Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 34
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Hôm qua chúng tôi đã giảng đến “Nghi mẫn nhân chi hung, lạc nhân chi thiện, tế nhân chi cấp, cứu nhân chi nguy” (Hãy nên xót thương kẻ ác, vui vì điều thiện của họ. Giúp người khác trong lúc cấp bách, cứu người khác trong cơn nguy hiểm.) Hung tai nguy cấp ngày nay có thể nói đã đạt đến cực điểm. Ngày nay chúng ta nhìn thấy bốn câu nói này gần như là chỉ toàn bộ nhân loại trên địa cầu gặp phải tai nạn lớn, không phải là một người, hai người, cũng không phải một trăm người. Thương xót, không phải chỉ có một cái tâm thương xót, nó có công dụng gì chứ? Thương xót là cần thể hiện bằng hành động, mà hành động này phải từ trong nội tâm triệt để sám hối, trong tôn giáo gọi là “hối cải”. Đó mới là sinh khởi tâm thương xót đích thực.
Tai nạn lớn trên thế giới hình thành như thế nào? Trong những buổi giảng Kinh, chúng tôi đã giảng rất nhiều lần rồi. Trước tiên bạn phải nhận thức, chúng ta hiện nay đang sống trên địa cầu này, thái dương hệ này, hệ ngân hà này là y báo của chúng ta. Y báo chuyển theo chánh báo, Phật ở trong Kinh Đại Thừa nói rất nhiều rồi. Nếu bạn thật sự hiểu được ý nghĩa của câu nói này, bạn liền biết tai nạn của toàn thế giới, tai nạn của thái dương hệ, tai nạn của hệ ngân hà, nguồn gốc từ đâu mà có. Bản thân ta làm việc bất thiện, bởi vì đây là y báo của ta, y báo là chuyển theo chánh báo. Chúng sanh không thể giải quyết nổi vấn đề này, nhất định phải chịu tai nạn này, phải chịu quả báo. Nhận thức của họ sai rồi, cho rằng sự việc này không liên quan gì đến ta. Những người đó làm sai rồi, ta không làm sai. Quan niệm này là sai lầm rồi! Tất cả mọi người là hoàn cảnh nhân sự của chính chúng ta. Tất cả vật là hoàn cảnh vật chất ở trong đời sống chúng ta.
Ngày nay, hoàn cảnh nhân sự và hoàn cảnh vật chất đều không tốt. Truy cứu đến nguyên nhân căn bản, đó là do chúng ta tự mình giữ tâm không tốt, bản thân chúng ta làm người chưa làm tốt, cho nên hoàn cảnh y báo của chúng ta mới tồi tệ như vậy. Đây là chỗ then chốt căn bản của việc tiêu tai miễn nạn. Cho nên tự mình phải nhận thức rõ ràng, tự mình phải biết quay đầu. Trước kia khởi tâm động niệm không có gì không phải vì mình, tự tư tự lợi, cho nên mới tạo thành cục diện này, tạo thành tình trạng của ngày nay. Tâm lượng của chúng ta quá nhỏ, khi đại kiếp nạn đến, một gậy thật nặng này cuối cùng đã đánh thức chúng ta rồi. Sửa chữa lỗi lầm triệt để, vì tất cả chúng sanh chịu khổ chịu nạn, đây mới là thật sự hiểu rõ, thật sự thức tỉnh.
Kinh giáo Đại Thừa, lời dạy của Phật Bồ tát thật sự có cơ duyên để thực hiện. Chúng ta dù vào chỗ dầu sôi lửa bỏng cũng không tiếc, chúng ta phải đi làm. Những gì không liên quan với lời dạy của Phật thì tuyệt đối không được làm, cho dù đối với bản thân đời này có lợi ích lớn, chúng ta cũng không cần. Chúng ta biết những thứ đó là cám dỗ, những thứ đó là lợi lộc trước mắt, là danh vọng lợi dưỡng. Người thế gian ngưỡng mộ vinh hoa phú quý, những thứ này là khói mây chớp mắt, hậu quả là ở tam đồ, là khổ báo. Khi mê thì không biết, nhưng khi giác ngộ thì hiểu rất rõ ràng, hiểu rất minh bạch. Bản thân chúng ta giác ngộ rồi, sáng tỏ rồi thì phải đem những đạo lý này, những sự thật này nói cho người có duyên biết. Nhà Phật thường nói: “Phật không độ người không có duyên”. Ai là người có duyên? Người chịu nghe, có thể lý giải, có thể tiếp nhận, có thể y giáo phụng hành là người có duyên. Cho nên bản thân chúng ta đến khắp nơi để hoằng pháp, trước tiên chúng ta phải biết quán cơ. Ở trong quán cơ, chỗ quan trọng nhất là đại chúng thường trụ. Nếu như đại chúng thường trụ vắng mặt, không thích nghe, dù bên ngoài tín đồ vẫn không ít thì nơi này không thể đến, đây là kết duyên cho các tín đồ. Thường trụ không có ý học Phật, thường trụ vẫn chạy theo tự tư tự lợi, thường trụ vẫn chạy theo danh vọng lợi dưỡng, không xem Phật pháp ra gì cả, vậy sao có thể đi được? Chúng ta ở nơi này, trước đây ở Cư Sĩ Lâm giảng Kinh Hoa Nghiêm, các bạn nhìn thấy cư sĩ Lý Mộc Nguyên mỗi một buổi giảng đều đến, không thiếu buổi nào cả. Hôm nào có việc không đến được, ông vẫn xin tôi nghỉ. Kinh Vô Lượng Thọ đã giảng qua nhiều lần rồi, ông ở nhà nghe băng ghi hình. Kinh Vô Lượng Thọ, ông tụng rất thuộc, mỗi ngày tụng ba biến. Ông nói với tôi, mỗi ngày ông chỉ ngủ hai giờ đồng hồ, cho nên tôi thấy ông hay nổi cáu, là vì ông ngủ không đủ. Ông ngủ không đủ là vì nguyên nhân gì? Hộ trì chánh pháp, hy vọng mọi người các vị có được pháp duyên thù thắng, ở nơi này học tập nghiêm túc, nối tiếp huệ mạng Phật, tương lai hoằng pháp lợi sanh.
Cư Sĩ Lâm với Tịnh Tông Học Hội nơi này, tất cả nhân viên làm việc không có người nào không nghe Kinh, không có người nào không niệm Phật. Họ là vì ai vậy? Vì chúng sanh khổ nạn toàn thế giới, không vì chính mình. Đây là đạo tràng như thế nào? Rất nhiều người từ Trung Quốc đến, những lão Pháp sư đến bên này nhìn thấy rồi tán thán: “Đây là đạo tràng hàng đầu thế giới”. Lời này có thật không? Chúng tôi nghe xong rất hổ thẹn, vì chúng tôi làm vẫn chưa đủ tốt, nếu thật sự làm rất tốt thì thế gian đâu có những tai nạn này. Nói thực ra là rất hiếm có, cư sĩ Lý lãnh đạo ở nơi đây, có một nhóm người thật sự phát tâm phối hợp giúp đỡ như vậy, có thể nói toàn là người làm nghĩa công, một xu, một chút đãi ngộ cũng không nhận, nhiều nhất là chỉ ở Cư Sĩ Lâm ăn một bữa cơm mà thôi. Tôi cũng là làm nghĩa công, mọi người đều là làm công quả, ở đây không có đãi ngộ. Mọi người có thể cần mẫn làm, dốc sức làm như vậy. Chúng tôi báo ơn Phật, báo ơn chúng sanh. Thật sự làm được “trên đền bốn ơn nặng” thì mới có thể “dưới cứu khổ ba đường”, cho nên chúng tôi đem việc “tri ân, báo ân” đặt lên vị trí hàng đầu. Có rất nhiều nơi muốn mời tôi, muốn tôi lưu trú lại. Tôi không phải là người có thể lưu trú ở đâu đó vì tình cảm riêng. Bạn có ý muốn, tôi rất cảm kích bạn, nhưng tôi không thể. Khiến tôi lưu trú lại thì phải là chánh pháp. Nơi này của bạn làm là chánh pháp, bạn không bảo tôi đến, tôi cũng phải đến. Nếu bạn tự tư tự lợi, vì đạo tràng nhỏ, vì đoàn thể nhỏ của mình, bạn quỳ dưới đất van nài, tôi cũng không đi. Tôi không có nhiều thời gian, tôi cũng không có nhiều tinh thần như vậy.
Hôm nay trong sách nói đến cái gì là hung, cái gì là nguy, cái gì là cấp, chúng ta cần nhận thức thật rõ ràng, thật minh bạch. Đây không phải hung tai nhỏ, không phải là mối nguy nhẹ nhàng từ tốn, mà là vô cùng nghiêm trọng. Ngày nay chúng ta hết lòng hết dạ dạy người, có mấy người tin? Bạn dạy người ta phải làm như thế này, như thế kia, nhưng chính mình không làm được, người ta nghe rồi sẽ có rất nhiều nghi vấn, đặt rất nhiều dấu hỏi: “Lời của bạn nói là thật hay là giả?”. Thích ca Mâu ni Phật, bản thân Ngài năm xưa còn tại thế, nói được là làm được. Nói thực ra, sau khi Ngài làm được rồi thì Ngài mới nói. Chúng ta thực lơ là sơ ý, quên sạch sẽ hành nghi cả đời của Thích ca Mâu ni Phật rồi. Hành nghi của Ngài chính là tấm gương tốt của chúng ta, chính là hình mẫu của chúng ta. Thế Tôn vì dạy dỗ chúng sanh, vì tuyên dương chánh pháp mà không ngại vất vả khó nhọc. “Phật quá vất vả, Phật quá mệt rồi”, những từ ngữ này chúng ta ở trong Kinh, trong Đại tạng giáo chưa từng nhìn thấy. Chúng ta ngày nay sao có thể nói mệt, sao có thể nói vất vả, sao có thể nói không chịu nổi chứ? Đây không phải là lời của đệ tử Phật, mà là lời của ma. Chỉ ma vương mới có những từ vựng này, Phật Bồ tát không có những từ vựng này. Cho nên ở trong tai nạn lớn, lúc nguy cấp nghiêm trọng, chúng ta ngày nay còn có cơ hội ở nơi này học tập, đây là Tam Bảo gia trì, là thiện căn, phước đức, nhân duyên tích lũy từ vô lượng kiếp của mọi người trong đời quá khứ đã chín muồi. Những chúng sanh khổ nạn về sau này làm sao được độ? Phải dựa vào các bạn, các bạn có nghĩ đến hay không? Nếu như bạn nghĩ đến sự việc này thì sao bạn có thể không nỗ lực, sao bạn có thể không quyết tâm cố gắng?
Có lẽ các đồng tu muốn hỏi: “Chúng tôi thiện căn phước đức rất mỏng, trí huệ rất ít, chúng tôi có thể làm được không?”. Phật ở trong Kinh nói cho chúng ta biết, thiện căn, phước đức, trí huệ của tất cả chúng sanh cùng với Như Lai không hai không khác, thế nhưng bạn không tin. Hiện nay bạn chưa có trí huệ là vì phiền não của bạn che kín, bạn không có lòng tin đối với chính mình. Học Phật, điều đầu tiên là khôi phục lòng tự tin, khắc phục tập khí phiền não của chính mình, nhất định sẽ được chư Phật hộ niệm. Phước báo không đủ thì tự có long thiên thiện thần phù hộ bạn, gia trì cho bạn, tuyệt đối không cầu người. Thế gian, dù người phước báo lớn thế nào đi nữa cũng không được phép mở miệng xin họ một xu nào. Đó là việc của họ. Chúng ta cầu nơi Phật. Cầu nơi Phật là chánh lý, chánh pháp. Đây là năm xưa Đại sư Chương Gia dạy cho tôi. Tâm của chúng ta vĩnh viễn thanh tịnh, vĩnh viễn là tự tại. Phật dạy người phá mê khai ngộ, đoạn ác tu thiện, chuyển phàm thành Thánh, chúng ta học là học ba sự việc này. Nếu duyên đầy đủ thì chúng ta đối với tất cả chúng sanh khổ nạn này làm việc nhiều một chút, duyên không đầy đủ thì làm việc ít một chút, không có duyên thì không làm, đâu có thể cưỡng cầu được! Nếu có một mảy may tâm cưỡng cầu, bạn liền không tự tại, nói cách khác, bạn không có trí huệ rồi. Chúng ta ngày nay cầu là vì tất cả chúng sanh khổ nạn mà cầu, quyết không phải vì bản thân mà cầu. Vì bản thân mà cầu là tạo nghiệp. Vì tất cả chúng sanh mà cầu là phước đức, là công đức. Học Phật đã nhiều năm như vậy, ngay cả một chút đạo lý này vẫn không hiểu sao?
Chúng ta ngày nay làm sao cứu khổ cứu nạn? Đó chính là thật sự quay đầu, nhất định phải đoạn sạch sẽ tất cả ác mà bản thân trước đây đã tạo. Tất cả những điều thiện mà chưa tu thì bắt đầu từ hôm nay nỗ lực phụng hành. Cái gì là thiện? Cái gì là ác? Cảm Ứng Thiên là tiêu chuẩn tốt nhất, Ấn Quang Đại Sư vì chúng ta giới thiệu. Phật đã nói rất nhiều về tiêu chuẩn thiện ác, nhưng rải rác ở trong Kinh luận Đại Thừa, không dễ dàng đọc tụng. Cảm Ứng Thiên với hơn một ngàn chữ này đã đem “thiện ác” tập trung ở trong đây, từng câu đều là ý mà trong Kinh Phật đã nói, cho nên bộ sách này chính là Kinh Phật.
Chúng ta tu hành, bước đầu tiên là “đoạn ác tu thiện”, cứ dựa vào bản này mà phụng hành là được rồi; bước thứ hai là “chuyển mê thành ngộ”, “Hoa Nghiêm” là giáo trình hay nhất, “Bát Nhã” cũng là một giáo trình tốt; bước thứ ba là “chuyển phàm thành Thánh” thì Kinh Vô Lượng Thọ là giáo trình tốt nhất. Chúng ta không cần tìm đọc quá nhiều, vì đọc quá nhiều thì tinh thần bị phân tán, còn phải tốn biết bao nhiêu thời gian. Ở trong Phật pháp nắm lấy cương lĩnh trọng yếu, hiểu được một câu thì phải làm được một câu. Ở trong chú giải đã nêu ra rất nhiều ví dụ, đều là nói Đại đức xưa đã làm thế nào để giúp đỡ người khác, chúng ta có thể xem, có thể tham khảo những ví dụ này. Tôi ở chỗ này nói với mọi người là tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc là bắt đầu cứu từ căn bản. Ở trong pháp căn bản, “Y báo chuyển theo chánh báo”, đây chắc chắn là chân tướng sự thật. “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, “Hoa Nghiêm” nói: “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Chúng ta đối với lý luận cơ bản này, đối với nguồn gốc của vạn pháp phải thấu đáo thì chúng ta sẽ biết làm thế nào, chúng ta cũng sẽ có lòng tin để làm. Chúng ta có chân tín, có nguyện thiết thì làm sao mà không thể chuyển cảnh giới được? Hy vọng các đồng học suy nghĩ nhiều về sự việc này một chút, quan sát nhiều, thể hội nhiều.
Ở trong bốn câu này, có một câu: “Lạc nhân chi thiện”. Cái gì là thiện, chúng ta phải nhận thức nó cho rõ ràng. Tất cả việc tốt trong thế gian, nếu xen tạp tư tâm ở trong đó thì là bất thiện. Nếu có chín mươi chín phần trăm là vì công chúng, bên trong còn xen tạp một phần trăm vì bản thân thì đây là bất thiện. Việc tốt mà trong đó hoàn toàn không có tư tâm thì gọi là thuần thiện. Chúng ta phải nâng tiêu chuẩn lên đến cảnh giới này. Có lẽ đồng tu sẽ nói, cảnh giới này quá cao, người thế gian bình thường không thể làm được. Tôi cũng hiểu. Bản thân chúng ta phải nâng cao đến cảnh giới này, yêu cầu người khác là không nên. Yêu cầu bản thân thì phải thuần thiện. Yêu cầu người khác, người ta làm chín mươi phần trăm vì bản thân, mười phần trăm vì người khác là khá rồi, rất hiếm có rồi. Tại sao vậy? Vì họ chưa giác ngộ, họ không hiểu rõ chân tướng sự thật. Người giác ngộ thì nhất định không được phép, xen vào một phần trăm tư tâm cũng không được phép. Chúng tôi ở đây hằng ngày giảng, hằng ngày khuyên, hy vọng quí vị tỉnh ngộ trở lại. Khi khuyên thì dường như tỉnh rồi, hiểu rõ rồi, nhưng khi chúng ta rời khỏi nơi này này thì lại hồ đồ, lại mê rồi. Cho nên, Thế Tôn phải khuyên người suốt 49 năm. Trong 49 năm, rốt cuộc có bao nhiêu người tỉnh ngộ? Không nhiều, chỉ có số ít người thật sự tỉnh ngộ. Số ít người này chính là chúng sanh căn cơ chín muồi. Người vẫn chưa quay đầu, đó là chưa chín muồi. Để những người chín muồi đó hãy tiếp tục giúp đỡ những người chưa chín muồi. Chánh pháp cửu trụ, đời đời đều có truyền nhân thì chúng sanh mới có phước.
Hiện nay dạy học phải gian nan hơn nhiều so với trước đây, nói lời thành thật, bất luận về mặt đức hạnh, trí huệ đều phải vượt qua Tổ sư Đại đức xưa nay thì mới có thể cứu vãn vận mệnh thế giới. Nếu như trí huệ, đức năng của chúng ta ngang bằng với Tổ sư Đại đức xưa nay thì không thể cứu nổi thế gian này. Chúng ta không thật làm thì sao được? Không thật làm thì không những không thể giúp được người khác mà cứu chính mình cũng không cứu nổi. Thật sự có năng lực giúp đỡ người khác thì bản thân bạn mới có thể được độ, ta và người không hai.
Mời xem Cảm Ứng Thiên, câu thứ 26.
“Kiến nhân chi đắc, như kỷ chi đắc. Kiến nhân chi thất, như kỷ chi thất”. (Thấy người khác đạt được, như chính mình đạt được. Thấy người khác mất mát, như chính mình bị mất mát)
Mục này là nói về “được mất”. Phật ở trong Kinh nói cho chúng ta biết, “được mất” không phải chân thật, thế nhưng người thế gian đều mê ở trong đó, do đó tạo ra biết bao nhiêu tội nghiệp. Trong 24 điều bất tương ưng hành pháp thì “được mất” được xếp vào điều thứ nhất. Có thể thấy, chúng sanh đối với vấn đề này mê sâu biết bao, nghiêm trọng biết bao. Bốn câu này của Cảm Ứng Thiên nói rất hay. Cách nhìn, cách nghĩ của người thế gian đối với sự việc này là không bình thường. Nhìn thấy người khác có được thì sinh tâm đố kỵ, nhìn thấy người khác bị mất mát thì liền sinh tâm hoan hỷ. Một tâm niệm này liền tạo vô lượng tội nghiệp.
“Thái Thượng cứu nhân chi quá” (Thái Thượng xét lỗi của người đời). Câu “cứu nhân chi quá” dạy người nhìn người khác không khác gì với chính mình, nhìn thấy người khác có được thì có thể sinh tâm hoan hỷ, nhìn thấy người khác bị mất mát thì có thể sinh tâm thương xót. Phạm vi của “được mất” vô cùng rộng lớn. Ở trong thế pháp thì được danh vọng lợi dưỡng, được ngũ dục lục trần, còn trong Phật pháp thì được thiền định, được giác ngộ, được chứng quả, pháp thế xuất thế gian đều bao gồm ở trong đó. Phật nói cho chúng ta biết, “được mất” cũng là quan hệ của nhân quả, không gieo nhân thì chắc chắn không thể có được quả. Thế gian, cái mà tất cả chúng sanh mong cầu chẳng qua là phú quí, thông minh, trí tuệ, khỏe mạnh, trường thọ, chúng ta gọi là “ngũ phúc” (phần trước đã giới thiệu qua với quí vị rồi), đều là có nghiệp nhân. Cho nên gieo nhân thiện thì được quả thiện. Gieo nhân bất thiện mà mong cầu được quả thiện, đâu có đạo lý này, ở trong Kinh Phật thường nói là “không có chuyện đó!”. Chúng ta hy vọng, mong muốn được điều gì thì phải cố gắng tạo nhân. Nhân của bạn tạo thù thắng thì quả báo của bạn sẽ thù thắng. Nhân của bạn mỹ mãn thì quả báo cũng mỹ mãn. Hai câu nói này là vô cùng quan trọng. Trong hai câu nói này, chúng ta có thể nhìn thấy, nhất định không có tâm đố kỵ. Không những không có tâm đố kỵ mà còn phải có tâm tùy hỷ. Tâm tùy hỷ là pháp Bồ tát. Tâm mà Bồ tát Phổ Hiền tu là “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”, đây là đại hạnh của Bồ tát. Đồng tu học Phật chúng ta luôn luôn lơ là, bỏ lỡ cái lợi lớn ngay trước mắt. Đây là điều chúng ta cần phải phản tỉnh suy xét lại.
Đồng tu học Phật đều biết “phải đoạn ác, phải hành thiện”, nhưng mà thiện thì luôn luôn không thể thành tựu, ác thì hằng ngày vẫn tiếp tục đang tạo, đặc biệt là khẩu nghiệp. Trong khi tiếp xúc giữa người với người liền tạo khẩu nghiệp, phê bình, bàn luận phải quấy, được mất của người khác. Sự phê bình của bạn có chính xác hay không? Cho dù là chính xác, là sự thật, nhưng cũng không nên nói. Nếu phê bình không chính xác thì chẳng phải là bạn đã xử oan cho người rồi sao? Xử oan cho người là tạo tội nghiệp rất nặng. Nếu phê bình của bạn không có ảnh hưởng gì đối với xã hội thì tội lỗi của bạn nhỏ, nếu có ảnh hưởng rất lớn đối với xã hội, ảnh hưởng không tốt thì tội lỗi của bạn thật lớn rồi. Nếu như bạn phỉ báng Tam Bảo, khiến tất cả tín chúng thối thất tâm đạo, ở trong Kinh Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo, quí vị thử xem thì sẽ biết đây là tội đọa địa ngục. Không nên xem nhẹ, tùy tiện nói năng, giống như không có quan hệ gì quá lớn. Nhất thời khoái ý làm đứt đoạn thiện căn của người khác sẽ chiêu đến tội nghiệp địa ngục A tỳ. Người làm những việc này, chúng ta thường nhìn thấy, thường nghe thấy ở trong xã hội. Phật Bồ tát nhìn thấy rất đau lòng, rất thương xót, đúng như trong Kinh gọi là “kẻ đáng thương xót”. Vì sao tạo sự việc này vậy? Nghe tin đồn nhảm, không đi tìm hiểu những chân tướng sự thật này. Tôi trong đời này, gặp phải rất nhiều sự việc như vậy. Tôi có một nguyên tắc, việc gì không liên quan với tôi thì tôi không quan tâm, không cần thiết phải để tâm đến, cười xòa là xong, cũng không nên để ở trong lòng, vì để ở trong lòng cũng là tội nghiệp. Hy vọng tâm của mình thanh tịnh, hy vọng tâm của mình thuần thiện, một mảy may ác niệm cũng không nên để ở trong tâm. Hay! Đây gọi là giữ tâm tốt. Bạn đem những thứ lộn xộn, những thứ rác rưởi thị phi, nhân ngã này để ở trong tâm, tâm của bạn liền bất thiện, tâm của bạn liền không tốt rồi. Nếu những lời rao truyền này có quan hệ với bản thân, với đại chúng, chúng ta nhất định phải đi điều tra một chút, chứng minh một chút, xem có phải là sự thật hay không, sau đó hãy phê bình. Cho nên không được nghe theo lời một chiều, nghe theo lời một chiều là ngu si, mê hoặc. Nhất là người làm lãnh đạo. Chúng ta đọc sách xưa, xem những đế vương ngày trước, người nói nhỏ to bên tai họ rất nhiều, nhưng họ có tin hết hay không? Họ để đó làm tham khảo, họ nhất định đi điều tra chứng minh, cho nên họ sẽ không xử oan người tốt, cũng sẽ không mắc lừa người xấu. Sự thông minh này đều là do thầy chỉ dạy họ, cha mẹ chỉ dạy họ. Cổ nhân nói là: “Lời đồn nhảm dừng ở kẻ trí”. Người thật sự có trí huệ thì họ mới biết xử lý như thế nào. Thế nhưng người không có trí huệ nhiều, người không có trí huệ thì nghe tin lời đồn nhảm, đặt điều sinh sự. Hiện nay thế gian này người có trí huệ quá ít. Tại sao không có trí huệ vậy? Vì không có Thánh Hiền dạy dỗ.
Hiện nay, nền giáo dục của toàn thế giới, tuyệt đại đa số là giáo dục công lợi, hám lợi lập công đối với danh vọng lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, giáo dục [con người] cạnh tranh. Chỉ cần có ý nghĩ cạnh tranh này thì chắc chắn sẽ làm việc tổn người lợi mình, làm việc tổn hại thiên lý. Đây là giáo dục hiện đại. Giáo dục hiện đại, nói lời hơi khó nghe là tăng trưởng tâm luân hồi, giúp chúng sanh tạo nghiệp luân hồi. Người học Phật tuy nhiều, nhưng có được bao nhiêu người thật sự trên Kinh điển chịu nghiên cứu, chịu thảo luận, cần mẫn học tập? Ngạn ngữ nói: “Trước cửa địa ngục tăng đạo nhiều”. Cái tội lỗi này rất nặng! Dùng bảng hiệu Thánh Hiền mà vẫn tạo nghiệp luân hồi như xưa, cho nên họ sẽ đọa rất nặng, đọa địa ngục A tỳ. Cái bảng hiệu này không được phép giả mạo. Hiện nay pháp luật thế gian, đối với tất cả sự giả mạo đều phải trị tội. “Phật” là tấm bảng hiệu chính danh đứng đầu của thế xuất thế gian, bạn tùy tiện giả mạo thì tội nghiệp này nặng hơn hết thảy. Chúng ta ngày nay đã trưng dụng tấm bảng hiệu này thì phải y giáo phụng hành, chăm chỉ học tập theo Phật Bồ tát. Tóm lại là phải học cho giống vài phần, nếu học mà hoàn toàn không giống là có tội lỗi. Bạn không được phép nói “tôi không có tạo tội nghiệp, tôi không có hại người”. Bạn không có hại người, nhưng cầm tấm bảng hiệu này mà không y giáo phụng hành là tạo tội nghiệp rồi. Tội nghiệp gì vậy? Phá hoại hình tượng Phật pháp, chính là tội danh này. Tội danh này bạn đảm đương không nổi đâu! Hình tượng Phật Bồ tát là gì? Chúng ta ngày nay khởi cái tâm gì, động cái ý nghĩ gì, làm sự việc gì? Phật pháp ngày nay ở trong xã hội vì sao suy yếu đến như vậy? Chúng ta đọc sách xưa, vào thời xưa, triều đình và nhân dân đối với người xuất gia, không có ai mà không tôn trọng. Xã hội hiện nay xem thường đối với người xuất gia, nguyên nhân ở chỗ nào vậy? Vào thời xưa, người xuất gia học Phật là giống Phật Bồ tát, quả thật là chuẩn mực của trời người, cho nên mọi người tôn trọng, mọi người kính ngưỡng. Hiện nay xã hội vì sao xem thường người xuất gia? Người xuất gia không y giáo phụng hành, không học Phật Bồ tát. Học tập theo ai vậy? Lời này chúng tôi không cần phải nói. Chúng ta phải phản tỉnh, phải giác ngộ, phải quay đầu. Đối tượng để học tập nhất định phải làm cho rõ ràng, làm cho minh bạch. Không học theo Phật Bồ tát là sai rồi. Cao tăng Đại đức là điển hình của chúng ta, thế nhưng chúng ta phải quan sát tỉ mỉ, người nổi tiếng, có địa vị cao có phải thật sự là có đức hạnh hay không? Người mà danh xứng với thực là tấm gương của chúng ta, chúng ta cần phải học tập theo họ.
Khi tôi mới học Phật, lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam rất kính ngưỡng Ấn Quang Pháp sư, bảo tôi học tập theo Ấn Quang Pháp sư. Cao tăng Đại đức cùng thời đại với Ấn Quang Đại sư rất nhiều, tại sao thầy không giới thiệu người khác mà lại giới thiệu Ấn Quang Đại sư? Đạo lý ở trong đây, nỗi khổ tâm ở trong đây, chúng ta có biết hay không? Người xuất gia nhiều, chúng ta ở trong Kinh Phật xem thấy, trong rất nhiều người xuất gia như vậy, có đệ tử Phật thật, cũng có con cháu ma vương. Thời kỳ Mạt Pháp, ma đã phát đại nguyện bảo đồ tử đồ tôn của họ thảy đều đến cửa Phật để xuất gia, khoác lên áo Cà sa để hủy diệt Phật pháp. Điều này trong Kinh Phật có ghi chép. Chúng ta sinh trong thời kỳ Mạt Pháp, cho nên trong số người xuất gia có Phật mà cũng có ma. Chúng ta phải có huệ nhãn thì mới có thể phân biệt. Chúng ta học tập theo Phật, không nên học tập theo ma. Học tập theo Phật, chúng ta ở trong đời này sẽ thành tựu. Học tập theo ma thì chúng ta trong một đời này chắc chắn đọa tam đồ. Lợi hại của bản thân làm sao có thể không biết? Bốn câu nói này, chúng ta phải nắm lấy, khắc ghi trong lòng, phải thường xuyên nhớ kỹ. Nhất định phải từ bỏ tự tư tự lợi, niệm niệm vì lợi ích chúng sanh, niệm niệm vì giúp đỡ người khác. Ai có được tâm này? Thế nhưng thực hiện được tâm này cũng không phải là việc dễ dàng. Bạn muốn làm việc tốt, nhưng không có duyên, không có cơ hội, duyên không đủ, luôn có biết bao nhiêu người chướng ngại bạn, không để bạn làm việc tốt, không hy vọng bạn thành tựu một thiện hạnh, nghĩ đủ mọi cách để cản trở. Sự việc này quá nhiều, quá nhiều rồi. Từ đó cho thấy, duyên là vô cùng quan trọng. Phải rộng kết thiện duyên với tất cả chúng sanh, ở trong đời này làm không thành thì còn có đời sau. Bồ tát độ chúng sanh là đời đời kiếp kiếp vĩnh viễn không nghỉ ngơi. Quí vị đồng tu, các bạn biết, lần trước tôi thành tâm thành ý muốn giúp người Úc xây một viện dưỡng lão thì bị người phá hoại. Những người phá hoại đó có thể làm việc tốt hay không? Họ cũng không thể! Bản thân họ không làm được, nhưng chướng ngại người khác làm.
Bình luận việc phải trái của một người là tương đối không dễ dàng. Quan sát một người, trước sau, trái phải mỗi mặt đều thấy rõ ràng, nhưng vẫn không dám đưa ra quyết đoán. Người thời xưa nói rất hay: “Luận định sau khi đậy nắp quan tài”, vậy mới có thể bình luận nhân phẩm của bạn. Khi bạn vẫn chưa chết thì không dám nói. Tại sao vậy? Vì cả đời tạo ác, nhưng khi lâm chung biết sám hối, sửa chữa lỗi lầm thì vẫn là người tốt. Người như vậy niệm Phật vẫn có thể vãng sanh, vẫn có thể làm Phật, cho nên quay đầu là bờ. Chết rồi mà cũng không thể quay đầu thì đoán định họ là người bất thiện. Cho nên đoán định một người, bạn biết khó khăn cỡ nào! Cổ nhân viết truyện ký cho người đều là sau khi chết, người sau viết. Lịch sử của một triều đại, triều đại này đã diệt vong rồi, người triều đại sau viết. Đây đều là ý nghĩa của “Luận định sau khi đậy nắp quan tài”.
Chúng ta chướng ngại người khác hành thiện, quả báo là người khác chướng ngại chúng ta hành thiện. Nhân duyên quả báo không mảy may sai chạy, nhất là ở xã hội hiện nay, [quả báo] quá rõ ràng, quá nhanh. Cho nên đồng học chúng ta phải nhớ kỹ, khi gặp được cơ hội, phải mau mau làm việc tốt; nhìn thấy người khác làm việc tốt, chúng ta phải giúp đỡ họ, thành tựu họ. Thành tựu việc tốt của người, không thành tựu việc xấu của người. Việc họ làm, đối với xã hội, đối với nhân dân, đối với chúng sanh là bất lợi thì chúng ta tuyệt đối không đi giúp đỡ họ. Nếu là việc có lợi ích, chúng ta phải toàn tâm toàn lực quan tâm, toàn tâm toàn lực phối hợp giúp đỡ, tuyệt đối không có đố kỵ chướng ngại, mà chỉ có hằng thuận, tùy hỷ. Đây là hành Bồ tát đạo. Cho nên, quy kết đến cuối cùng, nhất định phải có trí huệ chân thật, quyết không được xen tạp tình kiến ở bên trong. Tình kiến là si mê. Trí huệ chân thật, chánh đại quang minh, đây là điều chúng ta cần phải học tập.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.
A Di Đà Phật!
Tập 35
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Chúng ta xem tiếp Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 27:
“Bất chương nhân đoản, bất huyễn kỷ trường”. (Chẳng phô bày sự kém cỏi của kẻ khác, chẳng khoe khoang cái hay của chính mình)
Hai câu nói này xem ra rất bình thường, nhưng có quan hệ rất lớn đối với người tu hành chân chánh. Mở đầu của tiểu chú nói rất hay: “Nghe nhược điểm của người như nghe tên của cha mẹ, tai có thể nghe nhưng miệng chớ nên nói”. Lời nói này là vào xã hội xưa, hiện nay chúng ta rất khó thể hội điều này. Trung Quốc thời xưa, có thể nói là từ triều Hán mãi cho đến triều Thanh, trước sau duy trì lễ chế, gọi là “dùng lễ trị thiên hạ”. Ý nghĩa của câu nói này rất sâu. Vào thời xa xưa, nếu có quan hệ vô cùng mật thiết thì mới được gọi người khác bằng tên. Thông thường tên của một người, ở trong một đời chỉ có hai người có thể gọi tên của người đó, một người là cha mẹ, một người là thầy. Lễ xưa, con trai 20 tuổi trưởng thành thì hành quan lễ (quan lễ chính là nghi thức đội mũ). Hai mươi tuổi là thành niên rồi, đội mũ là biểu thị họ đã trưởng thành. Bắt đầu từ ngày này trở đi, anh em, bạn bè, bạn học cùng trang lứa của họ, mọi người cùng chúc mừng họ, đồng thời tặng cho họ một cái tên tự (tên riêng), cho nên họ có tên chính danh và tên tự. Tên chính danh của họ thì không được gọi mà chỉ gọi tên tự, đây là tôn kính đối với họ. Cho nên sau khi thành niên, chỉ có cha mẹ và thầy là những người có thể gọi tên chính danh của họ. Cho dù làm quan ở triều đình, Hoàng đế đối với họ cũng gọi tên tự, chứ không gọi tên chính danh, đây là tôn kính đối với họ. Nếu như Hoàng đế không gọi tên tự mà gọi tên chính danh của họ thì người này đã có tội rồi, không đối xử với họ giống như người thường, nói cách khác, họ đang đợi xử tội. Một người thông thường, không phải ai cũng có thể tùy tiện gọi tên chính danh của họ, huống chi con cái đối với tên của cha mẹ, không dám gọi. Người khác gọi tên cha mẹ của họ, họ có thể nghe, họ dứt khoát không được nói.
Ở chỗ này nói “Bất chương nhân đoản”, dùng thí dụ này, ý nghĩa này rất sâu xa. Nghe thấy người khác nói đúng sai, nói hay dở thì cũng giống như nghe người ta nói tên của cha mẹ bạn vậy. Bạn chỉ được nghe, bạn không được nói, nói là đại bất kính, là đại bất hiếu đối với cha mẹ. Chú giải dùng ví dụ này rất hay. Hiện nay không có người học lễ, cũng không có người giảng lễ. Đọc đến câu này, người hiện tại hiểu được không nhiều, cũng không có cách gì thể hội được, thậm chí là ý nghĩa này rốt cuộc rộng cỡ nào, người hiện nay cũng không thể tưởng tượng được.
Vào thời xưa, việc xưng hô được vô cùng coi trọng, dứt khoát không được lộn xộn. Đây là nền tảng của giáo dục luân lý. Thế nhưng người phương Tây không có, ngay cả khái niệm này cũng không có. Người phương Tây, con cái tùy tiện gọi tên của cha mẹ. Điều này không nhìn thấy trong xã hội xưa của Trung Quốc. Trung Quốc vào thời xưa, tôn kính đối với một người thì ta gọi tên tự, đây là bình thường. Nếu họ có đạo đức, có học thức, có cống hiến đối với quốc gia xã hội thì mọi người cũng không gọi tên tự của họ, mà đặt cho họ một danh hiệu khác, gọi là hiệu. Đây là đối với họ càng tôn kính hơn. Nếu rất mực tôn kính thì ngay cả hiệu cũng không gọi, mà gọi địa danh của họ. Ví dụ như Lý Hồng Chương, Hồng Chương là danh của ông. Ông làm đến Tể tướng, được đại chúng xã hội tôn kính, cho nên ngay cả tên chính danh, tên tự và hiệu của ông, người ta đều không gọi, mà gọi là Lý Hợp Phì (ông là người Hợp Phì), gọi địa danh của ông. Điều này không những tôn kính đối với ông mà đối với quê hương của ông cũng tôn kính. Hợp Phì đã sinh ra nhân vật lớn như vậy, đây là vinh dự của toàn bộ người Hợp Phì.
Thông thường xã hội cũng dùng phương pháp này để xưng hô đối với người xuất gia. Thời triều Tùy có Trí Giả Đại Sư, gọi “Trí Giả” đã là rất tôn kính đối với Ngài rồi. Pháp danh của Ngài là Trí Khải, nhưng không gọi Trí Khải mà gọi Trí Giả, đây là rất tôn kính rồi. Nhưng hết sức tôn kính thì ngay cả tên này cũng không gọi, mà gọi là Thiên Thai Đại Sư, vì Ngài trụ tại núi Thiên Thai. Rất mực tôn kính thì gọi địa danh nơi họ ở, nơi họ sinh ra và lớn lên, hoặc là nơi họ thường sinh sống. Điều này chúng ta đã thấy rất nhiều ở trong sách xưa. Phàm là loại xưng hô này thì đều được người thông thường trong xã hội đương thời phổ biến kính ngưỡng.
Tiến thêm một bước nữa là miệng không được phép nói, “nhĩ diệc bất khả đắc văn, tắc cánh thượng giả”. Trên một bậc nữa, không những là nghe xong không được nói, mà tốt nhất là nghe cũng không nên nghe. Điểm này rất quan trọng.
Chúng ta tu hành, điều quan trọng nhất là tu Tâm Thanh Tịnh. Phật pháp quy kết đến cuối cùng là có ba môn: Giác, Chánh, Tịnh.
Thứ nhất là cửa “Giác”
“Giác” môn là Tánh tông tu, là Thiền tông tu, phải người thượng thượng căn mới đắc lực, không phải người thượng thượng căn thì không thể vào cửa. Nếu nói đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh thì người căn tánh trung hạ cả đời không làm được. Cho nên đi cửa “Giác” tất nhiên là nhanh, nhưng nhất định chỉ dành cho số ít người. Trong lịch sử Thiền tông, dưới hội của Đại Sư Lục Tổ Huệ Năng, số người được độ nhiều nhất cũng chỉ có 43 người. Quí vị thử nghĩ, số người tiếp nhận qua sự giáo huấn của Đại Sư Lục Tổ Huệ Năng là bao nhiêu? Chúng tôi tính sơ lược một chút, mấy chục vạn người chắc chắn là có. Trong mấy chục vạn người, chỉ có 43 người khai ngộ, chỉ là thiểu số. Nếu không phải thượng thượng căn thì chắc chắn không làm được. Từ Lục Tổ trở về trước, từ khi Tổ sư Đạt ma đến Trung Quốc, cả đời chỉ [truyền] được một người, cho nên đơn truyền. Từ Lục Tổ về sau, những Tổ sư Đại đức dưới hội khai huệ chỉ có ba người, năm người, từ trước đến nay chưa vượt qua được mười người, năm ba người là rất nhiều. Cho nên, cửa “Giác” tuy hay nhưng rất khó đi.
Thứ hai là cửa “Chánh”.
Cửa “Chánh” cũng không dễ dàng. “Chánh” môn là nghiên cứu giáo lý, tiệm tu. Cửa “Giác” là đốn tu, đốn siêu. Ngoài Thiền tông ra, toàn là thuộc vào Giáo Hạ; Thiên Thai, Hiền Thủ, Tam Luận, Pháp Tướng, Duy Thức đều là thuộc về Giáo Hạ, điển tịch quá nhiều, giống như đi học vậy, từ tiểu học, trung học đến đại học, nghiên cứu sinh, dần dần từ từ nâng cao lên. Người căn tánh trung hạ đi con đường này thì thuận tiện, nhưng hao tốn quá nhiều thời gian. Thời gian dài thì tương đối sẽ có nhiều chướng ngại, chướng ngại về mặt nhân sự, chướng ngại về mặt hoàn cảnh luôn là điều không thể tránh khỏi, cho nên tiến thì ít mà thoái thì nhiều, thành tựu cũng tương đối gian nan. Chúng ta ở trong truyện sử đều xem thấy, nếu không bền chí, không có nghị lực, không thể chân thật hành công phu khắc kỷ thì không thể thành tựu. Cho nên con đường Giáo Hạ vô cùng xa xôi, cũng không phải dễ học.
Thứ ba là cửa “Tịnh”.
“Tịnh” là tu tâm thanh tịnh. Từ cửa này, ở trong Phật pháp Đại Thừa có hai tông phái, Tịnh Độ tông đi cửa này, Mật tông cũng đi cửa này, đều là tu tâm thanh tịnh. Người tu tâm thanh tịnh, nếu thường xuyên xen tạp chuyện đúng sai, hay dở thì tâm của bạn làm sao có thể được thanh tịnh? Thường xuyên nghe lời thị phi, thường xuyên nói lời thị phi thì tạo khẩu nghiệp nặng, không những tâm không thanh tịnh mà tương lai tạo quả báo cũng rất khó tưởng tượng, trong Kinh Phật nói là đọa địa ngục Kéo Lưỡi. Địa ngục Kéo Lưỡi là quả báo của khẩu nghiệp. Nghiệp mà bạn đã tạo đối với người khác, đối với xã hội, nếu như có tổn hại lớn thì không chỉ đọa địa ngục Kéo Lưỡi, mà có thể từ địa ngục Kéo Lưỡi sẽ chuyển đến địa ngục Vô Gián, trong Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo Kinh có nói, vừa mở đầu liền nói rõ ràng rồi.
Tông chỉ thật sự của bộ Kinh này là dạy người tu hành tin sâu nhân quả, đoạn ác tu thiện, nhất là khẩu nghiệp. Có thể thường xuyên gìn giữ tâm thanh tịnh của mình, giữ vững sự thành thật của mình, người này cho dù đạo nghiệp không thể thành tựu thì cũng là người thiện của trời người. Thiện mà nhà Phật nói thì người xưa có làm tổng kết về một đời giáo pháp của Phật đà. Cái lý mà Phật Bồ tát nói không gì ngoài tâm tánh, nói ra những sự tướng không gì ngoài nhân quả. Nếu nhân quả hoàn toàn tương ưng với tâm tánh thì đây là đại thiện, đó là sự hành trì của Phật Bồ tát. Chúng ta học Phật, quí ở chỗ có thể nắm bắt được cương lĩnh thì chúng ta tu học sẽ không cảm thấy khó khăn. Sau khi hiểu rõ nhân quả rồi, bạn sẽ khẳng định gieo nhân thiện, được quả thiện. Chúng ta mong cầu quả thiện, tại sao không đi gieo nhân thiện? Tôi đời này biết giữ tròn điểm này. Người khác nói thị phi, tôi lập tức tránh xa, tôi không muốn nghe, vì nghe xong tâm sẽ bị ô nhiễm. Người khác phá hoại tôi, nói thị phi về tôi, có đồng tu cầm những băng ghi âm này, hoặc giả ghi lại những lời nói này đưa đến cho tôi xem, tôi hoàn toàn không xem, đem băng ghi âm đi ghi những thứ khác, những phần ghi chép thì vứt vào sọt rác, không lưu lại trong A lại da thức những chủng tử này. Đây là chủng tử không tốt. Người khác đặt điều sinh sự, phỉ báng là oan gia. Oan gia nên giải, không nên kết. Cứ để họ đi tạo tác, chúng ta không nên nghe. Chúng ta chỉ nhớ ưu điểm của người khác, không nên nhớ khuyết điểm của người; chỉ nghe thiện hạnh, việc tốt của người khác, không nghe ác ngôn, ác hạnh của người. Đây không chỉ là tu tâm thanh tịnh, mà cũng là tu sự thành thật của mình. Người ở trong một đời thường xuyên giữ gìn tâm thanh tịnh, giữ gìn sự thành thật, mặc dù đời sống vật chất có thiếu thốn, có vất vả đi nữa, đời sống tinh thần phong phú thì sẽ sống rất vui vẻ, “lý đắc tâm an”. Đạo lý hiểu rõ rồi thì tâm an. Nhất là bạn đã nghe Phật pháp, đã phát nguyện cầu sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc. Bạn thử nghĩ, Thế giới Tây Phương Cực Lạc là “các bậc thượng thiện đều hội về một nơi”, tâm hạnh của bạn bất thiện thì làm sao có thể đi được? A Di Đà Phật tuy từ bi đến tiếp dẫn bạn, nhưng tiếp dẫn vẫn phải có điều kiện. Bản thân bạn tâm hạnh bất thiện, bạn niệm Phật có cần mẫn đi nữa, tâm nguyện của bạn có khẩn thiết đi nữa, nhưng không tương ưng với hoàn cảnh lớn của Thế giới Tây Phương Cực Lạc, A Di Đà Phật tiếp dẫn bạn đến đó rồi, bạn hằng ngày cãi nhau với người khác, hằng ngày sinh chuyện thị phi với người khác, bạn làm náo loạn Thế giới Cực Lạc, tình cảm của bạn dù đối với A Di Đà Phật sâu dày đi nữa, A Di Đà Phật cũng sẽ không vì bạn mà khiến Thế giới Cực Lạc bị hủy hoại. Cho nên muốn vãng sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc, điều kiện của bản thân là thiện tâm, thiện hạnh. Khổng Phu Tử dạy chúng ta “Chỉ ư chí thiện” (đạt đến chỗ chí thiện), vậy mới có điều kiện cùng “các bậc thượng thiện đều hội về một nơi” ở Thế giới Tây Phương Cực Lạc. Tôi thường nói, một mảy may ác ý cũng không được phép có. Nếu có một mảy may ác ý, ác niệm thì không thể vãng sanh. Không nên cho rằng pháp môn này không linh, tôi tu cả đời, niệm Phật cả đời, hằng ngày lạy Phật, hằng ngày niệm Phật, đến lúc lâm chung vẫn không thể vãng sanh, Thích ca Mâu ni Phật lừa người. Thật ra, Phật không hề lừa dối bạn, mà chính bạn đã hiểu sai ý nghĩa. Thật sự mong cầu Thế giới Tây Phương Cực Lạc thì mảy may ác ý cũng không được phép có.
Hai câu nói này là quan trọng. Tuyệt đối không được phép nói khuyết điểm của người khác, tốt nhất nghe cũng không nên nghe.
Câu phía dưới là: “Bất huyễn kỷ trường”. Chúng ta có sở trường, có ưu điểm thì không nên khoe khoang, không nên khoa trương, điều đó không có lợi ích gì.
Chúng ta học đến Cảm Ứng Thiên, đoạn thứ hai mươi bảy: “Bất chương nhân đoản, bất huyễn kỷ trường”. Hai câu nói này là sự chỉ dạy quý báu nhất về việc làm người, xử thế đối với chúng ta. Mỗi người sống ở thế gian đều có công việc và bổn phận riêng của họ. Công việc, bổn phận làm tốt rồi, đã là bổn phận thì bạn cần phải làm tốt, vậy có gì đáng để kiêu ngạo? Cho nên không có lý do để khoe khoang sở trường của mình. Làm tốt là bổn phận, làm không tốt chính là lỗi lầm, là tội nghiệp.
Tạo tác tội nghiệp dễ dàng nhất, thường thường nghiêm trọng nhất là khẩu nghiệp, đặt điều sinh sự, khơi chuyện thị phi. Quí vị đều biết, hiện nay thế gian này có tai nạn lớn. Hôm qua, đồng tu Úc châu và Mỹ điện thoại đến hỏi tôi là ngày 18 tháng 8 tới phải làm như thế nào? Bạn xem phải làm như thế nào đây, đến đâu để tránh nạn chứ? Ngạn ngữ thường nói: “Chạy trời không khỏi nắng”, bạn trốn ở đâu được? Ngày nay, điều quan trọng nhất, người thông minh nhất là làm thế nào có thể hóa giải kiếp nạn này, chứ không phải trốn tránh. Kiếp nạn từ đâu mà ra vậy? Từ trong tâm biến hiện ra. “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, trong Tướng tông nói: “Chư pháp sở sanh, duy tâm sở hiện”. Nguồn gốc của nghiệp chướng là ở khởi tâm động niệm của mình, hóa giải vẫn là ở khởi tâm động niệm. Sự hóa giải này không phải nhất thời, không phải một lần. Lần này kiếp nạn đến rồi, chúng ta mau mau đoạn ác tu thiện, nhưng khi kiếp nạn không còn nữa thì lại tạo ác nghiệp tiếp. Loại tâm thái này là vô phương tránh khỏi tai nạn! Ác nghiệp, ác niệm phải đoạn mãi mãi thì kiếp nạn mới thật sự hóa giải. Chúng ta lợi dụng cơ hội này, cơ hội này là cơ hội tốt cho tu hành, đây là thời tiết nhân duyên, không được chậm trễ. Chúng ta phải ở trong thời gian ngắn nhất, nâng cao cảnh giới của mình lên, nâng lên đến cảnh giới của Phật Bồ tát thì kiếp nạn này liền không còn nữa, kiếp nạn này liền hóa giải. Không chịu nâng cao lên, hoặc giả là tôi nâng lên một chút, kiếp nạn qua rồi tôi lại đi xuống, thế là xong rồi, không có đạo lý này! Đại đức xưa đã từng làm tấm gương cho chúng ta thấy. Thời triều Tống có Pháp sư Oánh Kha (trong Vãng Sanh Truyện có viết về Ngài, ở trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục cũng có viết về Ngài, ở trong An Sĩ Toàn Thư, Tây Quy Trực Chỉ cũng có ghi chép về Ngài), đây là một người xuất gia không giữ thanh quy, vi phạm giới luật. Ông cũng được xem là không hồ đồ, được xem là người giác ngộ. Trong tâm ông tự suy nghĩ, hành vi cả đời của mình, tương lai quả báo nhất định ở địa ngục (điều này bản thân ông biết chắc chắn ở địa ngục). Ông thỉnh giáo các đồng tham đạo hữu, có cách gì có thể cứu ông không? Các đồng học bèn đưa cho ông quyển Vãng Sanh Truyện. Sau khi xem xong, ông vô cùng cảm động, cho nên đóng cửa lại, niệm A Di Đà Phật ba ngày ba đêm, không ăn gì, không uống nước, cũng không ngủ. Suốt ba ngày ba đêm dốc sức, nhìn chung ông thành tâm, cho nên “thành tắc linh”, ông niệm thấy A Di Đà Phật rồi. A Di Đà Phật nói với ông: “Tuổi thọ của con còn mười năm nữa, con cố gắng tu hành, sau mười năm ta sẽ trở lại tiếp dẫn con”. Pháp sư Oánh Kha nói với A Di Đà Phật: “Tập khí ác của con rất nặng, không ngăn nổi cám dỗ, bên ngoài vừa dụ dỗ, con lại tạo tội nghiệp. Ở trong mười năm này, con không biết lại tạo bao nhiêu tội nghiệp. Thọ mạng mười năm, con không cần nữa. Bây giờ con muốn đi với Ngài”. A Di Đà Phật đồng ý nhận lời khẩn cầu này của ông. A Di Đà Phật nói với ông: “Ba ngày sau, ta đến tiếp dẫn con, có được không?”. Pháp sư Oánh Kha nói: “Dạ, được!”. Ông vô cùng hoan hỷ, mở cửa liêu phòng ra nói cho đại chúng biết ba ngày sau ông sẽ vãng sanh. Ở trong chùa không có người nào tin ông, một người không ác nào mà không làm, đóng cửa ba ngày, không biết làm gì ở trong đó, lại nói ba ngày sau ông sẽ vãng sanh. Được! Thời gian ba ngày cũng không dài, mọi người sẽ chờ xem ông, xem thử ba ngày sau ông có vãng sanh hay không? Đến ngày thứ ba, quả nhiên ông thay quần áo sạch sẽ, tắm rửa, mời đồng tham đạo hữu trong đạo tràng giúp ông niệm Phật để tiễn đưa ông đi. Đương nhiên là mọi người đều rất hoan hỷ. Một người thật sự có thể vãng sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc, bạn thấy, ông không bị bệnh, người bình thường như vậy, niệm đến thời gian chưa đầy một khắc (thời gian một khắc là 15 phút, rất ngắn), ông liền nói với mọi người: “A Di Đà Phật đến rồi, tôi phải đi”. Ông từ biệt mọi người, liền ngồi ngay đó ra đi. Đây đã chứng thực lời mà trong Kinh A Di Đà nói: “Hoặc một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày cho đến bảy ngày” không hề sai. Bạn ở niệm Phật đường đã niệm lâu như vậy, mà chưa thấy A Di Đà Phật đến là tâm của bạn không thành. Tại sao người ta niệm ba ngày là thấy được A Di Đà Phật rồi, còn các bạn niệm lâu như vậy, tin tức hay tín hiệu của A Di Đà Phật cũng không có? Nguyên nhân do đâu thì tự mình phải nên biết. Ông vãng sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc chính là đi làm Phật. Quí vị thử nghĩ, từ địa vị phàm phu bỗng chốc nâng lên đến cảnh giới của Phật Bồ tát. Đây là một điển hình rất tốt, một tấm gương rất tốt của chúng ta. Tôi tin trong các thời đại những người giống Pháp sư Oánh Kha, thật sự quay đầu, triệt để quay đầu, sửa chữa lỗi lầm, từ một người ác trở thành một người chí thiện. Đây là chân thật quay đầu trong một niệm. Người vãng sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc như vậy, từ xưa đến nay không biết có bao nhiêu người, chỉ là không có người ghi chép lại, họ cũng không nói cho người khác biết. Người niệm Phật vãng sanh không biết có bao nhiêu người. Vãng Sanh Truyện, Tịnh Độ Thánh Hiền Lục có thể ghi lại là số ít, chỉ là một phần mười, một phần trăm mà thôi. Sự thật này chúng ta phải biết. Chúng ta còn có gì sợ sệt, còn có gì sợ hãi? Chúng ta phải sống cuộc sống như thế nào? Hãy cứ thật thà niệm Phật. Thân thể này của chúng ta còn lưu ở thế gian này, tạm thời vẫn chưa đi thì phải thay A Di Đà Phật làm công việc tuyên dương nhiều thêm, vì tất cả chúng sanh mà làm gương nhiều thêm, vậy là đúng rồi. Giúp A Di Đà Phật tiếp dẫn đại chúng, khuyên tất cả chúng sanh niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, nhất định phải sửa chữa lỗi lầm.
Hôm qua tôi đã nói với quí vị rồi, mở đầu của chú giải này rất hay: “Nghe nhược điểm của người như nghe tên của cha mẹ, tai có thể nghe, nhưng miệng chớ nên nói”. Các bạn nghe lại băng ghi hình hôm qua một chút, tôi đã giảng rất rõ ràng. Mấy câu nói này, hiện nay giảng với mọi người, có lẽ các vị không có ấn tượng, nhưng vào thời xưa câu nói này là rất nghiêm trọng. Thời đại này xảy ra tai nạn lớn như vậy, nói thực ra là do không tiếp nhận lời dạy của Thánh Hiền. Tất cả thuận theo tập khí của mình mà sống thì đâu có đạo lý nào không tạo nghiệp? Tạo tội nghiệp cực kỳ nghiêm trọng mà vẫn cho là việc tốt, không biết bản thân có sai lầm. Học Phật, không những làm trái ngược với lời dạy của Phật Bồ tát, mà thiện pháp thế gian cũng chẳng biết gì cả; xem tất cả pháp ác là thiện pháp; xem tất cả ác niệm, tà niệm thành chánh niệm, cho nên chiêu cảm tai nạn lớn. Chúng ta ngày nay phải triệt để sám hối, khiến bản thân chúng ta một đời này phải sống trong thế giới cảm ân, hạnh phúc, mỹ mãn thật sự. Làm thế nào mới có thể làm được? Tai không nghe tiếng ác, mắt không nhìn việc ác thì bạn mới có thể giữ vững tâm thanh tịnh của mình. Tuy nhiên rất nhiều người thế gian, người học Phật cũng không tránh khỏi, ở trong đây còn bao gồm người xuất gia, chuyên đi nghe việc ác của người khác, từ sáng đến tối gặp người là kiếm chuyện thị phi, tạo tội nghiệp cực trọng mà họ không biết. Việc của người khác thì có liên quan gì với ta chứ? Nghe còn không nên nghe. Có một số đồng tu nói với tôi: “Pháp sư! Có người nào đó phao tin về Ngài…”. Họ nghe người ta đặt điều, còn đem băng ghi âm ghi lại rồi tặng cho tôi, tôi hoàn toàn không nghe. Những thông tin này tôi hoàn toàn không xem, tôi đều đem nó cho vào sọt rác, xử lý sạch. Tại sao vậy? Tôi muốn gìn giữ một ấn tượng đẹp nhất. Trong mắt tôi, mọi người đều là người tốt, mọi người đều là người thiện, mọi người đối với ta đều có ân đức. Mặc dù họ có những lời phỉ báng, đặt điều thị phi, nhưng đó là sự hiểu lầm của họ. Hoặc giả là họ nghe và tin theo lời đồn nhảm của người khác, không phải là chủ ý của họ thì việc gì phải để ở trong tâm? Việc gì phải khiến tâm thanh tịnh của mình nhiễm phải một điểm dơ bẩn? Vấn đề đến từ bên ngoài, bạn có tiếp nhận hay không? Bạn không tiếp nhận thì bạn vĩnh viễn gìn giữ tâm thanh tịnh, tuyệt đối sẽ không bị ô nhiễm. Bạn tiếp nhận thì mới bị ô nhiễm. Chúng ta việc gì phải làm những việc này?
Là người thì phải hiểu được một nguyên tắc lớn là “Cùng làm thiện với người”. Phật ở trong Kinh nói rõ ràng hơn, thấu triệt hơn: “Tất cả chúng sanh đều là cha mẹ quá khứ của ta và là chư Phật vị lai”. Đã là cha mẹ quá khứ thì chúng ta phải dùng tâm hiếu kính, tâm hiếu thuận để đối đãi. Đã là chư Phật vị lai thì chúng ta phải dùng tâm cung kính để đối đãi. Đây chẳng phải nói rất rõ ràng, rất minh bạch rồi sao? Dùng tâm hiếu thuận, tâm cung kính đối đãi tất cả chúng sanh, thành tựu thiện nghiệp của mình, thành tựu “Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác” của mình, đây mới là học Phật chân chánh, đây mới là thật sự quay đầu. Việc lợi hại với mình, nhất thiết không quan tâm. Việc có lợi hại đối với chúng sanh, là hại nhưng không có hại gì lớn thì cũng không cần quan tâm. Nếu có tổn hại lớn thì phải dùng trí huệ để xử lý, không được phép xử lý theo tình cảm. Có người lừa gạt chúng ta, tôi đã từng gặp rồi, trước đây Pháp sư Đạo An cũng gặp rất nhiều. Việc gì vậy? Lừa tiền. Pháp sư Đạo An thường hay bị người gạt. Thầy là người đặc biệt, thầy không phải không biết, vì nếu không biết thì đó là khờ khạo rồi, thầy biết người ta gạt thầy, nhưng thầy vẫn cứ đưa cho họ, điểm này rất hay. Biết bạn đến gạt tôi, tôi vẫn đưa cho bạn, đây là phương pháp độ chúng sanh. Sau khi gạt lâu rồi, nếu một ngày nào đó họ biết được, hóa ra mỗi lần gạt, Lão Hòa thượng đều biết, họ liền sinh tâm hổ thẹn, liền quay đầu. Lão Hòa thượng không khờ. Chúng ta gặp phải những việc này, nếu không có trí huệ và sự độ lượng của Pháp sư Đạo An thì còn có một phương pháp khác, đó là điều tra kiểm chứng, đi điều tra thử xem có phải sự thật không. Nếu họ thật sự cần giúp đỡ mà cách thức họ dùng là không chính đáng, chúng ta vẫn phải giúp đỡ họ. Nếu họ đem số tiền lừa gạt này đi ăn uống, vui chơi, làm những việc không chính đáng thì chúng ta có thể không đưa cho họ. Đây cũng là một phương pháp xử lý.
Người ở trong mỗi niệm phải nghĩ hướng về chỗ thiện, niệm niệm nghĩ về sở trường của người. Mỗi người đều có ưu điểm, đều có sở trường, cũng đều có khuyết điểm, cũng đều có lỗi lầm, cho nên mới nói là “Người không phải Thánh Hiền, không ai mà không có lỗi”. Phải tha thứ lỗi lầm của người, tán thán sở trường của người khác, bồi dưỡng đạo tâm của mình. Bạn thật sự có đạo tâm thì chắc chắn không có tai nạn, chắc chắn có Phật Bồ tát hộ niệm, chắc chắn có thần hộ pháp phù hộ, “người cùng tâm ấy, tâm cùng lý ấy”. Chúng ta gặp được người thiện, chúng ta phải tận lực bảo vệ họ, che chở họ, thiện tương ưng với thiện. Tâm của bạn bất thiện, hạnh của bạn bất thiện thì chư Phật Bồ tát và chư thiện thần xa lánh, yêu ma quỷ quái sẽ vây quanh bạn. Trong Cảm Ứng Thiên nói rất nhiều, nói rất tường tận, bạn sẽ thường xuyên gặp tai nạn, bạn sẽ thường xuyên gặp chuyện bất như ý.
Chúng ta ngày nay ở trong môi trường này, tôi đã từng nói với quí vị nhiều lần, môi trường tu học này ngàn năm khó gặp, không phải thật dễ dàng gặp được. Ở nơi này có hộ pháp chân chánh, chăm sóc còn chu đáo hơn cha mẹ. Cư sĩ Lý Mộc Nguyên ở đây chăm sóc chúng ta. Mỗi ngày ông chỉ ngủ hai giờ, thường xuyên quên ăn cơm. Người như vậy đến hộ trì chúng ta, nếu chúng ta không dụng công, không quyết tâm cố gắng thì làm sao xứng đáng với người ta? Sáng hôm qua, ông đến Cư Sĩ Lâm, đã xảy ra tai nạn xe, xe không biết đụng vào chỗ nào, vỏ xe bị thủng. Hai giờ đồng hồ, ông hoàn toàn quên hết mọi thứ, cái gì cũng không biết, nhưng ông lại có thể lái xe đến Cư Sĩ Lâm. Người ta nhìn thấy tình trạng xe như thế, xem ông có bị thương hay không. Mở cửa xe ra, ông bước xuống, không sao cả, nhưng cái gì ông cũng không biết. Hứa Thanh Tiêu cùng một số người dìu ông lên lầu hai, cho ông uống nước, ăn một chút cháo, sau hơn một giờ đồng hồ, ông mới hồi phục tri giác. Quá vất vả rồi, quá mệt mỏi rồi! Từ sáng đến tối đều là muốn làm sao bảo vệ đạo tràng tốt hơn, làm thế nào chăm sóc mọi người tốt hơn. (Lý Văn Hoa có ở đây không? Bảo anh ấy điện thoại cho hội trưởng, nói hôm nay tôi đi Hồng Kông, xin ông không nên ra sân bay đưa tiễn, để ông nghỉ ngơi nhiều một chút. Sau này tôi đến hay đi, đều không mong ông đến đón tiếp hay tiễn đưa, không cần thiết). Ông quá vất vả rồi, mong ông nghỉ ngơi nhiều một chút. Ông ngủ không đủ giấc, thường hay quên ăn cơm. Ông nói, có một hôm, vào nửa đêm tỉnh dậy, bụng đói rồi, suy nghĩ tại sao lại đói? Một ngày không ăn cơm. Đại Bồ tát ở nơi đây hộ trì chúng ta, toàn tâm toàn lực chăm sóc, đi khắp thế giới cũng không thể tìm ra người thứ hai. Chúng ta có người như vậy ở bên cạnh chăm sóc chúng ta, bản thân chúng ta không chăm chỉ, không nỗ lực, đó chính là tội nghiệp. Nếu bạn khởi vọng tưởng, tội nghiệp đó sẽ càng nặng. Ân đức này hơn cả cha mẹ.
Chúng ta đã dán câu liễn “Tri ân, Báo ân” của Phác lão khắp nơi, phải thường xuyên nghĩ đến. Làm sao báo ân? Cần mẫn nỗ lực dụng công, thành tựu đức hạnh, học vấn của mình, tương lai gánh vác sứ mệnh hoằng pháp lợi sanh, tiếp nối huệ mạng Phật, vậy mới có thể báo ân thật sự. Ngày nay, người chăm sóc chúng ta không phải người thông thường. Không thể thuận theo giáo giới của Phật là có lỗi với Hội trưởng Lý. Nhất định phải vứt bỏ thành kiến của mình, từ bỏ tập khí phiền não của mình, thuận theo lời dạy của Phật. Nhân duyên này vô cùng hi hữu.
Trước đây, rất nhiều đồng tu các vị đều biết, Hàn Quán Trưởng chăm sóc tôi so với Lý Mộc Nguyên thì kém rất xa. Lý Mộc Nguyên là ngay cả nhà của mình cũng không quan tâm, mạng sống còn không quan tâm. Bạn đến đâu để tìm ra thiện tri thức như vậy? Tôi nhìn thấy ông hộ trì như vậy, cho nên tôi quyết định không rời khỏi Singapore. Tôi rời khỏi Singapore là tôi có lỗi với ông. Úc châu ở bên đó, tôi đã nói với ông rồi. Tôi giúp đỡ Úc châu đoàn kết tôn giáo, hòa hợp chủng tộc. Nếu đúng là sự việc này, họ mời tôi, tôi sẽ đi tham gia, không phải sự việc này thì tôi không đi. Úc Châu mở Phật thất, Ngộ Hạnh làm là được rồi. Tôi muốn đem toàn bộ thời gian để ở nơi đây, phối hợp với Hội trưởng Lý. Ở nơi này có kiếp nạn, tôi cũng sẽ không rời khỏi, tôi cũng sẽ không tìm một nơi để tránh nạn. Đâu có loại đạo lý này! Con người phải có đạo nghĩa, quyết định không được có tự tư tự lợi. Tự tư tự lợi là gốc rễ của tất cả tội nghiệp, cần phải nhổ bỏ tận gốc, chúng ta mới có thể tiêu nghiệp chướng, mới có thể hóa giải tai nạn.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.
A Di Đà Phật!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
