Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 102

Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Mời xem đoạn thứ 88 của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, văn tự chỉ có tám chữ:

“Thưởng phạt bất bình. Dật lạc quá tiết.” (Thưởng phạt chẳng công bằng, hưởng lạc quá độ.)

Câu này nói hai sự việc, trong chú giải nói rất hay “hoặc quá nhẹ hoặc quá nặng”. Chữ “thất” có nghĩa là sai lầm, là nói về việc thưởng phạt. “Chỉ cần hơi phạm sai lầm một chút, sẽ là chẳng có công bằng”. Thưởng và phạt muốn làm được đến công bằng quả thật là một việc không dễ dàng, tiêu chuẩn của điều này trong thế pháp gọi là pháp luật, trong Phật pháp gọi là giới luật. Người chấp pháp không những phải hiểu được pháp luật mà còn phải thông tình đạt lý, gọi là “tình, lí, pháp”. Ba sự việc này nếu bạn đều có thể nhìn thấy thấu triệt thì bạn mới có thể làm đến viên mãn. Nếu có sai lầm một chút thì sẽ không công bằng, không giữ được lẽ công bằng.

Những câu tiếp theo nói càng nghiêm trọng hơn: “Chẳng giữ công đạo, lòng người không phục, như thế không chỉ chẳng thể biểu dương công lao, trừng phạt tội lỗi, mà còn tạo thành oán hận chất chứa, chuốc lấy tai họa”. Câu này nói rất nặng, đều là nói sự thật.

Chúng ta xem lịch sử từ xưa đến nay trong và ngoài nước, đặc biệt là sự hưng suy của triều đại, sự tồn vong của quốc gia vào thời điểm đó vô cùng rõ ràng. Người có chức vụ mà thưởng phạt không công bằng thì sẽ tạo nên sự oán hận trong lòng dân, sau cùng đến nỗi không thể sửa chữa sai lầm được nữa. Mức độ nhỏ là một gia đình, một đoàn thể nhỏ, ngày nay gọi là công ty, hãng xưởng. Làm ông chủ doanh nghiệp, nếu sự thưởng phạt của bạn đối với nhân viên rất công bằng thì nhân viên cấp dưới nhất định sẽ vui vẻ phục tùng bạn, họ có thể tận trung, tận tâm tận lực cống hiến cho bạn. Nếu thưởng phạt không công bằng, chỉ căn cứ theo sự yêu ghét của bản thân, lấy tiêu chuẩn này để thưởng phạt thì lòng người sẽ không phục, đến sau cùng nhất định mọi người sẽ rời bỏ bạn. Cho nên bất luận là sự nghiệp lớn hay nhỏ, lâu dài hay tạm thời nếu muốn làm tốt việc này thì tương đối không dễ dàng. Điều này là đại học vấn, không những là học vấn mà còn phải có kinh nghiệm phong phú. Chúng ta xử sự đãi người tiếp vật trong thường ngày không thể không chăm chỉ học tập điều này. Khi hoằng pháp lợi sanh Phật pháp cũng không thể xa lìa nguyên tắc này.

Thế nhưng thế đạo ngày nay so với thời xưa khó khăn hơn nhiều. Người thời xưa đều có cơ duyên tiếp nhận giáo dục của Thánh Hiền, ngày nay gọi là giáo dục nhân văn, đọc sách rõ lý. Nói cách khác, người xưa đối với hết thảy sự lý nhân tình tương đối thông đạt, tương đối khách quan, người và người chung sống với nhau dễ dàng dung hòa. Xã hội ngày nay không được như vậy, giáo dục về nhân văn, luân lý, đức hạnh có thể nói là đã bị xóa bỏ toàn bộ. Điều mọi người chúng ta tiếp thu là sự giáo dục của chủ nghĩa công lợi phương Tây, cho nên tình người rất bạc bẽo, rất cạn cợt. Điều này không chỉ là đối với người ngoài mà ngay cả đến quan hệ giữa cha con, anh em của chính mình cũng vô cùng lệch lạc. Điều này trong xã hội hiện đại chúng ta nhìn thấy quá nhiều rồi. Ví dụ như tranh đoạt tài sản để lại, tài sản phân chia không công bằng, tranh chấp đến tòa án. Những việc thế này chúng ta thường xuyên nghe thấy, thường xuyên nhìn thấy, nhưng vào thời xưa rất hiếm khi nhìn thấy, ngày nay đã trở thành một việc bình thường, thường có thể nhìn thấy. Điều này vào thời xưa sẽ là đại bất hiếu, đại bất kính, người hiện nay đâu biết được. Người xuất gia có đạo tràng, lão Hòa Thượng viên tịch rồi thì để lại một số sản nghiệp, các đồ đệ của ông không thể khoan dung lẫn nhau, đôi bên tranh đoạt, cũng tranh chấp đến tòa án. Những sự việc này trong lịch sử thời xưa chưa từng nghe nói qua. Trong lịch sử việc anh em trong nhà tranh chấp tài sản thỉnh thoảng cũng có, nhưng người xuất gia tranh chấp tài sản thì trong lịch sử không có ghi chép, thế nhưng ngày nay chúng ta thường xuyên nghe thấy, cũng thường xuyên nhìn thấy. Điều này vô cùng bất hạnh, lòng người bất bình, oán hận tích tụ, khi phát ra sẽ là tai họa, đây là điều chúng ta không thể không lưu ý, không thể không chú ý cẩn thận để mà đối đãi.

Câu tiếp theo là “hưởng lạc quá độ”, câu này nói về hưởng lạc. Con người có ai mà không mong cầu hưởng thụ? “Lạc” là đại dục, dục vọng lớn của con người. Trong chú giải cũng giải thích rất hay và trích dẫn trong phần “Khúc Lễ” của Lễ Ký một câu nói: “Chớ nên hưởng lạc đến tột cùng, đừng nên phóng túng dục vọng”. Đây là giáo huấn của Thánh Hiền nhân. Hưởng lạc nhất định phải có tiết chế, không được phép quá độ, nếu quá độ sẽ như thế nào? Sẽ là “lạc cực sanh bi” (vui hết mức thì sanh buồn), kết quả sẽ là tương phản, cho nên nhất định phải biết tiết chế. Nói về “dục”, con người có dục vọng nhưng không thể phóng túng dục vọng, không được phép buông thả, buông thả thì tai họa sẽ đến.

Câu tiếp theo trong chú giải là trích dẫn hai câu trong sách Quốc Ngữ: “Dân chúng vất vả thì nghĩ đến điều lành, nhàn rỗi sẽ nghĩ đến điều dâm”, ý muốn nói là chẳng mong dân chúng nhàn rỗi. Hai câu này cũng nói rất hay, chữ “lao” trong “dân lao” có nghĩa là cực khổ, sống một cuộc sống quá khổ thì họ sẽ quay đầu chuyển ý để hướng thiện, lúc này khuyên họ hướng thiện thì họ sẽ rất dễ dàng tiếp nhận. Vì sao vậy? Vì họ đã có trải nghiệm chịu khổ rồi. Xã hội hiện nay đặc biệt là những quốc gia khu vực mở cửa thì việc khuyến thiện vô cùng khó khăn, họ không chịu tiếp nhận, cuộc sống hằng ngày của họ sống rất tự tại, sống rất vui vẻ. Cho nên ở những khu vực chưa mở cửa hay khu vực mở cửa một nửa thì cuộc sống của người dân rất khổ cực, cuộc sống rất khó khăn, nếu khuyên họ đoạn ác tu thiện thì họ có thể chịu tiếp nhận. Vì sao vậy? Vì những điều khuyên họ chính là hoàn cảnh hiện thực họ phải gánh chịu, họ nghĩ có đạo lý nên họ có thể nghe theo. Vì sao những quốc gia phát triển trên thế giới khi chúng ta đi hoằng dương giáo huấn Phật đà thì rất khó thu được hiệu quả, đạo lý chính là ở chỗ này. Ngược lại những khu vực mà cuộc sống tương đối khó khăn thì họ dễ dàng tiếp nhận. Đây chính là điều mà người xưa nói: Những khu vực đã phát triển thì vui quá hóa bi, còn những khu vực nghèo khó thì khổ tận cam lai, không phải là không có đạo lý. Cho nên khi Đức Phật thuyết pháp, Ngài rất có kỹ xảo, Ngài nói quả báo trước, sau đó mới nói nhân. Bởi vì quả báo là thứ bạn hiện nay đang chịu thọ báo, khi vừa nói thì bạn liền có thể thể hội được. Cho nên nguyên tắc thuyết pháp của Phật là “Khổ, Tập, Diệt, Đạo”, sau đó sẽ phân tích cho bạn là khổ từ đâu mà ra thì bạn có thể tiếp nhận. Ngược lại ngày nay những quốc gia phát triển ở Âu Mỹ, bạn giảng cho họ về nỗi khổ, họ sẽ không thể hội được, họ cảm thấy cuộc sống của họ rất tự tại, rất hạnh phúc, họ sẽ không chịu tiếp nhận.

Những khu vực như thế này, những Pháp sư xuất gia chúng tôi giảng kinh thuyết pháp ở bên ngoài thì cần phải giảng pháp khế cơ, vì vậy đối với những khu vực thế này không thể không lưu ý. Đối với người giàu sang, chúng ta thuyết pháp cho họ thì cần khuyên họ tích đức tu thiện. Điều này đối với họ dễ như trở bàn tay, họ có năng lực này nên cần làm nhiều việc tốt, giúp đỡ nhiều người khổ nạn, bố thí nhiều ân đức. Cách nói này sẽ tương đối khế cơ, nói rõ với họ nguồn gốc của phước lạc, bạn ngày nay hưởng phước, bạn ngày nay có tài phú, có địa vị là do kiếp trước bạn tu những nhân này nên đời này bạn được hưởng quả báo, thế nhưng quả báo sẽ có lúc hưởng hết, nếu không tiếp tục tu thì khi bạn hưởng hết rồi sẽ không còn nữa. Đối với những người đang chịu khổ nạn, khi chúng tôi gặp họ thì trước tiên cần phải triển khai hành động cứu tế, họ thiếu thốn cái ăn, cái mặc thì chúng ta trước tiên phải giúp đỡ họ, sau đó dần dần mới dạy họ làm thế nào thay đổi chất lượng cuộc sống, làm thế nào nâng cao bản thân. Giáo hóa như vậy thì có thể nhận được hiệu quả tốt.

Chú giải ở đây cũng trích dẫn một câu nói của Mạnh Tử: “Người ta do biết lo âu mà sống, hưởng yên vui quá thì sẽ chết”. Lời Mạnh Tử nói vô cùng sâu sắc, cùng với đạo lý nói trong Phật pháp không hẹn mà gặp. Cả đời chúng ta tu phước, tu phước không nên hưởng phước, phước báo đến khi nào mới hưởng vậy? Tích lũy để đến khi chết được hưởng an vui, điều này thật sự là có trí huệ, thật sự thông minh, phước báo là để hưởng khi lâm chung. Khi lâm chung hưởng phước gì vậy, hưởng niềm vui gì vậy? Là lâm chung không có bệnh khổ, đầu óc tỉnh táo và minh bạch, biết được chính mình sẽ đi về đâu, đây thật sự là phước báo. Nếu trong cuộc sống đời thường hưởng hết phước báo rồi thì khi lâm chung sẽ mơ mơ hồ hồ mà chết, đi về cảnh giới nào chính mình cũng không biết, điều này trong Phật pháp gọi là đọa tam đồ. Người thông thường sau khi chết đi kiếp sau có thể được thân người thì khi lâm chung thoại tướng rất tốt, thần trí rõ ràng, không bị hồ đồ điên đảo. Tích công lũy đức có thể sanh thiên, khi lâm chung đều có nhạc trời đến nghênh đón. Chúng ta khi đọc sách của người xưa thấy trong đó có ghi chép rất nhiều. Đó đều là sự thật, không phải là giả. Niệm Phật vãng sanh thì có Phật Bồ tát đến tiếp dẫn.

Năm nay là năm 2000, cách đây hai năm, năm 1998, Singapore có bác sĩ Lâm vãng sanh, tuổi tác cũng không phải là lớn, ông là đệ tử Phật kiền thành, cả một đời hành nghề y vì người bệnh mà phục vụ. Ông sáng lập ra “Hội Quán Âm Cứu Khổ”, ông làm hội trưởng, khi lâm chung ông nói với cư sĩ Lý Mộc Nguyên là muốn gặp tôi. Khi đó thể lực của ông yếu rồi, cư sĩ Lý nói với tôi như vậy, tôi nói không cần ông ấy đến đây mà tôi sẽ đi thăm ông ấy. Tôi tặng cho ông tràng hạt và tượng Phật, sau khi tôi và ông ấy gặp nhau khoảng hơn một tuần thì ông ấy vãng sanh. Khi vãng sanh tướng lành hy hữu, một số đồng tu đến trợ niệm bên cạnh ông ấy kể lại, khi lâm chung ông ấy nói: “Tôi nhìn thấy một vầng kim quang”. Cuối cùng ông ấy nói: “Tôi không nhìn thấy các bạn nữa rồi, tôi nhìn thấy một vầng ánh sáng vàng”, ông đã an tường tự tại vãng sanh.

Trong cuộc đời, cái gọi là “Người ta do biết lo âu mà sống”, “lo âu” ở đây có nghĩa là không phải vì chính mình mà là vì xã hội, vì chúng sanh, vì nhân dân phục vụ, chỉ sợ công việc mình làm không được tốt, chăm chỉ nỗ lực làm tốt công việc phục vụ thì khi lâm chung nhất định được an lạc. Cho nên câu nói này của Mạnh Tử là lời nói kinh nghiệm, đạo lý của câu nói này rất sâu, chúng ta cần phải tỉ mỉ nghiền ngẫm, chịu khó học tập, chỉ có như vậy mới là phước báo chân thật, còn phước báo mà cả đời bạn hưởng chưa chắc là chân thật, khi lâm chung chân tay quờ quạng, mê hoặc điên đảo, đó gọi là thật sự đáng tiếc, cả đời này đã luống qua mất rồi.

Chư vị đồng học, chào mọi người!

Mời các bạn xem đoạn thứ 89 của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên: “Hà ngược kỳ hạ. Khủng hách ư tha.” (Hà khắc, ngược đãi cấp dưới, đe dọa người khác).

Việc ác mà hai câu này đã nói cũng là điều mà chúng ta rất dễ phạm phải, đa phần thuộc về tập khí hà khắc ngược đãi cấp dưới. Ngày xưa quan lại ngược đãi thường dân, hà khắc đối với thường dân. Trong gia đình, những gia đình trung thượng lưu sử dụng nô tì rất nhiều, đối với những người này thường xuyên ngược đãi mà không nghĩ đến người nô tì này cũng là một con người, cũng là con trai con gái của người khác. Sau khi chúng ta học Phật rồi thì đối với những sự việc thế này càng hiểu rõ hơn, trong đời quá khứ hành nghiệp bất thiện nên mới cảm quả báo như thế. Người đọc sách rõ lý, bình thường người chân thật học Phật khi đối xử với người bên dưới đều vô cùng nhân hậu. Chúng ta từ điểm này mà phản tỉnh suy nghĩ xem: Chúng ta tu học có ai mà không hy vọng trong cuộc đời này có thành tựu, thế nhưng vì sao không thể thành tựu? Thật ra là không thể khắc phục được phiền não của chính mình. Nếu chúng ta sử dụng phương pháp hà khắc ngược đãi người khác để đối xử với chính mình thì đạo nghiệp không thể không thành tựu. Trước đây và hiện tại chúng ta hãy nhìn xem phàm là người có thành tựu thì họ yêu cầu bản thân vô cùng nghiêm khắc, nhưng đối với người khác thì họ có thể khoan dung.

Trong cuộc sống hằng ngày ngủ sớm dậy sớm là điều rất quan trọng. Thế nhưng sống ở thành thị thì quả thật điều này tương đối khó khăn, nhưng vẫn có người làm được. Chúng ta thấy ở Singapore hay ở Đài Loan cũng là như vậy, bốn giờ hoặc năm giờ sáng, chúng ta đến công viên, những nơi công cộng sẽ thấy rất nhiều người ở đó tập quyền, luyện công, mục đích của những người này chẳng qua là vì sức khỏe của chính mình. Trước đây khi tôi ở California, hàng xóm của chúng tôi có một số cụ già, khoảng tám mươi tuổi, các cụ sáng sớm hằng ngày cũng là ba giờ sáng thức dậy rồi cùng nhau đi tản bộ bên ngoài. Hằng ngày đi bộ khoảng một giờ đồng hồ mới về nhà, đều là vì rèn luyện sức khỏe. Còn chúng ta tu hành mà hằng ngày lười nhác như vậy thì sao có thể thành công? Đạo tràng thật sự tu hành thì lão Hòa Thượng đối với các đồng học đều có yêu cầu nghiêm khắc. Khi tôi mới học Phật, vẫn chưa xuất gia, thân phận là cư sĩ, tôi cùng với Pháp sư Sám Vân ở tại lều tranh ở Phố Lý. Khi đó khu vực Phố Lý vẫn là nông thôn, điện và nước đều không có, buổi tối không có đèn điện, vì vậy Pháp sư Sám Vân mua bình ắc quy của ô tô dùng, dùng 1 bóng đèn nhỏ, bóng đèn nhỏ của chiếc đèn pin. Mỗi một phòng dùng một cái đèn nhỏ, trước tượng Phật thì thắp nến. Ở trên núi tám giờ tối là đi ngủ, ba giờ sáng thức dậy, ba rưỡi sáng chúng tôi vào thời khóa sáng công phu. Thời khóa sáng là mọi người tự có thời khóa riêng của mình, khi đó thời khóa sáng trên núi là lạy Phật, buổi sáng thức dậy lạy Phật ba trăm lạy. Mỗi người tự đặt ra công khóa của mình, Pháp sư Sám Vân tuổi tác đã cao, thật ra khi đó Ngài mới hơn bốn mươi tuổi, động tác Ngài lạy Phật rất chậm, chúng tôi lạy Phật được ba trăm lạy thì Ngài chỉ có thể lạy được khoảng một trăm lạy thôi. Ở trên núi có Pháp sư Đạo Tông, sức khỏe rất tốt, tốc độ lạy Phật của Ngài so với chúng tôi nhanh hơn, Ngài lạy nhanh nhất, một ngày Ngài lạy một ngàn hai trăm lạy. Tôi một ngày ở trên núi lạy tám trăm lạy, đây là định khóa của tôi, sau khi lạy Phật xong thì mọi người cùng nhau đọc tam quy y, đây là thời khóa sáng. Mỗi ngày quy định đọc kinh hai giờ đồng hồ, đọc kinh cũng là mọi người tự đọc riêng, bạn thích kinh nào, thích nghiên cứu kinh nào thì tự mình làm lấy, cuộc sống vô cùng có quy luật. Lều tranh tuy là nhỏ, chỉ ở được năm người nhưng [mọi người] tương đối tinh tấn, thời gian không bị lãng phí, nếu có một chút lơ là thì đạo nghiệp đương nhiên sẽ không thể thành tựu. Thế nên vì sao lại không hà khắc ngược đãi chính mình? Việc ăn uống sinh hoạt càng đơn giản càng tốt, Pháp sư Sám Vân rất xem trọng dinh dưỡng, cũng không thể nói không có đạo lý. Khi đó ở trên núi, tôi làm nghĩa công, chăm sóc ba vị Pháp sư và một cụ già. Cụ già đó là lão cư sĩ Chu Kính Trụ, khi đó ông bảy mươi tuổi rồi, tôi ở trên núi chăm sóc bốn người. Cứ như vậy ở trên núi được nửa năm, trong nửa năm này tôi lạy Phật hơn mười vạn lạy, quả thật đã khiến cho tâm an định trở lại. Vì có nền tảng như vậy nên sau này đến Đài Trung học giảng kinh, tôi hằng ngày vẫn lạy Phật ba trăm lạy. Khi ở Phố Lý hằng ngày lạy Phật tám trăm lạy, sau khi đến Đài Trung thì hằng ngày lạy Phật chỉ ba trăm lạy. Lạy Phật là một sự vận động rất tốt, đối với sự khỏe mạnh của thân tâm có giúp đỡ rất lớn. Cho nên con người nếu muốn thành tựu thì nên hà khắc với chính mình, nghiêm khắc đối với chính mình, không được dùng phương thức nghiêm khắc này đối xử với người khác, làm như vậy đối với người khác là lỗi lầm.

Chú giải trong Vựng Biên trích dẫn một đoạn lời thoại của Đức Phật, đoạn lời thoại này là đoạn kinh văn trong Kinh Thi Ca La Việt. Đây là một bộ kinh Tiểu Thừa, chúng tôi trước đây ở Đài Trung đã học qua bộ kinh này. Phật bảo Thi Ca La Việt: “Hết thảy người đời đối đãi với nô bộc, phải nên có năm sự”, đây là Phật dạy chúng ta làm thế nào để đối xử với thuộc hạ:

“Một là, trước hết phải nên biết họ đói, khát, lạnh, nóng [như thế nào] rồi mới sai khiến”, điều này rất quan trọng, trước tiên cần phải chăm sóc cuộc sống của họ, sau đó mới có thể sai khiến họ.

“Thứ hai là, đối với kẻ có bệnh, phải nên điều trị”, nhất định phải tận tâm tận lực giúp đỡ họ trị bệnh.

“Ba là, chẳng được đánh đập vô cớ, phải nên hỏi han [để biết rõ] thật, hư, sau đấy mới trách phạt, trừng trị, có thể tha thứ thì hãy tha thứ, chẳng thể tha thứ thì mới giáo huấn, trừng phạt”. Tôi tớ có khi có sai sót, đây là điều không thể tránh khỏi. Vì sao họ lại trầm luân làm đầy tớ? Chúng ta có thể tưởng tượng, họ không có trí huệ, ngu si, đần độn khi làm việc thì làm sao không có sai sót chứ, cho dù có sai sót thì cũng nên quan sát tỉ mỉ, nếu có thể tha thứ được thì tha thứ cho họ. Nếu không thể tha thứ được thì phải dạy bảo họ, không thể tùy tiện đánh đập. Đặc biệt là trong xã hội hiện nay, nếu nói đến đánh đập thì bạn phạm pháp rồi, pháp luật quốc gia không cho phép, nếu nghiêm khắc một chút thì kết oán thù với đối phương. Xã hội hiện nay tâm lý báo thù, hành vi báo thù tồn tại phổ biến, vì vậy xã hội đại loạn rồi. Chúng ta xử sự đãi người tiếp vật không thể không cẩn thận, không thể không thận trọng, đôi khi có tai họa không biết từ đâu mà đến, đây là điều mà bản thân mình lơ là không để ý.

Điều thứ tư là, “Nếu họ có đôi chút tài sản riêng, chẳng được tước đoạt.” Tôi tớ đôi khi họ tích cóp được một chút tài vật thì đó là thuộc quyền sở hữu của họ, nhất định không được chiếm đoạt.

Thứ năm là, “Cho họ đồ vật gì, phải bình đẳng, chớ nên thiên vị, thiếu công bằng”. Tôi tớ trong gia đình đông, thưởng phạt phải công bằng, đồ vật phân phát cho họ phải bình đẳng, cái ăn cái mặc hằng ngày hoặc tiền tiêu vặt đều phải bình đẳng, như vậy mới không dẫn đến sự bất bình và oán hận trong lòng họ.

Chúng ta đọc đoạn kinh văn này thì không chỉ dùng cho thuộc hạ, mà trong xã hội hiện nay chúng ta tiếp xúc với nhiều phương diện rất rộng. Đặc biệt là trong thế kỷ này, chúng ta bình lặng quan sát, giống như người nước ngoài nói: Bước vào một xã hội đa nguyên văn hóa cùng tồn tại, cùng phồn vinh. Những giáo huấn này của Phật chúng ta càng cần phải ghi nhớ kỹ càng, cần phải y giáo phụng hành.

Trong chú giải nói về “đe dọa” có hai trường hợp:

Một là, thấy người khác gặp nạn cấp bách, chẳng lo an ủi mà cố ý phô trương oai thế, khiến cho người đó sợ hãi.

Hai là, chỉ mong cầu lợi, gọi là tổn người lợi mình, dùng thủ đoạn làm tổn hại người thì đe dọa là thủ đoạn thường gặp nhất. Những việc như thế này từ xưa đến nay trong và ngoài nước đều có, đặc biệt là những người có quyền có thế lực ức hiếp người dân thường, thủ đoạn này là thường thấy nhất.

Trong chú giải nói về Quán Thế Âm Bồ tát: Khi chúng sanh lâm vào chốn cấp nạn sợ hãi thì Quán Thế Âm Bồ tát bố thí vô úy cho chúng sanh. Quán Thế Âm Bồ tát tu hành chứng quả, đây là nhân tố đầu tiên. Ngài cứu khổ cứu nạn, cho nên chúng ta gọi Quán Thế Âm Bồ tát là Bậc Thí Vô Úy.

Vì vậy đối với người đang gặp nạn cấp bách, chúng ta cần an ủi họ, giúp đỡ họ lìa khổ được vui, đương nhiên trong việc này nhất định phải có trí huệ cao độ, phải có kiến thức rất sâu rộng để khuyên bảo người, làm cho họ giác ngộ, hóa giải được kiếp nạn. Những kiếp nạn thông thường, nhân tố đương nhiên có rất nhiều, trong đó nhân tố quan trọng nhất là gì? Đó là chấp trước, chấp trước kiên cố, hai bên đều không thể nhường nhịn lẫn nhau thì tai nạn sẽ sảy ra. Nếu hai bên đều có thể nhường một bước thì thiên hạ thái bình, tai nạn có thể được hóa giải. Con người vì sao không thể buông xuống chấp trước? Nhân tố bên trong điều này cũng rất phức tạp, Phật nói rất rõ ràng: Sự kiên cố của chấp trước là từ ngã kiến, là sinh ra từ trong ngã tham, ngã ái, ngã si.

Trong kinh luận Tướng Tông nói “Tứ đại phiền não thường tương tùy” (bốn phiền não lớn thường theo nhau), từ chỗ này mà sinh ra chấp trước, không hiểu được chân tướng vũ trụ nhân sanh. Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, đó là tạo nghiệp. Nếu đã tạo ra nghiệp nhân thì nhất định không thể tránh khỏi quả báo. Vì vậy con người sinh đến thế gian này là vì điều gì? Câu trả lời của Phật, chúng ta càng nghĩ càng có đạo lý, Phật trả lời bốn chữ “Nhân sinh thù nghiệp” (Con người sinh ra để trả nghiệp), nghiệp đời trước mà bạn tạo thì đời này bạn đến chịu quả báo, chính là sự việc như vậy. Đời trước bạn tạo nghiệp thiện thì đời này bạn hưởng thiện báo, đời trước bạn tạo ác nghiệp thì đời này bạn chịu ác báo. Chúng sanh trong lục đạo chính là như vậy mà thôi. Chân thật thấu triệt, hiểu rõ rồi thì từ này về sau không tạo tác ác nghiệp nữa. Bất cứ người nào hãm hại tôi thì tôi đều có thể chịu đựng, không oán trời trách người. Biết được điều gì? Biết được đó là do nghiệp quá khứ mà mình đã tạo nên ngày nay đương nhiên phải chịu quả báo. Sau khi chịu hết quả báo, mình không tạo nghiệp ác nữa thì tiền đồ sẽ vô cùng tươi sáng. Nếu có một chút oán hận không phục trong lòng thì nghiệp báo sẽ liên miên không dứt, oan oan tương báo không bao giờ ngừng dứt.

Nhân sinh ở thế gian, chúng ta thường nhìn thấy động vật nhỏ, chúng ta cùng với những động vật nhỏ này không có khác biệt, càng nhìn nhiều, càng nghĩ nhiều thì chúng ta sẽ giác ngộ ra, “mạng người vô thường, cõi nước mong manh”. Sáu trăm quyển Kinh Đại Bát nhã đã nói cho chúng ta, tôi tổng kết lại thành sáu chữ “Vô sở hữu, bất khả đắc”. Vô sở hữu là nói cái tướng hiện ra, trong Kinh Kim Cang nói “Nhất thiết hữu vi pháp như mộng huyễn bào ảnh” (hết thảy pháp hữu vi như mộng huyễn bọt bóng), đây chính là vô sở hữu. Hết thảy pháp bày ra trước mắt giống như huyễn hóa, giống như cảnh mộng, không thể nắm giữ. Chúng ta nhìn rõ ràng chân tướng này thì tâm sẽ bình lặng, trí huệ liền khai, phiền não liền diệt trừ, xử sự đối người tiếp vật tự nhiên sẽ hòa nhã từ bi giống như Phật Bồ tát, làm sao có thể có những thủ đoạn không chính đáng đối với người khác được chứ? Đó là điều không thể. Cho nên nếu không tiếp nhận giáo huấn của Phật Bồ tát và Thánh Hiền thì chúng ta sẽ không hiểu đạo lý, tùy thuận theo phiền não, tập khí của chính mình mà làm việc thì chắc chắn sẽ tạo nghiệp.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi xin giảng đến đây. A Di Đà Phật!

Tập 103

Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Tôi có nhận được một tin nhắn, có người nói rằng ở Đài Loan có người nhận được viên thuốc mà người Trời uống, có thể trị bách bệnh, đồng thời thành tâm khẩn cầu thì một viên thuốc sẽ dần dần sinh ra nhiều viên thuốc khác. Anh ấy nói, xin hỏi Pháp sư, người Trời có phải uống thuốc không? Làm thế nào trả lời câu hỏi này? Trong Kinh Lăng Nghiêm, Thế Tôn nói với chúng ta: “Thời kỳ mạt Pháp tà sư thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng”. Nếu như có bệnh thì vẫn nên đi khám bác sĩ, điều bạn nói nhất định không đáng tin cậy, không ai chịu trách nhiệm cho bạn. Thiên nhân cho bạn uống thuốc, uống vào sinh bệnh thêm thì bạn cũng không tìm thấy họ, họ không chịu trách nhiệm đối với bạn, cho nên thứ này không thể tin.

Các bạn đã xem băng ghi hình của cư sĩ Hứa Triết, bà sống một trăm tuổi mà không sanh bệnh, học tập theo bà thì đúng rồi. Thiên nhân còn không bằng bà, Thiên nhân vẫn phải uống thuốc, bà đâu cần uống thuốc, cho nên bà đã vượt qua cả Thiên nhân, điều này chúng ta có thể học tập theo. Tại vì sao bà có thể không sanh bệnh? Là vì tâm địa của bà thanh tịnh, tâm địa chân thành, thanh tịnh, từ bi, niệm niệm vì chúng sanh phục vụ, không phải vì chính mình, nên bà có thể không sanh bệnh. Điều này cùng với những điều nói trong Phật pháp là hoàn toàn tương đồng. Chúng ta học Phật thì phải nghe theo lời của Phật, không thể tin vào lời đồn, điều này đệ tử Phật cần đặc biệt lưu ý.

Hôm nay chúng ta xem đoạn thứ 90 của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên:

“Oán thiên vưu nhân. Ha phong mạ vũ.” (Oán trời trách người. Mắng gió chửi mưa.)

Đức Phật dạy Bồ tát sáu ba la mật, đó chính là phương pháp tích lũy công đức. Điều thứ nhất dạy chúng ta “bố thí”, tôi đã nói rất nhiều về bố thí rồi, dùng cách nói hiện nay là vì xã hội phục vụ, vì hết thảy chúng sanh mà phục vụ. Chúng ta dùng tài vật thì đó là bố thí tài, chúng ta dùng sức lao động của chính mình để phục vụ, làm nghĩa công thì đó là bố thí nội tài, dùng trí huệ của chúng ta thì đó là bố thí pháp, giải quyết khó khăn thay cho người khác thì đó là bố thí vô úy. Ý nghĩa của hai chữ “bố thí” đã nói viên mãn trong đó rồi.

Bố thí cần phải hội đủ những điều kiện nào? Bố thí là nói tổng quát, năm điều tiếp theo là nói riêng từng trường hợp. Điều nói riêng đầu tiên là “trì giới”, trì giới chính là như pháp. Bố thí cần phải như pháp, chúng ta ngày nay nói là hợp pháp, hợp tình, hợp lý. Điều này chính là trì giới ba la mật. Vì người khác phục vụ cũng cần có phương pháp, có thứ tự, có trước có sau, có trật tự không rối loạn. Những điều này đều ở trong phạm vi trì giới ba la mật. “Nhẫn nhục” là cần tâm nhẫn nại. “Tinh tấn” là không ngừng cầu tiến bộ, ngày ngày phản tỉnh, ngày ngày sửa đổi, ngày ngày cầu tiến bộ. “Thiền định” là trong tâm của chính mình phải có kiểm soát, không bị sự cám dỗ của cảnh giới bên ngoài. “Trí huệ” là đối với hết thảy sự lý đều thông đạt thấu rõ. Từ đây có thể biết là năm điều phía sau đều nói rõ cho bố thí ba la mật, khiến cho việc bố thí của bạn được viên mãn, công đức của bạn được chân thật.

Mọi lúc, mọi nơi, gặp người khó khăn, nếu bản thân chúng ta vẫn còn một chút năng lực thì phải tận tâm tận lực mà giúp đỡ người khác. Giúp đỡ người khác nhất định không mong cầu quả báo thì sự bố thí này của chúng ta là thanh tịnh. Bố thí nhất định không phân biệt giàu, nghèo, sang, hèn thì sự bố thí này là bình đẳng. Sự thanh tịnh, bình đẳng của bố thí là Bồ tát hạnh, thường giữ tâm thái này chính là Bồ tát đạo. Vì vậy khi chúng ta không hài lòng, khi hết thảy sự việc không được như ý thì cần phải phản tỉnh sự tích công lũy đức của bản thân mình rất mỏng. Hết thảy những cảnh giới không như ý này đều là quả báo, đáng phải thọ nhận. Trong khi thọ nhận cần phải phản tỉnh làm thế nào để cải tiến, nâng cao cảnh giới của chính mình, tích lũy công đức nhiều hơn, như vậy mới đúng. Nếu gặp chút chuyện nhỏ không vừa ý liền oán trách ông Trời không công bằng, cho là người khác có lỗi với mình thì sai rồi! Điều này chính là bản thân đang tạo tội nghiệp, không những không thể chuyển họa thành phước mà còn làm tăng thêm tội nghiệp của chính mình. Thế nhưng hiện tượng này chúng ta thấy rất nhiều trong xã hội, vì sao vậy? Phật tổ và cổ Thánh tiên Hiền thường nói do không có người dạy bảo họ nên họ không hiểu được sự việc. Trong kinh Phật thường gọi là “người đáng thương xót”, người thế này thật sự thuộc về dạng người đáng thương xót. Cho nên chúng ta nhất định phải hiểu được “oán trời trách người”nhất định là sai lầm, hơn nữa ác nghiệp này chúng ta nhất định không được phạm phải, lúc nào cũng luôn nhớ kỹ giáo huấn của Phật đối với chúng ta.

Câu thứ hai là “Ha phong mạ vũ” (Chửi gió, mắng mưa). Mưa gió là hiện tượng tự nhiên, điều này có lỗi lầm gì chứ? Người hiện nay nói việc (chửi gió mắng mưa) này không có lỗi lầm, nhưng trong Phật pháp thì điều này có lỗi rất nặng, vì sao vậy? Vì sự tu học của Phật pháp là dạy người chuyển phàm thành Thánh, những điều mà thiên kinh vạn luận nói thật ra chỉ có hai chữ, một là chữ “Thành”, hai là chữ “Kính” mà thôi. Bạn xem hiện tượng này, “Thành” không có, “Kính” cũng không. Thời xưa, không chỉ là người tu hành mà người đọc sách hiểu lý khi gặp phải tai biến của tự nhiên, lúc này trong tâm đặc biệt chân thành, đặc biệt cung kính, dùng tâm “thành kính” đối đãi với hết thảy tai biến, tâm của họ là định, không sợ hãi không hoảng hốt. Chúng ta thấy chú giải ở đây cũng trích dẫn trong phần “Khúc Lễ” là: “Nếu có gió giật, sấm rền, mưa dữ”, chữ “thậm” có nghĩa là mưa rất lớn, rất to. Vế tiếp theo là “ắt thay đổi tư thế”, chữ “tất biến” chính là đặc biệt cung kính, đặc biệt cẩn thận. Vào lúc này cho dù là ban đêm đa phần họ cũng thức dậy, mặc quần áo chỉnh tề ngồi yên lặng ở đó. Điều này người ngày nay không hiểu, người ngày nay cũng sẽ không làm được, dù là người đọc sách xưa cũng chưa chắc làm như vậy. Thế nhưng trong Nhà Phật vẫn còn một ít người, vào lúc đột biến như vậy họ sẽ thức dậy mặc y phục nghiêm chỉnh, rất là cung kính, rồi đến niệm Phật đường tĩnh tọa hoặc là niệm Phật hoặc là kinh hành, trong nhà Phật vẫn còn như vậy. Ý nghĩa trích dẫn ở đây nói với chúng ta là gặp phải bất kỳ tai biến gì thì đều lấy tâm thành kính mà ứng phó thì mới có thể chuyển hóa tai nạn lớn thành tai nạn nhỏ, chuyển hóa tai nạn nhỏ thành không tai nạn, vì vậy thành kính giúp chúng ta có thể chuyển biến. Tất cả những tai nạn này chúng ta [thấy] trong hội Lăng Nghiêm đều đã từng nói qua, nguyên lý của điều này chính là điều Phật nói “y báo chuyển theo chánh báo”, thế nên cảnh tùy tâm chuyển. Điều này là thật, thế nhưng chúng ta là phàm phu thì không làm được, phàm phu là tâm tùy cảnh chuyển, gặp phải cảnh giới này thì hoảng hốt sợ hãi, tâm của bạn bị cảnh chuyển rồi. Nếu bạn bình tĩnh, suy nghĩ về lỗi lầm, sám hối, phản tỉnh, sửa đổi làm mới thì có thể hóa giải những tai nạn, tai biến này. Chúng ta cần phải hiểu được đạo lý này, các bạn có thể tự mình tham khảo trong chú giải.

Câu tiếp theo là đoạn thứ 91: “Đấu hợp tranh tụng. Vọng trục bằng đảng.” (Tranh chấp kiện tụng. Kéo bè kết đảng làm quấy), đây là tạo nghiệp, nhất định không được xem chuyện này là chuyện nhỏ

Câu đầu tiên chính là ưa thích “tranh tụng”, khi gặp người khác có tranh chấp, không biết khuyên giải mà còn dung túng họ, giúp đỡ họ, khiến cho hai nhà kết oán thù với nhau, tranh chấp tài sản, tranh danh đoạt lợi, tranh quyền đoạt vị, những việc thế này có quá nhiều. Thậm chí trong giới xuất gia ở thời kỳ cận đại này cũng không tránh khỏi. Trong chùa thì tranh chấp chức Trụ trì, tranh nhau làm chủ, tranh chấp tài sản của chùa, thậm chí tranh chấp đến tòa án. Thời xưa người xuất gia chưa từng phải lên đến tòa án, làm gì có chuyện này chứ, đó là chuyện buồn cười. Nhưng ngày nay lại thường xuyên nghe nói đến, thậm chí còn nêu rõ trên báo chí, còn có báo cáo. Phật dạy chúng ta buông xuống, như vậy thì buông xuống ở chỗ nào?

Cho nên khi gặp phải những chuyện thế này, chúng ta cần dùng lời nói hòa nhã, nhẹ nhàng để khuyên giải thì không những hai bên đều được phước mà chính mình cũng tu tích công đức. Nếu gây chia rẽ, làm ly gián, giúp đỡ tranh tụng thì bất luận bạn có chủ tâm gì, bất luận bạn cầu là mục đích gì thì điều này là tội lỗi rất nặng. Đặc biệt trong nhà Phật gọi là phá hòa hợp tăng. Thế Tôn trong giới luật kết tội phá hòa hợp tăng là tội ngũ nghịch. Tăng đoàn này bất luận là như pháp hay không như pháp thì chúng ta đều không được can dự vào. Tăng đoàn tu hành như pháp thì lợi ích cho xã hội, lợi ích cho chúng sanh. Bạn phá hoại tăng đoàn này thì kết tội không phải chỉ với mấy người này, bạn không có can hệ gì với mấy người này. Nếu chúng thường trụ trong tăng đoàn này tu hành như pháp, hoằng pháp lợi sanh thì chúng sanh ở cả địa phương này được lợi ích, không những chúng sanh chúng ta được lợi ích mà ngay đến quỷ thần cũng được lợi ích.

Lần này chúng tôi ở Singapore, nhiều bạn đồng tu đều biết hội trưởng Cư Sĩ Lâm trước đây là ông Trần Quang Biệt đã vãng sanh, oan gia trái chủ của ông đến đạo tràng yêu cầu nghe kinh. Chúng ta ở đây có thể chứng minh điều này, đạo tràng chân thật hoằng pháp lợi sanh thì quỷ thần đều hưởng lợi ích, bạn phá hoại đạo tràng này thì tội mà bạn tạo là kết tội với hết thảy chúng sanh chứ không phải có tội với một người. Bạn không vừa ý đối với Pháp sư này, bạn ghét ông ấy, bạn hủy báng ông, sỉ nhục ông, bạn trục xuất ông ấy ra khỏi chùa. Bạn làm tổn hại đến ông ấy thì không phải là có tội với một mình ông, còn phải xem sức ảnh hưởng của ông lớn đến mức nào. Cho nên phá hòa hợp tăng là một trong năm tội ngũ nghịch, quả báo ở địa ngục A tỳ, không cách nào cứu nổi. Chư Phật xuất thế đều không cứu được sự sám hối đó, cho nên sự việc này chúng ta không thể làm.

Nếu người xuất gia ở đạo tràng này tu hành không như pháp, phá giới, phạm quy thì chúng ta cũng không cần phải can thiệp. Chúng ta không phải là người chấp pháp. Giống như người phạm pháp của thế gian, có tòa án, có cảnh sát, họ là người chấp pháp có trách nhiệm quản lý, chúng ta không phải là người chấp pháp. Nếu chúng ta can dự thì chúng ta cũng phạm pháp rồi, đạo lý này mọi người cần phải hiểu rõ. Vậy đệ tử Phật phạm pháp thì tự nhiên sẽ có sự xử lý trong nhà Phật đối với họ, không can hệ gì với chúng ta, chúng ta không nên quan tâm đến những việc thế này. Nếu chính mình nhìn thấy hoặc là nghe thấy vị xuất gia này có quan hệ rất tốt với ta, đôi bên đều biết nhau thì có thể hỏi thăm ông ấy, điều này có phải là sự thật không? Tin đồn bên ngoài quá nhiều, nhất định phải hỏi xem có phải là sự thật không? Nếu là sự thật thì dùng lời nhẹ nhàng khuyên bảo, nếu không phải là sự thật thì lại nhẹ nhàng an ủi, không nhất thiết truy cứu, như vậy mới đúng. Nhất định không được tranh luận, nhà Nho và nhà Phật đều dạy chúng ta nhẫn nhường, chư vị nhất định phải biết, ngạn ngữ có câu: “Miếng ăn, ngụm nước đều được định trước”. Trong vận mạng của chính mình có thì người khác có thể cướp đi được không? Cướp không được. Trong vận mạng không có thì muốn giữ cũng không giữ được, vậy thì có gì để mà tranh giành chứ? Người khác muốn tranh thì nhường cho họ là xong, nếu trong mạng của tôi có thì tôi nhường ở đây, ở chỗ khác sẽ có lại. Điều này chứng minh trong vận mạng của bạn chân thật là có, người khác không cướp đi được. Cho nên hiểu rõ được đạo lý này, hiểu rõ những chân tướng sự thật này thì sẽ vui vẻ mà nhẫn nhường, làm gì có chuyện tranh chấp chứ. Hơn nữa nhẫn nhường cũng thuộc về bố thí, họ muốn danh thì cho họ danh, họ muốn lợi thì cho họ lợi, muốn gì ta đều cho họ, đây là Bồ tát tu bố thí ba la mật. Công đức, quả báo của việc bố thí, chúng ta biết là bố thí nhiều thì càng được nhiều, không phải bố thí hết rồi thì không còn nữa, mà bố thí nhiều thì càng được nhiều. Người thế gian hiểu đạo lý này, nhưng hiểu chưa đủ sâu, chưa đủ thấu triệt, cho nên họ không dám bố thí, sợ rằng sau khi bố thí thì bản thân không còn nữa. Họ không hiểu được bố thí nhiều thì càng được nhiều. Cho nên chúng tôi ở Singapore hoằng pháp khuyên các bạn đồng tu, chúng tôi làm ra tấm gương cho mọi người xem, cá nhân bố thí nhiều thì càng được nhiều, đoàn thể cũng là bố thí nhiều thì càng được nhiều. Cư Sĩ Lâm là một đoàn thể, ở Singapore có thể nói không chỉ là trong Phật giáo mà trong tất cả những tôn giáo thì Cư Sĩ Lâm là đoàn thể hưng vượng nhất. Làm sao lại hưng vượng? Là do bố thí, vô tư bố thí, bố thí vô điều kiện, mọi người đều nhìn thấy quả báo rồi. Không chỉ là trong kinh Phật nói cho chúng ta, chúng ta y giáo phụng hành thì quả nhiên không sai, mà ở đây chứng thực lời Phật nói từng câu từng chữ là chân thật, chúng ta có thể yên tâm, nghiêm túc y giáo phụng hành.

Chư vị đồng học, xin mời mọi người mở đoạn thứ 91 của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, câu cuối cùng của đoạn 91:

“Vọng trục bằng đảng.” (Kéo bè kết đảng làm quấy).

Sự việc này trong và ngoài nước đều không tránh khỏi, hơn nữa trong lịch sử thường xuyên nhìn thấy họa hại của việc “kéo bè kết đảng”. Trong xã hội hiện nay chúng ta gọi là “bè phái”, kéo bè kết đảng, người thông thường gọi là xã hội đen, đều là thuộc về dạng này. Dạng này có thể mê hoặc con người là vì danh lợi, quyền thế. Người thời xưa từ nhỏ đã nhận được sự giáo dục của Thánh Hiền, hiểu rõ thị phi chánh tà, hiểu rõ thiện ác thật giả, cho nên xử sự đãi người tiếp vật đều có thể dùng lý trí, không đến nỗi mức lạm dụng tình cảm.

Vấn đề về thanh thiếu niên trong xã hội hiện nay trở nên nghiêm trọng, trong gia đình không có ai dạy chúng, trường học cũng không có người dạy chúng, trong xã hội thì càng không cần nói nữa. Cho nên vấn đề này vô cùng nghiêm trọng. Vì sao thiếu niên phạm tội nhiều như vậy, tỷ lệ tăng trưởng mỗi một năm đều cao hơn, điều này là một sự việc vô cùng đáng sợ. Từ sự thật này chúng ta mới có thể lý giải cổ Thánh tiên Hiền vì sao lại coi trọng giáo dục trẻ nhỏ đến như vậy, vì sao xem trọng việc ngăn chặn sai lầm ngay từ đầu đến như vậy. Mới biết là xã hội an định, quốc gia ổn định, hòa bình dài lâu là do nền tảng được kiến lập từ việc giáo dục trẻ nhỏ. Cha mẹ, thầy giáo, xã hội đại chúng đều có thể làm một tấm gương tốt cho trẻ nhỏ. Từ đó có thể biết giáo dục là tổng thể chứ không phải là cục bộ, ngạn ngữ có câu: “Sống đến già, học đến già”, học không ngừng nghỉ, ý nghĩa của câu ngạn ngữ này nói rõ làm người là mãi mãi tiếp nhận sự giáo dục. Không phải nói thanh thiếu niên sau khi tốt nghiệp ở trường rồi thì sự giáo dục liền kết thúc, không phải vậy, mà là vĩnh viễn tiếp tục học tập. Xã hội hiện đại, sự giáo dục rất phổ biến, so với xã hội thời xưa thì nền giáo dục quả là rất phát triển. Ở mỗi một khu vực, chúng ta nhìn thấy trường học mọc lên như nấm: trường Tiểu học, trường Trung học, trường Đại học. Dựa trên lý mà nói thì xã hội hiện nay của chúng ta lớn mạnh vượt bậc so với thời xưa, nhưng khi tư duy thật tỉ mỉ thì vì sao cuộc sống của chúng ta, hoàn cảnh sinh sống của chúng ta kém xa hơn nhiều so với người xưa? Chúng ta xem trong sách thời xưa: Cuộc sống của người xưa có thể nói là sống một cuộc đời tình thơ ý họa, quả thật có chân thiện mỹ huệ, đó là cuộc sống của một con người. Hiện tại chúng ta sống cuộc sống gì vậy? Chúng ta ngày nay đang sống một cuộc sống như một cỗ máy, hằng ngày mấy giờ thức dậy, mấy giờ ăn cơm, mấy giờ làm việc, giống như cỗ máy, tình cảm giữa người với người vô cùng nhạt nhẽo, thậm chí đã không còn nhìn thấy nữa. Xã hội ngày nay, sự kết hợp giữa người với người là vì lợi hại. Khi có lợi thì tạm thời kết hợp, khi không có lợi thì lập tức tan rã, tình nghĩa không còn nữa, chưa nói đến đạo nghĩa, tình nghĩa đã không còn nữa rồi. Trong điều này rõ ràng nhất là quan hệ vợ chồng, thời xưa chưa nghe nói có ly hôn, các bạn đọc sách xưa có khi nào nghe nói đến ly hôn hay không? Ly hôn là việc vô cùng nhục nhã, đâu có sự việc như vậy, thế nhưng xã hội ngày nay, các bạn xem tỉ lệ ly hôn rất cao, điều này thể hiện điều gì vậy? Là tình và ái giữa người với người không còn nữa, vì sao họ lại kết hôn? Là vì lợi hại, khi mọi người có cùng lợi ích thì kết hôn, đến khi lợi ích bất đồng thì lập tức chia tay, cho nên hiện nay bè phái vô cùng phổ biến.

Chúng tôi ngày nay học Phật tiếp xúc với xã hội rất ít, phạm vi cuộc sống của chúng tôi rất nhỏ, một số sự việc bên ngoài chúng tôi biết không nhiều, thỉnh thoảng mới nghe nói, đặc biệt chúng tôi rất ít xem báo chí, cũng không xem ti vi, điều này rất tốt, đối với sự tu học mà nói thì tâm địa tương đối thanh tịnh. Cuộc sống hằng ngày là thiên hạ thái bình, hỏi tôi việc gì tôi đều không biết, thế giới này rất thái bình, rất yên tĩnh. Thế nhưng nếu xem báo chí, xem ti vi thì thế giới đại loạn rồi, không phải là thế giới hòa bình. Bè phái [là điều] vô cùng bất hạnh, ngay đến nhà Phật cũng có bè phái, những người này cùng với những người kia là một bè phái. Trong một đạo tràng, nếu đạo tràng này lớn, người nhiều thì bên trong sẽ chia làm rất nhiều bè phái nhỏ. Đã từng có người nói với tôi, anh ấy nói trong đạo tràng của một chùa nọ, nhìn bề ngoài thì thấy rất hưng vượng, chúng thường trụ có mấy trăm người, nhang đèn rất thịnh. Anh ấy nói với tôi bên trong đó ít nhất có mười bè phái. Tôi nghe rồi liền thở dài, tôi tin, vì tôi đã từng nhìn thấy đạo tràng như vậy rồi, bè phái rất nhiều. Hiện nay có thể tạm thời duy trì là vì mọi người đều có chung lợi ích, nếu chia sẻ lợi ích không đều thì bè phái sẽ tan vỡ, sẽ nảy sinh ra đấu tranh, biến thành họa hại. Trong Phật pháp gọi là “Phá hòa hợp tăng”, họ quả thật rất to gan, phá hòa hợp tăng, Thích ca Mâu ni Phật nói quả báo ở địa ngục A tỳ.

Cho nên vấn đề kéo bè kết phái hiện nay học sinh trong trường học cũng có, các ngành nghề trong xã hội đều có, thậm chí là trong chính trị cũng không tránh khỏi. Hiện nay trong tôn giáo, không chỉ là Phật giáo, hầu như mỗi một tôn giáo đều có, như vậy thì xã hội làm sao mà an định được? Thế giới làm sao có thể hòa bình? Từ hiện tượng này, chúng ta tỉ mỉ quan sát, một số người trên thế gian nói đến ngày tận thế của thế giới, chúng ta thử nghĩ xem có khả năng đó không? Rất có khả năng, xã hội này không thiếu người trí thức nhân từ, chúng tôi thường xuyên tham gia hoạt động đa nguyên văn hóa, rất nhiều lãnh tụ tôn giáo khi cùng nhau tụ hội cũng thẳng thắn mà thừa nhận: trong tôn giáo của tôi, trong đạo tràng này của tôi tồn tại không ít thói xấu về mặt nhân sự.

Năm ngoái khi tôi họp ở Sydney, có một Đức cha của Thiên Chúa giáo rất thẳng thắn nói với tôi, ông ấy hoài nghi giữa các tôn giáo làm thế nào có thể đoàn kết được. Tôi nói với ông: Đây là vấn đề giáo dục, thế nhưng giáo dục cần thời gian dài, không phải thời gian ngắn, giáo dục nhất định phải có một nhóm người thật sự giác ngộ.

Chúng ta nghĩ xem những vị Đại đức thời xưa, Thích ca Mâu ni Phật năm xưa ở vườn Lộc Uyển thuyết pháp cho năm vị tỳ kheo mà khởi nghiệp. Khổng Lão Phu Tử sau khi chu du các nước trở về quê nhà liền dạy học. Các bậc đại Thánh đại Hiền trải qua rất nhiều thời gian mới có ảnh hưởng đối với xã hội, chúng ta cần phải thể hội, hiện tượng xã hội ngày nay của chúng ta so với thời đại của Phật đà, so với thời đại của Khổng Lão Phu Tử thì thua kém quá xa. Thời kỳ đó tuy con người chưa được tiếp nhận giáo huấn Thánh Hiền nhưng thông thường họ đều có tâm địa thiện lương, dễ dàng giáo hóa.

Xã hội hiện nay, chúng ta thấy xã hội hiện nay dạy điều gì vậy? Cho nên năm xưa khi tiên sinh Phương Đông Mỹ còn tại thế, nói đến ti vi (truyền hình) thì ông liền lắc đầu, ông nói cái thứ này có thể diệt vong một quốc gia, có thể hủy hoại một xã hội. Ti vi là gì? Ti vi là giáo dục, dạy con người điều gì vậy? Điều này chúng ta hiện nay đều rất rõ rồi. Phương tiên sinh nói: “Nước Mỹ tương lai sẽ mất nước, nhân tố đầu tiên chính là ti vi”. Bạn xem trẻ nhỏ vừa được sinh ra mắt đã dán chặt vào truyền hình rồi, ngày ngày học tập theo truyền hình. Những thứ biểu diễn trong truyền hình đó là gì? “Sát đạo dâm vọng”, cho nên thanh thiếu niên hiện nay của nước Mỹ, chúng ta thường xuyên nhìn thấy bị chết vì súng đạn, con số mà họ thống kê mỗi một ngày có vài chục người chết, thanh thiếu niên hằng ngày có vài chục người chết vì súng đạn, nguyên nhân là gì? Là học theo phim bạo lực trong ti vi. Chính phủ Mỹ cho đến ngày nay vẫn chưa có sự cảnh giác này. Tiên sinh Phương Đông Mỹ nói rất đúng, những thứ này là công cụ, công cụ không có tội mà hoàn toàn phải xem người sử dụng công cụ đó. Năm đó ông cảnh báo quan chức chính quyền Đài Loan cần phải chú ý đến vấn đề này. Nếu đi theo con đường của nước Mỹ thì không thể lường được tiền đồ của Đài Loan, ông tuy là đã nói mấy lần rồi, nhưng có ai nghe ông, có ai xem trọng lời phát biểu này của ông. Cho nên hiện tượng động loạn ngày nay của xã hội, chúng ta cần phải hiểu được nó từ đâu đến. Vì sao trong xã hội lại có tình trạng kéo bè kết phái? Đó đều là vì mưu cầu lợi ích trước mắt mà không biết lợi hại của hậu quả. Thế nên người hiện nay, trong nhà Phật thường nói là “kẻ đáng thương xót”, ngu si, quả thật là ngu si, chúng ta nghe được rồi vẫn còn chưa phục, chưa tin tưởng. Không những không có năng lực phân biệt chân vọng, tà chánh, thiện ác, ngay đến lợi hại cũng không có năng lực phân biệt. Điều này có phải là ngu si đến cực điểm rồi không? Chúng ta rất may mắn, được thân người, nghe Phật pháp, gặp được thiện tri thức, việc [phân biệt] chân vọng thị phi rất khó, tuy rằng chúng ta chưa thể phân biệt nhưng thiện ác lợi hại thì chúng ta hiểu được một chút, do đó mới biết cách tránh hung gặp kiết.

Chúng ta sống trong thời loạn này, nếu trong thời loạn mà có cơ duyên thì chúng ta giúp đỡ người khác. Người xưa có câu: “Giúp cho thiên hạ, nếu không có cơ duyên thì cần phải biết hoàn thiện bản thân”. Cho nên người xưa có rất nhiều tấm gương tốt ẩn cư trong rừng núi, cả đời sống một cuộc sống tu trì khổ hạnh, họ cũng có thể đạt được thành tựu viên mãn. Chúng ta phải hiểu được đạo lý này, phàm là thuộc về loại “kéo bè kết đảng làm quấy” đều do bị danh văn lợi dưỡng trước mắt che lấp, cho nên không chỉ là tu đạo mà người đọc sách thời xưa đều cam tâm sống một cuộc sống nghèo khó. Điều này chúng ta cần tỉ mỉ thể hội, vì sao các Ngài lại như vậy? Không phải là các Ngài không có năng lực, không phải không có trí huệ, vì sao các Ngài cam tâm sống một cuộc sống thanh bần? Bên trong điều này có đại đạo lý. Bạn xem Khổng Phu Tử tán thán Nhan Hồi, Nhan Hồi là học trò xuất sắc nhất trong số những học trò của Phu tử và cũng là người nghèo khổ nhất. Cuộc sống vật chất tuy là khó khăn nhưng cuộc sống tinh thần thì rất sung túc. Chúng ta ngày nay chỉ biết mong cầu lạc thú trong cuộc sống vật chất mà hoàn toàn quên đi cuộc sống tinh thần, đây là sai lầm lớn của chúng ta.

Các bạn nhìn thấy chúng tôi mang đến băng ghi hình này, lão tu nữ Hứa Triết một trăm lẻ một tuổi, cuộc sống vật chất của bà thanh bần nhưng đời sống tinh thần lại tràn đầy hạnh phúc. Sáng sớm hôm nay, tôi thấy tờ báo mà Cư Sĩ Lâm mang đến, trong đó có một trang với tiêu đề rất lớn: “Người chèo đò một trăm lẻ chín tuổi”. Một trăm lẻ chín tuổi mà hiện nay vẫn còn chèo đò, thân thể của người đó không kém gì so với bà Hứa Triết, vẫn đang chèo đò, cả đời sống một cuộc sống thanh bần. Những người này, họ hiểu được an bần lạc đạo.

Mỗi một tôn giáo giảng nói về tu trì đều phải xả bỏ danh văn lợi dưỡng, xả bỏ sự hưởng thụ của ngũ dục lục trần. Trong Cơ Đốc giáo và Thiên Chúa giáo đều tán thán là “Thần bần”. Thần tiên nhất định là không có gì cả thì họ mới là Thần tiên. Phật Bồ tát cũng là không có gì cả, ba y một bát, đó là Thần bần. Bạn thật sự có thể buông xuống vạn duyên thì bạn mới có thể sống một cuộc sống tinh thần cao thượng được. Giống như Khổng Lão Phu Tử tán thán Nhan Hồi “Một giỏ cơm, một bầu nước”, cuộc sống như vậy nếu là người khác thì không chịu đựng được, thế nhưng Ngài Nhan Hồi không thay đổi niềm vui của mình. Cuộc sống của Nhan Hồi vô cùng vui vẻ, vô cùng sung sướng, vui trong sự hiểu lý. Ngài đã hiểu rõ chân tướng vũ trụ nhân sanh, Ngài thấu triệt sự thật của nhân quả báo ứng, tiền đồ của Ngài vô cùng tươi sáng, Ngài làm sao mà không hạnh phúc được chứ. Phàm phu sa vào danh văn lợi dưỡng trước mắt thì tiền đồ vô cùng tối tăm, họ không biết. Cho nên tác hại của bè đảng chúng ta cần phải hiểu được, nhất định không được làm những sự việc như vậy, không được bị những cám dỗ này.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi xin giảng đến đây. A Di Đà Phật!