướng quả thật là có. Không phải là không bình đẳng mà vì tình chấp của bạn quá nặng, nếu có thêm tình yêu thương của Phật dành cho bạn thì sự chấp trước của bạn càng nặng hơn như vậy sẽ càng đáng sợ, cho nên phải duy trì khoảng cách, càng xa càng tốt. Nếu bạn không có tình chấp thì cái phân biệt này liền không còn nữa, cho nên người có tình chấp càng nặng thì Phật Bồ tát sẽ giữ khoảng cách xa đối với họ, người có tình chấp càng nhẹ thì Phật Bồ tát sẽ ở gần, vì sao vậy? Vì không chướng ngại.

Chúng ta không khó để hiểu đạo lý này, bạn thấy chúng ta xem chuyện tình ái nam nữ trên báo chí tin tức, đôi bên đều chấp trước đến cuối cùng biến thành oan gia, biến thành đối đầu, biến thành oan oan tương báo đời đời kiếp kiếp. Điều này sai rồi, hoàn toàn sai rồi. Oán thù từ đâu mà có vậy? Là có từ khi bắt đầu ân ái, từ ân ái biến thành thù hận, chấp mê mà không ngộ. Cho nên chư Phật Bồ tát có đại trí huệ, các Ngài hiểu rất rõ, người có tình chấp nặng thì nhất định phải giữ khoảng cách xa với họ, không phải các Ngài không có tâm từ bi, không phải không có ái tâm mà đó chính là tâm yêu thương chân thật, không để cho bạn gây ra lỗi lầm. Đây là thật sự yêu thương. Cho nên chúng ta thể hội sâu sắc giáo huấn của Phật Bồ tát, ân đức của Phật Bồ tát, chúng ta học tập từ chỗ này, từ chỗ này đạt được trí huệ, đạt được an lạc, đạt được hạnh phúc, đạt được mỹ mãn.

Trước đây tôi được thân cận với Chương Gia Đại sư, tôi niệm niệm không quên ân đức của Thầy. Tôi giảng kinh dạy học ở bất kỳ đạo tràng nơi đâu đều treo hình ảnh của Thầy, giống như Thầy đang ở cùng với tôi vậy. Chương Gia Đại sư nói với tôi: “Thật sự phát tâm vì Phật pháp, vì chúng sanh thì Phật Bồ tát sẽ sắp xếp cuộc đời này của bạn, bạn không cần phải lo lắng một chút gì cả.” Tôi tin tưởng lời nói của Thầy, tín thọ phụng hành, cho nên cuộc đời này của tôi gặp phải thuận cảnh tôi rất thích, gặp phải nghịch cảnh tôi cũng rất thích, vì sao vậy? Là vì Phật Bồ tát sắp xếp cho tôi, là Phật Bồ tát muốn tôi làm một công việc gì đó, tôi liền nỗ lực chăm chỉ đi làm, để không phụ lòng sự giáo huấn của Thầy, tôn sư trọng đạo. Các lão sư của tôi đều là người Trung Quốc, cho nên ở quê hương của các Thầy ở Trung Quốc, như quê hương của tiên sinh Phương Đông Mỹ, tôi xây dựng ở đó một phòng dạy học vi tính có tên là “Phòng dạy học vi tính Đông Mỹ” để kỷ niệm tiên sinh Phương Đông Mỹ. Lý lão sư là người Tế Nam tỉnh Sơn Đông, chúng tôi xây một nhà kỷ niệm Thầy tại trường đại học Sơn Đông. Chương Gia Đại sư là người Nội Mông Cổ, chúng ta hiện nay đang trao đổi với Đại học Nội Mông, hy vọng trong trường Đại học Nội Mông xây dựng một nhà kỷ niệm Chương Gia Đại Sư. Chúng ta cần báo ân, báo ân huệ của Thầy, cần dạy bảo thế hệ tiếp theo không được phản thầy nghịch đạo, niệm niệm không quên ân đức của lão sư. Hàn Quán Trưởng hộ trì cho tôi ba mươi năm, thành tựu của chúng tôi hôm nay là nhờ vào sự hộ trì của bà, cho nên chúng tôi treo hình ảnh của bà ở phía đối diện với tôi. Chúng tôi dạy học giảng kinh thì bà đều đang lắng nghe, bà quả thật đang ở tại đạo tràng này của chúng ta, có rất nhiều người đã nhìn thấy đến nói với tôi, Quán Trưởng Hàn thường xuyên hiện diện ở đây. Năm ngoái khi kỷ niệm tròn hai năm ngày mất, có người nhìn thấy Quán Trưởng cùng với mấy vị tỳ kheo ni ngồi hàng đầu tiên nghe pháp, có hai, ba bạn đồng học nhìn thấy đến nói với tôi, bà vẫn hộ trì đạo tràng này chưa từng rời xa chúng ta, vẫn âm thầm phù hộ chúng ta. Đạo tràng này của chúng ta là đạo tràng chánh pháp, hoàn toàn tuân theo giáo huấn của Phật đà và Tổ sư Đại đức, lấy chánh pháp để giác ngộ hết thảy chúng sanh.

Mục đích đêm liên hoan ấm áp năm nay của chúng ta chính là “Chúng sanh vô biên thệ nguyền độ”. Chúng ta đem Phật pháp Đại thừa giới thiệu đến những dân tộc khác, đến những tôn giáo khác không ai là không hoan hỉ. Nếu cơ duyên thành thục rồi thì chúng ta thật sự sẽ tiếp nhận khu vực Đường Thành này, trong tương lai là nơi hoạt động của chín tôn giáo, tất cả chúng ta đều sinh hoạt cùng nhau, sẽ vô cùng mật thiết, chân thật nhìn thấy sự đại đoàn kết của tôn giáo, sự đại hòa hợp của chủng tộc. Như vậy Singapore sẽ là một điểm trên toàn thế giới, điểm này rất quan trọng. Sự hòa nhập của chủng tộc tôn giáo bắt đầu thai nghén từ điểm này mà ra, hy vọng dần dần sẽ mở rộng ảnh hưởng đến toàn bộ Đông Nam Á, ảnh hưởng đến toàn thế giới, dần dần sẽ mở rộng theo mô hình này. Xã hội an định, thế giới hòa bình, tiêu tai miễn nạn, cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn thật sự có thể thực hiện được. Cho nên trong vô vàn đau khổ dày vò, chúng tôi đặc biệt đề xướng sống trong thế giới cảm ân. Bất luận người khác dùng phương thức gì đối với chúng ta, chúng ta đều cảm ân. Chúng ta thật sự phản tỉnh, nếu là lỗi lầm thì “có thì sửa, không thì khích lệ”, đừng để phạm, chúng ta đối với bất kỳ người nào đều không xem là kẻ thù, đều không xem thường, chúng ta đều tôn trọng, đều cảm kích.

Mời các bạn xem đoạn Kinh văn thứ 80 của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên:

“Kiến tha vinh quý, nguyện tha lưu biếm. Kiến tha phú hữu, nguyện tha phá tán.” (Thấy người khác vinh hiển, sang cả, mong họ bị lưu đày, biếm trích. Thấy người khác giàu có, mong họ tàn mạt), điều này chính là “cái ác ẩn tàng”.

Trong chú giải đoạn đầu tiên nói rất hay: “Phàm những ai được vinh hiển, sang cả, đều chẳng phải là ngẫu nhiên, mà đều là do đời trước [người ấy] đã tích lũy thiện duyên, vun trồng cội đức từ trước, cũng như do tổ tông tích đức mới có thể được như vậy. Kẻ trông thấy [tình huống như vậy], hãy nên khởi tâm mong mỏi, hâm mộ. Chẳng phải là hâm mộ sự vinh hiển, sang cả của họ, mà thật ra là mong mỏi, hâm mộ sự tu tập từ trước của người đó.” Chúng ta hãy xem đoạn này, kiểu tình chấp ác ý này từ xưa đến nay trong và ngoài nước đều có, không những là có ở trong cõi người mà đều có trong đường súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục. Nguyên nhân là do mê chấp quá nặng. Người thế gian có ai mà không tham tài, nếu không tham tài thì họ không phải là người phàm mà là Thánh nhân. Người phàm khởi tâm động niệm đều bị phiền não che lấp.

Phiền não là gì? Là tham sân si mạn. Phàm phu sống trong tham sân si mạn thì làm sao không khổ được chứ. Tâm niệm tham sân si mạn có thể đạt được vinh hoa phú quý hay không? Nói cho quý vị biết nhất định không đạt được. Trong chú giải nói rất hay, Phật Bồ tát cũng nói như vậy, chúng ta lại xem mỗi một tôn giáo, Thượng Đế Thần Thánh của họ cũng nói như vậy. Vinh hoa phú quý không phải là ngẫu nhiên có được mà đều do từ trong kiếp trước tích lũy vun trồng. Nhà Phật nói rất hay “Muốn biết nhân đời trước, xem quả báo đời này”, ý nghĩa của câu này chính là nói rõ bạn muốn biết đời trước bạn tu nhân gì thì những gì cuộc đời này của bạn có được, bạn thọ dụng được chính là quả báo, đây gọi là “Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu”. Đời trước bạn trồng nhân gì thì sự thọ dụng của đời này, hưởng thụ của đời này, hoàn cảnh của đời này đều là do nhân tạo ra từ đời trước. Phật lại nói “Muốn biết quả tương lai, xét nhân gieo hiện tại”, nếu bạn muốn biết kiếp tiếp theo của bạn thế nào, kiếp tiếp theo tốt hay không thì nhìn những nhân mà trong đời này bạn đã tạo. Kiếp này bạn trồng thiện nhân thì kiếp sau bạn nhất định được thiện quả. Nếu kiếp này tâm hạnh của bạn bất thiện thì kiếp sau đâu có được thiện quả. Chúng ta cần phải hiểu đại đạo lý này. Phật giảng cho chúng ta về tài phú, đời này bạn phát tài, bất luận bạn dùng phương thức gì, bạn kinh doanh cũng được, làm thuê cũng được, làm chính trị cũng được. Ngày nay chúng ta đều biết được quan chức chính phủ ở nhiều nơi nhận hối lộ. Nhận hối lộ vẫn là có trong vận mạng, nếu trong vận mạng không có thì nhận hối lộ một chút lập tức sẽ xảy ra chuyện, liền vi phạm pháp luật và bị sự trừng phạt của pháp luật. Dù nhận hối lộ có nhiều đi nữa nhưng cả đời vẫn không bị làm sao, đó là do trong vận mạng có, nếu họ không nhận hối lộ thì trong vận mạng vẫn có nhiều tài phú như vậy, chỉ có điều là có muộn hơn một chút. Đây là việc sớm hay muộn mà thôi, trong vận mạng mà có thì mất cũng không mất đi đâu được, trong vận mạng không có thì cầu cũng cầu không được. Chúng ta cần hiểu rõ đạo lý này, chính mình tự suy nghĩ tỉ mỉ, mình có giống người có vận mạng phú quý không? Rồi lại suy nghĩ tỉ mỉ sâu xa hơn là chính mình có đáng được hưởng phú quý hay không?

Chúng ta đã đọc truyện Liễu Phàm Tứ Huấn, các bạn xem tiên sinh Liễu Phàm có thể tự phản tỉnh, đây là người thông minh, là người có trí huệ. Phật nói với chúng ta làm thế nào để tu được tài phú? Là do tu bố thí tài mà có. Phật khuyên chúng ta trồng phước, thế gian có ba loại phước điền là nơi chúng ta trồng phước và tu phước. Phước điền đầu tiên là cha mẹ, cha mẹ là “Ân điền”, người hiếu dưỡng cha mẹ là người có phước. Phước điền thứ hai là phụng sự Tam bảo, Tam bảo là “Kính điền”, thế nhưng Tam bảo cần trọng thực chất không trọng hình thức, đạo lý này có mấy người hiểu được? Người rõ lý thì sẽ hiểu. Khi tôi giảng kinh đã nói với chư vị mấy lần rồi, tổng thống của Singapore hiện nay là ông Nathan, tôi rất khâm phục ông. Ông đã nói với tôi ông rất tôn trọng Phật giáo, “Phật giáo trọng thực chất không trọng hình thức”, câu nói này là câu của người trong nghề, nhà Phật chúng ta có rất nhiều người xuất gia đều nói không được câu này. Cho nên tam bảo cần trọng thực chất, không trọng hình thức.

Lần này Đài Loan gặp phải trận động đất lớn, khu vực Phố Lý ở Nam Đầu có rất nhiều ngôi chùa đều bị hủy hoại hết, bị hủy hoại trong trận động đất. Có người hỏi: “Vì sao có nhiều người tu hành như vậy lại gặp phải tai nạn này?” Có người nói với tôi là có người hỏi Ngộ Đạo Pháp sư, Ngộ Đạo Pháp sư không trả lời được, kỳ thực rất đơn giản là Phật pháp trọng thực chất không trọng hình thức. Nói cách khác là xem trọng sự tu hành chân thật, không xem trọng bề ngoài, làm ra cái dáng vẻ bên ngoài thì không được rồi. Sám Vân Pháp sư cũng ở tại khu vực động đất Nam Đầu, đạo tràng của Ngài vì sao lại vô sự? Vì Ngài là người tu hành chân thật thì tự nhiên sẽ có chư Phật hộ niệm, long thiên thiện Thần bảo vệ, đó là chân thật tu hành. Mấy năm trước tôi nghe nói khu vực gần nhà kho của Xưởng in Thế Hoa gặp phải hỏa hoạn, nhà xung quanh bốn phía của nhà kho đều bị cháy hết nhưng chỉ có nhà kho của ông là vô sự. Trong kho của ông có để Đại Tạng Kinh, Đại Tạng Kinh vừa in xong để ở trong đó, có long thiên thiện thần bảo vệ. Chúng tôi tin chắc rằng số kinh điển này nhất định có tác dụng rất lớn, tương lai nhất định cúng dường người tu hành thật sự và Tổ sư Đại đức nên mới có thiện thần bảo vệ. Số lượng kinh rất nhiều sẽ cúng dường đi tứ phương nên không biết là khu vực nào có người thật sự tu hành. Chính là như vậy, xây một ngôi chùa, mặc quần áo của người xuất gia, nếu hình dáng và tâm hạnh đều không giống như Phật Bồ tát thì việc này không có tác dụng gì. Trước đây lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam có nói: “Đáng sanh tử như thế nào thì vẫn sanh tử như thế đó, đáng gặp phải tai nạn thế nào thì vẫn gặp tai nạn như thế đó”. Cho nên cần phải chân thật tu hành.

Thử hỏi xem chúng ta có tâm hiếu dưỡng cha mẹ không? Có hành vi hiếu dưỡng cha mẹ không? Bạn làm được hay chưa? Có phải bạn thật sự cung kính Tam bảo? Cung kính Tam bảo không phải là ngày ngày cúng dường hoa thơm quả ngọt, mỗi ngày khấu đầu ba ngàn lạy mà trong tâm vẫn là tham sân si mạn thì không có tác dụng gì, đó là giả mà thôi. Chúng ta lấy cái gì để cúng dường tam bảo? Là lấy sự tu trì chân thật, những điều mà Phật trong kinh dạy chúng ta làm, chúng ta đã làm được chưa? Phật nói rất nhiều rồi, chúng tôi chọn ra năm khoa mục, “Tịnh nghiệp tam phước” bạn đã làm được chưa? “Lục hòa kính” bạn đã làm được chưa? “Phổ Hiền thập nguyện” bạn đã làm được hay chưa? Những điều khác chưa cần nói đến nếu chúng ta đều có thể làm được chỉ năm khoa mục này thôi thì chính là phụng sự sư trưởng. Đây chính là chân thật quy y Tam bảo, trồng phước trong Kính điền, cái phước này lớn.

Phước điền thứ ba là “Bi điền”, “Bi điền” là cứu tế hết thảy khổ nạn chúng sanh, đây là trồng phước. Cho nên bạn bố thí tài thì được tài phú, bố thí mà chấp tướng thì là phước báo, bố thí mà không chấp tướng thì là công đức. Bố thí pháp được thông minh trí huệ, bố thí vô úy thì được khỏe mạnh sống lâu. Người thế gian đều tham tài phú thông minh khỏe mạnh sống lâu, nhưng đây là quả báo, bạn không tu nhân thì lấy đâu ra quả báo, bạn muốn có được quả báo thì nhất định phải hiểu được tu nhân, cho nên càng bố thí tài thì càng được nhiều tài. Bố thí là tu nhân, bạn tu nhân càng nhiều thì quả báo đương nhiên sẽ nhiều. Bố thí pháp nhiều thì tăng trưởng thông minh trí huệ. Bố thí vô úy nhiều, bố thí vô úy là thật sự lấy tâm từ bi yêu thương chăm sóc hết thảy những người cần chăm sóc như người già, người khuyết tật, đây là những người cần chăm sóc, cần giúp đỡ, nếu bạn thật sự có tâm này, khi gặp phải bạn thật sự chịu làm thì quả báo của bạn là khỏe mạnh sống lâu. Trồng thiện nhân nhất định được thiện quả. Phật Bồ tát dạy chúng ta, hết thảy tôn giáo Thần minh đều dạy chúng ta tài vật bất nghĩa nhất định không được lấy, vật bất nghĩa là gì? Là không nên có được. Nếu tài vật bất nghĩa bạn có được rồi thì nhất định sẽ gặp tai nạn rất khó tưởng tượng được. Sự việc thế này từ xưa đến nay trong và ngoài nước đều có, có rất nhiều.

Hôm trước chúng tôi xem thấy trên báo chí chính phủ Úc chuẩn bị lập pháp về việc cấm đánh bạc. Hiện nay trên mạng Internet của Úc phát hiện có hành vi đánh bạc, có rất nhiều người vì đánh bạc mà khuynh gia bại sản, ly hôn, tự sát, tạo thành tổn thất rất nghiêm trọng đối với xã hội. Họ muốn chế định pháp luật để ngăn cấm đánh bạc. Đây là một chính phủ có trách nhiệm, đây thật sự là một biện pháp bảo vệ người dân. Chúng ta từ trong chuyện Liễu Phàm Tứ Huấn có được gợi ý, khi tiên sinh Viên Liễu Phàm làm tri huyện, khởi một thiện tâm giảm tiền thuế ruộng hay gọi là tiền thuê đất. Giảm tiền thuế thì mấy chục vạn người nông dân được lợi ích, nghĩa cử này của ông đã bằng làm vạn điều thiện rồi. Những quan viên của chính phủ Úc, họ hiểu được đạo lý này, lập ra luật lệ này để chấp hành, một niệm này cũng là tích được vạn điều thiện, không chỉ là vạn điều thiện, bao nhiêu người được lợi ích vậy? Không có một tôn giáo nào mà không cấm cờ bạc, cổ Thánh tiên Hiền Trung Quốc rát cổ khô họng khuyên nhủ mọi người an phận thủ thường, tích đức tu thiện thì tiền đồ của bạn sẽ xán lạn. Có mấy ai phát tài mà dựa vào cờ bạc chứ? Có mấy ai phát tài mà dựa vào trộm cắp khởi nghiệp chứ? Từ xưa đến nay trong và ngoài nước đều tìm không thấy, chúng ta cần hiểu rõ đạo lý này, biết được chân tướng sự thật. Phật Bồ tát thường dạy chúng ta “An bần lạc đạo, tri túc thường lạc”. Chúng ta trong kinh điển của những tôn giáo khác cũng xem thấy Thần Bần, bần là cuộc sống vật chất không sung túc, Thần là cuộc sống tinh thần sung túc. Ở Trung Quốc Khổng lão Phu Tử của Nho gia thường xuyên tán thán Nhan Hồi. Nhan Hồi sống một cuộc sống bần cùng về vật chất “Một giỏ cơm, một bầu nước”, ngay đến ăn cơm cũng không có bát, dùng tre để đan thành một cái giỏ để đựng cơm, uống nước thì ngay đến cốc cũng không có nên ông dùng một quả bầu rồi khoét rỗng ruột bên trong để làm gáo uống nước, ông bần cùng đến mức độ như vậy. Tuy nghèo như vậy nhưng niềm vui của Nhan Hồi thì không ai có thể sánh bằng ông, niềm vui của ông là gì vậy? Chính là đạo, an bần lạc đạo. Điều này chính là niềm vui của Thánh Hiền, tất cả phiền não tham sân si mạn đều đoạn sạch rồi. Chúng ta là phàm phu không biết được niềm vui của ông, tâm cảnh của ông dung hòa thành một thể với hư không pháp giới, cảnh giới này ai có thể nghĩ đến được? Ai có thể thể hội được? Đây chính là công phu học vấn và tu dưỡng của ông, sự viên mãn của trí huệ. Đọc sách học Phật chẳng qua là nâng cao cảnh giới mà thôi, khiến cho chúng ta có được niềm vui thật sự ở trong đó.

Sự thọ dụng vật chất là niềm vui giả tạo. Khi chúng tôi giảng kinh cũng nói qua rất nhiều lần rồi, niềm vui này giống như người thế gian hút ma túy, tiêm moóc phin, là một niềm vui không bình thường. Niềm vui bình thường chính là giác ngộ, rõ lý, hiểu rõ chân tướng sự thật. Đây là niềm vui thật sự, nhất định không vì sự nhiều hay ít của đời sống vật chất mà là từ trong sự quang minh thanh tịnh của tâm địa chiếu khắp pháp giới, khi biểu hiện ra bên ngoài nhà Phật nói là một tấm lòng từ bi. Trong Đạo Cơ Đốc và Thiên Chúa giáo nói “Thần ái thế nhân, Thượng Đế ái thế nhân”, biểu hiện bên ngoài của các Ngài, biểu hiện bên ngoài của Thần Thánh là đại ái, yêu thương bảo hộ hết thảy chúng sanh, quan tâm lo lắng hết thảy chúng sanh, chăm sóc hết thảy chúng sanh, toàn tâm toàn lực giúp đỡ hết thảy chúng sanh. Sự giúp đỡ của Thần Thánh đối với chúng sanh chú trọng ở việc giúp đỡ họ lìa khổ được vui. Lìa khổ được vui cần giúp đỡ từ trên căn bản, căn bản là gì Căn bản là phá mê khai ngộ. Khổ từ đâu mà có vậy? Khổ từ mê mà có. Niềm vui từ đâu mà có vậy? Niềm vui là có từ giác ngộ. Phật Bồ tát Thần minh đều có thần thông, nếu các Ngài muốn đi đánh bạc vậy thì nhất định sẽ thắng. Tại sao các Ngài không dùng thủ đoạn này để thắng được nhiều tiền rồi bố thí làm việc tốt? Vì đây là thủ đoạn không bình thường, là thủ đoạn tội ác nên chư Phật Bồ tát Thần minh tuyệt đối không sử dụng thủ đoạn này. Phật Bồ tát dạy người từ mặt tích cực chứ không dạy từ mặt tiêu cực. Cách làm này tạo thành thói xấu, sẽ hại người nên Phật Bồ tát nhất định không làm. Chúng ta muốn học tập Phật Bồ tát thì cần học từ chỗ này, cái cần tu nhất định là chánh pháp, là chánh trong chánh, còn tà trong chánh thì trừ phi thật sự bất đắc dĩ mới dùng thủ đoạn này, nếu không nhất định sẽ không sử dụng. Cho nên chư Phật Bồ tát có thần thông, năng lực thần thông rất lớn thế nhưng các Ngài nhất định không sử dụng thần thông mà dùng phương pháp dạy học, làm tấm gương, vì sao vậy? Là vì dùng thần thông để lại thói xấu. Nếu như có thần thông, chúng ta cũng hiểu được yêu ma quỷ quái cũng có thần thông, dùng phương pháp này để tiếp dẫn chúng sanh thì chúng sanh sẽ bị mê hoặc, không phân biệt được tà và chánh, không phân biệt được ma và Phật thì phiền phức rất lớn. Năng lực mà ma có, Phật cũng có nhưng năng lực mà Phật có thì ma không có, tâm thiện hành thiện, lấy mình làm gương thì ma không làm được. Lấy chánh pháp khuyến cáo đại chúng thì ma cũng không làm được. Cách phân biệt giữa Phật và ma chúng ta cần phải hiểu rõ ràng, hiểu minh bạch. Chúng ta học theo Phật nhất định không được đi theo ma. Tài phú trí huệ mạnh khỏe sống lâu nhất định cần thuận theo giáo huấn của Phật thì nhất định có thể đạt được, nếu làm trái giáo huấn của Phật mà dùng thủ đoạn phi pháp để có được thì dù có được rồi nhưng tai nạn vẫn ở phía trước, bạn không thể sở hữu, không thể hưởng thụ dài lâu được. Vì vậy chúng tôi đọc mấy câu giáo huấn này cảm thấy vô cùng xúc động, chúng ta cả đời này nhất định không làm những điều phi pháp, làm trái giáo huấn của Phật đà. Điều này là có lỗi với Tam Bảo, có lỗi với cha mẹ cũng có lỗi với hết thảy chúng sanh.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ giảng đến đây. A Di Đà Phật!