Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 96

Chư vị đồng học, xin chào mọi người.

Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 81, đoạn văn này vẫn nói về “âm tàng chi ác” (điều xấu ác ngấm ngầm).

“Kiến tha sắc mỹ, khởi tâm tư chi.” (thấy vợ con người xinh đẹp, liền sanh lòng tà vạy).

Hiện tượng này, ác nghiệp không những vô cùng nghiêm trọng, mà ở trong xã hội ngày nay nó còn rất tràn lan. Sở dĩ xã hội không an định, động loạn triền miên, thiên tai nhân họa, truy tận nguồn gốc phát sinh của nó thì đây là một trong những nhân tố quan trọng. Người xưa có câu, “vạn ác dâm vi thủ, bách thiện hiếu vi tiên” (trong vạn ác thì dâm đứng đầu, trăm điều lành hiếu là số một). Nền giáo dục truyền thống cổ xưa, chúng ta có thể thấy trong phần Nghi lễ của sách Lễ Ký. Con trai con gái lên năm tuổi không được ngồi chung với nhau, vì sao vậy? Vì để ngăn chặn ngay từ đầu. Ngày nay chúng ta có thể thấy trên báo chí viết, những bé gái mới 13 đến 15 tuổi mà đã có thai rồi, ở nơi nào cũng nghe thấy việc này, như vậy còn có thể được sao? Nếu muốn xã hội này không động loạn, dường như là không thể. Hậu quả của việc dân chủ tự do mở cửa là xã hội đại loạn, lòng người bất an. Người hiện nay nói là do nền chuyên chế chưa tốt, những vị đế vương ngày xưa có phải là chuyên chế (độc tài) hay không? Hãy tỉ mỉ mà đọc lịch sử, tham cứu thảo luận những điển chương văn vật chế độ ngày xưa, chúng ta sẽ phát hiện ra người hiện nay đã chụp mũ họ, cho họ là độc tài chuyên chế, thật không công bằng. Họ không phải là chuyên chế, họ chân thật có từ tâm, có ái tâm, bảo hộ xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân mà suy nghĩ. Tuy có một số phương pháp mọi người cảm thấy không thuận tiện, sự không thuận tiện này chỉ là việc nhỏ, bạn đạt được một đời an định, hòa bình, phồn vinh, hưng vượng thì đây là sự may mắn. Nói cách khác, hy sinh cái tự do nhỏ bé thì được cái tự do to lớn, nhẫn nại một chút hạn chế nhỏ nhặt thì được hạnh phúc vĩnh hằng.

Chúng ta hãy nhìn xem hiện nay, những gì bạn đạt được, thực tế mà nói ở trong xã hội này là phóng túng, tham muốn danh văn lợi dưỡng tài, sắc, danh, thực, thùy. Bạn có được chỉ là lợi ích nhỏ, bản thân bạn thân tâm luôn bất an, luôn sống trong lo sợ, nên cũng khiến cho cả xã hội không an định, người người đều sống trong sự khổ nạn. Các vị hãy tỉ mỉ suy nghĩ xem, một chút tự do dân chủ mở cửa này của bạn đã phải trả giá biết bao nhiêu. Chúng ta cứ tỉ mỉ mà tư duy [thì thấy] được không bằng mất, cái bạn đạt được chỉ là một phần mười, cái mà bạn mất đi là chín phần mười rồi. Cho nên chúng ta phải tỉ mỉ mà tự suy xét cảnh tỉnh lại xem, vẫn là phương thức của người xưa có đạo lý. Người xưa bảo bạn hy sinh, nhẫn chịu một hai phần mười thì bạn đạt được hạnh phúc vinh quang đến bảy, tám phần mười. Thế gian nếu muốn làm đến được thập toàn thập mỹ thì nhất định là không thể. Từ trên tỷ lệ mà tính toán, năng lực của con người có thể khống chế được [sự việc].

Người ngày nay không đọc sách Thánh Hiền, không biết đại đạo của Thánh Hiền, đem sự giáo huấn trí huệ tối cực cứu cánh viên mãn của Phật Bồ tát xem thành mê tín, xem thành lạc hậu, xem là thứ không hợp với thời cuộc. Họ gọi điển chương chế độ của cổ Thánh tiên Vương là chuyên chế, là độc tài. Hiện tại chúng ta đã lập ra những pháp luật, đã chế định ra những quy chương và cho rằng đây là tiên tiến, phù hợp với dân chủ, phù hợp với tinh thần khoa học, nhưng hiệu quả của việc này nếu đem so với xã hội ngày xưa thì khoảng cách của chúng cách nhau quá xa. Nguyên nhân rốt cuộc là ở đâu? Người xưa đã nói, đó là lỗi không đọc sách Thánh Hiền. Trong chú giải, đoạn này là dẫn dụng một đoạn ở trong kinh Phật, nói được rất hay, “Phật ngôn, nhân ư thế gian bất phạm tha nhân phụ nữ, tâm bất niệm tà tịch, tùng thị đắc ngũ thiện” (Phật dạy, người ta sống ở đời nếu không xâm hại vợ con người khác, lòng không nghĩ chuyện sai trái tà vạy thì nhờ đó được năm điều lành). Đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian dạy bảo chúng ta đều không tách rời “thiện nhân thiện quả, ác nhân ác báo”. Nếu có thể tuân thủ giáo huấn của Phật, tuân thủ giới “không tà dâm” của ngũ giới, giới “không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm” của thập thiện thì được năm loại thiện quả. Loại thứ nhất là bạn có thể giữ gìn được tài sản của mình, không đến nỗi bị đánh mất. Loại thứ hai, bạn giữ bổn phận, giữ quy củ thì bạn không sợ quan huyện, ngày trước quan huyện quản việc tư pháp, giống như cảnh sát hình sự ngày nay vậy, bạn sẽ không sợ họ, vì bạn không phạm pháp mà. Loại thứ ba, bạn không sợ người, tâm hạnh của bạn quang minh chính đại, không làm những việc không dám nhìn mặt người khác. Đây là việc thiện thế gian, chúng ta nói đến là hoa báo, còn quả báo, nếu họ không học Phật, không cầu sanh Tịnh Độ thì quả báo ở tại nhân thiên. Thứ tư là Phật nói được sanh nước trời, sanh thiên, trên trời thì có ngọc nữ làm vợ. Thứ năm là từ trên trời hạ sanh xuống thế gian thì làm người phụ nữ đoan chánh. Phật nói năm loại quả báo này, ba loại là phước báo ở thế gian hiện tại, hai loại kia là sau khi chết sanh lên trời được hưởng thiên phước.

Phật lại nói: “Nhân ư thế gian dâm dật, phạm tha nhân phụ nữ, tùng thị đắc ngũ ác” (Người sống ở đời dâm dật, gian díu với vợ người khác, do đó chịu năm điều xấu ác). Đây là bạn phá giới làm ác, bạn sẽ bị năm loại quả ác báo, cũng phân chia đời nay và đời sau. Loại thứ nhất là gia đình bất hòa, tiền bạc tiêu tán, tài sản của bạn sẽ tổn thất, cả nhà bạn bất hòa, quả báo này rất đáng sợ. Ngạn ngữ thường nói “gia hòa vạn sự hưng”, gia bất hòa thì nhà này nhất định bại vong. Chúng ta tỉ mỉ mà quan sát xã hội hiện tại, người phạm loại lỗi lầm này sẽ làm hôn nhân tan vỡ, ly hôn. Hiện tại tỉ lệ ly hôn trong xã hội cao biết bao nhiêu, ly hôn thì gia đình tan nát. Nếu như có vợ và con cái thì đây là không có trách nhiệm đối với con cái, đã gây ra sự tổn thương nghiêm trọng nhất cho con cái, gây sự đả kích nghiêm trọng nhất, quả báo của tội này rất khủng khiếp.

Trong xã hội ngày nay không có ai nói đến đạo lý này, Phật nói cái ác báo thứ hai này, hiện nay từ bên ngoài không thể nhìn thấy được. Ngày xưa thì bạn bị xem là phạm pháp, nhất định phải chịu sự trừng phạt của pháp luật, phải ngồi tù, bị giam cầm, vẫn phải bị trừng phạt. Ngày nay thì không giống như [pháp luật] ngày xưa nữa rồi. Tuy là quả báo của hiện tại không nghiêm trọng như sự trừng phạt của ngày xưa, thế nhưng dù dương gian không trừng phạt bạn nhưng [sự trừng phạt ở] âm gian thật sự rất nghiêm trọng.

Thứ ba là gạt mình dối người nên ở trước công chúng đông người thì thân tâm bất an. Thế nhưng hiện tượng này ngày nay dường như cũng rất hời hợt, vì sao vậy? Da mặt càng ngày càng dày hơn. Nói lời thành thật, người ngày trước vẫn còn chút lương tâm, làm chút việc xấu thì tâm không an, hiện tại thì không như vậy, lương tâm đã không còn nữa. Cho nên họ cũng không hiểu thế nào là an và bất an, tham sân si đã đến chỗ cùng cực rồi. Thế nhưng quả báo của việc tạo tác ác nghiệp này trong tương lai nhất định sẽ nghiêm trọng hơn không biết là bao nhiêu lần so với ngày xưa.

Loại thứ tư là quả báo trong đời sau, Phật nói sau khi chết đọa vào địa ngục Thái sơn, chịu hình phạt thiêu nướng, sau một triệu tỉ năm (muôn ức năm) mới có thể ra khỏi địa ngục này.

Loại quả báo thứ năm, sau khi ra khỏi địa ngục thì đọa vào đường súc sanh. Chúng ta cũng biết trong đường súc sanh thì việc dâm dật không kiêng kị là mẹ hay con, cũng không có sự tiết độ. Đọa lạc vào những loài vật như vậy, Phật nói sự thê thảm của quả báo, sự thống khổ của quả báo không thể nói hết cùng tận.

Phàm phu mắt thịt không thể nhìn thấy được chân tướng của nhân duyên quả báo. Kỳ thực những nhân quả báo ứng này đều ở ngay trước mắt, câu này trong Cảm Ứng Thiên, văn tự chú giải cho phần này đặc biệt nhiều. Chúng tôi lật qua thấy có rất nhiều trang nêu ra những sự tướng của loại quả báo này trong lịch sử, mục đích không gì ngoài việc cảnh giác nhắc nhở chúng ta. Phàm phu không nhìn thấy được những trường hợp quả báo trong thực tế, họ rất khó tiếp nhận. Quyển sách này đã dẫn dụng mấy mươi thí dụ, là những câu chuyện của người xưa, một số người hiện nay thấy những câu chuyện này của người xưa thì không tin, cho rằng đây chỉ là người xưa muốn khuyên mọi người làm thiện mà thôi, chưa chắc đây là những câu chuyện có thật. Thế nhưng người thông minh, bạn hãy xem những câu chuyện mà người xưa viết sau đó bình tâm mà quan sát xã hội hiện thực, đem chúng đối chiếu lại với nhau thì sẽ hiểu thôi, liền biết được việc mà người xưa nói là có thể tin. Chúng ta phải nên tín thọ, tự cầu đa phước.

Phật pháp gọi là tu hành, đây là việc lớn thứ nhất của tu hành, đó là sửa đổi lại tập khí tham lam của chúng ta, tu sửa hành vi dâm dật của chúng ta. Chúng tôi nói một cách rất hiện thực, thì bạn sẽ có thể đạt được đạo khỏe mạnh trường thọ. Ai ai cũng đều muốn mình được khỏe mạnh sống lâu. Để khỏe mạnh sống lâu thì cái nhân tố đầu tiên là tâm địa thanh tịnh, làm thế nào được thanh tịnh? Quả dục thì được thanh tịnh, [nghĩa là] dục vọng ít, dục vọng rất thấp. Sắc dục là một trong những nguyên nhân quan trọng. “Tài, sắc, danh, thực, thùy” đều phải xem nhẹ đi, càng nhẹ càng tốt, càng ít càng tốt, thân tâm của bạn sẽ khỏe mạnh. Ăn uống thì ăn chay là tốt nhất, trong việc ăn chay vì sao Thế Tôn ở trong giáo giới dạy người sơ học phải xa lìa “ngũ tân”? Các vị phải nên biết, “tân” vẫn là đồ ăn chay, các vị xem trong chữ “tân” có bộ “thảo”, “tân” không phải là thức ăn có thịt. Thức ăn có thịt thì gọi là “tinh”. Ngũ tân là năm loại thức ăn trong thực phẩm chay, đồng tu học Phật đều biết năm loại này là: hẹ, tỏi, hành, kiệu, loại thứ năm trong kinh gọi là “hưng cừ”. Ngày xưa ở Trung Quốc không có loại này, hiện tại thì có rồi, chính là hành tây. Vì sao Phật muốn giới trừ năm loại này? Kinh Lăng Nghiêm đã nói ra nguyên nhân, năm loại rau củ này nếu ăn chín thì dễ dẫn đến kích thích sinh lý, ăn sống thì dễ dẫn đến can hỏa, dễ nổi giận, là nguyên nhân như vậy. Những thứ này có tính kích thích đối với sinh lý của chúng ta, nên Phật đều cấm, thế nhưng nếu các vị dùng như một loại thuốc trong Đông y thì được, nếu không phải dùng làm thuốc thì tốt nhất là nên kiêng ăn. Đây đều là việc ngăn ngừa đề phòng, Phật đều đã ngăn trừ những tăng thượng duyên bất thiện này, đây gọi là đại từ đại bi, không có một sự việc nào mà Ngài không suy nghĩ cho chúng sanh, hy vọng chúng sanh đều có thể được lợi ích chân thật, đều có thể có được cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn, đây là giáo huấn của Thánh Hiền.

Chư vị đồng tu, xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 82:

“Phụ tha hóa tài, nguyện tha thân tử. Can cầu bất toại, tiện sinh chú hận.” (Thiếu nợ người khác tiền bạc, của cải, liền mong họ chết đi. Mong cầu chẳng được toại ý, sanh lòng oán hận, chửi rủa).

Đoạn này nói đến hai sự việc, thiếu nợ người là mượn tiền mà không trả, phàm là mượn vật dụng của người khác không có ý hoàn trả lại thì đều thuộc về loại này. Loại này thuộc về nghiệp trộm cắp. Nhà Phật nói phạm vi của việc trộm cắp vô cùng rộng. Cổ Đức đã nói rõ với chúng ta giới trộm cắp gọi là “không được lấy”, cái ý này vô cùng hoàn chỉnh, phàm là vật có chủ, bất luận bạn dùng cách gì để có được, người chủ không đồng ý cho bạn mà bạn lấy đi thì đó gọi là trộm cắp, đều thuộc về phạm vi của giới điều trộm cắp này. Chúng ta mượn đồ của người ta, mượn tiền cũng vậy, mượn đồ vật cũng vậy, người chủ đồng ý cho chúng ta mượn, chứ không phải là cho chúng ta, nếu đã cho chúng ta mượn vậy thì tương lai nhất định phải hoàn trả. Nếu không có tâm muốn hoàn trả thì cái tâm này là tâm trộm cắp, cũng là phạm tội trộm cắp. Nếu mượn tài vật của người khác mà không muốn trả, còn hy vọng họ sớm chết đi, vậy thì tội này càng lớn hơn nữa. Trong kinh Phật nói, người sanh tâm này đã là súc sanh rồi, quả báo trong đời sau nhất định đọa đường ác.

Người thế gian nhãn quang rất cạn cợt, chỉ nhìn thấy cái lợi nhỏ trước mắt, không biết được hậu hoạn là vô cùng. Đọa lạc vào đường súc sanh thì dễ, nhưng để từ súc sanh đạo mà trở lại làm người thì sẽ rất khó. Nguyên nhân là ở chỗ nào? Trong kinh Phật đã nói với chúng ta, nghiệp nhân của đường súc sanh rất phức tạp, rất nhiều, trong đó một điều quan trọng nhất là ngu si. Các vị hãy suy nghĩ, thiếu nợ người ta mà không muốn trả lại, cái tâm này chính là hết sức ngu si, lại còn cầu mong họ sớm chết đi, vậy là ngu si đến cực điểm, cho nên đọa lạc vào đường súc sanh. Sự ngu si của súc sanh nếu đem so sánh với con người thì ngu si gấp không biết bao nhiêu lần, càng là động vật cấp thấp thì càng ngu si nghiêm trọng hơn.

Chúng ta thấy một câu chuyện ở trong kinh Phật, Thích ca Mâu ni Phật năm xưa ở tại vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc, lúc đó đang sửa chữa vườn, Phật và một số đệ tử ngồi cùng nhau, nhìn thấy trên mặt đất có một tổ kiến. Phật nhìn xong thì mỉm cười, các đệ tử ở bên cạnh thấy Phật cười khi nhìn tổ kiến liền thỉnh giáo với Thích ca Mâu ni Phật, hỏi Ngài vì sao cười chúng. Phật nói với mọi người, cái tổ kiến này đã trải qua bảy đời Phật xuất thế rồi mà chúng vẫn chưa rời được thân kiến. Chúng ta không cần phải nói nhiều, một vị tôn Phật xuất thế là ba A tăng kỳ kiếp, bảy vị Phật là hai mươi mốt A tăng kỳ kiếp, vậy mà chúng vẫn chưa thoát khỏi thân kiến. Không phải là chúng có thọ mạng dài, mà sau khi chết đi thì lại đầu thai trở lại làm kiến nữa. Đạo lý này chúng ta có thể thể hội được, nguyên nhân là gì? Quá chấp trước, nó chấp trước cái thân đó chính là nó, cho nên vĩnh viễn không đổi sang một thân thể khác được, chấp trước cái tổ đó là quê nhà của nó, vĩnh viễn không rời xa cái xứ sở này của nó, sau khi chết đi đầu thai, vẫn cứ đầu thai vào thân loài kiến, đây chân thật là ngu si đến cùng cực.

Cho nên Phật ở trong tất cả các kinh luận Đại Tiểu Thừa đã nói với chúng ta, chúng ta phải có thể thể hội được, phải biết sự tận tình khuyên bảo của Phật. Ba đường ác là dễ vào mà khó ra. Đây là chân tướng sự thật: đọa ba đường ác rất dễ dàng. Nghiệp nhân của ba đường ác là tham sân si, nên Phật dạy chúng ta tu Giới Định Huệ, “siêng tu Giới Định Huệ, diệt trừ tham sân si”, mục đích là không đọa đường ác. Thế nên con người nhất định phải tuân giữ bổn phận của một con người, giữ cái căn bản của một con người. Căn bản của con người là gì? Trong nhà Phật là ngũ giới, trong nhà Nho là ngũ thường, ngũ thường là: nhân nghĩa lễ trí tín. Đây là điều kiện cơ bản để làm người. Nếu chúng ta mất đi những điều kiện căn bản này thì đời sau nhất định không thể nào có được thân người. Các vị phải biết, chúng ta đời này được thân người là do trong đời quá khứ đã tu các điều kiện này, trong đời này gặp được duyên, cha mẹ và chúng ta có duyên, cha mẹ là thuộc về tăng thượng duyên. Người chân thật đến cõi người đầu thai là do trong đời trước đã tu được nghiệp nhân này, là nghiệp nhân ngũ giới thập thiện. Cho nên đi đến nhân đạo làm người là không sai, nhưng lần này chúng ta đến cõi người thì lại tương đối bất hạnh, nguyên nhân là gì? Hoàn cảnh xã hội không tốt, lại không có người dạy chúng ta, ngày xưa đích thực là các vị đọc Lễ Ký Tinh Hoa Lục thì sẽ rõ, bộ sách Lễ Ký này nếu dùng cách nhìn của giới học thuật hiện đại thì nó thuộc dạng tạp chí, là một loại tạp chí cổ xưa, những thứ ghi trong đó rất chi tiết, rất nhiều, là một quyển tạp chí vô cùng có giá trị. Ở trong đây, chúng ta có thể xem thấy tình trạng cuộc sống, chế độ văn vật của người xưa, bạn hãy xem người xưa xem trọng giáo dục đến như vậy, đặc biệt là giáo dục gia đình. Mặc dù người ngày trước được đi học tương đối ít, có rất nhiều bậc cha mẹ đều không biết chữ, nhưng cả đời họ đã nhận được sự hun đúc của giáo dục đời trước trong xã hội. Họ hiểu được đạo lý làm người, họ biết làm tấm gương tốt cho con cái.

Căn bản của giáo huấn Thánh Hiền là “ngũ luân”, “ngũ thường”. Họ biết được, ngũ luân là nói mối quan hệ giữa người với người, bạn nhất định phải nhận biết rõ ràng. Ngũ thường là căn bản của đạo lý làm người. Cái thứ nhất là “Nhân”, “suy từ mình ra người”, “thứ mình không muốn thì đừng làm cho người”, chưa học qua sách vở thì cũng hiểu đạo lý này. Họ cũng có thể ghi nhớ được mấy câu nói này, đối đãi với bất kỳ người nào, họ đều đặt mình vào vị trí người khác để suy nghĩ, ta đối đãi với người khác như vậy, người ta có bằng lòng tiếp nhận hay không? Người ta không thể tiếp nhận, vậy thì chúng ta không thể tiếp tục làm, người khác đối đãi với chúng ta như vậy, chúng ta không thể tiếp nhận vậy thì ta cũng không thể dùng loại tâm thái này để đối đãi với người khác. “Nghĩa”, là vì xã hội, vì người khác phục vụ, không cầu báo đáp, chúng ta ngày nay nói là tận nghĩa vụ. Đạo tràng của chúng ta có rất nhiều người làm thiện nguyện, đến để phục vụ đạo tràng, phục vụ mọi người, không mong cầu được báo đáp gì cả. “Lễ” là có chừng mực, là có tiết chế, tự mình khiêm tốn mà tôn trọng người khác. “Trí” chính là lý trí mà con người ngày nay hay nói, không phải là tình cảm, trong tình cảm thì có nhiều lỗi lầm, làm việc thường tình mà có lý tính. Sau cùng là nói “Tín”, “nhân vô tín nhi bất lập” (người không có chữ tín thì không thành người), đây là đạo lý mà cổ Thánh tiên Hiền dạy người ta làm người, phải tuân thủ giữ gìn năm chữ này.

Cho nên vào thời đại ngày xưa, bất luận là được đi học hay không được đi học, biết chữ hay không biết chữ thì đều hiểu được đạo lý này. Hơn nữa còn có thể tuân thủ, cho nên xã hội an định. Hiện tại khoa học kỹ thuật phát triển, văn minh vật chất có sự tiến bộ vượt bậc, nhưng lại không biết mối quan hệ giữa người với người, đạo đức thì càng bị xem nhẹ, thậm chí là quên mất. Đặc biệt xã hội hiện tại đang đề xướng cạnh tranh, chữ “tranh” trong cạnh tranh này trong “nhân nghĩa lễ trí tín” đều không có. Cho nên chúng ta sống trong thời đại này, thời đại này là thời đại động loạn, người đời sau viết lịch sử thì sẽ gọi thời đại này là loạn thế, con người không biết được mối quan hệ người với người, không biết đạo lý làm người. Cho nên hôm nay chúng ta đọc đoạn này, có thể nói đây là việc thường thấy trong xã hội, có rất nhiều người đều có tâm thái như vậy, chúng ta phải nên biết, tâm thái như vậy thì hậu quả sẽ không thể tưởng tượng nổi. Dùng tâm trộm cắp thì người này làm gì có thể phát tài? Làm gì có thể có được cuộc sống hạnh phúc? Đây là việc không thể nào.

Việc thứ hai là “Can cầu bất toại, tiện sinh chú hận.” (Mong cầu chẳng được toại ý, sanh lòng oán hận, chửi rủa). Đây cũng là việc mà ngày nay chúng ta rất thường thấy, có việc cần người khác giúp đỡ, người khác không thể đáp ứng được sự mong muốn của bạn thì bạn lại sanh oán hận. Ở trong chú giải đã nêu ra cho chúng ta rất hay. “Can cầu là chỉ hết thảy những việc lớn nhỏ, phàm là có việc muốn khẩn cầu nhờ vả người khác thì đều gọi là can cầu”. Cho nên phạm vi của nó rất rộng lớn. “Bất toại” là không được như ý, bạn cầu người khác giúp đỡ, người ta không đáp ứng nguyện vọng của bạn, thế là bạn chửi mắng họ, nguyền rủa họ, bạn hận họ, đây là tạo tội tạo nghiệp. Đoạn kế tiếp phía sau, “Quân tử rõ lý, an với mệnh lẽ nào chịu thỉnh cầu nhờ cậy người khác”. Đây là người hiểu lý lẽ, người hiểu rõ lý lẽ thật sự là một đời tự mình cho dù nghèo khốn đến cùng cực thì chính mình hiểu được đây là tự làm tự chịu, cũng không đi cầu người khác, có thể an tâm tùy duyên, bằng lòng với số mệnh. Cho dù là có lúc bất đắc dĩ phải đi cầu cạnh người khác, người ta chịu giúp đỡ thì rất cảm kích, người ta không chịu giúp đỡ thì xem như là bổn phận phải tự làm lấy, nhất định không thể có tâm oán hận. Nếu có một mảy may tâm oán hận thì cổ nhân nói đây là tiểu nhân, không phải là quân tử, thế nào gọi là quân tử? Người hiểu rõ lý thì gọi là quân tử, vậy tiểu nhân là gì? Mê hoặc điên đảo, không hiểu đạo lý, làm sao lại có thể trách người khác được chứ?

Người học Phật càng không thể có ý niệm này, nếu có ý niệm như vậy thì người đó không phải là người học Phật, họ đối với Phật pháp, đối với giáo huấn của Phật đà căn bản là không thể lý giải được. Vậy thì càng không thể làm được rồi, những giáo huấn mà Phật đã nói thì họ không hiểu. Chúng ta xem thấy trong kinh điển Phật Bồ tát dùng tâm thái như thế nào để đối đãi với người ác vậy? Các vị đều đã đọc qua Kinh Kim Cang, trong Kinh Kim Cang có một thí dụ, là việc vua Ca lợi cắt xẻ thân thể. Trong Kinh Kim Cang nói rất đơn giản, đoạn công án này được ghi chép rất tường tận ở trong Kinh Đại Niết Bàn. Nhẫn Nhục tiên nhân là tiền kiếp của Thích ca Mâu ni Phật, khi còn chưa thành Phật, trong quá trình đang tu hành, đã tu nhẫn nhục ba la mật, mọi người gọi Ngài là Nhẫn Nhục tiên nhân. Vua Ca lợi, Ca lợi là tiếng Phạn, phiên dịch thành tiếng Hoa thì chúng ta thường gọi là hôn quân vô đạo, là một bạo quân, ngang ngược không nói lý lẽ. Nhẫn Nhục tiên nhân không có lỗi lầm gì, thế nhưng lại lăng trì xử tử Ngài, tiên nhân đối với ông vua này có oán hận hay không? Không có, không những không oán hận mà hơn nữa còn vô cùng cảm tạ vua. Ngài cảm kích việc gì vậy? Cảm kích tâm thái [ngang ngược] của vua, tự mình có thể nhẫn chịu được, đây là tướng nhẫn nhục ba la mật viên mãn. Chúng ta hiểu được rồi, nếu không có vua Ca lợi, một người hung tàn vô lý như vậy giáng xuống cho Ngài sự sỉ nhục nghiêm trọng nhất thì làm sao biết được công phu nhẫn nhục của Ngài. Việc này giống như thi kiểm tra vậy, Ngài có thể nhẫn được, một mảy may ý niệm oán hận cũng không có, hơn nữa lại còn phát nguyện, tương lai tôi thành Phật thì người đầu tiên tôi độ chính là ông. Cho nên khi Thế Tôn thành Phật thì người đầu tiên được độ là tôn giả Kiều trần như, Kiều trần như chính là vua Ca lợi năm xưa, còn Thích ca Mâu ni Phật chính là Nhẫn Nhục tiên nhân. Ngài nói và giữ lời, Ngài đã thực hiện được câu: khi ta thành Phật người đầu tiên ta độ chính là ông.

Cho nên, cổ đức dạy bảo chúng ta, “oan gia nên giải không nên kết”. Con người sống tại thế gian này nhất định là không nên kết oán với người khác, kết oán với người khác là sai rồi. Người ta cho dù không vừa lòng với bạn, sỉ nhục bạn, hủy báng bạn, hãm hại bạn, người học Phật chúng ta biết được đây là nghiệp báo mà mình đã tạo trong đời quá khứ. Quá khứ đã tạo nghiệp bất thiện, nên đời nay thọ quả báo, hoan hỷ mà tiếp nhận, tội báo liền được báo hết, không có một tơ hào tâm oán hận nào cả. Oán kết đã hóa giải rồi, đây là việc tốt, không phải là việc xấu. Nếu có một niệm tâm bất bình thì cái oán kết này vẫn còn, chưa được khai giải hết, không khai giải hết thì tương lai vẫn sẽ báo tiếp, nên gọi là oan oan tương báo, không bao giờ ngừng dứt, việc này thật là đáng sợ. Chúng ta học Phật thì mức độ thọ dụng thấp nhất phải có thể đạt được việc này, đây là mức độ thọ dụng thấp nhất. Ta hiểu được rồi, tất cả những oán thân trái chủ gây ra cho ta đủ loại việc không như ý, ta đều hoan hỷ tiếp nhận, cung kính tán thán thì chúng ta đã thanh toán hết rồi, cũng thành tựu được hạnh nhẫn nhục cho chính mình. Hạnh nhẫn nhục ở trong lục độ biết đi đâu để tu bây giờ? Chính là tu ở trong những cảnh giới này. Cho nên những người đó là thầy nhẫn nhục ba la mật của chúng ta, là thiện tri thức để ta tu hạnh nhẫn nhục. Chúng ta cung kính cảm kích còn không hết thì sao lại có thể có lòng oán hận với họ chứ? Đây là chúng ta đạt được thọ dụng chân thật trong Phật pháp, chúng ta phải nên hiểu, phải nên lý giải được, để cả cuộc đời này của chúng ta đều có thể sống trong thế giới biết ơn, đạo nghiệp của chúng ta sẽ không khó thành tựu.

Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi. A Di Đà Phật.

Tập 97

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Xin mời xem “Cảm Ứng Thiên” đoạn thứ 83: “Kiến tha thất tiện, tiện thuyết tha quá. Kiến tha thể tướng bất cụ nhi tiếu chi. Kiến tha tài năng khả xưng nhi ức chi.” (Thấy người khác sa chân lỡ bước, bèn rêu rao lỗi lầm của họ. Thấy người khác hình hài chẳng vẹn toàn bèn chê cười. Thấy người khác có tài năng đáng ca ngợi bèn chèn ép).

Trong phần chú giải của đoạn này nói rất hay. Nếu dùng lời hiện nay để nói thì “thất tiện” nghĩa là lỗi lầm, hoặc giả là khi họ gặp chuyện thất bại, gặp phải hoàn cảnh khốn cùng, hầu hết người thế gian lúc này luôn luôn nói ra các loại lỗi lầm của họ. Lỗi lầm có thể là có, nhưng đa số là chuyện bịa đặt, là chuyện phỏng đoán, suy tưởng, tuyệt chẳng có căn cứ thực sự, nên gây oan uổng cho người ta. Trong Chu Tử có mấy câu nói rằng: “Mọi sự trong thiên hạ vốn dĩ bại thì dễ mà thành thì khó”, thế nên việc tốt thì lắm giày vò trắc trở, thành tựu được là vô cùng khó khăn. Chúng ta tỉ mỉ mà quan sát xã hội hiện nay, thậm chí là tự mình tỉ mỉ mà suy nghĩ những điều gặp phải trong cuộc đời này, những việc tốt như việc lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh, nhất định không phải là việc chỉ lợi ích cho bản thân mình, những việc tốt như vậy có thể thành tựu hay không? Cũng chưa chắc. Chúng ta biết được vì sao, vì việc này phải cần phước báo của chúng sanh, chúng ta tự mình phát tâm vì chúng sanh mà phục vụ, vì chúng sanh làm một chút việc tốt, chúng sanh có phước báo hay không? Nếu không có phước báo, thì sự phát tâm của chúng ta, hành vi của chúng ta rất dễ bị người khác phá hoại, hiện tại như vậy, trong quá khứ cũng là như vậy.

Chúng ta nhìn thấy trong lịch sử, một thí dụ rõ ràng nhất trong lịch sử Trung Quốc đó là Nhạc Phi tận trung báo quốc thời Nam Tống. Ông đích thực là vì quốc gia, vì dân tộc, vì nhân dân, nhưng vẫn bị Tần Cối và Tống Cao Tông giết hại. Có thể là trên mặt lịch sử thì người đời sau vĩnh viễn tưởng nhớ ông, nhưng khi đó ông đã không được toại nguyện, đây là ví dụ điển hình rõ ràng nhất của “việc tốt thì lắm giày vò”. Từ đây có thể thấy, chúng ta muốn phát tâm thay xã hội, thay chúng sanh làm một chút việc tốt, nếu muốn không có chướng ngại thì thật sự không có việc này. Chướng ngại từ đâu mà đến vậy? Nếu không phải là nghiệp chướng của bản thân mình thì nghĩa là chúng sanh không có phước báo lớn như vậy, họ đáng phải bị nạn, đáng chịu tội, chư Phật Bồ tát đến thị hiện cũng không thể cứu nổi họ. Tương tự sự việc như vậy, thì xưa nay trong và ngoài nước có rất nhiều những nhân sĩ có lòng và có ý chí. Bất kỳ thời đại nào, bất kỳ một địa phương nào cũng đều có, thường thì hơn một nửa trong số họ đều không được toại nguyện, những người không được toại chí này ẩn dật trong các rừng núi.

Bạn xem, trong Nhị Thập Ngũ Sử của Trung Quốc, mỗi một bộ đều có phần “Ẩn dật chí”, trong phần này đều ghi chép về những nhân sĩ sống ẩn dật. Họ có đạo đức, có tài năng, họ không phải là không chịu bước ra xã hội để làm việc cho xã hội cho đất nước, mà không có cơ hội, mới vừa bước ra thì đã bị người khác chướng ngại rồi, quá nhiều chướng duyên, bất đắc dĩ đành phải thối lui vào rừng núi. Thậm chí còn có một số người xuất gia, một số người tu đạo ở trong nhà Phật, trong các Đạo quán, người thông thường trong xã hội nói ở những nơi này có ngọa hổ tàng long. Thật vậy, đó không phải là giả, tuy những người này chân thật có học vấn, có đạo đức nhưng họ không đạt được ý muốn. Họ chỉ có thể an phận giữ mình, họ biết tu tâm dưỡng tánh, cuộc sống tinh thần của bản thân cũng không ngừng được nâng cao, họ không bao giờ làm càn làm bậy, vì sao vậy? Vì họ không vì chính mình, họ vì chúng sanh, nếu có duyên thì họ làm lợi ích cho thiên hạ, không có duyên thì họ chăm lo tu dưỡng chính mình.

Đây là thông thường chúng ta quan sát thấy, 50 năm trở lại đây trong thời đại chúng ta, chúng tôi đã gặp phải, kinh nghiệm của chúng tôi cũng chẳng thể nào khác như vậy. Những người thân cận với tôi thời gian lâu một chút thì đều biết, nếu chúng tôi không gặp được Hàn Quán Trưởng thì cuộc đời này của chúng tôi sẽ không có gì đáng để nói nữa, cũng chỉ có thể ẩn cư mà thôi. Chính mình tu dưỡng bản thân nhưng đối với xã hội, đối với Phật giáo thì không thể có sự cống hiến, chướng duyên quá nhiều, may gặp được một vị hộ pháp đắc lực. Sau khi Hàn Quán Trưởng vãng sanh, chướng ngại của chúng tôi liền đến, nếu không tiếp tục gặp được sự hộ trì của cư sĩ Lý Mộc Nguyên thì chúng tôi cũng không thể làm được gì. Cho nên tôi thường nói, hết thảy công việc trong Phật pháp mà chúng tôi làm cho xã hội, có phải là công lao của chính chúng tôi hay không? Không có, công lao là của ai? Của những người hộ pháp. Tôi thường nói, công đức hộ pháp siêu vượt hơn công đức hoằng pháp không biết là bao nhiêu lần. Những bậc long tượng trong hoằng pháp, tôi tin rằng có rất nhiều, nhưng những người này không được những người có đủ sức lực hộ trì, nên đức hạnh năng lực của họ cũng hết đường xoay trở, không thể phát huy. Tôi tin tưởng việc này sâu sắc, người có năng lực và trí huệ vượt hơn tôi rất nhiều, đáng tiếc là không gặp được người hộ trì đắc lực. Cho nên chúng tôi đến mỗi một nơi đều khuyên bảo tứ chúng đồng tu phải biết hộ pháp. Phật pháp có thể thường trụ ở thế gian này hay không, có thể lợi ích quảng đại quần chúng hay không hoàn toàn là ở việc hộ pháp. Người hoằng pháp có năng lực thế nào đi chăng nữa, có đức hạnh có học vấn có trí huệ thế nào đi nữa, nếu không có một người hộ pháp đắc lực thì người đó cũng chỉ là một người rất bình thường mà thôi, không có tiếng tăm gì, không ai biết đến họ. Hầu hết người thế gian tự tư tự lợi, không buông xả, phàm khi nhìn thấy có sự tổn hại đến lợi ích cá nhân thì họ nhất định đứng lên phản kháng, nhất định đứng lên chướng ngại. Đây là việc thường tình của con người, xưa nay trong ngoài nước đều không thể tránh khỏi. Cho nên tôi thường khuyên bảo các đồng tu, các vị phát tâm hoằng pháp thì các vị nhất định phải tôn trọng hộ pháp, phải kết pháp duyên, nếu cứ tự cho mình là đúng, cống cao ngã mạn, trong mắt không có một ai thì pháp duyên của bạn sẽ bị đoạn dứt, không người nào hộ trì bạn. Bạn dù có năng lực cao hơn nữa thì bạn cũng không cách nào để phát huy.

Tôi thường nêu thí dụ, ví như một trường học, hộ pháp là hiệu trưởng, là người lãnh đạo hành chính của ngôi trường, người hoằng pháp là giáo viên, người hộ pháp phải có huệ nhãn, có thể nhận biết được giáo viên tốt, chiêu thỉnh người đó đến giúp đỡ hoằng pháp lợi sanh, công đức hoằng pháp lợi sanh là của hiệu trưởng không phải là của giáo viên. Chúng tôi ngày nay làm các công việc ở tại Singapore, tất cả những thành tựu có được đều là nhờ cư sĩ Lý Mộc Nguyên, là của Cư Sĩ Lâm Phật giáo Singapore, của Tịnh Tông Học Hội, không phải là của chúng tôi. Nhất định phải có sự nhận biết này, tứ chúng đồng tu nhà Phật đều có chung sự hiểu biết này, nhận thức này, có thể hỗ trợ hợp tác, tôn trọng lẫn nhau, chánh pháp liền có thể cửu trụ thế gian, có thể tiêu trừ các loại thiên tai nhân họa, sự việc này khó. Khó ở chỗ không dễ gì buông bỏ được phiền não của chúng ta từ vô thủy kiếp đến nay, tuy là đã học Phật rồi, xuất gia, thọ đại giới, hoặc đã làm người giảng kinh thuyết pháp, hoặc giả là làm trụ trì, giám tự, quản lý đạo tràng, nếu vẫn còn lòng riêng tư thì sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh sẽ bị chướng ngại một cách nghiêm trọng. Đây là việc chúng ta cần phải cảnh tỉnh, nếu chướng ngại họ thì người chướng ngại họ nhất thời có được một chút vui sướng, nhưng quả báo trong tương lai không thể nào nói hết được. Ở trong Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo Kinh đã nói rất rõ ràng rất minh bạch, bộ kinh đó chúng tôi đã giảng qua ba lần. Chúng tôi đã nói trong thời kỳ mạt pháp thì đây là bộ kinh cứu mạng của chúng ta. Tất cả những loại lỗi lầm mà chúng ta phạm phải tự chính mình không biết, Thế Tôn đại từ đại bi mỗi mỗi đều vì chúng ta nói rõ. Chân thật là người có tâm thì chí ít mỗi nửa tháng phải đọc bộ kinh này một lần, kinh văn không dài, cứ đem nó làm thành giới luật mà đọc tụng, thường xuyên phản tỉnh chúng ta có phạm lỗi lầm này hay không, có ác niệm này hay không, có loại ác hạnh này hay không? Nếu có thì hiện tại phải nhanh chóng sửa đổi vẫn còn kịp. Sửa đổi thì nhất định phải thực tiễn, trong quá khứ ta đã chướng ngại người khác, đây là lỗi lầm, làm sao để sửa đổi lại? Hiện tại đã giác ngộ rồi, ta phải giúp đỡ hết thảy những người hoằng pháp lợi sanh, nhìn thấy người khác có tài năng đáng được khen ngợi mà luôn cực lực gièm pha nói xấu họ thì hiện tại ta làm ngược lại, tán dương, tán thán họ. Không những tán thán mà còn thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trụ thế, toàn tâm toàn lực mà ủng hộ. Đây mới thực sự gọi là chân thực sám hối, chân thực quay đầu.

“Thấy người khác hình hài chẳng vẹn toàn bèn chê cười”. Trong xã hội ngày nay chúng ta thường nói là người tàn tật, họ đã rất bất hạnh rồi, sự vận động của họ không được thuận tiện, chúng ta gặp những người này phải nên giúp đỡ, phải nên hỗ trợ, không những không giúp đỡ, không hỗ trợ mà còn ở bên cạnh cười nhạo thì đây là tội nặng. Bạn chê cười họ, tương lai bạn nhất định bị quả báo giống họ, bạn có thể đảm bảo cả đời này thân thể của bạn sẽ vẹn toàn không bị thương tật hay không? Nghiệp nhân quả báo tơ hào không sai, chúng ta nhất định phải hiểu đạo lý này, bạn tạo nghiệp nhân như thế nào thì nhất định đều có quả báo. Nghiệp nhân từ đâu mà tạo ra? Khởi tâm động niệm thì tạo ra rồi, một niệm thiện ắt sẽ có thiện báo, một niệm ác nhất định có ác báo, ý niệm thiện ác biểu hiện ở trên hành vi thì quả báo sẽ càng rõ ràng hơn, càng đến nhanh hơn. Người không học Phật, hoặc giả là người không thâm nhập kinh tạng, chúng ta có thể nói là tê liệt không cảm giác, không biết phản tỉnh, không biết sám hối, không biết sửa lỗi đổi mới, khi quả báo đến rồi thì hối hận không kịp nữa. Cho nên chúng ta phải ghi nhớ, từ xưa đến nay, hết thảy việc tốt dễ thất bại khó thành công, nghịch cảnh nhiều thuận cảnh ít, chúng ta nếu có những lỗi lầm này, có những ác niệm này thì không hợp với đạo làm người. Không hợp đạo làm người nếu nói khó nghe một chút thì họ không phải là con người nữa, không phải là người vậy thì đời sau sẽ đi về đâu? Đi vào ba đường ác. Nói đến ba đường ác thì mọi người đều không muốn nghe, thậm chí có người còn nói đây là mê tín, nói chuyện không căn cứ, tôi gọi những người này là tê dại không cảm giác, vì sao vậy? Những sự việc nghiệp nhân quả báo không chỉ là trên sách xưa đã ghi chép rất nhiều, mà hiện tại cũng có, ở ngay trước mắt. Đạo tràng Cư Sĩ Lâm nhỏ này, sự việc nghiệp nhân quả báo dường như mỗi tháng đều có, mỗi tuần đều có, chỉ cần bạn bình tâm mà quan sát, đây không phải là việc ghi chép trong sách, không phải là truyền thuyết, ở ngay trước mắt bạn đích thân nhìn thấy mà bạn còn không tin vậy đó không phải là bị chai lì mất cảm giác rồi sao?

Đặc biệt là những việc liên quan đến quỷ thần, chân thật là có không phải là giả. Trong Thái Thượng Cảm Ứng Thiên nói với chúng ta là “ngẩng đầu ba thước có thần minh”, thần linh đang giám sát chúng ta, chúng ta không thể không minh bạch, không thể không hiểu. Làm thế nào tự cầu đa phước đều là ở tại một đời này của chúng ta. Chân thật giác ngộ, chân thật hồi đầu, buông bỏ thành kiến của chính mình, tùy thuận giáo huấn của Phật đà, loại người này mới là chân thật có trí huệ, có phước đức, tiền đồ là một mảng quang minh. Nếu một mực tùy thuận theo thành kiến của chính mình thì tiền đồ là một màu ảm đạm.

Các vị đồng tu, mấy ngày hôm nay, tôi có một số việc giao lưu với các tôn giáo, cộng thêm một số việc khác nữa, nên chúng ta đã ngừng việc giảng kinh buổi sáng năm ngày rồi. Hôm nay chúng ta trở lại giảng như bình thường, xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 84, chỗ này cũng có hai câu.

“Mai cổ áp nhân. Dụng dược sát thụ.” (Chôn bùa ếm hại người. Dùng thuốc giết chết cây cối).

Ở đây nếu tính theo phân đoạn lớn thì đây là đoạn lớn thứ 11. “Vô nhân”, nói cách khác là không nguyên nhân, vô duyên vô cớ tạo tác ác nghiệp. Việc “chôn bùa ếm hại người khác” chúng ta rất ít nghe nói, khi tôi còn là thiếu niên, thời gian kháng chiến ở Hồ Nam, ở Quý Châu, lúc đi học thường hay nghe thấy những sự việc này. Thật có việc như vậy hay không? Tôi đã nhìn thấy qua, nhưng nếu nghe kể thì tôi đã nghe nói rất nhiều, có khả năng là có những sự việc như vậy. Những sự việc này ngày trước vào thời đại chuyên chế của các đế vương thì đây là hành vi phạm pháp, pháp luật của quốc gia không cho phép.

Nghe nói có rất nhiều loại “bùa”. Cổ Đại đức nói với chúng ta phàm là kẻ rắp tâm đi nuôi bùa nuôi ngải, bỏ bùa hại người thì đều tạo lỗi lầm rất sâu nặng. Vì sao họ lại bỏ bùa hại người? Nghe nói việc bỏ bùa đến một giai đoạn nếu không bỏ bùa, không hại người thì ngược lại sẽ hại chính mình. Cho nên sự việc này, nếu không hại người thì sẽ hại chính mình, vậy có lợi ích gì chứ. Tôi từng nghe nói những người nuôi bùa ở trong nhà của họ vô cùng sạch sẽ, vô cùng ngay ngắn chỉnh tề, quả thật giống như là mảy trần không nhiễm vậy. Bùa có nhiều loại, đại khái đều là những loại như rắn độc, nhền nhện, bọ cạp, những con này đều có độc. Vì sao lại làm sự việc này? Trong nhà Phật nói đây là nghiệp chướng trong đời quá khứ, họ không có nghiệp chướng này thì sẽ không làm những sự việc như vậy. Nghiệp chướng trong đời quá khứ là nhân, hiện tiền là duyên. Người trẻ tuổi thích những điều kỳ lạ hiếm có, hiếu kỳ, nhưng sau khi bạn đi vào rồi, trở ra rất khó khăn, đây cũng là không có bạn tốt dạy bảo họ, làm những việc tổn người mà cũng không lợi mình. Câu này chúng ta phải giải thích như thế nào đây? Giảng rộng nghĩa ra thì phàm là việc tổn người không lợi mình đều ở trong phạm vi một câu này. Những việc tổn người lợi mình còn không thể làm thì những việc tổn người lại không lợi cho mình càng không nên làm. Chúng ta đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật, phải thường có tâm yêu thương.

Câu tiếp theo, “dùng thuốc giết chết cây cối”, đây là tổn hại tâm từ bi. Trong hoàn cảnh trước mắt của chúng ta thì việc này càng có ý nghĩa sâu hơn, không có lý do chính đáng mà phá hoại hoàn cảnh sinh thái tự nhiên do không hiểu được về mối quan hệ mật thiết giữa con người và hoàn cảnh tự nhiên. Phật Bồ tát đã dạy chúng ta, cổ Thánh tiên Hiền thế gian đã dạy chúng ta “nhân dân ái vật” (yêu người thương vật). Nói cách khác, giáo dục Thánh Hiền không gì khác hơn là khởi phát lòng yêu thương của chúng ta, nuôi dưỡng lòng yêu thương của chúng ta mà thôi. Trong số rất nhiều tôn giáo chúng tôi phát hiện có một điểm chung, điểm chung đó là gì? Giáo dục tình yêu thương, nhà Phật gọi là từ bi, một tấm lòng từ bi, hết thảy từ bi. Bạn xem, Thiên Chúa giáo, Do Thái giáo, Cơ Đốc giáo, được xem là cùng một hệ thống. “Thần ái thế nhân”, “Thượng Đế yêu thương người thế gian”; Ấn Độ giáo, Bà la môn giáo, Đại Phạm Thiên cũng là yêu thương người thế gian. Tổng hợp tất cả giáo dục tôn giáo, giáo dục Thánh Hiền, chính là một câu nói này mà thôi. Chúng ta không những phải yêu thương người, mà còn yêu thương vật. Bạn xem trong Bồ tát giới Phật đã dạy bảo chúng ta: “bậc Tỳ kheo thanh tịnh, không giẫm đạp lên cỏ non”. Bạn xem những cây cỏ nhỏ đó sinh trưởng xanh tươi như vậy, bạn làm sao có thể nhẫn tâm mà giẫm đạp lên đầu của chúng? Tâm yêu thương của con người đạt đến mức độ như vậy, ngay cả cành cây ngọn cỏ cũng yêu thương thì người đó sao có thể không yêu thương người, sao có thể không yêu thương động vật, sao có thể tổn hại người khác được? Người đó sống trong thế giới của lòng yêu thương, đây là hạnh phúc chân thật.

Mấy ngày trước, có mấy vị đồng tu của chúng ta ở nơi đây đã đi cùng cư sĩ Lý Mộc Nguyên, tôi cũng có tham gia, nhìn thấy nơi này có một vị lão tu 101 tuổi là bà Hứa Triết. Bà cả đời đều sống trong thế giới của tình yêu thương, hạnh phúc mỹ mãn. Bà nói với tôi bà là một thanh niên 101 tuổi, bà thật sự là một thanh niên. Tôi nhìn thấy dáng vẻ của bà cũng tầm 40 50 tuổi mà thôi, nói thế nào cũng không thể tin được. Bà còn lấy giấy chứng minh nhân dân ra cho chúng tôi xem, là thật, không phải giả, bà sinh năm 1900, năm nay là năm 2000 rồi. Dựa theo cách tính tuổi của người phương Đông thì bà đã 101 tuổi rồi. Bà là người Triều Châu, Quảng Đông, cho nên bà biết nói tiếng Quảng Đông, biết nói tiếng Triều Châu, biết nói tiếng Anh, cũng biết nói tiếng phổ thông (Quan Thoại). Tuổi tác đã cao như vậy, chúng ta từ trên phương diện sức khỏe thể trạng của bà mà nhìn thì bà giống như một người thanh niên. Tôi để ý quan sát thì thấy bà chỉ mất 1 cái răng, bà nói với tôi toàn bộ răng của bà là răng thật, chỉ mất một cái thôi. Thị lực rất tốt, ngày ngày đều đọc sách, không cần dùng mắt kính, mắt tai đều tinh nhạy, phản ứng mẫn tiệp, vô cùng có trí huệ, mỗi ngày còn đi làm công quả. Hôm qua tôi giảng kinh vốn dĩ định mời bà đến giảng đường này của chúng ta để gặp mặt một chút, nhưng hôm qua bà phải lên lớp. Bà hiện tại mỗi tuần có mấy lớp học, dạy người ta tĩnh tọa, lúc chúng tôi đến bà còn biểu diễn trồng cây chuối cho chúng tôi xem, người thông thường chúng ta 50 60 tuổi thì không dám làm nữa rồi. Bà còn có thể thực hiện động tác trồng chuối cho bạn xem, biểu diễn cho bạn xem. Bà nói cho chúng ta biết bà một đời tâm địa thanh tịnh, không phiền não, không âu lo, không vướng mắc, đây chính là đạo dưỡng sinh. Cả đời không nhìn lỗi lầm của người khác, tôi hỏi bà khi nhìn thấy một số người làm những việc không tốt, nhìn thấy người ác, bà có cảm nhận gì hay không? Bà nói không có, thấy như không thấy. Bà lấy một ví dụ cho chúng tôi, ví dụ như chúng ta đi bộ trên đường nhìn thấy người đi lại trên đường rất nhiều, trong tâm không lưu giữ lại một ấn tượng gì. Trong kinh Phật đã nói với chúng ta, thế nào gọi là không để lại ấn tượng? Không để ấn tượng chính là chuyển thức thành trí, phàm phu chúng ta là dùng thức. Thức thứ 6 là phân biệt, thức thứ 7 là chấp trước, thức thứ 8 là lưu ấn tượng. Pháp sư Giao Quang ở trong chú giải Kinh Lăng Nghiêm đã dạy chúng ta “xả thức dụng căn”. Xả thức là chúng ta không dùng thức thứ 6, cũng chính là nói chúng ta không phân biệt. Không phân biệt, vậy bạn dùng là cái gì? Diệu quan sát trí. Ta không dùng thức thứ 7, thức thứ 7 là chấp trước, không chấp trước thì bạn dùng bình đẳng tánh trí, không dùng A lại da thức. A lại da thức là lưu lại ấn tượng, không lưu lại ấn tượng thì chính là đại viên cảnh trí. Cho nên cuộc sống của bà, cái mà bà dùng là trí huệ. Trong nhà Phật thì nói bà ở trong cuộc sống thường ngày khi đối người tiếp vật đã dùng tứ trí Bồ đề, nên bà khỏe mạnh sống lâu, một chút bệnh tật cũng không có. Chúng ta 40 50 tuổi đã lưng đau gối mỏi, người ta thì không chút bệnh gì, hoàn toàn khỏe mạnh. Cho nên nói bà là một thanh niên, đây là danh xứng với thực, bà thật sự là người thanh niên, tôi chính mắt nhìn thấy, tôi cũng chân thật chứng minh được.

Ngày trước lão sư Lý đã nói với chúng tôi, điển tịch căn bản của y học Đông y là Hoàng Đế Nội Kinh, trong phần “Linh Khu” nói thọ mạng bình thường của con người là sống đến 200 tuổi. Bạn không thể sống đến 200 tuổi là do bạn đã chà đạp sức khỏe của mình. Đồng học của chúng ta hỏi bà, bà có nổi giận hay không? Không có, cả đời bà chưa từng nổi nóng, chưa từng nổi giận. Bà nói với chúng tôi, một phút nổi giận, chỉ một phút phát cơn thịnh nộ thì phải mất ba ngày mới khôi phục lại được trạng thái bình thường. Những lời này tôi nghe xong đều tin, tôi biết. Nhà Phật, nhà Đạo đều nói đến đạo dưỡng sinh. Thế nào là khỏe mạnh nhất? Đó là thân thể tâm tình hòa quyện với đại tự nhiên thành một mảng, đây chân thật là đạo dưỡng sinh, hoàn toàn hòa hợp với tự nhiên. Thất tình ngũ dục đều là nhiễu loạn tự nhiên, phá hoại hoàn cảnh tự nhiên. Trong thất tình ngũ dục, thất tình là “mừng, giận, buồn, vui, ưa thích, chán ghét, ham muốn”, trong Phật pháp thì gọi là “tham sân si mạn”. Thứ nghiêm trọng nhất, có sức mạnh phá hoại lớn nhất là sân hận, là nổi giận. Hoan hỷ, ưa thích chỉ là những chấn động nhỏ, mặt phá hoại nhỏ, không phải là việc quá nghiêm trọng, đều có sự tổn hại. Người chân thật tu đạo tâm địa thanh tịnh, nhất định không có ý niệm về ngũ dục lục trần, nên họ được trường sinh bất lão. Nhưng khi tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài dường như cũng có biểu hiện mừng, giận, buồn, vui, đó là gì vậy? Đó là để ứng phó với người đời chứ không phải thật sự là có mừng, giận, buồn, vui. Đó là hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức mà trong nhà Phật đã nói. Bạn đang ưu tư lo lắng, còn tôi cứ ngồi đây nói cười vậy thì thật sự là không hợp với thế sự cho lắm. Khi bạn đang có chuyện đau buồn thì tôi cũng biểu hiện ra một chút dáng vẻ bi ai cho bạn thấy, hơn nữa đây là phát từ trong nội tâm, không phải là hư vọng. Chúng sanh có mừng, giận, buồn, vui, thật tình mà nói là họ đã xa lìa chân tâm, là hư ngụy. Đạo lý trong đây rất sâu, không thâm nhập kinh tạng thì bạn sẽ không thể hội được.

Cho nên tâm địa thanh tịnh thì vĩnh viễn sẽ sống ở trong cảnh giới đại từ bi, người như vậy sẽ không già, người như vậy sẽ không suy, người như vậy không mê không tà không nhiễm. Trong nhà Phật thì gọi là công đức thù thắng cứu cánh viên mãn, niềm vui chân thật là đây. Phàm phu thì không có, mới tán thán khen ngợi bạn vài câu thì bạn đã quá đỗi vui mừng rồi, nói vài câu khó nghe một chút thì bạn nổi giận suốt mấy ngày trời không bình tâm lại được. Đây gọi là tự sát, đối với mình hay đối với người đều không lợi ích. Cho nên ở trong kinh Phật thường gọi người thế gian là “kẻ đáng thương xót”, thật sự là rất đáng thương. Vị lão tu này trong suốt cuộc đời có gặp những sự việc [khen chê] này hay không? Thật sự là rất nhiều, có người thì tán thán bà, có người thì hủy báng bà, có người sỉ nhục bà. Bất luận là bạn tán thán cũng được, sỉ nhục cũng được, bà đều không quan tâm, bà không chấp trước, nhất định không để ở trong lòng, nhất định không xem nó thành một sự việc gì cả, mà trong tâm chỉ có một tấm lòng yêu thương. Sách của bất kỳ tôn giáo nào bà cũng đọc, nhưng đối với Phật giáo thì lại đặc biệt có sự cảm mến. Bà nói các bạn đồng học thường hỏi bà “khi nhìn thấy những thứ ma quỷ thì bà làm thế nào?” Câu trả lời của bà là: “Tôi xem tất cả tôn giáo trên thế gian này đều là một một mảng quang minh xán lạn.” Kinh Hoa Nghiêm nói: “Viên nhân thuyết pháp vô pháp bất viên” (người liễu đạo thuyết pháp, vạn pháp đều viên mãn). Đây chính là lời một người trí huệ viên mãn đã nói, trên thực tế bà là Bồ tát, thật sự là một chút cũng không giả. Đối với Ngũ giới, Thập thiện, Tam phước, Lục độ, nếu bảo tôi cho điểm bà thì tôi đều sẽ cho 10 điểm. Cuộc sống cá nhân của bà vô cùng đơn giản, mỗi ngày ăn một bữa. Cuộc sống của bà đã quay trở về với tự nhiên. Chúng ta cũng có người ăn mỗi ngày một bữa, trong thức ăn vẫn còn phải bỏ thêm một chút dầu đường muối mắm, bà thì hết thảy đều không có, chỉ có rau xanh, nhiều lắm thì bà chỉ dùng nước để luộc những loại rau củ này. Loại gia vị gì cũng đều không có, hoàn toàn đã quay trở về với tự nhiên. Còn quần áo thì bà nhặt quần áo cũ rách của người ta về để mặc, không phải là bà không có tiền, người ta cúng dường cho bà rất nhiều. Bà nói: “Người khác cho tôi nhiều tiền như vậy là muốn tôi thay họ làm một chút việc tốt, thay họ tu phước, số tiền này tự mình không thể dùng được.”. Quần áo bà đi nhặt về đã cũ rách rồi. Bà nói nếu bà may một bộ quần áo mới để mặc, chăm chút trang điểm tự mình ăn mặc đẹp đẽ một chút, trong khi đó thế gian này vẫn còn rất nhiều người không có quần áo để mặc, không có cơm để ăn. “Vậy thì tôi làm sao mà xứng đáng với họ được chứ?”. Có như vậy bạn mới hiểu tình yêu thương của bà là chân thật, không phải là giả, bà yêu thương hết thảy chúng sanh. Chúng tôi ngày ngày đều giảng chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi, chúng ta còn chưa làm được, nhưng bà thì hoàn toàn đã làm được rồi. Nhìn thấu, buông xuống, tự tại, tùy duyên, niệm Phật bà cũng làm được rồi. Chỗ tốt của việc học Phật, lợi ích của việc học Phật thì từ trên dáng vẻ thân thể của bà chúng ta đã được chứng kiến, từ trên người của bà chúng ta có thể kiểm chứng được, đã chứng minh được. Bà sống cuộc sống tiết kiệm như vậy, chúng ta nhìn thấy bà dường như là rất bần hàn, nhưng trên thế gian này bà mới là người vui sướng nhất, là người hạnh phúc nhất, không ai có thể so sánh được với bà. Bà đã 101 tuổi rồi mà vẫn tự mình ở trong một ngôi nhà, không cần ai chăm sóc, bà còn đi chăm sóc người khác. Mỗi ngày đều đi ra ngoài, một số người nghèo cùng đói rét, bà đều đến giúp đỡ họ, đến chăm sóc họ. Và nói với tôi có người thuê nhà ở mà tìm không được nhà, bà còn đi tìm nhà thuê giúp họ. Có một số người không có tiền trả tiền điện tiền nước, thế là bà cũng đi trả giúp họ, không có gì để ăn thì bà liền tặng gạo. Ngày hôm đó tôi cũng đi đến xem, ngôi nhà nhỏ đó của bà đại khái có thể chất được khoảng chừng 20 30 bao gạo, người ta tặng cho bà, thế là bà đem đi bố thí, đi đến đâu cũng bố thí. Đây là tấm gương tốt của việc “thương người yêu vật”, tu hành chứng quả, chúng ta đã nhìn thấy rồi. Tôi đã nói với cư sĩ Lý, phải mời bà đến đạo tràng Cư Sĩ Lâm, khi chúng tôi giảng kinh thì mời bà lên đây cho mọi người gặp mặt. Chúng ta nếu chân thật có thể tiếp nhận Phật pháp, y giáo phụng hành thì cũng sẽ có thành tựu giống như bà, cũng có thể chân thật đạt được hạnh phúc mỹ mãn giống như bà vậy. Cả đời bà đã xây dựng được mười mấy viện dưỡng lão, công việc của cả một đời là chăm sóc người già, chăm sóc người bệnh. Trong Phật pháp gọi là “bố thí vô úy”, quả báo đạt được là khỏe mạnh sống lâu. Cho nên chúng ta thấy bà bố thí tài, bố thí pháp, bố thí vô úy. Bà lấy bố thí vô úy làm chính, bố thí tài và bố thí pháp là phụ, thế nhưng việc bố thí của bà “một tức là ba, ba tức là một”. Bà lấy việc bố thí vô úy làm chủ, cho nên quả báo này đã hiển bày ra trước mắt chúng ta. Chúng ta có lòng tin sâu không nghi đối với giáo huấn của Phật đà, phải nên nỗ lực y giáo phụng hành, mở rộng tâm lượng, yêu thương chúng sanh. Hôm đó chúng tôi cũng hỏi bà rốt cuộc tin tôn giáo nào? Bà nói bà tin vào tôn giáo của lòng yêu thương. Những lời này rất có đạo lý, tôn giáo của tình yêu thương đã bao gồm tất cả tôn giáo rồi, không sót tôn giáo nào cả. Lời nói tuy đơn giản nhưng ý nghĩa thì vô tận, là việc mà chúng ta nên học tập.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến hai câu này. A Di Đà Phật!