Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 36

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Hai ngày nay, ở Mỹ và Úc châu có đồng tu gọi điện thoại hỏi tôi: “Khi tai nạn này đến, chúng con phải ứng phó như thế nào?”. Mọi người đều biết, thiên văn và tinh tượng nói cho chúng ta biết, năm nay vào ngày 18 tháng 8, tinh cầu của thái dương hệ, lấy trái đất làm trung tâm, xếp theo thứ tự thành hình chữ thập, từ trường của toàn bộ thái dương hệ này nảy sinh một sự thay đổi rất lớn. Năm tới, vào tháng 5 năm 2000, hành tinh của thái dương hệ lại xếp thành một đường thẳng. Hai loại tinh tượng này thật sự đã đem đến sự hoang mang cho rất nhiều người. Nhà thiên văn học, nhà khoa học đều cảnh cáo chúng ta, loại từ trường này cũng có sức hút tinh cầu không tầm thường, đối với địa cầu sẽ sinh ra ảnh hưởng rất lớn, đối với sinh vật trên trái đất, thậm chí là sinh vật trên những tinh cầu khác cũng đều nảy sinh ảnh hưởng nghiêm trọng. Chúng ta cần phải đề cao cảnh giác. Các nhà khoa học cũng chỉ có thể nói đến đó là hết. Rốt cuộc đạo lý tại sao như vậy thì không có người nào có thể lý giải được. Nói đến chỗ này, chúng ta lại liên tưởng đến vào 3. năm trước, Ấn Độ cổ có thể nói là tôn giáo đã phát triển đến đỉnh cao tương đối. Họ dùng phương pháp thiền định và đã đột phá được các tầng không gian và thời gian, quan sát được hiện tượng trong lục đạo luân hồi, nhưng vẫn không biết lục đạo luân hồi tại sao mà có, cho nên dù họ muốn đột phá vấn đề này, muốn giải quyết vấn đề này nhưng đành phải bó tay.

Ở trong tình cảnh như vậy, Thích ca Mâu ni Phật xuất hiện ở thế gian. Tình trạng này là do chúng sanh có cảm, còn chư Phật Bồ tát vĩnh viễn là người bị động, các Ngài không phải chủ động, điểm này chúng ta cần phải biết. Chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng. Tại sao nói Phật không chủ động? Nếu Phật muốn chủ động thì Ngài là phàm phu, Ngài không phải là Phật. Chủ động là hữu tâm, bị động là vô tâm. Vô tâm mới năng ứng, hữu tâm thì năng cảm, chúng ta cảm động các Ngài. Phật Bồ tát xuất hiện ở thế gian để làm gì vậy? Chính là giúp chúng ta giải quyết vấn đề này, nói cho chúng ta biết tại sao có những hiện tượng này, nguồn gốc của hiện tượng tại sao có thay đổi. Cho nên, những sự việc này cũng giúp chúng ta giải quyết những tinh tượng ở trong vũ trụ hiện nay, cho đến các loại ảnh hưởng đối với sinh vật trên tinh cầu, đều ở trong phạm vi của Kinh Phật.

Nhà tiên tri phương Tây nói rất hay. Hôm qua thầy Ngộ Hoằng chuyển cho tôi một bức văn kiện về tin tức của những lời tiên đoán này. Một điều cuối cùng, có người hỏi những nhà tiên tri này: “Sự biến động của địa cầu đem đến cho chúng ta món quà như thế nào?”. Họ trả lời rất hay: “Là sự đại thức tỉnh”. Đây là câu trả lời trí tuệ, câu trả lời tuyệt vời. Thế nhưng họ chỉ nói “là đại thức tỉnh”, còn “phải như thế nào mới được xem là thức tỉnh” thì họ không nói ra được.

Chúng ta hiện nay có phải đã thức tỉnh hay chưa? Chưa! Người chân thật thức tỉnh là Phật Bồ tát. Triệt để hiểu rõ chân tướng vũ trụ nhân sinh, nâng cao cảnh giới của mình, đó mới được xem là thức tỉnh chân thật. Nếu không thì vẫn phải tùy nghiệp lưu chuyển, đó không phải là thức tỉnh. Câu trả lời này của họ, chúng ta nghe xong, cảm thấy rất có lợi ích.

Mấy ngày trước, chúng ta giảng Cảm Ứng Thiên đến đoạn “Hãy nên xót thương kẻ ác, vui vì điều thiện của họ. Giúp người khác trong lúc cấp bách, cứu người khác trong cơn nguy hiểm”. Hiện nay hung tai nguy cấp đã đạt đến cực điểm rồi. Tai nạn của toàn thế giới, chúng ta làm sao cứu, làm sao giúp đỡ? Chỉ có thức tỉnh thật sự. Thức tỉnh thì không những bản thân được độ, mà còn giúp đỡ được rất nhiều chúng sanh khổ nạn. Trước đây, tôi đã từng nói qua nhiều lần về vấn đề này. Chúng ta mặc dù không có năng lực hóa giải kiếp nạn này, quả thật là không có năng lực này. Tại sao vậy? Đây là điều mà tất cả chúng sanh tạo ác của thế giới này trong thời kỳ này chiêu cảm lấy, do cộng nghiệp mà cảm nên, cho nên chúng ta đâu có năng lực mà hóa giải. Thế nhưng nếu dùng hết sức lực của bản thân chúng ta, đem mức độ của tai nạn này giảm nhẹ một chút, giảm chậm một chút, thời gian rút ngắn một chút, điều này chắc chắn có thể làm được. Có thể làm được điểm này là đã giúp ích được rất lớn rồi. Phải làm như thế nào? Nhà Phật dạy học có ba mục tiêu, mục tiêu cuối cùng là chuyển phàm thành Thánh. Nếu chúng ta không thể ở trong thời kỳ này, trong thời gian rất ngắn chuyển phàm thành Thánh, thì tâm nguyện này của chúng ta cũng sẽ tan vỡ. Chúng ta có thể chuyển phàm thành Thánh hay không? Đáp án là chắc chắn. Phàm Thánh chỉ ở trong một niệm.

Sao gọi là phàm? Khởi tâm động niệm tự tư tự lợi là phàm. Sao gọi là Thánh? Khởi tâm động niệm vì tất cả chúng sanh, tuyệt đối không xen tạp mảy may lợi hại, được mất của mình ở trong đó, đây chính là Thánh. Nói cách khác, chuyển phàm thành Thánh là triệt để phụng hiến, hiến dâng tính mạng gia đình, mọi thứ không tiếc, vì tất cả chúng sanh khổ nạn mà phục vụ thì người này chính là Phật, người này chính là Bồ tát. “Đại thức tỉnh” là nói sự việc này.

Biết bao nhiêu năm qua, chúng tôi từng giây từng phút nhắc nhở các đồng học, chúng ta nhất định phải nắm vững cương lĩnh chỉ dạy của Phật đà, nắm vững nguyên tắc học tập là “chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi”, chúng ta phải dụng tâm như thế. Đại thức tỉnh chính là chuyển biến lớn. Trước đây, chúng ta tu học đối nhân xử thế tiếp vật, tâm không chân, không thành; bắt đầu từ hôm nay, buông xả tất cả giả dối, chúng ta dùng tâm chân thành để sống, dùng tâm chân thành để đối nhân xử thế tiếp vật, đây chính là bạn thức tỉnh rồi. Tâm địa chân thành nhất định thanh tịnh. Thanh tịnh thì nhất định không bị ô nhiễm nữa. Cái gì là ô nhiễm vậy? Người hiện nay gọi là mê hoặc, sự mê hoặc của tài, sắc, danh, thực, thùy, ngũ dục lục trần, chúng ta đem chúng buông bỏ hết, nhất định không bị mê hoặc lại nữa, vậy thì tâm thanh tịnh hiện tiền. Thanh tịnh chính là chân thành, chân thành chính là thanh tịnh. Từ vô thỉ kiếp đến nay chúng ta đều cống cao ngã mạn, tự cho là đúng. Ngày nay chúng ta đem quan niệm sai lầm này triệt để buông bỏ. Biết chúng sanh và Phật bình đẳng, vạn pháp bình đẳng thì phải đoạn sự cống cao ngã mạn cho thật sạch sẽ, phải tu khiêm tốn, phải biết khiêm nhường. Ở phần trước, tôi đã từng nói qua với quí vị về “lễ nhượng, nhẫn nhượng, khiêm nhượng”. Tu tâm bình đẳng của chúng ta, từ bỏ thành kiến của mình, từ bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của mình, hoàn toàn thuận theo lời dạy của Phật đà, thuận theo Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, y giáo phụng hành, đây là chánh giác, là thật sự có trí huệ. Khởi tâm động niệm, lời nói việc làm, nếu trái với lời dạy của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, trái với lời dạy của Phật Bồ tát là chúng ta mê hoặc, là chúng ta điên đảo rồi. Xưa kia niệm niệm vì bản thân, niệm niệm vì gia đình, niệm niệm vì đoàn thể nhỏ của mình, thì hiện nay chúng ta đem cái tâm này sửa trở lại, chúng ta phải yêu thế nhân giống như Thượng Đế vậy, phải đại từ đại bi giống như Phật Bồ tát vậy, yêu tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới, khẳng định tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới chính là mình. Trong Kinh Đại Thừa thường nói: “Ba đời mười phương Phật cùng chung một pháp thân”. Đem tâm của chúng ta triệt để chuyển đổi trở lại 180 độ, đây gọi là thức tỉnh. Bạn vừa chuyển biến như vậy thì liền siêu phàm nhập Thánh, không còn là phàm phu rồi. Lấy tâm từ bi mà luận, bạn chính là Bồ tát Quán Thế Âm; lấy chánh giác mà luận, bạn chính là Bồ tát Văn Thù Sư Lợi; lấy tâm thanh tịnh bình đẳng mà luận, bạn là Bồ tát Phổ Hiền; lấy chân thành mà luận, bạn là Bồ tát Địa Tạng, bạn đã siêu phàm nhập Thánh. Làm phàm phu hay làm Phật Bồ tát thảy đều do chính mình, không do người khác. Bạn chuyển lại được, bạn chính là Phật Bồ tát, kiếp nạn này liền hóa giải rồi, cái mà trong Bạch Y Thần Chú nói là “Nhất thiết tai ương hóa vi trần”. Chỉ cần ý nghĩ bạn thật sự chuyển trở lại thì liền hóa giải ngay.

Nơi mà Phật Bồ tát ở là nơi có phước, chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần phù hộ. Ở nơi này dù cho có tai nạn, nhưng tai nạn sẽ giảm nhẹ. Cho nên tôi nói, chúng ta sinh vào thời đại này không thể nói không tốt, đối với người tu hành mà nói là tăng thượng duyên rất tốt. Tại sao vậy? Không dám giải đãi, không dám trì hoãn nữa, thật sự là tranh thủ từng giây từng phút, mau mau nâng mình lên đến Pháp Thân Đại Sĩ. Tâm chuyển biến rồi thì hành vi của chúng ta liền chuyển biến. Hành vi nhất định là nhìn thấu, buông xả. Nhìn thấu là đối với tất cả lý sự, nhân quả thế xuất thế gian đều sáng tỏ, không học nhưng sáng tỏ, Kinh giáo bày ngay trước mặt liền thông đạt, từng câu từng chữ là vô lượng nghĩa. Tại sao bạn không thấy ra vậy? Tâm của bạn chưa chuyển đổi trở lại, hành vi của bạn chưa chuyển đổi trở lại. Tâm hạnh chuyển đổi trở lại thì khó khăn gì cũng không có, đều hóa giải hết. Những lời dạy mà chư Phật Bồ tát, bậc Thánh Hiền nói ra đều là sự lưu lộ của tự tánh. Cái gì là tự tánh? Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi là tự tánh. Mau mau học, mau mau chuyển cảnh giới, vẫn còn kịp. Sau khi nhìn thấu rồi thì nhất định phải buông xả. Buông xả cái gì? Buông xả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Buông xả vạn duyên rồi, chỉ có một cái tâm vì nhân dân phục vụ, vì xã hội phục vụ, vì quốc gia phục vụ, vì thế giới phục vụ, vì tất cả chúng sanh trong pháp giới mà phục vụ, người này được gọi là Phật, gọi là Bồ tát, đời sống của mình tự tại tùy duyên. Người không tự tại là do không buông xả. Bạn triệt để buông xả rồi, bạn liền được đại tự tại, đến lúc đó không phải là thân nghiệp báo.

Chúng ta đến thế gian này là do nghiệp báo mà đến. Điều này không sai. Chúng ta là phàm phu. Hiện nay chúng ta gặp được Phật pháp, chúng ta gặp được cơ duyên này, làm một cuộc thay đổi thật lớn, triệt để sám hối, quay đầu 180 độ, chuyển phàm thành Thánh thì chúng ta không khác gì so với chư Phật Bồ tát thị hiện ở nhân gian. Tất cả chư Phật Như Lai đến nhân gian là đến để thị hiện, cần dùng thân gì để độ thì hiện thân ấy. Chư Phật Bồ tát hóa hiện ở thế gian, đời sống của các Ngài là tùy duyên, không phải phan duyên. Phan duyên là trong tâm có chủ ý, ta phải làm sao, đó là phan duyên. Phật Bồ tát không có ý nghĩ này, không có tâm niệm này. Hoàn cảnh sống, hoàn cảnh gì cũng tốt cả, đều hoan hỷ, một mảy may chấp trước đều không có. Người thế gian nói cái này tốt, thì rất tốt. Người thế gian nói cái này không tốt, cũng rất tốt. Mọi thứ đều tốt, không có gì là không tốt, vậy thì ta được tự tại. Người thế gian có phân biệt, có chấp trước thì chắc chắn không tự tại. Xa lìa tất cả phân biệt, chấp trước liền được đại tự tại. Đây là nói người phá mê khai ngộ, người chuyển phàm thành Thánh. Đời sống tinh thần vật chất của họ tự tại tùy duyên, đây mới là hạnh phúc mỹ mãn thật sự. Người thế gian không hiểu, chúng ta hiểu rõ, chúng ta nhất định phải mau mau chuyển đổi lại. Cuối cùng, bất kể vào lúc nào, bất kể ở trong hoàn cảnh nào, tuyệt đối không quên “A Di Đà Phật”.

Chúng ta ở trong đời sống, ở trong công việc, ở trong tất cả sự tương giao đều tích lũy công đức. Lời nói này phần trước đã nói rồi, ở chỗ này không nói tỉ mỉ nữa. Đem công đức này hồi hướng cầu sanh Tịnh Độ, mọi lúc mọi nơi, chúng ta đều có mối liên hệ mật thiết với A Di Đà Phật, mọi lúc mọi nơi đều có thể tự tại vãng sanh. Đây há chẳng phải nhà Phật thường nói là đại viên mãn hay sao? Đại viên mãn là ở ngay trong một đời này chúng ta thành tựu, là ngay trong thời gian ngắn ngủi này viên mãn. Cho nên tâm trạng của chúng ta thanh tịnh vô cùng, hỷ lạc vô cùng. Toàn tâm toàn lực vì những chúng sanh khổ nạn làm nên cống hiến lớn nhất của chúng ta, đây chính là giữ tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, thật sự là hóa giải hung tai, cứu khổ cứu nạn. Đây mới được gọi là sự đại thức tỉnh của chính mình. Nhà tiên tri phương Tây chỉ nói đề mục như vậy, hoàn toàn chưa nói rõ cặn kẽ. Tôi đã làm một bài chú giải cho mọi người. Cho nên kiếp nạn này, chúng ta biết là có, nhưng chúng ta nhất định không hoang mang lo sợ, ở trong khoảng thời gian ngắn ngủi này, quyết định nâng cao chính mình lên, nâng cao lên vĩnh viễn, quyết định không đọa lạc nữa. Đây là đại viên mãn đích thực.

Lần trước tôi đã giảng đến Cảm Ứng Thiên, đoạn thứ 27: “Bất chương nhân đoản, bất huyễn kỷ trường” (Không phơi bày khuyết điểm của người khác, không khoe khoang ưu điểm của chính mình). Phần trước đã từng nói qua, hai câu này xem ra là lời lẽ tầm thường, nhưng trên thực tế có quan hệ cực lớn đối với cách làm người, sự tu dưỡng của mỗi người chúng ta. Người ở trong một đời, sai lầm lớn nhất chính là ưa thích phê bình người khác, ưa thích công kích sở đoản (điểm yếu) của người khác. Sự việc này là tổn âm đức nhất. Khi tạo tác chỉ biết chạy theo khoái ý nhất thời, không hề nghĩ đến quả báo nghiêm trọng về sau. Kinh Địa Tạng nói “địa ngục kéo lưỡi”, “địa ngục vạc lửa” đều là do loại nghiệp báo này hiện ra. Vào thời xưa, nhân tâm thuần phác, thông thường đều có giáo dục. Người hiện nay đáng thương, không có người chỉ dạy, thuận theo tập khí phiền não của mình, lại nhìn thấy phong khí xã hội bên ngoài, trong có nhân ác, ngoài có duyên ác, do đó tạo loại tội nghiệp này đầy rẫy khắp nơi. Đây là điều đáng để chúng ta cảnh giác, bản thân nếu như có thì nhất định phải tận lực sửa chữa sai lầm. Sai lầm này nếu không thể sửa đổi thì niệm Phật cũng không thể vãng sanh Tịnh Độ. Chúng ta nhất định phải nhớ kỹ, Phật giới thiệu Tịnh Độ cho chúng ta, nói rất rõ ràng, rất minh bạch là Thế giới Tây Phương đều là “các bậc thượng thiện cùng hội về một nơi”, tuyệt đối không cho phép người có tâm hạnh bất thiện đến nơi đó quấy nhiễu hoàn cảnh sống của người ta. Cho nên người như vậy thì nhất định không thể vãng sanh, chúng ta nhất định phải nhớ kỹ.

Trong chú giải trích dẫn rất nhiều ví dụ cho thấy người thời xưa có hàm dưỡng như thế nào, chúng ta phải noi theo, phải học tập. Những ví dụ về những người xưa mà chỗ này liệt kê ra ở trong sử truyện, ở trong cổ văn chúng ta đều đọc qua, đều khá quen thuộc. Những người như Hàn Kỳ, Vương Tố, Văn Trưng Minh đời Tống đều là những người có học, có thể độ lượng, bao dung. Nói thực ra, cổ nhân nói rất hay: “Người không phải Thánh Hiền, không ai mà không có lỗi”. Người có lỗi lầm nhỏ, tô vẽ thêm để trở thành lỗi lầm lớn thì đã đoạn mất tiền đồ của một đời người, nhân quả này phải gánh rất nặng. Người bị hại, nếu trong tâm họ không phục, họ nhất định sẽ trả thù. Sự trả thù này không phải đời này, mà là ở đời sau, hoặc là đời sau nữa, oan oan tương báo không bao giờ dứt.

Vào thời xưa, đồng học, bạn bè, khi nhìn thấy có lỗi lầm thì khuyên nhủ. Khuyên nhủ vào lúc nào? Khi không có người thứ ba nhìn thấy. Bạn xem những người này thấu tình đạt lý biết bao. Nhắc nhở họ, khuyên nhủ họ hai lần, ba lần họ vẫn không sửa, ở trong Phật pháp gọi là “mặc tấn” (mặc tấn là không nói nữa). Chúng ta thấy Thích ca Mâu ni Phật ở trong một đời, học trò theo Ngài không ít. Trong Kinh điển ghi chép 1.255 người, một đoàn thể tương đối to lớn. Chúng ta xem thấy trong Kinh, đoàn thể này không có sự tổ chức hiện đại hóa. Tại sao nhiều người như thế mà sinh hoạt có quy luật như vậy, nghiêm chỉnh như vậy? Đạo lý ở chỗ nào? Mỗi người đều tuân thủ “Lục hòa kính”, mỗi người đều tu “ngũ giới, thập thiện”, dù cho có lỗi lầm, mỗi ngày nghe Phật giảng Kinh thuyết pháp, tự mình biết sửa đổi, sám hối. Chúng ta không hề nghe nói Thích ca Mâu ni Phật xử phạt một học trò nào, không hề nghe nói Thích ca Mâu ni Phật khai trừ một học trò nào. Đây là tấm gương mẫu mực của chúng ta. Chúng ta ngày nay làm không được, muốn học cũng không học được. Cho nên xem từ trong Kinh điển ghi chép, Thích ca Mâu ni Phật đã làm người một cách viên mãn biết bao. Đây là Ngài hiện thân thuyết pháp, chỉ dạy chúng ta ở trong đời, đối nhân xử thế tiếp vật không có mảy may khuyết điểm nhỏ. Đây mới chân thật là biểu hiện ra trí huệ cứu cánh viên mãn.

Mời xem câu: “Bất huyễn kỳ trường” (không khoe khoang ưu điểm của chính mình)

Bản thân có sở trường, có ưu điểm, người hiện nay nói là “đáng tự hào”. Đáng tự hào là khoe khoang sở trường của mình thì chút sở trường đó của bản thân bạn sẽ lập tức được hồi báo hết, không còn nữa, cho nên ưu điểm của mình phải giấu kín, ẩn giấu tài năng mà tu dưỡng công hạnh, tích âm đức; khuyết điểm của mình thì cần phải phơi bày ra. Đây là cổ Thánh tiên Hiền dạy chúng ta. Hành thiện là bổn phận của mình, vậy có gì đáng để khoe khoang chứ? Nhất là công việc trong bổn phận của mình. Công việc của bổn phận thì cần phải làm tốt, tận tâm tận lực mà làm, vì đây là bổn phận, nếu làm không tốt là có lỗi. Không có gì đáng để khoe khoang! Có thể làm tốt công việc thuộc bổn phận, đây chính là đại thiện.

Thật sự có thể làm tốt, muốn chu đáo mọi mặt thì tương đối không dễ dàng. Nếu không có trí huệ, không có học vấn, bạn sẽ không có phương tiện thiện xảo. Trên thế gian, có người nào không muốn làm tốt công việc bổn phận của mình? Tại sao vẫn làm không tốt? Tại sao lại rơi vào cảnh tội lỗi đầy mình, nguyên nhân ở đâu vậy? Chúng ta cần suy nghĩ thật kỹ. Nói tóm lại, lỗi là do không học, không học mà lại tự cho là đúng, cho nên khi đụng chuyện sẽ tạo ra rất nhiều sai lầm. Việc thế gian còn như vậy, việc lớn xuất thế gian thì càng khó hơn. Cho nên, bất kỳ việc gì, tự mình nhất định phải thử nghĩ năng lực trí huệ của mình, những việc này ta có thể làm được hay không, có thể làm viên mãn hay không, có thể lợi ích đại chúng xã hội hay không? Nếu không thể thì ta không dám tiếp nhận. Có trí huệ, có năng lực, lại có cơ hội này, người xưa gọi là “việc nhân nghĩa không thể chểnh mảng”, ta cần phải làm, vì nếu ta không làm thì sẽ không có người làm. Không có trí huệ, không có năng lực, không có cơ duyên này thì không nên cưỡng cầu mà làm. Cưỡng cầu đi làm, đó chính là điều mà trong Kinh Địa Tạng nói “khởi tâm động niệm toàn là tội lỗi”. Cho nên nói, người quý ở chỗ tự biết rõ mình. Người khác không biết, ta tự mình cần phải biết, phải hiểu rõ là mình có trí huệ bao nhiêu, năng lực bao nhiêu.

Tôi cả đời không dẫn dắt người nào, dùng cách nói hiện nay để nói là chưa hề làm lãnh đạo. Trong một đời của tôi, tôi là người bị lãnh đạo. Bản thân tôi hiểu rõ, tôi không có kinh nghiệm dẫn dắt người. Cho nên cả đời tôi không xây đạo tràng, không làm trụ trì, không dám quản người, không dám quản việc. Tại sao vậy? Tôi biết tôi không có năng lực này, cũng không có phước báo này, tôi làm không tốt, mà làm không tốt là có tội lỗi. Tôi không cưỡng cầu, hy vọng trong đời này ít lỗi lầm mà thôi. Tôi nhìn thấy người khác làm thì tôi hoan hỷ, ở bên cạnh phối hợp giúp đỡ họ, tôi tận tâm tận lực giúp đỡ người ta. Tục ngữ có nói, phàm là người làm lãnh đạo thì trong mạng phải có quan ấn. Lời này nói cũng không phải không có đạo lý. Cho nên tôi hiểu rõ mình, tôi cả đời phục tùng lãnh đạo, làm công việc mà bổn phận của mình phải làm. Sau khi gặp được Phật pháp, tôi cảm thấy mình vô cùng may mắn, ở trong một đời này, đọc sách mà mình thích đọc, làm việc mà mình thích làm. Sự nghiệp sau khi học Phật chính là giảng Kinh thuyết pháp, tuyên truyền giáo nghĩa của Phật giáo. Bản thân chúng tôi có tâm, có nguyện, nhưng cũng phải cần có duyên. Nếu không có duyên, tuy có tâm, có nguyện cũng làm không được. Pháp thế xuất thế gian đều cần thiện nhân, thiện duyên thì phía sau thì mới có thiện quả.

Phật dạy chúng ta phải tu Giác Chánh Tịnh, phải tu tâm thanh tịnh. Nếu muốn được tâm địa thanh tịnh thì chỉ có giảm bớt việc. Sự việc quá nhiều, quá bề bộn thì tâm thanh tịnh của bạn chắc chắn không đạt được. Sự nghiệp của bạn làm tốt đi nữa, huy hoàng đi nữa, thiện đi nữa, cũng đều rơi vào phước báo nhân thiên. Về việc vãng sanh, quí vị phải nhớ kỹ: “Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh”, tâm không thanh tịnh thì không thể vãng sanh. Trong Đàn Kinh nói hay, sự việc này phước không thể cứu được. Xây đạo tràng là tu phước, giảng Kinh thuyết pháp cũng là tu phước, độ chúng sanh vẫn là tu phước, không thể dứt sanh tử, không thể ra khỏi tam giới. Phước lớn đi nữa cũng không liên quan gì với dứt sanh tử, ra khỏi tam giới. Điểm nay chúng ta phải biết.

Nếu mọi người lưu ý một chút thì bạn có thể thấy đạo tràng của người xuất gia, đạo tràng của cư sĩ, phàm là người trụ trì đạo tràng, có mấy người có thể vãng sanh? Có mấy người khi lâm chung có tướng tốt lành? Trái lại không bằng một số người âm thầm lặng lẽ, thật thà niệm Phật, không bằng những người bị mọi người coi thường. Pháp sư Đàm Hư nói cho chúng ta biết, trong “Ảnh Trần Hồi Ức Lục” có ghi chép, phần sau “Niệm Phật Luận” cũng có ghi chép, Pháp sư Tu Vô ở chùa Cực Lạc Cáp Nhĩ Tân vãng sanh. Đó là sự thật, không phải giả. Pháp sư Tu Vô không hề đi học, không biết chữ, trước khi xuất gia ông làm thợ nề, sau khi xuất gia chỉ biết niệm một câu “A Di Đà Phật”. Pháp sư là người vô cùng khiêm tốn, vô cùng hòa kính, đối xử với bất kỳ người nào cũng cung kính. Ở trong tự viện làm những công việc nặng nhọc, tu khổ hạnh, mọi thứ nhường cho người khác, cái mà người khác không cần thì mình lại thọ dụng. Bạn thấy, ông vãng sanh tự tại như vậy, tự nhiên như vậy. Pháp sư Đàm Hư vãng sanh, Pháp sư Đế Nhàn vãng sanh tướng lành không bằng ông.

Pháp sư Đế Nhàn còn có một đệ tử là thợ vá nồi (chúng tôi giảng Kinh thường hay nhắc đến ông), cũng là một người không biết chữ, niệm Phật ba năm thì đứng mà vãng sanh. Sau khi vãng sanh còn đứng ba ngày, đợi sư phụ của ông làm hậu sự cho ông. Sư phụ vãng sanh không bằng ông. Sư phụ của ông là Lão Hòa thượng Đế Nhàn, là Tổ sư một đời của tông Thiên Thai. Tại sao sư phụ không bằng đệ tử vậy? Đệ tử không có việc, ít lo, còn sư phụ là trụ trì tự miếu, mỗi ngày có biết bao nhiêu việc xã giao, lo nghĩ. Nói cách khác, luận về tu phước thì đệ tử không bằng sư phụ, nhưng luận về công phu tu hành thì sư phụ không bằng đệ tử. Những chân tướng sự thật này đều ở ngay trước mắt chúng ta, chúng ta có nhìn thấy hay không? Lão Pháp sư Đàm Hư, Lão Hòa thượng Đế Nhàn là Đại đức trong cửa Phật, giải hành chân thật tương ưng, thật sự là một người xuất gia tu hành tốt, cũng là tấm gương tốt của chúng ta. Nếu đức hạnh tu trì của chúng ta không bằng các Ngài thì nhất định bị đọa lạc. Cho nên, dẫn chúng thật không dễ dàng, người dẫn chúng không phải là người phàm. Người thật sự có trí huệ, có đức hạnh mới có thể dẫn chúng, nhất là đại chúng xã hội hiện nay, không dễ dàng dẫn dắt. Người trước đây thật thà, biết nghe lời. Người hiện nay không thật thà, mỗi người đều có rất nhiều ý kiến. Nếu không có đức hạnh thật sự khiến đại chúng kính phục thì chướng nạn của bạn là điều không thể tránh khỏi.

Chúng ta ở Singapore nhìn thấy cư sĩ Lý Mộc Nguyên, đích thực ông là Bồ tát hóa thân. Ông có chướng nạn hay không? Có nhiều. Cũng có một số người đố kỵ chướng ngại vu cáo lên chính phủ, ông bị chính phủ nhiều lần điều tra nghiêm khắc. Khi họ điều tra, thấy rõ là ông bị oan, là người ta vu cáo hãm hại ông. Cư sĩ Lý biết rất rõ. Tại sao người ta vu oan cho ông vậy? Đại khái là trong đời quá khứ, ông đã vu oan cho người ta, oan oan tương báo. Khi sự việc rõ rồi, quan chức chính phủ còn khuyên ông: “Ông có thể khởi tố ngược trở lại những người vu cáo đó, những người đó đều có tội”. Cư sĩ Lý nói: “Không cần thiết, oan oan tương báo đến đây là hết rồi”. Đây là một người rõ lý, là người học Phật. Người khác dùng thiện hạnh đối với ta, ta dùng thiện hạnh đối với họ; người khác dùng bất thiện đối với ta, ta vẫn dùng thiện hạnh đối với họ, đây là người học Phật, là người hành Bồ tát đạo. Người học Phật phải biết tri ân, báo ân, nhất định không báo oán; kết thiện duyên với tất cả chúng sanh, không kết ác duyên với tất cả chúng sanh; mọi việc đều nhẫn nhường, “bạn cần, tôi thảy đều đưa cho bạn”; không những vật ngoài thân có thể buông xả, cho dù bạn cần mạng của tôi, tôi cũng cho bạn.

Thích ca Mâu ni Phật đã làm tấm gương cho chúng ta thấy, ma vương Ba tuần khuyên Ngài nhập Bát Niết bàn, dùng cách nói hiện nay để nói là khuyên Ngài chết sớm một chút. Thích ca Mâu ni Phật đồng ý nhận lời ông, liền nhập Bát Niết bàn. Ngài thỏa mãn tâm nguyện của tất cả chúng sanh. Phật thỏa mãn nguyện của ma, ma tương lai diệt Phật pháp sẽ còn biết lưu lại một chút tình, ra tay cũng còn nghĩ lại chút tình. Nếu Phật không đáp ứng nguyện vọng của ma, ma diệt Phật pháp, e rằng sẽ ra tay rất tuyệt tình. Phật đối với người ác, đối với ma vương đều thỏa mãn nguyện của họ, huống chi là người thông thường. Những chỗ này chúng ta đều phải học tập.

Chỗ hay của cổ Thánh tiên Hiền, chúng ta phải nhớ kỹ, phải cần mẫn, nỗ lực noi theo. Sở đoản của người khác, tuyệt đối không nhắc đến, không những không nhắc đến, tốt nhất tai cũng không nghe. Tại sao vậy? Bảo vệ tâm thanh tịnh của mình. Đây là tự lợi tuyệt đối. Ưa thích nghe lỗi lầm của người khác, ưa thích dò hỏi lỗi lầm của người khác thì chắc chắn đọa địa ngục. Tại sao bị đọa địa ngục? Tự làm tự chịu. Không phải người khác đẩy bạn xuống địa ngục, là bạn tự mình tạo nhân bất thiện, nên cảm quả bất thiện. Chúng ta không thể không biết.

Thế Tôn khi còn tại thế, tăng đoàn thật sự như pháp. Đoàn thể đó, chúng ta hiện nay học như thế nào cũng không thể học được. Nguyên nhân là đoàn thể hiện nay của chúng ta không lớn bằng đoàn thể của Ngài, ba bốn chục người chung sống cùng với nhau, một người là một tâm, một người là một tư tưởng, điều thứ nhất trong “Lục Hòa Kính” làm không được, không có cách gì làm được “kiến hòa đồng giải”, cho nên không có nền tảng. Chúng ta còn chia thành mấy nhóm, còn muốn chọn người làm trưởng nhóm, vậy thì thật là quá mức rồi. Thế nhưng, đây là cách làm bất đắc dĩ. Tại sao vậy? Người không thể tự trị. Thế Tôn năm xưa còn tại thế, mỗi một người trong tăng đoàn đều có thể tự trọng, tự ái, tự trị, không cần phải tổ chức, mỗi một người đều tự quản lý mình rất tốt. Đây là tăng đoàn Phật pháp. Chúng ta cần phải suy nghĩ nhiều. Nếu đồng tham đạo hữu cộng tu với nhau mà chưa đạt đến trình độ này thì chi bằng không làm, không làm còn tốt hơn, tự mình tu cho mình, nhất định thành tựu. Nếu không như pháp thì không làm, thật sự như pháp thì chúng ta làm ngay, hoàn toàn noi theo Thích ca Mâu ni Phật. Những gì mà Tổ sư Đại đức đã làm, mức độ đã giảm xuống rất nhiều rồi. Chúng ta biết việc giảm nhẹ mức độ này, đều là bất đắc dĩ mà làm. Viên mãn nhất, cứu cánh nhất là cách thức của Phật khi còn tại thế, đây là điểm chúng ta cần phải ghi nhớ. Thật sự thành tựu trí huệ, đức hạnh, học vấn của mình thì mới thật sự có thể làm được tự hành hóa tha, mới thật sự có năng lực dẫn chúng. Dẫn chúng hoàn toàn là tự nhiên, không cần bất kỳ hình thức tổ chức nào, đó là tự nhiên. Tự nhiên là tốt nhất, tự nhiên là thiện nhất.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Tập 37

Các vị đồng học, xin chào mọi người! Mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 28:

“Át ác dương thiện” (Ngăn chặn điều ác, tuyên dương điều lành.)

Trong chú giải, vừa mở đầu nói rất hay: “Những điều ác của con người vốn chẳng phải do bản tánh tạo thành. Do vì tập khí nhiễm đắm đã sâu mà [tội ác] mênh mông, không có cách cứu vãn! Hoặc là biết rõ mà cố phạm, hoặc do không biết, trót làm quấy. Xét theo cái đã hình thành thì sẽ tạo ra tội lỗi ngập trời, thế mà cái gốc thoạt đầu, chỉ là vì một niệm sai lạc!”. Mấy câu nói này, chúng ta cần phải bình tĩnh tư duy, thể hội thật kỹ. Trung Quốc vào thời xưa, trẻ con đi học, có lẽ bộ sách học đầu tiên chính là Tam Tự Kinh. Mở đầu Tam Tự Kinh liền nói: “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện. Tánh tương cận, tập tương viễn”, ý nghĩa hoàn toàn tương đồng với đoạn này.

Con người tại sao lại tạo ác vậy? Tánh người vốn dĩ là thiện. Cái thiện này không phải cái thiện của thiện ác. Cái thiện của thiện ác đã là nghĩa thứ hai, không phải nghĩa thứ nhất. Cho nên, đại Thánh Khổng Tử của Nhà Nho nói là “tánh tương cận”, nhưng Tuân Tử, Mạnh Tử thì nói đó chính là “tập tương viễn”. Mạnh Tử chủ trương tánh thiện, Tuân Tử nói tánh ác. Cái “thiện ác” này là đối lập nhau, là tập tánh, không phải bản tánh. Cái mà Khổng Tử nói là bản tánh. Bản tánh của tất cả chúng sanh đều giống nhau. Trong Phật pháp nói mười pháp giới y chánh trang nghiêm là cùng một tâm tánh. Tạo thiện, tạo ác đều là tập tánh. Cho nên, chỗ này nói “Nhân chi ác nguyên”, đó chính là nguồn gốc của tạo ác, không phải tự tánh.

Chư Phật Bồ tát minh tâm kiến tánh, không những tuyệt đối không tạo ác mà ý nghĩ ác cũng không có; không những không có ý nghĩ tạo ác, mà ý nghĩ hành thiện cũng không có. Tại sao vậy? Vì tập khí đã đoạn hết rồi. Hành thiện, tạo ác là tập khí, chúng ta nói là “tập tánh”, tập quen thành tự nhiên. Loại tập tánh này không phải một đời bồi dưỡng nên, mà trong đời quá khứ đời đời kiếp kiếp, từ vô thỉ kiếp đến nay đã hình thành nên một thói quen. Người không biết cho rằng là thiên tánh. Chỉ có người triệt để giác ngộ, minh tâm kiến tánh mới biết ở trong thiên tánh không có. Từ đâu mà có vậy? Từ tập tánh đã huân thành, “tập nhiễm ký thâm” (tập nhiễm đã quá sâu nặng) vô lượng kiếp đã khởi huân tập. Phàm phu không thể làm Phật, không thể làm Bồ tát chính là do tập tánh này làm chướng ngại. Ở đây dùng chữ “tập nhiễm” rất hay. Trong vô lượng kiếp, loại tập khí này đã làm ô nhiễm chân tánh của mình, thế là tạo tác vô lượng vô biên tội nghiệp. Khi tạo tội, có khi mình biết rõ mà vẫn cố phạm, nhưng có khi mình không biết việc mình tạo tác là tội nghiệp. Cho dù bạn biết hay không biết, ở đây nói, nếu truy cứu nguồn gốc của nó thì đó là do “nhất niệm sai trì” (một niệm sai lầm trì trệ). “Nhất niệm sai trì”, nhà Phật gọi là “một niệm mê hoặc”. Tại sao bị mê vậy? Tập nhiễm quá sâu. Thánh Hiền thế xuất thế gian bảo chúng ta sửa lỗi, bảo chúng ta quay đầu. Quay đầu từ đâu? Quay đầu từ tập nhiễm. Đây mới là quay đầu thật sự, triệt để quay đầu.

Thế nhưng quay đầu cũng phải có chỗ bắt tay làm, Kinh Lăng Nghiêm gọi là “phương tiện tối sơ”. Chúng ta bắt tay làm từ đây. Bốn chữ này chính là dạy chúng ta phương pháp để bắt tay làm. Bốn chữ này sâu cạn đều không có cùng tận. Chúng ta là người sơ học, công phu cạn. Đến Bồ tát địa thì công phu đó sâu rồi. Ác phải dùng sức ngăn chặn, cũng chính là nói phải khắc phục nó, phải đè nén nó xuống. Đè cái gì xuống? Ác niệm, ác hạnh. Không những là hành vi ác chúng ta phải khống chế, không được tạo tác, mà ý nghĩ ác cũng không được phép có. Ác niệm không phải vô minh thì là vọng tưởng, những thứ này hại chúng ta đời đời kiếp kiếp chịu khổ, chịu nạn ở trong lục đạo. Khổ nạn không phải người khác gây ra cho ta, mà bạn tự làm tự chịu, chính là bạn khởi tâm động niệm không tương ưng với tự tánh.

Trong tự tánh không có thiện ác, tự tánh là thanh tịnh. Cho nên không những là ác niệm tổn hại chúng ta, mà thiện niệm cũng làm tổn hại. Phật ở trong Kinh nói rất rõ ràng, ác niệm cảm được quả báo ba đường ác, thiện niệm cảm được quả báo ba đường thiện. Ba đường thiện với ba đường ác chính là lục đạo luân hồi. Thiền tông thường dạy người: “Không nghĩ thiện, không nghĩ ác”. Câu nói này ý nghĩa là gì vậy? Đem thiện niệm, ác niệm thảy đều đoạn sạch, lúc này bản lai diện mục của bạn liền hiện tiền. Bản lai diện mục là gì? Minh tâm kiến tánh. Bồ tát thị hiện trong lục đạo độ hóa chúng sanh, quả thật là thiện niệm, ác niệm đều không có, cho nên Bồ tát “không trụ sanh tử, không trụ Niết Bàn”. Thiện niệm, ác niệm đều không có, đó là không trụ sanh tử. Phương pháp, phương tiện độ hóa chúng sanh của Bồ tát, việc thiện việc ác đều có, đó là không trụ Niết Bàn, sanh tử Niết Bàn hai bên đều không trụ. Hai bên đều không trụ chính là hai bên đều trụ. Cho nên, giáo hóa chúng sanh phải xem căn tánh của chúng sanh. Chúng sanh căn tánh lương thiện thì dùng thiện pháp độ họ, chúng sanh căn tánh bất thiện thì dùng ác pháp độ họ. Bồ tát độ chúng sanh, việc thiện ác thảy đều có, đó chỉ là sự, không có tâm. Sự là phương tiện giáo hóa chúng sanh, không phải mục đích. Đại Thánh đại Hiền tâm địa vĩnh viễn “thanh tịnh, bình đẳng, giác”, ý nghĩ thị phi, thiện ác đã đoạn sạch rồi, không giống như phàm phu. Phàm phu chúng ta tập nhiễm từ vô thỉ kiếp đến nay nhất thời chắc chắn không đoạn hết. Cổ đức thường nói: “Lý có thể đốn ngộ, sự phải tiệm trừ”. Nếu bạn nghe hiểu đạo lý rồi, bạn có thể giác ngộ rất nhanh. Thế nhưng cái tập khí đó của bạn không phải trong chốc lát có thể đoạn được, mà đoạn từ từ. Phương pháp đoạn, trước tiên phải khống chế được ý nghĩ ác, hành vi ác, không để nó phát sinh, không để nó khởi lên. Người niệm Phật, chúng ta thường hay nói, niệm vừa khởi, lập tức đề khởi câu “A Di Đà Phật” lên. Niệm thứ nhất bất kể là thiện niệm hay là ác niệm, niệm thứ hai liền là A Di Đà Phật. Dùng cái niệm A Di Đà Phật này thay cho ý niệm phía trước của bạn, đây chính là “át ác”. Quí vị phải biết, chữ “át” này chính là chỉ ý niệm, đây là tu từ trên căn bản.

Thế nào là hành vi ác? Phàm là hành vi nào có ảnh hưởng bất lợi cho người, cho xã hội, cho chúng sanh, loại hành vi này đều thuộc về ác. Tuyệt đối không được làm “sai phạm lẽ trời”. Nếu như bạn làm thì tội nghiệp cực nặng. Người tạo ác chẳng qua là muốn mình có được một chút lợi ích. Nói lời thành thật, một chút lợi ích này rất nhỏ bé. Người xưa có một ví dụ, bạn giết chết một người không có tội để bạn có thể lên làm vua, bạn cũng không làm. Thà không làm vua, chứ không chịu giết oan một người. Đây là người có trí huệ. Người có tội thì tự nhiên có người trị tội đến đối phó họ; quốc gia có pháp luật chế tài. Chúng ta không phải là người chấp pháp, không phải là người lập pháp, nhìn thấy người ta tạo tội nghiệp, chúng ta không có quyền chế tài họ. Đạo lý này phải nên biết. Người lập pháp, người chấp pháp chế tài họ, đó không phải tạo tội nghiệp. Chúng ta không phải là người chấp pháp, cho nên họ có tội, chúng ta trừng phạt họ là bản thân chúng ta có sai lầm. Trong tình hình này thì phải làm thế nào? Xem thấy họ tạo tác tội nghiệp, nếu người bị hại là cá nhân họ, là gia đình của họ thì cứ mặc họ. Nếu họ tạo tác tội nghiệp rất lớn, người bị hại là xã hội, người bị hại là rất nhiều chúng sanh thì chúng ta có thể tố giác lên cơ quan chấp pháp, chúng ta không được phép đi trừng phạt họ, vậy thì đúng. Phật pháp dạy bạn dùng trí huệ cao độ, quyết không được làm việc theo cảm tính. Chúng tôi thường nói “hợp tình, hợp lý, hợp pháp”, đây chính là Phật pháp, đây chính là điều mà Phật Bồ tát chỉ dạy chúng ta.

Một người tu hành, điều chỉnh hành vi sai lầm của mình thì gọi là tu hành. Tu hành không có ngày kết thúc. Tại sao vậy? Hành vi của chúng ta đều có sai lầm, có sai lầm thì phải điều chỉnh. Bồ tát Đẳng Giác còn phải tu hành. Tại sao vậy? Họ vẫn còn có một phẩm sanh tướng vô minh chưa phá, đó chính là sai lầm của họ, cho nên vẫn không lìa khỏi tu hành. Đến quả địa Như Lai thì sai lầm hoàn toàn không còn nữa, công đức tu hành này viên mãn rồi, không có công hạnh gì để tu nữa. Quí vị phải nên biết, Bồ tát Đẳng Giác vẫn còn phải tu hành, chúng ta có thể không tu hành sao? Từ địa vị Đẳng Giác trở xuống là chúng sanh trong chín pháp giới, chúng ta phải nhận thức rõ ràng.

Ngày nay chúng ta phải tu từ đâu? Chúng ta là phàm phu, ở trong chín pháp giới, địa vị của chúng ta rất thấp, tập khí nghiệp chướng của chúng ta rất nặng, cho nên phải bắt tay làm từ “đoạn ác tu thiện”. Chúng ta vẫn không thể đoạn hết “thiện ác”, nói cách khác là vẫn chưa có cách gì siêu vượt được lục đạo. Ở trong lục đạo, chúng ta đoạn ác thì tuyệt không rơi vào ba đường ác. Tu thiện có thể được phước báo trời người, đây là quả nhỏ, trong Phật pháp nói không còn gì nhỏ hơn quả báo này nữa. Trong chú giải trích dẫn lời của Đạo gia nói, câu nói này là của Đạo gia, Cảm Ứng Thiên là của Đạo gia. Phật nói: “Chỉ ác hành thiện”, nhà Nho nói: “Ẩn ác dương thiện”. Đây là cách nói của Thánh nhân tam giáo, cách nói về vấn đề này hoàn toàn tương đồng. Từ đó cho thấy, chúng ta thấy cái ác của người thì phải biết ẩn ác, không nên nhắc đến. Không những miệng không được nói, tốt nhất không nên để ở trong tâm thì tâm của chúng ta mới được thanh tịnh. Ở trong tâm của bạn có những thứ này thì tâm của bạn sao có thể thanh tịnh được? Tâm không thanh tịnh thì không sanh trí huệ, tâm của bạn sanh phiền não. Dùng tâm phiền não để học Phật thì cho dù học như thế nào cũng không giống, dùng tâm phiền não để nghiên cứu Kinh giáo thì nghiên cứu như thế nào cũng nghiên cứu không thông, vì vậy phải đem nó đoạn sạch từ tận đáy lòng. Thấy cái thiện của người thì phải tán thán, vì sao? Khích lệ đại chúng hành thiện.

Tối hôm qua, tôi gặp được cư sĩ Chung Mao Sâm. Đây là người trẻ tuổi, mới hơn 20 tuổi, rất hiếm có. Chú là người Quảng Châu, đạt được học vị tiến sĩ ở Mỹ. Mấy năm trước khi tôi ở Mỹ, chú nghe tôi giảng Kinh. Sau khi nghe xong chú rất cảm động, đã phát chín điều nguyện lớn “phải hiếu thuận cha mẹ”. Chú viết ra đưa cho tôi xem. Hiện nay chú đã lấy được học vị tiến sĩ rồi, trở về để thăm nhà. Tối hôm qua, khi tôi giảng Kinh, tôi lại gặp được chú ấy. Chú ấy đã đưa cả nhà của chú: Ông nội, bà nội, cha, mẹ, và người cô đến thăm tôi. Ông nội của chú 80 tuổi rồi. Người thanh niên này hiếm có, thật không dễ gặp. Hôm qua chú ấy lại mang chín điều mà chú ấy viết ra, đọc cho tôi nghe. Tôi nói: “Được! Đưa cho tôi. Tôi sẽ cho đăng trên Tạp Chí Giáo Dục Phật Đà của chúng ta để dương thiện, khuyên mọi người noi theo”. Cổ nhân Trung Quốc thường nói: “Trung thần xuất thân từ cửa nhà hiếu tử”. Chú ấy hiện nay giảng dạy tại Đại học Đức Châu, thật không dễ dàng. Tại sao chú ấy có thành tựu lớn như vậy? Từ tâm hiếu này của chú. Chúng ta đã rõ rồi, tiên sinh Liễu Phàm thường xem người công danh phú quý thông qua điều gì vậy? Xem đức hạnh của họ. Đức hạnh thì thật hiếm có; tri thức, kỹ thuật không là gì cả. Đức hạnh mới hiếm có! Người có đức hạnh nhất định được chư Phật hộ niệm, nhất định được thiện thần ủng hộ. Chàng thanh niên này đáng được chúng ta tán thán, đáng được chúng ta biểu dương, là tấm gương tốt của thế hệ trẻ, là mẫu mực của thế hệ trẻ. Tối hôm nay tôi giảng Kinh, cả nhà chú ấy cũng có đến.

Bốn chữ này cả đời chúng ta thọ dụng không hết. Không những là một đời, mà đời đời kiếp kiếp, mãi cho đến Như Lai địa cũng không thể xa lìa. Chúng ta vĩnh viễn nhớ kỹ, từng giây từng phút, mọi lúc mọi nơi phải biết “đoạn ác tu thiện”.

Các vị đồng học. Mời xem Cảm ứng Thiên đoạn thứ 29:

“Thôi đa thủ thiểu”. (Nhường cho người khác phần nhiều giữ cho mình phần ít)

Phía trước dạy chúng ta đoạn ác tu thiện. Đoạn ác tu thiện thực hiện như thế nào? Câu này chính là lời chỉ dạy chân thật. Người nếu không thể nhường nhau thì chắc chắn làm không được đoạn ác tu thiện, cho nên phải biết nhường. Nhường nhau là đức tính tốt. Trong sách xưa có ghi chép, Khổng Dung mới 4 tuổi đã biết khiêm nhường. Đây là thiện căn vô cùng sâu dày. Đương nhiên giáo dục về sau cũng là nhân tố mang tính quyết định.

Con người đều có thiện căn, đây là điều chúng ta không thể phủ định. Thiện căn của họ tiềm ẩn chứ không hiển bày, đời sống không có cơ hội tiếp nhận giáo dục Thánh Hiền. Cổ Thánh tiên Hiền của chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thật này, cho nên vô cùng xem trọng giáo dục. Không những giáo dục tuổi thơ quan trọng, trên thực tế, họ đã đem nó mở rộng đến thai giáo. Khi người mẹ mang thai, tâm trạng, cử chỉ của họ đều sẽ tạo ra ảnh hưởng đối với thai nhi. Cho nên, giáo dục của nhà Nho là bắt đầu từ thai giáo. Khi mang thai, tư tưởng của người làm mẹ phải thuần chánh, phải thanh tịnh. Nếu thật sự làm được “không phải lễ thì không nhìn, không phải lễ thì không nghe, không phải lễ thì không nói” thì người mẹ này biết suy nghĩ cho con cái, như vậy mới là quan tâm hết mực. Người hiện nay đâu biết được đạo lý này, cho nên dù có thiện căn sâu dày, nhưng nếu bị phong khí của xã hội này tiêm nhiễm thì thiện căn, phước đức của họ không thể hiện tiền, tập khí ác đều bị khơi ra. Đây mới chân thật là nguồn gốc của động loạn xã hội, là gốc rễ của hết thảy bất ổn.

Nhà Nho, nhà Đạo và nhà Phật có thể nói đều là nhà giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa. Ở trong xã hội, họ có đủ năng lực để cạnh tranh, nhưng từ bỏ cạnh tranh; có bản lĩnh giành được công danh phú quý, họ cũng hoàn toàn xả bỏ điều này; sống đời sống ẩn cư, đời sống thanh bần, vui với việc dấn thân vào giáo dục xã hội vĩ đại, thật sự làm được hiến dâng bản thân, tạo phước cho muôn dân. Tầm nhìn của họ xa rộng, không phải nhìn thấy một đời này, mà nhìn thấy đời đời kiếp kiếp lâu xa về sau, cho nên thành tựu của họ được người đời rất mực sùng kính. Mấy ngàn năm nay, nhắc đến các bậc cổ Thánh tiên Hiền, cho dù ở xã hội hiện tại thì vẫn có rất nhiều người tôn kính, tán thán, ngưỡng mộ, học tập theo họ.

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên là nền giáo dục của Đạo gia. Văn tự tuy không nhiều nhưng nghĩa lý vô cùng phong phú, vô cùng viên mãn, từng câu từng chữ nói mãi cũng không hết.

“Thôi đa thủ thiểu” chính là thực hiện đoạn ác tu thiện. Ở trong tiểu chú, câu đầu tiên phần mở đầu đã nói rất hay, những điều được nói trong câu này rất rộng, lý và sự đều là sâu rộng vô tận. Trong đây nêu một ví dụ, anh em phân ra ở riêng, bạn bè qua lại về tiền bạc, về tài chính phải biết khiêm tốn nhường nhịn. Đây là đức tính tốt. Nếu như tranh giành, các bạn phải nên biết, có tham sân si thì phiền não liền hiện tiền. Đây là điều kiêng kỵ lớn nhất của nhà Phật. Nếu không thể ngăn chặn tam độc phiền não thì quả báo là ở tam đồ. Cho nên, trước mắt được một chút lợi nhỏ thì có đáng gì? Lợi bất cập hại. Bạn bè cùng làm ăn thì càng phải nhường nhau.

Có một số đồng tu hỏi tôi: “Bạn bè đến mượn tiền, chúng con có nên giúp họ không?”. Tôi trả lời họ: “Bạn có năng lực thì giúp đỡ họ, nhưng mà phải nhớ kỹ, cho họ mượn thì nhất định không nên nghĩ đến việc họ trả lại, như vậy thì tình bạn này càng giao thiệp càng sâu đậm”. Cho họ mượn còn muốn họ phải trả lại, còn muốn đòi nợ thì bạn tốt hóa thành thù địch, việc gì phải khổ vậy? Cho nên khi cho họ mượn, nhất định không nên nghĩ đến họ sẽ trả lại cho ta. Cho họ mượn tức là biếu tặng cho họ, tâm của bạn sẽ an biết bao, vui sướng biết bao. Tương lai nếu họ trả lại cho bạn thì rất tốt, hoan hỷ; nếu không trả thì bạn nhất định không nên nhắc lại. Cho nên, muốn giúp người thì trước tiên phải nghĩ đến năng lực của mình, tận tâm tận lực giúp đỡ họ, dưỡng lòng nhân hậu của mình, phước về sau sẽ vô cùng. Bạn có thể thường xuyên làm như vậy thì ở trong xã hội, bạn đã xây dựng được niềm tin nơi công chúng, khi bạn làm việc thì sẽ được rất nhiều người đến ủng hộ, rất nhiều người sẽ giúp đỡ bạn. Bạn vui vẻ giúp đỡ người khác là gieo nhân, người khác giúp đỡ bạn là quả báo. Gieo nhân thiện, được quả thiện, phải biết đạo lý này. Cho nên, chúng ta phải biết nhường nhau.

Chúng ta sống ở thế gian, trên thực tế nhu cầu đời sống của bản thân vô cùng hữu hạn. Đại đức xưa thường nói, sống ở thế gian cũng chẳng qua là “ngày ăn ba bữa, đêm ngủ sáu thước”, vậy là bạn có thể sống một đời rất yên ổn, rất thoải mái rồi, vậy tại sao lại không chịu nhường nhau? Nhân tố quan trọng nhất của khỏe mạnh trường thọ là tâm địa chân thành, thanh tịnh, từ bi, đây là nguyên nhân đích thực của khỏe mạnh trường thọ, không phải ở chỗ ăn ngon, không phải tẩm bổ mỗi ngày. Quí vị hãy quan sát thật kỹ, trong lịch đại đế vương khanh tướng, họ là những người đại phú đại quý, điều kiện sống của họ đầy đủ sung túc, họ chú trọng đối với ăn uống sinh hoạt thì người bình thường ở thế gian không thể so bì, nhưng chúng ta thử xem trong lịch sử, có mấy người được trường thọ? Đại đa số là mới 30, 40, 50 tuổi thì đã chết rồi, người sống đến 70, 80 vô cùng hiếm hoi. Ngược lại không bằng những lão nông dân nhân gian. Người ở nông thôn sống đến 80, 90, hơn 100 tuổi, chúng ta thường xuyên nghe nói. Bạn hãy thử xem, họ sinh hoạt ăn uống cơm nước đều đạm bạc, nhưng tại sao họ sống khỏe mạnh trường thọ như vậy? Có thể thấy khỏe mạnh trường thọ không phải do tẩm bổ mà có được, không phải dùng phương tiện chữa trị mà có thể có được. Tại sao lão nông có thể khỏe mạnh trường thọ? Tâm họ thanh tịnh, họ thành thật, họ từ bi. Biết được đạo lý này, đời sống sinh hoạt tất cả tùy duyên là tốt, vả lại ăn uống sinh hoạt càng ít càng tốt, giữ tâm thanh tịnh, tiết chế dục vọng thì tự nhiên sẽ khỏe mạnh trường thọ. Ông trích dẫn một đoạn trong Kinh Di Giáo: “Đa dục chi nhân, đa cầu lợi cố, khổ não diệc đa” (Người nhiều dục vọng, do mong cầu nhiều nên khổ não cũng nhiều). Câu nói này của Phật, chúng ta nghe không khó hiểu. Người dục vọng nhiều, tâm tham nặng, cái chưa đạt được thì muốn đạt được, cái đã đạt được lại sợ mất đi, gánh nặng trong tâm quá nặng, phiền não quá nhiều, lo được lo mất. Tại sao họ đoản mạng vậy? Nguyên nhân là ở chỗ này.

Ngạn ngữ có câu: “Lo có thể khiến người già đi”. Lời này là lời kinh nghiệm của cổ nhân. Một người lo buồn, lo nghĩ quá nhiều thì dễ bị già yếu, nhiều bệnh, tuổi thọ tự nhiên sẽ ngắn. Từ những chân tướng sự thật này, những đạo lý này mà quán sát, chúng ta liền biết được, Nho gia, Đạo gia, nhà Phật, những người thật sự thông minh biết cách dưỡng sinh, hết sức buông sạch những ưu não nên thân tâm tự tại. Giáo hóa chúng sanh là sự nghiệp của họ. Tuy cần mẫn nỗ lực làm sự nghiệp này, nhưng quyết không có mong cầu. Tại sao vậy? Có cầu liền có phiền não, vô cầu thì vô phiền não, cầu nhiều phiền não nhiều; dạy bảo học trò, dạy bảo đệ tử, đối với học trò, đối với đệ tử quyết không có hy vọng. Tại sao vậy? Có hy vọng thì sẽ có thất vọng. Bạn có thể có thành tựu là thiện căn, phước đức, nhân duyên của bạn tốt, chúng tôi nhìn thấy thì hoan hỷ. Bạn không thể y giáo phụng hành, không thể tiếp nhận lời chỉ dạy, vẫn tạo tác tội nghiệp, họ nhìn thấy chỉ gật đầu, “tập khí phiền não quá nặng!”. Cho nên ở trong tâm họ không lưu lại dấu vết, đây mới thật sự là hiểu được đạo dưỡng sinh.

Chúng ta vì xã hội, vì nhân dân, vì chúng sanh mà làm một chút việc tốt, có duyên thì đi làm. Chúng sanh có phước, ta cần nên làm, làm nhiều một chút. Nếu không có duyên phận này, chúng sanh vô phước thì ta trở về thanh nhàn tự tại, nhất định không được phan duyên rằng “ta nhất định phải làm như vậy”, thế là bạn liền có ưu não, bạn đã có dục vọng rồi. Chư Phật Bồ tát ở trong mười pháp giới, chúng ta đọc thấy ở trong Kinh, là tùy loại hóa thân, tùy cơ thuyết pháp. Có phải họ tự mình muốn đến nơi này để giáo hóa chúng sanh hay không? Không phải. Nếu họ muốn đến thì họ là phàm phu, không phải Thánh nhân. Họ đến như thế nào vậy? Chúng sanh có cảm, các Ngài là ứng mà đến (chúng ta ngày nay nói là nhận lời mời, lời thỉnh cầu). Ứng này là bị động, không phải chủ động. Chúng sanh chúng ta có cảm, có mong cầu thì họ liền đến ngay. Nếu chúng sanh không có cái ý nghĩ này thì họ sẽ không đến. Họ đến làm gì, đến chẳng phải là tìm phiền phức sao? Cho nên chư Phật Bồ tát, ngay cả Đạo gia, Nho gia dạy học, vì xã hội phục vụ, vì nhân dân phục vụ, vì chúng sanh phục vụ, toàn là bị động, nhất định không có chủ động, “tôi phải như thế này, như thế nọ; tôi vẫn muốn tạo ra một cơ hội như thế này, như thế kia”, đâu có nhiều việc như vậy! Cách làm này, cách nghĩ này đã đi ngược lại quy luật tự nhiên. Quy luật tự nhiên chính là tánh đức của tự tánh. Nho, Thích, Đạo tâm địa đều là thanh tịnh vô vi, không làm mà chẳng có việc nào không làm, đó là cảm ứng.

Tôi đến Hồng Kông để giảng Kinh là vì mọi người, không phải tôi muốn đến, mà là các bạn muốn nghe Kinh nên mời tôi đến. Các bạn đã muốn nghe Kinh, mà tôi không đến là có lỗi với các bạn. Các bạn không tìm tôi, tôi tuyệt đối sẽ không đến. Năm xưa, có một bà chủ họ Lôi, mỗi năm đều mời tôi đến đây để giảng kinh một tháng. Sau khi bà qua đời, không có người mời tôi nữa. Cho nên, đã rất nhiều năm tôi không đến Hồng Kông rồi. Đến khi Hồng Kông được trao trả, tôi đến xem thử. Trước đây đã ở đây giảng qua mười năm, cũng có một chút tình cảm như vậy. Cho nên Hồng Kông được trao trả, tôi đến bên này tham quan một chút, lại gặp được một số đồng tu cũ, thính chúng cũ trước đây đến nói với tôi: “Pháp sư! Thầy đã bảy năm không đến rồi”. Tôi nói: “Đâu có lâu như vậy?”. Tính thử, quả nhiên là bảy năm. Tôi nói: “Không phải tôi không đến, mà vì các bạn không tìm tôi”. Bạn không tìm tôi thì tôi làm sao có thể đến được? Thế là có mấy vị đồng tu lại đến tìm tôi. Bạn đến tìm tôi là “cảm”, tôi đến là “ứng”. Chúng ta học tập theo Thích ca Mâu ni Phật, vĩnh viễn là bị động, vĩnh viễn không phải chủ động. Người chủ động có phiền não, chủ động thì tâm không thanh tịnh, cho nên phải hoàn toàn là bị động. Phật dạy chúng ta tùy duyên chứ không phan duyên. Tùy duyên là bị động, phan duyên là chủ động. Cho nên, câu nói này ý nghĩa rất sâu xa.

Phật lại nói: “Thiểu dục chi nhân, vô cầu vô dục, tắc vô thử hoạn” (Người ít tham dục, không mong cầu, không tham muốn, ắt không có những mối lo [được mất]). Đây là Phật dạy chúng ta. Chúng ta phải làm thế nào trong một đời này sống thật tự tại, sống thật hạnh phúc. Có câu rất hay rằng: “Lý đắc tâm an". Hiểu rõ đạo lý rồi, tâm liền an ngay. Sau khi hiểu rõ đạo lý, dục vọng sẽ không còn nữa; chung sống với tất cả chúng sanh, họ cần gì, chúng ta cố hết sức cho họ; họ cần danh thì cho họ danh, họ cần lợi thì cho họ lợi, họ cần tài thì cho họ tài; kết duyên hoan hỷ với chúng sanh. Những cái mà chúng ta cần, họ không cần. Những cái mà họ cần, chúng ta không cần. Cái họ cần là danh vọng lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, những thứ này chúng ta không cần. Cái chúng ta cần là tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh thì họ lại không cần. Cho nên chúng ta chung sống với mọi người không có xung đột.

Tại sao người thế gian chung sống không tốt vậy? Xung đột lợi hại, đôi bên cạnh tranh lẫn nhau, cho nên không thể chung sống. Chúng ta có thể chung sống tốt với tất cả chúng sanh. Hiện nay các bạn nhìn thấy, tôi chung sống với rất nhiều chủng tộc khác nhau vô cùng tốt, chung sống với tôn giáo khác nhau cũng vô cùng tốt. Nguyên nhân là gì vậy? Các bạn cần gì thì thảy đều cho bạn, cái mà bạn không cần thì tôi cần. Cho nên quyết không có xung đột lợi hại, chúng ta mới có thể chung sống tốt như vậy.

Tôi giúp đỡ mọi người, đó là tôi tiếp nhận lời chỉ dạy của Phật Bồ tát, cổ Thánh tiên Hiền, nên đời này đã có được lợi ích chân thật. Tôi cống hiến cho mọi người, chia sẻ với mọi người phần lợi ích này. Nếu như bạn giác ngộ, bạn nhất định cũng có thể “thôi đa thủ thiểu”. Nhu cầu đời sống của chúng ta vô cùng có hạn, rất dễ dàng đáp ứng đầy đủ. Khi tôi đi cầu học, vào lúc đó tôi khoảng hơn 30 tuổi (32 33 tuổi), theo học với lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam. Lão sư Lý mỗi ngày ăn một bữa vào buổi trưa. Tôi học Phật năm 26 tuổi, kể từ 6 tháng cuối năm đó, tôi nhịn ăn buổi tối, nhà Phật nói là “trì ngọ”. Tôi sống như vậy rất nhiều năm. Khi đến Đài Trung học với lão sư Lý, thấy thầy ăn một bữa, tôi liền nghĩ, việc này đối với tôi mà nói là không khó. Tôi cũng nhịn luôn bữa ăn sáng, tôi cũng một ngày ăn một bữa. Đến tháng thứ tám, tôi mới nói cho thầy biết. Thầy hỏi tôi: “Chú cảm thấy thể lực như thế nào?”. Tôi nói: “Thể lực con rất bình thường, không có tình trạng gì không thoải mái”. Thầy vỗ tay xuống bàn, bảo với tôi: “Cứ giữ mãi như vậy đi. Cả đời không cầu người, đời sống dễ dàng mà. Dục nhiều thì phải cầu người, dục ít thì không cầu người”. Cổ nhân nói rất hay: “Nhân đáo vô cầu phẩm tự cao”. Cho nên vào lúc đó, mỗi ngày tôi ăn một bữa, ăn được 5 năm. Sau này đến Đài Bắc để giảng Kinh, cư sĩ Hàn Anh mời tôi về sống ở nhà bà. Bà nhìn thấy tôi mỗi ngày ăn một bữa, bà nói: “Pháp sư! Không được, như vậy tương lai sức khỏe thầy nếu như có vấn đề gì thì cả nhà chúng tôi không gánh vác nổi. Nếu như thầy đồng ý ở Đài Bắc hoằng pháp thì thầy nhất định phải ăn ba bữa”. Chúng tôi suy nghĩ, hoằng pháp là quan trọng, tùy duyên vậy, tôi bèn chia một bữa ra làm ba bữa. Trước đây tôi còn trẻ, mỗi bữa cơm, tôi ăn ba chén cơm thông thường, nhưng khi ăn ba bữa thì mỗi bữa ăn là một chén cơm. Tôi chung sống với bà 30 năm, nhờ bà chăm sóc. Hiện nay bà vãng sanh rồi, không còn hạn chế tôi nữa. Cho nên, tôi cần phải khôi phục lại ngày ăn một bữa, bớt việc, bớt đi rất nhiều phiền phức. Nhu cầu đời sống càng ít thì cái mà chúng ta cống hiến cho người khác sẽ càng nhiều. Đây là việc tốt, chắc chắn có lợi đối với mình, cũng có lợi ích đối với người khác, tự lợi lợi tha.

Chúng ta nhất định phải biết khiêm nhường. Trước đây tôi đã nói với mọi người, giao thiệp giữa người với người phải biết lễ nhượng, nhẫn nhượng. Người ở địa vị lãnh đạo phải biết khiêm nhượng, khiêm tốn, mọi thứ nhường cho người. Chúng ta giao thiệp với tất cả chúng sanh không có sự xung đột lợi hại, trong đây sẽ không có bất kỳ mâu thuẫn nào, sẽ không có bất kỳ sự hiểu lầm nào thì có thể thật sự làm được tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hỗ trợ hợp tác, đối với sự an định xã hội, thế giới hòa bình, hạnh phúc của tất cả chúng sanh tự nhiên có thể thành tựu viên mãn.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi.

A Di Đà Phật!