Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 25/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 56

Các vị đồng học xin, chào mọi người.

Hôm qua tôi đã nói, ở trong Kinh, Phật dạy chúng ta làm thế nào để chung sống với bạn bè. Phật đã nói năm điều, chúng ta cần phải nhớ kỹ, phải chăm chỉ nỗ lực mà tu học. Đặc biệt là chư vị đồng học hôm nay ở lớp huấn luyện bồi dưỡng. Chúng ta vừa là đồng học vừa là bạn bè, cho nên quan hệ vô cùng mật thiết, là đồng học, đồng chí. Ở trong Kinh giáo nhất định phải học hỏi, trao đổi lẫn nhau, phải cần mẫn nghiên cứu thảo luận, để đôi bên đều được tiến bộ và có thể làm lợi ích chúng sanh.

Hôm qua, tôi nghe Thường Phổ giảng Kinh, thầy giảng đến “tứ duyên”, cách giảng có vấn đề. Phật ở trong Kinh giảng bốn loại duyên này là “thân nhân duyên, sở duyên duyên, vô gián duyên, tăng thượng duyên”, ý nghĩa này chúng ta nhất định phải phân biệt cho rõ ràng. “Thân nhân duyên” là tất cả chúng sanh mỗi người đều có đầy đủ viên mãn nghiệp nhân của mười pháp giới. Hiện tượng y chánh trang nghiêm ở trong mười pháp giới, đây là “sở duyên duyên”. Chúng ta ngày nay tại sao lại có hiện tượng đời sống này? Tại sao mười pháp giới không giống nhau? Dùng cách nói hiện nay của nhà khoa học để nói, tại sao lại có rất nhiều chiều không gian như thế? Đó là do sở duyên duyên khác nhau. Sở duyên duyên vô cùng phức tạp, chúng ta chỉ nói điều quan trọng nhất, đó chính là phan duyên. Sở duyên duyên chính là phan duyên. Ở trong phan duyên đã bao gồm vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, đây đều là thuộc về sở duyên duyên. Có sở duyên duyên thì liền hiện tướng ngay. Tướng mà chúng ta ngày nay hiện là tướng gì, thì biết sở duyên duyên của mình là gì. Phật và Pháp Thân Đại Sĩ, tướng sở duyên của các Ngài là Nhất Chân Pháp Giới. Tướng mà chúng ta sở duyên là thập pháp giới, là lục đạo trong thập pháp giới. Cõi người và ba đường ác ở trong lục đạo, đây là sở duyên duyên của chúng ta. Hiện tượng trước mắt, đây là cõi người. Ở trong cõi người lại có mười pháp giới, chúng ta duyên cái gì ở trong đây? Duyên tham sân si, tự nhiên trở thành như vậy, một mảy may miễn cưỡng cũng không có, từng giây từng phút, mọi lúc mọi nơi, khởi tâm động niệm đều là tham sân si, đều là nhân ngã thị phi. Tham sân si mạn là ở trong pháp giới người, duyên bốn pháp giới phía dưới. Tại sao hiện tượng này lại nối tiếp nhau trong một thời gian vậy? Đây là “vô gián duyên”. Ý nghĩ này của chúng ta, ý nghĩ sau nối tiếp ý nghĩ trước, duy trì cảnh giới tương tự, đây gọi là vô gián. Nếu như vô gián duyên không còn thì cảnh giới lập tức sẽ chuyển biến. Người đến khi lâm chung, trút một hơi cuối cùng là “vô gián duyên” hết rồi. Giai đoạn “vô gián duyên” này đoạn dứt rồi thì một giai đoạn “vô gián duyên” khác sinh khởi lên, lục đạo luân hồi là như vậy. Cho nên, ba loại duyên này, bản thân đều có đầy đủ, không liên quan gì với cảnh giới bên ngoài. Bạn phải chú ý đến điểm này.

Chúng ta học Phật, sự việc tốt này ở trong pháp giới người, chúng ta duyên pháp giới Phật, sức của duyên này phải mạnh, phải vượt qua tập khí phiền não của mình thì duyên này của chúng ta sẽ không bị gián đoạn. Phật Bồ tát từ bi gia trì cho chúng ta, môi trường tu học tất cả thuộc về “tăng thượng duyên”. Chúng ta gặp được Phật pháp là tăng thượng duyên, gặp được thiện tri thức là tăng thượng duyên, gặp được hoàn cảnh tu học tốt là tăng thượng duyên, có đồng tham đạo hữu tốt cũng là tăng thượng duyên, đây không thuộc về cái vốn đầy đủ ở trong nội tâm của mình. Tất cả cái bên ngoài, toàn bộ là tăng thượng duyên, điều này chúng ta phải phân biệt rõ ràng. Ba loại duyên phía trước này là cái mà bản thân chúng ta có đủ. Cái không thuộc về tự thân có đủ thì toàn là tăng thượng duyên, đều là cái bên ngoài. Các bạn có nghi vấn thì phải hỏi, nhất định phải phân biệt rõ ràng, không được hiểu sai, càng không được giảng sai.

Người biết dụng công và người không biết dụng công có khác biệt nhau rất lớn. Người biết dụng công, ở trong một đời nhất định thành đạo vô thượng. Hôm qua tôi nhìn thấy các bạn có in một tờ giấy “sống trong thế giới cảm ân”, in rất đẹp. Chúng ta mỗi ngày đọc một chút, mỗi ngày xem một chút, rất có ích đối với việc tu học của mình. Người ở thế gian thường nói: “Làm việc đã khó, làm người càng khó hơn”, nhất là xã hội hiện nay. Người bình thường thiếu đi lời dạy của Thánh Hiền, thuận theo tập khí vô minh phiền não của mình, người như vậy rất khó chung sống, thường xuyên nổi giận với chúng ta. Người biết tu hành thì thấy đây là việc tốt, những người này giúp chúng ta, đây là tăng thượng duyên, thành tựu nhẫn nhục Ba la mật cho chúng ta. Phật ở trong Kinh Kim Cang nói: “Tất cả pháp thành tựu từ Nhẫn”. Bạn có thể buông xả, có thể giữ quy củ, có thể nhẫn nhục, đảm bảo bạn một đời này thành công. Bạn không thể nhẫn thì chắc chắn bạn thất bại. Tôi là một người học giảng Kinh, tôi hiểu rõ những đạo lý này.

Trước đây, tôi ở Đài Trung, dưới hội của lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam, tôi đã theo học mười năm. Thầy dạy tôi, đối đãi với tôi thật sự là người có trí huệ cao độ, lúc nào cũng đè nén tôi xuống phía dưới. Đài Trung Từ Quang Đại Chuyên Phật Học Giảng Tọa, tôi phát khởi. Khóa trình buổi giảng, Lý lão sư bảo tôi đến căn phòng của thầy để hỏi ý kiến của tôi, chẳng khác gì nói là “chúng ta cùng nhau đặt ra”. Mời những vị thầy nào đến dạy, Lý lão sư đều bàn bạc với tôi. Nhưng khi “Đại Chuyên Giảng Tọa” khai giảng thì thầy không xếp tôi vào. Tôi làm tạp vụ ở trong đây, hay nói cách khác, không cho tôi có cơ hội biểu hiện. Đây là việc tốt, tôi hiểu rất rõ. Nếu như có cơ hội biểu hiện, bạn biểu hiện tốt thì sẽ khiến người ta đố kỵ, biểu hiện không tốt thì người ta sẽ châm biếm, phỉ báng. Thật khó! Mặc dù sống ở Đài Trung như vậy, nhưng sống cũng không hoàn toàn thật dễ dàng. Trong tâm tôi biết rất rõ, nhất định không được phạm một chút sai lầm. Nếu như bạn phạm sai lầm thì bạn sẽ bị khai trừ, bạn sẽ phải xa lìa môi trường này, cơ hội học tập không còn nữa. Chú tâm cẩn thận, mười năm như một ngày, không nhẫn làm sao được? Không dám đắc tội với một người nào, chung sống với người nói năng nhỏ nhẹ.

Thầy Ngộ Uy muốn học giảng Kinh. Tôi đưa thầy đến Úc Châu. Thầy giảng ở Úc Châu rất tốt, mọi người đều rất tán thán, nào ngờ đã cãi vã với người ta. Cãi nhau như vậy thì phải ra đi, người ta khai trừ thầy, không cần thầy nữa. Đây đúng là không hiểu chuyện! Nếu người ta mắng bạn thì phải rửa tai lắng nghe, nếu người ta đánh bạn thì hãy mau quỳ xuống để cho họ đánh. Chúng ta học Phật chỉ có như vậy. Người ta muốn đánh thì ngoan ngoãn quỳ xuống đất để họ đánh. Đợi họ đánh đủ rồi, không đánh nữa thì lại đứng lên. Bị mắng, không mắng lại; bị đánh, không đánh lại, nếu không thì việc học Phật này của bạn đi đến đâu được? Chúng ta tiếp nhận sự lăng nhục của người khác, nhưng bản thân chúng ta nhất định không có ác ý đối với người khác. Chịu oan để cầu toàn, đây là lễ mà nhà Nho nói. Tinh thần của lễ chính là chịu oan để cầu toàn. Cho nên, các bạn thấy trong Lễ Ký, mở đầu thiên thứ nhất là “Khúc Lễ”. “Khúc” là oan ức, đổ oan cho mình. Đây là hiểu được Lễ. Lễ là mình phải biết, không phải để dạy người khác. Chúng ta dùng lễ để đối đãi với người, tuyệt đối không mong người khác dùng lễ để đối đãi chúng ta, tâm của bạn sẽ an ngay, bình ngay. Ta dùng lễ đối đãi người và cũng yêu cầu người dùng lễ đối đãi ta, điều này khó, quá khó! Tại sao vậy? Họ chưa được học, không thể trách họ. Trong Kinh Vô Lượng Thọ, Phật cũng nói rất rõ ràng: “Tiên nhân bất thiện”. Không có dạy họ, bạn làm sao có thể trách họ được? Cha mẹ họ không dạy họ, thầy họ không dạy họ, bản thân lại không chịu học nghiêm túc, họ sao có thể hiểu được? Cho nên, mọi hành vi tạo tác của họ thuận theo tập khí phiền não của họ là chuyện bình thường, phải biết đó là người phàm. Người tu hành chung sống với người không tu hành thì người tu hành phải chịu thiệt thòi, phải nhường nhịn. Điều này mới biểu hiện bạn là tu hành. Bạn không nhường nhịn được, vẫn nghĩ muốn trả thù giống như họ, thậm chí là dù không trả thù họ mà xa rời họ, “ta tránh đi là được rồi”, đây đều không phải là thái độ của người tu hành. Bạn là người tu hành chân chánh thì bạn phải cảm hóa họ trong thời gian dài. Họ đối với ta xấu mấy đi nữa, ta vẫn một mực đối tốt với họ. Mọi người đều có lương tri, đều có Phật tánh, đều có lương tâm, chẳng qua là tập khí phiền não quá nặng, cho nên họ cần thời gian tương đối dài mới có thể quay đầu. Người phiền não nhẹ thì quay đầu nhanh, người phiền não nặng thì quay đầu chậm.

Phật Bồ tát đối với chúng ta có tâm nhẫn nại, đời đời kiếp kiếp cũng không từ bỏ. Đây là chỗ chúng ta phải học tập. Cho nên tất cả phải vì Phật pháp mà suy nghĩ, phải vì hạnh phúc của chúng sanh mà suy nghĩ. Bản thân chúng ta có thể oan ức một chút, thay Phật làm thêm một chút việc. Đây là công đức chân thật. Chúng ta thử nghĩ, thế gian có mấy người ở trong một đời có thể vì Phật pháp mà phục vụ, có thể vì tất cả chúng sanh mà phục vụ. Cơ hội này quá ít, quá hiếm có. Gặp được cơ hội này, có người đến chướng ngại bạn, đến kiếm chuyện với bạn, khiến bạn thoái tâm, đó là ma chướng hiện tiền. Gặp ma chướng, bạn cần phải có năng lực khắc phục. Phương pháp khắc phục duy nhất là nhẫn nhục Ba la mật, cho nên cần phải buông xả kiêu mạn của mình, buông xả tập khí của mình, tùy thuận chúng sanh. Ở trong tùy thuận chúng sanh mà thành tựu sáu Ba la mật của mình, đó gọi là công đức. Tùy hỷ công đức là tu như vậy. Cho nên, người biết tu thì cảnh giới bên ngoài đều là tăng thượng duyên tốt. Người không biết tu hành, cảnh giới bên ngoài đều là nghịch tăng thượng duyên, đều khiến bạn sinh phiền não, đều khiến bạn tức giận, đều khiến bạn thoái chuyển. Từ đó cho thấy, cảnh giới bên ngoài không có tốt xấu.

Một bài văn nhỏ tôi in ở đây, “Ngẫu Ích Đại Sư Pháp Ngữ” nói rất hay: “Cảnh duyên không tốt xấu”. Cảnh là hoàn cảnh vật chất, duyên là hoàn cảnh nhân sự, không có thiện ác, không có tốt xấu. Tốt xấu khởi từ tâm của mình. Tâm của mình khởi một niệm thiện, thì bên ngoài mỗi người đều thiện, mỗi sự mỗi vật đều thiện, không có gì là không thiện, đều là giúp đỡ ta. Cảnh giới thuận nghịch đều là giúp đỡ ta tu nhẫn nhục Ba la mật. Ở trong thuận cảnh thì không tham luyến, nghịch cảnh thì không sân giận. Thuận cảnh, nghịch cảnh, người thiện, người ác hiện tiền, biết rất rõ ràng, biết rất minh bạch, không ngu si, thì có cảnh giới nào không phải là tăng thượng duyên tốt chứ? Chỉ xem chúng ta có thể chuyển một niệm này trở lại được không? Đây là quan trọng hơn hết. Bản thân chúng ta đời này có thể thành tựu hay không, mấu chốt là ở chỗ này. Phải học cái gì cũng có thể nhẫn được. Nói lời thành thật, sống trong nghịch cảnh nghịch duyên đã khó, mà sống trong thuận cảnh thiện duyên càng khó hơn. Ở trong thuận cảnh thiện duyên không có một mảy may tâm tham ái khó hơn nhiều so với rơi vào nghịch cảnh. Cho nên, người Tiểu Thừa học từ trong nghịch cảnh, học ở trong khổ hạnh. Bồ tát Đại Thừa học từ trong thuận cảnh. Trước tiên từ nghịch cảnh chuyển thân để tu lại trong thuận cảnh. Thuận nghịch hai bên đều không dính nhiễm nữa thì bạn mới có thể vượt thoát mười pháp giới. Phật ở trong Kinh nói đạo lý này rất rõ ràng, rất minh bạch. Hơn nữa, Bồ tát làm mẫu cho chúng ta thấy. Tôn giả Ca diếp tu khổ hạnh, Thích ca Mâu ni Phật thị hiện tu khổ hạnh, dạy người sơ học. Chỗ mà Thiện Tài Đồng Tử thị hiện là thuận cảnh, là Bồ tát Đại Thừa. Ở trong thiện duyên thuận cảnh như như bất động, cái mà Tông môn gọi là “đi qua một rừng hoa, không chạm một chiếc lá”, cái tâm này của Bồ tát Đại Thừa mới thật sự đạt đến thanh tịnh, cảnh giới thuận nghịch hiện tiền, không có gì là không thanh tịnh bình đẳng.

Bản thân chúng ta thành công rồi, [nếu gặp] người có duyên, thế nào gọi là người có duyên? Người chịu nghe, chịu tin, hiểu được, hành được là người có duyên. Người có duyên thì nhất định phải giúp đỡ họ. Người không có duyên thì sao? Không có duyên thì trong tâm [chúng ta] thường xuyên quan tâm, cứ từ từ, đến khi nào họ chịu quay đầu thì đến lúc đó giúp đỡ họ. Tin được, hiểu được, hành được, đó gọi là quay đầu. Ba điều kiện này không đầy đủ, là hiện tại thời tiết nhân duyên chưa chín muồi. Từ từ đợi, chư Phật Bồ tát có tính vô cùng nhẫn nại, đợi vô lượng kiếp cũng không sao cả. Cho nên, mọi việc không thể vội vàng gấp gáp, nhất định phải nhận rõ thời tiết nhân duyên. Thời tiết nhân duyên chưa chín muồi, miễn cưỡng không được. Miễn cưỡng thì trái lại sẽ trì hoãn nhân duyên này thêm mà thôi. Thật sự có tâm từ bi, nhất định biết cái gì gọi là hằng thuận chúng sanh, tu tùy hỷ công đức như thế nào. Cho nên, đồng học ở chung với nhau phải học hỏi lẫn nhau, phải tham vấn lẫn nhau. Ý nghĩa bất sanh bất diệt này hôm qua cũng chưa giảng rõ ràng, còn phải hạ công phu. Cái này chúng tôi ở trong các buổi giảng thường nói là “nghe nhiều, nghiên cứu nhiều”, các đồng học cùng nhau thảo luận nhiều, làm nhiều nghiên cứu thảo luận.

Động đất lớn ở Đài Loan, từ hôm qua đến sáng hôm nay đã đăng tin rất nhiều. Mọi người đều biết đây là một tai nạn rất lớn, mỗi người nghe thấy đều vô cùng hoang mang sợ hãi. Giống ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng xảy ra tai nạn như vậy, gần như cùng một thời gian. Số người tử vong còn nhiều hơn rất nhiều lần so với Đài Loan. Những chỗ này khiến chúng ta cảm nhận thật sâu sắc, Phật ở trong Kinh nói cho chúng ta biết: “Mạng người vô thường, quốc độ mong manh”. Động đất thời gian chỉ có mấy phút, chúng ta nhìn thấy những tin tức rất thê thảm, có rất nhiều gia đình cả nhà đều tử vong chỉ trong thời gian mấy phút. Tai nạn giống như thế này có thể là vừa mới bắt đầu. Trước đây chúng tôi có xem qua một tài liệu của Thiên Chúa Giáo, tài liệu mà họ lưu hành trong nội bộ về dự đoán tai nạn, dự đoán động đất lớn toàn cầu xảy ra liên tục trong 24 giờ. Thời gian chỉ mấy phút mà đã tạo thành tai nạn lớn như thế này, nếu động đất lớn 24 giờ, có thể toàn bộ thế giới đều bị hủy diệt cả. Chúng ta sinh vào thời đại này, cần phải có tâm cảnh giác cao độ.

Làm sao xử trí ổn thỏa tốt đẹp nhất đây? Nhất định phải tuân thủ lời dạy của Phật, y giáo phụng hành, từ bên trong nội tâm đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện, không nên dính tướng. Sống chết không đáng sợ, cái đáng sợ là sau khi chết rồi sẽ đi về đâu. Phật ở trong Kinh điển đem tình trạng của vũ trụ nhân sinh giảng cho chúng ta vô cùng thấu triệt, vô cùng sáng tỏ. Tai nạn từ đâu mà ra vậy? Do nghiệp lực chiêu cảm. Chúng tôi ở trong các buổi giảng thường hay nhắc nhở, tâm tham chiêu cảm nạn nước. Trong rất nhiều lời tiên đoán, dự đoán, tương lai nước biển sẽ dâng cao, băng ở Nam Bắc cực bị tan chảy, nước biển sẽ dâng cao 50 mét, toàn thế giới khu vực ven biển thảy đều bị nhấn chìm. Phật nói cho chúng ta biết, đó là do tâm tham tạo thành. Nạn lửa là do sân hận tạo thành. Tâm địa chúng ta đều là lửa; tâm địa của người Thế giới Cực Lạc là lưu ly, là mát mẻ, vậy liền thấy được hai thế giới không như nhau. Tại sao tâm địa của người Thế giới Cực Lạc mát mẻ vậy? Tâm người bên đó không có tham sân si. Tâm người Thế giới Cực Lạc là giới định huệ. Tâm người trên thế giới này của chúng ta là tham sân si, cho nên chiêu cảm hoàn cảnh y báo là lửa. Núi lửa bùng phát, các mảng lục địa trên bề mặt trái đất chuyển động, tạo thành tai nạn lớn cho toàn thế giới, lửa ở trong đất phun ra bên ngoài. Ngu si chiêu cảm đến nạn gió. Ở trong tâm chúng ta bất bình, bất bình thì chiêu cảm động đất. Phật ở trong Kinh nói cho chúng ta biết, nguyên nhân căn bản của tai nạn từ đâu mà ra. Đây là điểm mà ngày nay nhà khoa học vẫn chưa nghiên cứu đến. Khoa học chỉ giới hạn trong hiện tượng vật chất, không có nghiên cứu hiện tượng của tâm lý.

Vật chất do đâu mà có vậy? Là từ trong tâm biến hiện ra. Tông Pháp Tướng Duy Thức trong nhà Phật nói về điều này vô cùng thấu triệt. Bất kỳ một người nào, bất kỳ một động vật nào, mạng sống cũng đều liên kết thành một thể với tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới, là liên quan mật thiết. Cho nên, sống chết không đáng sợ, cho dù chúng ta không may gặp phải tai nạn, tâm nhất định phải định, tuyệt đối không được hoảng loạn, lúc này là bước ngoặc quan trọng nhất, câu “A Di Đà Phật” không được quên. Nếu có thể ở trong khoảng một sát na này, bạn không quên Phật hiệu, bạn không hề sợ hãi thì bạn nhất định được sanh Tịnh Độ. Đây là sự lựa chọn hàng đầu, sự lựa chọn thù thắng nhất, chúng ta phải biết. Ở trong tâm nếu có sự chuẩn bị này, trong mười pháp giới, chúng ta chọn pháp giới Phật. Vì vậy, tuyệt đối không được mảy may tham luyến thế pháp.

Chúng tôi ở trong các buổi giảng thường kính khuyên mọi người, phải làm người tốt thì mới có thể làm Phật, làm người ác là không tương ưng rồi. Người ác thì tương ưng với ba đường ác. Bắt đầu làm người tốt từ đâu vậy? Phải buông xả tự tư tự lợi, phải buông xả ái dục, phải buông xả thị dục (thị là ưa thích), phải buông xả ý niệm khống chế đối với tất cả người, việc, vật. Ý niệm còn không có thì bạn chắc chắn sẽ không có hành vi rồi. Ý niệm là mê hoặc, hành vi là tạo nghiệp. Nhất định phải buông xả hành vi chiếm hữu đối với tất cả người, việc, vật thì chúng ta vãng sanh Tịnh Độ thuận buồm xuôi gió, một mảy may chướng ngại cũng không có.

Tất cả tội nghiệp, chúng ta thấy trong Cảm Ứng Thiên giảng về ác báo nhiều như vậy, đây là nêu ví dụ thuyết minh. Chúng ta học rồi, suy nghĩ kỹ một chút, điều nào chúng ta không có phạm? Đã phạm lỗi lầm cực nặng mà tự mình thật sự không biết, đây gọi là mê hoặc điên đảo, gọi là ngu si. Cho nên chúng ta đoạn ác tu thiện, sửa chữa lỗi lầm, nhất định phải bắt đầu làm từ không lừa mình, không dối người. Trong Kinh Kim Cang Bát Nhã nói với chúng ta: “Tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bọt bóng, như sương, như điện chớp”. Phật và đại Bồ tát nhìn thấy chân tướng sự thật, cho nên tâm địa các Ngài thanh tịnh, không mảy may dính nhiễm. Đây là điểm chúng ta cần phải học tập.

Đời sống thường ngày đối nhân xử thế tiếp vật chỉ có một cái tâm thuần thiện, thuần là cái tâm làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, thuần là hành vi lợi ích tất cả chúng sanh, tuyệt đối không cầu lợi ích cho bản thân. Nếu cầu lợi ích cho bản thân thì chính là tội lỗi. Những ác hạnh này tại sao chúng ta thảy đều có vậy? Ý nghĩ lợi ích bản thân chưa buông xả, cho nên gặp phải tai nạn, họ sẽ hoảng loạn, họ mong được sống, ý nghĩ tham sống sợ chết lập tức liền khởi lên. Bình thường niệm Phật, phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, đến thời khắc này thì quên sạch, bị hoảng loạn sợ hãi lấn áp rồi, Phật biến mất rồi. Công phu bình thường phải được rèn luyện từ ngay trong đời sống thường ngày. Đến khi nào đem ý nghĩ tự tư tự lợi đoạn hết, thật sự buông xả rồi thì đạo Bồ đề của bạn liền thành tựu. Nếu như không buông được thì tất nhiên trong vô tình đều làm những việc tổn người, không lợi mình. Người thông thường hiểu lầm là tổn người sẽ có lợi cho mình, điều này chắc chắn là một sai lầm. Tổn hại người khác, mà bản thân chỉ có được một chút lợi trước mắt, nhưng quả báo không thể tưởng tượng. Nhân duyên quả báo, đây là định luật của thế xuất thế gian. Cho nên, nhà Phật lại nói: “Vạn pháp giai không, nhân quả bất không”. Bạn tạo nhân gì, bạn sẽ được quả báo như thế ấy. Nhân quả thông ba đời, có hiện báo, có sanh báo, có hậu báo. Sanh báo là quả báo của đời sau, hậu báo là đời thứ ba trở về sau nữa. Trong Kinh Phật nói rất rõ ràng: “Giả sử bách thiên kiếp, sở tác nghiệp bất vong, nhân duyên tụ hội thời, quả báo hoàn tự thọ” (Cho dù trăm ngàn kiếp, nghiệp đã tạo không mất, khi nhân duyên hội đủ, sẽ nhận lấy quả báo). Hiểu rõ chân tướng sự thật này, chúng ta mới biết thật sự phát tâm đoạn ác tu thiện. Không những là không có hành vi tổn hại người khác, mà ý nghĩ hại người cũng không có, thì tâm này mới thanh tịnh, mới chân thật là người thiện, người tu hành chân chánh.

Người chân tu hành không có người biết, cũng không có người tán thán, nhưng Phật Bồ tát biết, quỷ thần biết, nhất định được Phật Bồ tát hộ niệm. Những thiện thần hộ pháp sẽ giúp đỡ bạn, phù hộ bạn, bạn chắc chắn có thể tránh khỏi tai nạn. Người tu hành chân chánh, ở trong tâm không cầu tránh khỏi tai nạn. Tại sao không cầu vậy? Đây là vọng tưởng, là tạp niệm. Ở trong nhất tâm niệm Phật còn có cầu tránh khỏi tai nạn, vậy là không chuyên tâm, là xen tạp rồi, công phu không thuần. Có cầu chính là phan duyên, vô cầu là tùy duyên. Tai nạn đến rồi, có thể tránh khỏi hay không? Chú ý đến những việc đó làm gì? Không thể tránh khỏi thì tự mình thành tựu rồi. Có thể tránh khỏi thì giúp đỡ chúng sanh khổ nạn, quyết không phải vì bản thân. Vì bản thân mà mong cầu tránh tai nạn, đó là tâm luân hồi, không thể thoát khỏi quả báo luân hồi. Có thể may mắn tránh được, thân thể này vẫn còn thì phải lợi dụng thân thể này giúp đỡ người khác, không phải vì mình. Sống chết đều là vì chúng sanh, vãng sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc cũng là vì chúng sanh. Đi đến đó để làm gì vậy? Là để thành Phật. Thành Phật để làm gì? Phổ độ pháp giới chúng sanh. Tất cả đều là vì chúng sanh, không hề nghĩ vì mình, bản thân sống chết hay tai nạn không hề liên quan, vậy là bạn đã giải thoát rồi. Đây là Phật dạy chúng ta làm sao đối diện với sự thật, đối diện với đủ thứ tai nạn, biến cố trước mắt.

Nói thật, để đối diện với sự biến hóa của nghiệp nhân quả báo, bạn phải có trí huệ, phải có năng lực, phải có phương tiện thiện xảo. Những điều này đều phải dựa vào việc tu học lúc bình thường mà rèn luyện, mới có thể thành tựu. Điều quan trọng nhất là trước tiên phải tu bản thân cho tốt, thành tựu pháp thân, Bát nhã, giải thoát của mình, sau đó mới có thể giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn. Ở trong lục đạo đều là chúng sanh khổ nạn. Không phải nói họ gặp phải tai nạn thì đây là khổ nạn. Trước khi chưa gặp tai nạn thì chúng ta phải phòng bị, tai nạn đến rồi thì không kịp nữa. Đạo phòng bị chính là phải chứng được pháp thân, Bát Nhã, giải thoát. Đây là sự phòng bị cứu cánh nhất, viên mãn nhất. Ba cái này liên kết với nhau, nhưng mà có độ khó của nó. Chứng pháp thân khó, khai trí huệ cũng khó. So sánh ba cái thì Bát nhã và giải thoát là tương đối dễ dàng. Thật sự có thể được một chút giải thoát là công phu đã đắc lực rồi. Làm sao giải thoát? Buông xả. Giải thoát chính là tự tại. Bạn không buông xả thì bạn có khổ có nạn. Buông xả rồi thì không còn bị khổ nạn nữa, cho dù gặp phải cũng giống như chẳng có gì. Ai chịu buông xả? Chỉ có người thông đạt hiểu rõ đối với những đạo lý chân tướng sự thật này mới chịu buông xả. Cho nên, học Phật muốn biết công phu của họ thì xem mức độ buông xả của họ, họ buông xả được bao nhiêu. Đây là công phu chân thật. Buông xả giúp bạn khai trí huệ, giúp bạn thấy rõ. Đến khi thấy rõ, buông xả triệt để thì pháp thân hiện tiền ngay. Chúng ta ngày nay nói “nhìn thấu, buông xả”; nhìn thấu vẫn chưa đủ, buông xả cũng không đủ, cho nên vẫn gặp phải biết bao tai nạn, ở trong đời sống thường ngày không tự tại.

Ngạn ngữ có câu: “Việc bất như ý chiếm tám chín phần mười”. Tại sao bất như ý vậy? Tại sao chư Phật Bồ tát các Ngài được như ý, một việc bất như ý các Ngài cũng không có? Chúng ta thì “việc bất như ý thường đa số”, nguyên nhân do đâu vậy? Tìm cho ra nguyên nhân và tiêu trừ hết nguyên nhân thì mọi việc như ý thôi. Chư Phật Bồ tát thông minh, trong quá trình tu học, các Ngài biết tìm. Tìm ra, đây gọi là khai ngộ. Tiêu trừ nó, đây gọi là tu hành, là công phu. Chúng ta phải hiểu, phải học, phải chăm chỉ nỗ lực mà làm, hóa giải cái tai nạn này. Cho dù không thể hóa giải hoàn toàn, nhưng cũng khiến tai nạn này rút ngắn về mặt thời gian, giảm nhẹ về mức độ. Điều này có thể làm được. Người làm càng nhiều thì sức mạnh này sẽ càng lớn. Tại sao chúng ta làm như vậy sẽ có loại hiệu quả này? Trong Kinh Phật nói: “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, đây là căn cứ lý luận. Hoa Nghiêm nói: “Hư không pháp giới, nhất thiết chúng sanh, duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, đây là lý luận cơ bản. Tương ưng với lý luận này, chúng ta sẽ sinh tín tâm. Chúng ta đoạn ác tu thiện, thật sự có thể giúp đỡ tất cả chúng sanh, người khác đoạn ác tu thiện cũng có thể giúp đỡ bản thân chúng ta, cho nên làm một cuộc chuyển đổi từ trên tâm địa. Tâm chuyển đổi rồi thì hoàn cảnh của chúng ta sẽ chuyển đổi. Thế giới Hoa Tạng, Thế giới Cực Lạc, người ở bên đó tâm tốt, cho nên cảm được quả báo vô cùng thù thắng. Chúng sanh của thế giới này mê hoặc điên đảo, tâm địa bất thiện, nên chiêu cảm biết bao tai nạn biến cố. Đạo lý là như vậy.

Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta tôi chỉ giảng đến đây.

A Di Đà Phật!

Tập 57

Các vị đồng học xin, chào mọi người.

Hai ngày qua, tâm của mọi người đều bị trận động đất ở Đài Loan làm chấn động. Tai nạn vẫn không ngừng liên tục phát sinh. Các nơi cũng đang dần dần triển khai công tác cứu trợ. Trong Kinh Bát Nhã, Phật vô số lần nói với chúng ta: "Tâm đại bi có thể sanh trí huệ". Câu nói này vừa nghe thì không dễ gì thể hội. Tại sao tâm đại bi cùng trí huệ lại gắn kết với nhau? Kỳ thật, đạo lý mà Phật đã nói vô cùng chính xác. Tất cả chư Phật Như Lai cũng không ngoài việc nương tâm đại bi mà thành tựu, cho nên ngay trong Phật pháp thường nói: "Từ bi vi bổn, phương tiện vi môn". Từ bi là động lực.

Còn tất cả chúng sanh thế gian, mỗi ngày thật sự có thể nói là “không tiếc sinh mạng”, trong xã hội ngày nay mọi người thường gọi là "bán mạng", vì cái gì vậy? Kiếm tiền, cho nên tiền là động lực, danh lợi là động lực. Nếu như không có danh lợi thì họ sẽ không làm, họ liền giải đãi. Chư Phật Bồ tát, người tu hành, tâm danh lợi rất tan nhạt. Người ta muốn tranh, các Ngài căn bản không tranh. Sức mạnh gì đang thúc đẩy các Ngài? Nỗ lực tu hành, giáo hóa chúng sanh, tâm đại bi. Cho nên tâm đại bi có thể sanh trí huệ, sanh phương tiện khéo léo. Ngày nay chúng ta tu hành công phu không đắc lực, tâm đại bi không đủ, không chịu chăm chỉ nỗ lực. Nếu như có tâm thương xót tất cả chúng sanh, tự nhiên sẽ chăm chỉ nỗ lực phấn đấu cầu học. Vì sao vậy? Vì thương xót chúng sanh. Chính mình sau khi học thành rồi mới có năng lực giúp đỡ chúng sanh.

Chân thật giúp đỡ chúng sanh, trong tôn giáo thường nói "cứu giúp chúng sanh", cái gì là đệ nhất? Dạy học là đệ nhất. Cổ Thánh tiên Hiền của chúng ta hiểu được những đạo lý này, cho nên đế vương dạy bảo hết thảy nhân sĩ tham gia việc chánh sự thì phải dùng tâm thái của người làm vua, người làm cha, người làm thầy để lãnh đạo nhân dân, vì nhân dân mà phục vụ. Làm vua chính là làm người lãnh đạo; làm cha chính là làm cha mẹ của nhân dân, quan tâm đến họ, dưỡng dục họ; làm thầy là dạy bảo họ, xem nhân dân như là học trò, xem nhân dân như là con cái của chính mình, thì phần công việc của bạn mới làm tốt được, bạn mới không bị mất chức. Chúng ta xem thấy điển tích trong nhà Nho, xem thấy trong Kinh điển Phật giáo tán thán người làm vua là người lãnh đạo nhân từ. Người làm vua quan trọng nhất chính là giáo hóa chúng sanh. Trong Lễ Ký đã nói: "Kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên". Một quốc gia như vậy, một gia đình cũng như vậy. Trong gia đình, cha mẹ đối với con cái, cha mẹ chính là thân trong “quân, thân, sư”, không được quên đi còn phải làm thầy, cũng phải làm vua, làm "quân thân sư", thì chánh sự mới có thể làm được tốt. Chánh sự là việc của mọi người. Trong ba chữ này đều không phân thân sơ, không phân chủng tộc, không phân tộc loại, không phân tôn giáo, bình đẳng đối với các chúng sanh, đối đãi như nhau, đó gọi là "đại từ đại bi". Thánh nhân thế xuất thế gian đều dạy bảo chúng ta như vậy. Cho nên, có tâm đại bi thì tự nhiên có thể đoạn ác, có thể tu thiện.

Phật lại yêu cầu chúng ta tu tất cả thiện phải không dính tướng, "lìa tất cả tướng, tu tất cả thiện". Lìa tướng là trí huệ cao độ, tu thiện là tích đại phước đức. Như thế nào gọi là tu thiện, như thế nào gọi là tạo ác? Tất cả vì chính mình chính là ác, là đại ác, vì chúng sanh là đại thiện. Trong Kinh Phật nói: "Mạng người vô thường, cõi nước mong manh", chúng ta thấy được rồi. Bạn thấy, xây một tòa lầu to mất mấy năm mới xây xong, động đất mấy giây thì hủy diệt hết, biết bao nhiêu gia đình cả nhà đều chết, chỉ trong mấy giây thì nhà tan người mất. Chúng ta xem thấy cảnh tượng này còn không chịu giác ngộ hay sao? Từng câu nói của Phật trong Kinh đều là chân thật.

Con người đến thế gian này để làm gì? Người hiểu rõ, người giác ngộ, sự minh bạch giác ngộ này nhất định phải dạy, không có giáo dục tốt thì họ làm sao có thể giác ngộ, làm sao có thể hiểu rõ? Sau khi tường tận, phải lợi dụng thân thể này để tích công bồi đức, thì ngay đời này không luống qua. Người ngu si thì dùng cái thân thể này để tạo nghiệp. Đây là mê hoặc điên đảo đến cùng tột. Tích công bồi đức, đời sau chí ít cũng là phước báo trời người. Nếu như dùng thân thể này để tạo nghiệp, thì quả báo ở ba đường ác, ở A tỳ địa ngục. Nếu như lừa gạt chúng sanh, chiếm lấy lợi ích tài vật của chúng sanh, đây là đại trộm cắp, trong giới trộm là đại trộm, cái nợ đó đời đời kiếp kiếp, vô lượng kiếp vẫn trả không hết. Chúng ta là người xuất gia, trong Kinh Phật nói: "Hạt gạo của thí chủ, nặng như núi Tu di, đời nay không liễu đạo, mang lông đội sừng trả".

Mối quan hệ giữa chúng sanh với chúng sanh trong sáu cõi, ở trong Kinh Phật nói mối quan hệ này chỉ là "báo ân, báo oán, đòi nợ, trả nợ", các vị nghĩ xem có đạo lý hay không? Chúng ta có may mắn được tiếp nhận giáo huấn của Phật đà, hiểu rõ được đạo lý này, nên chúng ta báo ân, chúng ta không báo oán; nếu có kết oán với người, chúng ta phải có trí huệ đem nó hóa giải; chúng ta trả nợ, chúng ta không đòi nợ; ta thiếu người khác, ta nhất định phải trả người ta; người ta thiếu ta thì thôi vậy, xóa hết nợ nần. Đây chân thật là phước huệ song tu. Nếu như chúng ta ngay trong đời này không gặp được Phật pháp, tôi tin tưởng cũng sẽ mê hoặc điên đảo giống như người thông thường. Vì sao vậy? Phong khí xã hội như vậy, sáu căn của bạn tiếp xúc với hoàn cảnh cũng là như vậy, làm sao có thể không bị ô nhiễm? Do đây có thể biết, ngay đến người nước ngoài là tiến sĩ Thang Ân Tỉ (Joseph Toynbee ) - người Anh cũng biết được là muốn giải quyết vấn đề của xã hội hiện đại (đây là nói thế kỷ 21), chỉ có Phật pháp Đại Thừa và học thuyết của Khổng Mạnh. Đây là người nước ngoài nói. Hiện tại, lời nói của chúng ta thì không tính đến, không có người nghe, lời nói của người ngoại quốc thì [xem như] lời nói vàng ngọc, tâm lý hướng ngoại, mất đi lòng tin vào chính mình. Người nước ngoài đã nói rồi, bạn có tin tưởng hay không?

Người nước ngoài không chỉ nói, mà họ còn làm. Hiện tại họ đang làm giáo dục nền tảng, từ trường mầm non, tiểu học thì đã học Kinh Phật, có khóa trình học Phật. Có một số quan viên ở Úc khi gặp tôi, mời tôi giúp biên soạn giáo trình cho các bạn nhỏ trường mầm non, trường tiểu học của họ. Sau khi trở về, tôi đã nói với các vị rồi. Biên soạn sách giáo khoa cho trẻ cần tuân thủ trọng điểm giáo học của Phật. Trong sách giáo khoa này phải dạy trẻ hiểu rõ quan hệ giữa người với người, giáo dục luân lý, quan hệ giữa con người với đại tự nhiên, quan hệ giữa con người với thiên địa quỷ thần, chúng ta sẽ biết được cách biên soạn thế nào.

Phương châm của dạy học là đoạn ác tu thiện, lấy “Thập Thiện Nghiệp Đạo” làm chủ. Việc này là dạy tiểu học, dạy trường mầm non. Trung học trở lên thì phải lấy việc giúp chúng khai mở trí huệ làm chủ. Giáo dục đại học thì phải dạy bảo chúng chuyển phàm thành Thánh. Đây là Phật dạy chúng ta ba sự chuyển biến, chúng ta lấy những điều này làm thành phương châm để biên soạn sách giáo khoa, dạy tiểu học chuyển ác thành thiện, dạy trung học chuyển mê thành ngộ, dạy đại học chuyển phàm thành Thánh. Các vị đồng tu làm việc này thì công đức vô lượng. Muốn biên soạn dễ hiểu thì phải dùng tranh ảnh. Trường mầm non thì phải dùng tranh ảnh là chính, tiểu học thì một nửa là văn tự, một nửa là tranh ảnh. Mỗi một đồng tu đều có thể cung cấp giáo trình. Trong kinh Phật có rất nhiều câu chuyện, chúng ta dành một ít thời gian để tìm. Sau khi biên soạn thì đem đi phiên dịch thành Anh văn. Chúng ta tặng cho bộ giáo dục của họ để thẩm tra. Nếu như họ đồng ý thì dùng quyển của chúng ta biên soạn, có thể in số lượng lớn để phát tặng, như vậy chúng ta cũng làm được chút việc tốt. Đây là hoan hỉ tán thán. Mỗi năm họ cần bao nhiêu sách giáo khoa, chúng ta toàn tâm toàn lực để quyên trợ. Ở Úc châu và Anh quốc đang làm. Nước Anh có một số giáo trình của tiểu học và trung học, nhưng biên soạn không được tốt lắm. Cho nên, các vị đồng tu, khái niệm của chúng ta phải rõ ràng, đây không phải là giáo dục tôn giáo. Tôi xem thấy họ biên soạn đều là khuyên người học Phật, phạm vi này không thể đột phá. Chúng ta nhất định phải nhận thức rõ ràng, đây là giáo dục của Phật đà, giáo dục của trí huệ, giáo dục của từ bi, cho nên phải đem phạm vi của Phật giáo mở rộng ra, đây là giáo dục của đa nguyên văn hóa, là giáo học chí thiện viên mãn của tất cả chúng sanh tận hư không, khắp pháp giới. Chúng ta từ trên quan niệm lý luận này, vì các bạn nhỏ mà biên soạn sách giáo trình thì chính xác. Từ trường mầm non đến lớp tiến sĩ đều có thể quán thông, giúp đỡ người giác ngộ.

Giác ngộ thì gọi là Bồ tát, gọi là Phật. Trong đây không phân biệt già trẻ nam nữ, không phân chủng tộc, không phân tôn giáo, không phân nghề nghiệp, bạn có thể chân thật giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm, bạn chính là Phật Bồ tát chân thật. Đây chính là chuyển phàm thành Thánh. Cho nên, tôi đặc biệt khuyên các đồng tu phải phát tâm đại từ bi, biết được chúng ta sống ở thế gian này làm gì, chân thật là “đền trả nghiệp báo” hay sao? Vậy thì sai rồi! Chúng ta chính mình cũng phải đem cái khuôn khổ “đền trả nghiệp báo” này phá trừ, chuyển nghiệp lực thành nguyện lực, chuyển tự tư thành đại bi, vậy thì việc học Phật của chúng ta không phải là học suông. Cội gốc của vạn ác chính là tự tư tự lợi, cho nên Phật dạy điều đầu tiên là phải phá ngã chấp, dạy chúng ta lìa bốn tướng: "Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng", tu tất cả thiện. Đây là Kim Cang Bát Nhã. Hy vọng đồng tu chúng ta khích lệ lẫn nhau, chăm chỉ nỗ lực.

Các vị đồng học.

Hôm nay là ngày viên mãn Phật thất của Tịnh Tông Học Hội Úc châu, thầy Ngộ Hạnh muốn tôi nói vài câu với mọi người. Lần Phật thất này, tôi tuy là không tham gia toàn khóa, thế nhưng đối với tình hình thù thắng của Phật thất, tôi rất tường tận. Mọi người niệm Phật đều tương đối đắc lực, do đây có thể thể hội được chỗ tốt của niệm Phật, lợi ích chân thật của niệm Phật. Phật thất chỉ là một sự mở đầu, có thời gian kết thúc hay không? Xin nói với các vị, chắc chắn không có. Người thông minh, người biết học, từ chỗ khởi đầu tốt đẹp này phải tiếp tục kéo dài ra, chân thật làm đến không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn, không chỉ chắc chắn được sanh Tịnh Độ, mà sau khi sanh đến Tịnh Độ, công phu vẫn không gián đoạn. Vẫn là một câu nói cũ, phương pháp cũ là "không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn" thẳng đến viên mãn Bồ đề, chứng được quả vị cứu cánh Như Lai. Vậy sau khi thành Phật, chúng ta có phải là có thể buông xả việc niệm Phật hay không? Vẫn không thể, vẫn là "không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn", rộng độ vô lượng vô biên chúng sanh mười phương, phải vì tất cả chúng sanh làm một tấm gương tốt, làm tấm gương tốt ngay đời này thành Phật.

Chúng ta cần phải nên biết, tất cả pháp thế gian, bao gồm mười pháp giới y chánh trang nghiêm, tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới đều không phải chân thật, đều là hư vọng. Trong Kim Cang Bát Nhã, Phật nói với chúng ta: "Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng. Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh", vậy mới gọi là chân thật nhìn thấu. Sau khi nhìn thấu, trong tâm liền bình đẳng, không nhiễm một trần. Đây là chân thật buông xả, không và có, hai bên đều không trụ. "Lìa tất cả tướng, tu tất cả thiện". Tất cả thiện chính là lợi ích chúng sanh.

Trong tất cả thiện, cứu cánh nhất, viên mãn nhất là việc thiện gì vậy? Giúp chúng sanh phá mê khai ngộ. Đây là việc thiện thù thắng đệ nhất. Người chân thật giác ngộ, họ chịu niệm Phật, chịu buông xả. Cho nên, chúng ta xem thấy ở trong Kinh Hoa Nghiêm, ai thật niệm Phật, thật nhìn thấu, thật buông xả, "không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn"? Bồ tát Thập Địa. Bồ tát Thập Địa giác ngộ rồi, tường tận rồi, thật làm. Do đây có thể biết, Bồ tát Địa Tiền tuy là niệm Phật, nhưng vẫn không chắc thật, đến Đăng Địa rồi thỉ chung mới không rời niệm Phật. Thỉ là Sơ Địa, chung là Đẳng Giác. Đẳng Giác cũng gọi là Thập Nhất Địa. Thỉ chung chính là từ Sơ Địa đến Đẳng Giác. Mười một vị thứ này tu pháp môn gì? Niệm “A Di Đà Phật” cầu sanh Tịnh Độ. Đây là Thế Tôn nói ở trong Kinh Hoa Nghiêm. Nếu như chúng ta đem sự việc này làm cho rõ ràng, làm cho tường tận rồi, buông xả thân tâm thế giới, buông xả vạn duyên, lão thật niệm Phật, chẳng phải là phương pháp tu hành của Bồ tát Địa Thượng hay sao? Thực tế, pháp môn này trên sự mà nói là quá dễ dàng, là đạo dễ hành; trên lý mà nói thật là quá sâu thẳm, phải Bồ tát Địa Thượng mới làm được rõ ràng, mới làm được tường tận. Chúng ta ngày nay tuy đạo lý chưa rõ ràng, chưa tường tận nhưng chân thật dụng công tu hành. Đây là đạo lý gì vậy? Đây là vô lượng kiếp đến nay, thiện căn phước đức nhân duyên chín muồi rồi. Kinh Di Đà nói: "Chẳng thể dùng chút ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh về cõi ấy". Do đây có thể biết, huệ giải của chúng ta không thể so với Bồ tát, thế nhưng phước đức của chúng ta quyết không thấp hơn họ, cho nên bạn mới gặp được pháp môn này, bạn mới chọn lựa pháp môn này, chăm chỉ nỗ lực tu học pháp môn này.

Ngay trong quá trình tu học, nhất định có hiện tượng lên xuống, cũng chính là nói, có lúc tinh tấn, có lúc thoái chuyển. Hiện tượng này thì tương đối phổ biến. Nếu như gìn giữ không thoái, ngay trong một đời này chắc chắn thành vô thượng đạo. Có thể chân thật giữ được không thoái chuyển thì bạn không khác biệt gì với Bồ tát Địa Thượng. Vậy chúng ta muốn hỏi, làm thế nào giữ được không thoái? Cần phải có “tín nguyện kiên định”. Tín nguyện kiên định từ đâu mà có? Từ đọc Kinh nghe pháp mà có. Đây chính là nói Kinh không thể không đọc, không thể không nghe. Nhất là lòng tin chưa đạt đến mức độ kiên định thì đọc Kinh, nghe Kinh là vô cùng cần thiết. Mỗi ngày cần phải có một hai giờ đồng hồ để đọc Kinh, để nghe Kinh, mỗi ngày không gián đoạn, có như vậy mới có thể tăng thêm tín tâm của chính mình, kiên định nguyện vọng cầu vãng sanh của chính mình. Đại Sư Ngẫu Ích ở trong sách Yếu Giải giảng rất hay “tín nguyện đầy đủ thì chắc chắn được sanh, phẩm vị cao thấp là ở công phu niệm Phật sâu hay cạn”. Công phu trì danh là gì? Chính là nhất tâm bất loạn, tâm không điên đảo. Bạn có phải là nhất tâm trì danh hay không? Nhất tâm trì danh thì công phu sâu, tán tâm trì danh thì công phu cạn. Phẩm vị cao thấp là ở ngay chỗ này, chúng ta không thể không biết.

Tất cả pháp thế xuất thế gian là hư vọng, không thật, chúng ta tranh nó để làm gì? Không cần tranh, cũng không cần đến chúng, đời sống càng đơn giản càng tốt. Tóm lại, phải hiểu được sự quan trọng của tâm thanh tịnh, sự quan trọng của tâm bình đẳng, ở ngay trong cuộc sống thường ngày phải tương ưng với "thanh tịnh, bình đẳng, giác", không nên làm cho mình thêm phiền phức. Thích ca Mâu ni Phật ăn cơm chính là một bát. Chúng ta ăn cơm, trước mắt bày ra năm sáu đĩa lớn nhỏ chính là rước lấy phiền phức. Điểm này chúng ta không bằng người nước ngoài. Người nước ngoài ăn cơm là một cái đĩa, đơn giản, ít việc. Làm chi mà nhiều đĩa đến như vậy? Hao tài tốn của, cũng rất quá đáng. Cho nên, tất cả phải đơn giản đi thì tâm này mới có thể được thanh tịnh. Nhất định không nên thêm phiền phức cho mình, có thể tiết kiệm, tận lực mà tiết kiệm thì chắc chắn có sự giúp đỡ đối với thân tâm sức khỏe của chính mình.

Người thế gian cùng Phật Bồ tát đích thực không như nhau. Không giống nhau ở chỗ nào? Phật Bồ tát là tâm chuyển cảnh giới, phàm phu thì hoàn toàn ngược lại, tâm bị cảnh chuyển. Các Ngài là tâm có thể chuyển cảnh, còn chúng ta là tâm bị cảnh chuyển, cho nên rất là đáng thương, rất khổ. Do đây có thể biết, học Phật thì phải nên học thế nào? Phải học giống như Phật Bồ tát vậy, không bị cảnh giới xoay chuyển. Trước tiên ta học công phu này, khi công phu này học xong rồi thì cảnh sẽ tùy tâm chuyển, bạn liền được tự tại.

Chư Phật Bồ tát vì sao có thể chuyển được cảnh giới? Trong Kinh Kim Cang, Phật nói ra một nguyên tắc, là sự thật: "Chẳng chấp vào tướng, như như bất động". Chúng ta thì như thế nào? Dính tướng, động tâm. Sáng sớm có người đến công viên rất sớm để tập thể dục. Tôi xem rồi, thấy không tệ, rất tốt, đó là gì vậy? Tâm bị cảnh chuyển rồi. Họ ở nơi đó làm cái gì? Mong muốn thân thể khỏe mạnh, ở nơi đó rèn luyện thân thể. Rèn luyện thân thể là tăng thêm ngã chấp. Không giống như Phật Bồ tát, một ngày từ sớm đến tối đoan tọa ngồi nơi đó như như bất động, thân thể của Phật còn khỏe hơn nhiều so với những người luyện công đó. Do nguyên nhân gì? Thân thể của Phật Bồ tát trở về tự nhiên. Các Ngài có cần rèn luyện hay không? Không cần rèn luyện, mà quay về đại tự nhiên. Thân thể của các Ngài chính là mười phương hư không pháp giới, mười phương hư không pháp giới chính là cái thân thể này của các Ngài, tâm cùng với tự tánh hòa thành một thể, cái nhục thân này cùng tự tánh hòa thành một thể, Kinh Hoa Nghiêm nói "lý sự vô ngại, sự sự vô ngại".

Chúng ta tu pháp môn niệm Phật, đây là phương pháp tu học rất thẳng tắt, rất ổn định. Chúng ta phải đem tâm của mình dung hòa thành một thể với tâm của A Di Đà Phật. A Di Đà Phật chính là đức hiệu của tự tánh, cho nên niệm "A Di Đà Phật" chính là trên Kinh Bát Nhã nói “niệm thật tướng”. Thế nhưng bạn không biết, bạn vẫn là từ trên sự mà niệm, vẫn là chấp thường niệm. Chỉ có người hiểu thì lý và sự họ mới có thể hòa thành một thể, họ niệm Phật đó chính là "ly nhất thiết tướng, tức nhất thiết pháp" (lìa hết thảy tướng thì hết thảy tướng đều là thật tướng, không pháp nào chẳng phải là chân như bổn tánh), cùng với trên Kinh đã nói "bất thủ ư tướng, như như bất động" là hoàn toàn tương ưng, trong Tịnh tông gọi là "niệm mà không niệm, không niệm mà niệm", chính là thật tướng Bát nhã. Đây là đại tự tại, đại viên mãn, làm gì có trạng thái bệnh tật? Phải rèn luyện thân thể thì nhất định là có thân tướng, không có thân tướng thì luyện nó làm gì? Chư Phật Bồ tát không có thân tướng, không những không có thân tướng, ngay tướng của tâm cũng không có. Chúng ta có thể từ ngay chỗ này mà thể hội, cảnh giới bạn ngộ nhập sẽ liền sâu, công phu niệm Phật liền không như nhau. Cho nên, hôm nay viên mãn Phật thất, viên mãn chính là bắt đầu, chúng ta gọi là "chung thỉ" mà không phải là "thỉ chung". Nói "thỉ chung" là pháp sanh diệt, nói "chung thỉ" thì không sanh không diệt. Viên mãn chính là bắt đầu, nhà Phật gọi là “thỉ giác”. Mỗi một địa vị Bồ tát đều là thỉ giác, Sơ Tín là thỉ giác, Sơ Trụ cũng là thỉ giác, Sơ Hạnh vẫn là thỉ giác, Sơ Địa vẫn là thỉ giác. Ý nghĩa của thỉ giác là ngày ngày giác ngộ, thời thời giác ngộ, nơi nơi giác ngộ, niệm niệm giác ngộ. Một câu “A Di Đà Phật” chính là đại giác, chính là viên giác. Chúng ta một mặt phải chăm chỉ nỗ lực mà niệm, một mặt đọc Kinh, nghe pháp để khai mở trí huệ. Hai loại phương pháp song hành chính là giải và hành đều tu, giải giúp cho bạn hành, hành giúp cho bạn giải. Bạn dùng phương pháp này được đắc lực thì cảnh giới của bạn liền chuyển, chuyển mê thành ngộ, chuyển phàm thành Thánh, nhiều thứ tai họa mà người thế gian lo lắng hoàn toàn tiêu trừ.

Tai họa là từ vọng tưởng sanh, từ tạo tác các thứ nghiệp bất thiện mà hiển lộ ra. Người sau khi giác ngộ, mỗi niệm đều là "Nam Mô A Di Đà Phật", cái tâm này không còn mê hoặc, không còn tạo nghiệp. Tâm không mê, thân không tạo nghiệp thì làm gì có tai nạn? Xưa kia đã tạo ác nghiệp, hiện tại không tạo ác là không có duyên. Tuy có nhân của ác nghiệp, thế nhưng không có duyên thì ác nghiệp này liền không thể hiện hành, không thể hình thành quả báo. Hiện tại thế gian tai nạn nhiều như vậy là do ác nghiệp đã tạo ngày trước là nhân, hiện tại lại tạo ác nghiệp là duyên, nhân duyên đầy đủ thì quả báo hiện tiền. Đạo lý này là như vậy. Hiện tại chúng ta đoạn, không phải đoạn từ trên thân, mà phải đoạn từ trên tâm, vậy mới có hiệu quả. Tuy thân không tạo, nhưng trong tâm vẫn có ác niệm thì không được, quả báo vẫn sẽ hiện tiền. Từ trong tâm, đem ác niệm đoạn dứt. Tôi thường khuyên đồng tu, chúng ta chỉ có một thiện tâm chân thành, chỉ có một thiện ý. Thiện tâm, thiện ý lưu lộ ra bên ngoài là thiện hạnh. Thuần thiện thì không những tiêu tai nạn của chính mình, mà nhất định cũng có thể giảm nhẹ tai nạn của mọi người xung quanh chúng ta. Tuy là không thể giúp họ hoàn toàn tiêu trừ, nhưng có thể giúp họ giảm nhẹ. Đây là đạo lý nhất định.

Công đức niệm Phật không thể nghĩ bàn. Mười phương ba đời tất cả chư Phật đều là niệm Phật thành Phật, không hề ngoại lệ. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, mỗi môn đều là pháp môn niệm Phật, chỉ là phương thức niệm Phật không như nhau. Các vị đọc Kinh Hoa Nghiêm, đọc chương Tỳ kheo Đức Vân thì liền hiểu rõ. Trong Hoa Nghiêm Bốn Mươi là Tỳ kheo Kiết Tường Vân.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta tôi chỉ nói đến đây thôi. Chúc các vị đồng tu, công đức viên mãn, pháp hỉ sung mãn. A Di Đà Phật!

Tập 58

Các vị đồng học xin, chào mọi người.

Trong Cảm Ứng Thiên, kinh văn nói về ác báo rất dài. Bảy đoạn nhỏ phía trước là nói căn bản đại ác, cũng chính là nói cội gốc của vạn ác. "Nếu có kẻ làm những điều phi nghĩa, trái nghịch đạo lý [như sau]: Coi thủ đoạn độc ác là tài năng, nhẫn tâm làm chuyện tàn ác, độc hại, ngầm hại người lương thiện, ngầm khinh vua và cha mẹ, khinh rẻ thầy dạy, phản bội người mình phải phụng sự, lừa kẻ không hiểu biết, gièm báng bạn học, dối trá, hư ngụy, công kích thân thuộc, ương bướng bất nhân, sử dụng những thủ đoạn độc ác, tàn nhẫn". Đến chỗ này, tổng cộng có bảy đoạn nhỏ. Chúng ta mỗi lúc phải nên cảnh giác. Bảy sự việc này, nếu như chúng ta tỉ mỉ mà phản tỉnh, mà tư duy, chúng ta đều phạm rồi, chỉ là mức độ phạm có cạn sâu khác nhau, phạm vi ảnh hưởng có rộng hẹp không như nhau, đương nhiên kết tội quả báo cũng không giống nhau. Tóm lại mà nói, đây là ác nghiệp, do ác nghiệp mới chiêu cảm thiên tai nhân họa, vô số quả báo bất thiện. Nếu như chúng ta không thể phản tỉnh kiểm điểm thật kỹ, sửa đổi làm mới từ căn bản, thì không chỉ đạo nghiệp của chúng ta không thể thành tựu, mà còn sợ thân người cũng không thể giữ được, phước báo nhân gian thì càng không cần phải nói. Đây là điều mà một người học Phật trước tiên cần phải giác ngộ. Đoạn văn này chúng tôi vẫn chưa giảng xong, hôm nay chúng ta xem tiếp đoạn nhỏ thứ sáu:

"Hư vu trá ngụy, công kiết tông thân" (Dối trá, hư ngụy, công kích thân thuộc

"Hư" là hư vọng, không có căn cứ xác thực mà đã tùy tiện bàn luận. "Trá", trong chú giải nói là "Dùng quỷ kế gạt gẫm người khác thì gọi là Trá ", âm mưu ngụy kế, lừa gạt đối với người khác. " Dùng những cách thức dối đời trái lẽ thì gọi là Ngụy ", đó là hư ngụy. Làm người có thái độ và tâm thái như vậy thì không có chút thành ý nào. Hiện tại đích thực như vậy, không chỉ đối với xã hội, đối với đại chúng không có chút thành ý nào, mà đối với vợ con và cha mẹ của mình cũng không có chút thành ý, thêm nữa, cũng không thành ý đối với chính bản thân họ. Hiện tại là xã hội như vậy thì sao mà không gặp nạn? Tại sao có thể có loại tình trạng này? Tại vì sao có sự việc như vậy? Truy đến cội gốc là chúng ta bỏ mất đi giáo dục của Thánh Hiền, cho nên mới rơi vào bước đường này. Chúng ta có may mắn tiếp nhận được một phần nhỏ của giáo dục Thánh Hiền, chúng ta đối với đạo lý của thiện ác, nhân quả của thiện ác có thể hiểu rõ một chút, có được chút năng lực phân biệt, thế nhưng tất nhiên năng lực này của chúng ta vẫn chưa đủ. Thế gian có rất nhiều sự việc tưởng như đúng mà lại sai, nhất là giống như những người ác nói ở chỗ này, tâm địa bất thiện, diện mạo hư ngụy, chúng ta rất khó nhìn thấy được. Hư tình giả ý, ngay đến người thân thuộc, họ cũng công kích bơi móc, cũng đều nhiễu hại, huống hồ người ngoài. Chúng ta ở trong xã hội gặp những sự việc này có thể trách người sao? Không thể nào. Tỉ mỉ mà quán sát, họ làm được không tệ. Tại vì sao không tệ? Tùy thuận phiền não tập khí từ vô lượng kiếp của họ, "tiên nhân bất thiện", cha mẹ không dạy họ, tôn trưởng không dạy họ, thầy giáo không dạy họ, họ không phải Thánh Hiền trời sanh, cho nên họ làm ác là phải rồi. Nếu họ không làm ác thì họ chính là Phật Bồ tát tái sanh, không phải là phàm phu. Người phàm thì có lý nào không làm ác? Chúng ta có thể từ góc độ này mà quán sát, tâm của chúng ta liền bình. Tâm bình khí hòa, trong đây liền sanh trí huệ, vậy mới thấy được rõ ràng chân tướng sự thật.

Làm thế nào cứu vãn những chúng sanh khổ nạn này? Vẫn là một phương pháp cũ, toàn tâm toàn lực đề xướng giáo dục Thánh Hiền, đề xướng giáo dục Phật đà, cho dù có một số phê bình ác ý, kháng cự, nhiễu hại cũng không hề gì. Vì sao vậy? Họ vô tri, họ đáng thương. Nếu như họ chân thật tường tận rồi, tự nhiên họ liền sám hối, họ liền quay đầu. Cho nên chúng ta đối với người không rõ lý, người vô tri, lấy thế pháp mà xem thì phải lượng thứ họ, không nên trách cứ họ, dùng Phật Bồ tát để nhìn thì phải thương xót họ, phải cứu họ. Hiện tại bạn đi cứu giúp họ, có những phương thức họ không thể tiếp nhận, đó là do thiện căn phước đức của họ chưa đạt đến, cho nên cần phải dùng phương tiện khéo léo, trước phải bao dung, phải khoan dung nhẫn nại, ngay đời này không cứu được thì đợi đời sau, đời sau không cứu được thì đời sau nữa. Phật độ chúng sanh thỉ chung không bỏ một người, lúc nào họ chịu quay đầu thì đến lúc đó sẽ giúp đỡ họ. Nếu không thể quay đầu thì đứng ở bên cạnh nhìn, chân thật là nhìn họ tạo nghiệp, nhìn họ đọa lạc, nhìn họ đọa địa ngục, nhìn họ chịu vô số khổ. Vì sao vậy? Bạn nói thiện ngôn thiện ngữ đối với họ, họ nghe không lọt vào, họ không tin tưởng, họ không thể tiếp nhận, họ có phân biệt chấp trước kiên cố. Không phải Phật Bồ tát không giúp đỡ họ, mà do chấp trước kiên cố của họ quá mạnh, nghe không được lời thiện, không thấy được việc thiện chân thật. Vì sao vậy? Tâm của họ là hư vọng, cái họ thấy được cũng là hư vọng, cho nên chân thành là quan trọng nhất. Trong chú giải nhỏ này nêu ra cho chúng ta rất hay, "Thành là đạo của trời, suy nghĩ chân thành là đạo của người". Chúng ta tu học, đem sự chân thành xếp ở vị trí thứ nhất. Có chân thành sau đó mới có “thanh tịnh, bình đẳng, giác”, có “thanh tịnh, bình đẳng, giác” thì sau mới có “đại từ đại bi”.

"Suy nghĩ chân thành" chính là trong Phật pháp gọi là phát tâm Bồ đề. Thể của Tâm Bồ đề, trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật nói là tâm chí thành, chân thành đến tột đỉnh, tâm này chính là tâm Bồ đề. Thâm tâm, đại bi tâm là tác dụng của tâm Bồ đề. Tâm chí thành là thể tánh của tâm Bồ đề. Nếu chúng ta không phát ra tâm chân thành thì tâm Bồ đề từ đâu mà ra? Căn bản sẽ không có. Tâm chân thành là chân thật làm đến không lừa gạt chính mình, không lừa gạt chúng sanh, đây là chân thành. Chỉ có tâm chân thành mới có thể tuân theo giáo huấn của Phật, "lìa tất cả tướng, tu tất cả thiện". Nếu tâm không chân thành thì phải quấy thiện ác luôn luôn điên đảo, đem ác xem thành thiện, đem việc thiện xem thành ác. Thấy sai rồi! Người như vậy, ở thời đại hiện nay này không ít. Chúng ta chính mình phải nỗ lực phản tỉnh, xem có phải mình cũng là loại người này hay không? Không phản tỉnh, không kiểm điểm, bạn không thể nào nhận ra, làm sao có thể quay đầu? Tự mình luôn cho rằng chính mình tu không tệ, tu rất tốt, đâu biết được việc mình làm chính là nghiệp nhân của địa ngục? Cho nên, chúng ta dùng Cảm Ứng Thiên, dùng Liễu Phàm Tứ Huấn, dùng An Sĩ Toàn Thư (đây là Ấn Tổ dạy bảo chúng ta) làm một sự nỗ lực phản tỉnh kiểm điểm. Ở ngay trong giáo huấn của Phật, chúng ta đặc biệt đề xướng Phát Khởi Bồ tát Thù Thắng Chí Nhạo Kinh. Ngày trước, tôi đã từng giảng qua ba lần. Hiện tại cũng có đồng tu y cứ theo băng ghi hình này chỉnh lý thành văn tự, cũng có chỗ đã in thành sách, lưu thông bên ngoài. Những văn tự này tôi sẽ tìm thời gian để xem qua một lần. Sau khi tu đính mới có thể chính thức lưu thông. Những thứ này đều là giúp chúng ta cải ác hướng thiện, làm thành nấc thang thứ nhất để chúng ta vào đạo tu học.

Trong Vựng Biên nói rất hay: “Chúng ta ngày nay xả bỏ lòng thành mà theo hư dối trá ngụy. Đây là trái với đạo Trời, đánh mất đi đạo người”. Trong sáu cõi luân hồi, cõi trời mất đi rồi, cõi người mất đi rồi, các vị nghĩ xem, còn nơi nào để đi? Quả báo ở ba đường ác, chúng ta làm sao có thể không cảnh giác? Sinh mạng của con người rất là mong manh. Trận động đất lớn ở Đài Loan là minh chứng cho lời giáo huấn của Phật. Trên Kinh Phật nói cho chúng ta nghe rất nhiều, "mạng người vô thường, cõi nước mong manh". Chúng ta cư ngụ ở trên địa cầu này, Phật nhìn thấy rất là nguy nan, khó tránh được đổ vỡ. Khoa học gia có dự đoán, ngay trong vũ trụ có rất nhiều hành tinh nhỏ, đường kính của hành tinh nhỏ này là mười cây số, mấy chục cây số, một trăm cây số, lớn nhỏ đều có. Nếu hành tinh nhỏ này va vào địa cầu, địa cầu sẽ tan vỡ, tất cả sinh mạng trên địa cầu, trong khoảng sát na liền bị tiêu diệt hết. Tình hình này đã có xảy ra hay chưa? Có! Nhà sử học, nhà khảo cổ học nói với chúng ta, ngày xưa địa cầu đã từng bị những hành tinh nhỏ này (vẫn không phải quá lớn) va chạm rồi. Họ đã nói, ngày trước những loài khủng long bị tuyệt chủng trên địa cầu là do nguyên nhân gì? Hành tinh nhỏ đụng vào địa cầu. Bề rộng của hành tinh nhỏ đó không vượt quá mười cây số, nếu như là mấy chục cây số thì địa cầu đã vỡ tan rồi. Rất là mong manh! Mạng người là vô thường. Chúng ta ngày nay được thân người, cư ngụ ở địa cầu này, gặp được chánh pháp, bạn mới biết được cơ duyên này thật khó được, thật là đáng quý.

Phật dạy chúng ta ngay trong một đời này phải nên làm những việc gì? Phật nói: "Vạn ban tương bất khứ, duy hữu nghiệp tùy thân" (Mọi thứ không mang được, chỉ có nghiệp theo thân). Những gì không thể mang theo thì chúng ta phải buông xả, còn những gì mang đi được thì chúng ta phải thật làm. Những thứ nào có thể mang đi được? Nghiệp mà bạn tạo thì mang đi được. Hạt giống nghiệp tập vĩnh viễn không mất. Vậy thì bạn tạo là ác nghiệp, bạn mang đi, tương lai biến thành quả báo ba đường ác; bạn tạo là thiện nghiệp mang đi, tương lai thì bạn hưởng phước báo trời người, cái này bạn mang đi được, không thể mất đi. Phật vì chúng ta nói rõ chân tướng sự thật, chúng ta chính mình phải biết được nên chọn lựa thế nào. Chúng ta phải nên chọn lấy nghiệp thiện, đây là Phật dạy chúng ta. Không những phải tu tất cả thiện, mà còn phải lìa tướng tu thiện. Vì sao vậy? Lìa tướng tu thiện thì quả báo ở pháp giới Phật, ở pháp giới Phật Bồ tát; chấp tướng tu thiện thì quả báo ở pháp giới trời, người.

Phật từ bi đến tột đỉnh. Chúng ta tu thiện thì phải lìa tướng, không thể nào nhiễm trước đối với thế xuất thế gian pháp. Mọi lúc, mọi nơi, ngay trong tất cả cảnh duyên thường phải giữ tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh chính là đối với tất cả các pháp không phân biệt, không chấp trước, không khởi tâm, không động niệm. Người thế gian mê, ta không mê. Người thế gian không chịu làm, ta đến làm, lìa tướng tu thiện. Người thế gian không chịu làm, người tường tận nên chịu làm, người giác ngộ chịu làm.

Các vị đồng tu, buổi tối hôm qua chúng ta cùng nhau vui Tết Trung Thu. Tôi đã nghe qua báo cáo của mọi người. Báo cáo của các vị cũng là sự giao phó đối với các cư sĩ hộ pháp. Mọi người đều phấn đấu nỗ lực như vậy, dụng công tu học, đây là chúng ta báo ân của thường trụ, báo ân của hộ pháp, báo ân của quốc gia, báo ân của thí chủ. Chúng ta đang chăm chỉ làm, chúng ta phản tỉnh kiểm điểm, chúng ta làm như vậy vẫn chưa đủ, vẫn phải chăm chỉ nỗ lực. Ấn Tổ cả đời đề xướng ba loại sách: Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên Vựng Biên, An Sĩ Toàn Thư. Tôi dùng quyển này chính là quyển của Hoằng Hóa Xã của Ấn Tổ. Tổ sư Ngài tâm từ bi khẩn thiết, biết được chúng sanh thế gian đời sau này gặp phải tai nạn to lớn, Kinh Phật tuy là tốt, nhưng người giảng ít, người hiểu tường tận không nhiều, huống hồ có rất nhiều người còn hiểu lầm nghiêm trọng đối với Phật pháp, cho rằng Phật giáo là tôn giáo, cho nên tôn giáo cùng tôn giáo có đối lập, tín đồ của các tôn giáo khác trên thế gian không sẵn lòng xem Kinh Phật, cho nên Ấn Tổ dùng ba loại sách này. Ba loại này đều không phải là Kinh điển Phật giáo, hy vọng có thể phổ cập, có thể làm cho các tín đồ của tôn giáo khác có thể tiếp nhận, đây không phải Phật giáo. Chúng ta từ chỗ này mà thể hội được khổ tâm của Ấn Tổ. Dụng ý của Ngài là hy vọng tránh được sự nghi ngại của các tôn giáo, để tiếp nhận giáo huấn của Thánh Hiền nhân, đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện.

Nếu như tâm hạnh bất thiện, như mấy câu phía trước của Cảm Ứng Thiên đã nói, nếu giữ cái tâm như vậy, có loại ý niệm này mà đối nhân xử thế tiếp vật thì "cái tâm ấy quá nhọc nhằn ". Câu này nói vọng niệm của họ rất nhiều, ngày ngày đang lao tâm, "chuyện ấy quá nguy hiểm", họ làm ra những sự việc rất là nguy hiểm, " chính là tướng trạng bạc phước nhất trong thiên hạ!". Những câu này, các đồng tu chúng ta phải học thuộc lòng, kinh văn không dài. Từ câu " Nếu có kẻ dấy lòng phi nghĩa, làm chuyện trái nghịch đạo lý ", đến câu " Ương bướng bất nhân, độc ác, tàn nhẫn, tự cho là đúng ", phải đem đoạn nhỏ này học thuộc, mỗi giờ mỗi phút phản tỉnh. Ngày trước, tôi khuyến khích đồng tu đem Cảm Ứng Thiên phụ lục vào thời khóa tối, khi làm xong thời khóa tối thì đọc qua một lần Cảm Ứng Thiên.

Chúng ta có phải như cổ đức đã nói là "chính là tướng trạng bạc phước nhất trong thiên hạ" hay không? Không có phước! Vậy thì nếu như lật ngược lại, ngày nay chúng ta đề xướng "chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi", giữ cái tâm như vậy; "nhìn thấu, buông xả, tự tại, tùy duyên, niệm Phật", làm cái việc như vậy, đó là người phước dày đệ nhất trong thiên hạ. Chúng ta có phước dày hay phước mỏng đều ở trong một niệm của chính mình. Chúng ta phải hiểu được đạo lý này, mỗi giờ mỗi phút phải để ở trong tâm, phải đem cái tướng phước mỏng đoạn dứt, chăm chỉ mà tu phước dày. Không có phước báo thì không thể giúp chúng sanh, cho dù giúp chúng sanh cũng là không thể làm đến nơi đến chốn, cũng là làm sai việc. Cho nên, hai câu nói "Cái tâm ấy quá nhọc nhằn, chuyện ấy quá nguy hiểm" rất có đạo lý. " Chẳng vào tam ác đạo thì sẽ đi về đâu?", loại người này không đọa vào ba đường ác thì họ đi đến nơi nào? Chắc chắn là đọa ba đường ác.

" Lừa dối kẻ chẳng hiểu biết, gièm báng bạn học; Đặt điều vu cáo hư vọng, xảo trá, dối gạt, công kích thân thuộc ". Đoạn này là căn nguyên của các ác, mà ở xã hội ngày nay, gần như trên toàn thế giới, ở nơi đâu, bất cứ lúc nào chúng ta cũng đều có thể thấy được, thậm chí chính mình bình lặng mà phản tỉnh, mấy câu này chúng ta có câu nào mà không phạm? Cho nên, xã hội ngày nay động loạn bất an, thiên tai nhân họa mà trong Kinh Vô Lượng Thọ phẩm thứ 33, Phật nói được rất hay: "Tiên nhân vô tri, bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả", bạn làm sao có thể trách họ chứ? Chân tướng của sự thật chỉ có Phật thấy được rõ ràng, thấy được thấu triệt. Phật chân thật là từ bi đến cùng cực, nhìn thấy chúng sanh tạo nghiệp thọ báo, dùng bi tâm vô tận để dạy bảo họ, ngay trong ức vạn người chân thật có thể quay đầu chẳng qua là hai ba người mà thôi. Cho nên, các vị đọc kinh sách của cổ Thánh tiên Hiền mới sâu sắc hiểu được nỗi khổ tâm của các Ngài. Thế Tôn và Khổng Tử trọn đời theo đuổi công tác giáo dục chẳng phải là mấy câu trong Kinh Vô Lượng Thọ đã nói hay sao? Ai có thể dạy? Người tường tận có thể dạy. Người tường tận tất nhiên là số ít, người mê hoặc là đa số.

Người thế gian ít có thời gian thân cận với thiện tri thức. Chúng ta thân cận lão sư, tất nhiên thời gian ở chung với lão sư ít, mà thời gian ở chung với bạn học thì dài. Tri kiến của bạn học cũng gần giống với chúng ta, một số lỗi lầm đã phạm chính mình tuyệt nhiên không biết, còn cho rằng hành vi tạo tác của chính mình đều là chính xác; tin nghe bạn học mà không thể tôn trọng lão sư. Lão sư, tôn trưởng tất nhiên là người từng trải, nếu như có nghi hoặc phải nên thỉnh giáo, lão sư có trách nhiệm giúp chúng ta phá mê khai ngộ.

Mấy câu này tổng cộng phân thành bảy đoạn nhỏ. Chúng ta đọc đến đoạn nhỏ thứ sáu: " Đặt điều vu cáo hư vọng, xảo trá, dối gạt, công kích thân thuộc". Tôi đọc những chữ này, cảm khái vô hạn. Tôi cảm thấy những chữ này đã nói ra căn bản thiên tai nhân họa ngày nay của chúng ta. Đoạn này tôi đã giảng qua mấy lần, thế nhưng tôi cảm thấy không thể không nói nhiều lần. Người phàm phu mỗi ngày đọc Kinh, mỗi ngày nghe Kinh, mà phiền não tập khí của chúng ta không thể chuyển đổi lại, cho nên tôi sâu sắc hiểu rõ tại vì sao Thế Tôn phải giảng Kinh nói pháp 49 năm. Bốn mươi chín năm mà có thể chuyển đổi lại thì đều là người rất giỏi rồi, làm sao nghe Kinh ba đến năm năm mà có thể chuyển đổi lại được? Vào thời xưa thì có, hiện tại thì không có. Bạn cùng học với tôi rất nhiều, có tám năm, cũng có mười năm, hai mươi năm, nhưng có chuyển đổi được hay không? Tỉ mỉ quán sát, chưa thể chuyển đổi được. Chúng ta chính mình nỗ lực phản tỉnh kiểm điểm, có chuyển đổi được hay không? Tôi học Phật 47 năm rồi, giảng kinh 40 năm mới có thể chuyển đổi được chút ít, tuyệt nhiên chưa chuyển đổi được một trăm phần trăm. Nếu chuyển đổi được một trăm phần trăm thì thành Phật rồi. Do đây có thể biết, sự việc này thật khó. Cho nên gần đây tôi đọc Kinh luận này, chọn lọc và giảng tỉ mỉ, đạo lý chính ngay chỗ này.

Trong chú giải nói rõ cho chúng ta biết "hư" là gì. Hư là hư vọng. "Khinh mạn vô căn cứ thì gọi là Hư", trong Phật pháp gọi là giảo ngôn, không có căn cứ. Có thể tin hay không? Người tin rất nhiều, mọi người đều tin nghe, dường như họ nói là thật vậy. Đặt điều sinh sự toàn là vô căn cứ, hoàn toàn dựa vào sự phỏng đoán của chính mình, dựa vào vọng tưởng của chính mình, sự thật có rất nhiều chỗ không phải người tri thức nông cạn như chúng ta có thể thấy ra được. Có một số việc nhỏ và cạn cợt còn dễ thấy, mọi người có thể vừa nhìn liền tường tận, vào sâu thêm một tầng thì không thấy. Đem thiện cho là ác, đem ác cho là thiện, thiện ác, phải quấy, tà chánh điên đảo quá nhiều, quá nhiều rồi. Cho nên đại chúng ngày nay, trong tâm của các đồng tu, làm thế nào xây dựng một tiêu chuẩn? Tiêu chuẩn Phật đã xây dựng cho ta rồi. Chúng ta không tường tận, chúng ta không tuân thủ, vẫn là như phải mà quấy, nghe theo lời xằng bậy. Ta ngay đời này gặp được người sáng suốt. Tôi ở chung với Hàn Quán Trưởng trong 40 năm, có lời thị phi hay không? Rất nhiều. Bà nghe những lời thị phi này thì thế nào? Có người nói lời thị phi về tôi, bà đến hỏi tôi sự việc này là thật hay là giả. Đây là một người thông minh, không phải là người hồ đồ. Người hồ đồ nghe theo lời bịa đặt, sẽ không đến hỏi tôi, họ liền rời khỏi rất dễ dàng. Đến khi làm cho rõ ràng rồi thì hối hận không kịp. Trong việc này có rất nhiều người như vậy, đặt điều sinh sự, mục đích là gì? Những thí dụ như thế này, chúng ta ở trong xã hội hiện thực xem thấy được rất nhiều, nhỏ là cá nhân, lớn là đoàn thể, căn nguyên đều là tự tư tự lợi, lời nói việc làm đều là tổn người lợi mình. Kỳ thật, họ không rõ ràng chân lý, tổn người chắc chắn không lợi mình, chỉ có lợi người mới là chân thật lợi mình.

Cảm Ứng Thiên, Pháp sư Ấn Quang đặc biệt in ấn ra, làm thành giáo huấn duy nhất cứu giúp chúng sanh thời Mạt Pháp. Chúng ta ngày ngày phải đọc, ngày ngày phải nghiên cứu thảo luận, thâm giải nghĩa thú, chăm chỉ nỗ lực phụng hành. Sinh mạng của con người rất là mong manh. Động đất lớn ở Đài Loan, các vị đều thấy được rất rõ ràng, khoảng trong mấy giây là sinh mạng và tài sản liền tiêu tan. Có rất nhiều người cả nhà đều bị mất mạng trong tai nạn này. Thời gian chỉ có mấy giây, họ đã gặp phải rồi, có thể bảo đảm chính chúng ta không gặp hay không? Nghĩ đến chỗ này, chúng ta mới hiểu là vì sao Đại Sư Ấn Quang thường đem chữ "chết" để ở ngay trước mặt mình? Phật đường của Đại Sư Ngài không giống như Phật đường của người khác, ngay giữa Phật đường treo một chữ "CHẾT" lớn, bên dưới chữ "CHẾT" là thờ một tôn tượng A Di Đà Phật. Ngày ngày nghĩ đến, bất cứ giờ phút nào cũng đều có thể chết. Khi chết rồi thì làm sao? Người thông minh có cái nhìn trước sau, không nghĩ đến đời này mà nghĩ đời sau, con người này mới là chân thật có trí huệ. Sau khi chết thì đi đến nơi nào? Đây gọi là việc lớn tử sanh. Trong Kinh luận dạy chúng ta: "Mọi thứ mang không được, chỉ có nghiệp theo mình". Cho nên, trồng nhân thiện ắt được quả thiện, tạo nghiệp ác nhất định có khổ báo. Như thế nào thì gọi là thiện, gọi là ác? Phàm hễ lợi ích chúng sanh là thiện, phàm hễ lợi ích chính mình thì là ác. Đạo lý này chúng ta đã nói qua nhiều rồi. Con người tại vì sao hư vọng, xảo trá, dối gạt? Đều là vì tự tư tự lợi mới tạo ra các ác nghiệp này.

Câu thứ hai nói: " Xằng bậy đặt chuyện nói xấu, miệt thị là Vu ". Đây hãm hại người.

" Dùng quỷ kế gạt gẫm người khác là Trá ", ức hiếp dối trá.

"Dùng những cách thức dối đời trái lẽ thì gọi là Ngụy”, hư ngụy. Ngài nói ra bốn chữ, phía sau nói "phân ngôn tắc tứ", phân chia ra để nói là bốn chữ này, hợp lại mà nói chính là "tâm không chân thành", "không thành vậy". Hay nói cách khác, chân thành chính là răn trừ "hư vu trá ngụy", đây mới gọi là chân thành. Nếu còn có ý niệm này tồn tại thì bạn không thành.

"Thành là đạo của Trời". Chữ "thiên" (trời) này ở trong Phật pháp nói chính là chân tâm, chính là bổn tánh. Thành là chân tâm, thành là tự tánh.

"Suy nghĩ chân thành là đạo của người", thường hay nghĩ thành, thường hay nhớ thành, thường học thành. Nhân đạo, “đạo của người” này là Bồ tát đạo. Quả nhiên chúng ta giữ tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi thì chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần bảo hộ. Một số đồng tu Singapore nghe được sự việc cảm ứng của cư sĩ Tề ở Thiên Mục Sơn đều lo sợ không dám lên núi. Nguyên nhân gì vậy? Tâm không thành! Có nên đến nơi đó để tu hành hay không? Nên! Ta muốn học Phật, ta muốn cầu sanh Tịnh Độ thì ta nhất định phải lên núi. Ta không muốn cầu sanh Tịnh Độ, ta vẫn muốn luân hồi sáu cõi, ta vẫn muốn đọa ba đường ác thì ta không nên đi. Đây là sự việc rất rõ ràng bày ra ngay trước mắt. Bạn không dám đi, bạn chính là chúng sanh của ba đường ác. Bạn dám đi, bạn chính là chân thật phát tâm cầu sanh Tịnh Độ, muốn thấy A Di Đà Phật. Vấn đề chính là tâm của bạn là chân tâm hay là giả tâm, quá rõ ràng rồi! Trong tiểu chú nói được rất hay, ngày nay chúng ta xả bỏ chân thành, làm ra cái gì? "Hư vu trá ngụy". Đây là nghịch thiên, là trái nghịch thiên đạo, mất đi nhân đạo. Mất đi nhân đạo rồi, "cái tâm ấy quá nhọc nhằn", trong tâm lo lắng, lao tâm. " Chuyện ấy quá nguy hiểm ", chuyện ấy là gì? Bình thường bạn đối nhân xử thế tiếp vật, bạn làm những việc nguy hiểm này. Kết luận sau cùng nói: "Chính là tướng trạng bạc phước nhất trong thiên hạ", không có phước báo, thiên hạ bạc phước đến mấy không thể hơn chỗ này. "Chẳng vào tam ác đạo thì sẽ đi về đâu?". Loại người này không đọa lạc ba đường ác thì họ đi đến nơi nào? Mấy câu nói này đáng để chúng ta sâu sắc phản tỉnh.

Xã hội hiện nay pháp nhược ma cường. Trong "Thanh Tịnh Minh Hối" của Kinh Lăng Nghiêm đã nói: "Tà sư nói pháp nhiều như cát sông Hằng", đây chính là chỉ xã hội trước mắt chúng ta. Những gì là tà sư? Phàm hễ nói ra những lời cho bạn nghe trái lý, trái với tánh đức thì những người đó toàn là tà sư. Thật quá nhiều, quá nhiều rồi! Mỗi ngày bạn tiếp xúc đều là như vậy. Có mấy người dạy bạn hành thiện? Có mấy người nhận thức được cái gì là chân thiện, cái gì là giả thiện? Trong Liễu Phàm Tứ Huấn nói rất hay, thiện có “chân giả”, có “tà chánh”, có “tròn méo”, có “lớn nhỏ”, có mấy người có thể nhận thức rõ ràng? Do nguyên nhân gì? Không đọc sách Thánh Hiền, không thân cận thiện tri thức. Vào thời xưa, người đi học thường nói: "Ba ngày không đọc sách Thánh Hiền, mặt mũi liền khó coi". Từ trong câu nói này, chúng ta thể hội được tập khí của chúng ta là nghiêm trọng đến như vậy. Ba ngày không tiếp xúc sách Thánh Hiền, tâm bệnh tập khí lại xuất hiện. Chúng ta nghĩ xem, công lực của người xưa tu học còn có thể khống chế được ba ngày, công lực của người hiện tại e rằng không thể khống chế được ba giờ. Thật đấy! Một mặt đọc, một mặt đang giảng, một mặt vẫn nghĩ tưởng xằng bậy, đây chính là không thể khống chế được. Sáu căn tiếp xúc cảnh giới sáu trần vẫn là như vậy, vẫn muốn tạo tội nghiệp, vậy bạn liền biết được phiền não tập khí nghiêm trọng đến mức độ nào. Cho nên không đọc Kinh thì làm sao được? Ngày ngày đọc, giờ giờ đọc, trừ khi chính mình có công việc. Khi buông xả công việc thì liền phải mở quyển Kinh ra. Rất đáng lo! Không nên cho rằng học Phật, học Tịnh Độ rồi, tương lai chắc chắn có thể vãng sanh. Thiên Mục Sơn cũng không dám đi, còn vãng sanh hay sao? Chính mình phải rõ ràng, phải tường tận.

Các vị nghe cư sĩ Tề giảng, quỷ thần của Thiên Mục Sơn đều mong muốn nghe Kinh, đều hy vọng thời gian nghe Kinh dài một chút. Ngày ngày mở băng ghi hình, nhưng họ vẫn cảm thấy thời gian không đủ. Sau khi chúng ta nghe rồi có cảm tưởng gì? Tôi nghĩ, đại đa số sau khi nghe rồi trơ trơ như người gỗ, không hề để ý. Sau khi tôi nghe rồi, cảm xúc rất sâu sắc. Khi không có công việc, khi không có người đến tìm tôi thì tôi đọc Kinh, mỗi giờ mỗi phút không dám buông lơi. Các vị cầu là quả báo hiện đời, tôi thì cầu là hy vọng đời sau thân cận A Di Đà Phật, không mong cầu thứ gì của thế gian này, tất cả tùy duyên, hằng thuận chúng sanh, tùy hỉ công đức. Chúng ta ở thế gian này, sống một ngày cũng tốt, sống hai ngày cũng tốt, thế nào cũng tốt, mọi thứ tùy duyên, quyết không có chấp trước, quyết không có dục vọng của chính mình. Sống thêm một ngày thì giúp đỡ chúng sanh thêm một ngày, mặc họ có làm theo hay không, trái lại sống một ngày thì làm một ngày. Ngạn ngữ thường nói: "Làm Hòa thượng một ngày, đánh chuông một ngày ". Đem bổn phận của chính chúng ta làm cho được tròn đầy viên mãn thì chính là công đức viên mãn. Không phải sự việc thuộc bổn phận của mình thì không nghe không hỏi. Khi tôi đọc đoạn Kinh văn này, cảm xúc của tôi sâu hơn các vị gấp nhiều lần.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.