Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 15/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 32

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Tối hôm qua, chúng ta đã làm một cuộc diễn giảng tại Thiền tự Tịnh Đức, bàn đến truyền thống cổ xưa của Trung Quốc, đó là “ngũ phúc, lục cực”. Ngũ phúc là nhân thiện, quả thiện. Lục cực là nhân ác, quả ác. Những việc này không những ở trong lịch sử chúng ta thấy rất nhiều mà ngay trong xã hội hiện thực, nếu chúng ta lưu ý một chút thì sẽ thấy, báo ứng thiện ác đều ngay nhãn tiền. Nếu chúng ta mong cầu hướng lành, lánh dữ thì những báo ứng này không những là hình mẫu tốt nhất cho chúng ta học tập, mà nó cũng đủ để cảnh giác cho hành vi tạo tác, khởi tâm động niệm của chúng ta.

Trong đoạn này của Cảm Ứng Thiên có kể một câu chuyện cho chúng ta. Vào thời triều Tùy, có một vị xuất gia tuổi tác đã ngoài 100 tuổi, vô cùng khỏe mạnh. Ông thông đạt giáo nghĩa “Pháp Hoa”, thường nói với người khác là quả báo mà ông có được rất thù thắng, khiến người rất ngưỡng mộ. Nói quả thì nhất định phải có nhân. Nhân như thế nào tạo thành vậy? Ông y giáo phụng hành lời dạy của Phật Bồ tát. Bồ tát Phổ Hiền dạy người: “Lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường, sám trừ nghiệp chướng”, bốn câu này ông đã làm được rồi. Ông nói, cả đời ông tôn kính đối với người già giống như đối với cha mẹ của mình. Cách nói này người trước đây có sự thể hội rất sâu, người ngày nay thì khó rồi. Khó ở chỗ nào vậy? Ngày nay con cái bất hiếu, bất kính cha mẹ. Bạn bảo: “Tôi đối với tất cả người già giống như đối với cha mẹ”, họ nghe xong rất thản nhiên. Đây là phong khí xã hội, giáo dục xã hội. Vào thời đại này, bảo người có thể hồi tâm chuyển ý thật sự là khó, khó gấp nhiều lần so với trước đây.

“Tôn kính đối với tất cả chúng sanh giống như tôn kính Phật Bồ tát”. Cách nói này, ngày nay chúng ta nghe đến đã khá thờ ơ rồi. Tại sao vậy? Vì người hiện nay bất kính Phật Bồ tát, bất hiếu với cha mẹ. Bất kính Phật Bồ tát, bất hiếu với cha mẹ cho nên mới dẫn đến tai nạn to lớn này. Lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam, một ngày trước khi vãng sanh nói với một số học trò là tai nạn này, Phật Bồ tát, thần tiên cũng không thể cứu nổi. Thầy nói lời này xong, ngày hôm sau thầy liền vãng sanh. Chúng ta thử nghĩ, lời nói này rất có đạo lý. Ngày nay, ở trong xã hội này không có tấm gương tốt về hiếu thuận cha mẹ, không có tấm gương tốt về tôn kính Phật Bồ tát. Một người thật sự hiếu thuận cha mẹ, tôn kính Phật Bồ tát, thì không những không dám làm càn làm bậy, mà ngay cả khởi một niệm ác cũng cảm thấy có lỗi với cha mẹ, thấy trái ngược với lời dạy của Phật Bồ tát. Hiện nay ở trong xã hội này tìm ở đâu một người như vậy? Người thế gian đều là thấy lợi quên nghĩa, chung sống giữa người với người là quan hệ lợi hại, đạo nghĩa không còn nữa, vậy thì làm sao mà họ không gặp nạn được?

Người tuổi tác cao, từng trải nhiều, đối với nguyên nhân của tai nạn tương đối dễ dàng hiểu rõ, có sự thể hội rất sâu. Thế nhưng chúng ta khuyên bảo người khác, người ta không tin được. Bản thân chúng ta có thể tin hay không? Nếu bản thân chúng ta thật sự tin được thì nhất định quay đầu rồi. Ở nơi nào có tai nạn, chúng ta đến nơi đó để cùng nhau đảm đương với người bị nạn, tuyệt đối không có ý nghĩ trốn tránh. Có ý nghĩ trốn tránh tai nạn là bạn tự tư tự lợi, ý nghĩ đó chưa buông xả.

Chúng ta tìm một nơi an toàn để cất giữ pháp bảo, hy vọng pháp bảo không bị hủy diệt ở trong tai nạn này. Chúng ta xem thấy Thạch Kinh Phòng Sơn ở gần Bắc Kinh, đó chính là đại biểu tốt nhất mà người xưa đã làm. Người xưa đem toàn bộ Đại Tạng Kinh khắc vào trong đá, cất giữ ở trong núi sâu. Bộ Đại Tạng Kinh này vô cùng hoàn chỉnh. Tất cả Kinh điển có được ở trong Đại Tạng Kinh hiện nay của chúng ta đều có trong Thạch Kinh Phòng Sơn. Ngoài ra còn có một số Kinh mà trong Đại Tạng Kinh hiện nay của chúng ta không có, những Kinh điển bị thất truyền thì trong đó vẫn còn có một số, thật quá hiếm có! Mấy trăm người làm việc trong một ngàn năm đã làm viên mãn việc lớn này rồi. Tại sao họ làm vậy? Lưu truyền cho người sau, chỉ sợ Phật pháp bị hủy diệt ở trong tai nạn. Trong lịch sử Trung Quốc, mọi người đều biết “Tam vũ diệt pháp”. Cho nên mọi hành động đều là vì chúng sanh, vì Phật pháp. Tổ sư Đại đức thường nói, Kinh luận Phật pháp là “con mắt của trời người”, là trí huệ chân thật, do đó phải bảo tồn.

Trong đời này tôi cũng làm công việc lưu thông Phật pháp. Lượng Phật pháp quá lớn, quá rộng, năng lực, tài lực của bản thân chúng tôi vô cùng hữu hạn, cho nên tôi lưu thông có nguyên tắc. Thứ nhất là lưu thông Kinh điển thất truyền. Nhìn thấy Kinh điển này số lượng rất ít, lượng lưu thông không lớn, sợ rằng ở trong chiến loạn, ở trong tai nạn bị thất truyền, cho nên chúng tôi phải in lượng lớn để tặng khắp thế giới, dùng phương pháp này để bảo tồn. Một nơi có tai nạn tổn thất rồi thì còn có một nơi khác không gặp nạn. Chúng tôi không vì chính mình. Tôi không có thời gian để đọc những Kinh luận này, vì muốn bảo tồn những Kinh sách này, cho nên tôi ấn tống khắp các nơi. Còn một cái khác cần phải in nữa, chính là chúng tôi hiện nay đang giảng, đang học tập một số Kinh luận, sách tham khảo này. Bản thân tôi một đời in Kinh, trọng điểm là ở chỗ này. Những Kinh sách khác là do có rất nhiều người ủy thác, đó là tự họ đem tiền đến, nhờ chúng tôi in thay cho họ. Số lượng khoảng một ngàn bản trở lên, chúng tôi tính giá cho họ bao nhiêu tiền, họ đem tiền đến, chúng tôi gánh vác trách nhiệm thay họ in, thay họ tặng. Đây là gặp phải sự hạn chế về nhân lực, tài lực, bất đắc dĩ mới dùng phương pháp này để lưu thông. Trước đây, điều lo lắng nhất là Tứ Khố Toàn Thư sẽ bị hủy diệt trong tai nạn, nếu không thể lưu truyền lại được thì là điều đáng tiếc lớn nhất. Điều này không phải chỉ một mình tôi, mà đó cũng là mối lo trong giới học thuật Trung Quốc. Từ cuối đời nhà Thanh, gần như là trong nửa thế kỷ, ở trong giới học thuật có không ít người muốn đem Tứ Khố Toàn Thư phiên dịch, in ra, lưu hành, hy vọng nó không bị mất đi, nhưng mà phân lượng quá lớn, không có tài lực lớn như vậy, cũng không có những cơ duyên này. Sau khi triều Thanh mất nước, cục diện Trung Quốc bị quân phiệt cát cứ, bị ngoại xâm áp bức, tiếp đó là kháng chiến. Mãi cho đến mười mấy năm gần đây, ở Đài Loan kinh tế chuyển biến tương đối tốt, có tài lực nên mọi người bèn nghĩ đến vấn đề Tứ Khố Toàn Thư. Cho nên, thương vụ Ấn Thư Quán dốc hết sức, in 300 bộ không lấy tiền. Đây hoàn toàn là vì sự bảo tồn văn hóa. Khi họ in, có người đến nói cho tôi biết, tôi đoán khoảng 300 bộ, hỏi họ thì quả nhiên là đúng 300 bộ. Tại sao không in nhiều? In nhiều thì sợ không có người mua, cũng không có chỗ dùng, sách nhiều như vậy ai cần làm chi? Chỉ có thư viện lớn. Sách này cho bạn, bạn cũng không có chỗ để. Chúng tôi đến nơi đó mua được một bộ cuối cùng. Một bộ cuối cùng này là người Nhật Bản nhường cho chúng tôi, người Nhật Bản đặt với họ rồi mà không có tiền thanh toán, nên họ nhường cho chúng tôi. Người Nhật Bản còn yêu cầu chúng tôi trả phí giới thiệu là hai vạn Đài tệ, tôi cũng đưa cho họ. Chúng tôi có được một bộ cuối cùng. Ngoài ra, còn một bộ cũng vô cùng quý báu, đó là Tứ Bộ Bị Yếu. “Tứ Khố” đương thời chỉ có bảy bộ, được viết tay. Trong thời kỳ chiến loạn đã mất hết một nửa, hiện nay chỉ còn ba bộ hoàn chỉnh. Trung Quốc đại lục có một bộ, Đài Loan có một bộ và dường như viện bảo tàng Anh Quốc cũng có một bộ (không biết có phải là viện bảo tàng Anh Quốc không, tôi nhớ không rõ lắm). Có ba bộ hoàn chỉnh và một số bộ bị thiếu, chỉ còn lại vụn vặt. Ba trăm bộ này được cất giữ trên toàn thế giới ở các thư viện lớn như thư viện trường học, vậy là không dễ gì bị mất rồi. Nếu như không phải hủy diệt cả thế giới thì những sách vở này có thể bảo tồn được. “Bị Yếu” thì vô cùng quí báu, chỉ còn lại một bộ, độc bản, cho nên mọi người đặc biệt coi trọng. Thư cục Trung Hoa ở Đài Loan đem nó in ra rồi. Một mình tôi đã mua của họ 34 bộ, chia tặng cho thư viện trường học của Trung Quốc mỗi một tỉnh, mỗi một thành phố đặc biệt. Bản thân tôi đã giữ lại hai bộ, một bộ để ở Dallas Mỹ, một bộ hiện nay để ở Brisbane. Chúng tôi đều là vì nghĩ cho những trân bảo này. Đây là trân bảo vô giá mà mấy ngàn năm nay, liệt tổ liệt tông, cổ Thánh tiên Hiền, trí huệ của các Ngài, sự kết tinh của các Ngài đối với thể nghiệm cuộc sống đã lưu truyền cho người đời sau. Việc chúng tôi làm là sự việc này. [Sách] không phải con người, con người chẳng sao cả, người là sinh vật sống, thật sự tai nạn đến còn có thể trốn tránh, còn những bộ sách này, nếu có tai nạn đến thì không thể chuyển dọn đi được, sự tổn thất này còn nghiêm trọng hơn so với tổn thất mạng sống của chúng ta. Cho nên chúng ta phải biết hết sức quý trọng, biết vì hạnh phúc của toàn nhân loại, vì trí tuệ của toàn nhân loại mà chúng ta có trách nhiệm gìn giữ, có trách nhiệm vì họ bảo quản thật ổn thỏa, đời đời truyền nhau. Khởi tâm động niệm quyết không phải vì cá nhân, quyết không phải vì đoàn thể nhỏ, mà phải vì quốc gia dân tộc, vì toàn thể nhân loại. Ý thức này phải càng ngày càng tăng, tuyệt đối không được sút giảm. Nếu ý thức này bị sút giảm thì liền đọa lạc tam đồ, đọa lạc ác đạo, chúng ta phải hiểu rõ. Nếu như ý thức này thật sự càng ngày càng tăng, từng ngày có tiến bộ thì đây là một động lực quan trọng cho việc tu đạo, học Phật của chúng ta, thúc đẩy chúng ta dũng mãnh tinh tấn một cách tự nhiên, không cần tác ý, hằng ngày ở đó tích lũy công đức. Đây cũng chính là như ở trong Kinh, Phật vì chúng ta dặn dò vậy. Phật mong chúng ta có thọ mạng lâu dài, cần mẫn hành trì tất cả thiện pháp; dặn dò chúng ta có trí huệ, có phước đức để có thể giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn. Lời dặn dò của Phật Bồ tát chúng ta có tiếp nhận hay không? Những lời dặn dò, văn tự dặn dò này, chúng ta nghe rồi, thấy rồi, nhưng nếu không lưu ý thì không khởi tác dụng được. Sao gọi là lưu ý vậy? Nghe rồi, thấy rồi thì lưu vào trong ý thức của chúng ta. Chúng ta phải thường xuyên tư duy, thường xuyên thể hội, chăm chỉ nỗ lực phụng hành, đem nó ứng dụng vào trong đời sống chúng ta thì chúng ta thật sự tiếp nhận được lời dặn dò của Phật Bồ tát. Cho nên tất cả phải nghĩ vì chúng sanh, nếu nghĩ vì chính mình là hoàn toàn sai rồi.

Hiện nay toàn thế giới có tai nạn, chúng ta nhất định phải có trí huệ chân thật, phương tiện thiện xảo để giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn thay đổi tai nạn này. Hôm kia có đồng tu nói cho tôi biết, họ tiếp xúc Cha xứ của Thiên Chúa giáo, là vị thầy tôn giáo rất có tu dưỡng, có đức hạnh. Vị thầy này nói, tai nạn sắp giáng xuống, nhưng không biết có một sức mạnh gì đó đang ngăn cản nó lại, làm cho tai nạn này hiện nay đã lắng dịu rồi. Chúng tôi nghe xong lời này, ở trong tâm có suy nghĩ, tai nạn vừa lắng dịu thì cho rằng những lời tiên tri này đều là giả, tạo tác tội nghiệp không có quan hệ gì, có thể tạo nhiều một chút. Con người càng ngày càng phóng túng thì tai nạn đó lập tức liền giáng xuống ngay. Cho nên chúng ta phải dũng mãnh tinh tấn, quyết định không được giải đãi.

Tôi thường nói, chúng ta niệm Phật là vì chúng sanh khổ nạn toàn thế giới mà niệm; chúng ta nghiên cứu Kinh giáo, chúng ta giảng Kinh, khởi tâm động niệm, hành vi tạo tác, không có gì không phải vì chúng sanh khổ nạn toàn thế giới mà nỗ lực, không được mảy may buông lơi. Tuyệt đối không nên cho rằng không có tai nạn nữa rồi, từ đây có thể buông lung một chút. Hễ vừa buông lung thì ma liền có cơ hội. Quí vị đều xem qua “Tam Muội Thủy Sám”, Quốc sư Ngộ Đạt mười đời đều là cao tăng, thật sự tinh tấn, nên oan gia trái chủ không thể đến gần. Khi Ngài có một chút buông lơi thì ma đã chiến thắng, gần như là giao nộp mạng. Đây là điều đáng để chúng ta cảnh giác. Hãy thử xem, vị đệ tử tham thiền của Pháp sư Đế Nhàn năm xưa, mỗi ngày dụng công tinh tấn nên oan quỷ không thể nhập vào người, đến khi làm Hòa thượng thủ tọa, địa vị cao rồi thì không còn tinh tấn nữa, ý nghĩ ngạo mạn khởi lên thì oan gia tìm đến thân và cũng đã nộp mạng. Vì một cá nhân mà còn như thế, chúng ta ngày nay vì chúng sanh khổ nạn toàn thế giới, quên mình vì người, không được mảy may lơi lỏng. Bản thân mình thì sao cũng được, có đáng gì!

Rất nhiều đồng tu quen với tôi đều biết, năm xưa khi tôi chưa học Phật, những người xem tướng đoán mạng đều nói tôi không thể sống qua 45 tuổi. Năm nay tôi đã hơn 70 tuổi rồi, đáng lẽ đã chết lâu rồi, tôi còn sợ chết gì nữa? Tôi không sợ! Tất cả vì chúng sanh khổ nạn. Trong Kinh Phật nói: “Thế gian người khổ nhiều”. Chúng ta vì những người này mà sống, cũng vì những người này mà chết, cho nên nhất định không có lý do chạy trốn, không nên trốn tránh. Ở nơi nào có tai nạn, ta đều muốn đi, nhưng mà đi phải có duyên phận, không có duyên phận cũng không được miễn cưỡng. Phật dạy chúng ta tùy duyên chứ không phan duyên. Chúng ta hiểu được đạo lý này, hiểu rõ chân tướng sự thật thì biết mình cần phải làm như thế nào. Thế nhưng phải nhớ kỹ: “Việc tốt thường lắm giày vò”. Bạn làm việc tốt thì nhiều người đố kỵ bạn, nhiều người chướng ngại, phá hoại bạn, thậm chí còn có người hãm hại bạn. Chúng ta đều rõ ràng, đều minh bạch, cho nên những người đó đang tạo nghiệp, chúng ta quyết không được phỉ báng họ. Họ sỉ nhục, họ hãm hại chúng ta, chúng ta liền không làm nữa, thế là chúng ta đã bị khuất phục trước ma vương rồi. Chúng ta vẫn làm lợi ích chúng sanh, lợi ích xã hội, không vì bản thân, chỉ cần hơi thở này chưa dứt thì ta nhất định sẽ không buông. Họ tạo tội nghiệp của họ, còn ta làm công việc cần làm của ta, vậy thì đúng rồi. Chúng ta làm được chánh, hạnh chánh thì Tam Bảo gia trì.

Các đồng tu từ Trung Quốc đến, có người nói với tôi là ở Trung Quốc có một số người là lão tu hành, khoảng tám chín chục tuổi, nói với người trẻ là thế gian này có tai nạn, nhưng Singapore không có tai nạn. Tại sao Singapore không có tai nạn? Ở nơi này có Phật pháp, có Phật Bồ tát, có thần hộ pháp bảo vệ. Họ đến hỏi tôi: “Thần hộ pháp là ai?”. Tôi nói: “Là chính bạn. Bản thân bạn cần mẫn nỗ lực tu trì, đoạn ác tu thiện, chuyển mê thành ngộ thì bạn chính là Phật Bồ tát, bạn liền có thể bảo vệ nơi này”. Tâm hạnh của bạn bất thiện, vậy bạn tương ưng với yêu ma quỷ quái. Tâm thiện, hạnh thiện là tương ưng với Phật Bồ tát, vậy mới có thể cảm được chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần phù hộ. Đạo lý là ở chỗ này. Cho nên bạn đến Singapore, tôi vô cùng hoan nghênh, vào niệm Phật đường, mỗi ngày hai mươi bốn giờ niệm Phật, hai giờ nghe Kinh. Chúng ta nhất định phải nghe Kinh, không nghe Kinh thì không rõ lý. Sau khi rõ lý rồi thì tu học mới như pháp, giải hành tương ưng, định huệ cùng học. Việc mà chúng ta ngày nay làm là hoàn toàn không có thành tích gì thật tốt, có thể nói chúng ta mới chỉ chạm được một chút ở ngoài rìa mà thôi. Nhưng mà khu vực khác chưa có người làm, chúng ta chịu làm, muốn làm, sẵn lòng làm, cần mẫn nỗ lực làm, dùng công đức ấy hồi hướng pháp giới. Thế nhưng phải có công đức chân thật thì mới hồi hướng được, nếu không thì lấy gì hồi hướng? Hy vọng các đồng học chúng ta cùng nhau khích lệ, cùng nhau nỗ lực, quyết định không được giải đãi, quyết định không được phép xem thường. Thế giới này càng yên ổn thì chúng ta càng phải nỗ lực.

Các vị đồng học. Xin mời xem Cảm Ứng Thiên câu thứ 23:

“Côn trùng thảo mộc, do bất khả thương”. (Côn trùng thảo mộc, chớ nên thương tổn)

Hai câu nói này chính là nói yêu thương tất cả mọi vật, từ bi bình đẳng. “Côn” có nghĩa là nhiều, cũng chính là nói tất cả những loài côn trùng sâu bọ lớn nhỏ. Động vật nhỏ còn không muốn làm tổn hại, huống chi động vật lớn. Đây thật sự là nuôi dưỡng tâm từ bi của chúng ta. Trong ba loại bố thí thì đây là thuộc về bố thí vô úy. Quả báo của bố thí vô úy là khỏe mạnh, trường thọ. Người Trung Quốc nói trong ngũ phúc có hai loại quả báo này. Cho nên, chúng ta nhìn thấy “quả” thì phải biết tu “nhân” như thế nào. Người thật sự chịu tu nhân, về sau nhất định sẽ có quả báo tốt. Nhân duyên quả báo không mảy may sai chạy.

Bộ sách Cảm Ứng Thiên này đều là khuyên người tu nhân thiện, đoạn duyên ác. Vô lượng kiếp đến nay, chúng ta khởi tâm động niệm, mọi thứ tạo tác, nói thật ra là thiện ít, ác nhiều. Ở trong Kinh luận, Phật nói với chúng ta phiền não là đứng đầu. Trong “Bách Pháp Minh Môn Luận” quy nạp lại nói có 26 loại phiền não lớn, chỉ có 11 loại thiện pháp, chứng tỏ tập khí ác của chúng ta quả thật nghiêm trọng hơn so với tập khí thiện rất nhiều.

Đối với động vật nhỏ như muỗi, kiến, khi nhìn thấy, chúng ta trong vô ý đã giết hại chúng hoàn toàn không có lý do. Nguyên nhân gì vậy? Do tập khí ác. Cho nên, Thánh nhân thế xuất thế gian dạy chúng ta bồi dưỡng tâm từ bi, bắt đầu bồi dưỡng từ đâu? Yêu quý mạng sống của động vật nhỏ. Người học Phật biết chúng cũng là một thân mạng. Cái thân mà chúng đang thọ là do nghiệp bất thiện của chúng trong đời quá khứ, nên chúng mới thọ cái thân nhỏ như vậy. Chúng ta trong đời quá khứ không biết bao nhiêu lần thọ thân giống như chúng vậy. Thân tướng những động vật nhỏ hơn nữa vẫn có một thần thức thì làm sao có thể sát hại chúng được? Không những không được sát hại, mà khiến chúng sinh phiền não thì chúng ta cũng có lỗi lầm. Ngay cả động vật nhỏ này cũng có thức thì sao có thể dùng tâm ác đối với người ta? Phật nói cho chúng ta biết, động vật càng nhỏ thì càng đần độn, ngu si; động vật lớn thì tánh linh cao một chút, cũng chính là tương đối thông minh một chút. Đây là cách nói thông thường, nhưng trên thực tế, nếu chúng ta tư duy thật kỹ, cách nói này rất khó đứng vững được. Bởi vì chúng ta quan sát thấy kiến cũng rất thông minh, tổ chức xã hội của chúng rất chặt chẽ, có kiến chúa, chúng cũng biết phân công, có thể thấy chúng hoàn toàn không phải rất ngu xuẩn. Những côn trùng biết bay như ong mật cũng có tổ chức, có xã hội của chúng, sao có thể nói chúng hoàn toàn là ngu si? Những chân tướng sự thật này, chúng ta hãy quan sát thật kỹ. Các nhà động vật học trên thế giới chuyên nghiên cứu động vật, sự quan sát của họ tinh tế, tỉ mỉ hơn người bình thường. Họ nghiên cứu động thái đời sống của chúng, từ trong động thái đời sống có thể thể hội được tâm cảnh của chúng. Cho nên nhất định không nên cho rằng giết chúng có lẽ chẳng có quan hệ gì, chúng rất ngu si, không biết trả thù. Ý nghĩ này của chúng ta là sai rồi. Trong sách xưa có ghi chép, một bạn nhỏ cứu đàn kiến khi bị nước nhấn chìm, đem đàn kiến này lên bờ, kiến biết báo ơn. Qua đó có thể thấy được, chúng có tánh linh. Chúng ta từ chỗ này liền có thể thể hội được, chúng biết báo ơn, nếu bạn giết hại chúng thì chúng cũng biết báo oán. Động vật nhỏ như vậy đều có tánh linh, đều biết báo ơn, báo oán, huống chi là động vật lớn? Cho nên Phật ở trong Kinh Lăng Nghiêm khuyên mọi người không nên ăn thịt chúng sanh. Trong Kinh Phật lại nói rất rõ ràng, nguồn gốc chiến tranh của thế gian chính là ăn thịt chúng sanh, oan oan tương báo, không bao giờ dứt. Thế nhưng ngày nay người thế gian, ai tin những lời này? Chúng ta khuyên người khác, người ta nói chúng ta mê tín, họ châm biếm chúng ta, vậy còn cách gì bây giờ!

Thế Tôn năm xưa còn tại thế, phương thức sống là trì bát khất thực. Trì bát thì không nên tạo thêm phiền phức cho người ta. Nói thực ra, Thế Tôn cả đời đều không muốn thêm một mảy may phiền phức nào cho người khác. Chúng ta nhìn thấy trong Kinh, tất cả tùy duyên, hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Cho nên đi trì bát, người ta cho cái gì thì ăn cái nấy, quyết định không có phân biệt, không có chấp trước, người ta cho thịt thì ăn thịt, cho cái gì ăn cái nấy, quyết không phải đề xướng ăn thịt. Chúng ta phải hiểu rõ đạo lý này, đó là “Từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa”, không phải là bảo người ta làm riêng đồ chay cho người xuất gia, vậy thì thêm một lần phiền phức. Đạo lý là như vậy. Trong Kinh Lăng Nghiêm khuyên người ăn chay. Khi Lương Võ Đế đọc đến Kinh văn này thì cảm động rất sâu, bản thân ông liền ăn chay trường. Ông là hộ pháp lớn của cửa Phật, toàn tâm toàn lực hộ trì Phật pháp, cho nên bản thân ông ăn chay trường, ông cũng khuyên bảo người xuất gia nên ăn chay trường, cho nên Phật giáo Trung Quốc ăn chay là do Lương Võ Đế đề xướng. Đề xướng này là chính xác, thuận theo lời dạy của Phật. Chúng ta biết, Phật giáo trên toàn thế giới, chỉ có Phật giáo Trung Quốc là ăn chay, Phật giáo nơi khác đều không ăn chay. Đây là thuận theo lời giáo giới của Phật. Chúng ta có thể thể hội được.

Dù cho động vật nhỏ đi nữa, chúng cũng hoàn toàn giống như một con người, chúng bất hạnh đi luân hồi với cái thân tướng như vậy. Chúng ta nhất định không được xem chúng nhỏ yếu mà ức hiếp chúng, vì đó là ý nghĩ sai lầm, hành động sai lầm. Ở trong chú giải nói rất rõ ràng, không những những động vật nhỏ này có linh tánh mà chúng cũng có Phật tánh. Phật ở trong Kinh nói: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh”. Đã có Phật tánh thì đều được xem là Phật, chúng ta sao có thể hại Phật, sao có thể giết Phật chứ? Bản thân chúng ta tu hành muốn thành Phật, mà còn muốn đi hại Phật, giết Phật, vậy chúng ta làm sao có thể thành Phật được? Cho nên Phật chế định giới luật, điều thứ nhất là “không sát sanh”. Ý nghĩa này quá sâu, quá rộng. Nếu như không đọc tụng Đại thừa, không hiểu sâu nghĩa thú thì giới điều “không sát sanh” này rất khó thể hội. Thật sự làm được “không sát sanh”, thử hỏi xem những động vật nhỏ này có còn làm tổn thương bạn được không? Không còn! Có thể thấy chúng có trí tuệ, có thể lựa chọn.

Trong Cao Tăng Truyện, quí vị biết Ấn Quang Đại Sư ở thời cận đại, động vật nhỏ không làm tổn thương Ngài. Bất kể Ngài đến nơi nào, căn phòng Ngài ở, bạn đi tìm một con muỗi, ruồi, rận, kiến cũng không thể tìm ra được. Bình thường thì rất nhiều, khi Ngài vừa đến nơi đó ở thì không còn nữa, những động vật nhỏ này dời nhà rồi, nhà Phật nói là dời đơn. Tại sao Lão pháp sư có thể có cảm ứng như vậy, còn chúng ta không có? Đây là điều đáng để chúng ta suy nghĩ kỹ, chúng ta cần suy nghĩ nhiều. Đây là đạo lý gì vậy? Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, từ bi. Tâm chân thành thì trên có thể cảm động chư Phật Bồ tát, dưới có thể cảm động trời đất quỷ thần. Ngay cả quỷ thần ở cõi ngạ quỷ cũng có thể cảm động, huống chi những động vật nhỏ của đường súc sanh này, đều sẽ bị cảm động. Đây là điều chúng ta phải nên biết.

Cho nên người tu hành chân chánh, khi nhìn thấy những động vật nhỏ này đều là chắp tay niệm Phật, niệm Tam quy y: “Quy y Phật, không đọa địa ngục. Quy y pháp, không đọa ngạ quỷ. Quy y tăng, không đọa bàng sanh (súc sanh)”. Tôi nghĩ mọi người đều nghe rồi, nhưng chúng ta có thật sự phụng hành hay không? Rất nhiều người thường hay quên mất rồi. Ba câu nói này là lời chúc phúc đối với những động vật nhỏ này, cũng là nhắc nhở chúng. Chúng ta nói, chúng có hiểu hay không? Ngôn ngữ không hiểu, nhưng linh tánh là thông hiểu. Phần tâm chí thành, sự chúc phúc chí thành đó của chúng ta, quả thật chúng có thể cảm nhận được, chỉ cần chúng ta chân thành. Thế nào là chân thành vậy? Nhất tâm là chân thành. Chúng ta vì chúng mà chúc phúc, vì chúng mà niệm Tam quy y, cái tâm này không chân thành, còn xen tạp, tán loạn thì không có hiệu quả. Nếu tâm thật sự chân thành thì sẽ có hiệu quả. Tâm chân thành không phải đối với một việc, phải đem tâm này ngày ngày bồi dưỡng nên tâm chân thành, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm chánh giác, tâm từ bi. Đây là chân tâm của chúng ta.

Tánh đức vốn có trong tự tánh, chúng ta có, chư Phật Bồ tát có, tất cả chúng sanh đều có. Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ tát, chư Phật, tánh đức của các Ngài hiện tiền, tánh đức tự tại. Tánh đức của chúng ta bị chôn vùi ở trong tập khí phiền não, tuy có nhưng không khởi tác dụng, cho nên Phật dạy chúng ta phải khắc phục phiền não, khắc phục chướng ngại, phải khiến tánh đức hiện tiền. Cái mà nhà Nho nói là “khắc niệm tác Thánh” cũng là ý nghĩa này. Khắc phục phiền não, khắc phục tập khí là quan trọng hơn hết. Căn tánh mỗi người đều không giống nhau. Người thiện căn phước đức dày thì dễ dàng, họ vừa nghe thì liền sáng tỏ, họ có thể làm được. Người phước đức dày, tuy đối với đạo lý này chưa thông đạt, sau khi nghe rồi thì họ sinh tâm hoan hỷ, họ cũng rất muốn làm được. Chúng ta hằng ngày nghe Kinh, hằng ngày đọc Đại Thừa mà không thể làm được thì tự mình đã biết thiện căn phước đức của bản thân chúng ta mỏng cỡ nào. Vậy phải làm thế nào? Nghe nhiều, đọc nhiều, bồi dưỡng thiện căn, phước đức của chúng ta. Khi duyên chín muồi rồi thì làm được việc “không sát sanh” một cách triệt để, tự nhiên rất hoan hỷ, làm được rốt ráo viên mãn. Không những không sát hại tất cả chúng sanh, mà tuyệt đối sẽ không khiến chúng sanh sinh phiền não.

Không sát hại chúng sanh được quả báo trường thọ. Không não hại chúng sanh được quả báo khang ninh. Khang ninh là thân tâm an lạc. Một người cả đời không có việc phiền muộn, không có việc phiền não, đây là khang ninh. Quả báo của khang ninh là do không muốn làm cho tất cả chúng sanh sanh phiền não. Quả như thế nào thì nhân như thế ấy. Nhân duyên quả báo không mảy may sai chạy.

Sự việc “nhân quả” này quy kết đến cuối cùng thật sự chính là bốn chữ “tự làm tự chịu”. Bản thân chúng ta tu thiện thì bản thân chúng ta nhận phước báo, bản thân chúng ta tạo ác thì chúng ta nhất định phải chịu ác báo, dứt khoát không được phép oán trời trách người. Oán trời trách người là tạo tội nghiệp lớn. Thế gian biết bao nhiêu người không hiểu đạo lý này, cho rằng tất cả việc bất như ý là người khác tạo cho ta, người khác kiếm chuyện với ta. Sai rồi! Tự làm tự chịu! Tại sao người khác không kiếm chuyện với người nào mà chỉ kiếm chuyện với ta? Ta và họ trước đây có ác duyên, họ kiếm chuyện với ta là để trả thù. Ta hiểu rõ rồi thì cần phải tiếp nhận. Thừa nhận quả báo mà không có một mảy may ý niệm oán hận thì oan kết này đã gỡ ra rồi, đã hóa giải rồi. Thánh Hiền thế xuất thế gian dạy chúng ta: “Oan gia nên giải, không nên kết”. Không kết oán với người thì trên đường Bồ đề mới thuận buồm xuôi gió. Trong cuộc sống một đời, thật sự được kiết tường như ý đều là do chính mình tự tu mà có.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây.

A Di Đà Phật!

Tập 33

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Hôm qua chúng ta giảng đến câu thứ hai mươi ba: “Côn trùng thảo mộc, do bất khả thương” (Côn trùng, thảo mộc chớ nên thương tổn). “Côn trùng” là động vật, “thảo mộc” là thực vật. Hôm qua chúng ta đã giảng đến những loại côn trùng nhỏ, ví dụ như: muỗi, kiến, v.v…

Thánh nhân thế xuất thế gian bảo chúng ta phải dưỡng tâm từ bi. Không chỉ là phải yêu quý những động vật nhỏ mà thảo mộc, thực vật cũng phải từ bi yêu quý thì tâm từ bi này mới là thật. Người yêu quý động vật thì có, thế nhưng ngay cả thực vật cũng có thể không làm tổn thương thì tương đối ít. Trong chú giải có trích dẫn lời trong Kinh Viên Giác, nói rõ “tình và vô tình là một thể, cùng chung mạng sống”. Lời nói này rất khó hiểu. Trong Kinh Đại Thừa Phật nói rất nhiều. Chúng ta hãy tư duy, thể hội thật kỹ. Đây là chân tướng sự thật. Phật nói tổng nguyên tắc cho chúng ta là: tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới, tất cả sự vật hiện tượng đều do nhiều duyên hòa hợp mà sinh ra, đều là duy tâm sở hiện, duy thức sở biến, đều là từ tâm tưởng sinh. Từ đó cho thấy, thật sự là cùng một thể sinh mạng. Trong Đại Kinh cũng thường nói: “Ba đời mười phương Phật cùng chung một pháp thân”, chính là cùng một thể sinh mạng. Thực vật đương nhiên cũng không ngoại lệ. Kinh Lăng Nghiêm nói hay hơn nữa: “Như Lai thường thuyết, chư pháp sở sanh, duy tâm sở hiện, nhất thiết nhân quả, thế giới vi trần, nhân tâm thành thể” (Đức Như Lai thường dạy: Các pháp sinh khởi đều do tâm hiển hiện, hết thảy nhân quả cho đến các thế giới nhiều như bụi nhỏ đều nhân nơi tâm mà thành tánh thể.) Có thể dùng mấy câu nói này để giải thích tám chữ trong Kinh Hoa Nghiêm: “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Cho nên hợp chung hai bộ Kinh này lại tham khảo thì ý nghĩa vô cùng rõ ràng. Trong Kinh Lăng Nghiêm còn nói vi tế hơn: “Kỳ trung nãi chí, thảo diệp lũ kết, cật kỳ căn nguyên, hàm hữu thể tánh” (Trong đó cho đến cỏ cây dây gút, xét đến cùng nguồn gốc đều hàm chứa tánh thể.) “Thảo diệp” là thực vật, “lũ kết” là hình tướng sự vật. Chúng ta cầm một sợi dây thừng, thắt cái gút, đây là sự tướng, đều có căn nguyên của nó, đều có thể tánh của nó. “Thể tánh” là pháp tánh, “căn nguyên” là tự tánh. Cho nên trước đây tôi đã từng nói: “Khẳng định tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới là chính mình”. Đây chính là Phật tri, Phật kiến.

Người nhập Phật tri kiến chính là cái mà Đại Sư Thiên Thai gọi là quả vị Phật phần chứng, trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là 41 quả vị Pháp Thân Đại Sĩ. Kiến giải của họ chính là như vậy, đây gọi là nhập Phật tri kiến. Nếu chúng ta thật sự khẳng định rồi thì bạn chính là người thượng thượng căn, pháp thượng thượng thừa. Chúng ta từ địa vị phàm phu bỗng vượt đến địa vị Như Lai, bỗng vượt đến địa vị Pháp Thân Đại Sĩ. Sự việc này có thể làm được hay không, vấn đề là ở trong một niệm của chúng ta có thể chuyển lại được hay không.

Kinh giáo Đại Thừa huân tập lâu rồi, ánh sáng này giống như tia chớp vậy, tạm thời phóng ra. Thiện căn mỗi người không giống nhau. Người thiện căn sâu dày thì tần số phóng ánh sáng gia tăng, số lần tăng lên nhiều, nhưng đáng tiếc là không duy trì được, một niệm vừa giác ngộ thì niệm thứ hai lại quên mất. Đây là nguyên nhân gì? Tập khí phiền não quá nặng, chớp mắt là đã mê rồi. Nếu có thể duy trì được nguồn ánh sáng này thì bạn liền chứng quả, bạn liền nhập địa vị Phật, địa vị phần chứng Phật. Sự hành trì của bạn không khác gì với chư Phật Bồ tát, bạn một lòng từ bi đối với tất cả động vật nhỏ, thực vật và đối với chư Phật Như Lai, đối với cha mẹ của mình nhất định không có khác nhau. Yêu thương muỗi, kiến, yêu thương hoa cỏ cũng giống chăm sóc cha mẹ, phụng sự chư Phật thì bạn chính là Pháp Thân Đại Sĩ. Nếu bạn còn có tâm phân biệt thì bạn là phàm phu.

Chúng ta đời này được thân người, được nghe Phật pháp, cái duyên này thù thắng không gì sánh bằng. Chúng ta thử xem trong quá khứ 2. năm qua ở Trung Quốc, các bậc Tổ sư Đại đức, thiện nam tử, thiện nữ nhân tại gia, người tu hành chứng quả không ít. Họ cũng là phàm phu, tại sao có thể chứng quả Thánh? Chính là nghe pháp liên tục, tu hành không gián đoạn, cho nên mới có thể thành tựu. Tại sao chúng ta không thể thành tựu? Vì trên hai phương diện nghe pháp và tu hành, chúng ta thường xuyên gián đoạn, gián đoạn thì sức mạnh liền yếu đi. Nếu lại cộng thêm tập khí phiền não ở bên trong, bên ngoài có ngũ dục lục trần cám dỗ thì công phu về hai phương diện “giải hành” của chúng ta gần như bằng không. Không những không thể tiến bộ mà từng ngày đang thụt lùi, lùi mãi đến địa ngục A tỳ. Hiện tượng này ở ngay trước mắt chúng ta cũng thấy rất nhiều.

Singapore được xem là một nơi tuyệt vời, mỗi ngày có hai giờ giảng Kinh. Trên thực tế giảng có đủ hay không vậy? Chắc chắn là không đủ! Hai giờ nghe Kinh, vẫn còn hai mươi hai giờ khởi vọng tưởng, cho nên Phật pháp không thắng nổi thế pháp, tâm thanh tịnh không thắng nổi ý nhiễm ô. Nguyên nhân không thể thành tựu của chúng ta là ở chỗ này. Các đồng học chúng ta, mỗi ngày ở trên Kinh giáo hạ công phu chí ít phải tám giờ đồng hồ mới có thể đem giải môn của chúng ta bảo toàn, củng cố được. Tám giờ nghiên cứu Kinh giáo, tám giờ niệm Phật, thật sự có thể thật thà cần mẫn làm được như vậy thì trong năm ba năm, chúng ta cũng không thua gì các Đại đức xưa. Sự việc này phải dựa vào chính mình, không nên dựa vào người khác đốc thúc. Thời đại hiện nay việc dạy học đốc thúc đã không thể làm được, thời đại trước thì làm được. Hiện nay là dân chủ, tự do mở cửa, bất kỳ người nào cũng không có quyền đốc thúc bạn, cũng không dám đốc thúc bạn. Ở Mỹ, cha mẹ đều không dám trách mắng, răn dạy con cái. Ngay cả trẻ con năm sáu tuổi, nếu cha mẹ đánh nó, mắng nó thì hàng xóm sẽ đến báo với cục cảnh sát. Họ nói người cha mẹ đó ngược đãi trẻ con, họ còn xử tội ngồi tù. Bạn nói xem, có gay go hay không? Cha mẹ không dám quản con cái thì thầy làm sao dám quản học trò? Xã hội hiện nay như thế nào? Cha mẹ với con cái là bạn bè, thầy cô với học trò cũng là bạn bè. Thật sự làm được tiêu chuẩn của bạn bè thì cũng được xem là khá rồi. Chân thật mà nói, làm bạn bè cũng còn chưa được. Xã hội ngày nay là như vậy. Cho nên tu hành có thể thành tựu hay không, hoàn toàn dựa vào chính mình.

Chúng tôi khích lệ mọi người, khuyên mọi người một chút, chỉ là trong lúc giảng Kinh thuyết pháp mà thôi, chỉ làm một chút tăng thượng duyên như vậy với bạn. Bạn nghe xong, hoan hỷ, hiểu rõ rồi thì theo lời này mà làm. Bạn nghe xong, không hài lòng, thì buổi giảng sau bạn có thể không đến. Cho nên, tôi hiểu rõ tình trạng xã hội hiện nay của chúng ta. Thật sự có thể thành tựu hay không, phải dựa vào sự giác ngộ của mình, phải dựa vào công phu tự mình khắc phục chính mình.

Tôi thường nói, duyên ở nơi này vô cùng thù thắng, có thể ở nơi này tu học là sự thành tựu của thiện căn, phước đức, nhân duyên từ vô lượng kiếp. Ở nơi này có hộ pháp nhiệt tâm hộ trì, đời sống sinh hoạt không phải lo lắng một chút nào, cho nên có thể đem toàn bộ tinh thần, toàn tâm toàn lực để lo cho đạo, mong cầu “giải hành” tương ưng. Nếu có thể nắm lấy cơ hội này, ra sức nỗ lực thì năm ba năm nhất định sẽ có thành tựu bất khả tư nghì. Chúng ta phải nghĩ đến, thế gian có biết bao nhiêu người muốn cầu cơ duyên này mà không cầu được. Khi tôi còn trẻ học tập ở Đài Trung, cảm thấy cơ duyên đó là tương đối tốt rồi, nhưng so với các bạn cùng lắm chỉ được một phần bảy. Một phần bảy là gì? Mỗi tuần một lần, chúng tôi cùng với thầy và đồng học lên lớp nghiên cứu thảo luận, còn các bạn hiện nay mỗi tuần bảy lần, cho nên duyên của tôi chỉ bằng một phần bảy của các bạn. Duyên của các bạn nhiều gấp sáu lần của tôi, vậy thành tựu của các bạn cũng phải cao hơn tôi gấp sáu lần mới đúng. Các bạn không thể vượt qua tôi, đó là do các bạn không dụng công, các bạn đem cơ hội vứt bỏ mất rồi. Tôi ở Đài Trung đã học mười năm. Các bạn ngày nay có cơ hội này, ở trong duyên phận này thì một năm của các bạn bằng với bảy năm của tôi, chỉ cần hai năm thì hơn tôi quá nhiều rồi. Chúng tôi vào thời đó, đồng học đều là cư sĩ tại gia, đều có gia đình, có sự nghiệp. Mỗi người phải bận bịu chăm lo cho gia đình, phải bận bịu công việc, cho nên một tuần chỉ trích ra thời gian ba giờ để cùng nghe giáo, học tập với thầy, một tuần lên lớp một lần. Chúng tôi học giảng Kinh cũng là một tuần lên lớp một lần, một buổi học này là ba giờ. Hằng ngày được lên lớp, chúng tôi đâu có số mạng tốt như vậy! Từ đó cho thấy, cơ hội này hiếm có. Cơ hội hiếm có mà chúng ta có được rồi, quả đúng như Phật ở trong Kinh thường nói: “Thân người khó được, nay đã được. Phật pháp khó nghe, nay đã nghe”.

Không những là nay đã được nghe, mà còn ngày ngày đều có thể nghe. Một cái đạo tràng nhỏ như vậy mà hết thảy kinh điển đều có đầy đủ, không thiếu một loại nào, cái thiếu chính là sự nhận biết của chúng ta đối với cơ duyên. Chỉ sợ khi có được cơ duyên tốt như vậy thì bạn lại không nhận ra, bạn không thể nắm bắt lấy được, bạn không thể tận dụng cho tốt. Đây là sự việc hết sức đáng tiếc. Tôi đã từng khuyên thầy Ngộ Đạo, thầy Ngộ Hạnh, và các các thầy có pháp danh chữ Ngộ khác ở Malaysia. Họ hiện nay đang đi giảng kinh thuyết pháp trên khắp thế giới. Đó là sự hy sinh to lớn. Đây là tu được một chút phước. Ở trên giải hành thì đó là sự hy sinh to lớn. Tôi cũng thường khuyến khích các thầy ấy phải chăm chỉ nỗ lực, nếu không mà nói, đồng học các vị ở nơi đây thì tinh tấn tu hành, các thầy ấy nhất định sẽ rơi lại phía sau các vị, thậm chí khoảng cách còn rất lớn. Các vị ở nơi đây ngày ngày miệt mài cặm cụi, các thầy ấy thì đi bôn ba tứ xứ, như vậy sự tiến bộ của giải hành sẽ rất chậm. Các vị ở nơi đây thì sự tiến bộ của giải và hành sẽ nhanh.

Phật pháp, thế pháp đều phải nhìn cho thật xa, nhìn cho thật sâu, nhìn quá gần thì sẽ không có thành tựu. Muốn thành tựu đích thực thì phước huệ phải song tu. Trong phước có huệ, trong huệ có phước. Phước huệ là một, không phải hai. Các vị Pháp sư hoằng pháp lợi sanh trên toàn thế giới, phước huệ là hai, không phải một, họ không thể hợp chung lại được, có thể nói là phước nhiều hơn huệ. Phước báo thì không thể thoát khỏi lục đạo. Đi hưởng phước trong đường nào ở lục đạo thì khó nói, phải xem công phu của bạn. Ngũ giới, thập thiện có thể đạt 90 điểm thì phước mà bạn tu ở nhân thiên. Ngũ giới, thập thiện không đạt đến tiêu chuẩn này, bạn đến đâu để hưởng phước là điều rất khó nói. Lời Phật nói ở trong Kinh từng câu đều là chân thật, không có một chữ nào lừa dối chúng sanh. Chúng ta phải có thể nghĩ được.

Phước huệ phải song tu. Ở trong phước không có tư tâm, ở trong phước duy trì tâm “thanh tịnh, bình đẳng, giác” là trong cái phước đó có huệ, có thể giải quyết vấn đề. Ở trong phước có tư tâm, không buông xả triệt để sự hưởng thụ danh vọng lợi dưỡng, ngũ dục lục trần thì không thể thoát khỏi lục đạo luân hồi. Trong đây nêu ra hai câu chuyện, quí vị hãy xem thật kỹ, rất đáng để chúng ta phản tỉnh.

Câu chuyện thứ nhất: Khi Phật thuyết pháp, có một con sò nhỏ ở bên cạnh cũng đang nghe Phật giảng Kinh, bất ngờ bị người ta vô ý giẫm chết. Do duyên cớ được nghe Kinh, nên sau khi mạng chung, nó sanh về Trời Đao lợi, làm Vua Trời Đao lợi. Về sau dùng thân phận Vua Trời Đao lợi lại đến nghe Phật giảng Kinh thuyết pháp, chứng quả Tu đà hoàn. Câu chuyện này nói cho chúng ta biết, động vật nhỏ cũng có tánh linh, sao chúng ta có thể làm tổn thương chúng.

Câu chuyện thứ hai: Có một người xuất gia, lúc chưa khai đạo nhãn, thường tiếp nhận cúng dường của cha con vị thí chủ (vị thí chủ này là người ăn chay trường). Sau khi vị xuất gia chết thì phải trả nợ, liền hiện thân nấm rơm trong vườn rau của người thí chủ ấy. Cây nấm rơm đó chính là ông. Mỗi ngày cây nấm rơm này cúng dường cho cha con họ. Đây chứng tỏ thực vật cũng có tánh linh. Cha con này mỗi ngày ra vườn hái nấm rơm, không hề nghĩ đến trước đây mình cúng dường vị Pháp sư đó. Mỗi ngày hai cha con đi hái nấm rơm là mỗi ngày ông phải trả nợ. Trong Phật pháp thường nói: “Một hạt gạo thí chủ, lớn như núi Tu di, đời này không liễu đạo, mang lông đội sừng trả”. Đó là biến thành súc sanh. Còn câu chuyện trên là biến thành thực vật, đều phải trả nợ.

Trong pháp thế xuất thế gian, chúng ta rất rõ ràng, rất minh bạch, nhất định không có chuyện chiếm phần hơn. Ai có thể chiếm của ai được chứ! Nhất định cũng không có chuyện chịu thiệt. Ai chịu thiệt, ai bị lừa? Không có! Nhân quả thông ba đời. Đời này người ta chiếm phần hơn của chúng ta, chúng ta chịu thiệt, không ngờ rằng đời sau người đó vẫn phải trả nợ, phải báo đền. Chúng ta phải hiểu được đạo lý này. Đương nhiên chúng ta cũng không cần người ta đến trả nợ, vì những thứ này là oan oan tương báo, trả tới trả lui không bao giờ dứt, không phải là việc thích thú gì. Khai ngộ quan trọng, chứng quả quan trọng, vãng sanh quan trọng, đây mới là liễu thoát rốt ráo. Sau đó quay trở lại giúp đỡ những chúng sanh có duyên này. Phật pháp nói rất hay: “Phật không độ người không có duyên”. Những người nào có duyên với chúng ta vậy? Trong đời quá khứ, đời đời kiếp kiếp oan thân trái chủ có duyên. Kết mà có ơn là duyên phận, kết mà có oán cũng là duyên phận. Cái chúng ta thiếu người khác là duyên phận, cái người khác thiếu chúng ta cũng là duyên phận. Cái gọi là duyên phận là báo ơn, báo oán, đòi nợ, trả nợ, vẫn là cái vòng như vậy. Chúng ta kết duyên rất nhiều, phải mau mau thành tựu để quay trở lại giúp đỡ những oan thân trái chủ này, thảy đều được độ. Cho nên bản thân nhất định phải chú trọng, coi trọng giải hành như nhau, định huệ học như nhau. Nhất là tình trạng xã hội hiện nay, nếu không cần mẫn nỗ lực thì chắc chắn sẽ đọa lạc, hơn nữa đọa lạc tốc độ nhanh, cho nên từng giây từng phút phải đề cao cảnh giác. Khi buông quyển Kinh xuống thì liền đề khởi câu Phật hiệu, liền niệm Phật. Khi buông Phật hiệu xuống, liền mở quyển Kinh ra. Mỗi ngày chúng ta có thể nghiên cứu giáo lý tám giờ, niệm Phật tám giờ thì vọng tưởng của chúng ta tự nhiên liền ít, không có thời gian để khởi vọng tưởng. Hy vọng các đồng học chúng ta cần mẫn nỗ lực, không nên phụ cái cơ duyên hy hữu khó gặp này.

“Căng cô tuất quả, kính lão hoài ấu, côn trùng thảo mộc, do bất khả thương”. (Thương xót con côi, cứu giúp quả phụ. Kính già thương trẻ. Côn trùng thảo mộc chớ nên thương tổn ). Ý của bốn câu này nói về “hành nhân”.

Câu thứ 24 trong Cảm Ứng Thiên là:

“Nghi mẫn nhân chi hung, lạc nhân chi thiện. Tế nhân chi cấp, cứu nhân chi nguy”. (Hãy nên xót thương kẻ ác, vui vì điều thiện của họ. Giúp người khác trong lúc cấp bách, cứu người khác trong cơn nguy hiểm).

Câu này nói về “hành nghĩa”.

Nhân và nghĩa đều là sự ứng dụng của trung hiếu. Phần trước đã báo cáo với quí vị, “Hiếu” thì nhà Phật gọi là tự tánh, thể tánh. “Trung” là đại dụng của tự tánh. Nhà Phật nói “trung đạo”, chư Phật Như Lai, Pháp Thân Đại Sĩ, đời sống của các Ngài, đối nhân xử thế tiếp vật, làm đủ dạng thị hiện, đủ dạng giáo hóa đều là hành trung. “Trung” là sự ứng dụng của hiếu. “Nhân nghĩa” là sự ứng dụng của trung. Đây là điều chúng ta cần phải hiểu rõ. Chúng ta học Phật thì phải học từ đâu, tự mình đã rõ ràng, đã minh bạch rồi. Nếu con người không hiểu những đạo lý lớn này thì như người xưa nói con người có gì khác so với cầm thú! Cầm thú là động vật, người cũng là động vật, nhưng chỗ không đồng, chỗ khác biệt giữa người với cầm thú là người có thể thể hội đạo lớn của vũ trụ nhân sinh, hiểu rõ thực tướng các pháp, đây mới gọi là làm người. Những đạo lý lớn này chắc chắn không phải là vừa sinh ra đã biết. Trong lịch sử xưa nay trong và ngoài nước, chưa từng thấy người nào mới sinh ra là đã biết rồi, tất cả đều là do học mới biết.

Nói về “học” thì thiên bẩm của mỗi người không như nhau. Nhà Phật thường nói ba căn là “thượng, trung, hạ”. Người thượng căn thì năng lực tiếp nhận mạnh, gọi là “nghe một biết mười”, “một nghe ngàn ngộ”. Người trung căn thì kém một chút. Người hạ căn thì kém hơn một chút nữa. Căn tánh không giống nhau là do đâu? Người thế gian thật sự là người mê, có người nói đây là do di truyền. Nếu nói di truyền thì sao có cha mẹ rất thông minh mà con cái kém thông minh? Điều này về di truyền thì nói không thông rồi. Có một số cha mẹ hoàn toàn không thông minh, rất bình thường mà con cái rất thông minh. Có thể thấy, nếu nói di truyền thì cách nói này rất khó đứng vững. Phật nói rất hay, [do] tập tánh của mỗi người trong vô lượng kiếp đến nay không giống nhau. Cách nói này, chúng ta nghe xong có thể tiếp nhận được.

Con người chắc chắn không phải chỉ có một đời này. Nếu cho rằng con người chỉ có một đời này, đời sau không còn nữa, đây là đoạn kiến. Có người nói, người chết rồi, đời sau vẫn là người, Phật nói đây là thường kiến. Hai loại kiến giải này đều sai lầm. Ấn Độ cổ có rất nhiều nhà tôn giáo. Nhà tôn giáo cổ đại Ấn Độ không có người nào không tu thiền định. Chúng ta biết, thiền định có thể đột phá thời gian không gian khác nhau. Nói cách khác, họ có thể nhìn thấy không gian bốn chiều, không gian năm chiều, thậm chí là không gian duy thứ cao hơn nữa, phạm vi sinh hoạt đó thì quá lớn. Họ nhìn thấy Trời Dục Giới, Trời Sắc Giới; nhìn thấy tình trạng chân thật của lục đạo, cho nên lục đạo luân hồi không phải do Phật giáo nói. Trước khi Thích ca Mâu ni Phật xuất hiện, tất cả tôn giáo của Ấn Độ đều đã nhìn thấy, đều chứng thực sự việc này rồi. Tôi đã sống ở Mỹ rất nhiều năm, ở Mỹ cũng có rất nhiều người đã chứng minh sự việc này là thật, họ không phải dùng thiền định, mà họ dùng phương pháp thôi miên. Thôi miên nói thực ra cũng thuộc một loại của thiền định, có điều không sâu như thiền định mà thôi. Ý chí phải tập trung, nếu ý chí không tập trung thì không thể vào trạng thái thôi miên được. Nếu bạn nghĩ ngợi lung tung thì vị thầy thôi miên hoàn toàn vô phương đối với bạn.

Làm thế nào mới có thể nhập vào trạng thái thôi miên? Nghe theo sự điều khiển của họ, nghe lời họ. Họ bảo ta làm như thế nào thì phải phục tùng một trăm phần trăm, như vậy rất dễ dàng nhập vào trạng thái thôi miên. Vào trạng thái thôi miên thì họ liền biết được đời quá khứ của họ. Họ biết được quá khứ một đời, quá khứ hai đời, người nhập thật sâu thì có thể đạt đến ba đời, bốn đời, nhưng thông thường nhất, phổ biến nhất là quá khứ một đời. Có thể đạt đến ba đời, bốn đời thì tương đối ít. Nếu chúng ta dùng thí dụ của thiền định để nói thì cần định công tầng thứ sâu hơn nữa. Cho nên, sự việc này không phải là giả.

Người chết rồi hoàn toàn không phải tất cả đều hết. Nếu người chết rồi tất cả đều hết thì chúng ta còn phải học Phật làm gì? Không cần thiết! Người chết rồi, sự việc phía sau rất là nhiều, vô cùng vô tận. Chân tướng sự thật này, chúng ta phải hiểu rõ. Chúng ta biết có đời trước, biết có đời sau. Người thông minh có “tiền hậu nhãn”, đây là điều mà người xưa nói. “Tiền hậu nhãn” là gì? Thấy đời trước, thấy đời sau, cái nhãn quang đó nhìn thấy được rất xa. Có thể nhìn thấy quá khứ, vị lai thì người này sẽ không tạo nghiệp nữa. Tại sao vậy? Họ biết tạo nghiệp có quả báo. Thiện có thiện quả, ác có ác báo.

Thập pháp giới y chánh trang nghiêm, không chỉ là thập pháp giới, mà Nhất Chân Pháp Giới trên quả địa chư Phật Như Lai, Hoa Tạng trong Hoa Nghiêm, thế giới Cực Lạc trong Tịnh Độ cũng không thể lìa khỏi nguyên tắc nhân quả. Điều này mọi người đều biết. “Hoa Nghiêm” nói “Ngũ châu nhân quả”, “Pháp Hoa” nói “Nhất thừa nhân quả”. Pháp thế xuất thế gian không thể tách rời nhân quả. Đây là chân lý. Nói nhân quả đến chỗ rốt ráo thì xưa nay Tổ sư Đại đức đã làm tổng kết cho chúng ta rồi: “Lý không ra khỏi tâm tánh, sự không ra khỏi nhân quả”. Hai câu nói này đã đem việc dạy học 49 năm của Thích ca Mâu ni Phật nói hết rồi. Phật như vậy, Nho gia, Đạo gia sao lại không phải là như vậy? Không những ở trên lý luận hoàn toàn tương đồng, mà ở trên thế pháp cũng giống nhiều, khác ít, đều không thể xa rời chữ “trung” này.

Sao gọi là “Trung”? Chúng tôi gần đây cũng đã giảng không ít lần, bởi vì giảng đến Cảm Ứng Thiên có nói đến “trung hiếu”, chữ này trong tâm Bồ đề gọi là thâm tâm. Chữ “Hiếu” này là trực tâm của tâm Bồ đề, cũng là tâm chí thành mà Thế Tôn nói ở trong “Quán Kinh”. Tâm chí thành đã đến cực điểm, đây là trung hiếu. Có một mảy may thiên lệch thì liền bất trung, bất hiếu.

Ai có thể làm được trung hiếu viên mãn nhất? Là quả địa Như Lai. Đó là nói đến cứu cánh viên mãn. Trung hiếu viên mãn thì nhân nghĩa đương nhiên viên mãn, cũng chính là nói ứng dụng vào trong đời sống của họ, vào trong công việc của họ, vào trong đối nhân xử thế tiếp vật đều làm được vô cùng viên mãn. Bồ tát Đẳng Giác thì còn lệch một độ. Nếu chúng ta nói 360 độ thì Bồ tát Đẳng Giác còn lệch một độ là vô cùng kề cận rồi. Bồ tát Pháp Vân Địa còn lệch hai độ. Nếu chúng ta dùng cách này để nói thì Bồ tát quả vị Sơ Tín đã lệch 52 độ. Năm mươi hai độ thì coi như là khá rồi. Phàm phu chúng ta lệch xa đến 180 độ. Từ đó cho thấy, chúng ta học Phật là học “trung hiếu nhân nghĩa” mà thôi.

Chúng ta học câu Kinh văn thứ 24: “Nghi mẫn nhân chi hung, lạc nhân chi thiện” (Hãy nên xót thương kẻ ác, vui vì điều thiện của họ). Phía sau là: “Tế nhân chi cấp, cứu nhân chi nguy” (Giúp người khác trong lúc cấp bách, cứu người khác trong cơn nguy hiểm)

“Hung”, “thiện”, “cấp”, “nguy”, chúng tôi hôm nay nhìn thấy những chữ này, cảm xúc rất là sâu xa. Hung tai, nguy cấp hiện nay quá nhiều, quá nghiêm trọng rồi, gần như là phủ khắp toàn cầu. Đây là do nhân tố gì tạo nên vậy? Cổ nhân đã nói là do “thất giáo”. Vào thời xưa, câu nói này vô cùng nghiêm trọng. “Thất giáo” là gì vậy? Họ không được giáo dục. Người xưa, bất kỳ người nào nghe thấy câu nói này đều cảm thấy vô cùng nhục nhã. “Không được giáo dục” thì bạn không biết đạo làm người. Thế nhưng hiện nay nói hai câu này thì người ta không hiểu, không biết ý nghĩa là gì. Chữ “giáo” này, ngày nay vẻ bề ngoài mọi người nhìn thấy dường như giáo dục rất phát triển. Nhưng giáo dục mà nhà Phật nói so với giáo dục của xã hội chúng ta hiện nay khác nhau rất xa.

Giáo dục xã hội hiện nay là giáo dục gì vậy? Giáo dục khoa học kỹ thuật. Chúng ta thử nghĩ, giáo dục khoa học kỹ thuật đã đi ngược lại với quy luật tự nhiên, mọi người hằng ngày làm trái quy luật tự nhiên. Cho nên một số nhà tiên tri nước ngoài nói, trái đất muốn làm một cuộc trả thù chung đối với nhân loại, bạn làm tổn hại nó, nó phải báo thù bạn. Lời nói này nghe ra giống như là lời nói đùa, nhưng trên thực tế hiện nay, những thiên tai nhân họa này há chẳng phải là trái đất đang đưa ra phản kháng, đưa ra kháng nghị với nhân loại hay sao? Con người vẫn mờ mịt không hiểu, cho rằng đây là tai họa tự nhiên, không liên quan gì với hành vi của chúng ta. Đây chính là họ không được giáo dục.

Nền giáo dục của cổ Thánh tiên Hiền, không chỉ là nhà Phật, mà nền giáo dục truyền thống như Nho gia, Đạo gia, Bách gia Chư tử thời tiên Tần, không nhà nào mà không giảng đạo làm người.

Tông chỉ giáo dục thứ nhất là dạy người hiểu rõ mối quan hệ giữa người với người, gọi là giáo dục nhân luân, chúng ta gọi là giáo dục luân lý. Cho nên dân tộc này mấy ngàn năm giữ vững cho đến hôm nay, vẫn không bị đào thải, vẫn không bị diệt vong, do nguyên nhân gì vậy? Giáo dục luân lý.

Tông chỉ giáo dục thứ hai là dạy người hiểu rõ mối quan hệ giữa người với đại tự nhiên, biết yêu thương vật. Giáo dục luân lý là dạy bạn yêu thương người. Còn đây là dạy bạn có thể yêu thương vật, yêu thương môi trường cư trú, môi trường sống, môi trường vật chất của chúng ta. Đây là sự thật. Ví dụ nói đến trồng hoa, rất nhiều người ưa thích hoa cỏ. Nếu các vị hơi lưu ý một chút thì sẽ thấy, nếu bạn có tâm thương yêu đối với hoa cỏ này thì nó sinh trưởng đặc biệt tốt, nó báo đáp bạn; nếu bạn không có tâm thương yêu đối với cây hoa đó, hoa sẽ nở không đẹp, cũng sinh trưởng không tốt, dù là cùng là một cây, cùng là một chậu hoa. Điều này tôi thấy rất rõ ràng. Trước đây Hàn Quán Trưởng ưa thích hoa, bà chăm sóc cây hoa đó, hoa nở đặc biệt đẹp. Bà ra nước ngoài du lịch thì giao cho người khác chăm sóc, khi bà trở về thì cây hoa gần như khô héo, sắp chết, bà phải mất một vài tuần mới có thể hồi phục nó lại. “Thảo mộc thông nhân tình”, cho nên người thế gian nói: “Hoa có thần hoa, cỏ có thần cỏ”. Cây xương rồng đối diện chúng ta đã nở hoa, mỗi đóa đều có thần hoa. Các bạn mắt thường không nhìn thấy. Bạn đối với nó tốt thì nó báo đáp bạn, bạn đối với nó không tốt thì nó liền khô héo mà chết. Bạn quan sát tỉ mỉ thì sẽ hiểu rõ.

Giáo dục sâu hơn một cấp nữa là khiến bạn hiểu rõ mối quan hệ giữa người với trời đất quỷ thần. Đây chính là siêu việt thời gian không gian khác nhau. Có như vậy mọi người sống với nhau mới có thể hòa thuận, mới có thể hòa hợp. Mục đích của giáo dục ở đâu vậy? Chẳng qua là dạy người có thể chung sống hòa hợp, hòa thuận với người, với vật, với trời đất quỷ thần, tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau, như vậy mới có thể sống đời sống hạnh phúc mỹ mãn. Đời sống hạnh phúc mỹ mãn nhất chính là Thế giới Cực Lạc, chính là Pháp Giới Nhất Chân. Cho nên Phật dạy người đời sống tràn đầy trí huệ chân thật, quyết không có mê tín. Nếu con người không có trí huệ thì đời sống sẽ vô cùng vất vả, vô cùng đáng thương. Ngày nay thế giới này tại sao tràn ngập tai nạn, tràn ngập nguy cơ? Vì giáo dục của Thánh Hiền đã mất hết rồi, không có người đề xướng, cũng không có người chịu học. Ngày nay chúng ta chung sống với những đồng tu ít ỏi này, chúng ta rất may mắn, ở thời đại này mà chúng ta còn có thể nghe được lời dạy của Thánh Hiền, còn có thể đọc sách Thánh Hiền. Đúng như lời cư sĩ Bành Tế Thanh nói: “Một ngày hy hữu khó gặp trong vô lượng kiếp đến nay”. Bạn gặp được rồi, duyên đầy đủ rồi, thế nhưng bạn có thể thành tựu hay không thì phải xem thiện căn, phước đức của bạn. Thiện căn là gì? Sau khi bạn tiếp xúc rồi sinh tâm hoan hỷ, bạn có thể tin, có thể hiểu, đây là thiện căn của bạn. Phước đức là bạn có thể thực hiện, bạn đem sự tin hiểu của bạn thực hiện vào trong đời sống, thực hiện vào trong công việc, thực hiện vào trong đối nhân xử thế tiếp vật; bạn có thể giống chư Phật Bồ tát, giống cổ Thánh tiên Hiền, nhân từ ái vật (yêu thương người và vạn vật), đây là bạn có phước đức. Thiện căn phước đức nhân duyên, ba cái đều đầy đủ rồi thì bạn đời này sẽ có thành tựu rất lớn. Thành tựu rất lớn là gì vậy? Vĩnh viễn thoát khỏi luân hồi, đi làm Phật, làm Bồ tát. Phật Bồ tát không phải thần tiên, không nên hiểu sai. Phật Bồ tát là ý nghĩa gì vậy? Người Ấn Độ gọi là Phật, người Trung Quốc gọi là Thánh nhân. Người Ấn Độ gọi là Bồ tát, người Trung Quốc gọi là Hiền nhân. Phật Bồ tát là người sáng tỏ triệt để đối với chân tướng vũ trụ nhân sanh. Con người phải làm người minh bạch, không nên làm người hồ đồ. Người sáng tỏ gọi là Thánh nhân, người hồ đồ gọi là phàm phu. Điều này chúng ta phải hiểu cho rõ ràng. Sự khác nhau giữa phàm và Thánh, chúng tôi cũng giảng rất nhiều. Chúng ta phải học tập như thế nào? Những tài liệu giảng dạy này là tư liệu vô cùng tốt. Không cần phải học hết sách, học một câu, vài câu thì cả đời thọ dụng cũng không hết.

Hiện nay quí vị đều biết thế gian có tai nạn nhiều. Có rất nhiều người khuyến khích phải tìm một nơi an toàn để di dân. Lời này nói có đúng hay không? Nói không sai, nhưng mà bạn phải chú ý đến “trung hiếu nhân nghĩa”. Nếu một người sống bất nghĩa, sống vất vưởng, sống lay lắt qua ngày thì người đó sống ở thế gian còn có ý nghĩa gì nữa? Xã hội thời xưa thường nói: “Kẻ sĩ nguyện chết vì tri kỷ”. Sĩ là gì? Người có học, người rõ lý, ở chỗ có nhân nghĩa thì dầu có vào nơi dầu sôi lửa bỏng họ cũng không từ. Họ sống có ý nghĩa, sống có giá trị thì sao có thể tham sống sợ chết, đâu có loại đạo lý này! Con người ở trong một đời, gặp được một người tri kỷ thì không dễ dàng, vào thời xưa còn khó, hiện nay càng khó hơn. Tôi đến Singapore, cư sĩ Lý Mộc Nguyên với tôi là tri kỷ đích thực. Ở nơi đây xây dựng sự nghiệp hoàn toàn là lợi ích chúng sanh, lợi ích xã hội, vì Phật pháp cửu trụ. Nếu đúng như lời tiên đoán của người nước ngoài đã nói, Singapore sẽ bị chìm xuống đáy biển thì tôi cũng sẽ theo cùng với Singapore chìm xuống đáy biển, tôi cũng sẽ không đi tìm một nơi an toàn để sống vất vưởng qua ngày. Như vậy người đó sống có ý nghĩa gì nữa! Khi sống, người ta sẽ chỉ vào mặt mà mắng. Đây là nơi có nghĩa, chúng ta còn muốn tìm đến một nơi khác để tị nạn thì chúng ta học Kinh này để làm gì, đọc sách để làm gì? Ngay cả một chút đạo lý như vậy cũng không hiểu. Huống chi ở trong Kinh giáo, Phật nói cho chúng ta rất rõ ràng là “cảnh tùy tâm chuyển”.

Chúng ta có thể chuyển biến cảnh giới này không? Đáp án đều là khẳng định. Bắt đầu chuyển từ đâu? Bắt đầu chuyển từ tâm địa. Chuyển tâm phàm phu thành tâm Phật, chính là chuyển phàm thành Thánh. Tâm chuyển rồi thì thân liền chuyển ngay. Quả thật đúng là trong Phật pháp dạy người “không già, không bệnh, không chết”. Lời này đều là thật, quyết không phải giả. Ai có thể làm được vậy? Phật và Pháp Thân Đại Sĩ làm được rồi. Nếu chúng ta nâng cao đến cảnh giới Pháp Thân Đại Sĩ thì cũng có thể làm được.

Con người tại sao lại bị già, bị bệnh, bị chết? Bạn có ý niệm, bạn có vọng tưởng. Chỉ cần bạn có vọng tưởng, có phân biệt, có chấp trước thì bạn chắc chắn sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết. Điều này chúng ta ở trong Kinh Đại Thừa đã đọc quá nhiều rồi. Nếu bạn không có vọng tưởng, không có phân biệt, không có chấp trước thì bạn sẽ không già, không bệnh, không chết. Bệnh từ đâu mà có? Phật thường nói do tam độc “tham sân si”. Ở trong tâm có tham sân si, tâm đó của bạn còn độc hơn bất cứ thứ gì, đó là vi rút. Trong tâm có vi rút nghiêm trọng, bên ngoài có ngũ dục lục trần cám dỗ, cảm nhiễm thì bạn làm sao mà không sinh bệnh được? Nhà Phật đã tìm ra nguồn gốc của bệnh rồi. Thánh nhân của chúng ta cũng rất tuyệt vời. Sách y học Trung Quốc, quyển đứng đầu là Hoàng Đế Nội Kinh Linh Khu. Nội dung chủ yếu mà bên trong đó nói không phải trị bệnh, mà là nói trường sinh. Căn cứ vào cách nói của cổ nhân Trung Quốc, tuổi thọ của con người chí ít phải sống 200 năm. Con người là một bộ máy. Bộ máy này có thể bảo dưỡng tốt, có thể chăm sóc tốt thì tuổi thọ của nó phải là 200 năm. Không đến 200 năm mà bạn đã chết rồi, đó là do bạn không chăm sóc tốt. Giống như các bạn hiện nay dùng máy móc vậy, bạn không chăm sóc tốt, bạn làm nó hư hại mất rồi.

Cổ nhân chăm sóc thân tâm cũng là chú trọng đến thanh tâm quả dục (tâm thanh tịnh, ít dục vọng). Điều này rất gần với lý luận mà Phật pháp nói. Thanh tâm quả dục, Phật pháp là đem dục hoàn toàn đoạn sạch, thanh tịnh đến cực điểm. Quả dục là chưa có đoạn hết. Rất nhiều người nhìn thấy thân thể của tôi vẫn còn tốt, tuổi tác của tôi lớn như vậy vẫn có thể đi lại thoăn thoắt, nguyên nhân gì vậy? Dục vọng của tôi ít hơn mọi người, cho nên lão hóa chậm, tật bệnh thật sự là giảm thiểu. Đạo lý là như vậy. Tôi một ngày ăn một bữa, rất bình thường, tinh thần rất tốt. Rất nhiều người quan tâm đến tôi, sợ tôi bị suy dinh dưỡng, họ cho cái này, biếu cái nọ, tôi cảm thấy phiền phức. Nên chăm sóc mình như thế nào? Hãy thanh tâm quả dục. Tốt nhất đem cái dục đó mỗi ngày giảm bớt, mỗi năm giảm bớt, giảm đến hoàn toàn không còn nữa, đó mới là một người bình thường.

Lão sư dạy tôi “nhìn thấu, buông xả”. Chư Phật Như Lai buông xả triệt để rồi. Buông xả danh vọng lợi dưỡng của mình, buông xả mọi dục vọng của mình, thậm chí là ngay cả cái thân này cũng buông xả, ý niệm cũng đều buông xả. Khởi tâm động niệm nói thật ra không phải khởi tâm, nếu như còn khởi tâm động niệm thì bạn vẫn chưa buông xả. Trong Kinh nói rất hay, Phật Bồ tát là ứng, chúng sanh có cảm thì Phật Bồ tát có ứng. Ứng hóa, quyết không phải Phật Bồ tát khởi tâm động niệm. Phật Bồ tát mà có khởi tâm động niệm là phan duyên rồi, không phải tùy duyên. Ứng hóa là tùy duyên. Chúng ta phải tùy duyên thì mới tự tại, còn phan duyên là không tự tại. Phan duyên là trong tâm muốn làm như thế nào đó, vậy là sai rồi. Cho nên, chúng ta phải học Thích ca Mâu ni Phật. Thích ca Mâu ni Phật làm tấm gương tốt nhất cho chúng ta. Thông thường người bình thường, hai chữ học Phật chỉ để ở ngoài cửa miệng, trên thực tế không biết ý nghĩa đích thực của học Phật, cũng không biết học Phật như thế nào. Chúng ta thử nghĩ, lời giáo huấn mà Phật cho chúng ta thật sự là chân lý, thật sự là chí thiện, nhà Nho nói “chỉ ư chí thiện”. Hôm nay tôi đã giảng cho các vị một chút nguyên tắc như vậy. Làm sao đem câu “Hãy nên xót thương kẻ ác, vui vì điều thiện của họ. Giúp người khác trong lúc cấp bách, cứu người khác trong cơn nguy hiểm” thực hiện vào trong sự tướng, chúng ta còn phải nghiên cứu thảo luận thật kỹ.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi. A Di Đà Phật!

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.