Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 122
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Xin mời mở Cảm Ứng Thiên Vựng Biên ra, xem đoạn thứ 111.
“Tự chú chú tha. Thiên tắng thiên ái.” (Rủa mình, rủa người, yêu ghét thiên vị).
Những việc này đều là ác hạnh. Trong chú giải nói rất hay, chúng ta cùng đọc qua một lần. “Câu này nhằm nói đến chuyện nguyền rủa mà chẳng tìm được lý do nào chánh đáng”. Những sự việc này xưa nay trong ngoài nước đều thường có. Mình bị oan ức, không có cách nào phân tỏ được cho nên liền nguyền rủa, thề thốt nguyền rủa, “Hễ giận dữ thì tự nguyền rủa chính mình, lại còn nguyền rủa người khác”. Hiện tượng này chúng ta thường nhìn thấy. Loại hành vi này nhất định không phải là hành vi tốt. Trong kinh luận Phật nói với chúng ta: “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Tâm tưởng không tốt thì sao có thể chiêu cảm được quả báo tốt? Người chân thật có học vấn, có đức hạnh, có tu trì, họ hiểu rõ ý niệm phải thanh tịnh, phải thiện lương, ngôn ngữ tâm thái phải nhu hòa. Việc này sẽ cảm ứng quả báo thiện.
Ở Singapore, tôi thường nhắc đến nữ tu Hứa Triết. Bà là tấm gương tốt nhất cho người tu hành chúng ta. Bà hiện nay vẫn còn sống, cả đời đều có thể giữ được tâm bình khí hòa, thế nên bà khỏe mạnh sống lâu. Khỏe mạnh sống lâu không phải từ cái gì khác, là do tự bạn giữ gìn mà được. Vì sao tâm chúng ta thường bất bình? Cái gốc của tâm bất bình là từ đâu? Do vọng tưởng phân biệt chấp trước mà ra, toàn là giả. Con người nếu chân thật hiểu rõ được những gì Phật nói: “Tất cả tướng đều là hư vọng”, “Tất cả pháp hữu vi như mộng huyễn bọt bóng” thì tâm họ liền bình. Bạn tâng bốc tôi, tán thán tôi, [tôi] mỉm cười, A Di Đà Phật! Đó là giả. Bạn hủy báng, sỉ nhục, hãm hại tôi, A Di Đà Phật! Cũng là giả thôi. “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, bạn hà tất phải chấp trước, hà tất phải phân biệt. Phật Bồ tát đã dạy chúng ta như vậy.
Chúng ta lại xem cư sĩ Hứa Triết. Bà đã làm thế nào để trong cả trăm năm giữ gìn được tâm bình khí hòa. Không có gì khác, bà hiểu được những cái này đều là giả. Bạn sỉ nhục tôi, mắng tôi, bạn sỉ nhục người khác, mắng người khác, vì sao tôi lại không nổi giận? Vì không có liên quan gì đến tôi. Vì mắng đó là mắng người ta. Vậy vì sao mắng tôi thì tôi lại nổi giận? Vì chấp trước có cái “tôi”. Đây là sai rồi. Phân biệt có cái tôi, chấp trước có cái tôi. Từ đó hiểu được, phân biệt chấp trước đều thuộc về vọng tưởng. Chúng ta học Phật phải giác ngộ từ chỗ này, hiểu rõ rồi thì được đại thọ dụng, liền buông xuống ý niệm được mất. Không có tâm được mất thì sẽ không phạm lỗi lầm này. Loại lỗi lầm này đều là từ được mất, phân biệt, chấp trước mà ra. Con người cuộc đời này sống ở thế gian vì sao lại không vui vẻ thoải mái? Tại sao chính mình phải làm khó chính mình? Thực tại mà nói đích thực là chính mình gây khó dễ cho chính mình, không phải do người khác mà chính bạn đã gây cản trở cho chính mình.
Chúng ta cùng nhau sống trong xã hội này, đặc biệt là Singapore, đất nước này được thành lập mới hơn 30 năm. Trước khi thành lập, người Hoa sống ở nơi này đều bị kỳ thị. Bạn hãy nghe lão tu nữ nói, làm việc ở nơi này tiền lương một tháng là bao nhiêu vậy? Hai đồng. Bà nói rất rõ, không phải mỗi một tuần có một ngày nghỉ mà một năm mới có một ngày nghỉ, không có ngày nghỉ ngơi. Hơn nữa tiền công hai đồng một tháng tự mình cũng không dám xài. Còn phải gửi về quê nhà ở Đại Lục để giúp đỡ những anh chị em nghèo khổ hơn. Đây là việc mà đích thân bà đã từng trải qua. Trong xã hội không có địa vị, đương nhiên là có tâm oán hận bất bình, nhưng bà có thể giữ cho tâm này được bình. Đây là học vấn gì, là công phu gì vậy? Bà nói với tôi, bà không có văn hóa, chưa từng đi học. Đây là sự thật. Ở vào thời đại đó, dường như không có việc phụ nữ được học hành. Khoảng 100 năm trước điều này là rất ít, trừ phi những nhà có chức quyền, những nhà giàu có mới mời được thầy về nhà để dạy học. Khoảng 100 năm trước vẫn chưa có trường học. Vậy bà học từ đâu vậy? Bà không phải là thiên tài, nhưng bà hiếu học, bà thường thưa hỏi người khác để học. Sau khi bà nghe rồi thì bà có thể thọ dụng, bà có thể ghi nhớ. Cuộc đời này của bà sở trường lớn nhất là nghe điều thiện không nghe việc ác, chỉ nhớ thiện không nhớ ác. Đây là chỗ thành công cả một đời của bà, cho nên bà có thể giữ được không có ác niệm trong tâm cả một đời. Chỉ có thiện niệm chứ không có ác niệm, nên hành vi cả cuộc đời chỉ có thiện hạnh, không có ác hạnh. Chúng ta phải hiểu rõ đạo lý này, phải học tập cho tốt. Đây là chính mình được phước, chính mình được lợi.
Thiên vị bất công, sân hận, không ưa thích, chán ghét là từ đâu mà ra? Từ thiên kiến (cách nhìn thiên lệch). Yêu thích một ai, chán ghét một người nào thì tâm địa của bạn đã bất công rồi, thiên vị rồi. Trong chú giải nói: “Phạm vi của yêu ghét thiên vị rất rộng”. Phía sau đưa ra vài ví dụ: “Phàm vua đối với bầy tôi, cha đối với con, chồng đối với thê thiếp, chủ đối với tôi tớ, đều có chuyện yêu ghét thiên vị”. Đây cũng là chân tướng sự thật, cũng là những việc mà xưa nay trong ngoài nước chúng ta đều có thể thường nhìn thấy, thường nghe thấy. Cũng giống như chúng ta học Phật, trong một đạo tràng lão Hòa Thượng có rất nhiều đồ đệ, tín đồ rất nhiều thì sẽ có yêu ghét thiên vị. Có thể thấy cái phiền não tập khí này nặng biết bao. Bạn sẽ hỏi vì sao lại sinh ra hiện tượng này? Không công bằng, không có tâm bình đẳng, nên mới có hiện tượng này. Nếu bạn dùng tâm bình đẳng thì hiện tượng này sẽ không còn.
Bạn xem gần đây có vài đoàn đến từ Trung Quốc. Đoàn của Phúc Châu có hơn 30 người, hôm nay sẽ trở về. Đoàn của Bắc Kinh có hơn 50 người, vẫn còn ở lại đây thêm một tuần nữa. Ngày mai là mùng hai, lại có một đoàn ở Liêu Ninh sẽ đến. Còn có đoàn đến từ Đài Loan. Các đồng tu này sau khi đến Cư Sĩ Lâm, cảm xúc rất sâu. Cư Sĩ Lâm là một đoàn thể lớn, mỗi ngày hơn ngàn người đến đến đi đi. Cái mà họ cảm xúc được là mọi người ở nơi đây đều đoàn kết hòa khí, không nhìn thấy có sự phân biệt đối xử nào. Người lãnh đạo là cư sĩ Lý Mộc Nguyên, họ không nhìn thấy ông có sự thiên vị yêu ghét nào. Đây là việc khiến cho những người đến đây thăm đều khâm phục tận đáy lòng. Ở nơi đây không có người nào ồn ào ý kiến này nọ, không có người nào bất hòa với người nào, không có cãi nhau, không có chuyện ồn ào, một đoàn thể hòa khí. Lý Mộc Nguyên không có tâm riêng tư, bạn đến đây là để cúng dường tu công đức, bạn là vì Tam Bảo. Bạn không phải là vì tôi. Cho nên dù bạn cúng dường cho Cư sĩ Lâm nhiều hơn nữa, lớn hơn nữa thì nhất định cũng không nhận được sự tiếp đãi đặc biệt nào. Hoặc dù bạn không cúng dường một đồng xu nào [chúng tôi] cũng tuyệt đối không xem thường bạn. Hết thảy đều đối đãi bình đẳng, việc này không dễ dàng. Cư Sĩ Lâm có rất nhiều đại hộ pháp. Bạn xem lúc ăn cơm, họ cũng tự mình lấy một chút thức ăn rồi vào một góc nào đó để ăn. Nếu Lý Mộc Nguyên không chỉ cho chúng tôi xem thì chúng tôi cũng không biết. Chân thật là đại hộ pháp có công, có trạng, nhưng họ không có tranh giành gì cả, đều lui về phía sau, đều biết khiêm nhường. Đây đều là giáo huấn của Thánh Hiền. Cho nên các đồng tu Trung Quốc phải đặc biệt học tập. Đồng tu Trung Quốc chỉ biết chen lấn lên phía trước, nhất định không chịu nhường ai. Vì vậy khi họ mời tôi về nước, tôi nói các vị có thể học được sự khiêm nhường giống như Singapore thì tôi sẽ trở về. Người nào cũng muốn chen lên phía trước thì giao thông ách tắt, đường sẽ không thông. Tôi nói tôi không phải là không muốn trở về, tôi vô cùng muốn trở về, muốn về mấy mươi năm rồi, nhưng không dám trở về. Vì sao lại không dám? Sự nhiệt tình của các vị tôi rất cảm kích, nhưng nhiệt tình một cách thái quá rồi. Người nào cũng đều tranh trước giành sau để đến gặp tôi, tôi thật sự chịu không nổi. Tạo thành hỗn loạn mất trật tự, dẫn đến vấn đề về công an, vậy thì làm sao được chứ? Nếu giống như các đồng tu ở Cư Sĩ Lâm này, mỗi một người đều biết nhẫn nhường, mọi người đều mong muốn lùi về sau, không muốn đứng lên phía trước thì tôi đã về từ sớm rồi. Đây là thành tựu đức hạnh chân thật cho chính mình.
Bạn xem Thánh Hiền thế xuất thế gian dạy chúng ta tích đức, tích âm đức. Âm đức là gì? Làm việc tốt không nên để người khác biết. Không nên tạo thành địa vị đặc thù cho chính mình, không nên tạo thành mục tiêu rõ ràng của chính mình. Mọi người nhìn thấy bạn, cung kính bạn, tâng bốc bạn thì những công đức mà bạn tu tích được đều đã được báo hết rồi. Những người lùi về phía sau thì công đức họ tích được vẫn còn. Họ chưa được báo nhưng hậu báo thì không thể nghĩ bàn. Đó mới gọi là công đức chân thật, lợi ích chân thật. Cho nên chúng ta ở tại thế gian, xử sự đối người tiếp vật, tâm phải bình, tâm phải công. Tiếp cận với hết thảy người, việc, vật đều là đại công vô tư, đây mới là thành tựu đức hạnh. Nhất định không thể có lòng thiên vị, sự bất công, cho dù có đại phước báo thì thành tựu đó cũng không phải là chân thật. Đúng như đã nói, họ phát rất nhanh, nhưng họ bại thì cũng rất nhanh. Phàm là có sự bất công, những người tiếp xúc với họ, những người được họ thiên vị, những người đó đều là vì lợi ích mà đến. Có lợi với họ thì họ đến, không có lợi với họ thì họ sẽ quay đầu bỏ đi, quyết không phải bang giao vì đạo nghĩa. Chân thật có đạo nghĩa thì khi bạn thất bại họ vẫn đến chăm lo bạn, vẫn đến thăm viếng bạn. Mọi người đã xem qua Hồng Lâu Mộng. Trong Hồng Lâu Mộng có một người có đạo nghĩa tên là Lưu lão lão (già Lưu). Khi gia đình họ Giả suy vi thất bại, những người thấy sang bắt quàng làm họ trước kia không còn một ai, những kẻ bình thường đến nịnh nọt bợ đỡ hết thảy đều không có, không thấy một ai nữa. Chỉ có già Lưu mang đến một ít quần áo, giảm ăn giảm mặc để mang một ít tiền đến chăm lo cho họ. Đây là gì? Đây là đạo nghĩa. Những người này hiện nay gọi là người không có trình độ văn hóa, không được đi học, ở dưới quê là người chân chất, biết đạo nghĩa. Bà đến Đại Quan Viên để thăm người thân, quyết không phải là kẻ thấy sang bắt quàng làm họ. Vì có một chút quan hệ thân thuộc của bà con xa cho nên bà đến thăm viếng. Chúng ta phải nhận thức rõ ràng, đặc biệt là tương lai bạn có danh tiếng, có địa vị trong xã hội, được một chút đức cao vọng trọng, bạn phải nên biết những loại người [nịnh bợ] sẽ đến rất nhiều. Nếu tâm của bạn bất bình, bất công thì những người xung quanh này chính là nhân tố gây thất bại cho tương lai của bạn. Chúng ta nhất định phải rõ ràng, nhất định phải hiểu rõ. Bạn thất bại là ở chỗ nào vậy? Bại ở chỗ những người thân cận nhất. Xưa nay trong ngoài nước đều không thể tránh khỏi, chỉ có trí huệ chân thật, chân thật có học vấn thì mới có thể nhìn ra được. Phật nói với chúng ta trong tám khổ có “oán tắng hội” (gặp gỡ kẻ oán ghét). Vì vậy phàm là người rất thân cận, nhất định phải hiểu được “oán tắng hội” mà Phật đã nói, họ đều là oan gia đối đầu, đều đợi cơ hội để đến báo thù. Dùng phương pháp gì để có thể giải trừ được “oán tắng hội” đây. Công chánh, bình đẳng, liêm minh, liêm khiết. Những phẩm chất này có trí huệ, hoàn toàn dùng trí huệ để quan sát, dùng trí huệ để xử lý. Phải đặc biệt đề cao cảnh giác, tức là đối với những người thường xuyên tiếp cận phải đặc biệt đề cao cảnh giác. Người thường xuyên thân cận, chúng ta phải vô tư vô cầu đối với họ thì sự bất công thiên vị của chúng ta sẽ không còn. Dù họ có địa vị cao hơn đi nữa, nhiều hơn, giàu có hơn đi nữa thì chúng ta đối với họ là vô tư vô cầu, tâm bạn mới có thể giữ được bình. Nếu bạn thường xuyên ỷ lại vào sự hộ trì của họ, ỷ lại sự hộ pháp của họ, vậy thì bạn xong rồi. Trước mắt có được một chút lợi, sau cùng vẫn phải chịu thiệt thòi lớn. Ví dụ này rất nhiều. Trong chú giải cũng có nêu ra ví dụ, chúng ta tốt nhất là xem nhiều một chút để biết được sự lợi hại.
Phật Bồ tát sở dĩ có thể thành tựu đạo nghiệp thì căn bản là do các Ngài vô tư, vô ngã. Kinh Kim Cang nói: “Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Căn bản để thành tựu đạo nghiệp là ở chỗ này. Trong thế pháp nếu xây dựng đức hạnh, công lao, sự nghiệp bất hủ thì cũng lấy điều này làm nền tảng. Nếu có một mảy may tâm vì chính mình thì thành tựu của bạn không phải là chân thật. Vì sao vậy? Việc này rất dễ lý giải. Tự gạt mình lừa người. Những việc gạt mình lừa người thì không có chuyện không bị vạch trần. Cho dù bạn cả đời che giấu rất tốt không bị người vạch trần, nhưng sau khi chết vẫn sẽ bị người vạch trần. Sau khi bị người vạch trần rồi thì bạn không đáng một xu. Cho nên công đức, sự nghiệp chân thật là phải dùng tâm chân thành để làm, nhất định không thể dùng tâm hư ngụy. Tâm hư ngụy thì không thể thành đức hạnh thực sự, nhất định không thể thành tựu được công đức chân thật. Cho nên chúng tôi đọc hai câu này, cảm xúc rất sâu. Trong chú giải các vị tự mình xem qua, tự chính mình phản tỉnh. Đặc biệt quan sát tỉ mỉ xã hội hiện thực, những sự tình này đều ở xung quanh chúng ta, không khó phát hiện. Con người bất luận là người thiện hay người ác, chúng ta không thể nào không tiếp xúc. Hãy học Phật Bồ tát, học Thánh Hiền nhân, đối với người thiện, đối với người ác chúng ta vẫn luôn dùng một tâm chân thành bình đẳng, nhất định không có thiên vị yêu ghét, vậy thì đúng.
Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 112.
“Việt tỉnh việt táo. Khiêu thực khiêu nhân.” (Nhảy qua giếng và lò, nhảy qua thức ăn, nhảy qua người khác).
Những sự việc này thường nhìn thấy trong đời sống hằng ngày. “Việt” là vượt qua, “tỉnh” là giếng. Giếng ngày nay không giống với giếng ngày xưa, giếng hiện nay đa phần đều là giếng nước sâu, dùng bơm điện để bơm nước, đây là giếng của ngày nay, giếng ngày xưa tương đối cạn, chúng ta dùng thùng nước xách lên. Giếng nước là lợi ích cho chúng sanh. Trong dân gian ngày xưa cũng dùng nước ở những giếng này để cung phụng quỷ Thần, để cúng Phật Bồ tát. Nói cách khác giếng là thọ dụng của chúng sanh, chúng ta đối với nó phải có tâm tôn trọng, không được bước qua giếng. Gặp nơi có giếng thì phải đi vòng qua, không được bước qua nó. Bước qua giếng là bất kính.
Bếp lò, bếp lò hiện nay cũng không giống với bếp lò ngày trước. Ngày xưa là dùng củi, dùng rơm cỏ, hiện nay ở Đại Lục có lẽ ở các làng quê có thể còn nhìn thấy. Việc bước qua, nhảy qua bếp lò tương đối ít, nhưng không phải không có. Những bếp lò nhỏ, đích thực là họ cũng bước qua nó, đây đều là bất kính. Chúng ta biết cung kính là tánh đức. Thánh Hiền thế xuất thế gian dạy người đều đem việc này làm thành bài học đầu tiên. Từ đây có thể thấy tính quan trọng của nó. Các vị xem nhà Nho dạy học, các vị mở Lễ Ký ra câu đầu tiên chính là: “Khúc Lễ viết, vô bất kính” (Khúc Lễ nói không được bất kính).
Cho nên học vấn thế xuất thế gian từ đâu mà bắt đầu? Bạn không có tâm cung kính thì cái gì bạn đều không thể thành tựu. Cho nên chúng tôi thường nói đối với người phải cung kính, đối với việc phải cung kính, đối với vật cũng phải cung kính. Đây là đối với sự vật. Con người nếu xem nhẹ tâm cung kính, không những đạo nghiệp không có hi vọng mà sự nghiệp thế gian cũng không thành trò trống gì. Các vị hãy xem phàm là người có thành tựu, không chỉ là người tu hành trong Phật pháp, mà ngay trong thế pháp những người có sự nghiệp, có thành tựu thì đều biết cung kính. Họ có thể kính người, người ta sẽ vì họ mà tận trung, sẽ vì họ mà làm việc có trách nhiệm. Nếu thường mang vẻ mặt tự cao tự đại, đối với cấp dưới đều là mệnh lệnh hà khắc thì phước báo của người này nhất định là không lâu. Vì sao vậy? Khi bạn có quyền thế, mọi người e sợ bạn. Sợ bạn, không thể không phục tùng, vì họ cần kiếm sống. Một khi quyền thế của bạn mà suy thì sẽ không ai đếm xỉa đến bạn nữa. Đặc biệt là trong xã hội hiện nay, đạo nghĩa không còn nữa, đây là tự chuốc lấy thất bại. Sự kết hợp giữa người với người là ân nghĩa. Chúng ta thường nhìn thấy một số người làm việc lớn tiếng, tỏ rõ uy đức, chỉ vào người ta, ra lệnh người ta đi làm việc, chúng tôi nhìn thấy thì biết loại người này là người bạc phước, không có phước báo. Người có phước báo sâu dày thì không như vậy, việc gì cũng phải tự đi làm, họ tự mình đi làm. Nếu chỉ thị người cấp dưới đi làm thì thái độ cũng vô cùng ôn hòa, hết sức khiêm hư. Trước đây một thế hệ, chúng ta nhìn thấy những trưởng quan (cấp trên) đối với cấp dưới của mình, sau khi viết văn kiện để giao phó xuống, họ sẽ viết là do “huynh” nào đó làm. Đối với thuộc hạ của mình họ gọi là “huynh”. Cha của tôi là nhân viên công vụ, chức vị không cao, khi trưởng quan của ông giao cho ông đi làm một việc gì đều viết là “huynh của tôi”, khách sáo đến như vậy. Thế nên những người [cấp dưới] làm việc sẽ cảm ơn, nhất định sẽ tận trung, làm hết trách nhiệm, làm tốt công việc. Nếu dùng quyền thế ép buộc người thì tâm họ sẽ không phục, làm việc qua loa cho xong chuyện. Xảy ra vấn đề thì bạn chịu trách nhiệm họ không chịu trách nhiệm. Cổ Thánh tiên Hiền dạy người là dạy cái gì? Chính là dạy bạn làm thế nào để xử thế, làm thế nào để đối người. Bạn có thể làm tốt mối quan hệ nhân tế (đối đãi xã giao) thì thế xuất thế pháp đều sẽ thành tựu. Cho nên đối người, đối việc, đối vật không được vô lễ. “Nhảy qua giếng, nhảy qua bếp lò” mở rộng ra là đối việc, đối vật không thể nào vô lễ.
“Nhảy qua thức ăn, nhảy qua người khác” đây đều là tội. Các vị đã đọc Lễ Ký, người ngày xưa nói lễ, người ngày nay không nói lễ nữa rồi. Tập quán của chúng ta thì ăn cơm là lúc mọi người quây quần, không giống như người phương Tây. Người phương Tây khi ăn cơm là chia mỗi người một phần, cũng có chỗ tốt. Chúng ta thì mọi người cùng nhau ăn. Từng đĩa thức ăn bày ra trên bàn, nếu bạn là người hiểu lễ thì bạn sẽ biết phải gắp thức ăn từ chỗ nào? Phải gắp phần gần mình nhất để ăn. Thức ăn để ở xa mình thì quyết không lấy, đó là lễ tiết. Ăn uống không chọn lựa, chọn lựa thức ăn thì cái gì thích ăn họ sẽ ăn nhiều một chút. Đặc biệt trong một đĩa thức ăn nhất định không được gắp ở giữa trước. Việc này rất không lễ phép, phải gắp phần ở gần mình nhất để ăn. Bạn ngồi bên nào thì gắp thức ăn phía bên đó, nhất định không gắp ở giữa. Những lễ tiết nhỏ nhặt này hiện nay không còn ai nói nữa, cũng không ai biết.
Bước qua người khác là có ý khinh mạn đối với người ta. Trong Phật pháp, hết thảy chúng sanh là bình đẳng. Chư Phật Bồ tát nhìn hết thảy chúng sanh đều là chư Phật Như Lai. Cho nên những Bồ tát thượng đẳng thì các Ngài tu hạnh Phổ Hiền. Hạnh Phổ Hiền không có phân biệt chấp trước, hạnh Phổ Hiền chính là hạnh bình đẳng. Bồ tát Quyền Giáo, Thanh Văn, Duyên Giác cũng tu bình đẳng, nhưng vẫn chưa đạt đến bình đẳng chân thật. Vì sao vậy? Vọng tưởng chưa đoạn thì không thể đạt đến chân bình đẳng. Khi vọng tưởng đã đoạn tận rồi thì tâm bình đẳng mới hiện tiền. Cho nên hiện nay chúng ta học, vọng tưởng vẫn chưa đoạn nhưng vẫn học, tận hết sức mà học để tiến gần đến bình đẳng. Như vậy thì tốt, không thể không học. Học thì ít nhiều cũng có tiến bộ. Trong câu kinh văn này nói đến bốn sự việc. Tóm lại mà nói chính là chúng ta đã thất kính. Tâm kính, ý kính, đức kính của bạn đã mất rồi, không nên cho rằng đây là sự việc nhỏ. Bất kính nhỏ nhưng tai nạn lớn sẽ đến. Cho nên Thánh Hiền nhân đều thận trọng chú ý từ những chỗ vi tế nhất, từ những chỗ này mà tu.
Xem tiếp đoạn phía sau, đoạn 113:
“Tổn tử đọa thai, hành đa ẩn tích.” (Tổn hại con cái, phá thai. Làm nhiều chuyện ám muội). Đây là câu sau cùng trong đoạn lớn này của chúng ta. Đoạn này thuộc về những lỗi lầm trong đời sống gia đình.
“Phá thai” là giết người, không phải giết người khác mà là giết con của chính mình. Con cái là chỗ chí thân nên cái tội này cực nặng. Con người hiện nay luôn xem nhẹ việc này. Oan oan tương báo này không thể tưởng tượng được. Con cái đến nhà bạn đầu thai, trong nhà Phật nói rất rõ ràng, do 4 loại duyên mà đến: báo ân, báo oán, đòi nợ, trả nợ. Nếu chúng là báo ân mà đến, bạn lại giết chúng thì biến thành kẻ thù trong tương lai, chúng sẽ lấy oán mà trả ơn. Nếu vì báo oán mà đến thì cái oán này sẽ càng nặng hơn, họa hại về sau thật không cách nào tưởng tượng được. Nếu chúng đến để trả nợ mà bạn giết chúng đi thì từ việc đến trả nợ lại kết thành oán thù. Chúng đến để đòi nợ mà bạn giết chúng thì trong oán lại tăng thêm mối thù giết hại. Thật khủng khiếp, hậu quả không thể tưởng tượng. Người thế gian không nhìn thấy được, không hiểu được nhân quả thông ba đời, không biết được những tội nghiệp mà mình nhất thời đã tạo sẽ gây ra hậu hoạn đời đời kiếp kiếp về sau. Những việc này sao có thể làm chứ?
“Làm nhiều chuyện ám muội”. Câu nói này phạm vi bao gồm của nó vô cùng rộng. “Ám muội” nghĩa là gì? Những sự việc mà bạn đã làm đều khiến chính mình không dám nhìn mặt ai. Thế nhưng người học Phật chúng ta biết, người tin Phật biết, có câu nói: “Trên đầu ba thước có thần linh”. Bạn chỉ có thể che giấu người ngu si ở thế gian, người có đức hạnh ở thế gian, người có trí huệ thì bạn không cách nào che giấu họ được, huống hồ là thiên địa quỷ thần. Dù bạn có che giấu giỏi đến đâu, có thể giữ gìn cả đời này không bị bại lộ, không ai biết, nhưng bạn phải nên biết là bạn không thể nào tránh được sự trừng phạt của ông trời. Kết quả của ác nhân ác báo này bạn không có cách nào trốn tránh được, bạn nhất định phải nhận lấy. Thiện nhân thì được thiện quả, ác nhân thì bị ác báo.
Cho nên Phật dạy người phát lồ sám hối. Phát lồ sám hối là gì? Là tuyệt không che giấu. Làm điều sai trái thì hướng về đại chúng mà sám hối, hướng về đại chúng mà xin lỗi. Cho nên chúng tôi mấy ngày trước nhìn thấy trên báo có đăng bài Đức Giáo Hoàng La Mã công khai sám hối với người trên toàn thế giới. Cầu Thượng Đế ân xá cho những tội lỗi mà các tín đồ Thiên Chúa giáo đã phạm phải, đặc biệt là những lỗi lầm đối với những tôn giáo khác. Đây là việc rất hiếm có. Người xưa từng nói: “Con người chẳng phải là Thánh Hiền, ai mà không có lỗi lầm, có lỗi mà có thể sửa thì chẳng việc thiện nào lớn hơn”. Hành động này của tôn giáo là vô lượng vô biên công đức. Dạy người không sợ phạm sai lầm, chỉ sợ khi phạm sai lầm lại không biết sám hối, không dám sám hối với đại chúng thì cái lỗi đó mới nặng. Trong tất cả tôn giáo dạy người tu hành, nếu bạn đem chúng quy nạp thành một tổng cương lĩnh thì chính là hai chữ “sám hối”. Là “sám trừ nghiệp chướng” trong “Phổ Hiền thập nguyện”. Sám hối lỗi lầm là bạn có thể nêu rõ với đại chúng, đại chúng trách mắng bạn, vậy thì đã bị báo ứng xong rồi, thường gọi là tội nặng mà báo nhẹ. Nếu làm những việc ác mà che giấu thì cái ác này càng tích càng dày, quả báo trong tương lai không thể nào tưởng tượng được.
Ngược lại, trong phần trước Cảm Ứng Thiên đã dạy chúng ta, tất cả những việc tốt mình làm được thì không nên để người khác biết, phải tích âm đức. Quả báo của âm đức rất dày. Việc tốt nếu đem tuyên dương, để cho người ta biết được, người ta nhìn thấy bạn liền tâng bốc bạn, khen ngợi bạn thì đã báo xong rồi. Người ngu của thế gian mới làm những việc như vậy, mới làm loại sự việc này. Người có trí huệ thì nhất định không có cách làm như vậy. Chúng ta ở Cư Sĩ Lâm, trong số đồng tu của chúng ta có không ít người làm việc tốt. Chân thật làm việc tốt thì nhất định không tuyên dương. Âm thầm mà làm, không ai biết. Nếu bạn muốn tuyên dương cho họ thì họ sẽ không làm nữa. Những người như vậy rất đáng mến, họ đã rõ lý. Vì vậy người chân thật hiểu được đạo lý, người chân thật tu hành thì hết thảy lỗi lầm nhất định sẽ để cho người khác biết. Người khác trách mắng bạn một câu rồi tha thứ, thứ lỗi cho bạn. Vậy thì đã báo hết rồi. Ác báo không nên để đến đời sau. Quả báo thiện thì tốt nhất là không nên để nó báo trong hiện tại. Nên để dành đến đời sau thì tiền đồ của bạn là một mảng quang minh xán lạn. Đây là cách làm của người thông minh. Đoạn này chú giải cũng không ít, do đây mà biết tính nghiêm trọng của lỗi lầm.
Các vị xem hai chữ “ẩn tịch” là “ám muội”, ở đây chú giải là: “chẳng phải chỉ là một chuyện. Như gian trá, trộm cắp, tà dâm v.v. phàm những gì không thể cho trời biết, chẳng thể nói với người khác thì đều là ám muội”. Những sự việc này thì quá nhiều rồi. Nói cách khác, đều là những việc tổn người lợi mình. “Tổn người lợi mình” là chúng tôi tùy thuận theo người thế gian mà nói, không phải là thật. Tổn người nhất định không thể lợi mình, như vậy mới là thật. Tổn người là hại mình, hại chính mình đọa tam đồ, hại chính mình đọa địa ngục. Vậy làm sao có lợi cho mình được chứ? Trước mắt thì được lợi ích gì? Đúng như câu nói “lợi như đầu móng tay”, “nếm mật trên lưỡi dao bén”. Đây là ví dụ mà kinh Phật thường nói. Họa hoạn là vô cùng tận. Ai biết chứ? Sự việc này chỉ có Phật biết. Phật từ bi vì chúng ta nói ra, khuyên bảo chúng ta nhất định không thể phạm những lỗi lầm này. Nếu đã lỡ phạm thì phải sám hối, phải sửa đổi. Chưa phạm thì nhất định không thể phạm. Phải biết được tính nghiêm trọng của sự việc này. Hiện tại cho dù lợi ích gì bày ra ở trước mắt đều không thể làm. Phải biết họa hoạn về sau sẽ nặng nề hơn lợi ích trước mắt này gấp nghìn tỷ lần. Vậy sao có thể tham muốn chút lợi ích nhỏ đó được, sao có thể làm những sự việc thiếu đức này, sao có thể làm những ác sự này.
Đoạn này chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi. Kể từ đoạn sau trở đi là nói về lỗi lầm bất kính với thiên địa thần minh. Hôm nay thời gian đã hết chúng tôi chỉ giảng đến đây. A Di Đà Phật!
Tập 123
Các vị đồng học, xin chào mọi người.
Ở đây có ba vấn đề. Vấn đề thứ nhất, người hỏi vấn đề này không viết tên, người này hỏi về pháp môn Bổn Nguyện. Tôi xin đọc: “Trước mắt ở khu Triều Dương của Bắc Kinh, đa số mọi người đều đang tu pháp môn Bổn Nguyện, đồng thời nói niệm Phật nhất định phải niệm sáu chữ thì mới có thể vãng sanh, niệm bốn chữ không được. Hơn nữa pháp môn Bổn Nguyện là dựa vào tha lực, không phải dựa vào tự lực. Cách tu như vậy có phải là như pháp hay không?”. Pháp môn Bổn Nguyện là do người Nhật Bản đề xướng, ở Đài Loan cũng rất thịnh hành. Pháp môn này không phải do người cận đại phát minh, cổ Đại đức cũng dựa vào nguyện thứ 18 là đại nguyện căn bản chuyên tu chuyên hoằng của Kinh Vô Lượng Thọ. Chúng ta đã đọc Kinh Vô Lượng Thọ rất nhiều lần. Tôi cũng đã giảng 11 lần rồi. Bốn mươi tám nguyện của A Di Đà Phật, mỗi một nguyện đều bao gồm 47 nguyện còn lại, nguyện nguyện đều như vậy, quyết không phải là mỗi nguyện đều độc lập nhau. Điểm này các vị đồng tu nhất định phải nên biết. Trong mỗi một nguyện đều hàm nhiếp viên mãn 47 nguyện kia, cho nên mới gọi là bổn nguyện. Nhất định không phải là chỉ có nguyện thứ 18, còn những nguyện khác thì không cần. Nếu chỉ có nguyện thứ 18 những nguyện khác đều không cần thì e rằng không thể vãng sanh. Nguyên nhân là gì? Nguyện thứ 18 là chuyên niệm, không có nói phát Bồ đề tâm. Nguyện thứ 19 là phát Bồ đề tâm. Bạn hãy xem trong tam bối vãng sanh nói với chúng ta: “Phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm” thì mới có thể vãng sanh. Nếu không phát Bồ đề tâm mà nhất tâm chuyên niệm thì không thể vãng sanh. Nếu nói nhất định phải niệm sáu chữ, niệm bốn chữ không được thì những lời này không đáng tin. Vì sao vậy? Tổ sư đời thứ tám của Tịnh Độ tông Trung Quốc là Liên Trì Đại sư. Không những là Tịnh Tông chúng ta mà Tông Môn hay Giáo Hạ khi nhắc đến Đại sư Liên Trì thì ai mà không tôn kính. Đại sư Liên Trì niệm Phật là niệm bốn chữ. Có người thỉnh giáo với Đại sư, hỏi khi Ngài dạy người ta niệm Phật thì dùng cách niệm như thế nào? Ngài nói: “Tôi dạy người ta niệm Phật là niệm sáu chữ.” Vậy Đại sư tự mình niệm thì niệm như thế nào? Ngài nói “Tôi tự mình niệm thì chỉ niệm bốn chữ”. Vì sao vậy? Ngài nói: “Tôi đời này phải quyết cầu sanh Tịnh Độ”. Bởi vì trong kinh điển nói chấp trì danh hiệu, mà danh hiệu này chỉ có bốn chữ. “A Di Đà Phật” là danh hiệu. “Nam mô” nghĩa là quy y, nghĩa là cung kính, là lời nói khách sáo. Tôi quyết định phải cầu vãng sanh nên những lời khách sáo xin được miễn hết. Vậy vì sao Ngài dạy người ta niệm sáu chữ? Người khác chưa chắc có tâm muốn cầu vãng sanh, nên thêm một sự quy y, thêm một sự cung kính, tốt, kết pháp duyên với A Di Đà Phật, là ý như vậy. Việc này chứng tỏ, nếu bạn chân thật hạ quyết tâm, cuộc đời này nhất định phải đi thì những lời khách sáo đều không cần phải nói nữa. Bốn chữ này là chấp trì danh hiệu, trên danh hiệu không có thêm hai chữ “Nam mô”. Cái ý nghĩa này nhất định phải hiểu. Cho nên nói sáu chữ mới có thể vãng sanh còn bốn chữ thì không được, vậy câu nói này là hoàn toàn sai rồi. Trên thực tế sáu chữ có thể vãng sanh vậy thì bốn chữ càng có thể vãng sanh hơn. Nếu bạn hỏi nguyên nhân vì sao thì Liên Trì Đại sư nói đến lúc lâm chung càng đơn giản sẽ càng hiệu quả. Niệm bốn chữ thì đơn giản hơn là niệm sáu chữ. Mấu chốt của việc vãng sanh là ở một hơi thở cuối cùng, niệm sau cùng là A Di Đà Phật thì người này nhất định được vãng sanh. Một niệm sau cùng nếu để luống qua thì cuộc đời này uổng phí rồi, đành phải đợi cơ hội lần sau. Đạo lý này nhất định phải hiểu. Kinh không thể không đọc, không thể không giải (hiểu), không những phải giải, bạn xem Phật trong kinh Đại Thừa thường nói với chúng ta phải “thâm giải nghĩa thú”, phải giải được sâu, phải giải được thấu triệt thì nghi hoặc của bạn liền đoạn ngay, đoạn nghi sanh tín, như vậy mới có thể vãng sanh. Tịnh Tông dựa vào tha lực nhưng cũng phải dựa vào tự lực, không phải là hoàn toàn dựa vào tha lực. Nếu hoàn toàn dựa vào tha lực thì câu Phật hiệu cũng đâu cần phải niệm. Chúng ta niệm câu Phật hiệu này là tự lực. Tự mình phát nguyện tu học như lý như Pháp, đây là dựa vào tự lực. Tự lực của chúng ta không có năng lực đoạn phiền não, đây là thật, nhưng tự lực thì nhất định phải điều phục phiền não. Cái gì là phiền não? Nghi hoặc chính là phiền não. Chúng ta thường nói tự tư tự lợi, tham sân si mạn, danh văn lợi dưỡng, đây đều là phiền não. Chúng ta dùng câu Phật hiệu này để chế phục phiền não. Phiền não đích thực là chưa đoạn, nhưng công phu này có thể chế phục được, nó không khởi tác dụng, không khởi hiện hành. Như vậy thì lúc lâm chung mới có thể khởi được tác dụng cảm ứng đạo giao với A Di Đà Phật, để Phật đến tiếp dẫn. Đây gọi là đới nghiệp vãng sanh. Cho nên kinh luận không thể không học tập. Ý nghĩa của bổn nguyện phải hiểu cho rõ ràng.
Vấn đề thứ hai là: “Sách Bồ tát Đạo Thứ chủ trương rằng, chỉ dựa vào niệm Phật thì không thể đảm bảo việc vãng sanh. Sách Bồ tát Đạo Thứ là nền tảng, học cái này xong rồi học Phật thì sẽ đắc lực, không học Bồ tát Đạo Thứ thì niệm Phật cũng không đắc lực. Vì niệm Phật không đắc lực nên rất nhiều người đã đổi sang học Bồ tát Đạo Thứ”. Tôi nghĩ đây là đang nói đến sách Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận, đại khái chắc là đang nói bộ sách này. “Xin hỏi như vậy có như pháp hay không? Có phải là đang lãng phí thời gian hay không?”. Câu cuối cùng này bạn nói thật không sai. Cách làm này của họ không thể nói là sai, thế nhưng đúng là lãng phí thời gian. Đây là thật. Nếu có thời gian, bạn còn trẻ tuổi, ngày tháng còn dài thì có thể bắt đầu hạ thủ từ Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận. Sau đó lại chọn tu một pháp môn nào đó. Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận cũng thuộc về nền tảng tu học Đại Thừa. Bộ sách này là của Mật Giáo Tây Tạng. Tính chất của nó cùng với “Tứ Giáo Nghi” của Thiên Thai và “Ngũ Giáo Nghi” của Hiền Thủ là tương đồng, là một pháp tu học của Phật học cơ sở, là chiếu theo các tầng bậc từng bước từng bước mà đi lên, cần phải có một thời gian tương đối dài. Nếu chúng ta cảm thấy hiện tại tai nạn đang ở trước mắt rồi thì không kịp nữa. Các vị hãy xem Vãng Sanh Truyện, hãy xem Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, lại đi dò hỏi xem những người niệm Phật vãng sanh trong 20 30 năm gần đây, có rất nhiều người cái gì cũng đều không học. Các vị xem Ảnh Trần Hồi Ức Lục, tự truyện của Pháp sư Đàm Hư. Đây là một vị cao tăng đại đức của Trung Quốc. Trong đây Ngài đã kể cho chúng ta một câu chuyện về lão Hòa Thượng Đế Nhàn có một đồ đệ niệm Phật là thợ vá nồi. Con người này căn tánh rất ngu độn, không có trình độ văn hóa, chưa từng đi học, không biết chữ. Tuổi trung niên cuộc sống vô cùng khổ cực. Ông tìm đến lão Hòa Thượng Đế Nhàn để xuất gia. Lão Hòa Thượng và ông cùng lớn lên trong một ngôi làng, là bạn bè lúc nhỏ. Sau khi ông tìm đến lão Hòa Thượng, do lúc nhỏ có giao tình nên Ngài cũng không cách nào từ chối. Sau đó Ngài đã cho ông xuất gia. Xuất gia rồi lão Hòa Thượng nói với ông: “Ông tuổi tác đã lớn như vậy rồi. Học kinh giáo không kịp nữa. Nếu sống trong tự miếu học pháp khí, học năm thời khóa sớm tối thì ông cũng không đủ năng lực”. Sau cùng phải làm thế nào đây? Ngài tìm cho ông một ngôi miếu nhỏ ở dưới quê, dạy ông ấy một câu “Nam Mô A Di Đà Phật”. Con người này vô cùng biết nghe lời, lão Hòa Thượng bảo ông một câu Phật hiệu này cứ thật thà mà niệm, vạn duyên buông xuống, việc gì cũng không cần phải nghĩ đến. Một ngày từ sớm đến tối chỉ niệm một câu A Di Đà Phật này. Niệm mệt rồi thì ông hãy nghỉ ngơi, nghỉ ngơi xong rồi thì ông lại tiếp tục niệm. Ông đã niệm được như vậy ba năm. Biết trước ngày giờ, đứng mà vãng sanh. Sau khi vãng sanh còn đứng ở đó suốt ba ngày. Người ta đến Quan Tông Tự để mời lão Hòa Thượng Đế Nhàn đến lo hậu sự cho ông. Đây là một thí dụ trong thời cận đại, những thí dụ giống như vậy thì rất nhiều. Khi tôi ở Đài Loan, sự việc này đại khái cũng là khoảng 30 năm về trước. Tôi cũng đã từng nói qua rất nhiều lần. Làng Tướng Quân ở Đài Nam có một bà lão. Bà cũng không biết cái gì cả, thần linh nào bà cũng bái lạy, tâm địa vô cùng thiện lương. Con dâu bà bảo bà không nên bái lạy những vị thần này nữa mà hãy chuyên niệm A Di Đà Phật. Trong nhà làm cho bà Phật đường, bà đại khái cũng niệm được ba năm, đứng mà vãng sanh. Những người này đều không học qua Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận. Nếu bạn hỏi Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận thì bà sẽ không hiểu đây là gì, nhưng bà có năng lực đứng mà vãng sanh. Hơn nữa thời gian niệm Phật chỉ có ba năm. Hai người mà tôi vừa kể thời gian niệm Phật đều là ba năm, có được thành tích tốt như vậy. Ông thợ vá nồi niệm Phật vãng sanh, lão Hòa Thượng Đế Nhàn bội phục ông đến cực điểm. Ông chân thật đã thành tựu. Lão Hòa Thượng tán thán ông, Ngài nói tất cả đạo tràng lớn trong Tứ Đại Danh Sơn từ Phương trượng trụ trì cho đến những Pháp sư giảng kinh đều không ai bằng ông. Đây là thật, không ai có thể so sánh được với ông. Chỉ ba năm, cái gì cũng buông xuống, cái gì cũng không hiểu, thật thà niệm một câu Phật hiệu. Những sự việc này đều chân thật bày ra trước mắt chúng ta. Chúng ta nếu không tin tưởng, không thể giác ngộ thì cũng hết cách. Cho nên tu học Bồ đề Đạo Thứ Đệ Quảng Luận là lãng phí thời gian. Bạn còn trẻ thì được, không có vấn đề gì. Tuổi tác mà lớn thì không được rồi. Nói cách khác, từ 40 tuổi trở lên thì chúng ta nên biết thọ mạng của mình không nhiều, phải biết trân quý. Trẻ tuổi thì được, lãng phí một chút thời gian cũng không hề gì. Được rồi, hai vấn đề này tôi xin trả lời đến đây.
Còn lại một vị gửi câu hỏi đến bằng thư điện tử. Có một nữ cư sĩ không hiểu lắm đối với Phật pháp, gửi thư đến từ Canada, muốn biết cách nhìn của Phật giáo đối với sanh tử luân hồi. Các vị hãy đem bài báo cáo mà cách đây mấy ngày Pháp sư Ngộ Hạnh đã mang đến, bài báo phát hành hồi tháng Một. Đây là tin tức đến từ nước Mỹ. Ở Mỹ có một em bé gái hơn một tuổi. Kiếp trước bé là người thổ dân da đỏ. Bé là người chuyển thế, nói tiếng của người thổ dân da đỏ. Loại ngôn ngữ này hiện nay ở Mỹ chỉ có mười mấy người có thể hiểu được, là loại ngôn ngữ cổ xưa của người Anh điêng. Bởi vì bé ngày ngày đều nói, người ta cũng không hiểu nó nói cái gì. Sau đó được một chuyên gia phát hiện, ngôn ngữ bé nói là một loại ngôn ngữ rất cổ xưa của người Anh điêng. Cho nên họ đã đi tìm một số người nghe hiểu được tiếng này đến nói chuyện với bé. Cô bé một tuổi này kể về đời trước, nó đánh nhau với người da trắng, nó đã bị giết chết. Kể lại tình trạng về chiến dịch lần đó rất rõ ràng. Chiến dịch này không phải là một chiến dịch rất lớn, trong lịch sử không có ghi chép tường tận. Cô bé đã tường thuật lại rất rõ ràng. Chứng minh cô bé này đích thực là người chuyển thế. Ở Mỹ những ghi chép về sự việc luân hồi rất nhiều. Phật giáo, Ấn Độ giáo, Bà la môn giáo về cơ bản thì tất cả tôn giáo ở Ấn Độ đều khẳng định về sự thật sanh tử luân hồi. Người Trung Quốc cũng tin tưởng sâu sắc, không hoài nghi. Tôn giáo của Ấn Độ xưa vì sao lại khẳng định đối với sự việc này? Đây là do chính mắt họ đã nhìn thấy. Tôn giáo Ấn Độ hầu hết đều tu thiền định, khi ở trong định thì giới hạn của thời gian và không gian đều bị đột phá. Cho nên một người khi ở trong thiền định sâu họ có thể nhìn thấy được quá khứ, cũng có thể nhìn thấy được tương lai. Người có định công càng sâu thì mắt họ nhìn thấy được càng rộng, nhìn được khoảng thời gian càng dài. Cho nên Ấn Độ giáo tu tứ thiền bát định, họ đối với tình trạng trong lục đạo vô cùng rõ ràng. Phật xuất thế ở Ấn Độ cũng chính là vì duyên cớ này. Họ biết được hiện tượng của lục đạo mà không hiểu được nguyên nhân của lục đạo. Vì sao lại có hiện tượng lục đạo, họ không biết, nhưng chân tướng sự thật thì họ đều nhìn thấy. Phật xuất hiện tại thế gian, là đem đạo lý nguyên nhân của lục đạo nói cho mọi người nghe, như vậy mới có thể giải quyết được vấn đề này. Các tôn giáo này nói họ nhìn thấy vấn đề này, nhưng họ không thể giải quyết. Phật xuất thế giúp đỡ mọi người giải quyết cái vấn đề này. Phật nói với chúng ta rất rõ ràng, trong hết thảy kinh luận cũng đều nói, lục đạo hình thành như thế nào? Là do chúng sanh có vọng tưởng phân biệt chấp trước mà hình thành. Thuật ngữ ở trong nhà Phật gọi là vô minh, trần sa phiền não, kiến tư phiền não. Đây là căn nguyên của lục đạo luân hồi, từ đây mà biến hiện ra. Khi con người đang nhập định, vọng tưởng phân biệt chấp trước của họ đã bị khống chế, tạm thời không khởi tác dụng. Không khởi tác dụng thì có thể đột phá không gian duy thứ mà người hiện nay đã nói. Có thể đột phá không gian ba chiều, không gian bốn chiều, không gian năm chiều. Người thông thường chúng ta không nhìn thấy được, họ thì nhìn thấy. Người thông thường không nghe được, họ thì nghe được. Việc này ở Trung Quốc gọi là công năng đặc dị. Rất nhiều đặc dị công năng là bẩm sinh, cũng như các em bé nhỏ 2 3 tuổi thì chúng có thể nhìn thấy những thứ mà người thông thường chúng ta không thấy được. Người có đặc dị công năng, nếu bạn quan sát tỉ mỉ thì tâm của họ thanh tịnh hơn những người bình thường. Khi tiếp xúc với thế giới phồn hoa này nhiều, tri thức thường thức đã trở nên nhiều rồi thì năng lực này của họ dần mất đi. Vì sao vậy? Phiền não đã che lấp mất. Cho nên tâm nhất định phải thanh tịnh. Tâm thanh tịnh thì có thể nhìn thấy được. Phật nói những sự việc này không phải là sự việc huyền diệu gì cả. Phật pháp đáng để cho người tôn kính, đáng để cho người bội phục. Chính là Phật tuyệt đối không võ đoán, những gì Phật đã nói là bảo bạn tự mình đi chứng thực. Bạn chỉ cần y theo phương pháp tu định, sau khi đắc định thì bạn hoàn toàn có thể nhìn thấy được sự việc này. Những gì mà bạn nhìn thấy được nhất định là tương đồng với điều mà Phật đã nói. Điều này chứng thực Phật không nói lời vọng ngữ. Lời Phật nói là lời thành thật, là chân tướng sự thật mà Ngài đã nhìn thấy được ở trong định. Nếu bạn có thể đạt được định công thì bạn cũng nhìn thấy. Cho nên Phật nói trí huệ năng lực của hết thảy chúng sanh là tương đồng, không có cao thấp. Hiện nay trí huệ và năng lực của chúng ta không tương đồng là vì phiền não của mọi người không như nhau. Bạn có phiền não, phiền não càng nặng thì con người sẽ hiển lộ càng ngu si. Phiền não nhẹ thì hiện ra thông minh, không có phiền não thì có thể đột phá được duy thứ của thời gian không gian. Đột phá giới hạn của lục đạo thì bạn có thể nhìn thấy được. Người chân thật thông minh thì phải biết buông xuống. Kinh Kim Cang đã nói: “Bồ tát mà còn ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng tức là không phải Bồ tát”. Những lời này trên thực tế chính là nói với chúng ta. Người tu hạnh Bồ tát thì phải nên tu như thế nào? Không gì ngoài việc buông bỏ ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng mà thôi. Bạn có thể buông xuống bốn tướng thì đột phá được các lớp trong lục đạo rồi. Nếu tiến thêm một bước, có thể buông bỏ ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến thì bạn có thể nhìn thấy được những sự tướng ở bên ngoài lục đạo. Đây là pháp giới Thanh Văn mà nhà Phật đã nói. Pháp giới Duyên Giác, pháp giới Bồ tát, pháp giới Phật, bạn có thể tiếp xúc được. Chúng ta ngày nay không thể tiếp xúc với đại thế giới này chính là do chúng ta chưa buông xuống được bốn tướng, bốn kiến này. Bốn tướng bốn kiến này đơn giản mà nói thì chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Những thứ này đã chướng ngại chúng ta. Cho nên sanh tử luân hồi khẳng định là có. Sanh mạng của chúng ta là vĩnh hằng, nhà Phật thường nói là bất sanh bất diệt. Hiện tượng của luân hồi rất khổ não. Luân hồi từ đâu mà có? Là tự làm tự chịu. Tuyệt đối không phải do người khác mang đến cho bạn, mà do tự mình đã mê mất chân tướng sự thật nên mới đọa lạc vào trong luân hồi. Một khi giác ngộ minh bạch rồi thì bạn sẽ siêu vượt hiện tượng này. Đây là mục đích mà Phật muốn giáo hóa chúng sanh. Chúng ta hiện nay đang ở trong luân hồi, đang ở trong lục đạo. Chân tướng sự thật này, thực tại mà nói là điều cấp thiết chúng ta phải nên liễu giải. Thực tại chúng ta không có thời gian, không có trí huệ cũng không có nhiều tinh thần sức lực để làm cho rõ ràng cho minh bạch những sự việc này. Tạm thời có thể đem những sự việc này để sang một bên. Chúng ta tin những lời Phật đã nói, những sự việc này là thật không phải giả. Hãy chuyên tâm cầu sanh Tịnh Độ, sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc. Kinh Vô Lượng Thọ đã nói với chúng ta, người ở thế giới Tây Phương Cực Lạc cho dù là người hạ hạ phẩm vãng sanh cũng được oai thần bổn nguyện của A Di Đà Phật gia trì, năng lực tha tâm thông, thiên nhãn, thiên nhĩ của họ dường như giống với Phật vậy. Việc này không thể nghĩ bàn. Hay nói cách khác, không những là đối với tình trạng trong lục đạo bạn rõ như lòng bàn tay mà tận hư không khắp pháp giới bất luận là sự việc gì bạn cũng đều rõ ràng, bạn đều thấu triệt. Đây là chỗ vô cùng thù thắng của việc vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Chúng ta trong một đời gặp được cơ hội này nhất định không thể tùy tiện để trôi qua, nhất định không để luống qua.
Các vị đồng học. Xin mời xem tiếp Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 114:
“Hối lạp ca vũ. Sóc đán hiệu nộ. Đối bắc thế thóa cập nịch. Đối táo ngâm vịnh cập khốc.” (Ca múa vào cuối tháng, ngày lạp. Gào hét, giận dữ vào ngày đầu tháng hoặc sáng sớm. Quay về hướng Bắc hỉ mũi, khạc nhổ, tiểu tiện. Đối trước bếp lò ca hát, khóc lóc).
Từ đoạn 114 đến 118 là “bất kính thiên thần chi ác” (những điều xấu ác do bất kính với thiên thần), cả thảy từ đoạn 114 đến 117, đoạn 118 là tổng kết.
Người hiện nay khi nói đến thiên địa quỷ thần thì hầu hết mọi người đều không tin, đều cho rằng đây là mê tín, nhưng trên thực tế trong xã hội lại có rất nhiều hiện tượng mâu thuẫn. Bạn nói thiên địa quỷ thần không có mà dường như lại là có. Cũng như chuyện luân hồi chuyển thế, những sự việc kỳ lạ không thể nghĩ bàn, vượt hơn thường thức của người thế gian chúng ta luôn thường xuyên xảy ra. Chúng ta thường nhìn thấy được qua những tin tức trên báo chí. Vậy rốt cuộc là thật hay là giả? Là có tồn tại hay không tồn tại? Người đọc sách ngày xưa họ không đưa ra kết luận, họ vẫn nghi vấn. Sự việc này họ không làm sáng tỏ, nhưng lại tiếp tục không ngừng quan sát, nghiên cứu, không thể đưa ra kết luận nhất định. Thế nhưng hầu hết người hiện nay khẳng định đây là mê tín, là hư vọng. Những nhà khoa học chân thật, chúng ta thấy ở phương Tây có rất nhiều nhà khoa học lớn, đều là người tin sâu tôn giáo. Họ tin có Thượng Đế, tin có thần linh. Trung Quốc, Ấn Độ, Ai Cập, đây là những đất nước lâu đời trên thế giới, có văn hóa lịch sử lâu đời, có thể nói là đã tích lũy kinh nghiệm mấy ngàn năm, học thuật mấy ngàn năm, họ nói với chúng ta những sự việc này thật sự là có. Cách nói của nhà khoa học hiện nay so với cách nói của cổ Thánh tiên Hiền đích thực là có chỗ không hẹn mà trùng nhau.
Nhà khoa học không gọi họ là quỷ thần, mà gọi họ là những sinh vật không đồng không gian duy thứ. Nhà khoa học đích thực đã chứng minh được không gian có nhiều tầng lớp. Lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ là người học khoa học. Lúc ở trường đại học Thiên Tân ông cũng là người dạy môn khoa học. Trong phần sau cùng của chú giải Kinh Vô Lượng Thọ, ông nói rõ: Nhà khoa học phương Tây đã chứng thực có 11 chiều không gian đang tồn tại. Chúng ta thường nói là không gian 3 chiều, không gian 4 chiều, không gian 5 chiều, cho đến không gian 11 chiều. Đây là việc mà các nhà khoa học đã xác thực chứng minh là tồn tại. Trên lý luận mà nói, không gian duy thứ là vô tận. Trên sự thật đã chứng minh là có 11 loại không gian khác nhau. Giống như chiếc ti vi của chúng ta có 11 kênh truyền hình khác nhau. Kênh truyền hình khác nhau thì không thể nào biết lẫn nhau, đôi bên không thể nhìn thấy lẫn nhau. Đại khái những sinh vật sống ở không gian duy thứ cao hơn thì trí huệ của họ cao hơn, có thể biết được những không gian thấp hơn. Sinh vật ở không gian thấp hơn nhất định không thể biết những tầng cao hơn. Giống như thế giới động vật, rất nhiều loài sâu mọt cấp thấp như kiến hay vi sinh vật thì không gian mà chúng sống là không gian 2 chiều, những gì chúng cảm thấy được chỉ có độ dài và độ rộng, không có độ cao. Cho nên khi con kiến bò lên trần nhà của chúng ta, kỳ thực chúng ta cảm thấy vì sao nó lại ở trên đó, nhưng cảm giác của nó thì không như vậy. Nó không có cảm giác độ cao. Chúng ta có cảm giác độ cao vì là sinh vật không gian 3 chiều. Chúng ta có thể thấy nó nhưng nó thì không thể thấy chúng ta. Cho nên chúng ta có thể liên tưởng từ chỗ này, suy đoán từ đây mà ra. Những sinh vật ở không gian duy thứ cao hơn chúng ta thì cũng giống như chúng ta nhìn con kiến vậy. Họ có thể nhìn thấy chúng ta, còn chúng ta thì không cách nào phát giác được sự tồn tại của họ. Việc này tương ưng với những truyền thuyết cổ xưa nói về quỷ thần. Đều nói rất giống nhau, chỉ là danh từ không giống nhau. Sự thật thì đích thực là không khác nhau. Nếu dùng Phật pháp của chúng ta thì miễn cưỡng có thể nói được thông, thế nhưng việc này nếu các vị nghe được thì đây chỉ là miễn cưỡng. Nhà khoa học nói có 11 tầng không gian duy thứ khác nhau. Phật pháp chúng ta thì nói là thập pháp giới. Mỗi một pháp giới thì thời gian và không gian duy thứ đều không như nhau, nhưng cách nói này cần phải chứng minh, cần phải chứng thực. Các nhà khoa học có thực sự hiểu được sự tồn tại của mười pháp giới hay không? Trong Phật pháp đối với 10 pháp giới đã nói rất thấu triệt, nói rõ ràng việc này hơn bất kỳ tôn giáo nào.
Lúc trước khi tôi sống ở Đài Loan, gần nhà của Hàn Quán Trưởng có một ngôi giáo đường Thiên Chúa giáo. Vị cha xứ Thiên Chúa Giáo này cũng là một học giả, là ông Phương Hào. Ở Đài Loan có rất nhiều người biết ông. Ông là Viện trưởng của viện Văn học Chính Đại. Chúng tôi rất quen nhau. Ông mượn Đại Tạng Kinh của tôi để xem. Sau khi xem xong ông đến nói với tôi: “Trong kinh điển của Phật giáo ghi chép về thiên đường tường tận hơn trong Kinh Thánh của chúng tôi, giống như đã từng đi qua rồi vậy”. Tôi nói không sai, các vị chưa đi qua, chỉ nghe nói rồi ghi chép lại cho nên không rõ ràng tường tận. Còn chúng tôi bên đây đã từng đi qua rồi, vì vậy tình trạng đời sống ở trên cõi trời đều nói được rất rõ ràng. Đây là nói rõ thiên địa quỷ thần đích thực là tồn tại. Chúng ta phải tôn kính những chúng sanh trong những không gian duy thứ khác.
Những đoạn kinh văn này nói đến đều là việc bất kính của con người đối với thiên địa quỷ thần. Thiên địa quỷ thần là chúng sanh, không phải Phật Bồ tát, họ cũng có hỉ nộ ai lạc. Hay nói cách khác, họ hoan hỷ thì họ sẽ tán thán bạn, họ không hoan hỷ thì họ sẽ tránh xa, không giúp đỡ bạn. Con người thường cầu thiên địa quỷ thần phù hộ giúp đỡ cũng là có điều kiện, không phải vô điều kiện. Vô điều kiện thì chỉ có Phật pháp Đại Thừa, chư Phật Bồ tát giúp đỡ người là vô điều kiện. Nói cho các vị biết, thiên địa quỷ thần giúp đỡ người đều là có điều kiện cả. Vì sao vậy? Vì họ chưa lìa khỏi lục đạo. Chúng ta phải hiểu đạo lý này. Đoạn chú giải này hy vọng các vị dụng tâm xem qua. Chữ “hối” nghĩa là cuối mỗi một tháng. Chữ “lạp” nghĩa là cuối mỗi một năm. Ngày cuối cùng của mỗi tháng không có ánh sáng mặt trăng. “Lạp” là ngày cuối cùng của một năm, vào ngày này, trong chú giải nói đến Đạo giáo, chính là ngày Tư Mệnh Táo Quân tấu trình công và lỗi của người đời. Hiện nay sự việc này đều không còn nữa. Lúc tôi còn nhỏ, đây là tập tục của người Trung Quốc, bất luận là thành phố hay là thôn quê, mỗi một nhà đều có bếp lò. Vào thời đó bếp lò đều là dùng củi để đốt, nên mới có tiều phu lên núi đốn củi, vác xuống thành thị để bán. Chúng ta đọc Lục Tổ Đàn Kinh, Ngài Huệ Năng là một tiều phu đốn củi rồi đem xuống thành thị để bán. Tôi còn nhớ khi tôi 13 14 tuổi sống ở Phúc Kiến, sống tại Kiến Âu, trong thành phố này vẫn chưa có nước máy, nước cũng phải đi mua. Người ta gánh nước đi trên đường để bán, gánh củi cũng đi trên đường để bán. Vào thời đó bếp lò đều là dùng củi để nhóm. Về sau chúng tôi đến Đài Loan. Đài Loan tương đối tiến bộ, đều là dùng than viên, tiến bộ hơn so với dùng củi. Nơi bếp lò đều cúng một bàn thờ Táo Quân. Khi làm bếp lò đại khái là dùng một vài miếng gạch quây lại làm thành một cái am thờ nhỏ. Bên trong cúng dường Táo Thần. Chỗ thờ Táo Thần có đề một câu đối, câu đối này đều giống nhau. Đại khái bạn đi khắp nơi ở Trung Quốc đều dùng câu đối này: “Thượng Thiên tấu hảo sự, hạ địa bảo bình an” (Lên trời tâu việc tốt, xuống phàm hộ bình an). Cho nên người Trung Quốc ngày trước đối với Táo Thần rất là cung kính. Hiện nay những việc này không còn nữa. Cho nên có người hỏi tôi, hiện tại không cúng dường Táo Thần vậy Táo Thần còn hay không vậy? Sự việc này không phải nói bạn cúng dường thì Ngài mới có, bạn không cúng dường thì Ngài không có. Nếu theo cách nói như vậy thì mọi việc dễ dàng rồi. Chúng ta không cần cúng dường thiên địa quỷ thần, không phải là hết thảy họ đều không có rồi hay sao, không cúng dường thì vẫn có, không phải là không có. Xem những kinh sách của nhà Đạo, xem những truyền thuyết cổ của người xưa, cửa thì có thần cửa. Nghĩa là trong hoàn cảnh đời sống của con người, nếu tính sơ qua những vị thần này thì còn nhiều hơn nhân khẩu trong nhà chúng ta. Mọi người cùng sống chung với nhau, con người sống xen lẫn với quỷ thần, cảnh giới của mỗi người không như nhau nhưng không thể nói là không có liên quan. Đích thực là có mối quan hệ vi diệu ở bên trong. Do đó cổ Thánh tiên Hiền dạy chúng ta phải kính.
Chữ “Lạp”, trong tập tục nói là có 5 loại. Ở đây cũng có ghi chép: “Ngày mồng Một tháng Giêng gọi là Thiên Lạp, mồng Năm tháng Năm là Địa Lạp (tiết Đoan Ngọ), mồng Bảy tháng Bảy là Đạo Đức Lạp, mồng Một tháng Mười là Tuế Lạp (Dân Tuế Lạp), mồng Tám tháng Chạp là Hầu Vương (Vương Hầu) Lạp”. Đây là 5 ngày Lạp của người Trung Quốc. Cách nói này hiện nay rất ít người biết, cũng không ai nói. Tôi nghĩ ngoài những người chuyên đoán mệnh xem tướng xem phong thủy còn bàn nói đến, còn lại hầu hết trường hợp khác có lẽ không còn ai nói đến nữa rồi. Chúng ta hôm nay đọc đoạn này, thông suốt được đại ý của nó. Nhà Nho dạy chúng ta, các vị xem trong Lễ Ký, Lễ Ký Tinh Hoa Lục mọi người cũng đều có. Bạn xem thiên đầu tiên, hàng đầu tiên, câu đầu tiên: “Khúc lễ viết, vô bất kính”. (Khúc lễ nói không gì chẳng kính). Trong Phật pháp, Phật dạy chúng ta đối với việc, đối với người, đối với vật, thiên địa quỷ thần bao gồm cả vật ở trong đó, phạm vi của vật rất lớn. Trong “vật” thì bao gồm thập pháp giới. Trong “nhân” thì chỉ khái quát một pháp giới mà thôi, là cõi người. Đối với người, đối với việc, đối với vật đều phải cung kính. Đạo giáo dạy người cung kính thiên địa quỷ thần, mục đích là cầu cát tránh hung, mong cầu thiên địa quỷ thần giáng phúc phù hộ. Trong Phật pháp Đại Thừa thì dạy chúng ta cung kính với hết thảy. Ở trong Sám Nghi các vị cũng thường đọc thấy: “Nhất tâm đảnh lễ, nhất thiết cung kính”. Những ý này là từ đâu mà có? Là từ nguyện thứ nhất của Phổ Hiền thập nguyện: “Lễ kính Chư Phật”. Ý nghĩa mà Phật pháp nói rất sâu, rất thấu triệt. Hư không vạn tượng hết thảy chúng sanh đều là lưu lộ của tánh đức. Cung kính là sự mở rộng của tánh đức. Chúng ta học Phật mục tiêu chung cực là minh tâm kiến tánh. Bạn không chăm chỉ tu học từ chỗ này thì khó minh tâm kiến tánh. Phổ Hiền thập nguyện là phương pháp, là điều kiện tối căn bản của minh tâm kiến tánh. Đến giai đoạn Phổ Hiền này thì mục đích chính là kiến tánh thành Phật. Giai đoạn của Đại Thừa vẫn chỉ dừng ở địa vị Bồ tát, mục tiêu vẫn chưa định ở Phật quả viên mãn. Hầu hết Đại Thừa mong cầu là quả vị đăng địa, chính là 11 quả địa của Bồ tát. Quả vị là ở trong đây không phải nói đến Phật quả cứu cánh viên mãn, nhưng mục tiêu của Ngài Phổ Hiền là Phật quả cứu cánh viên mãn. Nói cách khác, là phải dùng tánh đức rốt ráo viên mãn thì mới có thể hiện rõ Phật quả cứu cánh viên mãn. Đạo lý là ở chỗ này.
Chữ “Sóc đán”. “Sóc” là ngày mùng Một. “Đán” là buổi sáng sớm, lúc mặt trời vừa mới lên. Đây là sự cung kính đối với nhật nguyệt tinh tú. “Bắc” là thượng phương. Chúng ta sống ở khu vực bắc bán cầu, thượng phương của bắc bán cầu là hướng Bắc. Thượng phương của nam bán cầu là hướng Nam. Đây là chúng ta nhìn thấy trục chuyển động chính của địa cầu. Vào những đêm tối trời trong bạn quan sát hiện tượng của những ngôi sao, tất cả những ngôi sao đều đang quay xung quanh, chỉ sao Bắc Cực là không xoay. Chỗ bất động đó gọi là thượng phương. Đối với phương này cần phải tôn kính. Chữ “thế thóa” ở trong kinh văn là nói những hành vi bất kính. “Táo”, Táo Thần là vị Tư Mệnh Thần Quân. Con người dựa vào việc ăn uống để sống, ăn uống là việc quan trọng nhất để giữ gìn mạng sống của con người. Đây chính là sự tôn kính đối với việc ăn uống, không thể nào suồng sã hỗn xược, không thể nào xem thường. Nuôi dưỡng đức tánh tôn kính của chính mình, có thể tôn kính thiên địa vạn vật. Đối với thiên địa vạn vật bạn đều có thể tôn kính thì đương nhiên đối với người bạn cũng sẽ cung kính. Cung kính đối với người thì đối với cha mẹ trưởng bối của bạn, bạn đương nhiên cũng phải tôn kính, bạn sẽ hiểu được nghĩa thú tông chỉ giáo học của cổ Thánh tiên Hiền. Việc dạy học này rất hay, không nên đem nó xem thành mê tín. Dù là mê tín thì hiệu quả của nó cũng vô cùng thù thắng, huống hồ là trí huệ kinh nghiệm và thường thức của chúng ta vẫn chưa đạt đến. Sau khi đạt đến thì mới hiểu được chân tướng sự thật. Những gì Thánh Hiền đã nói là có đạo lý, không phải là không có đạo lý. Đạo lý rất sâu, đạo lý rất rộng, chúng ta phải tỉ mỉ mà thể hội, mà thực hiện. Đối với sự tu trì của chính mình, cái chúng ta gọi là công phu đắc lực, tự nhiên sẽ có hiệu quả. Ngày nay chúng ta tu hành công phu không đắc lực, nguyên nhân là ở đâu? Cứ xem đây thì liền hiểu được. Cho nên tôi thường nói chúng ta đều là tùy thuận cảm tình, tùy thuận tình chấp, không thể tùy thuận giáo huấn của Phật Bồ tát. Lỗi lầm của chúng ta là ở chỗ này.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. Chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi. A Di Đà Phật!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
