Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 19/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 40

Các vị đồng học, xin chào mọi người.

Hôm nay chúng ta xem tiếp đoạn thứ 31 của Cảm Ứng Thiên: "Thọ sủng nhược kinh” (được sủng ái mà lo sợ).

Câu này nói về “vô si”, cùng hai câu phía trước liên kết lại thì ba câu này chính là ba thiện căn mà nhà Phật đã nói. Ý nghĩa của câu nói này rất sâu, thật không dễ gì thể hội được.

“Vinh sủng”, người hiện tại gọi là vinh dự. Người khác cho chúng ta cái danh dự, chúng ta chính mình phải nghĩ xem, cái vinh dự này nên có hay không? Nếu như không nên có được mà lại có được thì nhất định không phải là việc tốt. Lão Tử đã nói: “Họa là chỗ dựa của phúc, phúc là nơi ẩn náu của mối họa”. Lời nói này rất có đạo lý. Cho dù vinh dự này đáng nên có thì cũng phải hết sức khiêm tốn, nếu không mà nói thì sẽ rước lấy họa hại. Họa hại gì vậy? Nếu các vị bình tâm quán sát thì không khó thấy được, những sự đố kỵ chướng ngại quá nhiều. Nếu bạn làm việc tốt, bạn là người tốt, xã hội các nơi biểu dương bạn, nhưng rất nhiều người xem thấy trong lòng không phục, nhất là thời đại này. Vào thời xưa, lòng người thuần hậu, nói cách khác, người đố kỵ ít, không phải không có. Người hiện đại đã hoàn toàn không có duyên phận để tiếp nhận giáo dục của Thánh Hiền. Từ nhỏ thứ họ thấy, nghe, học tập được đều là tranh danh đoạt lợi, vì vậy khi xem thấy sự vinh sủng của người khác, họ có thể cho qua được hay không? Cho nên ở thế gian hiện tại này, làm việc tốt rất khó. Làm việc tốt, bị người hủy báng, người người nhục mạ, nhưng họ vẫn có thể tồn tại. Còn làm việc tốt, mà thường được người tán dương thì sợ rằng họ sẽ không được dài lâu. Các vị thử nghĩ xem, hiện tại xã hội này có phải vậy không? Cho nên, câu nói này ngày nay chúng ta xem thấy thì cảm xúc rất là sâu sắc. Chúng ta phải hiểu đạo lý, sau khi rõ lý thì liền biết được chúng ta phải nên làm như thế nào. Bất luận làm bất cứ việc gì, càng là việc tốt to lớn thì tư thế càng phải thấp, càng hạ mình càng thấp càng tốt. Làm việc tốt, không để cho người biết thì càng tốt. Cảm Ứng Thiên nói cho chúng ta nghe về tích âm đức, âm đức chính là làm việc tốt mà không cần phải cho người biết, để cho người biết thì không phải là việc tốt nữa rồi. Thế nhưng ngày nay thông tin rất phát triển, làm được một chút việc tốt liền có một số ký giả nghe ngóng được tin tức đều đến biểu dương bạn, người khác xem thấy thì đố kỵ, chướng ngại, đến gây phiền phức. Những sự việc này chúng ta có suy nghĩ qua hay không? Việc xấu nhất định không thể làm, việc tốt thì phải nên làm. Làm việc tốt, sự việc quan trọng nhất là quyết không được cầu báo đáp, nếu có cái nhân mong cầu phước báo thì không những phước không thể có, mà ngược lại còn có họa hại. Vào thời xưa có, hiện tại thì càng nhiều. Nói như vậy thì có nên đi làm việc tốt hay không? Xin nói với các vị, việc tốt phải nên làm, nhất định phải làm. Vì ai mà làm? Vì chúng sanh mà làm, mong cầu xã hội an định, thế giới hòa bình, quyết định không phải vì chính mình mà làm.

Hôm qua tôi xem xong băng ghi hình của cư sĩ Tề. Bà kể những sự việc có thật gần đây nhất, một người vào ban đêm kéo một chiếc xe với năm người ở trên, năm người này không phải là người mà là năm con quỷ, kéo đến cửa nhà của một người nọ, họ liền bước vào, là đi đầu thai, đầu thai vào bụng heo, heo nhà người đó sanh ra năm con heo con. Việc này chứng tỏ sáu cõi luân hồi là thật, không phải là giả. Những sự việc này rất nhiều. Lần trước cư sĩ Lôi ở Hong Kong cũng đã nói cho chúng ta nghe sáu cõi luân hồi là thật, đích thân ông đã trải qua, ông đã kể với chúng tôi, chúng tôi cũng đã dùng máy ghi hình để ghi lại. Các vị cũng thường xem thấy những sự việc này, nghe qua sự việc này rồi, đây không phải là giả, không phải mê tín, thế nên vấn đề là tầm nhìn của chúng ta phải xa một chút. Chúng ta đời sau đi đến cõi nào, có biến thành heo hay không, có thể biến thành độc xà, mãnh thú hay không? Sau khi chết thì đi đến nơi nào, đều ở trong một niệm. Phật nói với chúng ta, một niệm sau cùng quyết định bạn sẽ đi đến cõi nào.

Phật Bồ tát, Tổ sư Đại đức khuyên chúng ta niệm Phật. Đó là việc tốt. Nhưng niệm Phật có thể vãng sanh hay không, quyết định là ở một niệm sau cùng, một niệm sau cùng là niệm Phật, vậy thì chắc chắn vãng sanh. Nếu một niệm sau cùng mà thay đổi, có một việc không vui, quên đi Phật hiệu, khởi lên một niệm tâm sân hận thì đi vào ba cõi ác; một niệm tâm tham ái thì có lẽ bạn sẽ đi đến ba đường lành, do bạn tham ái phú quý trời người. Quyết định ở một niệm sau cùng. Do đó, chúng ta là người học Phật thì phải biết rằng sức tín tâm và nguyện lực phải mạnh. Bất luận là thuận cảnh hay nghịch cảnh, vĩnh viễn không thay đổi thì chúng ta mới đạt đến được mục tiêu mong cầu của chính mình. Vì vậy việc đoạn ác tu thiện, tích công bồi đức, chúng ta thường nói là dùng những công đức này hồi hướng Tịnh Độ, hồi hướng Bồ đề, hồi hướng cho chúng sanh, không vì chính mình. Chúng ta ngay đời này tiếp nhận kiết hung họa phước cũng không hề gì, tâm địa thản nhiên, không để ở trong lòng, thế nhưng nhất định phải đoạn ác tu thiện, nhất định phải tích công bồi đức, tuân theo giáo huấn của Phật Bồ tát mà làm là chính xác. Tâm lượng nhất định phải mở rộng.

Các vị phải nên biết, hết thảy tội nghiệp là từ chỗ nào mà ra? Từ tâm lượng quá nhỏ mà ra, không dung chứa được người khác. Không dung chứa được ý kiến của người, vậy thì sai rồi. Nhất định phải học Phật Bồ tát, Phật Bồ tát chính mình không có ý kiến, cho nên có thể dung nạp tất cả ý kiến của chúng sanh. Phật Bồ tát không có ý kiến nên Phật Bồ tát dung nạp được tất cả ý kiến của chúng sanh. Chúng ta làm sao mà biết được vậy? Chúng ta thấy Phật Bồ tát đã thuyết rất nhiều loại Kinh, đó chính là dung nạp ý kiến của người. Kinh pháp mà Phật đã nói, chính là sự phản ứng khi nghe ý kiến của người khác. Phản ứng của Ngài là trí huệ chân thật, trí huệ cứu cánh, trí huệ viên mãn, cho nên có thể khiến cho chúng sanh sau khi nghe rồi liền khai ngộ, liền chứng quả. Tuy là khai ngộ, là chứng quả, nhưng chỉ thay đổi cách nghĩ cách nhìn của chúng sanh đối với vũ trụ nhân sanh, tuyệt nhiên không thay đổi đời sống của họ, tuyệt nhiên không thay đổi thói quen, không hề thay đổi phương thức đời sống mà họ vốn tôn sùng, phong tục tập quán của họ không hề thay đổi. Vậy thay đổi điều gì của chúng sanh? Giúp đỡ chúng sanh phá mê khai ngộ, đây là Phật pháp, đây là giáo học của Phật pháp. Cho nên Phật pháp có thể khiến tất cả chúng sanh hoan hỉ tin nhận, nguyên nhân chính là ngay chỗ này. Tóm lại là để hiện tiền chúng ta có thể được thọ dụng; nếu nói quá cao siêu, quá huyền diệu thì chúng ta không có được thọ dụng, lời nói này gọi là lời thừa, vậy thì Phật không nói.

Giáo học thấp nhất, thọ dụng thiết thực nhất mà Phật nói với chúng ta là phải buông xả ý nghĩ của chính mình. Việc này trong Kinh Phật nói rất rõ ràng, sau khi chứng được quả A la hán mới có thể tin tưởng vào ý kiến của chính mình. Chúng ta nghĩ xem, vì sao vậy? A la hán là chánh giác, khi chưa chứng được A la hán, tuy bạn thông minh, có trí tuệ, nhưng trong Phật pháp thì gọi là thế trí biện thông. Các vị phải nên biết, thế trí biện thông là một trong tám nạn, đó là nạn gì vậy? Sở tri chướng. Tại sao trí huệ của A la hán được xem là trí huệ chân thật, có thể tin tưởng chính mình? A la hán đã làm đến "vô ngã", cho nên có thể tin tưởng chính mình. Chúng ta ngày nay khởi tâm động niệm đều có ngã, mà có ngã thì đương nhiên ý niệm của bạn vừa khởi, bất tri bất giác, cho dù bạn hữu ý hay vô ý, chắc chắn là nó có phù hợp với lợi ích của ta hay không? Hữu ý hay vô ý thì cái thứ này vẫn đang làm chủ bạn. Cái gì là ta? Kinh điển Pháp Tướng Duy Thức nói, Mạt na thức (thức thứ bảy) chấp trước kiến phần của A lại da thức (thức thứ tám) cho rằng đó là ta. Tướng tông giải thích càng rõ ràng hơn: "Tứ đại phiền não thường tương tùy" (Bốn phiền não lớn thường nương theo nhau). Cái gì là ta? Si là ta, ngu si. Kiến là ta. Kiến là gì? Là thành kiến, cách nghĩ của ta, cách nhìn của ta. Nhà triết học phương Tây nói: "Tôi tư duy nên tôi tồn tại". Các vị nghĩ xem, đây không phải là ngã kiến hay sao? Họ nói không hề sai. Tướng tông nói "ngã" là gì? “Ngã” là ngã kiến, cùng với phương Tây nói là cùng một ý nghĩa. Họ chỉ nói một cái, Phật nói bốn cái: "ngã si, ngã kiến, ngã mạn, ngã ái". Mạn là sân nhuế, ái là tham ái. Những gì là ta? "Tham sân si" là ta, "thành kiến" là ta. Bạn có những thứ này thì tư tưởng kiến giải của bạn liền sẽ không chính xác. A la hán không có, A la hán đã đoạn bốn phiền não lớn này rồi. Các vị phải biết, Tu đà hoàn đã đoạn "ngã kiến" rồi. "Ngã kiến" là thuộc về kiến hoặc, "ngã si, ngã mạn, ngã ái" là thuộc về tư hoặc, trong Kinh đã nói rõ ràng như vậy. Cho nên Phật pháp nói tiêu chuẩn của "tà chánh" là chánh giác, tiêu chuẩn của chánh giác là phải đoạn hết bốn loại phiền não này. Chư Phật Như Lai, Pháp Thân Đại Sĩ là "tâm bao thái hư, lượng châu pháp giới", lượng lớn phước lớn, chúng ta phải hiểu đạo lý này.

Vinh quang không dễ gì có. Người thế gian thấy việc lợi mọi người đều muốn tranh giành. Người có trí huệ, người thông minh luôn nghĩ mọi biện pháp để né tránh, chúng ta nhất định phải nên biết điều này. Trong chú giải dẫn dụng một câu chuyện "Chu Thành Vương Phong Bá Cầm làm vua nước Lỗ". Chu Công có những câu nói đã khai thông cho chúng ta, mấy câu nói của ông được trích lục ở chỗ này, đáng để chúng ta học tập.

NHỮNG LỜI KHAI ĐẠO CỦA CHU CÔNG

Ông nói: "Con đừng vì có nước Lỗ mà kiêu ngạo với kẻ khác". Vào lúc đó văn hóa của nước Lỗ rất thịnh. Chu Công là một đại thánh nhân mà Khổng Lão Phu Tử cả đời rất kính ngưỡng, rất khâm phục. Khổng Tử là người nước Lỗ. Khi đó trình độ văn hóa của nước Lỗ rất cao, bạn nhất định không nên cho rằng bạn là người nước Lỗ mà kiêu mạn, luôn là răn dạy họ. Chu Công nói: "Ta nghe nói, người đức hạnh rộng lớn, hễ giữ lòng cung kính thì sẽ được vinh hiển". Chúng ta hãy suy nghĩ đạo lý này: Người chân thật có đức, có hạnh. Thế nào là "Đức"? Chúng tôi đã tổng kết việc tu học Phật pháp, đã viết ra 20 chữ, tôi tin tưởng mọi người đều nhớ rất rõ ràng. "Chân Thành, Thanh Tịnh, Bình Đẳng, Chánh Giác, Từ Bi" đó là “Đức”, trong tâm thường có mười chữ này, đây là “Đức”. "Hạnh" là gì? "Nhìn Thấu, Buông Xả, Tự Tại, Tùy Duyên, Niệm Phật" là “Hạnh”. Người chân thật có đức có hạnh thì biểu hiện ra bên ngoài là cung kính, đối đãi với tất cả chúng sanh đều là cung kính thì con người này chân thật là vinh hiển. Chúng ta thử suy nghĩ câu nói này, Khổng Lão Phu Tử đã làm được. Học trò tán thán đức hạnh của Phu Tử là "ôn lương cung kiệm nhượng". Phu Tử cung kính đối với người, cho dù là người nào, quyết không dám khinh mạn một người, nên đã thành tựu đức hạnh của Ngài, ngàn năm vạn đời, người đời sau đều đem vinh quang quy về Phu Tử.

Câu thứ hai: "Đất đai rộng rãi, giàu có, giữ đức tánh tiết kiệm thì sẽ an ổn". Vào thời xưa, đối với quốc gia, đối với nhân dân có công, phong thưởng thì phong thưởng đất đai. Ngày nay chúng ta gọi nó là tài sản, bạn có tiền tài rất lớn, rất nhiều tài sản, bạn có thể "thủ chi dĩ kiệm", tiết kiệm thì bạn mới có thể đạt được bình an. Nếu bạn có tiền tài, đời sống của bạn xa xỉ thì họa hại liền đến. Ở Trung Quốc có một người rất nổi tiếng là Thạch Sùng, là đại phú đại quý, đời sống hưởng thụ xa xỉ vô cùng, đến sau cùng thân bại danh liệt, ông bị giết hại, tài sản bị lấy mất hết. Cho nên chúng ta phải nên tiết kiệm.

Tiền tài là từ nơi đâu mà có? Do quá khứ và trong đời nay đã bố thí tài mà có. Ngày xưa chúng ta thường thờ cúng Thần Tài. Thần Tài là ai vậy? Phạm Lãi. Hiện tại nghe nói thờ Thần tài đã đổi thờ sang thờ Quan Công, không biết ai đã đổi ông ấy? Việc này không có đạo lý. Quan Công là nói đến nghĩa khí, trung nghĩa, đây là danh đúng với thực, chưa hề nghe nói qua ông từng làm kinh tế, không hề nghe nói qua là Quan Công đã từng làm bộ trưởng tài chánh, hay bộ trưởng kinh tế, chúng ta chưa hề nghe nói qua năng lực làm kinh tế của ông. Bạn xem qua lịch sử, Phạm Lãi giúp đỡ Việt Vương Câu Tiễn đánh bại nước Ngô. Ông biết được con người của Việt Vương là chỉ có thể cùng hoạn nạn, không thể cùng phú quý. Ông một lòng trung vì nước. không vì chính mình. Sau khi quốc gia được phục hưng, ông biết mình không thể từ chức được, Việt Vương sẽ không đồng ý, nên ông lén trốn đi, thay tên đổi họ, ra đi làm kinh tế, buôn bán. Không bao lâu thì ông phát tài to. Sau khi phát tài, ông đem tài vật có được, thảy đều bố thí hết, cứu tế người bần khổ. Sau đó từ buôn bán nhỏ lại từ từ làm lên. “Ba lần phát tài, ba lần đều đem phân chia hết”, đời sống của chính mình thì tiết kiệm, giúp đỡ xã hội, cho nên đời sau chúng ta biết được ông là người quản lý tài chính thành công, là tấm gương tốt của xã hội, cho nên đã thờ cúng tôn ông làm Thần tài. Ý đó muốn nói, các vị muốn phát tài thì phải học tập Thần tài, học tập Phạm Lãi. Phát tài không phải vì chính mình hưởng thụ, mà phát tài là vì cứu tế người nghèo khổ của xã hội, cho nên tiền tài này đáng có, có ý nghĩa, có giá trị. Nếu phát tài là để cá nhân hưởng thụ, để người cả nhà hưởng thụ, cho một nhóm nhỏ người hưởng thụ thì chắc chắn là sai lầm, nó sẽ mang đến tai nạn.

Phía sau nói: "Bổng lộc và địa vị cao quý, vẻ vang, hãy giữ lòng khiêm tốn thì sẽ phú quý". Lộc vị tôn vinh nghĩa là bạn làm được quan lớn, địa vị cao. Càng là quan cao, nhiều bổng lộc thì càng khiêm nhường, không dám ở trên người, tự hạ mình mà tôn người thì bạn chân thật là một quý nhân, phú quý của bạn sẽ không mất đi. Những giáo huấn này là giáo huấn chân thật.

"Dân đông, quân mạnh, hãy giữ lòng kiêng sợ thì sẽ thường chiến thắng". Đây là nói vũ lực quân đội của quốc gia, tuy là rất mạnh mẽ, nhưng thường hay có tâm lo sợ, đây là thắng lợi chân thật. Nếu muốn lấy sự mạnh mẽ này đi khắp nơi ức hiếp người khác, đi khắp nơi áp bức người khác thì sau cùng sẽ bị hủy diệt, cho nên có câu "kiêu binh tất bại". Việc này ở trên lịch sử chúng ta xem thấy có rất nhiều. Trong thế gian hiện tại này, chúng ta cũng thấy được rất rõ ràng, rất tường tận.

Phía sau nói: "Thông minh, sáng trí, hãy giữ thái độ như kẻ ngu thì sẽ được lợi ích. Học rộng, nhớ nhiều, hãy giữ thái độ như kẻ hiểu biết nông cạn thì [kiến thức] sẽ càng rộng thêm". Chu Công dạy Bá Cầm sáu sự việc này, lời dạy vàng ngọc, đây là thực tiễn cho câu "được sủng ái phải nên sợ"; chân thật hiểu được làm thế nào để đối nhân xử thế tiếp vật, làm thế nào để có thể giữ được hết thảy công danh phú quý của chính mình, điều này đáng để chúng ta học tập.

Chúng ta hoằng pháp lợi sanh, chắc chắn không vì chính mình, mà vì tất cả phước lợi của chúng sanh, vì cả thảy thế giới hòa bình hạnh phúc. Các vị phải nên biết, một quốc gia giàu mạnh mà các quốc gia chung quanh không giàu mạnh, người xưa chúng ta có câu nói: "Một nhà no ấm, ngàn nhà oán", đây là chân tướng sự thật. Mọi người đều tốt thì cái tốt này của chúng ta là thật. Một người tốt còn mọi người đều không tốt thì tai nạn liền đến. Bạn đối địch với mọi người, bị người đố kỵ, bị người sân hận, bạn còn có những ngày tháng tốt đẹp nữa hay sao? Cho nên phải giúp đỡ tất cả chủng tộc khác nhau, giúp đỡ tất cả các tôn giáo khác nhau, giúp đỡ tất cả người khổ nạn của thế gian thì mọi người mới có thể có đời sống hạnh phúc mỹ mãn chân thật. Đây là lời dạy bảo của cổ Thánh tiên Hiền. Chỉ có “không vì chính mình” thì mới chân thật là tích công bồi đức, có chút tư tâm xen tạp trong đó thì công đức của bạn đã bị phá hoại hết rồi. Việc này chúng ta phải nên ghi nhớ.

Các vị đồng học. Chúng ta đã giảng đến câu "Thọ sủng nhược kinh" (được sủng ái mà lo sợ). Trong chú giải của Cảm Ứng Thiên, vận dụng một đoạn lời nói của Chu Công đối với Bá Cầm. Ông tổng cộng đã nói ra sáu việc.

Câu thứ nhất là: "Ta nghe nói, đức hạnh rộng lớn, hễ giữ lòng cung kính thì sẽ được vinh hiển". Vinh là vinh dự. Một người có hạnh đại đức, người đại đức thì đối nhân xử thế tiếp vật đều có thể dùng tâm cung kính, đây là vinh hiển chân thật, nhất định không được ngạo mạn, ngạo mạn chắc chắn là thất bại. Cho nên chúng ta xem Thích ca Mâu ni Phật, xem Khổng Tử là những bậc Thánh triết từ xưa đến nay, các Ngài đều khiêm nhường, đều có thể bao dung, đối với người đều rất là cung kính. Đây là điều mà chúng ta phải nên học tập.

Câu thứ hai, ông nói: "Đất đai rộng rãi, giàu có, giữ đức tánh tiết kiệm thì sẽ an ổn". “An” chính là thân tâm an ổn. Chúng ta chúc phúc nhau thường hay nói bình an. Lời nói này rất có đạo lý. Bình là gì? Là bình đẳng. Bình đẳng mới là an định nhất. Cho nên bạn xem thấy xã hội, xem qua lịch sử, xưa nay trong ngoài nước, khi xã hội động loạn, nhất định là giàu nghèo không đều, vậy mới khởi lên tranh đoạt nhau, giàu nghèo không đồng, đủ mọi thứ không bình đẳng, thành thật mà nói, đây là sự thật. Chúng ta đưa bàn tay ra, năm ngón tay đều không dài như nhau. Làm sao mà bình đẳng được? Vì sao họ không bình đẳng như nhau vậy? Vì mỗi người tạo nghiệp không như nhau. Trồng nhân thiện được quả thiện, bạn tạo ác nghiệp mà muốn được quả thiện, làm gì có đạo lý này? Vì vậy chúng ta biết được, trong mười pháp giới chắc chắn là không bình đẳng. Không bình đẳng thì không thể an toàn, không làm được xã hội an toàn. Cho nên cổ Thánh tiên Hiền dùng phương pháp giáo học, phương pháp của giáo dục là dạy bảo người giàu có phải nên bố thí, giúp đỡ người nghèo khó; dạy bảo người nghèo khó phải hiểu rõ nhân quả ba đời, quả báo ngay đời này đã nhận là do chính mình đã làm, không nên đi oán trời trách người. Chỉ có dùng phương pháp giáo học để khiến cho mọi người bình tâm lại. Việc tuy không bình, nhưng chỉ cần tâm bình lại là được. Cho nên, người nghèo khổ họ cũng có thể tích đức hành thiện, tương lai quả báo sẽ thù thắng; người phú quý không biết tích đức tu thiện, họ hưởng hết phước báo rồi, đời sau sẽ không còn nữa. Vì vậy phải có người đem những đạo lý này, những chân tướng sự thật này giảng giải rõ ràng, mỗi một người đều giác ngộ, tâm liền bình, như vậy xã hội mới có thể được an định, thế giới hòa bình. Thế nhưng những đạo lý này, người hiện đại rất khó tiếp nhận. Khó tiếp nhận thì càng phải nói, không thể nói không thể tiếp nhận thì không nói, vậy thì không được.

Buổi tối hôm qua, các vị xem thấy Lý đạo trưởng của Đạo giáo ngồi ở bên cạnh tôi, hiện tại ông cũng đang nghe Cảm Ứng Thiên, chúng ta có đem băng đĩa tặng cho ông, ông cũng đang nghe, ông đã nói: "Thật là quá khó!" Không có người tin tưởng thì chúng ta càng phải giảng. Tại sao không có người tin tưởng vậy? Đã mê quá sâu, người mê quá nhiều. Xã hội hiện tại này, mọi người đều cho rằng làm ác, hại người là lẽ đương nhiên, bạn xem, có người nào mà không hại người? Có người nào đi làm việc tốt? Làm việc tốt có kết quả tốt gì? Làm người xấu kết quả tốt biết bao, danh vọng lợi dưỡng đều đến. Quả báo giàu sang đó của họ, tuyệt đối không phải do làm ác mà có được, đó là do đời trước họ đã tu.

Trong Phật pháp nói được rất hay: "Muốn biết nhân đời trước, xem quả báo đời này ta đã nhận”. Quả báo mà ngay trong đời này ta đã thọ nhận chính là do cái nhân đời trước ta đã tạo. “Muốn biết quả đời sau, hãy xem nhân đời này ta tạo ra”, bạn muốn hưởng quả báo trong đời sau thì chính là nhân ngay đời này tạo nên. Đây chẳng phải nói rõ quả báo thông ba đời hay sao? Phú quý mà bạn hưởng thụ trong đời này, quyết không phải là do tạo ác ngay đời này mà có được, mà do trong mạng của bạn có, ngay đời này cậy thế lực giàu sang ức hiếp người, làm càn làm quấy, đời này bạn đã hưởng hết phú quý thì đời sau sẽ đi đến nơi nào đây? Đầu thai làm heo, đây là sự thật. Bạn xem trong Văn Sao của Đại Sư Ấn Quang đã viết Tào Tháo đi đầu thai làm heo. Đại Sư Ấn Quang viết câu chuyện này, các vị cũng xem qua rồi, đây là việc đầu những năm Dân Quốc, có người giết heo, sau khi giết xong, mổ nội tạng của heo ra, trên gan của heo có hai chữ "Tào Tháo", cho nên mọi người biết được con heo đó là do Tào Tháo đầu thai. Tào Tháo cách chúng ta hiện tại hơn một ngàn năm, mà vẫn còn làm heo, ông đã luân chuyển làm heo bao nhiêu lần rồi chúng ta không thể biết được. Nhân quả báo ứng rõ ràng như vậy, chân tướng sự thật là như vậy, không phải là chuyện có thể đùa với bạn, không phải giả mượn loại phương thức này để khuyên dụ bạn làm thiện. Nếu chúng ta có cách nghĩ như vậy thì hoàn toàn sai rồi. Thánh Hiền của thế xuất thế gian, giống như Kinh Kim Cang đã nói là "chân ngữ giả", lời của Ngài nói tuyệt đối không có một lời giả dối; "thật ngữ giả", tuyệt đối không phải là lời hư ngụy; "như ngữ giả", như ngữ là hoàn toàn giống như sự thật, không tăng không giảm, nói với bạn là lời chân thật. Bạn nghe rồi hoài nghi, không tin tưởng là do chính mình không có thiện căn, không có phước báo; gặp được người sáng suốt chỉ đường cho bạn, bạn không tin tưởng, không tiếp nhận, đây chính là "ngu si" mà chỗ này đã nói. Ngu si đến cùng tột. Ý nghĩa của câu thứ hai là nói bạn có tiền tài. Bạn có tiền tài, làm thế nào để đạt được thân tâm yên ổn? Nhất định phải biết tiết kiệm. Phật còn dạy chúng ta phải biết bố thí, không chỉ là tiết kiệm thôi, mà phải biết bố thí, phải biết giúp đỡ người khác, bạn liền được an ổn. Bạn chính mình tiết kiệm, nhưng không biết bố thí thì vẫn không thể an toàn, cường đạo trộm cắp đều nhắm mục tiêu vào nhà của bạn. Trong nhà của bạn có tiền, bạn phải thường hay bố thí, giúp đỡ người nghèo khổ ở chung quanh thì bạn sẽ có thể an ổn mà ngủ ngon giấc, cường đạo trộm cắp muốn đến, bà con hàng xóm của bạn sẽ bảo vệ cho bạn, họ sẽ chú ý trông mon, vì bạn có ân huệ đối với họ, bạn phát tài thì họ cũng được nhờ, cho nên họ mong muốn bạn phát tài được càng nhiều càng tốt. Nếu bạn giàu có mà bất nhân, mặc dù bạn tiết kiệm, nhưng bạn không chịu giúp người khác, khi cường đạo trộm cắp muốn nghe ngóng, họ liền sẽ chỉ điểm, chỉ đường cho kẻ trộm; khi nhà của bạn bị hỏa hoạn, họ đứng ngoài nhìn, “cháy thật tốt, cháy nữa đi!”. Đây là chuyện thường tình của con người. Cho nên làm thế nào mới có thể đạt được thân tâm an ổn vậy? Tận tâm tận lực giúp đỡ người khác, giúp người chắc chắn là giúp mình, phải hiểu đạo lý này.

Câu thứ ba nói: "Bổng lộc và địa vị cao quý, vẻ vang, hãy giữ lòng khiêm tốn thì sẽ phú quý". Câu phía trước nói về “phú”, câu thứ ba là “quý”. Làm thế nào để có thể giữ được phú quý của bạn? “Quý” nghĩa là bạn ở trong xã hội có địa vị, làm quan lớn; bạn phải dùng thái độ khiêm tốn, khiêm hạ, không dám ở trên người. Đạo lý này, các bạn tỉ mỉ mà quán sát, quán sát người xưa, đọc lịch sử, đọc truyện ký của người xưa. Hiện tại trong xã hội này, bạn cũng có thể tỉ mỉ quán sát, người ở vị trí cao, họ có thể khiêm tốn đối đãi người thì địa vị của họ sẽ không chỉ mãi như hiện tại, mà sẽ hướng lên trên. Nếu họ ỷ thế lấn người, ngạo mạn đối với người, địa vị của họ sẽ không giữ được lâu, phước báo đó của họ sẽ hưởng hết rất nhanh, chúng ta đều sẽ thấy được rất rõ ràng.

Tôi đã gặp qua Tổng thống Singapore. Buổi tối hôm qua các vị đã thấy, tiên sinh Nathan là tổng thống được tuyển cử. Người được bầu chọn chỉ có một người, ông đương nhiên được đắc cử, đạt được sự yêu mến của xã hội đại chúng. Con người ông thật là khiêm tốn, đối đãi với mỗi một người đều thật khách sáo, một chút trịch thượng cũng không có, ông có thể giữ được phú quý của ông, lễ kính người, "tự khiêm mình mà tôn người". Chúng ta phải học. Thích ca Mâu ni Phật đối với bất cứ người nào cũng đều bình đẳng cung kính, đối với đế vương, đối với người xin ăn, một mực bình đẳng, chắc chắn không có tâm phân biệt, đây là Phật Bồ tát, chúng ta phải học tập. Tâm cung kính này xuất phát từ tâm chí thành, chân thành, không phải hư ngụy; không phải giả bộ, giả bộ thì vừa nhìn là thấy ngay, hư ngụy sáo rỗng vừa nhìn thì thấy rồi.

"Dân đông, quân mạnh, hãy giữ lòng kiêng sợ thì sẽ thường chiến thắng". Đạo lý này chúng ta phải hiểu. Người thông thường chúng ta, câu nói này bạn phải mở rộng ý nghĩa, hoặc giả là tài năng của chúng ta hơn người, kỹ năng của chúng ta hơn người, sự học của chúng ta hơn người, chỉ cần có một thứ này vượt hơn người khác thì đều là thắng. Thắng vượt hơn, thắng thì rất dễ dàng kiêu ngạo, đáng được kiêu ngạo, thứ đáng sợ là mặt trái của kiêu ngạo, cho nên thường phải có tâm kiêng sợ, có tâm [mình] không bằng người, nhân gian có câu "trên người còn có người, trên trời vẫn còn có trời", có cái gì đáng để kiêu ngạo chứ? Thật có thể nắm chắc thắng vượt hơn người hay không? Chúng ta phải suy xét cho nhiều. Chúng ta dù có tài năng bao nhiêu đi nữa, nếu so sánh với chư Phật Như Lai, so sánh với chư Bồ tát thì còn kém quá xa. Đừng nói so với các Ngài, mà so với Tiểu Thừa Tu đà hoàn cũng không thể so sánh, vậy thì có cái gì có thể hơn người khác chứ? Không nên khinh mạn một chúng sanh nào, trong hết thảy chúng sanh có thể có chư Phật Bồ tát hóa thân ở trong đó. Những sự việc này thường có, thường tồn tại.

Chúng ta xem thấy trong sách xưa, Phật Bồ tát ứng hóa đến thế gian, lẽ nào vào thời xưa Phật Bồ tát đến ứng hóa, hiện tại Phật Bồ tát lại không đến hay sao? Từ trên lý luận mà nói, chúng sanh càng có tai nạn, Phật Bồ tát sẽ đến càng nhiều. Các Ngài đến cứu khổ cứu nạn, các Ngài thị hiện là thân phận người bình thường, bạn không thể nhận ra, các Ngài cũng sẽ không nói với bạn. Người chân thật học Phật có thể thấy ra được, trong lòng sẽ biết được. Làm sao có thể thấy ra được? Tư tưởng kiến giải, lời nói việc làm của họ giống như Bồ tát. Kinh điển chính là tiêu chuẩn để đối chiếu, họ rất giống Bồ tát, mọi thứ đều tương ưng với giáo huấn của kinh điển, vậy họ không phải Bồ tát thì ai là Bồ tát? Chúng ta chính mình phải chuyển phàm thành Thánh, phải từ ngay chỗ này mà học tập.

Tôi thường khuyên các đồng tu xả bỏ thành kiến của chính mình, xả bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chính mình; tùy thuận giáo huấn của Phật Bồ tát, nghe theo giáo huấn của Phật Bồ tát, chúng ta chăm chỉ nỗ lực mà học tập, đây gọi là học Phật, học Bồ tát. Nếu quả nhiên tương ưng thì chính mình bất tri bất giác liền chuyển phàm thành Thánh. Cho nên không nên cho rằng thế gian này quá loạn, tai nạn quá nhiều. Nói không chừng, chính vào cái thời tiết nhân duyên này, chư Phật Bồ tát đều đến thế gian này để cứu khổ cứu nạn, nên phải “thường giữ cái tâm kiêng sợ”. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn, Liễu Phàm cũng dạy con trai của ông đặc biệt xem trọng tâm kính sợ.

Câu thứ tư: “Thông minh, sáng trí, hãy giữ thái độ như kẻ ngu thì sẽ được lợi ích”. Bạn thông minh, bạn có trí tuệ, người thông minh trí tuệ có mấy người biết cách giữ thái độ như kẻ ngu? Có thể biết giữ thái độ như kẻ ngu thì chân thật là thông minh. Người mà luôn luôn bộc lộ tài năng, "tài năng bộc lộ" thì không phải là việc tốt. Lúc tôi còn trẻ cũng phạm phải lỗi lầm này. Người lớn dạy tôi “phải học ngu, phải biết thúc liễm”. Tôi học với lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam, lão sư đã nói rất nhiều lần, dạy tôi học làm kẻ ngu khờ. Thầy nói thầy cả đời muốn học, nhưng học không giống. Học làm một người tài có vẻ ngoài đần độn. Lão sư Lý khuyên tôi học giáo huấn của Thánh Hiền nhân, nói với tôi là chính thầy cũng đang học, học cả một đời vẫn không xem là học thành công. Thầy khích lệ tôi, tôi cũng chân thật nỗ lực học tập, các vị có thể xem thấy hay không? Tôi vẫn thật có chút tâm đắc. Các vị cho rằng những gì tôi giảng vẫn không tệ, nhưng chính tôi tự cảm thấy rất là xấu hổ, không đáng tự hào. Cả đời này của tôi chưa từng viết văn chương, vì sao vậy? Không dám viết, thấy xấu hổ với người ta. Tôi nói với bạn đây là lời chân thật, tuyệt đối không phải là lời giả dối. Khi so sánh với cổ Thánh tiên Hiền, so sánh với Tổ sư Đại đức hiện đại, tôi làm thị giả cho các Ngài còn không đủ tư cách. Tôi nói với mọi người đều là lời chân thật. Cái ngu này của tôi không phải học giả ngu, mà là ngu thật, cần gì phải học? Học là thật có trí huệ mới là học giả ngu. Chúng ta không có trí huệ, trí huệ chưa khai, chẳng qua chỉ là dùng tâm chân thành đối nhân tiếp vật mà thôi, không dám có hư ngụy, chính mình tu học ở ngay trong Phật pháp có được chút lợi ích, nói ra để mọi người cùng hưởng mà thôi.

Câu thứ năm là: "Ta nghe nói, đức hạnh rộng lớn, hễ giữ lòng cung kính thì sẽ được vinh hiển". Đây là nói về học vấn, có cái thiên phú này. “Bác văn quảng ký” nghĩa là bạn xem được nhiều, nghe được nhiều, bạn có năng lực có thể ghi nhớ, người hiện tại gọi là thường thức phong phú. Tuy “bác học đa văn” nhưng trước sau có thể giữ lấy thái độ của người "thiển cận" thì học vấn tri thức của bạn mới có thể thêm rộng, không dám lấy học thức ra để khoe khoang.

Chỗ này tổng cộng đã nói sáu việc. Việc thứ nhất, dạy chúng ta cung kính. Việc thứ hai, dạy chúng ta tiết kiệm. Việc thứ ba, dạy chúng ta khiêm tốn. Việc thứ tư, dạy chúng ta thường giữ tâm kính sợ, giữ thái độ của kẻ ngu. Biết cái học của chính mình nông cạn, bạn mới có thể giữ được đức hạnh của bạn, không đến nỗi thoái bại. Đây là Chu Công dạy người, chúng ta phải học. Phật dạy người cũng là sáu việc, dạy người "bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí huệ". Thánh Hiền nhân dạy người đều là “lời ít ý sâu”, ngôn ngữ không nhiều, nội dung của nó thông thường là “lời ít mà ý rộng”. Ý rộng rốt cuộc rộng đến phạm vi nào? Hư không pháp giới, quá khứ vị lai, một chút cũng không giả. Đây mới là đại học vấn chân thật. Thế nhưng bốn chữ “lời ít ý sâu” này có mấy người có thể hiểu được, có thể thể hội được chứ? Chúng ta phải tỉ mỉ suy nghĩ. Nếu không thì học Phật sẽ không biết chỗ để mà bắt đầu.

Những câu nói này, tuy chỉ một hai chữ mà ý nghĩa sâu rộng vô tận, mọi người chúng ta thì tâm ý qua loa, luôn xem qua một cách hời hợt, căn bản không hiểu được chỗ sâu cạn của nó. Đến khi nào thì có thể học được? Chúng ta có rất nhiều cơ duyên, cơ duyên vô cùng thù thắng đều bị trôi qua ngay trước mặt, thật là đáng tiếc. Nhất định không thể nói hiện nay không có người tin nữa nên không giảng, không có người tin thì càng phải nên giảng, giảng nhiều một chút, đi khắp nơi để giảng, giảng nhiều rồi người ta sẽ tin. Lời giả dối nói nhiều lần còn khiến người ta tin huống hồ là lời chân thật. Phải nên hiểu cái đạo lý này thì chúng ta mới có thể giúp đỡ chúng sanh khổ nạn quay đầu. Lời giả dối nói 100 lần, nói 1000 lần thì người ta đều tin là thật. Lời thật nói 1000 lần, nói một vạn lần thì sao người ta không tin, làm sao mà không quay đầu chứ? Cho nên nhất định không nên cho rằng xã hội hiện nay đối với việc này không tin nữa thì chúng ta không cần giảng. Giảng mà người ta phản cảm, phản cảm là một lần họ thấy phản cảm, 10 lần phản cảm, 100 lần phản cảm, nhưng đến 1000 lần thì họ sẽ hết phản cảm, đến một vạn lần thì họ sẽ tin bạn. Bồ tát giáo hóa chúng sanh, Phật dạy chúng ta ở trong Kinh cũng là ngàn lần vạn lần như vậy chúng ta mới chịu tin, chúng ta cũng không phải là một lần, 10 lần, 20 lần liền chịu tin. Chúng ta nên học tập như thế nào vậy? Chúng ta nên giúp đỡ những người không chịu tin đó. Từ kinh nghiệm thiết thực của bản thân, thể hội được các phương pháp. Phương pháp nào hữu hiệu thì không ngừng lặp đi lặp lại, chăm chỉ nỗ lực mà biểu diễn cho người ta xem.

Được rồi hôm nay chỉ giảng đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Tập 41

Các vị đồng học, xin chào mọi người.

Chúng ta đã đọc qua ba tiết phía trước của Cảm Ứng Thiên là:

"Thôi đa thủ thiểu

Thọ nhục bất oán"

Thọ sủng nhược kinh".

Nhà Phật nói, "Thôi đa thủ thiểu" ([Khi phân chia], nhường cho người khác phần nhiều, giữ cho mình phần ít) là không tham; "Thọ nhục bất oán" (Bị nhục chẳng oán) là không sân; "Thọ sủng nhược kinh" (Được sủng ái mà lo sợ) là không si. Đây chính là ba thiện căn mà trong Kinh điển thường nói. Ba câu mười hai chữ này dạy chúng ta làm thế nào thực tiễn ba thiện căn này, làm thế nào áp dụng vào trong cuộc sống thường ngày, nơi nơi đối nhân xử thế tiếp vật, như vậy mới không đến nỗi luống uổng.

Người thông thường rất không dễ dàng sống ở trong hoàn cảnh tịch tịnh, cho nên cái vui trong tịnh chỉ có đại Thánh đại Hiền mới có thể làm được. Người phàm, nếu như không có việc gì thì họ liền nghĩ tưởng lung tung, liền nghĩ càn làm quấy. Đây là do nguyên nhân gì? Ba độc phiền não tham sân si quá nặng, quá nhiều. Đạo lý cùng chân tướng sự thật này, chúng ta đều phải tường tận. Cần phải đem sự việc này sửa đổi, đây mới là công phu tu hành. Nhất là người đọc sách, người làm học vấn, nếu không khéo dụng tâm thì học nghiệp, đạo nghiệp chắc chắn không thể thành tựu.

Chúng ta xem người của nửa thế kỷ về trước, cư sĩ Giang Vị Nông, cư sĩ Từ Úy Như, những đại cư sĩ này ở tại gia; trong xuất gia như Đại Sư Ấn Quang, Pháp sư Đế Nhàn, các vị đều quen biết Pháp sư Viên Anh, Pháp sư Tánh Từ, những vị này thế gian gọi là người đọc sách, người làm học vấn. Các Ngài có thể đem tinh thần thời gian chuyên chú vào pháp môn chính mình đã học, đã tu. Thực tế mà nói, một ngày 24 giờ đồng hồ họ không đủ dùng, họ làm gì có thời gian để khởi vọng tưởng, làm gì có thời gian để làm những việc ngoài bổn phận của chính mình? Những việc này đáng để chúng ta tham khảo, cũng đáng để chúng ta cảnh giác. Cho nên ở trong Kinh Phật khuyến khích người học, thứ nhất là phải "phát tâm Bồ đề". Người chân thật phát tâm Bồ đề, tu hành chứng quả làm gì phải cần đến ba đại A tăng kỳ kiếp? Ngay đời này chắc chắn thành tựu. Chúng ta xem thấy Thiện Tài Đồng Tử ở trong Kinh Hoa Nghiêm, Thiện Tài Đồng Tử vì sao có thể ngay đời thành tựu? Chân thật "phát tâm Bồ đề". Chân thật phát tâm Bồ đề, dùng lời thế gian chúng ta mà nói, Ngài chân thật là tận trung, hành hiếu. Trung thành với cương vị của chính mình, đây chính là chân thật phát tâm Bồ đề. Làm công việc bổn phận của chính bạn đến tận thiện tận mỹ, toàn tâm toàn lực chuyên chú mà làm, đó chính là phát tâm Bồ đề. Thế xuất thế gian bất luận là ngành nghề nào, một lòng chuyên chú thì thành công, không chỉ thành công mà còn thành công viên mãn. Phàm hễ không làm đến được viên mãn là bạn chưa tận tâm, chưa tận lực.

Ba thiện căn dạy chúng ta, thuần là tâm thiện, thuần là ý thiện. Tâm thiện là thể. Trong tâm thiện quyết định không có ác niệm. Tâm thiện quyết không phải cái thiện của thiện ác mà chúng ta thường nói. Thiện của thiện ác không phải là tâm thiện, mà tâm thiện chính là tâm Bồ đề, tâm thiện chính là tâm thanh tịnh, tâm chí thành, bên trong không có thiện ác, không có chân vọng, không có tà chánh. Kinh Duy Ma Cật nói "bất nhị pháp môn" là chân thiện. Thế giới Tây Phương Cực Lạc là "chư thượng thiện nhân câu hội nhất xứ", là người như vậy, không phải người thiện trong thiện ác. Người thiện trong thiện ác còn kém rất xa, đó chỉ là người của ba đường thiện. Chúng ta phải nhận biết rõ ràng.

Tâm địa thuần chánh đến tột điểm, chân thành đến tột điểm, thuần là tâm thiện, cũng chính là thuần là tâm chân thật, thuần là tâm thanh tịnh. Tâm thiện khởi dụng, đây là ý thiện. Ý thiện là nghĩa thứ hai, tâm thiện là nghĩa thứ nhất. Ý thiện là gì? Là đại từ đại bi, từ trong tâm thiện mà sanh ra. Việc này chúng ta phải nên hiểu. Đối với tất cả người, đối với tất cả việc, đối với tất cả vật, thuần nhất ý thiện. Ý thiện chắc chắn không có ý niệm ác.

Ý niệm ác là gì? Các vị luôn phải biết, ý niệm tự tư tự lợi là ác niệm, bao gồm tất cả ác nghiệp đều là từ ý niệm này mà sanh ra. Người không có tự tư tự lợi thì họ chắc chắn sẽ không tạo ác nghiệp. Gốc của tự tư tự lợi, như trên Tướng tông đã nói là "ngã chấp". Đây là gốc, là gốc của sáu cõi luân hồi. Chỉ cần ý niệm này tồn tại thì bạn đừng nghĩ ra khỏi sáu cõi luân hồi. Sáu cõi luân hồi từ đâu mà ra? Chính là từ cái gốc này mà biến hiện ra, tự làm tự chịu. Cái gốc này, ở trong Tướng tông đã nói là "ngã si, ngã kiến, ngã mạn, ngã ái", bốn câu này các vị tỉ mỉ mà thể hội về chữ "ngã".

Ngã là gì? Ngã là si, là kiến (kiến chính là thành kiến, cố chấp), là ngạo mạn, tham ái, ngày nay chúng ta gọi là tự tư tự lợi. Nhà Phật nói được tường tận hơn, bốn chữ này chính là tự tư tự lợi. Chỉ cần bạn có chút ý niệm này, ý của bạn liền bất thiện, bạn chắc chắn sẽ tạo vô lượng vô biên tội nghiệp mà chính mình vẫn không biết.

Chúng ta học Phật là học cái gì? Chính là học tâm thiện, ý thiện. Tâm thiện, ý thiện lưu lộ ra chính là hạnh thiện, cũng chính là biểu hiện ngay trong cuộc sống thường ngày của chúng ta. Đời sống là hạnh thiện. Biểu hiện ở trong công tác, biểu hiện ở đối nhân xử thế tiếp vật, không gì không thiện. Người mà có ba loại thiện này: thiện tâm, thiện ý, thiện hạnh, xin nói với các vị, phiền não liền không còn, tập khí cũng tiêu hết, trí tuệ liền sanh khởi. Có trí huệ, bạn liền có thể phân biệt được chân vọng, tà chánh, phải quấy, thiện ác. Ngày trước tôi đã nói qua ở đây, tại vì sao có thể có sự việc của "Pháp Luân Công" ở Đại Lục? Người thông thường không có năng lực phân biệt chân vọng, tà chánh, phải quấy, thiện ác. Nếu như có năng lực phân biệt, vừa nhìn qua thì thấy hết, cái thứ đó là giả, là tà, là ác, là bất thiện, ai mà còn quan tâm đến nó? Tôi nói qua, hy vọng mọi người nghe nhiều. Thực tế mà nói, một lần không đủ, nghe qua nhiều, bạn tự nhiên liền tường tận.

Tôi nói ba loại thiện tâm thiện, ý thiện, hạnh thiện này, tiêu chuẩn ở chỗ nào vậy? Nếu như bạn không thể nào lý giải, bạn vẫn là để cho luống qua. Thực tế trong Kinh điển Đại Thừa của nhà Phật nói được rất cứu cánh viên mãn, thế nhưng Kinh Đại Thừa quá nhiều, chúng ta chỉ chọn một bộ; chọn một bộ Kinh Vô Lượng Thọ hoặc giả là chọn một bộ Kinh Hoa Nghiêm là đủ rồi. Thế nhưng chúng ta cần phải thâm giải nghĩa thú, đem thời gian tinh lực của cả đời chúng ta đầu tư vào đó, thì chúng ta mới có chỗ để vào cửa. Nếu như không đem toàn bộ thời gian tinh lực đầu tư vào, thành thật mà nói, bạn sẽ không có lối để mà vào, bạn chỉ là đứng ở ngoài cửa mà nhìn, ngoài cửa mà than thở. Tại vì sao phải gọi là toàn bộ thời gian tinh lực chuyên chú? Đó gọi là nhất tâm. Nhất tâm liền có thể thành tựu, bạn không còn có vọng tưởng, không còn có tạp niệm.

Phàm phu đều có phiền não, đều có tập khí. Phiền não tập khí này chính là tâm tư tình cảm. Chúng ta quán sát chúng sanh, u uất bực dọc, tâm tư thì có cao có thấp, giống như là sóng nước, có lúc bình lặng, có lúc lại nổi lên sóng to gió lớn. Tại vì sao có thể có hiện tượng này? Phiền não tập khí từ vô lượng kiếp đến nay, cảnh giới bên ngoài giống như gió thổi vậy, phiền não tập khí của bạn giống như nước, khi gió vừa thổi lên thì nổi sóng. Phàm phu sáu cõi có ai mà không như vậy? Mỗi mỗi đều như vậy. Tâm tình vĩnh viễn là bình lặng thì không phải là phàm phu, phàm phu chắc chắn không làm được. Thông thường chúng ta nói, người chân thật có học vấn, có tu dưỡng, học vấn tu dưỡng biểu hiện ở chỗ nào? Tâm bình khí hòa, mãi mãi ở trạng thái này. Đây là người có học vấn chân thật, chân thật tu dưỡng.

Trong Phật pháp nói, chân thật có thể giữ được tâm bình khí hòa, không nghĩ tưởng xằng bậy, không làm càn làm quấy thì pháp giới bốn Thánh là Thanh Văn, Duyên Giác, Quyền Giáo Bồ tát có thể phục được. Đó chân thật là công phu học vấn đến nơi, phiền não tập khí của họ tuyệt nhiên chưa đoạn, nhưng phục được rồi, định của họ, huệ của họ phục được rồi. Nếu như đoạn hết phiền não tập khí đoạn rồi, đó là Thánh nhân, Kinh Hoa Nghiêm gọi là Pháp Thân Đại Sĩ. Chúng ta học Phật, chúng ta học Kinh giáo, phải lấy cái này làm tiêu chuẩn, phải nỗ lực để chúng ta ở ngay trong một đời này chứng được quả vị Viên Giáo Sơ Trụ Bồ Tát. Sự việc này khó, nhưng Thiện Tài Đồng Tử đã làm được. Ngài cũng là người, Ngài cũng là một phàm phu, không khác gì với chúng ta, Ngài có thể làm được thì mỗi người chúng ta đều có thể làm được. Vấn đề ở chỗ nào? Ngài phát ra tâm Bồ đề, chúng ta chưa phát tâm Bồ đề; Ngài một lòng một dạ học Bồ tát đạo, chúng ta tuy học Bồ tát đạo, nhưng ngày ngày vẫn nghĩ tưởng lung tung. Khác biệt chính ngay chỗ này. Ngài một lòng một dạ học theo Bồ tát đạo, Ngài không có thời gian khởi vọng tưởng, cho nên chúng ta xem thấy Ngài là thật tinh tấn, đó không phải là giả, mà là thật tinh tấn.

Bạn xem Năm Mươi Ba Tham, mỗi lần tham phỏng một thiện tri thức, cảnh giới của Ngài hướng nâng lên cao một tầng. Tham vấn Tỳ kheo Đức Vân, Ngài là Bồ tát Sơ Trụ. Tham phỏng Tỳ kheo Hải Vân, Ngài là Bồ tát Nhị Trụ. Tham vấn Bồ tát Diệu Trụ, Ngài là Bồ tát Tam Trụ. Mỗi ngày cảnh giới của Ngài được nâng cao, hướng lên trên cao. Nếu như Ngài có chút giải đãi, có chút lười biếng thì liền đọa lạc, Ngài làm sao có thể siêu vượt chứ? Vĩnh viễn gìn giữ không ngừng tinh tấn, cho nên Ngài một đời viên mãn Bồ đề. Đây là Thế Tôn ở trong "Hoa Nghiêm" làm ra tấm gương cho chúng ta, chứng tỏ bất cứ một người nào ngay đời này đều có thể chứng được Vô Thượng Bồ đề. Chỉ cần bạn học Thiện Tài Đồng Tử, phát tâm như vậy, nỗ lực tinh tấn như vậy thì có việc gì mà không làm được? Người người đều làm được. Người sở dĩ không thể làm được, Đại Sư Thiện Đạo nói rất hay: "Vẫn là do gặp duyên không đồng". Câu nói này rất quan trọng. Cái gì là duyên? Hoàn cảnh tu học, hoàn cảnh đời sống, quả nhiên có thể gặp được duyên phận tốt, gặp được thiện tri thức tốt, gặp được hoàn cảnh đời sống tốt, đồng tham đạo hữu tốt, thì ngay đời này bạn chắc chắn thành tựu; ngay trong quá trình tu học, bạn không có chướng ngại. Thế nhưng nếu gặp được duyên phận thù thắng như vậy, các vị nghĩ xem, phước báo phải lớn biết bao. Ngày nay chúng ta ở trong hoàn cảnh này, có thể nói là hoàn cảnh tương đối thù thắng, thế nhưng vẫn có một số người làm khó bạn, thấy bạn không vừa mắt, nói lời trêu chọc, khiến bạn tức giận. Chúng ta tiếp nhận rồi, trong lòng nghĩ phước báo của ta vẫn không đủ, nhưng so với người thông thường thì phước của ta đã hơn nhiều rồi, ta có được một hoàn cảnh tu học tốt đến như vậy.

Chúng ta luôn phải chính mình giác ngộ, luôn phải chính mình chăm chỉ nỗ lực, một lòng hướng thiện, làm thiện với người. Ngay trong một đời này của chúng ta, nếu chúng ta dùng thiện tâm, thiện ý, thiện hạnh, chỉ nhìn cái thiện của tất cả mọi người, không nhìn cái ác của người, thì cả cuộc đời của chúng ta sống ở trong thế gian thuần thiện. Bạn nói xem, đời sống này đẹp biết bao, con người này thật hạnh phúc. Hạnh phúc có hay không đều ở trong khoảng một niệm; một niệm chánh thì đời này bạn trải qua đời sống hạnh phúc mỹ mãn, hễ có một niệm tà thì đời sống của bạn ở vào loạn thế, tràn đầy bức bách, tràn đầy khổ nạn. Cho nên, ba câu này, ở đây tôi đã làm một tổng kết, nhất định phải học chư Phật Bồ tát, dùng tâm thiện, ý thiện, hạnh thiện đối với tất cả người, tất cả việc, tất cả vật, thì tất cả người mà chúng ta gặp được đều là người thiện, nơi chúng ta ở đều là cảnh giới thiện; Tịnh Độ, Hoa Tạng chẳng phải đã hiện tiền rồi hay sao? Sự việc này chúng ta chính mình phải giác ngộ.

Người giác ngộ vĩnh viễn giữ gìn một niệm thiện tâm. Cái niệm thiện tâm này chính là chân tâm của chính mình, chính là bổn tánh của chính mình, đây chính là trong Thiền tông thường nói "minh tâm kiến tánh". Phật dạy người tu hành chính từ ba cái gốc không tham, không sân, không si này mà khởi tu. Lời nói này Phật đã nói không chỉ vạn lần, chúng ta nghe đã quen tai, thế nhưng chúng ta làm không được. Nguyên nhân không làm được chính là ý niệm tự tư tự lợi chưa buông xả, ý niệm lợi ích chúng sanh chưa đề khởi. Bổn phận của người xuất gia chúng ta là vì người diễn nói, nhưng sự việc bổn phận của chính chúng ta chưa làm được.

Hôm trước chúng ta hội kiến ở Singapore, tiên sinh Nạp Đan (Nathan) - Tổng thống tương lai nói với tôi là ông rất tôn kính đối với Phật giáo, Phật giáo không trọng bên ngoài mà xem trọng nội tu. Ông nói lời này rất là chuyên nghiệp, ông rõ ràng, tường tận, ông biết được bổn phận của Phật pháp là chính mình nỗ lực tu hành, dùng nội công để nâng cao cảnh giới của chính mình. Phật dạy chúng ta "vì người diễn nói". Diễn là diễn nói, làm ra để cho người xem. Cho nên, Đại sứ Trần hôm đó có hỏi tôi: “Đề mục giảng Kinh nói pháp của các vị là gì?”. Tổng đề mục của chúng ta là "Học vi nhân sư, hành vi thế phạm". Hai câu này chính là Thế Tôn áp dụng thực tiễn vì người diễn nói. Diễn là biểu diễn, làm mô phạm, chúng ta phải làm được, sau đó mới có thể dạy người. Nếu bạn chính mình làm không được, khi giảng những Kinh này cảm thấy rất là hổ thẹn. Hổ thẹn thì có nên giảng hay không? Phải giảng, không giảng thì bạn xong rồi, thì bạn hết cứu rồi. Mỗi khi giảng qua một lần thì cảm thấy hổ thẹn, lương tâm phát hiện là việc tốt. Nếu như không cảm thấy hổ thẹn, con người đó là gỗ đá rồi, xong rồi; còn cảm thấy hổ thẹn thì con người này còn có thể cứu, bạn còn có lương tri. Cho nên, chúng ta nhất định phải giảng, thường giảng và giảng nhiều, dần dần chính mình bất tri bất giác liền khế nhập cảnh giới. Chúng ta xem thấy tiên sinh Nạp Đan, ông hiểu. Nếu như chúng ta có thể từ chỗ này mà bắt tay vào, từ ngay chỗ này chăm chỉ nỗ lực thì đạo nghiệp chắc chắn sẽ có tiến bộ, sẽ có thành tựu. Đặc biệt ở vào thời đại này có nhiều tai nạn, nếu như chúng ta nhất tâm ở nơi đạo nghiệp, nhất tâm chuyên chú ở nơi bổn phận của chính mình thì sẽ quên đi tai nạn ở thế gian này.

Hôm nay, tôi đem một đoạn duyên khởi, lời tựa trong khoa văn biểu giải của Kinh Hoa Nghiêm in ra cho các đồng tu làm tham khảo. Bạn xem thấy, khi ở trong sự gian nan khốn khổ này, người ta làm học vấn như thế nào? Ngày ngày làm công tác này, vui mà không biết mệt, việc của thiên hạ đại loạn quên được sạch trơn. Tại vì sao họ có thể quên hết? Tâm của họ chuyên chú vào trong đó, không hề nghĩ về việc khác, vậy thì người ta thành công rồi. Ngày nay chúng ta phải chuyên chú vào Kinh giáo thì thiên hạ thái bình, không có bất cứ việc gì. Cảnh tùy tâm chuyển, đây là sự thật, quyết không phải nói qua mà thôi, sự thật ngàn vạn lần xác thực.

Được rồi, hôm nay chúng ta học đến đây. Cám ơn mọi người.

A Di Đà Phật!

Tập 42

Mời xem Cảm Ứng Thiên, đoạn thứ 32:

"Thi ân bất cầu báo, dữ nhân bất truy hối". (Thi ân chẳng cầu báo, đã cho người khác thì đừng nghĩ lại rồi hối tiếc).

Đây là đoạn thứ ba mươi hai của Cảm Ứng Thiên.

Hai câu Kinh văn này ý nói, bố thí đạt đến cảnh giới viên mãn chân thật, nhà Phật gọi là Tam Luân Thể Không. Đây là tiền phương tiện của Tam Luân Thể Không, cũng là bước đầu thực tiễn của Tam Luân Thể Không, chúng ta có thể làm được.

"Thi ân cầu báo", trong chú giải này nói rất hay: " Thi ân mà cầu báo, tức là cái tâm tham chưa quên! Đã cho người ta rồi hối tiếc, tức là cái tâm keo kiệt chưa tiêu trừ. Đã tham lại còn keo kiệt, bậc quân tử chẳng làm như vậy ". Nhà Nho nói đến tiêu chuẩn thấp nhất. Trong nhà Nho, cao nhất là Thánh nhân, kế đến là Hiền nhân, kế đến nữa là quân tử. Người đi học thời trước, đi học là chí ở Thánh Hiền, người đi học phải đem cảnh giới thấp nhất của chính mình nâng cao đến cảnh giới của một người quân tử thì họ mới được xem là chân thật có thọ dụng. Do đây có thể biết, quân tử của nhà Nho tuy là phiền não ba độc chưa đoạn, nhưng họ có thể phục được, Phật pháp chúng ta gọi là phục phiền não. Nếu không phục được phiền não tập khí thì dưới quân tử là tiểu nhân. Việc này chúng ta nhất định phải rõ ràng, phải tường tận. Tại vì sao phải đọc sách Thánh Hiền? Mục đích, ý nghĩa chân thật của việc đọc sách ở đâu? Nho và Phật đã nói, "không gì ngoài làm một người minh bạch mà thôi". Người tường tận sự lý thì gọi là Thánh Hiền, người hiểu được chừng mực là người quân tử. Cho nên, bố thí quyết định không nên cầu quả báo.

Trong Kinh đích thực Phật có nói, ngay trong cửa Phật, bố thí cho Phật, Bồ tát, A la hán, quả báo không thể nghĩ bàn, có câu là "thí một, được vạn báo". Kỳ thật, cái "vạn" đó là hình dung từ, không phải chữ số, chắc chắn quả báo không chỉ vạn lần. Có rất nhiều người hiểu sai ý nghĩa của câu nói này, cho rằng làm ăn trong cửa Phật lời thật, một vốn vạn lời, nên mọi người đều vào trong cửa Phật để bố thí, để tu phước, mục đích ở chỗ nào? Cầu phát tài, cầu thăng quan, cầu Phật Bồ tát bảo hộ, toàn là vì lòng tham. Vì lòng tham của mình, có thể có được quả báo hay không? Thực tế mà nói, thí là nhân, quả báo nhất định là có, làm gì mà không có quả báo? Chẳng qua là quả báo không lớn lắm. Bố thí, đạo lý này nếu nói ra thì rất sâu, phải hỏi bạn là do động cơ gì, bạn dùng cái tâm gì? Động cơ của bạn là thuần thiện, dụng tâm của bạn rộng lớn thì quả báo của bạn liền lớn; động cơ của bạn là vì cầu tự lợi, tâm lượng rất nhỏ hẹp thì quả báo bố thí của bạn cũng sẽ rất nhỏ.

Nhà Phật nói, bố thí ít mà được quả báo nhiều, được quả báo lớn, đó là nói người có tâm chân thành thanh tịnh, tâm rộng lớn tu bố thí. Sự bố thí này quả báo không thể nghĩ bàn. Chúng ta giống như vậy, Phật bố thí một đồng, chúng ta bố thí một đồng; chúng ta bố thí một đồng, quả báo có thể chỉ là một đồng; Phật bố thí một đồng đó, quả báo không thể nghĩ bàn, vô lượng vô biên. Đây là do nguyên nhân gì? Phật dùng chân tâm, tâm của Phật là "tâm bao thái hư, lượng khắp pháp giới", chúng ta làm sao có thể sánh được? Cho nên nhà Phật nói, "thí một, được vạn báo" không phải là giả. Thế nhưng bạn phải hiểu được, người ta dùng tâm như thế nào mới có thể đạt được quả báo thù thắng không gì bằng.

Tôi thường dạy đồng tu, người ta hỏi mượn tiền bạn, bạn hoan hỉ mà cho họ mượn, tuyệt đối không nên nghĩ đến tương lai họ sẽ hoàn trả cho ta. Bạn cho họ mượn chính là bạn tặng cho họ, họ trả lại là rất tốt, không trả thì cũng rất tốt, bạn liền không có phiền não, vậy bạn kết giao bạn bè sẽ rất nồng hậu. Bạn xem, bao nhiêu bạn bè tốt, chỉ vì mượn tiền tài mà sau cùng trở mặt thành thù địch, trên lịch sử có, ngay hoàn cảnh hiện tại của chúng ta cũng xem thấy không ít. Tại vì sao có thể trở thành như vậy? Chính là mượn được rồi mà trả thì lại không muốn trả. Đây là sai lầm, chắc chắn là sai lầm, ngay cả mượn còn không muốn trả, huống hồ bố thí? Bố thí phải cầu quả báo. Tâm của bạn thanh tịnh, nếu không thanh tịnh thì quả báo nhỏ. Tâm thanh tịnh, bất cứ thứ gì đều không cầu thì quả báo lớn.

Hiện tại chúng ta giảng vô tư bố thí, bố thí vô điều kiện, quả báo này liền thù thắng. Bạn tặng cho người ta, kèm theo rất nhiều điều kiện. Nếu như người ta báo đáp đối với bạn, luôn luôn đều là không như ý. Cho nên, nếu như tỉ mỉ phản tỉnh một chút, bạn liền có thể quán sát được.

Sau đại thế chiến lần thứ hai, ngay trong thời kỳ đại chiến và sau đại chiến, Hoa Kỳ viện trợ kinh tế đối với toàn thế giới, một số thì cho mượn, một số thì tặng cho. Rất nhiều quốc gia bị tai nạn, tai họa chiến tranh đều chọn lấy viện trợ kinh tế. Viện trợ kinh tế là bố thí, thế nhưng đều là kèm theo rất nhiều, rất nhiều điều kiện. Kết quả, những quốc gia được tặng cho, không có quốc gia nào mà không ghét người Mỹ, không có nước nào mà không oán người Mỹ. Nguyên nhân gì vậy? Vì họ cầu báo. Nếu như người Mỹ đọc qua Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, nếu như hiểu được Phật pháp thì ngày nay họ đích thực có thể thống trị toàn thế giới, người toàn thế giới đối với họ không ai mà không cám ơn đội đức, không ai không ủng hộ, vì sao vậy? Bố thí không cầu báo. Đây là gì? Bố thí ân đức có thể cảm động lòng người. Họ không hiểu được đạo lý này. Tôi lấy tiền tài giúp cho bạn, mang theo rất nhiều điều kiện, bạn đương nhiên sẽ tiếp nhận. Vì sao vậy? Tiếp nhận để giải quyết khó khăn trước mắt, nhưng trong lòng không phục. Người đồng tâm này, tâm đồng lý này, nếu như mang theo điều kiện quá hà khắc, lòng oán hận vĩnh viễn không thể hóa giải. Đây là do không có trí tuệ, không có đọc sách Thánh Hiền, nên không hiểu được những đại đạo lý này.

Trong Kinh Phật nói, những đế vương thống trị thế gian này, vị lớn nhất là Kim Luân Thánh Vương, ông thống trị một tứ thiên hạ. Ngày nay chúng ta đều bị ông thống trị, thế nhưng chúng ta chính mình không biết, chúng ta cũng không nghe nói qua, cũng giống như cái gì? Quốc gia của chúng ta, đất đai quá lớn, người ở nơi nông thôn cả đời cũng không ra khỏi cửa thì làm gì biết được hoàng đế là ai, thống trị cái gì, họ không hề biết. Họ ngày ngày trải qua ngày tháng thái bình. Phạm vi của họ là thống trị của quốc gia.

Kinh Phật nói với chúng ta, phạm vi thống trị của Kim Luân Thánh Vương rất lớn, một đơn vị thế giới. Trước đây chúng ta cho rằng đơn vị thế giới này là một Thái Dương hệ, ông thống trị Thái Dương hệ. Chúng ta sống trong một tinh cầu nhỏ của Thái Dương hệ. Cho nên có người xem thấy đĩa bay, tôi nghe nói có đĩa bay, tôi cũng đã từng thấy qua, có thể là Kim Luân Thánh Vương phái người đến đây để tuần tra.

Tại sao gọi ông là Luân Vương? Trong Kinh Phật nói vì ông có luân bảo, luân bảo này là luân bảo hình tròn, là công cụ giao thông của ông, cũng là binh khí của ông, như hiện tại chúng ta gọi là chiến đấu cơ. Đĩa bay là hình tròn, chẳng phải rất giống luân bảo hay sao? Tốc độ phi hành rất nhanh, trong Kinh Phật nói, trong một ngày, ông có thể tuần tra cả một Thái Dương hệ, phạm vi rất lớn như vậy là do ông quản hạt. Đây là chúng ta giải thích trước đây. Nếu như y theo giải thích của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ thì phạm vi đó lớn hơn, một đơn vị thế giới hiện tại chúng ta gọi là hệ Ngân Hà. Vua của hệ Ngân Hà là Kim Luân Thánh Vương. Khoa học hiện tại thống kê, hệ Ngân Hà gồm những tinh cầu lớn nhỏ, ít nhất có đến mười tỉ tinh cầu. Địa cầu của chúng ta ở trong hệ Ngân Hà vẫn xem là một tinh cầu nhỏ, không lớn. Đây là quốc vương lớn nhất mà Phật nói, phước báo rất lớn. Kế đến là Ngân Luân Vương, Đồng Luân Vương, Thiết Luân Vương. Quốc vương ở thế gian này của chúng ta đều không ở trong số này, đều không được tính đến.

Những người phước báo rất lớn, bất luận là trên trời hay ở nhân gian thì phú là tài phú, quý là địa vị, đều là quả báo. Phú quý, tuổi thọ đều có nhân duyên. Nếu như không tu nhân, bạn làm sao có thể được quả báo? Người địa vị càng cao, thông minh trí tuệ siêu vượt người thường, đức hạnh cũng siêu vượt người thường, họ từ đâu mà có? Không phải trời phú, họ đều nhận được sự giáo dục tốt đẹp, do dạy mà ra. Ngày trước khi Pháp sư Diễn Bồi còn sống, hình như là lần thứ hai tôi đến Singapore, đại khái là năm 1979, ông mời tôi ăn cơm và hỏi tôi: "Pháp sư Tịnh Không! Ông tán thành dân chủ hay quân chủ?". Tôi nói với ông: “Tôi tán thành quân chủ”. Ông nói: "Ông lạc hậu rồi". Tôi nói: "Tôi không hề lạc hậu". Đế vương của chế độ quân chủ hy vọng gìn giữ truyền thống của họ, mong muốn con cháu đời đời có thể duy trì triều đại của họ, họ có cái tâm này, cho nên có thể nói là dùng hết tâm huyết để bồi dưỡng người kế thừa. Bởi vì có người kế thừa tốt thì họ mới có thể giữ được lâu. Nếu như là đứa con phá gia chi tử thì nhất định là nước mất nhà tan. Cho nên việc bồi dưỡng, dạy bảo người kế thừa đều là mời những vị thầy giỏi nhất nước, người có đức hạnh, người có học vấn đến để dạy thái tử, nói cách khác, họ phải nhận được giáo dục tốt nhất. Việc này thì thật là khó được, người khác không có cơ hội này, họ có được cơ hội này. Chỉ cần họ không bị tài, sắc, danh, thực, thùy mê hoặc điên đảo, họ thống trị quốc gia đó chắc chắn sẽ không đến nỗi bại vong.

Nước như vậy, nhà cũng như vậy. Cho nên, lúc trước cha mẹ toàn tâm toàn lực dạy bảo con cái. Hiện tượng này đã không còn sau thời kỳ Dân Quốc. Trong thời kỳ Dân Quốc, thành thật mà nói, tâm trách nhiệm tuyệt đối không thể bằng được so với quốc vương, chế độ dân chủ một nhiệm kỳ là ba đến bốn năm, nhiệm kỳ sau thì không thể làm tiếp rồi. Cho nên tôi luôn cảm thấy, giáo dục ngày nay không bằng ngày trước, nhất là cách thức giáo dục của phương Đông thời xưa không giống như phương Tây, đế vương phương Tây đều là độc tài. Thành thật mà nói, thời đại triều Chu thì tương đối kiện toàn, triều Hán đó chính là thời kỳ thiết lập. Bạn xem, vào thời xưa, quân quyền và tướng quyền phân ra rất rõ ràng, quan hệ giữa quân quyền và tướng quyền cũng giống như công ty hiện tại vậy; quân quyền là hội đồng quản trị, kết cấu quyền lực; tướng quyền là cơ cấu làm việc, tổng giám đốc. Tể tướng giống như tổng giám đốc, hoàng đế giống như chủ tịch hội đồng quản trị, quyền hành phân ra rất rõ ràng. Hoàng đế tuyệt nhiên không hoàn toàn chuyên chế, còn phải nghe ý kiến của người khác, tiếp nhận ý kiến của người khác, đây đều là dạy từ lúc nhỏ. Nếu không thể tiếp nhận ý kiến của người khác, không thể tôn trọng người khác thì ngôi vị hoàng đế này nhất định làm không lâu, nhất định sẽ có người giành lấy, thay thế, lật đổ đi. Cho nên, chế độ ngày trước tốt.

Ngày trước, tiên sinh Phương Đông Mỹ chí ít nói với tôi mười mấy lần, ông bảo tôi đọc Chu Lễ, thế nhưng tôi không hứng thú xem. Ông nói, Chu Lễ là chế độ hiến pháp tốt nhất trên toàn thế giới, do Chu Công chế định. Nếu như các đời sau của triều Chu đều có thể tuân theo, không làm trái lại thì đến ngày nay, thiên hạ này vẫn là của triều Chu. Con cháu không theo đó mà làm, vậy thì không còn cách nào, vậy thì mất nước.

Thương Ân Trụ Vương mất nước là do sủng ái Đắc Kỷ. Chu U Vương cũng là sủng ái người nữ. Những hoàng đế đó vừa sủng ái nữ sắc thì xong rồi, họ không phải là do nguyên nhân gì khác, mọi thứ đều nghe theo lời người mà họ sủng ái. Những đại thần chân thật trung quân ái quốc họ đều không để ý đến. Không chỉ không để ý đến, mà có lúc còn ghét bỏ, còn đem họ giết đi, vậy thì làm sao mà không mất nước? Các vị phải nên biết, sự diệt vong của triều đại không phải là vấn đề của chế độ, mà là hoàng đế đời sau u mê, cho nên mới diệt vong. Nếu như họ có thể tuân thủ lời dạy của tổ tông thì không thể bị diệt vong, giữ lấy giáo huấn của Thánh Hiền thì có thể có được người của cả thiên hạ. Đây là "tâm phục khẩu phục".

Giáo huấn của Thánh Hiền ở địa vị càng cao thì sự bố thí ân đức đối với thiên hạ, bạn xem, Phật dạy Bồ tát:

Thứ nhất là bố thí.

Thứ hai là thủ pháp. Trì giới chính là thủ pháp. Ý nghĩa của thủ pháp sâu rộng vô tận.

Thứ ba là nhẫn nhục. Phải có lòng nhẫn nại, phải có thể nhẫn.

Thứ tư là tinh tấn.

Thứ năm là thiền định. Thiền định chính là trong tâm có chủ trương, không dễ dàng bị ngoại cảnh bên ngoài dao động.

Sau cùng là trí huệ. Cái gì là trí huệ? Không cầu báo đáp là trí huệ, không hối hận là trí tuệ. Giúp đỡ người khác mà kèm theo rất nhiều điều kiện là không có trí huệ. Cho nên chỉ có trí huệ cao độ mới có thể chân thật giải quyết được vấn đề.

Phía sau chú giải này vận dụng một câu trong Kinh Kim Cang: "Bồ tát ư pháp ưng vô sở trụ nhi hành bố thí" (Bồ tát đối với các pháp, dùng tâm vô trụ mà hành bố thí). Cảnh giới này so với hai câu này phải cao hơn rất nhiều. Vô sở trụ là hoàn toàn không trụ tướng, chân thật làm đến Tam Luân Thể Không, cho nên Kinh lại nói: "Nhược Bồ tát bất trụ tướng bố thí, kỳ phước đức bất khả tư lượng" (Nếu Bồ tát không trụ vào tướng mà bố thí thì phước đức đó chẳng thể tính đếm). Lời nói này đều là lời chân thật. Để giải quyết phân tranh của thế giới, lãnh đạo thế giới muốn duy trì thế giới này, chỉ cần thực hiện sáu Ba la mật của nhà Phật thì được rồi.

Ngày trước, tôi đã nói với các vị bao nhiêu lần, các vị xem thấy đại chiến thế giới lần thứ nhất, đại chiến thế giới lần thứ hai, chiến tranh Đài Loan, chúng ta mua những VCD này, các vị đều xem thấy qua, vấn đề có giải quyết được hay không? Không thể giải quyết vấn đề, càng làm càng phức tạp. Nếu chiến tranh có thể giải quyết được vấn đề, vậy thì trong đại chiến thế giới lần thứ nhất vấn đề đã được giải quyết rồi, làm gì lại có lần thứ hai? Đại chiến thế giới lần thứ hai, vấn đề vẫn không thể giải quyết, vậy thì còn có lần thứ ba, về sau nữa vẫn có lần thứ tư, đến vô số lần. Đây chính là nói rõ chiến tranh không thể giải quyết được vấn đề.

Cái gì có thể giải quyết được vấn đề? "Thi ân bất cầu báo, dữ nhân bất truy hối" thì vấn đề liền được giải quyết rồi. Người Mỹ đánh Hàn Quốc tốn hết 180 vạn ức mỹ kim, nếu đem 180 vạn ức này bố thí vô điều kiện cho Nam Bắc Hàn, tôi nghĩ vấn đề lập tức liền được giải quyết. Sau khi bố thí thì đến điều đình với họ, ai mà không tôn trọng bạn, ai mà không nghe lời của bạn nói? Bạn là người tốt mà. Chiến tranh Việt Nam tốn gấp mười lần, một ngàn tám trăm vạn ức mỹ kim, không chỉ không thể giải quyết được vấn đề, mà vĩnh viễn kết oán cừu, oan oan tương báo không hề kết thúc. Ai bằng lòng làm sự việc này? Một ngàn tám trăm vạn ức này đem tặng cho Việt Nam, tôi tin tưởng người Việt Nam xem thấy người Mỹ đều kêu lên “lão tổ tông, đại ân nhân”. Cho nên chúng ta bình lặng mà suy nghĩ, chỉ có vô tư, vô điều kiện giúp đỡ người khác, chân thật vì lợi ích của người khác mà lo nghĩ thì mới có thể giải quyết được vấn đề.

Thế giới ngày nay phân tranh, không thể giải quyết vấn đề, vì sao vậy? Bất cứ người nào, khi suy nghĩ một vấn đề, quan niệm thứ nhất là có lợi đối với họ hay không. Chúng ta thường xem thấy trên báo chí, người Mỹ xử lý vấn đề, khi ngoại giao với bên ngoài thì xem có phù hợp với lợi ích của họ hay không? Vừa có cái ý niệm này thì không thể giải quyết vấn đề, vấn đề dính chặt ở đó, bất luận dùng thủ đoạn gì cũng đều không thể giải quyết vấn đề. Muốn giải quyết vấn đề, giáo huấn Thánh Hiền nói, bạn phải suy nghĩ đến lợi ích của đối phương, xem có phù hợp với lợi ích của họ hay không, có phù hợp với lợi ích của đại chúng hay không? Không nên đem lợi ích của ta để ngay trước mặt. Lợi ích của ta là tự tư tự lợi, bạn làm sao có thể phục được người? Mỗi niệm nghĩ đến lợi ích của họ, lợi ích của xã hội đại chúng, vứt đi lợi ích của riêng mình thì chính mình chân thật được lợi ích thù thắng nhất. Thế là chúng ta liền hiểu ra, giáo huấn của Thánh Hiền chân thật có thể giải quyết vấn đề.

Lời nói của người xưa, hiện tại người ta đã xem thường, không có người tin tưởng. Lời của ông Thang Ân Tỷ (Arnold Joseph Toynbee) - nước Anh nói, người ta liền tin tưởng. Lời của ông nói rất hay, không sai chút nào: "Chân thật có thể giải quyết được vấn đề của thế kỷ 21, chỉ có Phật pháp Đại Thừa cùng học thuyết Khổng Mạnh". Đây là ông chỉ ra. Phật pháp Đại Thừa là gì, học thuyết Khổng Mạnh lại là gì, đến nơi đâu để tìm? Hiện tại tìm sách của Khổng Mạnh không khó, tìm Phật pháp Đại Thừa cũng không khó, sau khi tìm được rồi, xem cũng không hiểu. Nhà Phật thường nói: "Phật pháp vô nhân thuyết, tuy trí mạc năng giải" (Phật pháp không người giảng, dù có thông minh vẫn không hiểu được). Tìm được rồi, xem không hiểu, hoặc giả hiểu sai đi ý nghĩa, hiểu khác đi thì vẫn không thể giải quyết vấn đề. Cho nên tổng kết lại, đây là vấn đề của giáo dục. Muốn giải quyết vấn đề giáo dục, điều đầu tiên là vấn đề đội ngũ giáo viên. Làm thế nào bồi dưỡng ra những người thầy? Thế gian này ngày nay công đức lớn bậc nhất là bồi dưỡng ra những người làm thầy. Các vị nhất định phải hiểu rõ.

Ngày nay mất nước diệt chủng không sợ, vì đó là việc nhỏ, đoạn mất đạo thống mới là việc lớn, nhà Phật gọi là "pháp thân huệ mạng", cái này không thể đoạn, cái này một khi bị đoạn mất rồi thì thế gian này sẽ khổ nạn vô biên. Đạo thống không thể bị đứt đoạn, nếu có thể có một người, hai người tiếp nối huệ mạng của Phật thì tất cả chúng sanh sẽ có hy vọng được cứu, sẽ có một tia hy vọng. Cơ hội này cũng không dễ gì gặp được, chúng ta gặp được thì phải trân trọng. Để tiếp nối và duy trì đạo thống của Phật Bồ tát Thánh Hiền thì phải gánh vác sứ mạng này. Sứ mạng này là vĩ đại bậc nhất của thế gian. Bạn có thể làm được công tác này hay không, chính là ở sự phát tâm của bạn. Bạn chân thật phải phát tâm, nhất định phải đầy đủ "Tín Giải Hành Chứng" như Đại Sư Thanh Lương đã nói. Bốn chữ này nếu bạn đều có thể làm đến được thì bạn có thể gánh vác sứ mạng này. Bất luận hiện tại trải qua đời sống như thế nào, bất luận bạn đang ở cương vị công tác nào thì đều có thể làm được; bần cùng nghèo khổ như người ăn xin cũng có thể làm được. Trong những người ăn xin cũng có Phật, cũng có Bồ tát, cũng có Thánh Hiền, vấn đề chính là bạn có cái tâm này hay không, bạn có chịu làm hay không? Vẫn là cái đề mục mà hiện tại chúng tôi đang giảng "Học Vi Nhân Sư, Hành Vi Thế Phạm", chính mình hãy thường suy nghĩ, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm của chúng ta có thể làm ra tấm gương cho người khác được hay không? Nếu quả nhiên có thể vì tất cả chúng sanh làm ra tấm gương tốt thì bạn chính là Hiền nhân, bạn chính là Phật, chính là Bồ tát. Lời nói này chúng tôi đã giảng rất nhiều lần, các vị phải tỉ mỉ mà tham cứu.

Tâm hạnh của Thánh nhân tương ưng với tánh đức. "Tánh đức" là gì? Tánh đức là chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chắc chắn không có cao thấp. Đã từng có mấy vị đồng tu theo tôi tham quan một công ty truyền hình của Sydney Úc châu. Tổng giám đốc của công ty truyền thông tiếp chúng tôi, nói với tôi là công ty của họ, từ tổng giám đốc xuống đến công nhân, cho đến người công nhân vệ sinh, tất cả họ đều quan trọng số một, đều là bình đẳng. Khi chúng ta đến đó, vừa lúc người công nhân vệ sinh đang cầm dụng cụ quét rác để quét, họ là số một, họ quét được rất sạch sẽ. Đứng trong quầy tiếp tân nhân viên phục vụ tiếp đón khách hàng thân thiết, làm việc chăm chỉ có trách nhiệm, họ là số một. Làm giám đốc, làm tốt công việc của giám đốc thì giám đốc cũng là số một. Công ty của họ, mỗi người đều là số một, vậy thì đúng. Cho nên khi tổng giám đốc bước vào cửa, gặp nhân viên vệ sinh thì chào hỏi rất thân thiết, đôi bên chào hỏi lẫn nhau, vì sao vậy? Mỗi mỗi đều số một, không có số hai, công ty này gọi là công ty đệ nhất. Mỗi một người tận tâm tận lực làm bổn phận công tác của chính mình, làm đến tốt nhất thì họ là đệ nhất. Người người đều là số một, mỗi một công việc đều số một thì công ty này mới chân thật gọi là công ty đệ nhất. Cho nên chúng ta mang một ít Phật pháp tặng cho họ, họ rất dễ dàng tiếp nhận, vì giáo huấn của Phật cùng với cái mà họ đã nghĩ, đã làm đều tương ưng. Trên chức vụ thì có giai cấp, nhưng trên nhân cách thì bình đẳng. Giai cấp và chức vụ không như nhau nhưng giữa người với người thì bình đẳng, không hề khác nhau. Giai cấp có hay không? Có! Bình đẳng có hay không? Có! Chính là Kinh Hoa Nghiêm đã nói: "Hành bố bất ngại viên dung, viên dung bất ngại hành bố". “Hành bố” chính là giai cấp. Có chủ tịch hội đồng quản trị, có tổng giám đốc, có trưởng phòng, có nhân viên, cho đến công nhân có giai cấp, đây là hành bố. Thế nhưng họ có bình đẳng, bất luận ở trong trường hợp nào, bạn xem thấy họ đều là bình đẳng thân thiết. Cho nên chức vụ có cao thấp nhưng chức vụ không chướng ngại sự bình đẳng, bình đẳng không chướng ngại chức vụ.

Tôi đến thăm nơi đó, không hề nghĩ rằng Kinh Hoa Nghiêm quả nhiên đã được áp dụng thực tiễn ở ngay công ty của họ rồi. Tôi rất bội phục, rất tán thán loại tinh thần, quan niệm lý luận này. Hôm đó tôi còn muốn họ mở rộng đến mỗi một cơ quan chính phủ, cơ cấu tư nhân cũng có thể mở rộng thì Úc châu sẽ là đệ nhất, là số một của thế giới này. Cho nên khi bạn bước vào là một bầu không khí an lành, không khí đoàn kết, đôi bên tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Đây là nhờ tổng giám đốc có phương pháp lãnh đạo. Đây là trí huệ chân thật được áp dụng thực tiễn ngay trong đời sống, thực tiễn ở trong công tác, đáng được người tán thán.

Cư Sĩ Lâm, Tịnh Tông Học Hội chúng ta cũng đang làm, thông thường xem ra vẫn không tệ, nhưng trên thực tế vẫn làm chưa đủ, còn phải chăm chỉ, còn phải nỗ lực.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.